Bijlage 1 - Begroting 2026
Tekst van het document
Woningen Leenderweg (gevelisolatie), Leenderweg buiten de Ring (aanbrengen stil asfalt). • Verbeteren uitvoering Milieubeleid: toepassen regels geur, ondergrond. Uitwerken Bidbook SLA. Implementeren verbeterplan ODZOB. Gezonde lucht voor alle inwoners in 2030 (WHO-norm). Actualiseren luchtbeleid, participeren in Brabantse stikstoftafel • Beperken overlast bedrijven: we werken aan het terugbrengen van overlastgevende situaties zoals op de Hurk middels toezicht en handhaving en het toepassen van best bestaande technieken. We gebruiken ons beleid om overlast voor onze inwoners tegen te gaan. 20
•
Klimaatplan: Aanwijzen warmtekavels. Voortzetten wijkaanpak aardgasvrij. Ontlasten elektriciteitsnet en netbewust ontwikkelen. Uitvoeren energiebesparingsaanpak. Gebiedsgerichte aanpak bedrijventerreinen en Green Deals voor bedrijfsleven. Stimuleren innovatie. Ondergrond: de ruimte in de ondergrond is schaars en dat belemmert de ontwikkeling van de stad. We nemen de regie in handen en geven uitvoering aan het Omgevingsprogramma Ondergrond en Masterplan Bodemenergie zodat er een ordening van de ondergrond plaatsvindt.
•
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
22.829
25.253
26.024
30.332
23.089
24.047
Baten
-13.659
-7.718
-11.518
-11.744
-14.743
-11.241
Mutatie reserves
1.382
-2.435
-2.072
-6.269
4.199
222
Saldo
10.552
15.100
12.434
12.319
12.545
13.028
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
CDOKE:
6.997
-7.200
Reserve
Bio energiecentrale:
3.661
-3.569
66 *
Exploitatieprojecten:
3.838
-521
-2.130 *
Personeelslasten:
3.645
0
0
Strategische investeringen warmte-/ energietransitie:
3.409
0
0
Vergunningen, Toezicht, Handhaving (VTH): GR Odzob is een uitvoeringsdienst voor
2.261
0
0
Uitvoering duurzaamheid:
542
-12
0
Grondwaterbeheer: bodem en gebiedsgericht grondwaterbeheer.
334
-14
2
Milieubeheer: verbeteren omgevingskwaliteit, verlagen van cumulatieve milieu-
324
0
0
1.013
-202
-10
26.024
-11.518
-2.072
0 *
VTH (betreft het Eindhoven-deel).
gezondheidslast, milieu sturend maken bij ruimtelijk-economische ontwikkelingen, meetsystemen lucht en geluid, anticiperen op (boven)lokale ontwikkelingen. Overig: o.a. biomassacentrale Meerhoven (0,4 miljoen), uitbesteding dierplaagbestrijding (0,3 miljoen) en opbrengst o.a. WKO Botenlaan (0,1 miljoen). Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Begroting 2026: •
Sparen voor klimaatopgave: oplopend naar structureel 1,3 miljoen.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Bio energiecentrale: bij zowel begrote lasten als bij de begrote baten een stijging van 1,6 miljoen (per saldo nul); betreft het (budgettair neutraal) actualiseren van de budgetten op basis eerdere (en verwachte) realisatiecijfers.
•
CDOKE: Ten opzichte van 2025 nemen begrote baten en lasten van de CDOKE-middelen in 2026 met 2,7 toe. Dit verschil ontstaat door de mogelijkheid om de CDOKE-middelen per tranche flexibel in te zetten over een periode van drie jaar.
•
Exploitatieprojecten: (duurzaamheid): deze lopen over meerdere jaren en worden meerdere keren per jaar geactualiseerd, onder meer voor het omzetten van reguliere budgetten naar projecten. Door de vele fluctuaties is het saldo van lasten, baten en mutaties reserves een momentopname. Het saldo (lasten) daalt in 2026 naar 3,3 miljoen en loopt daarna af naar 0,4 miljoen in 2029.
21
Thema: Milieu
Begraafplaatsen en crematoria (tv 7.5) Wat mag het kosten x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
1.085
1.023
1.131
1.132
1.131
1.130
Baten
-600
-648
-648
-648
-648
-648
0
0
0
0
0
0
485
375
483
484
483
482
Mutatie reserves Saldo
Realisatie Begroting
1. Toelichting taken
Lasten
Beheerkosten begraafplaatsen: beheerkosten voor de begraafplaatsen. Leges begraafplaatsen:
Baten
Reserve
923
0
0
0
-648
0
Overig:
208
0
0
Totaal
1.131
-648
0
22
2a. Ondernemende stad
Ondernemende stad Brainport Eindhoven behoort tot de leidende economische regio's in binnen- en buitenland. Deze sterke economische positie dankt zij allereerst aan de prestaties van de ondernemers in Eindhoven en de regio. Maar ook aan o.a. de triple helix samenwerking en een doordachte meerjarenstrategie die zorgen voor de juiste randvoorwaarden voor ons ondernemers- en vestigingsklimaat. We staan met de ‘schaalsprong’ aan de vooravond van een nieuwe krachtige impuls van de regionale economie, aangevoerd door de groei van het hightech ecosysteem en met een belangrijke rol van het brede mkb. Economische groei is geen doel op zich, maar is wel randvoorwaardelijk voor de 'brede welvaart' en het welzijn van onze samenleving, waarbij we willen dat al onze inwoners profijt hebben van het (economische) succes van Brainport Eindhoven. Gesteund door deze gunstige economische positie zoeken we daarin naar meer balans. Iedereen is nodig en kan van waarde en betekenis zijn. In 2026 blijven we ons inzetten voor een gezonde, duurzame en toekomstbestendige economische structuur om stad en regio vitaal en leefbaar te houden. Hierbij hebben we aandacht voor de Eindhovense bedrijventerreinen, campussen en kantoorlocaties, de binnenstad én de diverse winkelcentrumgebieden.
We zetten in op de verdere uitwerking en uitvoering van recent vastgesteld beleid zoals Regionale Visie Werklocaties en de Detailhandelsvisie 2030. We ontwikkelen de kansenkaart / Actieagenda voor 42 werklocaties, zodat we grip houden op de vraag naar ruimte voor ondernemers én de vraag naar wonen. We kijken nadrukkelijk naar de doorontwikkeling en uitbreiding binnen onze bestaande campussen. Maar ook zetten we in 2026 verder in op het verduurzamen van industrie en bedrijfsleven in lijn met het vastgestelde klimaatplan 2026-2030. In de binnenstad en wijkwinkelcentra ligt de focus in 2026 op verbetering van de ruimtelijke uitstraling en kwaliteit van het aanbod winkels en andere functies. We bieden ondernemers directe ondersteuning via onze accountmanagers. Zij zijn het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en externe stakeholders en adviseren over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, verduurzaming, bestemmingsplanmogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. Dit doen we op basis van vragen en signalen van ondernemers, partners en de interne organisatie. Via het 'Snappen of Schrappen'-proces blijven we ondernemers voortdurend uitnodigen om knellende regels aan te dragen, zodat regelgeving en procedures actueel en eenvoudig blijven.
Vanuit de gemeente Eindhoven versterken we de basis van onze economische ontwikkeling via innovatie en startups, een ondersteunende arbeidsmarktinfrastructuur, het hebben van voldoende en geschikte werk- en kantoorlocaties, het optimaliseren van onze ondernemersdienstverlening en het intensiveren van onze ondersteuning aan het brede MKB als ruggengraat van onze economie. Dit alles doen we in samenwerking met de Eindhovense ondernemers(verenigingen) en partners zoals Brainport Development, onderwijs- en kennisinstellingen, SGE/MRE, The Gate en de individuele regiogemeenten.
