Document · PDF

Bijlage 1 - Begroting 2025 (inclusief amendementen)

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente EindhovenBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting 202541.005 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Thema: Woningbouw

Ruimte en leefomgeving (tv 8.1) Wat willen we bereiken 1 Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. Om de groei van de stad, die plaats vindt in de vorm van verdichting, in goede banen te leiden, moet de stad aantrekkelijk en leefbaar zijn: openbare ruimte, veel groen, een breed woningaanbod, goede voorzieningen etc. 2 Faciliteren van de groei van de stad Aan de gemeente worden veel bouwinitiatieven voorgelegd. Om de bouwopgave mogelijk te maken zetten we gecoördineerd planologische instrumenten in, zoals planwijzigingen, vergunningverlening en ontheffingen. Effectindicatoren Rapportcijfer voor Eindhoven als stad om in te

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

7,5

7,6

wonen en te leven (1)

Wat gaan we daar voor doen 1.1 Kwaliteitseisen stellen aan (nieuwe) bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte We stellen kwaliteitseisen aan bijv. stedenbouw, duurzaamheid, klimaat, mobiliteit, woonproduct en groen. In de centrumgebieden zijn die hoger dan in de reguliere woonwijken, vanwege het verschil in dynamiek, drukte en ruimtegebruik. 2.1 Beperken doorlooptijden bouw- en aanlegvergunningen We beperken doorlooptijden van (bouw)vergunningen, vrijstellingen en ontheffingen tot maximaal de wettelijke termijn. Daarnaast zetten wij ons in voor een sneller en transparanter proces. In 2025 richten we ons vooral op: • Gebiedsontwikkeling Knoop XL, HOV4 en versnelling woningbouw: Fellenoord BV stuurt op gebiedsontwikkeling. KnoopXL Zuid: ambitie om alle woningen in uitvoering te hebben. Groots Gestel(HOV4): besluitvorming ontwikkelstrategie en eerste gebiedskaders. Versnelling woningbouw: MRE maakt afspraken met Rijk/gemeenten • Eindhoven Noordwest: er wordt gewerkt aan strategische ontwikkelingen die bijdragen aan de schaalsprong van de Brainportregio: de Brainport Industries Campus (BIC1, BIC2 en BIC Noord), Eindhoven Airport District, het stadsbos met Landgoed De Wielewaal en GDC Acht. • Brainport Industries Campus:: door de mogelijke komst van ASML op BIC Noord wordt de totale ontwikkeling van BIC versneld. In 2025 zal de ruimtelijke procedure opgestart worden.

• Eindhoven Airport District: de gebiedsvisie Eindhoven Airport District is vastgesteld en er wordt uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 2024-2027. • Opstellen en vaststellen van gebiedskaders: het gebiedskader is een integraal-ruimtelijk instrument dat we inzetten voor regie en sturing in de meer dan gemiddeld dynamische gebieden waar relatief veel ruimtelijke / bouw-ontwikkelingen spelen. We gaan daar meer op inzetten.

•

Centrumontwikkelingen: ook in binnenstad en Winkelcentrum Woensel wordt gewerkt aan strategische ontwikkelingen die bijdragen aan de schaalsprong: Nieuw Bergen, VDMA, Schellenskwartier, Stadhuisplein, Kanaalzone-Zuid, Stadshart Woensel. Integraal koersdocument voor binnenstad: vaststellen voor binnenstad als opvolger van Binnenstadsvisie 2025 en Binnenstadsdeal 2022-2024

Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

23.980

21.322

15.528

20.980

21.642

24.927

Baten

-13.005

-4.969

-3.807

-4.896

-5.736

-8.174

2.274

3.383

-1.078

-2.007

-2.598

11.017

18.627

15.104

15.006

13.899

14.155

Mutatie reserves Saldo Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

3.700

1.841

-1.841

348

2.614

-1.231

382

-635

300

-290

Stelpost Bestuursakkoord 2022 Omgevingswet:

Eindhoven Noordwest - stelpost BA22/KN24:

673

-464 *

Strategische investeringen: stelpost

BRO: digitalisering Basisregistratie Ondergrond (BRO)

116

Programma-organisatie MIRT+ Stationsdistrict: stelpost strategische investeringen KnoopXL Facilitaire projecten: lasten en baten van projecten grond waarvoor de gemeente een

0 *

faciliterende rol heeft richting private ontwikkelaars. De lasten en baten muteren over de jaarschijven. Voor nadere toelichting zie paragraaf 3g Grondbeleid. Eindhoven Noordwest: bestuursakkoord 2022: strategische investeringen (structureel) Exploitatieprojecten: voor beleids- en onderhoudsprojecten Beethoven: aanvullend B25: in 2025 storting in RSI en vanaf 2026 structurele

0 -863 5.000 *

kapitaallasten van € 5 miljoen voor co-financiering project Beethoven. Gronddepot: inkomsten bestaand uit huur en opname- en afgifte van grond. De uitgaven bestaan uit doorbelasting naar projecten van waaruit grond wordt aangeboden of afgenomen van het gronddepot. Binnenstad: voor de transitie van de binnenstad in bedrijf op basis van de binnenstadsdeal en een nieuw integraal koersdocument

Reserve Strategische investeringen:

Beheer Landgoed Wielewaal: Personeelslasten / apparaatskosten: Kapitaallasten:

3.935

0 *

825

Overig:

636

-100

Totaal

15.528

-3.807

3.383

Thema: Woningbouw

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2) De gebiedsontwikkeling in Eindhoven krijgt mede vorm via grondexploitaties. Deze grondexploitaties voegen waarde toe voor met name de programma’s wonen, economie (kantoren en bedrijventerreinen) en maatschappelijke functies (onderwijs, cultuur en sport). In de Meerjaren Prognose Grondexploitaties en Private Ontwikkelingen (MPG) worden jaarlijks verantwoording afgelegd over deze grondexploitaties. Grond zetten we in als middel om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen van andere programma’s. In de paragraaf grondbeleid (paragraaf 3g) is informatie over de nota Grondbeleid opgenomen, evenals enkele specifieke kerngegevens en kengetallen. We nemen de regie, bij iedere vorm van grondpolitiek. Op deze wijze houden wij grip op de stad: we continueren wat goed is en gaan ongewenste ontwikkelingen zoveel mogelijk tegen. 67

We werken aan versnelling van woningbouw door het inzetten van middelen, capaciteit en langlopende samenwerkingen. We zetten in dit kader 7,5 miljoen incidenteel in voor de gehele stad. Hierbij kijken we nadrukkelijk naar het dekken van bijvoorbeeld onrendabele toppen en het opvangen van tekorten op grondexploitaties om woningbouw in uitvoering te krijgen. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Begroting 2028

Lasten

24.663

54.332

54.650

62.304

13.811

13.821

Baten

-11.309

-24.853

-51.146

-51.853

-59.672

-11.309

Mutatie reserves

3.940

7.911

7.430

224

475

Saldo

3.750

11.097

10.227

2.856

2.977

2.987

Toelichting taken

Lasten

Baten

Grondexploitaties niet bedrijventerreinen: voor projecten grond waarbij we de

46.596

-46.596

Reserve

2.149

-2.614

329

354

1.741

-1.372

Projecten in voorbereiding: kosten van de grondexploitaties in voorbereiding

360

Eindhoven bouwt door fase 2: KN25: storting in 2025 in saldireserve specifiek

7.500 *

375

-539

Personeelslasten / apparaatskosten:

1.823

Kapitaallasten:

0 *

gebiedsontwikkeling zelf oppakken. O.a. voor grondverwerving, bouw- en woonrijp maken, bovenwijkse voorzieningen, verkoop van bouwrijpe gronden, verwijderen van explosieven. De mutaties tussen de jaren zijn het gevolg van fasering. Zie paragraaf 3g Grondbeleid. Grondtransactie/ erfpachtovereenkomst PS: Beheerkosten: o.a. kosten voor advies en inhuur voor grond en aankopen van gronden/panden Gronden in voorraad (bebouwd): beheerkosten (zakelijke lasten, onderhoud) en opbrengsten (huurinkomsten, incidentele verkopen)

Maatschappelijke opvang: ondersteuning aan dak- en thuislozen in de vorm van 24-

uursopvang en noodzakelijke begeleiding en activering/werk zodat zij zo snel als mogelijk weer zelfstandig kunnen wonen en regie op het eigen leven terugkrijgen. 0 *

1.252

Overig:

-732

-399

Totaal

54.650

-51.853

7.430

Thema: Woningbouw

Wonen en bouwen (tv 8.3) Wat willen we bereiken 1 Groei van de woningvoorraad De vraag naar woonruimte is groot. Er zijn veel onzekerheden in de markt, zoals rentestijging, gestegen bouwkosten en schaarste aan materiaal en personeel. We werken nauw samen met corporaties en marktpartijen om de woningproductie op peil te houden. 2 Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad We hebben als stad klimaatdoelstellingen. De huidige energieprijzen brengen steeds meer huishoudens in de problemen. We leggen daarom afspraken over een energiezuinige corporatiewoningvoorraad vast in het duurzaamheidspact en de prestatieafspraken. 3 CO2-reductie woningen Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030.

