Bijlage 1 - De Jaarstukken 2023
Tekst van het document
50
• Continuering constructieve samenwerking internationalisering en groei onderwijs: Intensief multihelix samengewerkt om zicht te krijgen en te houden op de groei in het onderwijs mede door de instroom van internationals en nog meer samen te werken aan de onderwijsopgave in de Brainportregio. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 23.186 -6.321 -639 16.226
Begroting 2023 (dec '23) 31.130 -15.270 1.407 17.267
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Realisatie 2023
Afwijking 2023
31.922 -16.043 955 16.834
-792 773 452 433
Lasten
Baten
-61
249
Mutatie reserve -
-419
336
83
- incidenteel
-435
-
435
- incidenteel
123 -792
188 773
-66 452
Primair Onderwijs - Voorschoolse Educatie 2020 -2024 - Spuk De definitieve specifieke uitkering gemeentelijke onderwijsachterstanden is € 249.000 hoger dan verwacht, er is echter € 61.000 meer uitgegeven dan begroot. Het bedrag € 188.000 valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat. Wijkbibliotheken SPUK De begrote lasten en baten voor Wijkbibliotheken 2023 t/m 2024 op grond van de regeling Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024 (SPUK BIEB) zijn verwerkt in het boekjaar 2024. De uitvoeringskosten van de bibliotheek voor het jaar 2023 zijn geschat op € 419.000 en zijn verwerkt in de realisatie 2023. Bijstelling reserveringen 2023 Met het reserveringsdossier 2023 is een bedrag naar het jaar 2024 overgeheveld, echter heeft er nog besteding in 2023 plaatsgevonden van diverse posten, waardoor de begrote reservering in werkelijkheid lager is. Overig SALDO
Afwijking 188 incidenteel
245 433
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 4 Onderwijs zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: peiljaar 2022
Indicator Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
NL 100-300 4,2 6,1
> 300 Eindhoven 5,2 6,7
Realisatiecijfer 2023 nog niet bekend -> volgt in Q2 na publicatie DUO. Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen)
2022
24
23
38
13
Realisatiecijfer 2023 nog niet bekend -> volgt in Q2 na publicatie DUO. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
2022
2,4
2,7
3
3,1
Realisatiecijfer 2023 nog onbekend -> volgt in Q2 na publicatie DUO.
51
Programma 5 Sport en cultuur Dit programma omvat twee thema’s: sport en cultuur. Sport betreft sportbeleid, sportactivering en sportaccommodaties (twee taakvelden). Cultuur betreft kunst & cultuur, erfgoed, evenementen en design, verdeeld over vier taakvelden.
Sport
Cultuur
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
5.3 Cultuurpresentatie,-productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
Sport In 2021 heeft de raad de sport en beweegvisie "Heel Eindhoven beweegt" vastgesteld. Van jong tot oud stimuleren we alle Eindhovenaren om met plezier te bewegen en te sporten, hun talenten te ontdekken en deze te blijven ontwikkelen. Onze sportverenigingen spelen hierbij een centrale rol. Daarnaast is er volop ruimte om te kunnen bewegen en sporten. In de hele stad zijn plekken die uitdagen om in beweging te komen en blijven. Topsport, sportevenementen en innovatie inspireren. In 2023 hebben we vanuit de gemeente 470 individuele sport- en beweegvragen behandeld. De pilot ‘Vitality club’ is doorontwikkeld in de aanpak ‘Buurt in beweging''. We hebben 310 aanvragen voor het Volwassenfonds toegekend en we zijn gestart met de pilot gratis zwemles voor groep 7 zonder zwemdiploma. We hebben sportverenigingen ondersteund tijdens de energiecrisis door in totaal € 225.000 aan subsidies. We hebben de vitaliteit van de binnensportverenigingen onderzocht en geholpen om het Platform Ondernemende sportaanbieders op te richten. In een uitverkocht Philips Stadion is de UEFA Women's Champions League Finale gespeeld. Op het hockeycomplex van HC Oranje-Rood vond de FIH Pro League (hockey) plaats, met gemiddeld 3.000 bezoekers per dag. De ASML Marathon Eindhoven had dit jaar een recordaantal van 27.000 deelnemers.
En op de High Tech Campus vond de Jeugd Olympiade Schaken plaats, met 240 internationale deelnemers. De groei van de stad vraagt om toekomstbestendige accommodaties, die intensief gebruikt worden. De verduurzaming van bestaande accommodaties en het verbeteren van de sportinfrastructuur is daarom een continu aandachtspunt. In 2023 zijn we gestart met de bouw van de nieuwe Tongelreep, hebben we het collectorveld bij sportpark Strijp gerealiseerd en zijn we gestart met het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Sport.
52
53
5.1 Sportbeleid en activering Hoofddoel: Zoveel mogelijk Eindhovenaren in beweging We zetten in op activering, een inclusief en passend aanbod, toegankelijke en betaalbare accommodaties en inspirerende evenementen Sport- en beweegaanbod dat aansluit bij de behoefte in de stad We werken samen met verenigingen, sportraad en ondernemende sportaanbieders. Vanuit de groeibijdrage ondersteunen we bij het opzetten van extra aanbod. Faciliteren van een aantrekkelijk, passend en toegankelijk sport- en beweegaanbod voor iedereen In 2023 is in Eindhoven het Platform Ondernemende Sportaanbieders opgericht. Sportverenigingen die vitaal(-plus) zijn We zetten ons in om sportverenigingen vitaal en maatschappelijk betrokken te houden, door hen te ondersteunen op de 'vitale' bouwstenen: strategie en beleid, financiën, vrijwilligers, leden, sportaanbod. Ondersteunen van sportverenigingen om vitaal(-plus) te zijn In 2023 hebben we de vitaliteitsgesprekken gevoerd met de binnensportverenigingen, trainingen gegeven en vanuit de groeibijdrage verenigingen financieel ondersteund om hun sportaanbod te verbreden. Kinderen die motorisch vaardig zijn We zetten ons in samenwerking met de scholen in op de ontwikkeling van de motorische vaardigheden van kinderen. We zorgen ervoor dat dat zoveel mogelijk kinderen in Eindhoven een zwemdiploma hebben.
Stimuleren dat kinderen de kans krijgen om hun motorische vaardigheden breed te ontwikkelen Het primair onderwijs ontvangt structureel subsidie voor de naschoolse inzet van vakleerkrachten beweegonderwijs. In 2023 zijn we gestart met de pilot gratis zwemles voor groep 7 zonder zwemdiploma. (Top)sportevenementen die een impuls geven aan het imago van de stad We subsidiëren incidenteel grote evenementen in onze strategische sporten voetbal, hockey, zwemmen en urban en structureel de Marathon Eindhoven. Stimuleren van side-events bij (top)sportevenementen (maatschappelijke impact) In 2023 hebben we side-events meidenvoetbal bij de UEFA Champions League Finale gerealiseerd en een side-event meidenschaak bij de Jeugd Olympiade Schaken.
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
71%
72%
72%
% Eindhovense kinderen/jongeren dat voldoet aan de beweegrichtlijnen
18%
25%
90%
Veranderende vraagstelling daarom is uitkomst niet vergelijkbaar met vorig jaar of begrotingspercentage. % inwoners (volwassenen) dat tevreden is over de diversiteit van het sport- en beweegaanbod Geen opvallende ontwikkelingen ten opzichte van 2022, doel voor 2023 is niet gehaald.
76%
78%
75%
% kinderen/jongeren dat lid is van een sportvereniging
65%
68%
69%
36%
62%
62%
% Eindhovense volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen Geen opvallende ontwikkelingen.
Meer kinderen dan verwacht zijn lid van een vereniging. % sportverenigingen dat vitaal is Door het sturen op de bouwstenen voor vitale verenigingen is het aantal vitale verenigingen gestegen.