23
Met Brainport Development en de regionale campussen focussen we op het HTSM-cluster van maakbedrijven en onderzoeksinstellingen die het profiel van onze stad en regio verder versterken. In het meerjarenplan ‘Brainport in Balans’ (2025-2030) van Stichting Brainport staan acht prioritaire opgaven uit de pijlers technologie en ondernemen, talent en maatschappelijke vraagstukken voor onze regio centraal. Deze opgaven komen ook terug in de Jaarplannen van Brainport Development. Aan de hand van de Strategische Agenda Brainport voeren de triple helix partijen in Brainport Eindhoven en de provincie Noord-Brabant de dialoog met het Rijk omtrent hun gezamenlijke ambities voor de Brainportregio. Dit heeft onder andere geresulteerd in de Brainport-deal en de Beethoven-deal, met concrete afspraken die de komende jaren worden uitgevoerd. Eindhoven is de stad van ‘TDK’: technologie, design en kennis. Dat is uniek; maar weinig steden beschikken over de ‘linker- én rechterhersenhelft’, over creatief vermogen én tech-kennis. Deze bijzondere combinatie maakt dat Eindhoven een ecosysteem heeft waarin innovatie centraal staat. Die innovaties worden in onze stad niet alleen bedacht, maar ook gemaakt en getest. Hoofd, hart en handen komen hier samen. Eindhoven is een stad in ontwikkeling, bekend om zijn innovatie en bruisende sfeer met de binnenstad als kloppend hart.
De stad transformeert van een 'place to buy' naar een 'place to be' en 'place to meet', waarbij ontmoetingen en sociale interacties centraal staan. Als kern van Brainport Eindhoven speelt het een cruciale rol in het vestigingsklimaat, met een breed scala aan evenementen en voorzieningen, waaronder horeca, detailhandel, vrijetijdsactiviteiten en cultuur. Het nachtleven van Eindhoven is een belangrijk onderdeel, met diverse cafés, bars, clubs, en culturele evenementen die creativiteit en artistieke expressie bevorderen. Samen met de stad is de visie op een bruisend Eindhoven opgesteld die in 2026 verder tot uitvoering wordt gebracht. Met de inzet op economische transformatie ondersteunen we de betrokken partijen in de binnenstad en winkelcentrumgebieden om met toekomstbestendig aanbod de verblijfskwaliteit te verbeteren. Daarmee wordt de leefbaarheid in de wijk en stad als geheel vergroot. In 2026 zetten we in op een verdere doorontwikkeling van de in Eindhoven opgezette bedrijveninvesteringszones (BIZ), waarbij we de samenwerking tussen ondernemers en / of vastgoedeigenaren versterken. Om als stad leefbaar en aantrekkelijk te zijn, hebben we ook voorzieningen nodig die aansluiten bij de behoefte van onze groeiende en veranderende omgeving. Dit bestaat uit een gebalanceerd aanbod van maatschappelijke, commerciële en topvoorzieningen.
In 2026 gaan we aan de slag met de uitvoering van het in 2025 vastgestelde Programma Stedelijke en Maatschappelijke voorzieningen, waarmee we ons richten op optimalisatie van toegankelijkheid van basisvoorzieningen in onze stad. De strategie op regionale- en topvoorzieningen geven we in samenhang met de MRE verder vorm. Met het oog op onze arbeidsmarkt bouwen we aan een moderne en duurzame arbeidsmarktinfrastructuur, die snel en effectief inspeelt op de vragen van inwoners en werkgevers. Onze regio ontwikkelt zich stap voor stap naar een skills-based economy, waarin talenten centraal staan en vaardigheden zichtbaar en inzetbaar zijn. Elk talent is nodig – nu én in de toekomst. Verder ronden we in 2026 de overgang van Huis naar Werk naar het Werkcentrum Zuidoost Brabant af. Dit is meer dan een naamswijziging: we integreren het Leerwerkloket en de Regionale Werkgeversdienstverlening structureel in onze werkwijze, sturing én begroting. De basis voor een regionale arbeidsmarktaanpak is gelegd; in 2026 vertalen we dit naar een meerjarenstrategie met concrete oplossingen voor werkgevers en werkzoekenden. We onderzoeken hoe we meer werkgevers actief kunnen betrekken bij het Werkcentrum en hoe we inzicht in en werken aan ontwikkeling voor inwoners meer aantrekkelijk kunnen maken. Deze inzichten vormen de basis voor een nieuwe huisvestingsstrategie.
Met Passport for Work dragen we vanuit onze regio landelijk bij dat iedereen zijn vaardigheden inzichtelijk heeft en dat organisaties op de arbeidsmarkt deze op een uniforme manier waarderen. De Brainport Academy, onderdeel van het aanvalsplan Microchip Talent, regelt onder meer dat de banengroei in de Semicon-industrie beter beschikbaar komt voor ongeschoolde en praktisch geschoolde talenten. 2026 is het eerste volledige jaar waarin deze Academy de ambities op Leven Lang Ontwikkelen en gerichte om- en bijscholing voor alle technische talenten waarmaakt. Door middel van Human Capital Agenda's zetten we in op een betere balans tussen vraag en aanbod in specifieke (tekort)sectoren. Binnen de Human Capital Agenda Zorg en Welzijn zetten we het oriëntatieprogramma voort om meer mensen te interesseren voor werk in deze sector. In 2026 krijgt de pilot een
24
structureel vervolg. Binnen de Human Capital Agenda Klimaatbanen zijn in 2026 alle voorgenomen activiteiten in uitvoering. We stimuleren talenten om te kiezen voor een loopbaan die bijdraagt aan een duurzame leefomgeving. Met behulp van subsidie van de Provincie Noord Brabant ontwikkelen we een kennisnetwerk door en voor werkgevers over arbeidsproductiviteit en klimaatbanen. We hebben bijzondere aandacht voor jongeren en 50-plussers. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt blijft jeugdwerkloosheid een aandachtspunt. In 2026 bieden we jongeren tot 27 jaar perspectief via drie interventies: 1) Praktijkervaring opdoen via de Talentenfabriek, 2) Gerichte communicatie en benadering via het Werkcentrum en 3) Begeleiding door een persoonlijke coach uit hun leefwereld. Deze aanpak stemmen we af met de dienstverlening op het gebied van zorg en inkomen. Voor 50-plussers zetten we het succesvolle project Buddy Werkt voort, waarmee jaarlijks tientallen oudere werkzoekenden aan het werk gaan. Naast het beschikbaar krijgen en houden van ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. We willen dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven. Het Holland Expat Center South draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat zij zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving.
We realiseren in 2025 een gestandaardiseerd informatiepakket dat door werkgevers bij hun nieuwe internationale medewerkers onder de aandacht wordt gebracht. Daarnaast is de website van het Expat center geupdated (per medio september) en maken we een AI-buddy die specifieke situatie-afhankelijke vragen van internationals beantwoordt. In 2026 wordt de AI-buddy verder doorontwikkeld en op alle relevante onderwerpen (zorg, onderwijs, belastingen, immigratierecht, wonen, etc.) geladen. Verder is het leren van de Nederlandse taal van groot belang: reeds 42 werkgevers participeren en ruim 500 internationals zijn ingestroomd in dit taaltraject (werkgeversaanpak taal), waarbij Nederlands door professionele taalaanbieders bij de werkgever wordt onderwezen. In 2026 is de intentie-afspraak dat de werkgevers zelf zorgdragen voor de financiering van dit taalonderwijs aan hun internationale medewerkers. Daarnaast begeleiden we (Huis naar Werk in samenwerking met ESI) spouses naar de arbeidsmarkt op en nemen daarin de kraptesectoren mee als aandachtspunt. Hierbij voeren we het gesprek met werkgevers op lokaal internationaal talent en helpen we (expat center in samenwerking met ESI) het MKB met de uitdagingen die dat met zich meebrengt.
In 2025 is het sociale onboarding-programma Homewards doorontwikkeld met Eindhoven365 en Brainport Development én internationals zelf: daaraan hebben 120 internationals/locals deelgenomen. Dit programma wordt in 2026 voortgezet met de ambitie om 360 intenationals/locals (dit is drie edities op jaarbasis) door het driemaanden programma te leiden.
