Bijlage 1 - Begroting 2025 (inclusief amendementen)
Tekst van het document
344,8
405,2
666,6
416,6
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van15-64 jaar) Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
2023
191,5
170,8
238,3
71,8
2023
13,5
14,3
13,1
11,6
Jongeren met jeugdbescherming
2023
1,1
1,2
1,0
1,1
Jongeren met jeugdreclassering
2023
0,3
0,4
0,5
0,3
Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo
2023
700,0
739,7
704,0
760,0
Verbonden partijen GR GGD Brabant Zuidoost De GGD Brabant Zuidoost heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulance zorg (AZ). GR Werkvoorziening Regio Eindhoven (GRWRE) De GRWRE behartigt de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), loonkostensubsidie en beschut werken. Daarnaast zijn er gezamenlijk participatietaken afgesproken in het netwerk van Werk en Inkomen. Ergon en het Participatiebedrijf zijn de uitvoeringsorganisatie van de GRWRE. Ergon is de uitvoeringsorganisatie van de Participatiewet en de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening voor de gemeenten Eindhoven, Heeze-Leende, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Het Participatiebedrijf van de GRWRE brengt de talenten/competenties van bijstandsgerechtigden in beeld en zorgt ervoor dat mensen vaardigheden opdoen zodat ze bemiddeld kunnen worden naar betaald werk.
40
Thema: Sociale basis en wijkteams
Samenkracht en burgerparticipatie (tv 6.1) Wat willen we bereiken 1 Een krachtige sociale basis Een krachtige sociale basis biedt positief tegenwicht en dempt de uitdagingen van de stad. We willen dat inwoners in Eindhoven zich fijn, gezien en gesteund voelen, naar elkaar omkijken en elkaar helpen, zodat er vertrouwen blijft dat het goed komt. 2 Vergunninghouders zijn zelfredzaam We begeleiden vergunninghouders die in Eindhoven komen wonen naar een zelfredzaam bestaan, waarbij ze hun inburgering goed doorlopen, (betaald werk) kunnen verrichten, in staat zijn hun financiën te beheren en maatschappelijk participeren. 3 Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus We werken met partners intensief samen aan het vinden van bestendige oplossingen voor vreemdelingen zonder recht op verblijf of opvang. Dit kan bestaan uit legalisatie van verblijf, terugkeer naar land van herkomst of doormigratie. Effectindicatoren % inwoners dat een beperkt sociaal netwerk
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
11%
≤ 10%
11%
≤ 10%
≤ 10%
10
ervaart (1) Schaalscore sociale cohesie (1)
5.9
5.9
5,9
6,0
6,0
% dat zich afgelopen jaar actief heeft ingezet
28
30%
30%
30%
30%
33%
33%
35%
35%
35%
voor de buurt (1) % dat het afgelopen jaar vrijwilligerswerk heeft gedaan (1) % vergunninghouders dat betaald werk heeft (2)
-
-
45%
45%
45%
45%
% vergunninghouders dat inburgering afrondt
-
-
90%
90%
90%
90%
groen
groen /
groen /
groen /
groen /
groen /
oranje
oranje
oranje
oranje
oranje
20%
20%
20%
20%
20%
binnen wettelijke termijn (2) Oordeel provincie over behalen taakstelling huisvesting vergunninghouders (2) % ongedocumenteerden die een bestendige
-
oplossing heeft gevonden (3)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Versterken sociale basis We zetten o.a. in op het centraal zetten van de kracht van inwoners en sociale netwerken, verbeterde ondersteuning van vrijwilligers, het faciliteren van (buurt)ontmoeting en werken integraal gebiedsgericht (samen) in en aan de sociale basis. 1.2 Stimuleren van inwonersbetrokkenheid Niet alleen voor de sociale basis, maar voor alle beleidsthema's geldt dat de inwoner actief betrokken wordt om de juiste besluiten te kunnen nemen. De CRSD, de Jeugdraad en Jong040, maar ook andere belangenpartijen geven (on)gevraagd advies. 1.3 Versterken ambulant jongerenwerk We trekken de komende jaren extra middelen uit om het ambulant jongerenwerk te versterken, met extra beschikbaarheid van jongerenwerkers op de belangrijkste vindplaatsen van jongeren: op straat, op school, maar ook steeds meer in de online wereld. 2.1 Aanbieden maatwerk programma vergunninghouders Voor alle vergunninghouders wordt een plan inburgering en participatie (PIP) opgesteld na de brede intake. Het bevat een persoonlijk programma voor het leren van de taal in combinatie met werk, vrijwilligerswerk, studie of stage. 41