Effectindicatoren Omvang woningvoorraad (1) Directe CO2-uitstoot Woningen cf

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

118.333

121.056

123.056

125.056

128.056

=22 283,1

247

232

218

203

188

Klimaatverordening (Kton) (3)

Wat gaan we daar voor doen 1.1 Toevoegen van woningen Dit vraagt enerzijds om uitvoeren en herijken van het maatregelenpakket Eindhoven bouwt door en anderzijds om maatwerkoplossingen bij projecten die in de KNel zitten. De bouwkostenstijgingen en de oplopende rente zorgen voor een extra uitdaging. 1.2 Toevoegen van sociale huurwoningen In de prestatieafspraken met de corporaties maken we afspraken over de te realiseren aantallen sociale huurwoningen. Dit in onderdeel van de gezamenlijke investeringsagenda. In 2025 richten we ons vooral op: • Eindhoven bouwt door: de komende jaren moeten er in Eindhoven veel woningen gebouwd worden en we zetten de hiervoor beschikbare middelen in (€7,5m). We passen het maatregelenpakket Eindhoven bouwt door toe en evalueren dit en passen waar nodig ook de maatwerkaanpak toe. • Vernieuwen woonbeleid: werken aan een meer flexibel en innovatief woonbeleid dat past bij de groei van de stad, uitvoerbaar is voor de partners en kaders biedt voor gewenste groei en kwaliteit van nieuwbouwwoningen. • Verhogen corporatieproductie: samen met de corporaties zetten we in op een substantiële groei van de realisatie van betaalbare huur- en koopwoningen, om huisvesting te bieden aan inwoners met een laag en middeninkomen en om doorstroming in wijken op gang te brengen.

• Regionale samenwerking herijken: de laatste jaren hebben we intensief samengewerkt in het Stedelijk Gebied. Mede door de woondeal verschuift de focus echter naar de MRE. Dit vraagt om herijking van de regionale samenwerking, waarbij mogelijk taken worden verschoven van SGE naar MRE. • Innovatie in de woningbouw: innovatie in woningbouw is nodig en hiervoor hebben we afspraken met partners in de stad gemaakt in het innovatieplan wonen. Te denken valt aan innovatieve woonconcepten, nieuwe bouwmethodes en beter benutten van de bestaande voorraad. • Leefbare wijken: een uitgebreide toelichting op dit thema staat in 3a Woningbouw en fijne wijken. • Beter benutten bestaande voorraad: om aan de sterk stijgende vraag naar woningen te kunnen voldoen, is het noodzakelijk om de bestaande woningvoorraad beter te benutten. Dat kan door 1) meer bewoners in bestaande woningen (woningdelen), 2) meer woningen op een kavel en 3) doostroming • Versterken gebiedsgericht werken: we richten sector Gebieden en Wijken, omdat we gericht met inwoners en stakeholders de samenwerking verder willen brengen door integrale afwegingen te maken en daarmee domein-overstijgend werken. Zo kunnen we beter ingaan op wat speelt in een buurt. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

24.510

31.479

24.115

23.131

22.213

22.170

Baten

-13.075

-10.434

-11.741

-12.042

-12.049

-12.044

-580

-958

-2.799

-599

10.855

20.087

9.575

10.490

10.165

10.127

Mutatie reserves Saldo Toelichting taken

Stadsdeelbudget Kleine fysieke ingrepen: voor kleine fysieke ingrepen in de openbare

Begroting

Lasten

Baten

Reserve

883

679

-318

-30

ruimte op verzoek van bewoners Slim verduurzamen vastgoed: van het eigen gemeentelijk vastgoed wat zo als vliegwiel dient voor de verduurzamen van de panden in de stad.

Toelichting taken Maatschappelijk Vastgoed: voor bezit, beheer en instandhouding van de

Lasten

Baten

Reserve

1.492

-1.893

1.067

woningvoorraad en huisvestingsvoorziening en voor verhuur of bruikleenstelling. Strategische investeringen wijken: structurele middelen van € 0,8 miljoen uit

0 *

bestuursakkoord en KN24; aanvullend B25: € 0,25 miljoen. Bouwvergunningen en milieuvergunningen: kosten en opbrengsten leges

659

-9.245

2.061

-2.118

1.118

Woningbouwoffensief: voor versnelling woningbouwproductie

226

Uitvoeren Woonvisie: beleid gericht op meer betaalbare woningen voor met name de

117

103

-268

14.055

Gebiedsgerichte aanpak: voor leefbare wijken en buurten; extra inzet voor bijv. jeugdboa's, ondersteuning bewonersorganisaties of intensiveren van programma's rondom taalvaardigheid. Woonwagenbeleid:

lage inkomens, de middeninkomens en de bijzonder doelgroepen. Overige leges: leges kapvergunningen en uitwegvergunningen. Personeelslasten / apparaatskosten:

0 *

Kapitaallasten:

698

Overig: o.a. Wet goed verhuurderschap (€ 0,2 miljoen), bestedingen welstand (€ 0,2

957

-17

-663

24.115

-11.741

-2.799

miljoen) en regionale urgentiecommissie (€ 0,1 miljoen). Totaal

3b. Bereikbaarheid

Bereikbaarheid Door economisch succes groeit Eindhoven sterk. De prognose voor het aantal inwoners in 2030 in Eindhoven ligt op 300.000 inwoners. In de periode tot 2040 is de ambitie om 72.000 arbeidsplaatsen en 62.000 woningen toe te voegen. De helft van die woningen komt binnen de Ring. Deze groei zorgt voor een forse toename van het aantal bewegingen en het faciliteren hiervan brengt grote uitdagingen met zich mee. Er is minder ruimte beschikbaar voor mobiliteit, terwijl meer mensen ook meer bewegingen betekent. Om (te voorkomen dat Eindhoven dichtslibt en wél inzet op gezonde verstedelijking is ander gebruik van de openbare ruimte en een andere visie op mobiliteit nodig. Dit landt in een masterplan mobiliteit. In het masterplan gaan we voor een visie dat het perspectief van de mens centraal stelt en mobiliteit ziet als middel om (sociale) ontmoetingen te faciliteren. We willen inzetten op vlotte, veilige, schone, slimme en toegankelijke mobiliteit. Alleen aandacht voor het verduurzamen van mobiliteit is geen oplossing voor het ruimtetekort waarmee met name steden – en dus ook Eindhoven – kampen. Vooral het autoverkeer moet niet alleen duurzamer, maar we moeten het vooral een minder prominent vervoermiddel vinden. Dat vraagt iets van ons gedrag.

Inwoners moeten verleid worden de auto te laten staan en meer kiezen voor lopen, fietsen, OV en nieuwe mobiliteitsvormen binnen de ring. Daarnaast zal er minder ruimte zijn voor parkeren op maaiveld, zeker in de binnenstad. Openbare ruimte Het thema openbare ruimte draagt bij aan een gezonde, economische en aantrekkelijke stad. De openbare ruimte wordt steeds intensiever gebruikt. Dit geeft een grote druk op het onderhouden van de openbare ruimte. Het is daarom belangrijk dat het onderhoudsniveau van de openbare ruimte aan de vastgestelde (basis)kwaliteit voldoet. Bewoners, ondernemers en bezoekers moeten prettig wonen in een schone, veilige en voor iedereen toegankelijke buurt, met voldoende plekken om elkaar te ontmoeten. Met de uitvoering van het jaarlijks onderhoudsprogramma en het uitvoeren van het dagelijks beheer en onderhoud willen we dit doel bereiken. Onderhoud aan de openbare ruimte is niet alleen een doel om de buitenruimte veilig en netjes te houden, maar ook een middel om de openbare ruimte toekomstbestendig te maken. C02 reductie en klimaatadaptie worden hierin steeds belangrijker. Daarom wordt bij (her)inrichting van de boven- en ondergrondse infrastructuur waar mogelijk bijgedragen aan klimaat- en circulaire doelstellingen.