Doelen • Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven • Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie • Gezonde economische structuur • Toename werkgelegenheid • Arbeidsmarkt in Balans • Innovatie • Toename economische activiteiten • Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. • Aantrekkelijke stad om te bezoeken • Ruimte voor bedrijvigheid • CO2-reductie industrie en bedrijfsleven . Highlights 2026 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. Werkgeversaanpak taalaanbod internationals. 2. Uitvoering regionale visie werklocaties en de daarbij behorende uitvoeringagenda, met oog voor en ruimte voor het reguliere mkb op de bedrijventerreinen. 3. Stimuleren samenwerking via BIZ-en (doorlopend) en uitvoering subsidies wijkwinkelcentra. 4. Strategie publiek belang campussen en optimaliseren en verkennen nieuwe structuur BIC 1. 5. Uitvoering ASML op BIC Noord.
25
Financiële kerngegevens Thema
Taakveld
Lasten
Baten Mut.res.
Saldo
Ondernemende stad
Economische ontwikkeling (tv 3.1)
4.194
0
-225
3.969
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (tv 3.2)
9.398
-7.655
0
1.743
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (tv 3.3)
4.231
-2.581
-59
1.591
Economische promotie (tv 3.4)
9.554
-6.560
-650
2.344
Ondernemende stad
27.377
-16.796
-934
9.647
BBV-indicatoren Indicator
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Functiemenging
2023
54,2
57,1
59,3
60,9
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inw.15 t/m 64 jr)
2023
181,8
171,9
223,8
168,3
Verbonden partijen BrabantRing B.V. BrabantRing BV heeft ten doel het realiseren van een open digitale connectiviteit op basis van principes van rentabiliteit, rendement en doelmatigheid voor de gehele provincie Noord-Brabant over (voornamelijk) bestaande glasvezelnetwerken waarop overheden, maatschappelijke instellingen en bedrijven zich vertrouwd kunnen aansluiten, veilig en betrouwbaar data kunnen delen en innovatieve diensten kunnen ontwikkelen, gebruiken en breed toegankelijk maken via een ‘digitale marktplaats’. BrabantRing is een belangrijke aanjager voor maatschappelijke diensten in een steeds verder digitaliserende samenleving. Het vult een gat waar de markt op dit moment niet in voorziet. Brainport Development N.V. Brainport Development draagt bij aan de economische structuurversterking van Brainport Eindhoven. Dat doet de onderneming door het stimuleren en realiseren van projecten en programma’s, het promoten van Brainport Eindhoven in binnen- en buitenland, en het ontwikkelen en monitoren van de regionaal-economische strategie van de triple helix (Stichting Brainport). Breedband Regio Eindhoven B.V.
Breedband Regio Eindhoven (BRE) B.V draagt bij aan het vestigingsklimaat door het in eigendom verwerven, exploiteren en beheren van glasvezelinfrastructuren, dan wel het op andere wijze realiseren van breedbandconnectiviteit in de regio Eindhoven ten behoeve van bedrijven en instellingen. Vanuit maatschappelijk perspectief is BRE een deelneming met een strategisch karakter voor het realiseren van de ambities van de gemeente Eindhoven op het gebied van digitalisering en vestigingsklimaat. Hoogwaardige digitale connectiviteit is een nutsfunctie waar goede borging van het publiek belang randvoorwaardelijk is. Flight Forum Beheer B.V. Zie Flight Forum C.V. Flight Forum C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met Schiphol Real Estate voor de ontwikkeling van een innovatief en kwalitatief hoogstaand businesspark nabij Eindhoven Airport. De ontwikkeling van dit terrein is erop gericht om de economie van Eindhoven verder te versterken. Twice Eindhoven B.V. Twice stimuleert de totstandkoming en ontwikkeling van jonge ondernemingen in vijf thematische bedrijvencentra op twee innovatieve hotspots in Eindhoven (Twinning 1999 - Bèta 2007 - Catalyst 2012 - Mµ 2013 – Alpha 2021).
Doel is om kleinschalige, innovatieve high tech bedrijven hoogwaardige (infrastructurele) faciliteiten en voorzieningen te bieden (waaronder huisvesting) en uit te laten stromen om de sociaaleconomische structuur van de Brainport Regio verder te versterken. Daarnaast ondersteunt Twice het ecosysteem door een verbinding te leggen met het regionale netwerk van adviseurs, investeerders en andere interessante partners. Twice blijft daarmee uniek en van groot belang voor het Brainport vestigingsklimaat.
26
Thema: Ondernemende stad
Economische ontwikkeling (tv 3.1) Wat willen we bereiken 1 Gezonde economische structuur Een gezonde economische structuur is vitaal, weerbaar en toekomstbestendig en kent een evenwichtige samenstelling als het gaat om aanwezige sectoren en typen bedrijvigheid. 2 Toename werkgelegenheid We zorgen voor de juiste randvoorwaarden voor ondernemen in Eindhoven, met voldoende en kwalitatief goede werklocaties. Door zo bestaande en nieuwe bedrijvigheid te faciliteren wordt groei (en behoud) van werkgelegenheid mogelijk gemaakt. 3 Arbeidsmarkt in Balans Een wendbare arbeidsmarkt vraagt om een veerkrachtige beroepsbevolking en werkgevers met een open leercultuur. Het benutten van onbenut arbeidspotentieel en kansen voor praktisch geschoolden vanuit het Werkcentrum staat centraal. 4 Innovatie We versterken het innovatief vermogen om stedelijke opgaven aan te pakken, waarbij samenwerking in netwerken en ecosystemen van groot belang is. Dit doen we o.a. door samenwerking met het CBS en MAD in het Stadslab Eindhoven. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Economische groei Eindhoven (%) (1)
n.n.b.
2%
2%
2%
2%
2%
Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-64
n.n.b.
1.035
1.035
1.035
1035
1035
jaar) (2)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Gezonde economische structuur We zetten in op het verder ontwikkelen van het innovatieve profiel van Eindhoven met focus op de hightech sectoren. Tegelijkertijd faciliteren we het brede mkb en hebben we specifieke aandacht voor start-ups. 2.1 Toename werkgelegenheid We creëren kansen voor werkgevers en -zoekenden en maken economische ontwikkeling mogelijk. 3.1 Arbeidsmarkt in balans Een wendbare arbeidsmarkt vraagt om een veerkrachtige beroepsbevolking en werkgevers met een open leercultuur. Het benutten van onbenut arbeidspotentieel en kansen voor praktisch geschoolden vanuit het Werkcentrum staat centraal. 4.1 Ontwikkelen van een kennisagenda en aanjagen van innovaties Samen met partners (CBS/UDC en MAD/Stadslab) ontwikkelen en jagen we innovatieve oplossingen aan. En we verbinden onze maatschappelijke opgaven aan de kennis van de onderwijsinstellingen, maatschappelijke partners en ondernemers. In 2026 richten we ons vooral op: • MKB Ondernemersklimaat: Stimuleren van het MKB-ondernemersklimaat, vooral dmv uitvoering van het MKB Uitvoeringsprogramma en de MKB Deal, versterken van ondernemerscollectieven, inzet van het transformatieteam en het bevorderen van kleinschalig lokaal ondernemerschap.
• Rode loper: Faciliteren van ondernemers die zich in Eindhoven willen vestigen, met uitleg over ondernemen in Eindhoven en ondersteuning bij (complexe) regelgeving en vergunningen. • Microchip Talent – Opleiden voor de Semicon-toekomst: Onder de vlag van de Brainport Academy leiden we mensen met onbenut talent op voor banen in de snelgroeiende semicon-industrie. • Werkcentrum Zuidoost Brabant: Het Werkcentrum bundelt alle regionale diensten rondom werk, scholing en ontwikkeling tot één herkenbare en samenhangende aanpak. In 2026 organiseren we de regionale
27
•
•
werkgeversdienstverlening integraal vanuit het Werkcentrum. Bedrijveninvesteringszone (BIZ): Het aantal BIZ'en willen we in 2026 uitbreiden met nog eens 3 BIZ'en. In 2026 ligt de focus op de stemming voor verlenging van de BIZ Centrum en het bereiken van concrete en zichtbare resultaten in de gebieden met een BIZ Innovatie: het verder ontwikkelen van de instrumenten Stadslab en UDC. En we zetten in op het structureel verbinden van kennisinstellingen/studenten, maatschappelijke partners en ondernemers aan de grote opgaven van stad.