54
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
26%
47%
47%
76%
76%
76%
96%
97%
96%
3
3
5
% sportverenigingen dat vitaal-plus is We stimuleren vitale sportverenigingen een extra maatschappelijke bijdrage te leveren. Brabantia heeft in 2023 met gemeentelijke steun een openbaar toegankelijke pannakooi gerealiseerd. % kinderen dat motorisch voldoende vaardig is Geen afwijking. % kinderen met een zwemdiploma aan het einde van de basisschool Vragenlijstonderzoek sport- en beweeggedrag basisscholieren is tweejaarlijks, dus geen nieuwe cijfers in 2023. Aantal (top)sportevenementen op het gebied van de Eindhovense strategische sporten en/of die naadloos aansluiten bij het TDK-profiel van de stad In 2023 zijn o.a. volgende evenementen georganiseerd: Women's UEFA Champions League finale, Marathon Eindhoven, Pro League hockey,
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Het bereiken van inwoners, voor wie sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is: De Vitality club is overgegaan in het programma Buurt in beweging. Vanuit het Volwassenenfonds ondersteunen we inwoners financieel om sporten mogelijk te maken. • Inzet op buurten waar de sport- en beweegparticipatie relatief laag is: De wijkgerichte sportregisseurs koppelen vraag aan aanbod en stimuleren een beweegvriendelijke openbare ruimte. • Bevorderen vitaliteit van de sportverenigingen: In 2023 hebben sportverenigingen energiecompensatie ontvangen. • Vergroten maatschappelijke impact van sportevenementen: We hebben Women's UEFA Champions League Finale aangegrepen om, i.s.m. KNVB, BrabantSport en More2Win, een impuls te geven aan vrouwenvoetbal. De organisatie van Jeugd Olympiade Schaken heeft zich bijvoorbeeld ingezet om meiden te laten schaken. • Ambities: In 2023 hebben we het Integraal HuisvestingsPlan Sport laten opstellen en advies ingewonnen over de branding van de nieuwe Tongelreep Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 5.003 0 0 5.003
Begroting 2023 (dec '23) 6.880 -1.389 -716 4.775
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Sportbeleid en activering De afwijking is met name het gevolg van het niet realiseren van geplande bestedingen in combinatie met de afwikkeling van de specifieke uitkering Sportakkoord. SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
6.565 -1.302 -719 4.543
315 -87 3 232
Lasten
Baten
Afwijking
-86
Mutatie reserve 3
315
315
-86
3
232
232 incidenteel
5.2 Sportaccommodaties Sport- en beweegaccommodaties die aansluiten bij de behoefte in de stad De gemeente exploiteert 18 sportaccommodaties (met name sportparken, sporthallen en zwembaden). Met sociale tariefstelling van deze accommodaties zetten we verenigingen en andere gebruikers in hun kracht om iedereen mee te laten doen.
55
Faciliteren van voldoende sport- en beweegaccommodaties De kwaliteitsniveaus en geactualiseerde beheerplannen zijn geactualiseerd. De geïndexeerde sporttarieven voor de verenigingen, onderwijsinstellingen en individuele gebruikers zijn vastgesteld. Faciliteren van voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte Skatevoorzieningen Stadhuisplein, aanleg sportveld Mensfort, nudging Oirschotsedijk.
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
71%
73%
69%
47%
50%
46%
% inwoners (volwassenen) dat tevreden is over voldoende sport- en beweegaccommodaties We merken meer aandacht voor wachtlijsten en tekort aan ruimte voor sporten als cricket en rugby. % inwoners (volwassenen) dat tevreden is over voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte De functionaliteit en kwaliteit van een aantal bestaande voorzieningen heeft een upgrade nodig.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Start bouw Tongelreep: Na vaststelling van het bouwkrediet door de raad in januari, volgde in mei de officiële start van de bouw. Oplevering is voorzien eind 2025. • Implementeren Sport- en Beweegnorm: In 2023 is het programma Voorzieningen opgericht. Vanuit dit programma onderzoekt de gemeente de juiste instrumenten om de ruimte voor voorzieningen in een verdichtende stad te borgen. • Beweegvriendelijk en gezonder inrichten van de Openbare Ruimte: Het basketbalveld aan Groenewoudseweg, skatevoorzieningen op het Stadhuisplein en nudging bedrukking op Oirschotsedijk zijn gerealiseerd. Daarnaast is kwaliteitsimpuls gegeven aan sportveldjes in Mensfort en is pannakooi bij VV Brabantia gerealiseerd. • Realiseren Led verlichting sportparken: De gemeentelijke lichtmasten op de sportparken zijn omgebouwd naar ledverlichting. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 22.614 -11.127 70 11.557
Begroting 2023 (dec '23) 25.263 -11.547 -118 13.598
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Sportzalen De afwijking op de lasten wordt veroorzaakt door hogere exploitatiekosten (o.a. voor schoonmaak en beheer). Op de baten wordt de voordelige afwijking met name veroorzaakt door de hogere opbrengst sportgebruik en verenigingen. De afwijking tussen de begrote kosten en de werkelijke kosten m.b.t. groot onderhoud wordt jaarlijks vereffend via een reserve. Sportparken Per saldo een beperkte afwijking ten opzichte van de begroting. De afwijking lasten betreft o.a. hogere energie- en onderhoudskosten dan begroot; de afwijking baten heeft voornamelijk betrekking hogere opbrengsten (dan begroot) uit doorlevering energie. Zwembaden (inclusief specifieke uitkering MEOZ (meerkosten energie openbare zwembaden)) Bij de lasten wordt de nadelige afwijking met name veroorzaakt door hogere kosten voor schoonmaak en dagelijks onderhoud. De voordelige afwijking aan de batenkant betreft voornamelijk een ontvangen bijdrage van het Rijk voor energiekosten (spuk MEOZ) in 2022 en 2023 en een vrijval uit de voorziening waardevermindering materiële vaste activa.
56
Realisatie 2023
Afwijking 2023
27.951 -14.830 428 13.549
-2.688 3.283 -546 49
Lasten
Baten
-171
446
Mutatie reserve -353
Afwijking
-706
618
134
46 incidenteel
-757
1.267
-291
219 incidenteel
-78 incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Opbrengst specifieke uitkering Sport (spuk Sport) Via de spuk Sport worden gemeenten gecompenseerd voor de kostenverhogende btw (sinds 2019 n.a.v. de uitbreiding btw-vrijstelling sport). Door de hogere kosten dan begroot (zie bovenstaande afwijkingen bij sportzalen, sportparken en zwembaden) valt ook de bijdrage van het Rijk (17,5% van de bestedingen inclusief btw) hoger uit dan begroot. Daarnaast wordt de compensatie voor het gemeentebrede nadelige effect mengpercentage btw via de spuk Sport ten gunste van het taakveld 5.2 Sportaccommodaties geboekt. Specifieke uitkeringen IJZ 2021 en NEAS In 2023 is de specifieke uitkering IJsbanen en zwembaden (IJZ) 2e tranche (1e en 2e kwartaal 2021) door het Rijk definitief vastgesteld (voordelige afwijking € 124.000). Daarnaast is via de specifieke uitkering Noodfonds energie amateursportverenigingen (NEAS) een bijdrage van het Rijk ontvangen (voordelige afwijking € 219.000). Doorbelaste apparaatskosten Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten). Zie toelichting paragraaf 3e Bedrijfsvoering, onderdeel personeelskosten. Overig SALDO
Lasten
Baten
-
601
Mutatie reserve -
Afwijking
-
343
-
343 incidenteel
-728
-
-
-728 incidenteel
-326 -2.688
8 3.283
-36 -546
601 incidenteel
-354 49
Cultuur Cultuur en design vormen het fundament voor een levendige stad die prikkelt uitdaagt en samenbrengt. Cultuur biedt ontspanning, verbindt, en zet mensen aan tot reflectie en ontwikkeling. In 2023 zijn er weer meer culturele activiteiten geweest (na corona) en het publiek weet langzaamaan de weg weer naar onze culturele instellingen en evenementen te vinden. De Cultuurbrief 2025-2028 is opgesteld met grote betrokkenheid van het culturele veld. Er ligt een mooie ambitie voor de komende jaren voor cultuur en design zelf, en in connectie met de wijken en andere domeinen. Stichting Cultuur Eindhoven heeft uitvoering gegeven aan het derde jaar van Cultuurbrief 2021-2024 en in 2023 is extra aandacht besteed aan jongerencultuur. Eindhoven is een creatieve stad waar, naast culturele professionals, inwoners zelf aan kunstbeoefening kunnen doen. Onder andere via de amateurkunstregeling bij het CKE is het beoefenen van amateurkunst gefaciliteerd. Kies je Kunst blijkt voor kinderen succesvol en voor jongeren is o.a. de regeling Impuls Jongerencultuur gemaakt en uitgevoerd door Cultuur Eindhoven om deelname aan cultuur te bevorderen. De culturele makers en instellingen zijn in 2023 weer wat opgeveerd na corona en hebben weer publiek zien terugkomen.