In taakveld 2.1 is opgenomen welke reductie van C02 uitstoot we bij de aanleg en onderhoud van de openbare ruimte de komende jaren willen bereiken. De projecten die we in de openbare ruimte uitvoeren, pakken we integraal aan o.a. met de thema's groen, water en verkeer om invulling te geven aan de ambities.

Doelen • Verbinding • Vrijheid voor iedereen • Ruimte maken • Schoon / CO2-reductie mobiliteit • Veilig • Gezondheid • Ontspannen • Openbare ruimte • C02 reductie fysieke werken openbare ruimte

Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. Verkenning OV Knoop Brainport Eindhoven (Neckerspoel en station): in 4e kwartaal 2024 gepland, maar loopt door in 2025. 2. Werken aan stedenbouwkundige uitwerking op het nieuwe Neckerspoel (cluster 6 gebiedsontwikkeling Fellenoord). 3. Tijdelijke fietsenstalling noord kant en aanbesteding fietsenstalling zuidkant. 4. Bij (her)inrichting van de boven- en ondergrondse infrastructuur bijgedragen aan klimaat(adaptieve)- en circulaire doelstellingen, iam groen, water en verkeer.

Financiële kerngegevens Thema Taakveld Bereikbaarheid Verkeer en vervoer Parkeren Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Bereikbaarheid

Lasten 55.163 12.242 387 3.532 71.324

Baten Mut.res. -2.926 2.427 -2.097 -5.031 -119 0 -13 -1.330 -5.155 -3.934

Saldo 54.664 5.114 268 2.189 62.235

Verbonden partijen Eindhoven Airport N.V. Samenwerkingsverband met de provincie Noord-Brabant en Schiphol Nederland BV voor de exploitatie van voorzieningen ten behoeve van de burgerluchtvaart op de militaire vliegbasis Eindhoven.

Thema: Bereikbaarheid

Verkeer en vervoer (tv 2.1) Wat willen we bereiken 1 Verbinding Wij zetten in op en stad waar alles dichtbij is, waar alle dagelijkse voorzieningen binnen 15 minuten fietsend of lopend te bereiken zijn. Met een passend netwerk voor elke vervoerswijze en waarbij hubs de verbindende schakels vormen. 2 Vrijheid voor iedereen We willen dat vervoer overal in Eindhoven beschikbaar is, op welke manier, tijd en plek dan ook. Wij zetten in op mobiliteit die betrouwbaar is. Ook willen we voor iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief en is vervoer toegankelijk 3 Ruimte maken Wij winnen ruimte door grote ruimtegebruikers een minder zichtbare plek in de stad te geven door proactief parkeerbeleid, minder parkeerruimte op de straat en inpandig fietsparkeren. Daarmee ontstaat meer ruimte voor kwaliteit in de openbare ruimte.

4 Schoon / CO2-reductie mobiliteit Mobiliteit moet schoon zijn. In de klimaatverordening uit 2016 zijn de volgende doelen opgenomen: 55% CO2 reductie in 2030 en 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. 5 Veilig Eindhoven wil een veilige stad zijn met zo min mogelijk verkeersongevallen. Het wordt drukker en er komen meer vervoerswijzen bij. Hoewel het onrealistisch lijkt, blijven we streven naar 0 verkeersslachtoffers. Ieder slachtoffer er één te veel. 6 Gezondheid Meer lopen en fietsen is gezond én essentieel voor het slagen van de mobiliteitstransitie. Actieve mobiliteit zorgt voor meer gezonde levensjaren, net zoals het verbeteren van de luchtkwaliteit en verminderen van trillingen en geluid van het verkeer. 7 Ontspannen Mobiliteit is niet alleen zo snel mogelijk van A naar B komen, maar kan ook ontspannen zijn. We zetten in op prettig verplaatsen zonder gedoe en gastvrij. 8 Openbare ruimte We willen een openbare ruimte die schoon, heel, veilig en toegankelijk is en die mensen stimuleert tot bewegen en ontmoeten. Dit doen we conform het vastgestelde kwaliteitsniveau. 9 C02 reductie fysieke werken openbare ruimte In de Klimaatverordening 2016 is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen in de stad ten opzichte van 1990 moet zijn teruggedrongen met ten minste 55% in 2030 en met ten minste 95% in 2050.

Effectindicatoren

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

% duurzaam vervoer in de modal split (1)

69%

≥61%

≥74%

≥75%

≥76%

≥78%

Aantal fietsers op fietsroutes (1)

114

110

112

114

116

Aantal busreizigers (1)

128

130

132

134

Aantal treinreizigers (1)

104

106

108

110

Aantal autoverplaatsingen op de Ring (1)

100

=22 230

159

146

132

119

106

Aantal ernstige verkeersongevallen (5)

109

% inwoners dat tevreden is over inrichting

71%

≥75%

≥73%

≥70%

70%

≥75%

≥73%

≥70%

78%

≥75%

Basiskwaliteit wegen (8)

90%

≥90%

Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels (8)

94%

≥90%

Basiskwaliteit schoon en netjes (8)

96%

≥90%

Directe CO2-uitstoot fysieke werken in openbare

0,3

0,23

0,15

0,13

0,11

Directe CO2-uitstoot Verkeer exclusief

Begroting

auto(snel)wegen cf Klimaatverordening (Kton) (4)

openbare ruimte (8) % inwoners dat tevreden is over onderhoud openbare ruimte (8) % bewoners dat vindt dat het in de buurt goed verlicht is (8)

ruimte cf Klimaatverordening (Kton/€10mln) (9)

Wat gaan we daar voor doen 1.1 Realiseren fietsinfrastructuur Veilige en hoogwaardige fietsinfrastructuur is belangrijk om fietsgebruik te stimuleren. Binnen Eindhoven, maar vooral ook tussen Eindhoven, de economische toplocaties en de omliggende gemeenten. 1.2 Verbeteren kwaliteit HOV Een aantrekkelijk OV is veilig, betrouwbaar en comfortabel. Dit doen we o.a. met het uitbreiden van het HOVnetwerk, de planvorming voor een nieuwe OV-terminal (MIRT-verkenning) en het verbeteren van de stations van CS en Strijp S. 2.1 Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief We werken aan de City-deal fiets om iedereen een beschikking te krijgen over een fiets, en ook de mogelijkheid geven om te leren fietsen. 3.1 Uitwerking verkeerscirculatieplan Om meer ruimte te creëren voor stedelijke kwaliteit en verdichting werken we een verkeerscirculatieplan met verschillende sectoren uit. Dit doen we in samenhang met de verschillende maatregelen op en binnen de Ring uit het Masterplan. 3.2 Uitwerken en realiseren van hubs Op diverse niveaus zetten we in op het comfortabel kunnen overstappen tussen en naar duurzame vervoerswijzen. Onder andere zetten we stevig in op de uitrol van kleinschalige parkeerhubs deeltweewielers. 4.1 Vervolgstappen ZE-zone Met de introductie van de ZE-zone stadslogistiek per 1 januari 2025 zetten we een belangrijke stap richting emissievrije mobiliteit in Eindhoven.

4.2 Stimuleren laadinfrastructuur De aanwezigheid van laadinfrastructuur is een belangrijke overweging bij de aanschaf van een elektrische auto. Om schone mobiliteit zo veel mogelijk te stimuleren zetten we in op een stadsbreed (snel)laadnetwerk. 5.1 Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen We zetten in op verkeersveiligheidseducatie en verbetering van verkeersveiligheid rondom scholen. Dit doen we onder andere door het verder uitrollen van het Brabants VerkeersveiligheidsLabel, schoolzones en het stimuleren van het fietsverkeersexamen. 5.2 30 km/u straten in het centrum Door zoveel mogelijk het snelheidsregime naar beneden te brengen, wordt meer ruimte gecreëerd voor voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer, en wordt het aantrekkelijker om via de Ring te rijden. Daarnaast verbeterd het de verkeersveiligheid. 6.1 Stimuleren lopen en fietsen We stimuleren lopen en fietsen vanuit verschillende doelgroepen, zoals bij werknemers en in de wijken vanuit de wijkgerichte mobiliteitsaanpak. 7.1 Gastvrije Binnenstad We richten in het kader van de Binnenstadsdeal onder andere op de campagne Gastvrij en Duurzaam Bereikbaar en het verbeteren van de bewegwijzering in de binnenstad. 8.1 Onderhouden wegen We houden de wegen in stand door uitvoering van het onderhoudsprogramma wegen (op basis van inspecties en integrale afstemming).