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
4.499
3.443
4.194
4.016
3.963
3.960
Baten
-32
0
0
0
0
0
Mutatie reserves
-222
-50
-225
-50
0
0
Saldo
4.246
3.393
3.969
3.966
3.963
3.960
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Financiering Brainport Development:
2.191
0
0
Ontwikkel- en uitvoeringsbudget:
1.053
0
0
Personeelslasten:
567
0
0
Overig: met name Bruisend Eindhoven (0,3 miljoen), met dekking uit reserve SMMM
383
0
-225
4.194
0
-225
(0,2 miljoen). Totaal
Thema: Ondernemende stad
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (tv 3.2) Wat willen we bereiken 1 Ruimte voor bedrijvigheid We bieden ruimte aan bedrijven passend bij het innovatieve profiel van Eindhoven. De vraag naar ‘ruimte voor ondernemen’ is aanhoudend groot. Selectieve groei is mogelijk indien we sturen op het vestigen van passende bedrijven in de juiste gebieden. 2 CO2-reductie industrie en bedrijfsleven We stimuleren de verduurzaming van industrie en bedrijfsleven, en dragen daarmee bij aan de overall doelstellingen van de Klimaatverordening om in 2030 55% minder CO2-uitstoot te hebben t.o.v. 1990. Effectindicatoren Directe CO2-uitstoot industrie, commerciële
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
(2023) 317
325
323
292
261
230
dienstverlening en kantoren cf Klimaatverordening (Kton) (2)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Regionale samenwerking bij bedrijfshuisvesting We werken doorlopend samen met gemeenten (SGE/MRE) en provincie aan de regionale programmering van bedrijventerreinen, afstemming voor kantoorlocaties en detailhandel en zorgen voor het laten landen van bedrijven op de juiste plek (9voor1 loket). 1.2 De (her)ontwikkeling van bestaande bedrijvenlocaties financieel mogelijk maken Om bestaande bedrijventerreinen toekomstbestendig te krijgen (o.a. door herontwikkeling) zetten we in op financiële instrumenten als het Regionaal Ontwikkelfonds werklocaties en het Toekomstfonds Bedrijventerreinen. 28
Wat gaan we daar voor doen 1.3 Ruimte bieden aan bedrijvigheid We zorgen voor inzicht in vraag en aanbod irt werklocaties en vertalen dat naar de juiste programmering en aanpak voor de (door)ontwikkeling van onze werklocaties (inclusief campussen). 2.1 Bedrijfsleven helpen te verduurzamen In samenwerking met het (verenigde) bedrijfsleven jagen wij verduurzaming aan en ondersteunen wij ondernemers om aan de slag te gaan met de energietransitie en circulariteit. In 2026 richten we ons vooral op: • Toekomstfonds Bedrijventerreinen: Ondersteunen van projecten die bijdragen aan het toekomstbestendig maken/houden van de bestaande bedrijventerreinen door overlastbeperking/verplaatsing, verduurzaming en efficiënter ruimtegebruik. • Regionale samenwerking werklocaties: Regionale samenwerking in m.n. SGE/MRE verband om vraag en aanbod i.r.t. werk- en kantoorlocaties zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten, o.a. door uitvoering van de regionale visie werklocaties. • Integrale verduurzamingsaanpak bedrijventerreinen: Stimuleren van gebiedsgerichte en integrale aanpak (bijv. uitvoering Grote Oogst op de Hurk), inzet op energiehubs door bedrijven te stimuleren om samen te werken en energie te delen.
• Lokaal waterstofnet: We onderzoeken de mogelijke realisatie van een lokaal waterstofnet en zetten de stappen richting uitvoering, waaronder consortiumvorming voor potentiële warmtestofafnemers en de aanleg van een lokaal net. • Aanpak verduurzaming voor sectoren en brede MKB: Door middel van Green Deals stimuleren we sectorgerichte verduurzaming (in deze fase zorg en hightech) en we helpen ondernemers in het brede MKB met inzet van instrumenten als subsidie op energieadviezen. • Regionaal ontwikkelfonds werklocaties: Implementatie van de resultaten die voortkomen uit de evaluatie van het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties die in het najaar 2025 heeft plaatsgevonden. • Voorraad werklocaties: Het treffen van voorbereidingen om Park Forum oost toe te voegen aan de voorraad werklocaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
4.678
9.340
9.398
2.362
2.195
2.037
Baten
-3.567
-7.669
-7.655
-616
-471
-316
311
0
0
0
0
0
1.422
1.671
1.743
1.746
1.724
1.721
Mutatie reserves Saldo 1. Toelichting taken
Grondexploitaties bedrijventerreinen: Voor projecten grond waarbij we de
Lasten
Baten
7.588
-7.588
Reserve 0 *
gebiedsontwikkeling bedrijventerreinen zelf oppakken. O.a. voor grondverwerving, bouw- en woonrijpmaken, bovenplanse voorzieningen, verkoop van bouwrijpe gronden, verwijderen van explosieven. Personeelslasten:
935
0
0
Overig: o.a. aankleding winkelcentra (0,5 miljoen).
875
-67
0
9.398
-7.655
0
Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) •
Toekomstfonds Bedrijventerreinen: er worden plannen ontwikkeld om hier middelen aan toe te voegen.
29
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Grondexploitaties bedrijventerreinen en overig: de mutaties zijn het gevolg van fasering; in 2025 bedraagt het saldo van de lasten en baten 2,3 miljoen en lopen daarna af naar 0,2 miljoen in 2029. Zie hiervoor paragraaf 3g Grondbeleid onder 'lasten en baten per taakveld'.
Thema: Ondernemende stad
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (tv 3.3) Wat willen we bereiken 1 Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven We willen de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers op een hoger niveau brengen. De ervaring leert dat ondernemers dit waarderen, maar ook dat de tijd die je er aan de voorkant in stopt, aan de achterkant veelal weer wordt terug verdiend. 2 Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie Doelstelling is het aantrekken, goed laten landen en behoud van internationaal talent en hun gezin. Zodat de internationale talentpool zich kan bewijzen als een structurele en noodzakelijke toevoeging aan de arbeidsmarkt in onze stad en regio. Wat gaan we daar voor doen 1.1 Optimalisatie ondernemersdienstverlening We blijven inzetten op het optimaliseren van onze gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers, met het in 2024 gestarte ondernemersloket als eerste ingang. Onderdeel van de optimalisatie is het voortzetten van het programma 'snappen of schrappen’. 1.2 MKB Uitvoeringsprogramma/MKB Deal We ondersteunen de Eindhovense MKB-ondernemers door de projecten en initiatieven van het MKB-programma uit te voeren, samen met kennisinstellingen en het lokale bedrijfsleven. Deze projecten worden mede mogelijk gemaakt door middelen van de MKB Deal.
1.3 MKB bedrijven helpen bij het aannemen van internationale werknemers Bij vragen van het MKB bij het werven, laten landen en behouden van internationals is het HECS zowel proactief als reactief aan zet via het MKB Accountmanagement. Via het Living In programma verbinden we de talentvolle spouses aan datzelfde MKB. 2.1 Internationale werknemers helpen om in Eindhoven te komen wonen en werken HECS helpt internationals, hun families en werkgevers bij formele procedures (wonen en werken). Focus ligt op het vroegtijdig informeren van de international om aan management van verwachtingen te doen: de werkgever heeft hierin een belangrijke rol. In 2026 richten we ons vooral op: • MKB: Uitvoeren van de (deel)projecten in het MKB Uitvoeringsprogramma alsmede uitvoering geven aan de MKB-deal. We blijven inzetten op MKB vriendelijk inkopen en het verbeteren van informatie(voorziening een ondernemers. • Ondernemersdienstverlening: Optimaliseren van de gemeentelijke ondernemersdienstverlening, inclusief het voortzetten van het programma 'snappen of schrappen’, door ondernemers continu te bevragen om in hun ogen knellende regels aan te dragen. We starten met een nieuwe klantreis • Living In: in het Living In programma ligt de nadruk op het verkrijgen van commitment van werkgevers op de thema's Nederlandse taal, verwachtingen management en gestandaardiseerde informatie.
