Bijlage 1 - De Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Sinds 2021 is de kwaliteit voor reinigen van A (hoog) naar B (basis) gegaan. Dit is een mogelijke verklaring van de afwijking t.o.v de streefwaarde.
25
Effect-indicatoren % bewoners dat vindt dat het in de buurt goed verlicht is
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
79%
≥75%
78%
-
≥90%
90%
95%
≥90%
94%
94%
≥90%
96%
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
38
55
38
54
56
54
1,4
0,9
0,45
30,5
32
30,5
24
30
24,5
154
162
162
910
1.000
910
1.782
1400
2.549
11
11
11
6
15
12
De tevredenheid van bewoners over de verlichting in hun buurt voldoet aan de vastgestelde streefwaarde. Basiskwaliteit wegen De kwaliteit voldoet (afgerond) aan de vaststelde kwaliteit Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels De bruggen, tunnels en viaducten voldoen aan de vastgestelde basiskwaliteit. Basiskwaliteit schoon en netjes De openbare ruimte is conform kwaliteitsniveau schoon en netjes gehouden (reiniging verharding). Prestatie-indicatoren Aantal scholen met BVL-label Ondanks inzet is er geen toename van aantal basisscholen met Brabants VerkeersveiligheidsLabel. Aantal schoolzones Alle basisscholen (waar dat kan) hebben een schoolzone. Er zijn er in 2023 geen bijgekomen. Wel zijn er in een aantal bestaande schoolzones aanpassingen gedaan en zijn er 2 nieuwe schoolzones bij een SBO- en VO-school in voorbereiding. Aantal km nog te realiseren 30 km/u straten in het centrum Met de aanpassingen op de kruising Mathildelaan/Emmasingel heeft in de binnenstad enkel nog de Stationsweg een verkeersregime van 50 km/u. Aantal km snelfietsroutes (Slowlane) In 2023 hebben er voorbereidingen plaatsgevonden voor de Slowlane, die in 2024 op straat worden uitgevoerd. Aantal km HOV-busbanen In 2023 is een gedeelte van het HOV3-tracé tussen WoensXL en Eindhoven Airport gerealiseerd. Tracé luchthavenweg is afgerond, tracé Marathonloop is in uitvoering.
Aantal vernieuwde verkeerslichten Van alle verkeerslichten zijn 166 verkeerslichten jonger dan 15 jaar. Aantal parkeerplaatsen op (pop-up) P+R In 2023 zijn er op de P+R's geen plekken bijgekomen, wel zijn er diverse wijkhubs gerealiseerd. Aantal elektrische laadpunten Eind 2023 stonden er 2.549 (semi) openbare laadpunten in Eindhoven. Daarvan waren er 1.443 publieke laadpunten. Groot onderhoud wegen (aantal) Aan 11 straten is groot onderhoud uitgevoerd/ zijn heringericht Groot onderhoud bruggen, viaducten en tunnels (aantal) Vervanging van de Koebrug, versterking Dommelbruggen Insulindelaan en onderhoud onderdoorgang Mispelhoef hebben vertraging opgelopen.
26
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
-
1000
890
100%
100%
100%
Onderhoud openbare verlichting (vervangen aantal armaturen) In 2023 stond een aantal armatuurvervangingen onder viaducten gepland. Dat is niet gelukt vanwege problemen met de koppeling tussen de nieuwe armaturen en de ontvanger. Uitvoeren straatreinigen (% van totale openbare ruimte) Alle openbare ruimte in beheer van de gemeente is gereinigd
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Autoluw centrum en Masterplan : In het Masterplan is een belangrijke stap gezet voor het centrum aantrekkelijker, groener en bereikbaarder te maken. O.a. door het besluit over verkeerscirculatie met sectoren, het invoeren van 30 km/u, maar ook de nieuwe Fuutlaan. • Invulling geven aan gemaakte (MIRT) afspraken: Uitwerking en uitvoering MIRT-pakket: Er zijn belangrijke stappen gezet in het uitwerken van het tracé HOV4 Eindhoven Centraal – De Run, de MIRT Verkenning van de multimodale knoop, de uitwerking van regionale hubs en werkgeversaanpak. • Fiets op 1: In het Masterplan heeft de fiets een prominente plek waarmee er invulling is gegeven aan een de actualisatie van Agenda Fiets, o.a. met regionale en stedelijke fietsroutes, fietsparkeren en fietsstimuleringsmaatregelen. • Brainport Bereikbaar: We hebben verder ingezet op uitvoeringskracht van gedragsveranderingsaanpak met behulp van de regionale organisatie van Brainport Bereikbaar, zoals met acties uit de binnenstadsdeal. • Elektrische (deel)mobiliteit: Het nieuwe Uitvoeringskader laden elektrische mobiliteit is in 2023 vastgesteld. Nieuw beleid op gebied van deelmobiliteit/MaaS en op gebied van schone mobiliteit zijn onderdeel van Masterplan Mobiliteit 2050. • Een aantrekkelijke en toekomstbestendige openbare ruimte: In 2023 zijn o.a. de Robbenstraat en Amazonelaan heringericht.
We zorgen in deze projecten voor een groene, klimaatbestendige en toegankelijke openbare ruimte. In het kader van onderhoud wegen zijn t/m 2023 16 v.d. totaal 20 straten vergroend. • Duurzame openbare ruimte: In 2023 zijn 3 fietspaden omgevormd naar asfalt. We passen circulariteit toe, door o.a. hergebruik van materialen en duurzaam asfalt. Er is gestart met het versneld verledden van de openbare verlichting in het kader van duurzaamheid. • Herinrichting Boschdijk: Begin 2023 is gestart met de herinrichting van de Boschdijk. De Boschdijk binnen de Ring krijgt een klimaatadaptieve, groene en verkeersveilige inrichting. Een groot deel van het werk is uitgevoerd. De werkzaamheden worden in 2024 afgerond. • Afstemming onderhoud op de omgeving: Fase 2 van de pilot bladkorven is uitgevoerd. Diverse initiatieven op het gebied van zwerfafval zijn ondersteund. Langs het nieuwe fietspad In de Loostraat is een start gemaakt met het aanbrengen van sensoren op de lichtmasten. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 42.097 -3.513 1.638 40.222
27
Begroting 2023 (dec '23) 65.279 -18.115 -1.441 45.723
Realisatie 2023
Afwijking 2023
54.617 -11.624 1.669 44.661
10.662 -6.491 -3.110 1.062
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Projecten (geen investeringen) Het gaat hier om onderhouds- en verkeerprojecten waarbij de jaarschijven in de begroting afwijkingen t.ov. het werkelijke uitvoeringsjaar. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. Bijdrage Brainport Bereikbaar voor regiobrede projecten Dit betreft de bijdrage voor de regio-brede projecten van de bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant in 2023. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van realisatie en is niet geraamd. Dit bedrag wordt verrekend met de hiervoor ingestelde reserve. Afkoop parkeernorm Betreft middelen van ontwikkelaars voor omgevingsvergunning (parkeernorm) en worden gestort in reserve mobiliteitsfonds. Deze reserve is voor maatregelen tbv vermindering van de parkeerdruk zodat de kwaliteit van het parkeeraanbod gegarandeerd blijft Overig SALDO
10.628
-7.182
Mutatie reserve -3.446
-520
-
520
- incidenteel
184
-184
- incidenteel
507 -6.491
-3.110
1.061 incidenteel 1.061
554 10.662
Afwijking - incidenteel
2.2 Parkeren Dit taakveld betreft het parkeerbeleid. Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen we naar taakveld 2.1 Verkeer en vervoer. In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Scanauto en P&R locaties: In 2023 is de handhaving op betaald parkeren volledig uitgevoerd met behulp van de scanauto. Op gebied van P+R zijn promotieacties uitgevoerd om P+R te stimuleren en bekender te maken. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 8.796 -1.899 -2.889 4.008
Begroting 2023 (dec '23) 12.223 -10.010 2.687 4.900
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Projecten (geen investeringen) Het gaat hier om projecten voor realisatie van fietsenstallingen waarbij de jaarschijven in de begroting afwijken t.o.v. het werkelijke uitvoeringsjaar. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. Overig SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
6.278 -2.242 297 4.333
5.945 -7.768 2.390 567
Lasten
Baten
5.696
-4.709
Mutatie reserve -987
249 5.945
341 -4.368
-23 -1.010
Afwijking - incidenteel
567 incidenteel 567
2.3 Recreatieve havens In Eindhoven is er de EJV Beatrix (Eindhovense Jachten Vereniging Beatrix) aan het Beatrixkanaal, Welschapsedijk. Hier zijn circa 80 ligplaatsen in het water en 350 plaatsen op het droge voor winteropslag. De vereniging doet het beheer en onderhoud van de gehele locatie met opstallen. Hiervoor is een pachtovereenkomst afgesloten. Daarnaast is er de EKV Beatrix (Eindhovense Kanovereniging Beatrix) aan het Beatrixkanaal, nabij de haven De Hurk. Deze vereniging heeft het terrein en de opstallen in eigen beheer en betaalt erfpacht.