In het nieuwe wegenbeheerplan is de ambitie om bij te dragen aan het vergroenen van 50 straten in vier jaar opgenomen. 8.2 Onderhouden bruggen, viaducten en tunnels We borgen de technische staat, veiligheid en bereikbaarheid door uitvoering van het onderhoudsprogramma bruggen, tunnels en viaducten. In het kader van de Tunnelvisie is er ook speciale aandacht voor sociale veiligheid. 8.3 Onderhoud openbare verlichting We geven uitvoering aan het onderhoudsplan openbare verlichting. We dragen bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen door verlichting te vervangen door LED. 8.4 Reinigen We houden stad schoon en netjes door onder andere vegen van wegen, verwijderen van onkruid en het verwijderen van zwerfvuil.

In 2025 richten we ons vooral op: • Regionale fietsroutes en fietsparkeren: we gaan over tot realisatie van diverse regionale fietsroutes (o.a. F2 Eindhoven-Best, F270 Eindhoven-Helmond, HTCE-De Run, Groene Corridor, Slowlane Kasteellaan-HTCE, Pendelroute GDC-Best) • Mobiliteitsopgave Brainportdeal en Beethoven: we werken afspraken Beethoven uit. Oplevering HOV3 en voorbereiding uitvoeringsfase Fietsenstalling Zuid. HOV4 wordt uitgewerkt t/m DO en participatieplan Brainportlijn afgerond. Voor MMK en spoorknoop wordt het voorkeursalternatief vastgesteld. • Verkeerscirculatieplan: we geven opvolging aan het verkeerscirculatieplan en de Ringstudie om te komen tot een sectorenmodel en maken de start om drie ongelijkvloerse kruisingen op de Ring verder uit te werken. • Station Strijp S: we gaan samen met ProRail voorbereidingen treffen voor de stationsontwikkeling van station Strijp S. • Hubs: uitrol van kleinschalige hubs met deeltweewielers en fietsparkeervoorzieningen door de gehele stad. • ZE-zone: we voeren een ZE-zone stadslogistiek in waarbij we kijken naar maatwerkgesprekken voor ondernemers en realiseren een camerahandhavingssysteem. • Binnenstadsdeal: uitvoering geven aan de acties uit de Binnenstadsdeal, zoals de realisatie van voetgangersbewegwijzering en campagne Gastvrij duurzaam bereikbare binnenstad.

• Een aantrekkelijke en toekomstbestendige openbare ruimte: met het onderhoudsprogramma dragen we bij aan het klimaatadaptief en toegankelijk inrichten van de openbare ruimte. Groen en water worden zichtbaar versterkt door te ontharden. In 2025 vergroenen we vanuit onderhoud openbare ruimte 15 straten. • Duurzame openbare ruimte: met de inrichting van de openbare ruimte nodigen we uit tot bewegen en ontmoeten en willen we het lopen en fietsen stimuleren. Dit doen we o.a. door het onderhouden van goede loop- en fietsvoorzieningen. • Waarderen en stimuleren initiatieven: we sluiten in 2025 aan op minimaal twee initiatieven op het gebied van zwerfafval. We (ver)plaatsen en vervangen bankjes om ontmoeting te stimuleren. Bladkorven worden definitief toegepast. • Verledden openbare Verlichting: we zetten het verledden van de openbare verlichting voort, zodat alle verlichting in 2030 voorzien is van LED. Dit sluit aan bij de doelstelling, om in 2030 55% van de broeikassen t.o.v. 1990 te hebben teruggebracht. • Openbare toiletten: naast een openbare toilet in het Urban Sportpark realiseren we een openbare toilet op een tweede locatie • Stimuleren emissieloos werken: in 2025 gaan we in overleg met aannemers om ze voor te bereiden op de verplichting/eis dat licht materieel zero-emissie in 2026 moet worden toegepast. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

54.617

60.029

55.163

53.702

55.214

53.935

Baten

-11.624

-3.160

-2.926

-2.656

Mutatie reserves

1.669

-807

2.427

858

-316

1.385

Saldo

44.661

56.062

54.664

51.904

52.242

52.664

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Dagelijks onderhoud: repareren plaatselijke bestrating, vervanging borden, vernieuwen

18.860

Groot onderhoud en vervanging: wegen, tunnels, bruggen en viaducten

8.345

-230

Dagelijks beheer (reinigen): verwijderen van zwerfafval, onkruid bestrijding, vegen van

-790

4.894

Onderhoud verkeerslichten: inclusief elektriciteitskosten

1.214

Gladheidsbestrijding: bestrijden van gladheid

1.033

markeringen, onderhoud straatmeubilair, preventief onderhoud aan bruggen, tunnels en viaducten, etc.

straten, etc. Openbare verlichting: onderhoud en reparatie van lampen, masten en armaturen, inclusief elektriciteitskosten.

Toelichting taken Gebruik openbare ruimte: o.a. voor graafwerkzaamheden Exploitatieprojecten openbare ruimte en verkeer: onttrekking uit reserve eporm.

Lasten

Baten

Reserve

659

-1.066

3.408

-3.408 *

1.025

2.379 *

Tevens overboeking van reserve SMMM (€ 1,7 miljoen in 2025 en € 0,8 miljoen in 2026) naar reserve eporm. Masterplan mobiliteit pakket 2: betreft personeelskosten. Mutaties in reserves: storting in reserve Masterplan mobiliteit: -

KN25: € 1,25 miljoen structureel (dekking € 0,5 miljoen door besparing op personeel uit pakket 1); in 2025 en 2026 € 0,3 en 0,4 miljoen extra door inzet restant middelen bereikbaarheidsagenda;

Aanvullend B25: structureel € 0,75 miljoen.

Mobiliteitstransitie: fietsmaatregelen

189

Heffing verkooppunten motorbrandstoffen:

-1.205

Programma organisatie MIRT+ Stationsdistrict: bestuursakkoord: structurele middelen

524

1.032

-195

229

3.676 *

Personeelslasten / apparaatskosten:

7.998

Kapitaallasten: o.a. voor herinrichting binnenstad (KN25): oplopend naar € 0,2 miljoen in

6.177

0 *

349

-230

0 *

55.163

-2.926

2.427

Begroting

voor mobiliteit, fiets op één, verkeersveiligheid en ring Verkeersbeleid: Stelposten investeringen: voor indexering investeringen, vervangingsinvesteringen en

-220 *

voorbereidingskosten Overige mutaties in reserves: -

KN25: storting in reserve bovenwijks van € 2,6 miljoen voor versneld invoeren 30 km-zones.

Storting van € 1,1 miljoen in reserve eporm, met name voor verledden openbare verlichting € 0,7 miljoen (KN24)

2028 Overig: o.a verkeersveiligheid (smart mobility en doorstroming verkeer). KN25: onttrekking uit reserve bovenplanse voorzieningen voor herinrichting binnenstad (oplopend naar € 0,2 miljoen in 2028) Totaal

Thema: Bereikbaarheid

Parkeren (tv 2.2) In 2025 richten we ons vooral op: • Betaald parkeren binnen de ring: invoeren betaald parkeren binnen de ring Wat mag het kosten x € 1.000

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

6.278

13.767

12.242

9.386

6.959

6.966

Baten

-2.242

-1.751

-2.097

-3.896

-2.160

-2.150

297

-6.951

-5.031

-551

4.333

5.065

5.114

4.939

4.817

4.834

Mutatie reserves Saldo

Realisatie Begroting

Toelichting taken Exploitatieprojecten: met name bijdragen aan ProRail voor de realisatie van de

Lasten

Baten

5.125

-76

Reserve -5.049 *

2.468

-1.884

fietsenstallingen aan de Noord- en Zuidzijde van het station. In 2024 en 2025 zijn hogere bijdragen geraamd die worden verrekend met de reserve eporm. Exploitatie parkeervoorzieningen: parkeergarages en fietsenstallingen

Toelichting taken Kosten betaald parkeren:

Lasten

Baten

Reserve

1.765

-2

Masterplan mobiliteit pakket 2:

259

Personeelslasten / apparaatskosten:

1.150

kapitaallasten:

1.276

Overig:

199

-135

Totaal

12.242

-2.097

-5.031

Thema: Bereikbaarheid

Recreatieve havens (tv 2.3) In 2025 richten we ons vooral op: • Vervangen damwanden, stijgers en meerpalen: de damwand in recreatieve haven, de aanlegsteigers en meerpalen naderen einde van de technische levensduur. In 2025 wordt vervanging voorbereid. Uitvoering is gepland in 2026.. Dit wordt afgestemd met de Ontwikkelingsvisie Stadsbos Eindhoven.