Hierin voeren we samen met werkgevers projecten uit. • Internationals helpen in Eindhoven te wonen en werken: Nadruk ligt op het efficiënt uitvoeren van de formalities voor internationals. • Spouses: Nadruk ligt op het opschalen van het volume van spouses dat we naar de arbeidsmarkt brengen, met speciale aandacht voor een duurzame, langdurige inzet en (maar niet uitsluitend) krapteberoepen.
30
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
3.591
4.026
4.231
4.062
4.016
4.012
Baten
-2.373
-2.789
-2.581
-2.661
-2.741
-2.821
Mutatie reserves
-305
-146
-59
116
116
116
Saldo
913
1.091
1.591
1.517
1.391
1.307
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
BIZ regelingen:
1.913
-1.852
0
Personeelslasten:
1.469
0
0
Leges markten en standplaatsen:
168
-361
0
Overig: o.a. MKB ondernemersloket (0,2 miljoen), Holland Expat Center (0,2 miljoen) en
681
-368
-59
4.231
-2.581
-59
living in/MKB accountmanagement (0,2 miljoen). Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Begroting 2026: •
Weekmarkten: gefaseerde verhoging i.v.m. kostendekkendheid (aflopend van 0,3 miljoen naar 0,1 miljoen).
Thema: Ondernemende stad
Economische promotie (tv 3.4) Wat willen we bereiken 1 Toename economische activiteiten We willen meer economische dynamiek in de stad door nieuwe bedrijven en investeerders aan te trekken, starters te stimuleren en bestaande ondernemers te faciliteren. Inzet is ook een aantrekkelijk leefklimaat voor iedereen in Eindhoven te creëren. 2 Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. Met Eindhoven365 en Eindhoven247 voeren we de citymarketingstrategie uit die recent is geëvalueerd en met de raad is besproken in 2025 (Q4). Met o.a. Brainport Development, de BOM en de campussen werken we aan de profilering van Brainport Eindhoven. 3 Aantrekkelijke stad om te bezoeken We pakken de transformatie van monofunctionele centrumgebieden naar vitale gebieden en ‘place to be’ op in samenwerking met de direct belanghebbenden. Daarbij stimuleren we ondernemerscollectieven (o.a. door inzet van BIZ aanpak). Effectindicatoren Vestigingen (van bedrijven - aantal per 1.000
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
n.n.b.
143
143
143
143
143
1128
1200
1200
1200
1200
1200
inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) (1) Aantal hotelovernachtingen (x 1.000) (3)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Zichtbaarheid startups We zetten in op het startup-ecosysteem via diverse projecten. We dragen bij aan The Gate, blijven coorganisator van LevelUp en de rondetafelgesprekken met startups. Daarnaast blijven we als launching customer startups de ruimte geven in de stad.
31
Wat gaan we daar voor doen 2.1 Versterking vestigings- en leefklimaat Naast de binnenstad, als het visitekaartje en economische toplocatie, zijn onze campussen (TU/e, HTC, Strijp-S / T en BIC) de innovatie hotspots voor onze regio. We blijven inzetten op de samenwerking tussen de campussen. 3.1 Stimuleren van evenementen We continueren de uitvoering van de vastgestelde evenementenvisie. We geven uitvoering aan de nieuwe subsidieregeling voor grote evenementen. We voeren de aanbevelingen uit die afkomstig zijn uit de evaluatie van Eindhoven247. 3.2 Voorzieningenniveau We gaan aan de slag met de uitvoering van het in 2025 vastgestelde programma 'Stedelijke en maatschappelijke Voorzieningen' om het Eindhovense voorzieningenniveau aan te laten sluiten bij de behoeften van de groeiende en veranderende stad. In 2026 richten we ons vooral op: • The Gate: Binnen The Gate werken we actief samen met Brainport Development, de BOM, TU/e, Summa en Fontys aan directe ondersteuning van tech startups en aan een toonaangevend startup ecosysteem. • Startups: We geven uitvoering aan projecten gericht op het startup-ecosysteem, zoals de doorontwikkeling van de gemeente als launching customer, het LevelUp event en Gerard & Anton Awards. Dit is onderdeel van het MKB uitvoeringsprogramma.
• Voorzieningen: we geven uitvoering aan het programma Stedelijk en Maatschappelijke Voorzieningen en trekken samen met de regio/MRE op m.b.t. topvoorzieningen. • Evenementen: Uitvoering geven aan de aanbevelingen die afkomstig zijn uit de evaluatie van Eindhoven365 (citymarketing) en Eindhoven247 (evenementen) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
7.035
6.049
9.554
5.685
5.632
5.624
Baten
-4.390
-5.660
-6.560
-7.460
-7.460
-7.460
406
-212
-650
121
121
121
3.051
177
2.344
-1.654
-1.707
-1.715
Mutatie reserves Saldo 1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
0
-6.300
0
Evenementen subsidies:
3.386
0
0
Personeelslasten:
1.957
0
0
Kadernota 2024: MKB-deals en subsidie impulsaanpak binnenstad/wijkcentra.
1.000
0
0 *
Overig: met name Congresbureau (KN26, 0,3 miljoen) en onttrekking uit RSMMM.
3.211
-260
-650 *
Totaal
9.554
-6.560
-650
Toeristenbelasting:
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Congresmarketing: 0,3 miljoen in 2026.
Begroting 2026: •
Continuïteit van SUOG: 2,5 miljoen incidenteel.
•
Aantrekkelijker maken van wijkwinkelcentra: 0,2 miljoen structureel voor wijkcentra Nederlandplein, Vaartbroek, Haagdijk en Trudoplein.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Kadernota 2024: dekking t/m 2026 voor MKB-deals en subsidie impulsaanpak binnenstad/wijkcentra (1,0 miljoen).
32
2b. Onderwijs
Onderwijs Onderwijshuisvesting PO/VO We zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor kwalitatieve onderwijshuisvesting. Daarvoor stellen we samen met de PO en VO schoolbesturen Integrale Huisvestings Plannen op. Daarin worden projecten van meerdere schoolbesturen gezamenlijk afgewogen en op elkaar afgestemd. In 2025 is het IHP 2025-240 vastgesteld, waarin alle plannen voor de komende jaren zijn opgenomen, afgewogen en waar budgetten aan zijn gekoppeld. Naast de plannen zoals opgenomen in het IHP kunnen de scholen programma-aanvragen indienen die jaarlijks worden beoordeeld. De schaalsprong, krapte op de woningmarkt en internationalisering zorgen dat leerlingenaantallen steeds moeilijker zijn te voorspellen. Samen met regiopartners en schoolbesturen zoeken we hiervoor oplossingen. Duurzaamheidsambities Onze onderwijsgebouwen lopen voor op schema. In 2022 is de uitstoot 34 kton, waar 43 kton is begroot. Dit betekent dat we 9 kton onder het begrote maximum zitten. Met het IHP Gestel (reeds besloten) en het nieuwe 16 jarig IHP gaat dit minimum verder omlaag.
Wettelijke taken op het terrein van onderwijs We voeren de wettelijk taken op het terrein van onderwijs uit: • bestrijden van onderwijsachterstanden; • toezicht en handhaving kinderopvang; • toezicht openbaar onderwijs; • handhaven Leerplichtwet; • uitvoeren doorstroompunt; • tegengaan van voortijdig schoolverlaten (VSV); • uitvoeren van Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB); • uitvoeren van de nieuwe verordening leerlingenvervoer. Daarnaast werken we in 2026 op de volgende onderdelen met de partners in de stad intensief samen om de basis te versterken en kansrijk opgroeien te bevorderen: Lokaal Educatieve Agenda We werken samen met LEA (Lokale Educatieve Agenda) partners en geven samen uitvoering aan de Lokaal Educatieve Agenda 2024-2028 met als gezamenlijke opgave ‘Kansen (be)grijpen en Drempels (weg)nemen’. In schooljaar 2025-2026 worden acties uitgevoerd die bijdragen aan burgerschap & zingeving, het bevorderen van kansengelijkheid, het bestrijden van onderwijsachterstanden, het verstevigen van de pedagogische basis en het verbeteren van de aansluiting onderwijs-jeugdhulp. Zo wordt er bijvoorbeeld ingezet op de rijke schooldag op scholen in Eindhoven, maatschappelijke diensttijd (MDT) en week van respect. We monitoren en rapporteren jaarlijks over de resultaten via de LEA monitor.