28
2.4 Economische havens en waterwegen In Eindhoven kennen we een economische haven op de Hurk. Momenteel is er sprake van vier havengebonden bedrijven, gericht op overslag van onder andere cement, zand, grind en diervoeder. Het beheer en onderhoud van het Beatrixkanaal en de kade is de verantwoordelijkheid van de gemeente. De schepen betalen daarbij kanaalrechten. Voor de aanvraag van het gebruik van het kanaal en de betaling is een app ontwikkeld. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 267 -118 149
Begroting 2023 (dec '23) 277 -118 159
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Overig SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
205 -107 98
72 -11 61
Lasten
Baten
72 72
-11 -11
Mutatie reserve -
Afwijking 61 61
2.5 Openbaar vervoer Dit taakveld betreft Openbaar Vervoer. Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen we naar taakveld 2.1 Verkeer en vervoer. In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Schaalsprong OV: Afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen gezet voor HOV3, HOV4 en de Mirt Verkenning van de multimodale knoop. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 1.804 -12 -344 1.448
Begroting 2023 (dec '23) 1.864 -12 -493 1.359
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Projecten (niet investeringen) Het gaat hier om OV projecten waarbij de jaarschijven in de begroting afwijken t.ov. het werkelijke uitvoeringsjaar. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. Overig SALDO
29
Realisatie 2023
Afwijking 2023
1.461 -37 -121 1.303
403 25 -372 56
Lasten
Baten
Afwijking
5
Mutatie reserve -372
367
36 403
20 25
-372
56 56
- incidenteel
Groen en recreatie Het taakveld Openbaar Groen en Recreatie richt zich op het vergroenen en groen houden van de stad en de groene inbedding van de stad in de omgeving, om daarmee bij te dragen aan een gezonde, biodiverse, klimaatrobuuste stad met een sterke identiteit. Met beheeringrepen en investeringen in landschappelijke structuren, parken, lanen, bomen en beplantingen onderhouden en versterken we het groene deel van de openbare ruimte en de speelvoorzieningen. Openbaar groen maakt de stad op een bestendige manier aantrekkelijk, bruikbaar en beleefbaar, is belangrijk voor de natuurwaarden en waarborgt een gezonde leefomgeving waarin bewoners in de nabijheid van hun woning en werk kunnen recreëren. Investeringen in groen worden goeddeels integraal, samen met andere taakvelden en in samenwerking met bewoners, omliggende gemeenten en belangengroepen gedaan. Een groene inrichting versterkt de ruimtelijke structuur en de leefbaarheid van de stad. Met groen dragen we eveneens bij aan sociale doelstellingen en doelstellingen op het gebied van sport, bewegen, luchtkwaliteit, reductie van hittestress en waterdoelstellingen zoals het lokaal langer vasthouden van water
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Een kwalitatief hoogwaardige groenstructuur met de daarin passende gebruiks- en natuurfuncties We hebben middels investeringen in groen en beheer de ruimte in en om de stad versterkt voor ontspannen verblijven, ontmoeten, en bewegen en dragen met de groenstructuur bij aan een koele klimaatrobuste, biodiverse aantrekkelijke en herkenbare stad. Preventie en ruimen van zwerfvuil in groen Zwerfvuilbeheersing in het groen verloopt conform doelstelling. Vanwege de impact op de beleving van de openbare ruimte en het belang dat de inwoners aan beheersing van zwerfvuil hechten, wordt het beheersen van zwerfvuil zo nodig geprioriteerd. Beperkt houden onkruid in groen Door beperkte capaciteit bij de groenaannemers zijn in de zomer-piek tijdelijk zaken als veiligheid en zwerfvuil geprioriteerd boven kruidenbeheersing. Ook wordt minder beplanting als ongewenst beschouwd vanwege biodiversiteit en duurzaamheid.
30
Vitaal houden beplanting De licht dalende trend tot vorig jaar (door uitgesteld onderhoud) lijkt gestuit. Hoewel nog geen stijgende lijn, wordt verwacht dat in 2024 met behulp beschikbare extra tijdelijke budgetten het uitgesteld onderhoud verder zal worden ingelopen. Effect-indicatoren % inwoners tevreden over inrichting van het groen in de woonomgeving De tevredenheid over de inrichting van het groen is stabiel. De doelstelling lijkt daarmee vooralsnog niet in zicht. Inwoners geven verder aan over het algemeen tevreden te zijn over het aantal bomen en de grootte van de bomen in de eigen buurt. % inwoners tevreden over onderhoud van het groen in de woonomgeving De tevredenheid over het onderhoud van het groen zakt licht terug waarmee de tevredenheidsdoelstelling vooralsnog niet in zicht is. Biodiversiteit soortgroepen
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
71%
>75%
71%
71%
>75%
70%
-
+/-
-
92%
≥ 90%
93%
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
96%
>90%
97%
84%
>90%
78%
87%
>90%
87%
Steeds meer graslanden, bermen en houtopstanden worden ecologisch beheerd. Dit draagt bij aan het bijna stabiel houden van natuurwaarden. De toch geleidelijke afname van natuurwaarden hangt met name samen met klimaatextremen en de effecten daarvan % inwoners dat jaarlijks een van de grote stadsparken bezoekt De waardering van stadsparken en het aantal bezoekers blijft geleidelijk verder stijgen. De meeste mensen bezochten in 2023 een park om van de natuur te genieten, te wandelen en/of tot rust te komen. Prestatie-indicatoren Zwerfvuilarme beplanting Zwerfvuilbeheersing in het groen verloopt conform doelstelling. Vanwege de impact op de beleving van de openbare ruimte en het belang dat de inwoners aan beheersing van zwerfvuil hechten, wordt het beheersen van zwerfvuil zo nodig geprioriteerd. Onkruidarm groen Door beperkte capaciteit bij de groenaannemers zijn in de zomer-piek tijdelijk zaken als veiligheid en zwerfvuil geprioriteerd boven kruidenbeheersing. Ook wordt minder beplanting als ongewenst beschouwd vanwege biodiversiteit en duurzaamheid. Technische staat beplanting De Licht dalende trend tot vorig jaar (door uitgesteld onderhoud) lijkt gestuit. Hoewel nog geen stijgende lijn, wordt verwacht dat in 2024 met behulp beschikbare extra tijdelijke budgetten het uitgesteld onderhoud verder zal worden ingelopen.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Vergroenen Binnenstad: De Uitvoeringsstrategie Groenplan Centrum is vastgesteld. De voorbereidingen zijn gestart voor het vergroenen van locaties: o.a. het Luciferplein, de Tramstraat en een pocketpark achter ’t College. Gestart is met het ontwerp voor het Wilhelminaplein. • Vergroenen Wijken: In de wijken Lakerlopen, Limbeek-Zuid, Tivoli en Hemelrijken zijn in overleg met omwonenden vergroeningsprojecten uitgevoerd. Het gaat o.a. om de Picushof, het Aletta Jacobsplein, het Arnaudinaplein, de Maria Montesoristraat en de Schoenmakerstraat. • Versterken Groene Wiggen: Na een uitgebreid participatietraject is de Ontwikkelingsvisie Stadsbos en Wielewaal aangeboden aan de raad. Voor Genneper Parken is het uitvoeringsprogramma in uitvoering (P4 is vergroend). Voor Bod B5 (Natuurnetwerk) is de realisatie voorbereid.