Thema: Bereikbaarheid

Economische havens en waterwegen (tv 2.4) In het WKA 2023-2026 hebben opgenomen dat we een beheerplan voor het Beatrixkanaal gaan maken. In voorbereiding daartoe hebben we inspecties uitgevoerd naar de technische staat van damwanden en houten constructies (steigers, meerpalen e.d.) waaruit blijkt dat vervangingsinvesteringen nodig zijn. In 2025 richten we ons vooral op: • vervanging damwanden: vervanging van de damwanden van de aanlegsteiger van de economische haven wordt in 2025 voorbereid en in 2026 uitgevoerd. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting 2023

2024

Begroting

2025

2026

2027

2028

Lasten

205

284

387

391

532

528

Baten

-107

-119

Saldo

165

268

272

413

409

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Kanaalrechten:

-60

Overige opbrengsten:

-59

Onderhoud Beatrixkanaal:

113

Personeelslasten:

103

Kapitaallasten:

133

Overig:

Totaal

387

-119

Thema: Bereikbaarheid

Openbaar vervoer (tv 2.5) In 2025 richten we ons vooral op: • Verbeteren kwaliteit HOV: een aantrekkelijk OV is veilig, betrouwbaar en comfortabel. Dit doen we o.a. met het uitbreiden van het HOV-netwerk, de planvorming voor een nieuwe OV-terminal (MIRT-verkenning) en het verbeteren van de stations van CS en Strijp S. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Begroting 2028

Lasten

1.461

1.783

3.532

2.461

2.544

2.541

Baten

-37

-13

Mutatie reserves

-121

-1.330

Saldo

1.303

1.770

2.189

2.448

2.531

2.528

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Openbaar vervoer:

733

-13

1.330

-1.330

671

Exploitatieprojecten: in 2025 is een bijdrage geraamd van €1,3 miljoen voor het traject Eindhoven - Düsseldorf, dekking uit reserve eporm Personeelslasten / apparaatskosten: Kapitaallasten: Totaal

798

3.532

-13

-1.330

4. Veilige wijken

Veilige wijken Wijken en buurten Voor wijken en buurten staat in programma 3a Woningbouw en fijne wijken een uitgebreide toelichting op dit thema. Veiligheid Het thema Veiligheid richt zich op het verbeteren van het veiligheidsniveau in Eindhoven. Een veilige stad is immers de basis om fijn te kunnen leven, wonen en werken. Als vijfde stad van Nederland, en als groeiende stad, heeft ook Eindhoven te maken met grootstedelijke veiligheidsproblematiek. Er komen nieuwe bedrijven en inwoners bij en de stad wordt steeds levendiger met meer en grotere evenementen. Om de objectieve veiligheid en de veiligheidsbeleving blijvend te verbeteren, investeren we de komende jaren vooral in de preventieve werking van ons veiligheidsbeleid. We bewegen mee met de ontwikkelingen in de stad en passen waar nodig onze aanpak aan. Dit doen we op stadsniveau, maar ook door middel van onze gebiedsgerichte aanpak en aanwezigheid in de wijken.

Doelen • Verbeteren objectieve en subjectieve veiligheid

Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. We verhogen het aantal BOA’s om buurten zichtbaar veilig en leefbaar te houden, ook na 23:00 uur. 2. We verdubbelen de controles van het Bestuurlijk Interventieteam Eindhoven (BITE). 3. We werken aan het voorkomen en bestrijden van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en straatintimidatie. 4. Met de aanpak Preventie met Gezag signaleren, voorkomen en begrenzen wij de jonge aanwas in de ondermijnende criminaliteit. 5. In het kader van evenementen actualiseren we de locatieprofielen.

Financiële kerngegevens Thema Taakveld Veilige wijken Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Veilige wijken

Lasten 19.291 25.845 45.136

Baten Mut.res. -443 -17 -3.853 -1.020 -4.296 -1.037

Saldo 18.831 20.972 39.803

BBV-indicatoren Indicator

peiljaar

NL 100-300

> 300 Eindhoven

Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren)

2023

8,7

9,8

8,4

10,0

Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners)

2023

2,5

3,7

4,3

4,0

Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)

2023

4,3

4,9

7,5

6,9

Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners)

2023

1,3

1,7

1,5

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners)

2023

5,8

6,9

8,5

9,8

Verbonden partijen GR Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) is een organisatie waarin de brandweer en de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen, te beperken en te bestrijden. VRBZO is een samenwerkingsverband tussen 21 gemeenten in de regio ZuidoostBrabant.

Thema: Veilige wijken

Crisisbeheersing en brandweer (tv 1.1) Nederland telt 25 veiligheidsregio’s. Veiligheidsregio’s moeten de inwoners van Nederland beter beschermen tegen rampen en crises. De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) werkt aan veiligheid voor en samen met de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Op basis van een Gemeenschappelijke Regeling zijn taken op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing daarbij ondergebracht bij de VRBZO. Om te kunnen voldoen aan de wettelijke taken op het gebied van bevolkingszorg geven we vanuit de gemeente Eindhoven daarnaast ook uitvoering aan de gemeentelijke rampen- en crisisorganisatie. De gemeentelijke crisisorganisatie zorgt voor schadebeperkende maatregelen en een zo snel als mogelijke terugkeer naar de dagelijkse situatie. In 2025 richten we ons vooral op: • Visie VRBZO 2025: de VRBZO blijft de groter wordende opgaven oppakken op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing . Mede vanwege veranderende uitdagingen wordt aan een nieuwe, realistische visie gewerkt. • Opleiden Trainen en Oefenen (OTO): we leiden (nieuwe) medewerkers op voor de ambtelijke en bestuurlijke rampen- en crisisorganisatie. Daarnaast trainen en oefenen we met de medewerkers die actief zijn in deze rampen- en crisisorganisatie.

• Uitdaging VRBZO: het zijn van een crisisorganisatie vraagt om versterking van de VRBZO. Afhankelijk van de nog aan te leveren voorstellen vanuit de VRBZO heeft dit gevolgen voor de gemeentelijke bijdragen vanaf 2026 (voor 2025 wordt een oplossing gezocht). Wat mag het kosten x € 1.000

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

17.066

18.138

19.291

19.297

19.296

Baten

-490

-432

-443

-2

-17

16.574

17.689

18.831

18.837

18.836

Mutatie reserves Saldo

Realisatie Begroting

Begroting

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Gemeentelijke bijdrage voor Veiligheidsregio:

18.682

Brandweerkazernes: voor beheer en instandhouding en huurinkomsten

102

-443

-17

Gemeentelijke rampen- en crisisorganisatie: opleidingsbudgetten

Personeelslasten:

368

Kapitaallasten:

19.291

-443

-17

Totaal

Thema: Veilige wijken

Openbare orde en veiligheid (tv 1.2) Wat willen we bereiken 1 Verbeteren objectieve en subjectieve veiligheid Met onze inzet zorgen we ervoor dat het veiligheidsniveau in Eindhoven ieder jaar iets verbetert. Als basis voor onze inzet hanteren we de uitgangspunten van het beleidskader veiligheid 2023-2026. Effectindicatoren

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Begroting 2028

Index veiligheidsbeleving (1)

100,6

> 101,6

> 100,6

> 100,7

> 100,8

100,9

Index objectieve veiligheid (1)

105,1

> 104,6

> 105,1

> 105,2

> 105,3

105,4

In 2025 richten we ons vooral op: • Veilige wijken: we investeren in het terugdringen van delicten met veel impact, digitale criminaliteit en straatintimidatie. Dit doen we door het aantal boa’s uit te breiden, het ondersteunen van de buurtpreventieteams en bewustwordingscampagnes. • Levendig & veilig: we reduceren de risico’s die gepaard gaan met evenementen, betaald voetbal en uitgaan. Om overlast te voorkomen in uitgaansgebieden zetten we ook horecastewards in. • Jeugd & Veiligheid: met onze inzet op 'Preventie met Gezag' halen we jongeren uit de criminaliteit en voorkomen we dat jongeren doorgroeien in de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit • Zorg & Veiligheid: we zetten integraal in op personen met onbegrepen gedrag en op geweld in afhankelijkheidsrelaties. Dit doen we met de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE) en de inzet van outreachend werk, waaronder de wijk-GGD'ers. • Polarisatie & radicalisering: we gaan polarisatie en radicalisering tegen, waaronder racisme en discriminatie en aangejaagde openbare orde verstoringen. Dit doen we middels het versterken van de weerbaarheid van inwoners en de veerkracht van wijken. • Ondermijnende criminaliteit: we nemen de voedingsbodem van criminele bedrijfsprocessen zoveel mogelijk weg. We pakken daarbij drugscriminaliteit en mensenhandel aan. Dit doen we o.a. door toepassing van de wet Bibob en inzet van het BITE.