Mede dankzij de noodsteun van de gemeente in de periode 2020-2022 is het grootste deel van de culturele infrastructuur in Eindhoven de crisis goed doorgekomen. Ondanks dat zorgden stijgende energielasten, hoge inflatie en krapte op de arbeidsmarkt ook voor financiële zorgen bij culturele partijen in de stad. Vanwege uitzonderlijk hoge stijging van de energielasten is er voor 2022 en 2023 een subsidieregeling opengezet voor compensatie van gestegen energielasten. Het Van Abbemuseum is ook in 2023 een belangrijke plek om kunst te ervaren in onze stad. Niet alleen door te kijken, ook door te horen, te ruiken en te voelen. Alle kunstwerken en designobjecten in de collectie vertellen een verhaal uit de samenleving. Soms ongemakkelijk of confronterend, maar vaak hoopvol. 2023 kenmerkt zich ook door de terugkomst van diverse bezoekersgroepen en langzaamaan herstel van de impact van corona. Er kwamen meer jongeren en internationale bezoekers naar het museum en de programma’s
57
voor de leerlingen van het praktijkonderwijs kregen een extra impuls. De gevolgen van de inflatie zijn nog wel dominant aanwezig en beïnvloeden de exploitatie. Dit maakt dat niet op alle vlakken het ambitieniveau behaald is, wat ook bij andere Nederlandse musea terug te zien is. De tentoonstellingen zijn verrassend en vooruitstrevend, waaronder de -in de media veel geprezententoonstelling van Sung Hwan Kim. Het museum reflecteert kritisch op de moderne tijd door verschillende stemmen een podium te geven. Om daarmee bezoekers -in al hun verschillen- uit te dagen, te inspireren en te verbinden. Nu en in de toekomst. Juist in een modern ogende stad als Eindhoven is het belangrijk om bij ruimtelijke ontwikkelingen zorgvuldig met erfgoed om te gaan. Cultuurhistorisch waardevolle bebouwing willen we behouden en daar waar nodig transformeren voor nieuwe gebruikers. Zo blijft de geschiedenis van Eindhoven zichtbaar in het straatbeeld. Via het Erfgoedhuis laten we bewoners van dichtbij kennismaken met archeologische vondsten, historische voorwerpen en beelden. In 2023 zijn grote stappen gezet om te komen tot aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten, met een nadruk op de wederopbouwperiode (1940-1965). De categorie woningen/woongebouwen is definitief aangewezen, niet-woongebouwen en kunstwerken volgen op korte termijn.
58
59
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Het culturele aanbod in de stad is van hoog artistiek niveau, divers en heeft ‘voor elk wat wils’ In 2023 heeft Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) de Cultuurscan uitgevoerd en – mede door input vanuit de culturele sector – de Cultuurbrief 2025-2028 opgesteld die in november 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad. Stimuleren van cultureel aanbod Het aantal activiteiten en bezoeken is toegenomen, maar nog onder het niveau voor corona. Met extra middelen voor programmasubsidies en de Impuls voor Jongerencultuur zijn nieuwe makers gestimuleerd en kansen gegeven aan initiatieven van jongeren. Bijdragen aan design community van Eindhoven We subsidiëerden de Dutch Design Foundation die de Dutch Design Week en Awards organiseert. Zijn bezig met het Eindhoven Design District om design zichtbaar te maken en met het realiseren van meer ateliers/makerspaces. Bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners in contact brengen met design De DDW 2023 was zeer succesvol met als gemeentelijke expo: Dommel Vibes. We zijn gestart met de transformatie van twee panden naar atelierruimtes. Daarnaast hebben we de continuïteit van Pand P geborgd. Cultuur voor en door iedereen Versterking van amateurverenigingen door gericht advies en door de promotie van amateurkunst via o.a. het CKE.
De aansluiting bij het landelijke volwassenenfonds is geslaagd. Het continueren van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit en Kies je Kunst. Kinderen en jongeren in contact brengen met kunst en cultuur In samenwerking met Sport is door SCE Kies je Sport Kies je Kunst uitgevoerd. Bereik van jeugd met CmK is uitgebreid. Voor de invulling van de rijkeschooldag zijn contacten gelegd met culturele partners die mee zullen werken aan het programma. Effect-indicatoren Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele instellingen
60
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
1.628.343
1.000.000
2.133.324
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
7,1
7,5
7,2
320.000
300.000
300.000
47%
≥37%
49%
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
10.752
8.500
9.176
92
80
100
9.234
3.500
12.031
DDW: aantal businesstours (voor bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners)
150
150
230
Aantal bereikte leerlingen primair en voortgezet onderwijs
38.747
80.000
43.596
76
60
76
Tevredenheid over Kunst en Cultuur infrastructuur
Aantal bezoekers DDW In 2023 is de kracht van design op de DDW en Dutch Design Awards weer groots gevierd. % Eindhovenaren dat zelf cultureel actief is
Prestatie-indicatoren Aantal voorstellingen
Aantal tentoonstellingen
Aantal overige culturele activiteiten
Aantal bereikte scholen in Eindhoven
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Cultuurscan en opstellen Cultuurbrief 2025-2028 (SCE): Eind 2023 heeft de raad de Cultuurbrief en de verordening Cultuur Eindhoven 2025-2028 vastgesteld. • Versterking makerspaces en verdere uitvoering atelierbeleid: In 2023 is de transformatie van twee panden naar atelierruimtes gestart. • Cultuur van en voor iedereen: In 2023 hebben we initiatieven van culturele instellingen en makers in wijken en voor andere doelgroepen gestimuleerd. • Deelname aan de DDW: Als gemeente hebben we weer meegedaan aan de DDW met een expo op StrijpS, deze keer over water in de stad: DommelVibes. Er waren 15.000 bezoekers aan de expo. • Designvisie: In 2023 heeft het designveld een visie opgesteld om o.a. design in te zetten voor allerlei maatschappelijke vraagstukken en in Eindhoven meer op de kaart te zetten. Deze inbreng wordt meegenomen in de strategische agenda creatieve industrie. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 36.381 -4.076 -76 32.229
61
Begroting 2023 (dec '23) 38.855 -4.284 -448 34.123
Realisatie 2023
Afwijking 2023
39.195 -4.346 -264 34.585
-340 62 -184 -462
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Cultuurpanden Bij een aantal cultuurpanden zijn er in 2023 onvoorziene (herstel)maatregelen uitgevoerd. Met name als gevolg van de uitgevoerde brandveiligheid inspecties. Daarnaast hebben de hoge prijsstijgingen tot een overschrijding van het budget geleid. Overig SALDO
Lasten
Baten
Afwijking
-
Mutatie reserve -
-741
401 -340
62 62
-184 -184
279 -462
-741 incidenteel
5.4 Musea Impact van kunst op mensen door een constructieve en inspirerende plek voor kunst in het leven van mensen te zijn De nieuwe collectiepresentatie en tentoonstellingsprogrammering van het Van Abbemuseum biedt alle mensen, zowel de incidentele als de ervaren museumbezoekers en gebruikers van het museum, - door kunst - diverse en verrassende perspectieven op de stad Activeren en verder opbouwen van de collectie De design-en kunstcollectie vormde de basis van de nieuwe DDW tentoonstelling. Een belangrijk deel van de collectie van het museum reisde naar het MO Museum in Vilnius. Het collectieplan 2024-2025 werd zeer positief beoordeeld door het Mondriaanfonds Het organiseren van tentoonstellingen, binnen en buiten de muren van het museum lokaal, nationaal en internationaal Het jaar opende met “Rewinding Internationalism” tot stand gekomen met de partners van L'Internationale, reisde door naar Villa Arson in Nice. Onze tentoonstelling van Sung Hwan Kim startte bij Framer Framed in Amsterdam, vanaf december in ons museum Verspreiding via educatieve activiteiten, bemiddeling en communicatie Herstel en gelijktijdig verbreding en verjonging van publieksbereik stond centraal. Er kwamen ruim 16.100 kinderen en studenten naar het museum, waarvan 9.800 naar lesprogramma’s, veel aandacht voor praktijkonderwijs.