31
• Speelplaatsen: Op basis van aanbevelingen uit een extern onderzoek zijn 10 Quick-wins gerealiseerd om voor 10 openbare speelplekken de toegankelijkheid te verbeteren. De realisatie van een aantal volwaardig toegankelijke speelvoorzieningen is voor 2024 voorbereid. • Onderhoudsprogramma: Met het integraal onderhoudsprogramma zijn weer straten vergroend waaronder de Landsteinerweg, waarmee het totaal op 20 vergroende straten komt. (De doelstelling uit het bestuursakkoord is 50). Er is ruim 20.000 m2 onthard/vergroend. • Versterken partnerships: Gezamenlijk werkten we aan de groenopgave met inwoners (adopteer een straat en actie steenbreek), scholen (vergroenen schoolpleinen), projectontwikkelaars (anterieure overeenkomsten) woningbouwcorporaties (duurzaamheidspact), VNG, provincie en rijk. • Aanplant bomen: We planten voor elke nieuwe Eindhovenaar een nieuwe boom conform het bestuursakkoord. Het aantal inwoners is in 2022 en 2023 met totaal 8.105 toegenomen. In 2022 en 2023 zijn totaal 14.278 bomen geplant en op gemeentelijke gronden 1200 bomen gekapt, per saldo een aanwas van 13.078 bomen. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 18.709 -208 -497 18.004
Begroting 2023 (dec '23) 23.236 429 -4.265 19.400
Realisatie 2023
Afwijking 2023
20.466 -699 -297 19.470
2.770 1.128 -3.968 -70
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Groen Versterken en onderhoud van het openbaar groen heeft een negatief resultaat van €172.000. Er is voor € 100.000 meer aan onderhoud groen in het stedelijk gebied besteed. Daarnaast is voor € 52.000 meer besteed aan groeninrichtingen en renovaties. Voor het groenprogramma onderdeel groen uit zich de schade als gevolg van extreem weer in 2023 in extra water geven van kwetsbare beplanting in de zomerperiode á € 20.000. Bomen Versterken en onderhoud van de bomen heeft een negatief resultaat van € 79.000. Dat resultaat ontstaat voornamelijk door stormschade. Stormschade van storm Ciarán van 2 november 2023: Voor het groenprogramma onderdeel bomen uit zich de schade als gevolg van extreem weer in 2023 in de opruimkosten van € 150.000. De bijbehorende herplantkosten (geraamd op € 450.000, prijspeil 2023) zullen in het uitvoeringsjaar van de herplant landen, naar verwachting in 2025. Speelvoorzieningen Onderhouden en in stand houden van Speelvoorzieningen heeft een negatief resultaat, voornamelijk door een hogere uitgave van € 160.000 aan dagelijks en groot onderhoud aan het onroerend goed. Projecten Groen en Bomen (geen investeringen) Onderhoudsprojecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning waardoor afwijkingen met een gelijke tegenhanger bij de reserve maatschappelijk nut in ontwikkeling ontstaan.
Deze afwijkingen leiden niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten. Groenplan Centrum Structurele middelen Vanuit het bestuursakkoord 2022 is voor Groenplan Centrum € 500.000 structureel beschikbaar gesteld. Dit wordt ingezet voor de invulling van de uitvoeringsstrategie Groenplan Centrum. In 2023 is er nog geen sprake van kapitaallasten door investeringen. Een deel van de middelen is incidenteel ingezet voor doelen gerelateerd aan de opgave van Groenplan Centrum. Het restant is gestort in de reserve 'Samen morgen mooier maken'. Kapitaallasten Er is een voordelig resultaat op de kapitaallasten, o.a. omdat er middelen staan voor investeringen die nog niet hebben geleid tot kapitaallasten in 2023. Overig SALDO
32
Baten
-147
-25 -
-270
6
-166
- -
2.950
1.154
176 -
Mutatie reserve
Afwijking -172 incidenteel
185
-79 incidenteel
-166 incidenteel
-4.104
-1 incidenteel
-176
- incidenteel
174 incidenteel
174
-
-
53 2.770
-7 1.128
127 -3.968
173 -71
Riolering
7.2 Riolering Optimale riolering De realisatie van een aantal projecten is vertraagd. We verwachten in de looptijd van het WKA 2023-2026 de rioolvervangingen en relinen van riolering conform WKA uit te voeren. Vervangen van riool In 2023 is de realisatie van een aantal projecten vertraagd o.a. door beperkte personele capaciteit in de projectvoorbereiding. Naar verwachting lopen we dat in 2024 in. In de looptijd van het WKA 2023-2026 verwachten we de doelstelling te halen. Geen wateroverlast en/of verstoring van de oppervlakte-waterkwaliteit Bij de (herin)richting van de openbare ruimte hebben we hemelwaterstructuren aangelegd, onthard/vergroend. Via onze stimuleringsregelingen hebben inwoners en ondernemers dit op hun terreinen gedaan. Aanpassen waterstructuur De hoeveelheid waterstructuren opgenomen in de begroting zijn gehaald. De verwachting is dat de afgesproken prestaties in het WKA over de periode 2023-2026 worden gehaald. Afkoppelen verharding De prestatie afkoppelen wordt bepaald door eigen projecten in de openbare ruimte en het afkoppelen door inwoners en bedrijven o.a. via onze subsidieregelingen. De verwachting is dat in de looptijd van het WKA (2023-2026) de doelstelling wordt gehaald Effect-indicatoren % inwoners tevreden over de afvoer van het regenwater als het flink heeft geregend De tevredenheid van inwoners over de afvoer van regenwater is licht gestegen.
Kanttekening is dat de inwonersenquête is uitgevoerd voor de extreme neerslag van december 2023, waarin 50% meer relevante meldingen zijn ontvangen dan gemiddeld.
33
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
70%
≥ 70%
77%
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
88%
≥ 80%
90%
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
4.012
4.200
2.298
5.078
500
1.747
9,6
6
3,2
% inwoners tevreden over de kwaliteit van het ‘openbare water’ De tevredenheid van onze inwoners over de kwaliteit van het 'openbare water' is 2023 onverminderd hoog gebleven. Prestatie-indicatoren Rioolvervanging meters In 2023 zijn relatief weinig projecten opgeleverd, maar wel in uitvoering. Verwachting is dat de realisatie in 2024 hoger is en dat in de looptijd van het WKA de prestatie wordt gehaald. Voorbeelden: herinrichting binnenstad, relinen Hertog I straat Waterstructuur (in meters) De realisatie is boven begroting. In de begroting is gekeken naar de realisatie van waterstructuren aan het maaiveld. Daarnaast hebben we, net als in 2022, ook hemelwaterstructuren aangelegd. Voorbeeldprojecten: Florancelaan en Lijmbeekstraat Afkoppelen verharding (in hectare) In 2023 is er minder afgekoppeld dan gepland. Door de goede prestaties in 2022 en de projectenplanning vanaf 2024 verwachten we in de looptijd van het WKA 2023-2026 gemiddeld de prestatie te halen. Voorbeelden 2023: Strijpsestraat, Landsteinerlaan.
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Basisvoorzieningen in stand houden : Het rioolstelsel en de hemel- en grondwatervoorzieningen hebben we op een doelmatige wijze in stand gehouden en verbeterd waar mogelijk. De extreme neerslag in december 2023 heeft kwetsbare plekken in beeld gebracht die we in 2024 herstellen. • Zichtbare waterstructuren: We hebben de belevingswaarde vergroot via zichtbare waterstructuren. Daarmee beperken we wateroverlast en verdroging, verbeteren we de waterkwaliteit, verminderen we hittestress en verbeteren we de groenstructuren. • Beheersbaar grondwatersysteem om de aan de grond gegeven bestemming mogelijk te houden: We hebben ingezet op het bestrijden van de huidige grondwateroverlast en het voorkomen van grondwateroverlast door nieuwe ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen lag de focus ook sterk op het tegengaan van verdroging. • Gedeeld eigenaarschap voor een klimaatrobuuste stad: Naast herinrichten van de openbare ruimte geven we Eindhovenaren handelingsperspectief voor het klimaatrobuust (her)inrichten van eigen terreinen (o.a. subsidies). Verder werken we samen met o.a. het Waterschap aan een klimaatrobuuste stad.