• Gebiedsgerichte aanpak: we werken gebiedsgericht volgens de methodiek Samenleven in Verscheidenheid. Met het operationele team dringen we integraal overlast terug. Met de incidenteel voor 2025 en 2026 beschikbaar gestelde middelen continueren we de inzet van straatstewards. • Toezicht & Handhaving: we geven uitvoering aan onze handhavingstaken en breiden de capaciteit verder uit. Met de incidenteel voor 2025 beschikbaar gestelde middelen voor handhaving Jaarwisseling zetten we extra in op naleving van het afsteekverbod. • Weerbare overheid: met de incidenteel voor 2025 beschikbaar gestelde middelen geven we een impuls aan de aanpak Weerbare overheid door middel van de inzet van een integraal team Weerbaarheid (Ethiek, Veilig werken en Integriteit).

Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

29.702

21.290

25.845

23.566

22.384

22.417

Baten

-10.202

-3.418

-3.853

-1.612

-1.498

Mutatie reserves Saldo

-640

-133

-1.020

18.860

17.739

20.972

20.934

20.886

20.919

Toelichting taken

Lasten

Baten

1.379

-167

0 *

1.839

-510

2.924

-191

-1.020 *

2.424

-2.403

Dierenbescherming: dierenopvang, inclusief locatiekosten en huurinkomsten

631

-272

0 *

Vergunningverlening Veiligheid: drank- en horecawet en prostitutievergunning

-310

16.140

441

25.845

-3.853

-1.020

Toezicht en handhaving: voor veiligheid en leefbaarheid.

Reserve

KN25: Jaarwisseling (handhaving) € 0,14 miljoen in 2025. Gemeentelijke bijdragen externe samenwerkingsverbanden: zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost, Veiligheidsfonds (inclusief financieel beheer en Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland). Veiligheid regulier: realisatie veiligheidsdoelstellingen beleidskader veiligheid. KN25: - Weerbare overheid (verstevigen aanpak) €0,5 miljoen in 2025. - Straatstewards in 2025 en 2026 € 1 miljoen in 2025 en 2026 met dekking uit reserve opvang ontheemden Oekraïne. Veiligheid incidenteel: preventie met gezag, begeleiding ex gedetineerden en IPTA (integrale persoonsgerichte toegeleiding naar arbeid).

Personeelslasten / apparaatskosten: Kapitaallasten: Totaal

5. Levendige stad

Sport en cultuur leveren in samenhang met andere programma’s uit de begroting een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Wij werken in dit programma aan een levendige stad waarbij er sterke verbanden zijn met doelstellingen op (andere) terreinen zoals fysieke én mentale gezondheid, participatie, openbare ruimte en economie. Het draagt bij aan de eigen kracht van de inwoners, verbinding en ontmoeting, én het imago en het vestigingsklimaat van de stad. Met de Regio Deal Brainport middelen en met onze strategische investeringen versterken we in de komende jaren het voorzieningenniveau van onze stad en regio via projecten die bijdragen aan (urban) sport en cultuur.

Sport In 2021 heeft de gemeenteraad de sport en beweegvisie 2021-2025 "Heel Eindhoven beweegt" vastgesteld. De ambitie is dat zoveel mogelijk inwoners aan de beweegrichtlijnen voldoen. Hiervoor zet de gemeente verschillende middelen in. Dit varieert van het ondersteunen van verenigingen en samenwerken met scholen, het activeren van inwoners in de wijken, het aanbieden van subsidieregelingen, het exploiteren en ontwikkelen van sportaccommodaties tot het organiseren van sportevenementen.

Cultuur Kunst en cultuur, erfgoed, evenementen en design dragen bij aan een levendige stad die prikkelt, uitdaagt en verbind. Cultuur biedt ontspanning en sociale cohesie en zet aan tot reflectie en ontwikkeling. Cultuur draagt bij aan de aantrekkingskracht van Eindhoven voor alle inwoners, bezoekers, bedrijven en (internationaal) talent, om hier te wonen, te verblijven of te vestigen. We bieden zoveel mogelijk verschillende mensen de gelegenheid om culturele activiteiten te bezoeken en waarderen, voor alle portemonnees, leeftijden en achtergronden. Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) is hierbij essentieel. Zij geeft uitvoering aan het eerste jaar van de Cultuurbrief 20252028, het beleidskader voor kunst en cultuur voor de nieuwe periode. Met extra geld voor programma’s en Snelgeld en de herpositionering van de subsidierelatie met de Bibliotheek Eindhoven zorgen we voor een betere connectie met onderwijs, het sociaal domein en wijkgericht werken We zorgen voor een breed en divers cultureel aanbod, van, voor en door inwoners. We faciliteren het beoefenen van amateurkunst en brengen kinderen en jongeren in contact met kunst en cultuur. We koesteren de rauwe rafelranden voor culturele professionals in de stad en ontwikkelen ruimtes voor ateliers en makerspaces. We versterken het design ecosysteem met een actieplan en Triple Helix aanpak.

Dit programma zal vanaf 2025 ontwikkeld worden met de stakeholders en het designveld, wij leveren hiervoor een bijdrage. We ontwikkelen daarnaast genoeg ruimtes voor ateliers en brengen het aanbod van cultuur naar de wijken dichtbij de inwoners om de cultuurparticipatie en verbindingen met de omgeving te verhogen. Met ''Sharing the Vibes: Samen naar een bruisend Eindhoven'' geven we ruimte aan de Nachtcultuur, waarbij mogelijkheden worden benut om dit aan te jagen in de stad. We zetten in herontwikkelingsgebieden concreet in op mogelijkheden voor bruisende Nachtcultuur, zowel in placemaking als in een permanente hoedanigheid. 83

Het Van Abbemuseum is dé plek om kunst te ervaren. Niet alleen door te kijken. Ook door te horen, te ruiken en te voelen. Alle kunstwerken en designobjecten in de collectie vertellen een verhaal uit de samenleving. Soms ongemakkelijk of confronterend, maar vaak hoopvol. Het museum bouwt bruggen tussen mensen, verhalen en plekken. In het voorjaar 2024 heeft de raad het nieuwe beleidsplan “De tijd vooruit” met deze uitgangspunten vastgesteld. We werken hiervoor ook in 2025 lokaal, (inter)nationaal, inclusief, meerstemmig en multizintuiglijk met kunstenaars, culturele en onderwijs organisaties, Brainport bedrijfsleven en diverse burgerinitiatieven. Erfgoed Een levendige stad die in het nu staat en naar de toekomst kijkt, put daarbij ook kracht uit het verleden. Eindhoven is rijk aan gebouwd erfgoed en monumenten en bezit een rijke archeologische historie. We gaan die beter zichtbaar maken en hebben daarvoor een uitvoeringsagenda voor vier jaar (2023-2026) opgesteld. We gaan door met het aanwijzen van monumenten van nieuwere generaties, de doorontwikkeling van het Erfgoedhuis, het nog meer (fysiek en digitaal) zichtbaar maken van ons Erfgoed en de zoektocht naar een nieuw gezamenlijk depot met de gemeente Helmond en eventuele andere partners uit de stad. Erfgoed kan een kwaliteit in zichzelf zijn, maar kan als onderdeel van ruimtelijke ontwikkelingen een extra meerwaarde geven.