Een hoogtepunt is Radically Mine Effect-indicatoren Aantal bezoeken in het Van Abbemuseum
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
81.966
80.000
88.800
95.128
10.000
22.709
349.938
300.000
348.863
94.393
100.000
96.000
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
18
20
12
3
3
3
Het publieksherstel heeft verder doorgezet in 2023. Aantal bezoeken in Eindhoven Tijdens Glow zijn er aanvullend op de reguliere museumbezoekers 22.709 bezoekers geweest. In 2022 was er een groot kinderproject geweest, wat het verschil met dit jaar verklaart. Aantal bezoeken online website Sinds de lancering van de nieuwe website, medio 2023, zien we een mooie stijging in het aantal websitebezoeken. Aantal bezoeken social media Op Instagram groeide het aantal volgers met 15% naar 32.000, andere kanalen bleven ongeveer gelijk. Prestatie-indicatoren Aantal tentoonstellingen etc. binnen de muren van het museum We hebben onze tentoonstellingen in aantal geminderd om ruimte te maken om met meer focus diverse doelgroepen te bereiken en bezoekersaantallen en inkomsten zo te verbeteren. Aantal tentoonstellingen etc. regionaal Tentoonstellingen in de vitrines bij Van der Valk Hotel Eindhoven en deelname aan Glow.
62
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
3
2
4
Aantal tentoonstellingen etc. buitenland De tentoonstelling Otolith heeft bij IMMA in Dublin 78.520 bezoekers gehad. Vilnius trok 67.000 bezoekers. Rewinding Internationalism bij Villa Arson 2.872 bezoekers. Het project Soils is gestart bij TarraWarraMuseum in Australia met 6.500 bezoekers.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Meerstemmige en multizintuiglijke collectiepresentatie Dwarsverbanden in de nieuwbouw van het Van Abbemuseum: Ook in 2023 doorontwikkeling van diversiteits- en inclusiebeleid. Samenwerking met groepen vrouwen rondom de tentoonstelling van Patricia Kaersenhout. Presentatie van Russisch-Oekraïense collectie met werken van Kabakov in Dwarsverbanden. • Wisselende grote tentoonstellingen: Positions 7 "Alles van waarde doe je met anderen", designtentoonstelling "The Space between us" tijdens de DDW in samenwerking met de Embassy of Inclusive Society (Dutch Design Foundation) en de eerste grote solo tentoonstelling van Sung Hwan Kim. • Fondsenwerving: Met behulp van actieve fondsenwerving zijn diverse tentoonstellingen en aankopen in 2023, in totaal voor ruim € 1,4 miljoen, mogelijk gemaakt door onder andere Vriendenloterij, Mondriaan Fonds, Ammodo, Fonds 21 en internationale fondsen. • Educatie, bemiddelen en communicatie: Veel geïnvesteerd in marketingcommunicatie. Ontwikkeld werken, laagdrempelige contentformats, een heldere visuele identiteit, een nieuwe website. Naast de reguliere kunstliefhebbers steeds meer jonge mensen met allerlei achtergronden in het museum. • Doorontwikkeling cultureel ondernemerschap: Verdere basis gelegd om toe te werken naar financieel gezond museum.
Gewerkt aan stijgende bezoekersaantallen, voorzichtig herstel van bruikleen collectie, voorbereiding verduurzaming. Blijft complexe en onvoorspelbare tijd door hoge prijsstijgingen. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 6.200 -1.046 0 5.154
Begroting 2023 (dec '23) 6.589 -886 -243 5.460
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Bovenmatige prijsstijgingen Beveiliging Inhuur Beveiliging heeft door de prijsstijgingen geleid tot een overschrijding van € 119.000 die we voor een groot deel binnen de exploitatie hebben opgevangen door het later invullen van vacatureruimte waardoor nog € 50.000 resteert. Energielasten De stijging van de energietarieven heeft, ondanks een compensatie van € 132.000 euro, geleid tot een tekort van € 176.500. Kosten en baten inzake Reserve Aankoop kunst en Reserve Tentoonstellingen Aankopen van kunstwerken en kosten inzake de programmering van tentoonstellingen worden afgestemd op de beschikbaarheid van grotendeels extern geworven middelen. Het werven van externe middelen voor jaaroverschrijdende projecten is vooraf niet op jaarbasis te begroten. Egalisatie via Reserve Gebruikersonderhoud Fluctuaties in de kosten voor gebruikersonderhoud worden opgevangen via de Egalisatiereserve Gebruikersonderhoud. Overig SALDO
63
Realisatie 2023
Afwijking 2023
8.318 -2.435 -196 5.687
-1.729 1.549 -47 -227
Lasten
Baten
-50
-
Mutatie reserve -
Afwijking
-177
-
-
-177 structureel
-1.531
1.522
9
- incidenteel
56
-
-56
- incidenteel
-27 -1.729
27 1.549
-47
-50 structureel
-227
5.5 Cultureel erfgoed Duurzaam behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren Via plannen en instrumenten op diverse schaalniveaus wordt ervoor gezorgd dat de unieke karakteristieken van deze objecten en structuren behouden en versterkt worden, o.a. de omgevingsvisie, bestemmingsplan en aanwijzing tot monument. Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) brengt advies uit Er is in 2023 bijna 300 keer advies uitgebracht over ingrepen of wijzigingen aan waardevolle cultuurhistorische panden of structuren. Subsidie voor restauratie van monumenten Eigenaren van 17 monumentale panden hebben een bijdrage ontvangen uit deze subsidie. Het behoud van archeologische vondsten In 2023 stonden onder meer archeologische vondsten rond de Catharinakerk en een muntschat aan 't Hofke volop in de belangstelling. Openstellen Erfgoedhuis In 2023 hebben diverse activiteiten, presentaties en bijeenkomsten plaatsgevonden in het Erfgoedhuis.
Effect-indicatoren Rapportcijfer voor de waardering van het aanwezige erfgoed (monumenten) in de stad Betreft rapportcijfer uit de inwonersenquête.
Prestatie-indicatoren Aantal adviezen van de CRK betreffende cultuurhistorisch waardevolle bebouwing We signaleren een stijgende trend in het aantal vergunningsaanvragen wegens de woningcrisis, wegens de wens te verduurzamen en wegens het stijgende aantal monumenten. Aantal monumenten dat restauratiesubsidie heeft ontvangen
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
6,4
7,2
6,4
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
301
200
296
21
15
17
Van de 21 ontvankelijke aanvragen zijn er 17 toegekend, waarvan slechts eenmaal het maximale bedrag. Er is € 150.373 uitgegeven van het beschikbare budget van € 176.000.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • We werken in lijn met de Omgevingswet en verbeteren de informatievoorziening: De Omgevingswet is meermaals uitgesteld en uiteindelijk pas ingegaan op 1-1-2024. In 2023 is op meerdere manieren gewerkt aan het digitaal en analoog beter beschikbaar hebben van informatie over erfgoed en archeologie. • Herinrichting van de openbare ruimte aangrijpen om Erfgoed zichtbaar te maken: Voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor realisatie van een publieksuiting: archeologische vondst Spaans bastion Hoge Vonder (hoek Grote Berg - Paradijslaan). • Doorontwikkelen van het Erfgoedhuis: Voor de doorontwikkeling van het Erfgoedhuis wordt aansluiting gezocht bij een onderzoek naar een gezamenlijke depot-oplossing voor de collecties van meerdere instellingen, waarbij ook de publieksfunctie een aspect is. Dit onderzoek volgt in 2024. • We wijzen gebouwen uit de wederopbouwperiode aan als gemeentelijk monument: Een aantal woningen en woongebouwen uit deze periode is definitief aangewezen. Een aantal nietwoongebouwen en kunstwerken is voorlopig aangewezen (loopt door in 2024). Een begin is gemaakt met inventarisaties voor de periode 1965-1990.