• Klimaatbestendig en waterrobuust tot in de haarvaten van de stad: We hebben gewerkt aan het klimaatbestendig(er) en waterrobuust(er) maken van de stad door afkoppelen van hemelwater en het realiseren van (liefst groene) waterberging in de openbare ruimte door slimme (her)inrichting. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 24.195 -25.828 307 -1.326
34
Begroting 2023 (dec '23) 24.653 -25.521 -50 -918
Realisatie 2023
Afwijking 2023
23.596 -25.163 17 -1.550
1.057 -358 -67 632
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Exploitatie riolering Het betreft hier voornamelijk voordelen zoals het achterblijven van het aantal aangevraagde particuliere regelingen (€ 224.000), minder onderzoek & innovatie door beperkte aanvulling van de capaciteit (€ 428.000), oppervlaktewaterbeheer is nieuw in 2023 en de beheer- en onderhoudstaken moeten nog vorm krijgen o.b.v. onderzoeken (€ 250.000), en een nadeel op curatief kolken, putten en riolen door een nat voor- en najaar en prijsstijgingen (- € 249.000). Overig gesaldeerd € 290.000. Baten riolering Het nadeel is ontstaan door ca. 1.300 minder gerealiseerde rioolaansluitingen eigenaar (- € 241.000) en door 400 minder eenheden m3verbruik (- € 106.000), dan begroot. Begrote aantallen rioolaansluitingen komen uit de Woning Monitor (medio 2022) en waren destijds hoger dan de realisatie ultimo 2023. Bij Begroting 2024 zijn de aantallen geactualiseerd. De m3-verbruiksgegevens zijn moeilijk te voorspellen en fluctueren de laatste jaren enigszins. Voorziening Het gerealiseerde resultaat op de rioleringsexploitatie t.w. - € 360.000, is onttrokken uit de egalisatievoorziening riolering. Het resterende saldo in deze voorziening is € 196.000. Rioolaansluitingen op verzoek Er zijn weinig nieuwe rioolaansluitingen gemaakt op verzoek, waardoor de baten evenals de lasten lager dan begroot zijn. Het netto effect is - € 53.000.
Het aantal aanvragen hiervoor is moeilijk voorspelbaar. Overig SALDO
Lasten
Baten
934
76
Mutatie reserve -67
-
-347
-
-347 incidenteel
-
360
-
360 incidenteel
394
-447
-
-53 incidenteel
-271 1.057
-358
-67
BBV-indicatoren en verbonden partijen Dit programma heeft geen BBV-indicatoren en geen verbonden partijen.
35
Afwijking 943 incidenteel
-271 632
Programma 3 Economie Dit programma omvat vier taakvelden die allen bijdragen aan de versterking van de bedrijvigheid in de stad en regio. Deze doelstelling staat onder het eerste taakveld Economische ontwikkeling uitgewerkt in de economische groei, toename werkgelegenheid en de digitalisering van de stad. De prestaties en indicatoren die hier mede aan bijdragen staan op meer uitgewerkt niveau beschreven onder de taakvelden 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur, 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen en 3.4 Economische promotie. Dit is ook als zodanig zichtbaar gemaakt in de doelenboom.
3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Als Brainportregio Eindhoven hebben we door de triple-helix samenwerking een sterke economie. Hoewel economische groei geen doel op zich is, is deze randvoorwaardelijk voor de ‘brede’ welvaart en het welzijn van onze samenleving, waarbij we willen dat al onze inwoners het (economische) succes van Brainport Eindhoven kunnen voelen. Het is van belang om te behouden wat we opgebouwd hebben. Ook in 2023 zijn we ons blijven inzetten op een ondernemende, fijne stad met een sterk vestigings- en verblijfsklimaat om bedrijven te behouden en aan te trekken die bij ons passen. Via Brainport Development focussen we op de hightech bedrijven die onze stad en regio bijzonder maken. Vanuit de gemeente Eindhoven versterken we de basis van onze economische ontwikkeling via innovatie, onze werklocaties, onze dienstverlening en onze ondersteuning van het brede MKB. Dit doen we door de inzet op het ondernemersloket, economische transformatie en ons Startup beleid. Het digitaal platform voor ondernemers is een belangrijke stap die in 2023 hiervoor is gezet.
Dit platform op ondernemendeindhoven.nl is het digitale centrale punt dat ondernemers overzicht en inzicht biedt in producten, diensten en thema’s en intuïtieve doorverwijzingen voor aanvragen, advies en ondersteuning, zowel vanuit onze eigen organisatie als onze ketenpartners. Vanuit de visie ‘Ondernemers centraal, dienstverlening integraal’ is het uitgangspunt dat het aanbod beter bekend, bereikbaar en duidelijker wordt, zodat ondernemers het gemakkelijk kunnen vinden en er beter gebruik van kunnen maken. Om als stad aantrekkelijk te zijn en blijven, hebben we goede voorzieningen nodig, onder andere rond de thema’s zorg en welzijn, cultuur, detailhandel, horeca, onderwijs, sport en groen. Deze dragen in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid voor onze inwoners, maar ook aan aantrekkingskracht van Eindhoven voor bedrijven. In 2023 zijn in overleg met de Metropoolregio Eindhoven de voorbereidingen getroffen voor de ontwikkeling van een gezamenlijk Programma Voorzieningen waardoor we beter in staat zijn de voorzieningenstructuur mee te laten groeien met het aantal inwoners, (internationaal) talent en bezoekers. Aan de voet van de Lichttoren bezochten ruim 14.000 mensen een nieuw evenement om de overgang van het oude naar het nieuwe jaar te vieren: New Years EHVE. Dit gratis toegankelijke evenement vol muziek en een spectaculaire vuurwerkshow is zeer positief ontvangen.
Dit nieuwe evenement moest ook een mooi alternatief bieden voor het vuurwerkverbod in onze stad. Bij het vaststellen van de evenementenvisie is de opdracht geformuleerd om de huidige locatieprofielen, die als toetsingscriteria worden gebruikt bij de vergunningverlening, te herijken. Hiermee is in 2023 gestart. De herijking gaat invulling geven aan de behoefte aan meer (grootschalige) evenementen en een bruisende stad rekening houdend met de eisen op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en milieu.
36
Daarnaast was in 2023 extra inzet nodig op arbeidsmarkt. We zetten samen met onze partners: ondernemers, overheid en onderwijs, in op een breed arbeidsmarktbeleid gericht op het onbenut arbeidspotentieel. Door een planmatige aanpak samen met regiogemeenten, sociale ontwikkelbedrijven, UWV, ondernemers en onderwijs, brengen we de arbeidsmarkt beter in balans. Door middel van het ‘Huis naar Werk’ ontschotten we de werkgevers- en werknemersdienstverlening voor Eindhoven en de regio. In 2023 is de samenwerking in het Huis naar Werk bekrachtigd door het ondertekenen van een Samenwerkingsovereenkomst. In 2023 is er gewerkt aan een brede regionale arbeidsmarktvisie en er is gestart met de integrale werkgeversdienstverlening. We werken aan een arbeidsmarkt die zich steeds meer richt op talenten en vaardigheden en een arbeidsmarkt gericht op een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en daarmee zich richt op duurzame inzet van talent. We zijn gestart met het LLO-collectief. Dit richt zich op het vergroten van de basisvaardigheden van inwoners zodat hun positie op de arbeidsmarkt verbetert. Naast ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. Daarmee wordt onze stad steeds internationaler.
Het Holland Expat Center South (kort: expat center) draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat (kennis)werkers en hun gezinnen zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving. Een paar resultaten uit 2023: het expat center heeft de formaliteiten geregeld voor bijna 10.000 internationals (nieuwkomers en verlengingen). Het heeft bijna 300 MKB bedrijven geholpen met hun vragen en casussen v.w.b. internationaal personeel. Daarnaast heeft het i.s.m. andere organisaties zoals Huis naar Werk tientallen spouses aan een baan geholpen. In Q4 is gewerkt aan het Meerjarenplan Living In 2024-2026 dat in december in het college is vastgesteld en het kader vormt voor de jaarlijkse uitvoeringsprogramma's: het zet in op ‘eigenaarschap van werkgevers vergroten', ‘professionele integratie van spouses', ‘de sociaal-maatschappelijke organisaties’ en ‘het managen van verwachtingen bij internationals'.