In het LEA overleg zal extra aandacht zijn voor het nieuwkomersonderwijs en de doorgaande ontwikkellijn.
33
In schooljaar 2024-2025 hebben in totaal 33 scholen in Eindhoven een Rijke Schooldag aangeboden en is daarvoor gebruik gemaakt van de landelijke of gemeentelijke subsidieregeling. Ondanks bezuinigingen vanuit het kabinet en dankzij de inzet van incidenteel extra gemeentebudget (1,2 miljoen voor 2025-2026) is de continuïteit van de bestaande initiatieven van Rijke Schooldag in Eindhoven geborgd voor schooljaar 2025-2026. De intentie is om dit ook voor de schooljaren 2026-2027 en 2027-2028 te gaan borgen. Het onderwijs, Lumens, Parktheater, Brainport voor elkaar en de gemeente Eindhoven werken samen om de maatschappelijke diensttijd aanpak in Eindhoven "Pak de Vibe" uit te voeren. Dit wordt gedekt uit rijksmiddelen (1.3 miljoen euro beschikbaar en loopt van 2025 tot en met 2027) en een lokale bijdrage van €350.000,- ter cofinanciering. €45.000,- daarvan betaald de gemeente Eindhoven vanuit de LEA. Hierdoor kunnen jongeren zich inzetten voor de samenleving en krijgen ze de kans hun talenten verder te ontwikkelen. In totaal doen 1200 jongeren 80 uur mee aan een maatschappelijk project en dragen ze bij aan hun omgeving. Dit gebeurt in samenwerking met de school en andere maatschappelijke partners. Actieplan MBO We geven uitvoering aan het actieplan 'samen voor het mbo' 2024-2026. Hierin staan de volgende ambities centraal: 1. Gelijkwaardige positie mbo- studenten.
Wij vinden dat onze mbo-studenten de kans moeten krijgen om hun vaardigheden en potentie volledig te ontplooien en daarmee een duurzame positie op de arbeidsmarkt op te bouwen. Om volwaardig mee te kunnen doen in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en in de maatschappij is een gelijkwaardige behandeling van alle studenten noodzakelijk; 2. Mbo leidt op tot een kansrijke toekomst. We zijn ons bewust van de opgaven van de regio en de arbeidsmarkt en zien hierin een cruciale rol voor het mbo weggelegd. We vinden het daarom van groot belang om mbo’ers kansrijk op te leiden, zodat zij duurzaam inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt. Om deze ambities te realiseren is er jaarlijks (2024,2025,2026) €250.000 gereserveerd voor het verstrekken van subsidie en uitvoeren van activiteiten zoals genoemd in het actieplan. Aanpak voortijdig schoolverlaten We werken samen met gemeenten, onderwijs en arbeidsmarktregio’s in de regio Zuidoost-Brabant aan een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2026-2029 en geven daarmee uitvoering aan de nieuwe wet van school naar duurzaam werk. We zetten daarbij gezamenlijk in op een kansrijke toekomst voor jongeren tot 27 jaar middels het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, het begeleiden naar onderwijs (een startkwalificatie) of werk en het ondersteunen bij het behoud van werk.
Aanpak basisvaardigheden We werken samen met kernpartners laaggeletterdheid om de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen en voeren het regionaal educatief programma en Stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 uit. We zien dat op het leren van de Nederlandse taal extra aandacht nodig is, mede vanwege de snelle internationalisering van de stad en regio. Het is de intentie om de werkgeversaanpak rondom taal te continueren in 2026.
Doelen • Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen • Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding • Volwassenen beheersen basisvaardigheden • Goede onderwijshuisvesting • CO2-reductie onderwijshuisvesting . Highlights 2026 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. Uitvoering eerste tranche van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040. 2. Verdere uitbouw Rijke Schooldag.
34
Financiële kerngegevens Thema
Taakveld
Lasten
Onderwijs
Onderwijshuisvesting (tv 4.2) Onderwijsbeleid en leerlingzaken (tv 4.3)
Onderwijs BBV-indicatoren Indicator
Baten Mut.res.
Saldo
24.642
-3.305
-1.305
20.032
38.805
-14.983
0
23.822
63.447
-18.288
-1.305
43.854
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
2024
6,7
7,2
8,2
16,3
Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen)
2024
28
28
43
14
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
2024
2,3
2,6
2,8
2,8
35
Thema: Onderwijs
Onderwijshuisvesting (tv 4.2) Wat willen we bereiken 1 Goede onderwijshuisvesting Het onderwijslandschap van Eindhoven is divers en in ontwikkeling. Samen met regiogemeenten zijn we voorloper op het gebied van internationalisering van onderwijs. Ook de schaalsprong heeft grote invloed op onderwijshuisvesting. 2 CO2-reductie onderwijshuisvesting Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
30
36
32
29
26
23
Directe CO2-uitstoot Onderwijshuisvesting cf Klimaatverordening (Kton) (2)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Integraal plannen en realiseren Het 16 jarig IHP (2025-2040) is in februari 2025 vastgesteld. Onderdeel is het herijken van normbedragen o.b.v. duurzaamheidwetgeving van het rijk en Europa. De vereiste middelen zijn in de begroting opgenomen. In 2026 richten we ons vooral op: • Uitvoeringsplan IHP: Er wordt uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan IHP. Projecten uit de eerste schijf (tot 2028) worden opgestart en het huisvesten van kindpartners in nieuwe schoolgebouwen wordt uitgewerkt. • Uitvoeren IHP Gestel: In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan het realiseren van het IHP Gestel. We bouwen 6 scholen/kindcentra, waarbij wordt bekeken of dit kan met behulp van de programmatische aanpak (alle projecten worden gezamenlijk in de markt gezet). Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
26.809
23.184
24.642
27.269
29.546
30.134
Baten
-3.320
-3.119
-3.305
-3.394
-3.394
-3.394
Mutatie reserves
-1.057
-2.450
-1.305
-934
-917
-567
Saldo
22.431
17.615
20.032
22.941
25.235
26.173
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Kapitaallasten onderwijshuisvesting:
13.120
0
0 *
Beheerkosten onderwijshuisvesting:
5.470
0
0
SPIL Locaties:
Reserve
476
-2.245
0
Bewegingsonderwijs en schades:
2.098
-20
0
Personeelslasten:
1.449
0
0
911
-179
-43
1.118
0
0
Doorbelasting energie en onderhoud onderwijshuisvesting:
0
-861
Overig: met name onttrekking reserve huisvesting onderwijs.
0
0
24.642
-3.305
ISE: Kapitaallasten:
Totaal
36
0 -1.262 * -1.305
2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
IHP: stelpost kapitaallasten: structureel 0,9 miljoen vanaf 2029.
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Kapitaallasten onderwijshuisvesting: stijging van 1,8 miljoen in 2026 oplopend tot 7,3 miljoen in 2029 door toename van investeringen door uitvoering van het IHP Onderwijs.
•
Reserve huisvesting onderwijs: onttrekking van 1,1 miljoen in 2026 n.a.v. raadsdossier IHP Gestel.
Thema: Onderwijs
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (tv 4.3) Wat willen we bereiken 1 Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen Kinderen krijgen de mogelijkheden om zich optimaal te ontwikkelen. De sociale basis is versterkt en kansengelijkheid bevorderd. Onderwijsachterstanden worden voorkomen en bestreden. 2 Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding We willen verzuim en voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren laten begeleiden naar het behalen van een startkwalificatie of naar duurzame arbeid. 3 Volwassenen beheersen basisvaardigheden We versterken de basisvaardigheden van volwassenen om de zelfredzaamheid, de maatschappelijke participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk te vergroten. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
64%
70%
70%
70%
70%
70%
76%
83%
ntb
ntb
ntb
ntb
% Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) (2)
2,78%
2,6%
ntb
ntb
ntb
ntb
% deelnemers volwasseneducatie dat taalvaardiger
n.n.b.