64
• Voor de gebouwen die de raad in de motie ‘Bescherming waardevolle gebouwen Eindhoven’ heeft ingediend komen we tot een afweging voor bescherming: Een voorstel inzake de gemeentelijke monumentenstatus van deze gebouwen volgt in 2024. • Ambities: Bij het vaststellen van de Uitvoeringsagenda Erfgoed 2023-2026 (mei) zijn voor 2023 en 2024 middelen toegewezen (€287.000 resp. €653.000) uit de bij het bestuursakkoord ingestelde reserve SMMM. Voor de resterende middelen komt in 2024 een voorstel. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 1.835 -136 3 1.702
Begroting 2023 (dec '23) 2.222 -161 -284 1.777
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Uitvoeringsplan monumenten Er zijn onderhouds- en overige kosten gemaakt voor de gemeentelijke monumenten. Deze kosten worden volledig gedekt uit de reserve Revolving fund monumenten. De kosten en onttrekking uit de reserve waren niet begroot. Genneper watermolen Schadevergoeding aan de huurder van de Genneper Watermolen. Dit juridisch geschil was opgenomen in de risicoparagraaf en wordt in 2023 verrekend met het rekeningresultaat van de gemeente. Overig SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
3.358 -68 -691 2.600
-1.136 -93 407 -823
Lasten
Baten
-343
-
Mutatie reserve 343
-600
-
-
-193 -1.136
-93 -93
64 407
Afwijking - incidenteel
-600 incidenteel
-222 -822
5.6 Media Eindhovenaren dagelijks informeren Eindhovenaren via de lokale publieke omroep Studio 040 (gratis toegankelijk) dagelijks informeren via tv, radio, online en social media over de relevante ontwikkelingen in de stad.
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
14%
16%
14%
Studio040 mediagebruik (wekelijks)
Exploitatie x € 1.000
Lasten Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 445 445
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Overig SALDO
65
Begroting 2023 (dec '23) 454 454
Realisatie 2023
Afwijking 2023
454 454
0 0
Lasten
Baten
-
-
Mutatie reserve -
Afwijking -
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 5 Sport, cultuur en recreatie zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: peiljaar 2022
Indicator Niet-sporters (%)
NL 100-300 46,4 44,2
> 300 Eindhoven 42,6 43,9
Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 5 Sport en cultuur zijn dat de volgende: Taakveld 5.3: Muziekgebouw Eindhoven N.V. Taakveld 5.3: Parktheater Eindhoven N.V.
66
Programma 6 Sociaal domein Dit programma omvat vier thema’s en 28 taakvelden. In de BBV-voorschriften is op het gebied van individuele voorzieningen WMO en Jeugdzorg een verfijning doorgevoerd in de taakvelden. Vanwege de korte tijd tussen de aankondiging (in juni 2022) en de invoering ervan, is 2023 als een overgangsjaar bestempeld. De taakvelden zijn als volgt opgedeeld: WMO: • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ wordt vervangen door 4 nieuwe taakvelden: 6.71A t/m D • 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ wordt vervangen door 2 nieuwe taakvelden: 6.81A en 6.81B Jeugd: • 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- wordt vervangen door 10 nieuwe taakvelden: 6.72A t/m D en 6.73A t/m C en 6.74A t/m C. • 6.82 Geëscaleerde zorg 18- wordt vervangen door 2 nieuwe taakvelden: 6.81A en 6.81B. Ook zijn de omschrijvingen van twee bestaande taakvelden veranderd: voor taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (was ‘Wijkteams’) en 6.4 WSW en beschut werk (was ‘Begeleide participatie’). De financiële vertaling naar de nieuwe taakvelden is in deze begroting verwerkt. De doelen, prestaties en effecten staan nog onder de oorspronkelijke taakvelden.
Sociale basis & Wijkteams
Werk & Inkomen
WMO
Jeugd
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams
6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
6.72 Maatwerkdienst verlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdh. behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering
Het sociaal domein zet zich in om de inwoners van Eindhoven in staat te stellen mee te doen en zo lang en veel mogelijk zelfredzaam te zijn. Het jaar 2023 stond in het teken van inflatie, het regelen van asielopvangplekken en de noodzaak van vereenvoudiging. Daarbij waren onze visie en het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken 2022-2026’ leidend. Het bestuursakkoord geeft sinds 2022 focus aan de ontwikkelingen in het sociaal domein. Om Eindhoven een stad te laten zijn waar iedereen mee kan doen en talenten kan ontwikkelen wordt in het bestuursakkoord prioriteit gegeven aan het bieden van gelijke kansen. In 2023 gaven we hier uitvoering aan door het nieuwe beleidsplan 'Inclusief Samenleven' vast te stellen en nog meer in te zetten op preventie op alle leefdomeinen. Er is ingezet op preventie via het stimuleren en faciliteren van een gezonde leefstijl. Daarbij hadden we extra aandacht voor ouderen via het vastgestelde ouderenbeleid ‘Vitale ouderen in (2)040’. Preventie ging afgelopen jaar ook over het voorkomen van schulden bij onze inwoners. Om preventie goed vorm te geven is een
67
versterking en intensivering van de sociale basis noodzakelijk. Daarom is in 2023 de visie op de sociale basis ‘Eindhoven goed voor elkaar’ opgesteld en vastgesteld. Hierbij hebben we naast de formele infrastructuur van de sociale basis expliciet aandacht voor het sociaal weefsel in onze stad. Als de sociale basis niet voldoende ondersteuning kan bieden, regelen we ondersteuning en aanvullende zorg zo dichtbij als mogelijk met onze wijkteams van WIJeindhoven. Deze wijkteams waren opnieuw de oren en ogen in onze wijken. Vanuit programma Vereenvoudiging zijn De Sociale 7 afgelopen jaar vastgesteld. Ook hebben we ingezet op het ophalen van knelpunten en verbeterpunten die zowel inwoners als professionals in het huidige systeem zien. Hierbij hebben we met name gefocust op de dienstverlening van WIJeindhoven, het participatiebedrijf Ergon en de gemeente zelf. Ook partners die aanvullende zorg en ondersteuning bieden of actief zijn in de sociale basis hebben input geleverd. In 2023 hebben we bereikt dat we daar waar mogelijk langdurige indicaties voor Wmo producten afgeven, zodat onze inwoners langdurig zekerheid hebben waar ze aan toe zijn. In juni 2023 is de woonzorgvisie vastgesteld met daarin de ambities op het gebied van wonen en zorg voor verschillende groepen in de stad waaronder ouderen, dak- en thuislozen en de uitstroom vanuit instellingen.