37
38
3.1 Economische ontwikkeling Economische groei Randvoorwaarden zijn geschept door: Brainport Development NV heeft gefocust op innovatie en professionalisering. Het MKB uitvoeringsprogramma heeft gefocust op verduurzamen en starten onderneming. En het ondernemersloket op dienstverlening. Toename werkgelegenheid In 2023 is de samenwerking binnen het Regionaal werkbedrijf en Huis naar werk geïntensiveerd. De kansen voor intensivering op bedrijventerreinen is in kaart gebracht en er wordt Regionaal gewerkt aan een nieuwe programmering. Arbeidsmarkt in Balans In 2023 hebben1.848 kandidaten en 40 werkgevers gebruik gemaakt van de dienstverlening van Huis naar Werk. 910 kandidaten kwamen uit Eindhoven en 509 kandidaten kwamen uit Oekraïne. In 2023 vonden 173 mensen werk door de inzet van de Huis naar Werk. Innovatie Maatschappelijke opgaven worden met inwoners, maatschappelijke instellingen, creatieve sector, bedrijfsleven en kennisinstellingen aangepakt. In 2023 is Stadslab doorontwikkeld en zijn o.a. ontmoetingen, challenges en hackathons georganiseerd. Ontwikkelen van een innovatiestrategie en aanjagen van innovaties De ethische commissie is geïnstalleerd waardoor publieke waarden binnen innovatie een plek hebben gekregen. Responsible innovation stimuleert tot kwalitatief betere maatschappelijke oplossingen.
UDC en UDI geven ruimte aan experiment en samenwerking Effect-indicatoren Economische groei Eindhoven (%)
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
5,3%
2%
n.n.b.
1.075
1.035
n.n.b.
Economische groeicijfers 2022 betreffen voorlopige cijfers CBS. Cijfers 2023 nog niet bekend. Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar) Cijfers 2023 nog niet bekend
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Bestuursakkoord: Middelen zijn in 2023 in hoofdlijnen uitgezet: Opzet ondernemersloket is onderzocht en uitgevoerd, binnen 5 gebieden Bedrijveninvesteringszones ingevoerd, voorbereidingen voor een subsidieregeling ter stimulering van lokaal ondernemerschap. • Arbeidsmarkt: In 2023 zijn verschillende initiatieven ontplooid om meer mensen naar werk toe te leiden. Mooie voorbeelden zijn het Talentenfestival en de start van een Human Capital Agenda voor Klimaatadaptatie, Energietransitie en Circulaire Economie. • Leerwerkloket (LLO): 977 kandidaten hebben dienstverlening genoten van het Leerwerkloket. 40 events zijn georganiseerd voor kandidaten, professionals als werkgevers. Zij-instroom en maatwerkprojecten zijn geïnitieerd. De Talentensleutel voor bedrijven is ontwikkeld. • Skillsbased Economy: Passport for Work is doorontwikkeld en fungeert als Landelijk voorbeeldproject. Tevens participeren we in Brabant Leert. In 2023 zijn er vanuit dit platform 3.607 trajecten ingezet. 15%-20% van de gebruikers is woonachtig in onze arbeidsmarktregio. • SROI Beleid: De afgelopen jaren heeft gemeente Eindhoven geïnvesteerd in social return. Tot en met 2023 zijn er 655 kandidaten uit de doelgroep via SROI aan het werk geholpen. Hiervan zijn 213 kandidaten afkomstig uit gemeente Eindhoven.
• Europees Sociaal Fonds (ESF): In 2023 hebben we de ESF-subsidie 2014-2020 derde tranche ofwel ‘REACT’ binnen gehaald. Dit betekent dat de ESF middelen volledig zijn besteed aan kwetsbare (niet)werkenden.
39
• Match opleidingen en banen: We hebben in 2023 het mbo belicht door: uitreiken MBO-award, opnemen van een podcast, uitlichten goede voorbeelden en het organiseren van een werkconferentie. Ieder podium en moment zijn benut voor het gelijkwaardig neerzetten van het MBO en de MBO-studenten. • Het doorontwikkelen van een strategische kennis- en innovatieagenda (SKIA): Het stadslab Eindhoven werkt nauw samen met Fontys aan maatschappelijke opgaven en dit zal worden versterkt met andere kennispartners. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan een gedragen kennisagenda. • Toekomstbestendige binnenstad: Samenwerking met partners in de binnenstad is geprofessionaliseerd door o.a. de aanstelling van een binnenstadsregisseur. Samenwerking op zowel beleid (bijv. sharing the vibes), projecten als investeringen loopt daardoor efficiënter en beter. • Binnenstadsdeal: Samenwerking met culturele instellingen is verbeterd en op diverse projecten zijn designers betrokken. De Citydeal Dynamische Binnensteden is ondertekend om tot doorbraak-oplossingen voor binnenstedelijke vraagstukken te komen. • Gebiedsontwikkelingen binnenstad: Gebiedskader Schellenskwartier is vastgesteld, project Nieuw Bergen is gestart met realisatie. Andere locaties zoals het VDMA-terrein, het Stadhuisplein en de Nieuwe Eindhoven zijn volop in ontwikkeling. Exploitatie x € 1.000
Lasten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 3.412 -60 3.352
Begroting 2023 (dec '23) 3.692 -168 3.524
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Doorbelaste apparaatskosten Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten). Zie toelichting paragraaf 3e Bedrijfsvoering. Overig SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
3.476 -153 3.322
216 -15 202
Lasten
Baten
Afwijking
-
Mutatie reserve -
203
13 216
-
-15 -15
-2 201
203 incidenteel
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ruimte voor bedrijvigheid De stijging in de vraag naar ruimte om te ondernemen faciliteren we door te kijken naar de doorontwikkeling en uitbreiding binnen bestaande campussen en onze binnenstad. Tevens wordt Regionaal gewerkt aan een nieuwe programmering. De (her)ontwikkeling van bestaande bedrijvenlocaties financieel mogelijk maken Via het Regionaal Ontwikkelfonds zijn leningen verleend om o.a. het herontwikkelproject ‘bedrijfsverzamelgebouw Microstad’ te realiseren in het voormalig KPN-gebouw. Hierdoor is 15.000 m2 bedrijfsruimte toegevoegd. Er lopen geen nieuwe aanvragen Ruimte bieden aan uitbreiding en nieuwvestiging In het SGE hebben we daartoe ‘9voor1’ ingericht, waarbij de 9 gemeenten samenwerken bij de afhandeling van huisvestingsvragen. Op die manier wordt bedrijven ruimte geboden om te groeien. In 2023 hebben we voor duurzaamheid het volgende gedaan: Industrie en bedrijfsleven • Gebiedsaanpak: I.s.m. ondernemers op de Hurk zijn stappen gezet voor een collectieve elektriciteitsaansluiting, het plan voor vergroening krijgt vorm, het eerste initiatief voor collectief parkeren is in voorbereiding en er is gestart met collectieve ophaalrondes.