Daarbij besteden we extra aandacht aan het blijvend gebruiken (inclusief onderhoud en verduurzaming) of hergebruiken van monumenten.

Doelen • Zoveel mogelijk Eindhovenaren in beweging • Sport- en beweegaanbod dat aansluit bij de behoefte in de stad • Sportverenigingen die vitaal(-plus) zijn • Kinderen die motorisch vaardig zijn • (Top)sportevenementen die een impuls geven aan het imago van de stad • Sport- en beweegaccommodaties die aansluiten bij de behoefte in de stad • CO2-reductie sportaccommodaties . • Het culturele aanbod in de stad is van hoog artistiek niveau, divers en heeft ‘voor elk wat wils’ • Bijdragen aan creatieve industrie, waaronder de design community van Eindhoven • Cultuur van en voor iedereen • CO2-reductie cultuuraccommodaties • Impact van kunst op mensen door midden in de samenleving op een positieve manier een sociaal en maatschappelijke bijdrage te leveren • Duurzaam behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren • Het behoud van archeologische vondsten • Erfgoed beter ontsluiten en zichtbaar maken • Eindhovenaren dagelijks informeren • Bibliotheekvoorziening die aansluit bij de behoefte in de stad

Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord Sport en erfgoed 1. Verbeteren sportaccommodaties (verbouwing Tongelreep en IHP Sport) 2. Erfgoed beter ontsluiten (doorontwikkeling erfgoedhuis en erfgoedbordjes) 3. Werving en behoud vrijwilligers Cultuur 4. Eerste jaar uitvoering cultuurbrief 25-28: Cultuur biedt ontspanning, verbindt en zet aan tot reflectie. De nieuwe Cultuurbrief, waar we in 2025 uitvoering aan geven, draagt bij aan de uitgangspunten verwoord in het bestuursakkoord zoals het stimuleren van nieuwe initiatieven/makers, verbreden van doelgroepen en samenwerking binnen en buiten de sector. 5. Versterking design ecosysteem: Eindhoven is de stad van technologie én design. Ter versterking van het design ecosysteem zetten we in op de ontwikkeling en uitvoering van een meerjarig actieprogramma in nauwe samenwerking met de stakeholders in het designveld gericht op onder meer missiegedreven ontwerp, ondernemerschap en ruimte. 6. Cultuur in wijken: Cultuur is van en voor iedereen. Met het plan van aanpak cultuur in wijken wordt bijgedragen aan de zichtbaarheid en het aanbod van cultuur dichtbij inwoners. Het doel is om de cultuurparticipatie en verbinding met de omgeving te verhogen. Financiële kerngegevens Thema Taakveld Sport Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuur

Cultuurpresentatie,-prod. en particip. Musea Cultureel erfgoed Media

Levendige stad

Lasten 8.575 30.758

Baten Mut.res. -1.522 -390 -11.865 73

Saldo 6.663 18.966

42.878 6.731 2.028 6.430

-4.693 -1.054 -138 0

-476 0 3 0

37.709 5.677 1.893 6.430

97.400

-19.272

-790

77.338

BBV-indicatoren Indicator

peiljaar

Niet-sporters (%)

2022

NL 100-300

> 300 Eindhoven

46,4

42,6

44,2

Verbonden partijen Muziekgebouw Eindhoven N.V. Artistieke en commerciële exploitatie met een divers en toegankelijk muziekaanbod voor alle Eindhovenaren. Parktheater Eindhoven N.V. Artistieke en commerciële exploitatie met een divers en toegankelijk theateraanbod voor alle Eindhovenaren.

43,9

Thema: Sport

Sportbeleid en activering (tv 5.1) Wat willen we bereiken 1 Zoveel mogelijk Eindhovenaren in beweging Sporten en bewegen is gezond, geeft plezier en heeft een positieve uitwerking op de omgeving. 2 Sport- en beweegaanbod dat aansluit bij de behoefte in de stad We ondersteunen sportverenigingen en werken samen met ondernemende sportaanbieders. 3 Sportverenigingen die vitaal(-plus) zijn De sportregisseurs ondersteunen sportaanbieders om vitaal(-plus) te worden en blijven. Dat doen we met het vitaliteitsonderzoek en een programma op maat, samen met sportbonden en (lokale) instellingen. 4 Kinderen die motorisch vaardig zijn We willen dat ieder kind in Eindhoven zijn of haar motorische vaardigheden breed kan ontwikkelen. 5 (Top)sportevenementen die een impuls geven aan het imago van de stad Evenementen dragen bij aan de dynamiek, economische groei en uitstraling van Eindhoven en/of stimuleren inwoners om te gaan bewegen. Effectindicatoren

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

72%

73%

74%

75%

85%

26%

85%

75%

79%

80%

69%

70%

71%

% sportverenigingen dat vitaal is (3)

62%

63%

64%

65%

66%

67%

% sportverenigingen dat vitaal-plus is (3)

47%

48%

50%

% kinderen dat motorisch voldoende vaardig is

76%

77%

78%

79%

96%

98%

99%

% Eindhovense volwassenen dat voldoet aan de beweegrichtlijnen (1) % Eindhovense kinderen/jongeren dat voldoet aan de beweegrichtlijnen (1) % inwoners (volwassenen) dat tevreden is over de diversiteit van het sport- en beweegaanbod (2) % kinderen/jongeren dat lid is van een sportvereniging (3)

(4) % kinderen met een zwemdiploma aan het einde van de basisschool (4) Aantal (top)sportevenementen van strategische sporten en/of die aansluiten bij TDK-profiel (5)

Wat gaan we daar voor doen 2.1 Faciliteren van een aantrekkelijk, passend en toegankelijk sport- en beweegaanbod voor iedereen We stimuleren inwoners om te sporten en te bewegen door gebiedsgericht vraag en aanbod te koppelen, door inwoners te inspireren en door financiële drempels weg te halen. 3.1 Ondersteunen van sportverenigingen om vitaal(-plus) te zijn We ondersteunen sportverenigingen. We zijn een betrouwbare partner van ondernemende sportaanbieders: waar nodig stimuleren en reguleren we. 4.1 Stimuleren dat kinderen de kans krijgen om hun motorische vaardigheden breed te ontwikkelen We zorgen dat Eindhovenaren van jongs af aan (<12) vaardig zijn. We stimuleren jongeren (12-18) om te blijven bewegen. 5.1 Stimuleren van side-events bij (top)sportevenementen (maatschappelijke impact) Door evenementen willen we inwoners inspireren om te (blijven) sporten. We streven ernaar dat de topsport de breedtesport versterkt.

In 2025 richten we ons vooral op: • Wijkgerichte activering: in 2024 zijn we de pilot Wijkgerichte activering gestart, waarmee we op basis van data onze inzet richten. In 2025 verwachten we de eerste resultaten van deze pilot • Ondersteunen en versterken van sportverenigingen: in 2024 is de subsidieregeling 'versterken sportverenigingen' gestart. In 2025 evalueren we de eerste resultaten van deze regeling met de verenigingen. • Zwemveiligheid en zwemplezier.: de opening van de nieuwe baden bij Nationaal zwemcentrum de Tongelreep betekent voor gebruikers meer inzicht in programmering en producten en een verbeterde toegankelijkheid. • Urban Sports: in 2025 versterken we onze structurele samenwerking met de urban communities. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

6.565

6.029

8.575

8.061

7.375

7.365

Baten

-1.302

-2

-1.522

-1.305

-720

Mutatie reserves

-719

800

-390

-70

Saldo

4.543

6.827

6.663

6.686

6.675

6.665

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Sportbeleid:

1.199

-311

-390

Sportactivering:

1.227

-1.211

Personeelslasten / apparaatskosten:

6.149

Totaal

8.575

-1.522

-390

Thema: Sport

Sportaccommodaties (tv 5.2) Wat willen we bereiken 1 Sport- en beweegaccommodaties die aansluiten bij de behoefte in de stad Door het realiseren, toekomstbestendig aanpassen en in stand houden van sport- en beweegvoorzieningen houden we sport toegankelijk voor alle Eindhovenaren. We verhuren sportaccommodaties aan verenigingen tegen een maatschappelijk tarief. 2 CO2-reductie sportaccommodaties Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Effectindicatoren % inwoners (volwassenen) dat tevreden is over