Naast het bieden van gelijke kansen en investeren in preventie is bestaanszekerheid een belangrijke pijler de komende jaren. In 2023 zagen we dat de ingezette inflatie zich doorzette. Daarom zetten we de al eerder ingezette ontwikkelingen op het gebied van vroegsignalering, het Jongerenperspectieffonds en het Bouwdepot voort. Ook de andere manier van werken, waaronder het inzetten van maatwerkoplossingen die passen bij de situatie van het individu, hebben we voortgezet. Een andere al eerder ingezette ontwikkeling die we hebben voortgezet is het Deltaplan Jeugd. Daar zetten we sterk in op preventie en het bestrijden van wachtlijsten. Ook gingen we in gesprek met onze onderwijspartners over de nieuwe Lokaal Educatieve Agenda. Daarnaast hebben we ons stadsplan basisvaardigheden herijkt, opnieuw met partners in de stad. Ook hebben we opnieuw zorg gedragen voor het huisvesten van statushouders en is de taakstelling behaald. In 2023 hebben we ook voorbereidingen getroffen voor de opening van 4 nieuwe Maatschappelijke Opvanglocaties, welke in 2024 hun deuren zullen openen. Ook is het 'Actieplan Arbeidsmigranten' door het college vastgesteld. Het ministerie heeft afgelopen jaar opnieuw de doordecentralisatie van Beschermd wonen naar de regio uitgesteld. In de volgende hoofdstukken leest u hoe we op de diverse beleidsonderwerpen in 2023 op onze ambities hebben ingezet.
De realisatie van de ambities van het Sociaal Domein vonden dit jaar binnen de vastgestelde financiële kaders plaats. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat we ons niet rijk moeten rekenen. De overschotten van de laatste jaren zijn niet structureel van aard en worden vooral veroorzaakt door incidentele middelen.
Sociale basis & Wijkteams In 2023 werkten we toe naar een nieuwe visie op de sociale basis 'Eindhoven Goed voor Elkaar'. Samen met (inwoners)initiatieven, (subsidie)partners en ambtenaren uit diverse beleidsdomeinen werkten we in verschillende werkbijeenkomsten samen om tot eenduidige taal en een breedgedragen visie te komen. In de visie omschreven we de sociale basis als volgt; De sociale basis bestaat en wordt gevormd door inwoners en de gemeenschappen waar inwoners onderdeel van uitmaken. Iedereen maakt er per definitie onderdeel vanuit en kan eraan bijdragen. In de sociale basis vinden inwoners steun bij elkaar. Daarnaast bestaat er een breed, laagdrempelig en vindbaar aanbod van activiteiten én ondersteuning, in eigen buurt, wijk of daarbuiten (bijv. stedelijk of online). Dit aanbod bestaat uit een combinatie van inwonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties. De impact die we in de sociale basis willen maken is dat Eindhovenaren zich fijn, gezien en gesteund voelen. Dat we naar elkaar omkijken en elkaar helpen als het nodig is waardoor we het vertrouwen houden dat het (weer) goed komt. In de visie omschreven we de beoogde resultaten en daarbij horende prioriteiten die richting geven voor de komende jaren.
68
De sociale basis is niet nieuw; de sociale basis is er altijd. Dat betekent niet dat we deze voor lief moeten nemen. Het vraagt ondersteuning. Net als alle jaren ondersteunden en faciliteerden we, in 2023, diverse initiatieven en organisaties in de sociale basis middels onze subsidieregelingen. In contractgesprekken en ontwikkel/netwerktafels ondersteunden we inhoudelijk en legden we verbindingen. Basisdagbesteding ging zijn 3e jaar in. We hielden onverminderd aandacht voor ons preventief jeugdbeleid en ons integraal gezondheidsbeleid (zie ook taakveld 7.1. volksgezondheid). We bouwden door in het Pact Woensel Zuid en werkten gebiedsgericht met de wijkaanpak Samenleven in Verscheidenheid. Eindhoven is een kleurrijke stad die niet alleen groeit in aantal inwoners, maar ook in haar diversiteit. Begin 2023 stelden we het nieuwe beleidsplan diversiteit en inclusie (20232026) 'Inclusief Samenleven' vast. De 3 ambities en 6 bijbehorende ontwikkellijnen die daarin centraal stonden bepaalden onze inzet voor 2023 en verder. Want diversiteit is een gegeven, inclusie is het streven. Transformatieprogramma In 2023 zijn alle lopende projecten binnen het transformatieprogramma geëvalueerd. Alle projecten zijn doorgelopen en gecategoriseerd.
Projecten die continuering nodig hebben en niet op andere wijze van financiële dekking worden voorzien kunnen worden voorgelegd vanuit het transformatiefonds dat per 2024 zijn intrede doet (zie begroting 2024). De doorontwikkeling van het ‘oude’ transformatieprogramma naar het Transformatiefonds en een strategisch langjarig Transformatieprogramma gaat verder onder de naam “Transformatie Sociaal (2)040”, waarover in 2024 een raadsvoorstel volgt. Het langjarig inhoudelijk en financieel perspectief vormt hiervoor de basis. Wijkteams In 2022 heeft WIJeindhoven Buurt in Bloei verder uitgebreid. In 2023 zien we dat hier de vruchten van worden geplukt: er zijn meer matches gemaakt tussen inwoners onderling en tussen inwoners en ontwikkelplaatsen. Daarnaast werden er veel activiteiten georganiseerd en bijgewoond. In 2023 is verder gewerkt aan betere organisatieafspraken tussen gemeente en Stichting WIJeindhoven. In het programma Vereenvoudiging zijn we samen met WIJeindhoven aan de slag gegaan met het uitwerken van toekomstbestendige inrichtingsscenario's voor het sociaal domein. De pilot 'Samenwerking in de wijk', tussen servicebureau en WIJeindhoven, heeft geleid tot een afname van de doorlooptijden van aanvragen, een daling van het aantal bezwaar & beroep zaken en de inwoner ervaart meer eigen regie.
Verder heeft WIJeindhoven van alle bijstandsgerechtigden de mogelijkheden op het gebied van participatie in beeld gebracht op basis waarvan een plan van aanpak opgesteld wordt en een passend aanbod wordt ingezet. Ook zijn er samen met Ergon gezamenlijk gesprekken 'mijn weg naar werk' gevoerd gericht op participatie. Tenslotte kenmerkte 2023 zich door krapte op de arbeidsmarkt; dat merkte WIJeindhoven ook. Ook was er een verzwaring in casuïstiek zichtbaar; dit vroeg meer tijd dan voorheen. Ondersteuning vergunninghouders en vluchtelingen In 2023 hebben we naast opvanglocaties voor ontheemden uit Oekraïne verschillende opvanglocaties voor asielzoekers geopend in de stad. Vergunninghouders zijn in onze stad gehuisvest en samen met gezinsmigranten zijn zij begeleid naar taalonderwijs en werk vanuit de nieuwe wet inburgering. Daarnaast is de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) weer met een jaar verlengd in verband met de verkiezingen.
69
70
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Een krachtige sociale basis Het versterken van de sociale basis is een continu proces, dus we zullen niet stellen dat dit doel 'bereikt is'. Met de nieuwe visie op de sociale basis is de urgentie wel weer scherp neergezet en een stevige richting bepaald voor de komende jaren. Versterken sociale basis In 2023 hebben we met samen met diverse (inwoners)initiatieven en stakeholders toegewerkt naar de nieuwe visie op de sociale basis 'Eindhoven Goed voor Elkaar' die de basis legt en prioriteiten stelt voor onze inzet de komende jaren. Stimuleren van inwonersbetrokkenheid In de totstandkoming van de nieuwe visie op de sociale basis is nadrukkelijk vormgegeven aan inwonersbetrokkenheid. Andere voorbeelden in 2023: het beleidsplan Inclusief Samenleven of de eerste stappen richting vormgeving Lokale Inclusie Agenda. Vergunninghouders zijn zelfredzaam In 2023 hebben we vergunninghouders verder begeleid naar een zelfredzaam bestaan.
Alle vergunninghouders hebben een passende woning Eindhoven heeft in 2023 aan de taakstelling huisvesting vergunninghouders voldaan.