40
• Aardgasvrij: Stadsbreed is een aanzet gedaan om de warmteoplossingen per bedrijventerrein in kaart te brengen. Met een aantal grote partijen is verkend of zij gezamenlijk de business case voor een waterstofleiding kunnen rondkrijgen. • Energiehandelsplatform: Op diverse locaties zijn ondernemers samengebracht om mogelijkheden voor een energiehub te verkennen om verlichting te brengen in de netcongestieproblematiek. • Partners in klimaatdeals: De huidige Green Deal Zorg (2.0 en MRE) loopt tot eind 2024. De deelnemende zorgpartijen lopen op schema met het behalen van hun zilveren en bronzen keurmerk op de milieuthermometer zorg. • Landelijke waterstof infrastructuur: Lobby is ingezet. Landelijke voortgang rondom Delta Rhine Corridor verloopt traag. Met koplopende bedrijven wordt nu geïnventariseerd of een lokaal waterstofnetwerk voor Eindhovense en Helmondse bedrijven realistisch is. • Wettelijke energiebesparingseisen: Binnen het regionale operationeel kader toezicht en handhaving wordt de energiebesparingsplicht van bedrijven uitgevoerd en gemonitord door ODZOB. In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW): In 2023 is Microstad met behulp van een ROW-financiering gestart met de herontwikkeling van het leegstaande, voormalige KPN-gebouw in het stationsgebied. Een plek voor kantoren, ateliers, coworking en event spaces met o.a.
vestiging van Summa Fashion. • Programmering werklocaties: In 2023 is een start gemaakt met de herijking van de Programmering Werklocaties. Er is een Visie Werklocaties opgesteld die voor het hele MRE-gebied de basis moet zijn voor de programmeringsafspraken. • Stedelijk Gebied Eindhoven: In de regionale samenwerking is een nieuwe detailhandelsvisie ontwikkeld en vastgesteld. In het 9voor1 afstemming plaatsgevonden over reguliere economische zaken en/of gerichte casussen binnen de subregio. • Transformatie leegstaande kantoor- en bedrijfspanden: De Gemeente verleent medewerking aan transformatie incourante kantoren Hierdoor zijn ruim 4.000 wooneenheden ontstaan, onder andere in het in 2023 tot circa 450 studenteneenheden getransformeerde voormalig Philips hoofdkantoor aan de Boschdijk Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 13.018 -12.065 0 953
Begroting 2023 (dec '23) 2.505 -1.747 200 958
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Actieve grondexploitaties bedrijventerreinen Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid. Overig SALDO
41
Realisatie 2023
Afwijking 2023
1.922 -1.231 291 982
583 -516 -91 -24
Lasten
Baten
Afwijking
-539
Mutatie reserve -
539
44 583
23 -516
-91 -91
-24 -24
- incidenteel
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven Met het ondernemersloket hebben we een duidelijke gemeentelijke ingang voor ondernemers gerealiseerd waar zij terecht kunnen met hun vragen. We ontwikkelen het loket door tot een centrale ingang voor MKBbedrijven. Faciliteren bedrijven Het ondernemersloket is vormgegeven door het bestaande digitale platform ‘www.ondernemendeindhoven.nl’ door te ontwikkelen. In 2023 is gewerkt aan een nieuw MKB uitvoeringsprogramma waar de inhoudelijke invulling aan activiteiten wordt beschreven. MKB bedrijven helpen bij het aannemen van internationale werknemers MKB accountmanagers (van het expat center) helpen in 250 contacten per jaar internationaliserende ondernemers met vragen over het aannemen en onboarden van internationals (ook de spouses). Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie We willen internationaal talent voor onze kenniseconomie zo goed mogelijk faciliteren bij de noodzakelijke formele procedures om hier te kunnen wonen en werken en we helpen hen om mee te doen in de samenleving. Internationale werknemers helpen om in Eindhoven te komen wonen en werken De wachttijden voor registratie zijn in Q4 2023 teruggelopen (door meer BRP-capaciteit).
De provinciale subsidie Living In & MKB Accountmanagement is verlengd tot 1 oktober 2024: Er komt een onderzoek naar integratie van loketten van dienstverlening aan internationals. Prestatie-indicatoren Aantal bedrijven in de regio dat gefaciliteerd is door het ‘een-loket’
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
Ruim 100
80
107
260
250
250
9.850
7.000
9.988
In 2023 heeft het regionaal bedrijvenloket ‘9voor1’ in totaal 107 bedrijven in het Stedelijk Gebied Eindhoven op weg geholpen met hun huisvestingsvraag. Ruim 40% van de aanvragen was afkomstig van bedrijven uit Eindhoven. Aantal MKB bedrijven dat geholpen wordt door het Expat Center HECS heeft in 2023 bijna 10.000 registraties uitgevoerd: dat is de BRPinschrijving (BSN) en de afgifte van de verblijfsvergunning. De stijging t.a.v. begroting zit in gestegen aantal verlengingen. Door meer BRP inzet is de wachttijd teruggedrongen Gefaciliteerde internationals door het Expatcenter HECS heeft in 2023 bijna 10.000 registraties uitgevoerd: dat is de BRPinschrijving (BSN) en de afgifte van de verblijfsvergunning. De stijging t.a.v. begroting zit in gestegen aantal verlengingen. Door meer BRP inzet is de wachttijd teruggedrongen
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Het MKB-loket wordt ingesteld: Het loket is vormgegeven door het platform ondernemendeindhoven.nl en andere kanalen in te richten vanuit de visie Ondernemers centraal, dienstverlening integraal. Het MKB uitvoeringsprogramma op de thema's duurzaamheid en digitalisering is uitgevoerd. • Inschrijven en registratie internationals: HECS heeft in 2023 bijna 10.000 registraties uitgevoerd: dat is de BRP-inschrijving (BSN) en de afgifte van de verblijfsvergunning. De stijging t.a.v. begroting zit in gestegen aantal verlengingen. Door meer BRP inzet is de wachttijd teruggedrongen. • Living In programma en MKB-accountmanagement internationals: Ingezet op behoud van talent en integratie, o.a. projecten op arbeidsmarkt, cultuur, sport, taal en gezondheidszorg. I.s.m. Women for Women /Talent100/ HnW, 50 spouses aan baan geholpen. Meerjarenplan Living In (2024-2026) is vastgesteld in december 2023.
42
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 1.326 -1.038 0 288
Begroting 2023 (dec '23) 5.158 -3.731 -948 479
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Living In en MKB accountmanagement De afwijkingen zijn het gevolg van het verlengen van deze subsidie. In 2024 vindt de definitieve subsidieafrekening plaats. Subsidieregeling Energiebesparing MKB Er zijn in totaal 97 aanvragen gedaan in het kader van de subsidieregeling energiebesparing MKB met een totaal van €136.116. De redenen voor het lage aantal aanvragen zijn vrees voor terugbetaling en een gebrek aan urgentie. De regeling werd vooral gebruikt voor duurzame terrasverwarming door de horeca. Overig SALDO
Realisatie 2023
Afwijking 2023
4.730 -4.188 -757 -215
428 457 -191 694
Lasten
Baten
-389
539
Mutatie reserve -
937
-
-
-120 428
-82 457
-191 -191
Afwijking 150 incidenteel
937 incidenteel
-393 694
3.4 Economische promotie Toename economische activiteiten We versteviging de samenwerking tussen de campussen. Door het jaar heen maken we evenementen mogelijk en stimuleren we startende ondernemers en startups bij hun zoektocht naar kennis, financiering en contacten met organisaties die hen kunnen bijstaan Zichtbaarheid startups LevelUP event georganiseerd in het Evoluon, met >900 bezoekers. De voorbereiding voor een samenwerkingsovereenkomst met The Gate en de beschikbaarstelling van de startup-officer voor The Gate zijn gestart. Via de Stimulering van Innovatie in de Regio-regeling hebben we 3 challenges uitgezet en 8 startups aan ons verbonden. Versterking vestigings- en leefklimaat Er is onderzoek gedaan naar gewenste branchering in een aantal gebieden als input voor herijking detailhandelsnota en de ontwikkeling van het programma Maatschappelijke en Stedelijke Voorzieningen en de plintenstrategie. Aantrekkelijke stad om te bezoeken Door afstemming over gewenst aanbod en het helpen van ondernemers die in het gewenste aanbod kunnen voorzien. We stimuleren ondernemerscollectieven (BIZ aanpak). Stimuleren van evenementen Er zijn weer vele mooie evenementen geweest. DDW en Glow waren wederom publiek trekkers. Aan Glow deden ook enkele regio gemeenten mee. Met een 10-tal evenementorganisatoren hebben we de Green Deal Evenementen ondertekend.
Effect-indicatoren Vestigingen (van bedrijven - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) Cijfers 2023 waarstaatjegemeente nog niet bekend. Aantal hotelovernachtingen (x 1.000)
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
162,3
143
n.n.b.
1.051
900
n.n.b.