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

69%

73%

75%

46%

51%

52%

53%

54%

55%

=22 8,3

12,3

11,4

10,4

9,5

8,6

voldoende sport- en beweegaccommodaties (1) % inwoners (volwassenen) dat tevreden is over voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte (1) Directe CO2-uitstoot sport- en cultuuraccommodaties cf Klimaatverordening (Kton) (2)

Wat gaan we daar voor doen 1.1 Faciliteren van voldoende sport- en beweegaccommodaties We exploiteren de accommodaties en zorgen dat deze functioneel, toegankelijk, duurzaam en betaalbaar blijven. We ontwikkelen nieuwe accommodaties, renoveren verouderde accommodaties en passen verduurzamingsmogelijkheden toe. 1.2 Faciliteren van voldoende sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte We zorgen dat er voldoende ruimte blijft om te bewegen en te sporten: bijvoorbeeld creëren van mogelijkheden in de openbare ruimte en de (semi) commerciële sport. In 2025 richten we ons vooral op: • Bouwproject Nationaal Zwemcentrum de Tongelreep: volgens de geplande oplevering zijn de baden en kleedruimten eind 2024 klaar voor gebruik en start de bouw van entree, kantoren en overige voorzieningen. • Start exploitatie Nationaal Zwemcentrum de Tongelreep: in 2025 start de exploitatie van de nieuwe baden met een nieuwe programmering, nieuwe producten, digitalisering van de toegang. • Uitvoering IHP Sport: op basis van het integraal huisvestingsplan (IHP) Sport start de gemeente in 2025 met onder andere de aanleg van nieuwe kunstgrasvelden, het opwaarderen van kleedlokalen en het ontsluiten van sporthallen voor avond- en weekendsport. Om onze uitvoeringskracht te verhogen zullen we overprogrammeren en inspringen op actuele kansen.

• Sportaccommodaties in de openbare ruimte: op basis van het Integraal Huisvestingsplan Sport wil de gemeente investeren in het opwaarderen van sportfaciliteiten in de openbare ruimte • Sportaccommodaties: we ronden het privatiseringstraject tennis af, harmoniseren de demarcatie van hockeyvelden in samenwerking met de verenigingen en investeren in drinkwaterveiligheid binnen onze sportaccommodaties. Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

27.951

28.309

30.758

31.526

30.502

30.525

Baten

-14.830

-11.252

-11.865

-11.868

Mutatie reserves Saldo

428

-64

13.549

16.993

18.966

19.731

18.707

18.730

Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Sportzalen:

4.156

-3.305

Sportparken:

3.419

-2.350

0 *

Zwembaden:

5.736

-3.910

IJssportcentrum:

1.172

-675

0 0

Bedrijfsvoering en SPUK Sport: IHP sport: KN25: IHP sport €1,3 miljoen incidenteel Gebruikersonderhoud en CO2-reductie vast: verrekening met reserve CO2-reductie

528

-1.625

1.125

0 *

8.743

vastgoed Personeelslasten / apparaatskosten: Kapitaallasten: o.a. KN25: IHP sport, vanaf 2026 € 1,2 miljoen structureel

5.879

Totaal

30.758

-11.865

0 * 73

Thema: Cultuur

Cultuurpresentatie, -productie en participatie (tv 5.3) Wat willen we bereiken 1 Het culturele aanbod in de stad is van hoog artistiek niveau, divers en heeft ‘voor elk wat wils’ In de stad is een breed spectrum van makers en culturele organisaties die een divers en veelzijdig aanbod creëren. 2 Bijdragen aan creatieve industrie, waaronder de design community van Eindhoven We subsidiëren de Dutch Design Foundation voor een succesvolle DDW. Met Eindhoven Design District maken we design en technologie zichtbaar in de stad, met focus op openbare ruimte in 2025. We versterken het design ecosysteem met een actieplan. 3 Cultuur van en voor iedereen We stimuleren dat inwoners zelf aan kunstbeoefening doen. Instellingen en makers ontwikkelen initiatieven voor wijken en doelgroepen die we anders minder bereiken. Kinderen en jongeren brengen we in contact met kunst en cultuur. 4 CO2-reductie cultuuraccommodaties Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Effectindicatoren Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele

Realisatie

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Begroting 2028

2.133.324

1.300.000

7,2

7,5

300.000

310.000

49%

≥42%

≥47%

=22 8,3

12,3

11,4

10,4

9,5

8,6

instellingen (1) Tevredenheid over Kunst en Cultuur infrastructuur (1) Aantal bezoekers DDW (2) % Eindhovenaren dat zelf cultureel actief is (3) Directe CO2-uitstoot Sport- en cultuuraccommodaties cf Klimaatverordening (Kton) (4)

Wat gaan we daar voor doen 1.1 Stimuleren van cultureel aanbod Met verschillende subsidieregelingen stimuleren we producties, tentoonstellingen, voorstellingen en overige activiteiten. Makers stimuleren we door middel van Snelgeld en investeringen in makerspaces die makers ruimte en faciliteiten bieden. 2.1 Bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners in contact brengen met design We versterken het design ecosysteem met een actieprogramma en Triple Helix organisatie i.p.v. de Strategische agenda creatieve industrie en nemen deel met een eigen expo tijdens de DDW over belang van Design 3.1 Kinderen en jongeren in contact brengen met kunst en cultuur Met Cultuureducatie met Kwaliteit maken we cultuuronderwijs voor PO en VO mogelijk. Met Kies je kunst brengen we cultuur onder de aandacht van kinderen. Daarnaast zetten we extra in op jongeren via de subsidieregeling Impuls voor Jongerencultuur. In 2025 richten we ons vooral op: • Uitvoering van het eerste jaar van de Cultuurbrief 2025-2028 door stichting Cultuur Eindhoven: extra geld voor programma’s en Snelgeld en herpositionering van de subsidierelatie met de Bibliotheek • Versterking design ecosysteem met actieplan en Triple Helix aanpak: i.p.v. de Strategische Agenda Creatieve Industrie.

• Cultuur naar de wijken: cultuur in de wijken ten uitvoer brengen, bevorderen cultuurparticipatie; instellingen en makers ontwikkelen initiatieven voor wijken en doelgroepen die we anders minder bereiken.

•

Schaalsprong en groei culturele voorzieningen: we steunen de doorontwikkeling van de bibliotheek en het Eindhoven Museum met Vonk vanuit het programma voorzieningen

Wat mag het kosten x € 1.000

Realisatie Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

39.195

40.240

42.878

37.206

35.484

35.642

Baten

-4.346

-4.421

-4.693

-4.689

-264

-476

-76

34.585

35.343

37.709

32.041

30.719

30.877

Mutatie reserves Saldo Toelichting taken

Lasten

Baten

Reserve

Stichting Cultuur Eindhoven: in 2025 lagere lasten omdat de subsidie voor bibliotheek

23.184

0 *

414

-400 *

4.680

-4.553

-76

561

2.603

-140

4.000

0 *

KN25: EHV designdistrict

120

0 *

Strategische investeringen: structurele middelen voor levendige stad.

500

0 *

Personeelslasten / apparaatskosten:

2.179

Kapitaallasten:

4.296

niet meer via SCE loopt. Zie ook bijlage 7 Subsidies. Cultuur: try-outs cultuur: € 0,4 miljoen t/m 2026 met dekking uit RSI. Vanaf 2025 lagere lasten door afloop middelen voor herstelfonds/werkbudget cultuur (€ 1,7 miljoen). Maatschappelijk vastgoed: beheer en instandhouding van cultureel vastgoed (voor o.a. beeldende kunst, muziek, dans en toneel): subsidiëren van podia, accommodaties, gezelschappen, beeldend kunstenaars en projecten, cultuureducatie, bevorderen educatief aanbod (waaronder Dynamo, Muziekcentrum, Plaza Futura, Pop Ei, De Effenaar, Stadsschouwburg, Natlab, Gasfabriek, Designhuis). Regionaal Historisch Centrum Eindhoven: digitaal statisch archief, 50% van de MREbijdrage. Design (subsidies): uitvoering programma design. De opbrengsten hebben betrekking op de vergoeding merkrecht Dutch Design Week. Aanvullend B25: design ecosysteem: actieprogramma design € 1,5 miljoen voor impulsfonds en voor werkorganisatie € 0,2 miljoen per jaar voor 5 jaar. KN25: bijdrage aan huisvesting Design Academy

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14796246/3