71
Vergunninghouders voldoen aan de inburgeringsplicht binnen de wettelijke termijn Vergunninghouders krijgen 3 jaar de tijd om te voldoen aan de inburgeringsplicht, deze wet is ingegaan op 1 januari 2022. We kunnen nog niet meten of vergunninghouders voldoen aan de inburgeringsplicht binnen de wettelijke termijn. Vergunninghouders participeren zo snel mogelijk, het liefst door betaald werk We hebben vergunninghouders begeleid naar (vrijwilligers)werk, werkstages en maatschappelijke activiteiten. Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus Binnen de LVV en de BBB worden in Eindhoven verblijvende ongedocumenteerde personen begeleidt naar toekomstperspectief. Dat kan bestaan uit legalisatie van verblijf dan wel uit doormigratie of terugkeer naar land van herkomst. Bestendige oplossing voor vreemdelingen zonder recht op verblijf of rijksopvang In 2023 is van 38 personen het verblijf gelegaliseerd of zijn zij opnieuw ingestroomd in een asielprocedure, 4 personen zijn teruggekeerd naar land van herkomst.
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
% inwoners dat minder redzaam is (o.b.v. eigen beleving)
17%
≤ 15%
15%
Dit percentage fluctueert weinig door de jaren heen. Het ligt iets lager dan in 2022 en komt overeen met 2021. Het is begrijpelijk dat er altijd een percentage inwoners is dat aangeeft zich (een periode in het leven) minder zelfredzaam te voelen. % inwoners dat niet actief betrokken is bij diverse maatschappelijke activiteiten in de samenleving Dit percentage komt overeen met de realisatie in eerdere metingen (2020 en 2022). Noemenswaardig is dat het percentage inwoners dat vrijwilligerswerk doet wederom is afgenomen t.o.v. 2022. Daar tegenover neemt een groter aandeel deel aan cultuur.
4%
≤ 4%
4%
% inwoners dat een beperkt sociaal netwerk ervaart
11%
≤ 5%
11%
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
227.145
150.000
-
7
7,5
5
groen
groen/oranje
groen
-
-
-
-
-
-
-
50%
-
Het percentage komt overeen met 2022. Door de realisatiecijfers van 2020-2022, is het te verwachten percentage per begroting 2024 bijgesteld naar minder of gelijk aan 10%. Dat lijkt meer realistisch. Prestatie-indicatoren Aantal deelnemers aan gesubsidieerde activiteiten in de sociale basis Bij de jaarrekening 2022 bleek deze indicator voor extra administratieve lasten te zorgen aan de kant van de subsidie-ontvangers, bovendien was het cijfer (door veel dubbelingen) weinig/nietszeggend. Daarom is besloten niet te meten over 2023. Oordeel cliëntenraad SD over betrokkenheid inwoners bij beleidsvorming De CRSD is op basis van een eigen afweging gekomen tot dit oordeel over de betrokkenheid van de CRSD bij beleidsvorming in 2023. Oordeel provincie over behalen taakstelling huisvesten vergunninghouders Eindhoven heeft in 2023 aan de taakstelling huisvesting vergunninghouders voldaan % asielstatushouders die examen behalen binnen wettelijke termijn Voor het behalen van de examens zijn pas vanaf 2024/2025 prestaties te verwachten, aangezien de nieuwe wet in ingegaan in 2022 en de wettelijke inburgeringstermijn 3 jaar is. % gezinsmigranten die examen behalen binnen wettelijke termijn Voor het behalen van de examens zijn pas vanaf 2024/2025 prestaties te verwachten, aangezien de nieuwe wet in ingegaan in 2022 en de wettelijke inburgeringstermijn 3 jaar is.
% vergunninghouders dat betaald werk heeft
72
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
-
40%
-
Voor het participeren middels betaald werk zijn pas vanaf 2024/2025 prestaties te verwachten, aangezien de nieuwe wet in ingegaan in 2022 en de wettelijke inburgeringstermijn 3 jaar is. % asielstatushouders (of vergunninghouders) stroomt uit de bijstand Voor de uitstroom uit de bijstand zijn pas vanaf 2024/2025 prestaties te verwachten, aangezien de nieuwe wet in ingegaan in 2022 en de wettelijke inburgeringstermijn 3 jaar is.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Herijken visie op de sociale basis: In lijn met ons voornemen hebben we in 2023 samen met (inwoner)initiatieven, stakeholders en gemeenteraad toegewerkt naar de nieuwe visie op de sociale basis 'Eindhoven Goed voor Elkaar'. • Verstevigen transformatieprogramma: Een aantal projecten is afgerond en geborgd (o.a. LeefSamen, Garage2020 en Grozzerdam), andere projecten lopen door (o.a. het Bouwdepot en het JPF). Er is ook een start gemaakt met nieuwe projecten (Onder de pannen en Virtueel inkomensloket). • Nieuw uitvoeringsprogramma diversiteit en inclusie: In mei 2023 is het beleidsplan Inclusief Samenleven vastgesteld waarin de visie, ambities en ontwikkellijnen voor de komende staan. Dit vertaalt zich jaarlijks in een uitvoeringsprogramma, inclusief de Lokale Inclusie Agenda. • Uitvoering nieuwe wet Inburgering: We hebben statushouders gehuisvest en uitvoering gegeven aan de nieuwe wet inburgering. • Zorgdragen voor de opvang van vluchtelingen: We hebben asielzoekers opgevangen op verschillende locaties in de stad, o.a. op de Kanaaldijk Zuid, Keizersgracht en in het Novotel hotel. Ook zijn we ontheemden uit Oekraïne blijven opvangen en hebben we daarvoor nieuwe locaties geopend. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 36.463 -4.077 -141 32.245
Begroting 2023 (dec '23) 60.363 -41.247 11.831 30.947
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Opvang ontheemden Oekraïne De daadwerkelijke uitgaven voor de opvang van ontheemden zijn lager uitgevallen dan de begrote uitgaven. Betreft met name lagere verstrekking van subsidies. Migratie Betreft het resultaat van o.a. het niet volledig benutten van gemeentelijke middelen doordat er ook SPUK middelen beschikbaar waren, minder toegekende subsidies en minder inhuur. Daarnaast was er sprake van onvoorziene baten m.b.t. Inburgering. SPUK GALA Betreft de onderbesteding op de deelprojecten: versterken sociale basis, mantelzorg en 1 tegen eenzaamheid als gevolg van de verlate beschikking vanuit het Rijk. Een bedrag van € 153.000 zal hiervan ingezet worden in 2024 en € 142.000 dient terugbetaald te worden aan het Rijk. Gemeente brede subsidieverantwoording Er is bij de gemeentebrede subsidieverantwoording een bedrag van € 2,2 miljoen lager vastgesteld dan verleend en ten gunste gebracht van de gemeentebrede subsidieverantwoording van € 1,6 miljoen. De kosten voor het in 2023 opgerichte subsidiebureau waren € 43.000 hoger dan geraamd, welke gedekt wordt uit de reserve. Apparaatskosten Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten). Zie toelichting paragraaf 3e Bedrijfsvoering, onderdeel personeelskosten
73
Realisatie 2023
Afwijking 2023
54.306 -40.746 14.464 28.024
6.057 -501 -2.633 2.923
Lasten
Baten
2.685
208
Mutatie reserve -2.893
1.342
-593
-
749 incidenteel
295
-295
-
- incidenteel
550
-
43
593 incidenteel
1.419
-
-
1.419 incidenteel
Afwijking - incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Gebiedsgericht Werken (GGW) In 2023 zijn er minder waardebonnen voor initiatieven in de buurt aangevraagd dan verwacht. Ook is er in een aantal actiegebieden geen subsidie aangevraagd door het ontbreken van bewonersorganisaties en initiatieven. Daarnaast is het door tijd- en capaciteitsgebrek niet gelukt om in 2022 het proces rond de gebiedsgerichte uitvraag (het innovatiebudget) in gang te zetten, waardoor dit budget in 2023 niet besteed is. Overig SALDO
Lasten
Baten
Afwijking
-
Mutatie reserve -
392
-626 6.057
179 -501
217 -2.633
-230 2.923
392 incidenteel
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inwoners in staat stellen hun zelfredzaamheid te vergroten WIJeindhoven investeert in Buurt in Bloei om de zelf- en samenredzaamheid in buurten en wijken te vergroten. Daarnaast bieden ze zelf ondersteuning. Waar nodig zetten zij aanvullende ondersteuning in gang. Verwijzen naar en/of bieden van passende ondersteuning in de sociale basis, 1e lijn of 2e lijn Ondersteuningsvragen bij WIJeindhoven nemen toe in aantallen en complexiteit. Generalisten blijven daarnaast langer betrokken bij lopende casussen. Dit resulteert in soms langere wachttijden. De kwaliteit van ondersteuning wordt wel als goed ervaren. Kwalitatief goede en effectieve hulp Inwoners zijn zeer tevreden over de hulp van WIJeindhoven, zo blijkt uit het eigen onderzoek van WIJeindhoven. Dit onderzoek is in 2023 niet gevalideerd met een gemeentelijk onderzoek vanwege verouderde privacyafspraken. Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
-
40%
-
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
Totaal dossiers
22.969
25.000
27.494
19%
19%
49%
37,8%
48%
34,1%
3,5%
5,3%
4%
8,7%
12%
3,9%
29%
30%
49%
% inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald van 2e naar 1e lijn Gegevens zijn niet beschikbaar. Met de vernieuwde privacyafspraken uit 2023 vindt naar verwachting de meting vanaf 2024 wel plaats.