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
7
3
10
Cijfers 2023 begin juni bekend.
Prestatie-indicatoren Aantal organisatorische bijdragen aan startup-evenementen
43
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
Aantal verbindingen tussen startups en relevante economische belanghebbenden
47
20
55
Aantal evenementen
569
400
530
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Economische Transformatie Centrumgebieden: De pro-actieve matchmaking strategie voor de binnenstad en de Kruisstraat Woenselse Markt is voortgezet. Er is input geleverd op ontwikkelvisies en gebiedskaders op het gebied van multifunctioneel aanbod voor de binnenstad, WoensXL, Kastelenplein. • Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen: In 2023 hebben voorbereidende werkzaamheden plaats gevonden, zoals het komen tot een plan van aanpak, budgettering en planning. • Sharing the Vibes (nachtvisie): Met de stad creëren we middels grondig deskresearch en enquêtes een visie voor een levendig Eindhoven. Hierbij hanteren we de startnotitie die unaniem is vastgesteld door de gemeenteraad. Ook hebben we de Domes en de Schaatsbaan kunnen laten schitteren. • Brand event Level-up: Dit startupevent wordt georganiseerd om het deeptech-ecosysteem te promoten en netwerken te bevorderen. Het event is inmiddels gegroeid naar 900 bezoekers, in het iconische Evoluon, met internationale sprekers en een eigen award-programma. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 3.355 -2.817 121 659
Begroting 2023 (dec '23) 5.110 -3.210 -827 1.073
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Toeristenbelasting 2023 Er is een voordelig resultaat behaald van € 984.000 op de toeristenbelasting 2023. Dit voordeel wordt voor € 850.000 verrekend met de reserve citymarketing (rekening houdend met de maximale stand van € 2,0 miljoen van voorgenoemde reserve). Overig SALDO
44
Realisatie 2023
Afwijking 2023
4.768 -4.245 35 558
342 1.035 -862 515
Lasten
Baten
Afwijking
984
Mutatie reserve -850
-
342 342
51 1.035
-12 -862
381 515
134 incidenteel
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 3 Economie zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: peiljaar 2022
Indicator Functiemenging
2022
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inw.15 t/m 64 jr)
NL 100-300 53,8 56,7
> 300 Eindhoven 59,2 60,5
174,1
216,1
163,5
162,3
Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 3 Economie zijn dat de volgende: Taakveld 3.1: BrabantRing B.V. Taakveld 3.1: Brainport Development N.V. Taakveld 3.1: Breedband Regio Eindhoven B.V. Taakveld 3.1: Twice Eindhoven B.V. Taakveld 3.2: Flight Forum Beheer B.V. Taakveld 3.2: Flight Forum C.V.
45
Programma 4 Onderwijs Het taakveld 4.1 Openbaar Onderwijs heeft geen specifieke budgetten, de doelen en prestaties behorende bij dit taakveld zijn opgenomen bij de taakvelden 4.2 en 4.3. Taakveld 4.2 betreft de onderwijshuisvesting, dit is een wettelijke plicht voor openbaar en bijzonder onderwijs (o.a. nieuwbouw of aanpassing van bestaande schoolgebouwen). Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken betreft het uitvoeren van wettelijke taken op het terrein van onderwijs en de inzet om voor iedereen in de leeftijd van 0-23 jaar ontwikkelkansen te creëren en de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen.
4.2 Onderwijshuisvesting (incl. 4.1 Openbaar basisonderwijs) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (incl. 4.1 Openbaar basisonderwijs) De gemeente is wettelijk verplicht om te zorgen voor kwalitatieve onderwijshuisvesting. Daarvoor hebben we samen met de PO en VO schoolbesturen Integrale Huisvesting Plannen (IHP) opgesteld. Veel aandacht is uitgegaan naar de executie van het IHP VO en de voorbereiding voor het IHP Gestel en het nog op te stellen 16 jarig IHP. In 2023 zijn ook wissellocaties voor onderwijs aan vluchtelingen en anderstaligen ingericht. In 2023 hebben we als gemeente de wettelijke taken op het terrein van onderwijs uitgevoerd. Daarnaast hebben we intensief met de partners in de stad samengewerkt om uitvoering te geven aan de Lokaal Educatieve Agenda 2020-2024, het programma jeugd en corona, de lokale aanpak RMC/VSV en het stadsplan basisvaardigheden 2020-2023. Er is een nieuw stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 opgesteld en een start gemaakt met het opstellen van de LEA 2024-2028. Ook regionaal hebben we intensief samengewerkt met diverse partijen om uitvoering te geven aan het regionaal programma VSV 2020-2024 om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en het Regionaal educatief plan om laaggeletterdheid te bestrijden.
Daarnaast is intensief multihelix samengewerkt om meer zicht te krijgen op de instroom van internationals en de onderwijsopgave in de Brainportregio. De internationalisering van Eindhoven heeft impact op de samenstelling van de leerlingpopulatie. Er zijn in 2023 gesprekken gevoerd met WO, HBO, MBO om kansengelijkheid en inclusie te bevorderen. We streven ernaar om samen met de mbo-instellingen in de stad in 2024 te komen met een actieplan mbo, waarmee we onze waardering voor het mbo uiten, bijdragen aan het vergroten van kansengelijkheid en inzetten op kansrijk opleiden. In aanloop naar het actieplan mbo hebben we niet stilgezeten, maar hebben we het mbo in de schijnwerpers gezet door in 2023 een ‘Mbo award’ uit te reiken, een podcast op te nemen, goede voorbeelden uit te lichten, formatie voor twee studentenvertegenwoordigers te realiseren en een werkconferentie ‘Samen voor het mbo’ te organiseren.
46
4.1 Openbaar basisonderwijs Het taakveld 4.1 openbaar basisonderwijs heeft geen specifieke budgetten, de doelen en prestaties behorende bij dit taakveld zijn opgenomen bij de taakvelden 4.2 en 4.3.
4.2 Onderwijshuisvesting Goede onderwijshuisvesting In 2023 zijn we in samenwerking met de schoolbesturen en onder externe begeleiding begonnen met de voorbereiding voor een nieuw strategisch IHP. Dit IHP wordt opgesteld voor 16 jaar vooruitlopend op een wetsvoorstel om dat verplicht te stellen. Integraal plannen en realiseren Normaal was de beschouwingsprocedure voor een IHP 4 jaar.
47
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • IHP Voortgezet Onderwijs: De uitvoering van de projecten van het Maerlant Lyceum en het Lorenz Casimir College is in 2023 begonnen. Samen met schoolbestuur OMO zijn de plannen voor Joris College - Plein Helder aangepast zodat het project binnen budget eindigt (beoogd raadsbesluit in Q2 2024). • IHP Primair Onderwijs: Projecten BS de Tweelingen en OBS Strijp Dorp zijn in 2023 opgeleverd. De uitvoering van projecten OBS Klapwiek en BS Achtbaan is begonnen. De plannen voor de Regenboog worden gefinaliseerd. • IHP Gestel: De uitwerking van IHP Gestel heeft door externe factoren en personele omstandigheden meer tijd gevraagd dan verwacht. Op basis van goede samenwerking met schoolbesturen is besluitvorming aanstaande (beoogd raadsbesluit in Q2 2024). • Strategisch 16 jarig IHP: De werkzaamheden zijn in 2023 begonnen. Het 16 jarig IHP is het meest complexe en uitvoerige dossier en kent een strakke planning (beoogd raadsbesluit in Q4 2024). • ISE: Door externe factoren is de uitvoering van het raadsbesluit uit 2021 vertraagd. De inhoudelijke plannen moeten worden gewijzigd om tot uitvoering te komen en hierover is overleg gaande. Uitkomst wordt in Q2 2024 verwacht. • Design Academy: In 2023 is een intentieovereenkomst afgesloten met de Design Academy. Daarin staat aangegeven dat we ons inspannen voor een nieuwe locatie op Strijp S.