70%
60%
60%
60%
60%
% doelgroepleerlingen (groep 3) dat gemiddeld of bovengemiddeld scoort voor technisch lezen (1) % leerlingen met startkwalificatie (2)
is geworden (3)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Bestrijden van onderwijsachterstanden Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) voorkomen we onderwijsachterstanden en bevorderen we de ontwikkeling van Eindhovense kinderen in de leeftijd van 0-13. 2.1 Tegengaan voortijdig schoolverlaten We werken samen met gemeenten, onderwijs en arbeidsmarktregio’s in de regio Zuidoost-Brabant aan een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2026-2029 en geven daarmee uitvoering aan de nieuwe wet van school naar duurzaam werk. 3.1 Versterken basisvaardigheden volwassenen We voeren het Regionaal Educatief Plan (REP) voor de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant uit en werken conform stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 aan de aanpak van laaggeletterdheid en het bevorderen van basisvaardigheden van volwassenen In 2026 richten we ons vooral op: • Uitvoeren wettelijke taken onderwijs: uitvoeren toezicht en handhaving kinderopvang, toezicht openbaar onderwijs, handhaven leerplichtwet, uitvoeren doorstroompunt, tegengaan voortijdig schoolverlaten (vsv), uitvoeren Wet Educatie Beroepsonderwijs en nieuwe verordening leerlingenvervoer.
37
In 2026 richten we ons vooral op: • Uitvoering geven aan de Lokaal Educatieve Agenda 2024-2028 en Spilbegroting 2023-2026: samen met de lokale partners voeren we de Lokaal Educatieve agenda 2024-2028 en SPILbegroting 2023-2026 uit. De voortgang volgen we via een monitor en rapporteren daar jaarlijks over. • Uitvoering geven aan Regionaal Educatief Programma en stadsplan basisvaardigheden: we voeren het Regionaal Educatief Programma 2026-2029 en het stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 uit met de ambitie om jaarlijks meer laaggeletterde inwoners te bereiken. We brengen dit ook in verbinding met andere initiatieven rondom taal. • Uitvoeren aanpak voortijdig schoolverlaten: samen met de gemeenten en onderwijs in de regio ZuidoostBrabant uitvoering geven aan het nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2026-2029. • Realiseren van Bibliotopen: middels een iteratief proces werken we aan de realisatie van Bibliotopen. De bibliotheekfunctie wordt doorontwikkeld voor activiteiten gericht op eenzaamheid, laaggeletterdheid, taal, digivaardigheid en mediawijsheid voor alle inwoners. • Continuering constructieve samenwerking internationalisering en groei onderwijs: we continueren de regionale multihelix samenwerking op de onderwijsopgave in de Brainportregio. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
34.984
33.633
38.805
38.375
36.980
37.272
Baten
-17.386
-13.544
-14.983
-14.983
-14.983
-14.983
Mutatie reserves
-1.193
-29
0
0
0
0
Saldo
16.405
20.060
23.822
23.392
21.997
22.289
1. Toelichting taken
Lasten
Baten
Voorschoolse educatie SPIL:
11.906
-9.613
Subsidie versterken sociale basis:
5.900
0
0
Educatie beroepsonderwijs – regio:
2.925
-2.925
0
Personeelslasten:
5.319
0
0
Doorstroompunt regio:
1.921
-1.921
0
Leerlingenvervoer:
3.126
-14
0
Stadsdeelbibliotheekfuncties:
1.943
0
0
Rijke schooldag:
1.623
0
0
Bibliotheek - begrotingssubsidie:
1.435
0
0
747
0
0
1.960
-510
0
38.805
-14.983
0
LEA –ontwikkelkansen: Overig: o.a. Bibliotoop 7 (0,4 miljoen), pilot gratis lidmaatschap bibliotheek Eindhoven
Reserve 0 *
(0,3 miljoen), centrale leerlingen administratie (0,3 miljoen) en informatiepunten digitale overheid (0,2 miljoen). Opbrengsten uit informatiepunten digitale overheid (0,2 miljoen) en centrale leerlingen registratie (0,2 miljoen). Totaal 2. Intensiveringen (Kadernota 2026 en Begroting 2026) Kadernota 2026: •
Verlengen serieel incidenteel vanaf 2029 LEA: 0,4 miljoen.
•
Maatschappelijke infrastructuur extra indexatie: structureel 1,8 miljoen (verdeeld over meerdere taakvelden). In dit taakveld: 0,1 miljoen.
Begroting 2026: •
Buurtontmoeting en Bibliotopen: 0,65 miljoen structureel, waarvan 0,25 miljoen voor Buurtontmoeting (geplaatst in taakveld 6.1) en 0,4 miljoen voor Bibliotoop 7. Tevens tijdelijke projectleider.
•
Pilot gratis lidmaatschap bibliotheek Eindhoven: 0,5 miljoen incidenteel in 2026 en 2027.
•
Rijke schooldag: 2,4 miljoen incidenteel voor de schooljaren 26/27 en 27/28.
38
3. Mutaties in meerjarenbeeld > € 1 miljoen (aanvullend op intensiveringen) •
Voorschoolse educatie SPIL: stijging van 1,3 miljoen in lasten en 1 miljoen in baten 2026 door een hogere bijdrage. Specifieke uitkering Voorschoolse Educatie. Een budgetkorting van 10% op deze SPUK-uitkering is nog niet verwerkt in de primaire begroting 2026.
39
2c. Sociale stad
Eindhoven is een sociale stad waar onze inwoners zich thuis voelen, mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en waar we naar elkaar omkijken. Als gemeente zetten we samen met onze betrokken partijen en inwoners in de stad in op een stevige sociale basis en passende zorg en ondersteuning nabij voor inwoners die dat nodig hebben. Of het nu gaat om ontmoetingsactiviteiten in de wijk, een fijne plek om te wonen, goede zorg wanneer dat nodig is, of ondersteuning om werk te vinden – we regelen het met elkaar. Er komen een aantal ontwikkelingen op ons af die de uitvoering van onze taken in het sociaal domein onder druk zetten. We zien een toenemende vraag naar zorg en ondersteuning, afnemende inkomsten vanuit het Rijk en een tekort aan arbeidskrachten in de zorg. Uit het financieel beeld voor het sociaal domein blijkt dat we te maken gaan krijgen met forse tekorten de komende jaren. Naast deze uitdagingen hebben we ook te maken met de groei van de stad die extra druk legt op de sociale cohesie, kansengelijkheid en ons voorzieningenstelsel. Om een sociale stad te blijven en de zorg en ondersteuning beschikbaar te houden voor onze inwoners die dat nodig hebben, moeten we de komende jaren scherpe keuzes maken met het oog op de houdbaarheid van het sociaal domein en de transformatie van zorg en ondersteuning die hierbij nodig is.
De richting hiervoor is vastgelegd in de Koers Sociaal (2)040 waarbij we kiezen voor investeren in de sociale basis als fundament van onze stad en extra aandacht voor inwoners die te maken hebben met een samenloop van problemen. Op basis hiervan focussen we op zes opgaven: 1. Kracht van inwoners en sociale netwerken centraal 2. Versterken van de institutionele sociale basis 3. Sociaal bouwen & inrichten van de fysieke leefomgeving 4. Kansrijk opgroeien 5. Een financieel zeker bestaan 6. Eerst een thuis In 2026 zetten we met het Transformatieprogramma Sociaal (2)040 verder in op versnelling van de uitvoering van deze zes opgaven. Samen met partners en inwoners zetten we in op innovatieve zorg en ondersteuning, verbeteringen in het stelsel, vereenvoudiging en effectiviteit, waarbij we ons realiseren dat dit een cultuurverandering vraagt en goede monitoring. Investeren in de sociale basis, preventie en bestaanszekerheid voorkomt zwaardere (en duurdere) zorg. We leggen daarom sterker de relatie tussen werk & inkomen, jeugd en Wmo: een krachtige sociale basis en toegang tot werk/inkomen verlagen de vraag naar specialistische ondersteuning. Denk bijvoorbeeld aan: jongeren die door extra inzet van jongerenwerk niet in de jeugdzorg belanden, of ouderen die met preventieve ondersteuning langer zelfstandig thuis kunnen blijven. Deze integrale aanpak is de rode draad in 2026.