Het aantal actieve dossiers neemt toe. Daarnaast nemen ook de zwaarte van casussen en duur van casussen toe. % inwoners doorverwezen naar sociale basis door Stichting WIJeindhoven (afschaling) Afwijkend door nieuwe meetwijze: 49% inwoners doorverwezen naar Sociale Basis middels actie in lopend dossier. 36% uitgestroomd naar sociale basis of vanwege succesvolle afhandeling traject. % inwoners dat wordt doorverwezen naar de 2e lijn In 2023 zijn voor 9373 dossiers productaanvragen/overdrachten gedaan t.o.v. van de in totaal 27494 actieve dossiers. Dit draagt bij aan de beweging 2-1-0. % inwoners dat eerstelijnsondersteuning Wmo ontvangt t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ 8214 inwoners kregen eerstelijns ondersteuning Wmo door WIJeindhoven. % jeugdigen dat eerstelijnsondersteuning Jeugd ontvangt t.o.v. alle jeugdigen 1588 jeugdigen (18-) ontvingen eerstelijns ondersteuning Jeugd. WIJeindhoven hanteerde een andere meetmethode dan de gemeente. Dat is sinds dit jaar gelijk getrokken, waardoor een vertekend beeld ontstaat t.o.v. begroting en realisatie 2022. % nieuwe meldingen dat door Stichting WIJeindhoven direct wordt afgehandeld door verwijzing naar sociale basis
74
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
82%
70%
76%
-
63%
-
Inwoners die nog niet bekend zijn of met een afgerond dossier die direct geholpen zijn in de sociale basis zonder ondersteuning van de generalist of aanvullende ondersteuning. Inwonerstevredenheid eerste lijn Het percentage inwoners dat zeer tevreden of tevreden is met de ondersteuning die door Stichting WIJeindhoven is geboden in het voorgaande jaar. % inwoners dat zich door de ondersteuning beter kan redden In 2023 heeft er geen cliëntervaringsonderzoek over WIJeindhoven plaatsgevonden in afwachting op vernieuwde privacyafspraken. In 2024 zal het onderzoek weer plaatsvinden.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Werken met Wat Telt in de keten: De pilot Wat Telt in de Keten is afgerond. Het gedachtengoed en de resultaten worden meegenomen in het programma Vereenvoudiging Sociaal Domein. • Uitvoering geven aan triage: WIJeindhoven werkt volgens het Mono Multi model en neemt de rol van de triage op zich. Hieruit wordt duidelijk of een inwoner snel en simpel geholpen is, extra ondersteuning nodig heeft of dat er een samenhangende uitgebreide aanpak nodig is. • Versterken netwerk werk en inkomen: In 2023 zijn nieuwe uitvoeringsafspraken vastgelegd voor de Netwerksamenwerking Werk en Inkomen voor een succesvolle match tussen werkzoekenden en werkgevers. • Preventie en gezondheid: WIJeindhoven draagt bij aan de doelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 39.840 0 0 39.840
Begroting 2023 (dec '23) 41.835 0 89 41.924
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Kinderopvangtoeslagenaffaire Jaarlijks wordt van het Rijk een bedrag voor de uitvoeringskosten van de Kinderopvang toeslagaffaire (KOT) ontvangen. Dit bedrag is bestemd voor de afhandeling van de (potentieel) gedupeerden KOT gedurende de periode t/m 2026. Aan de raad wordt voorgesteld het overschot in 2023 te bestemmen voor voortzetting van het project in 2024. Wijkteams Het subsidiebudget 2023 voor WIJeindhoven is in 2023 nagenoeg ingezet, overschot € 20.000. Op basis van een lagere subsidieafrekening over 2022 van € 303.000 (niet benutte arbeidsmarkttoeslag) is sprake van een incidenteel overschot van in totaal € 323.000. Overig SALDO
75
Realisatie 2023
Afwijking 2023
41.580 -667 33 40.945
255 667 56 979
Lasten
Baten
-264
667
Mutatie reserve -
323
-
-
178 237
667
56 56
Afwijking 403 incidenteel
323 incidenteel
234 960
Werk en inkomen Bestaanszekerheid en een duurzaam toekomstperspectief hebben in 2023 blijvend centraal gestaan. We hebben een goed vangnet zodat de bestaanszekerheid geborgd is en we stimuleren werken en activering. Bij iedere nieuwe bijstandsaanvraag zorgen we ervoor dat de inwoner hierbij goed ondersteund wordt. Bij het nemen van besluiten over bijstand hebben we gewerkt met de omgekeerde toets. Hierbij beoordeelt de medewerker of voorgenomen besluiten impact hebben voor de inwoner op andere leefgebieden en of het past bij de doelen die we willen bereiken. Medewerkers denken daardoor meer in mogelijkheden en krijgen handvatten voor het nog beter toepassen van maatwerk. We willen inwoners een duurzaam toekomstperspectief bieden. Vanuit het netwerk werk en inkomen worden inwoners ondersteund naar participatie. Afgelopen jaar hebben de generalisten van WIJeindhoven een nulmeting verricht waar de inwoner staat op het gebied van participatie. Op basis hiervan wordt met de inwoner een plan gemaakt en toegewerkt naar een resultaat op het gebied van participatie. Dat vindt in een gezamenlijk gesprek plaats zodat dit in goede samenspraak met de inwoner en de generalist gebeurt. Sinds 2023 doen we dit ook voor inwoners die al langer bijstandsgerechtigd zijn.
Inwoners die direct begeleid kunnen worden naar werk, worden begeleid door het Werkgelegenheidsteam in samenspraak met het Huis naar Werk. Voor veel inwoners die nieuw instromen in de bijstand zien we echter dat de afstand tot de arbeidsmarkt toeneemt. Dat betekent dat de duur van de trajecten toeneemt. Ook zijn er trajecten ingekocht waarmee we een beter aanbod kunnen doen voor specifieke groepen zoals jongeren en inwoners met psychische belemmeringen. Dit aanbod is beter inzichtelijk gemaakt via het Breed Offensief en het wordt beter ontsloten in het netwerk Werk en Inkomen. In dit jaar zijn er ook aansprekende projecten uitgevoerd zoals Impower, 4W en Hoofdzaak Werk. Het Werkgelegenheidsteam heeft vanuit Huis naar Werk veel niet-uitkeringsgerechtigde inwoners, Oekraïners en expat-partners begeleid naar werk en zijn er frequent banenbabbels en city-tours uitgevoerd. Ergon heeft tenslotte inwoners met een arbeidsbeperking geplaatst naar betaald werk met behulp van loonkostensubsidie of via beschut werk. We zijn in 2023 doorgegaan met het uitvoeren van het beleidsplan Armoede & Schulden 'een nieuw gezamenlijk perspectief' en het uitvoeren van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. We zien de effecten daarvan nu terug in de realisatie van de indicatoren.