De onderzoeken hiervoor zijn in gang gezet inclusief de gezamenlijke zoektocht naar financiering. • Ventilatie en binnenklimaat scholen: Door o.a. prioriteitstelling bij de schoolbesturen en nieuwbouw schuiven sommige projecten door. Vanuit de urgentie van corona wordt tevens geëxperimenteerd met luchtreinigers/UVC apparatuur in plaats van bouwkundige ingrepen. Eind 2024 wordt dit geëvalueerd en wordt duidelijk of verder gebruik wordt gemaakt van de SUVIS en/of pilot maatregelen. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2023 (nov '22) 25.234 -2.787 -3.600 18.847
Begroting 2023 (dec '23) 30.373 -2.788 -8.178 19.407
Realisatie 2023
Afwijking 2023
27.584 -5.249 -2.457 19.878
2.789 2.461 -5.721 -471
Lasten
Baten
Stelpost kapitaallasten De stelpost kapitaallasten is een exploitatiebudget dat wordt ingezet ter dekking van nieuwe kapitaallasten van IHP-projecten. Door vertraging in projecten is het budget deels nog niet besteed. Saldo is afgewikkeld op de reserve onderwijshuisvesting. Verkoop oude schoolpanden Een aantal te verkopen oude schoolpanden is onderdeel van een grondexploitatie. Hierbij is tussentijdse winst genomen. Saldo is afgewikkeld op reserve onderwijshuisvesting. Beheer wissellocaties Het beheren van oude schoolgebouwen die worden ingezet als tijdelijke huisvesting brengt lasten met zich mee. Met name de energielasten zijn enorm gestegen. De lasten worden voor een deel gedekt door de Materiële Instandhouding vergoeding (bijdrage die schoolbesturen van het Rijk krijgen). Subsidies UV-C apparatuur Schoolbesturen hebben (met toepassing van hardheidsclausule) meer tijd gekregen om de apparatuur te plaatsen. Hierdoor zijn begrote subsidies nog niet uitbetaald, waardoor de realisatie van de lasten doorschuift naar volgend jaar.
4.028
-
Mutatie reserve -4.028
-
2.301
-2.301
- incidenteel
-592
373
219
- incidenteel
610
-
-610
- incidenteel
Afschrijving boekwaarde
-586
-
586
- incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
48
Afwijking - incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Voor de nieuwbouw van De Klapwiek is conform IHP een oud pand aan de Normandiëlaan gesloopt. De resterende boekwaarde van dit pand is in 2023 in één keer afgeschreven. Saldo is afgewikkeld op reserve onderwijshuisvesting. Brandschade Waddenzeelaan Het betreft vervolgkosten door de brand- en schadeuitkering aan schoolbestuur SALTO van basisschool De Vijfkamp. Het totale bedrag viel onder het eigen risico van de gemeente. Saldo is afgewikkeld op reserve onderwijshuisvesting. Overig SALDO
Lasten
Baten
Mutatie reserve
-425
-
425
-246 2.789
-213 2.461
-12 -5.721
Afwijking
- incidenteel
-471 -471
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen Samen met de Spilpartners is ingezet op het versterken van de sociale basis en het bevorderen van kansengelijkheid 0-13 jarigen. Bestrijden van onderwijsachterstanden Samen met de SPIL-partners is ingezet op het voorkomen van onderwijsachterstanden en zijn de activiteiten uitgevoerd zoals in de SPILbegroting zijn opgenomen. Er is een uitbreiding geweest van Bibliotheek op SPIL op vier locaties. Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding Samen met de partners ingezet op het voorkomen van verzuim en voortijdig schoolverlaten en jongeren begeleid naar het behalen van een startkwalificatie of naar duurzame arbeid. Tegengaan voortijdig schoolverlaten We hebben ons met partners maximaal ingespannen en de afgesproken activiteiten uitgevoerd. Dit heeft waarschijnlijk niet geleid tot het doel van 2,1%, wat we overigens ook weinig realistisch vinden in het huidige tijdsgewricht. Volwassenen beheersen basisvaardigheden We hebben samen met partners ingezet op het versterken van de basisvaardigheden van volwassenen om de zelfredzaamheid, de maatschappelijk participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk te vergroten.
Versterken basisvaardigheden volwassenen We hebben samen met partners uitvoering gegeven aan het stadsplan laaggeletterdheid 20202023 en het stadsplan 2024-2028 opgesteld om de basisvaardigheden van volwassenen in Eindhoven te bevorderen. Effect-indicatoren % doelgroepleerlingen (groep 3) dat gemiddeld of bovengemiddeld scoort voor technisch lezen Het in 2021 verhoogde ambitieniveau van 50% naar 70% wordt niet gehaald. Waar we bij doelgroepleerlingen een afname zien van 63% naar 60% dat (boven)gemiddeld scoort, zien we in de SPILmonitor een stijging bij niet-doelgroepkinderen van 62% naar 66% dat (boven)gemiddeld scoort. Onbekend is waardoor dit verschil veroorzaakt is. % leerlingen met startkwalificatie
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
63%
70%
60%
83%
86%
81%
3,05%
2,1%
2,87%
Afname wordt veroorzaakt door toename van vluchtelingen waarbij DUO hun buitenlandse diploma niet als startkwalificatie valideert wat resulteert in een lager percentage jongeren met een startkwalificatie. % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) Ondanks de landelijke stijging zien we lokaal een dalende trend van voortijdig schoolverlaters. In schooljaar 2022-2023 was er in Eindhoven sprake van 2,87% ten opzichte van 3,05% in 2021-2022. In de regio was er in schooljaar 2022-2023 sprake van 2,27% en landelijk 2,38%.
49
Effect-indicatoren
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
82%
73%
n.n.b.
Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
91%
93%
93%
69%
74%
78%
3.846
3.490
n.n.b.
67%
70%
64%
16%
15%
16%
% VSV-ers uitgestroomd naar onderwijs jaar later
18%
25%
20%
% VSV-ers uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar later
38%
39%
41%
% deelnemers volwasseneducatie dat taalvaardiger is geworden cijfers nog niet beschikbaar.
Prestatie-indicatoren % van de geïndiceerde peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie Het bereik 2023 is 2% hoger dan eerdere jaren. In de VE-monitor over eerdere jaren zijn onbedoeld peuters van >=4 jaar meegeteld, die niet meer tot de doelgroep behoorden meegeteld. Dit is in de VE-monitor 2023 hersteld. % van alle peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie Het bereik 2023 is 9% hoger dan eerdere jaren. In de VE-monitor over eerdere jaren zijn onbedoeld peuters van >=4 jaar meegeteld, die niet meer tot de doelgroep behoorden meegeteld. Dit is in de VE-monitor 2023 hersteld. Aantal laaggeletterde cursisten cijfers nog niet beschikbaar. % jongeren in een kwetsbare positie uitgestroomd naar onderwijs jaar later We zien een lichte daling. In schooljaar 2022-2023 is er sprake van 64% ten opzichte van 67% in 2021-2022 door toename van jongeren in kwetsbare positie uitgestroomd naar arbeid jaar later. % jongeren in een kwetsbare positie uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar later
In 2023 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeren van wettelijke taken: We hebben de wettelijke taken uitgevoerd in 2023. • Lokaal Educatieve Agenda en plan corona en jeugd uitvoeren: Samen met de lokale partners uitvoering gegeven aan de Lokaal Educatieve Agenda en het plan corona en jeugd. In Q4 2023 samen met de LEA partners gestart met het opstellen van LEA 2024-2028. In Q1 wordt de raad hierin meegenomen. • Uitvoering geven aan Spilbegroting 2023-2026: Samen met de Spil- partners zijn de activiteiten uitgevoerd zoals in de begroting is opgenomen. Voor de zomer volgt via collegebrief Spilmonitor inzicht in de resultaten van deze inzet. • Uitvoering geven aan stadsplan basisvaardigheden: Vanuit een multihelix samenwerking uitvoering gegeven aan stadsplan basisvaardigheden 2020-2023 en stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 opgesteld. Invulling gegeven aan de opdracht om tot stadsdeelbibliotheken te komen. • Plan aanpak voortijdig schoolverlaten uitvoeren: Samen met de gemeenten en het onderwijs in de regio het regionaal programma naar de juiste plek 20202024 en het doorstroompunt/RMC-kader 2021-2024 (regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten) uitgevoerd.