40
Sociale basis Onze stad groeit en verandert snel. Niet iedereen heeft vanzelf een netwerk of voelt zich betrokken. Daarom versterken we ontmoeting en verbinding tussen inwoners. We geloven in de kracht van gemeenschappen: mensen die elkaar kennen, helpen en samen oplossingen bedenken. We onderzoeken hoe we een flexpool van vrijwilligers kunnen opzetten en de mogelijkheden van een paraplustichting die inwoners helpt bij het organiseren van initiatieven. We geven invulling aan opgave 1 van de Koers Sociaal (2)040 De kracht van inwoners en gemeenschappen. Eindhoven is een diverse stad. Daarom willen we beter luisteren en aansluiten bij wat er al gebeurt in wijken. In 2026 zetten we extra stappen voor een inclusieve stad met het Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven 2025-2026, mede op basis van de extra middelen uit de Kadernota 2025. We pakken discriminatie aan, verbeteren toegankelijkheid en zorgen dat inwoners elkaar beter leren kennen. We stimuleren ontmoeting via (Buurt)ontmoeting, het werken aan een Huis van de Wijk in combinatie met de bibliotoop, StadsMakers Eindhoven en een netwerk van sleutelfiguren uit gemeenschappen. Initiatieven zoals Burst Your Bubble en vernieuwende vormen van ontmoeting met kunst en dialoog dragen hieraan bij. Als gemeente willen we ook zelf leren. Daarom ontwikkelen we de leerlijn Koers Sociaal (2)040, samen met partners.
We besteden aandacht aan diversiteit, reablement, de Sociale 7 en het ABCD-gedachtegoed. Tot slot erkennen we dat inwoners de basis vormen van het sociaal domein. We betrekken hen beter bij beleid en benutten hun ervaringskennis. We geven invulling aan opgave 2 van de Koers Sociaal (2)040 Versterken van de institutionele sociale basis. Iedereen moet prettig kunnen leven in zijn wijk. Daarom zorgen we voor een sterke sociale en fysieke basis dichtbij huis. We versterken bestaande voorzieningen en ontwikkelen nieuwe plekken waar mensen zonder indicatie terechtkunnen, zoals jongerenwerk, basisdagbesteding en het Steunpunt Mantelzorg Verlicht. We investeren hierbij ongelijk voor gelijke kansen. We werken aan een actieve programmering van de sociale basis, zodat ondersteuning dichtbij en zo mogelijk collectief beschikbaar is (collectiveren ook in combinatie met Buurt in Bloei). Met de Monitor Sociale Basis brengen we in kaart waar extra inzet nodig is. Samen met partners benoemen we kernfuncties (vanuit de Koers (2)040) en onderzoeken we hoe deze op wijk-, stadsdeel- en stadsniveau georganiseerd kunnen worden. We streven naar verdere vereenvoudiging van de subsidieregeling versterken sociale basis. We zetten stappen richting een integrale manier van financiering in de sociale basis waarbij we ook goed aansluiten bij wijkagenda’s van inwoners en partners.
Daarnaast kijken we naar hervormingen in het ondersteuningslandschap, zoals inkoop, subsidies en samenwerking. Gezondheid We zetten met allerlei activiteiten en maatregelen in op het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Zo maken we samen met partners in de stad de beweging van zorg en ziekte naar gezondheid. Dit doen we onder andere door preventie en gezondheidsbevordering (GGD en de Stap naar Gezonder), door het uitvoeren van het gezondheidsbeleid (Gezondheid telt voor iedereen), het Plan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Regioplan Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Programma Gezonde Leefomgeving onder de Omgevingsvisie. Meedoen van nieuwkomers In lijn met het bestuursakkoord en de spreidingswet zetten we in op flexibele en mee-ademende opvanglocaties om asielzoekers op te vangen. Conform het beleidsplan Welkom in Eindhoven zetten we in op meedoen vanaf dag één door middel van maatwerkaanbod op vlak van taalverwerving en participatie. Er wordt ingezet op een doorlopende lijn van asiel naar inburgering waarbij de informatievoorziening en activiteiten tijdens de asielperiode zo veel mogelijk aansluiten op de inburgering. Hierbij wordt ingezet op het behoud van werk als ze als vergunninghouder in Eindhoven komen wonen.
Daarnaast blijft Eindhoven ondersteuning bieden aan ongedocumenteerde vreemdelingen en opvang en begeleiding aan ontheemden uit Oekraïne. Ook zetten we ons in voor EU-arbeidsmigranten conform het actieplan 2024-2026. Op basis van de voorziene opgave wordt een voorstel gedaan voor de vervolgaanpak EU-arbeidsmigranten. Een financieel zeker bestaan We zetten in op een financieel zeker bestaan voor al onze inwoners. Dit betekent dat we investeren in een stabiel inkomen, werken naar vermogen, kansengelijkheid en armoede en schulden voorkomen. Dit doen we door inwoners
41
die daar recht op hebben van een uitkering te voorzien. We hanteren daarbij de omgekeerde toets. We investeren meer in de begeleiding van bijstandsgerechtigden naar werk of participatie in brede zin. Oók voor inwoners die al langere tijd in de uitkering zitten. Dit doen we via basisbanen en het plan van aanpak langdurig werklozen. We bieden onze dienstverlening vanuit een breder perspectief aan inwoners aan in het kader van de vereenvoudiging van de minimaregelingen en de vereenvoudiging van de Keten Werk en Geld: we implementeren onze drie pilots voor de nieuwe instroom bijstand, de gesprekken met de huidige bijstandsgerechtigden en de ondersteuning van inwoners met een aflopende ww-uitkering die naar verwachting bijstandsgerechtigd worden. Daarbij wordt de ondersteuning op het gebied van werk, inkomen, armoede en schulden meer in samenhang aan de inwoner aangeboden. We bieden maatwerk en zorgen ervoor dat ons aanbod van re-integratie, activeringsvoorzieningen en schuldhulpverlening goed passend is. Ook de Basisbanen en ons Duurzaam Werkfonds vormen daar onderdeel van. We ontwikkelen in samenspraak met onder meer werkgevers, Ergon en het Werkgelegenheidsteam innovatieve (werkgelegenheids)projecten en Human Capital Agenda’s (HCA’s). We zorgen ervoor dat ons bijstandsbeleid op het gebied van de nieuwe Participatiewet in balans stimulerend is.
Met Ergon en de regiogemeenten gaan we toewerken naar het uitvoeren van het nieuwe Strategisch plan en het toekomstbestendig maken van de infrastructuur van Ergon. We blijven ongelijk investeren in gelijke kansen met o.a. het Bouwdepot en het Jongerenperspectieffonds en breiden samenwerking met partners voor vroegsignalering van zorgelijke betalingsachterstanden verder uit. Wmo De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder druk. Dit komt enerzijds door demografische ontwikkelingen (de dubbele vergrijzing), en daarmee ook de druk op de woningmarkt, anderzijds door een afname van beschikbaar zorgpersoneel, middelen en mantelzorgers. De groei van de Brainportregio heeft hier een directe invloed op. De geplande herinvoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld en daardoor verwachten we geen afname meer van het aantal ondersteuningsvragen. Al deze ontwikkelingen vragen om een andere kijk op de inzet van onze voorzieningen. In 2026 onderzoeken we alternatieve mogelijkheden voor individuele voorzieningen, denk aan een scootmobielpool of wasservice. We zorgen voor uniforme en heldere dienstverlening door gebruik te maken van landelijk vastgestelde normenkaders voor huishoudelijke ondersteuning en begeleiding. Hierbij blijft onverminderd van belang dat inwoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.