3.1 Perspectief aan ongedocumenteerden We bieden begeleiding aan ongedocumenteerden rondom de verschillende perspectieven; verblijf of vertrek. In 2025 richten we ons vooral op: • Uitvoeringsplan/ activiteitenoverzicht van de Visie sociale basis: we voeren samen met partners in de stad het nieuwe vrijwilligersbeleid uit, faciliteren passend rondom (buurt)ontmoeting en werken integraal gebiedsgericht (samen) in en aan de sociale basis. Hiervoor gebruiken we de extra impuls vanuit de kadernota. • Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven 2025: we zetten met activiteiten in op de ontwikkellijnen en ambities zoals geformuleerd in het beleidsplan Inclusief Samenleven. Ook wordt de Lokale Inclusie Agenda doorontwikkeld. Middelen hiervoor komen o.a. uit de extra impuls van de kadernota. • Monitoringsstrategie Sociale Basis: in lijn met de visie werken we met de verbeterde monitoring in de sociale basis waarbij we waken voor administratieve lastenverzwaring bij onze partners. • Bijdrage leveren aan opgaven koers 2(040): we dragen bij aan de invulling van de opgaven uit de koers 2(040), waarbij we de sociale basis als fundament voor een toekomstbestendig sociaal domein versterken. Hierbij leggen we ook verbinding met de fysiek leefomgeving.
• Samenleven vanaf dag één: we zetten in op samenleven vanaf dag één bij de opvang van asielzoekers en vergunninghouders conform de visie "Welkom in Eindhoven", zoals eind 2024 vastgesteld. • Ongedocumenteerdenbeleid: we blijven met onze partners dienstverlening bieden aan ongedocumenteerden in Eindhoven. Aan de hand van de resultaten van de rijkspilot LVV, evalueren we het ongedocumenteerdenbeleid en ontwikkelen we waar nodig door. • Zorgdragen voor de opvang van asielzoekers en vergunninghouders: we werken aan een programma om alle nieuwkomers, tezamen met de huidige bewoners van de stad, zo goed en prettig mogelijk te laten meedoen en samenleven, en te zorgen voor een integrale aanpak van opvang t/m inclusie. • Aanpak arbeidsmigranten: we onderzoeken, en werken met, een integrale aanpak gericht op arbeidsmigranten, waarmee we bijdragen aan het verbeteren van de werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
54.306
45.474
60.117
58.081
45.873
45.882
Baten
-40.746
-6.337
-15.273
-14.799
-6.524
-6.524
Mutatie reserves
14.464
-641
-1.355
-1.112
22
22
Saldo
28.024
38.496
43.489
42.170
39.371
39.380
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Sociale basis: initiatieven gericht op versterken:
15.877
0
0
5.272
0
0 *
2.190
-260
0 *
1.621
0
-163 *
KN25: -Vrijwilligersbeleid in 2025 en 2026 €0,35 miljoen per jaar. - Aanstelling jongerenwerkers €0,75 miljoen structureel en € 0,4 miljoen per jaar in 2025 en 2026 - Sociale basis: in 2025 en 2026 €1,1 miljoen per jaar (verdeeld over meerdere taakvelden/onderwerpen) waarvan € 0,5 miljoen per jaar voor dit onderwerp. Sociale basis: laagdrempelige basisdagbesteding KN25: Sociale basis en wijkteams: in 2025 en 2026 €1,1 miljoen per jaar (verdeeld over meerdere taakvelden/onderwerpen) waarvan € 0,2 miljoen per jaar voor dit onderwerp. Sociale basis: initiatieven gericht op jeugd- en jongerenwerk: specialistische kinderopvang o.b.v. sociaal medische indicatie en toezicht kinderopvang. Daling in 2025 door beëindiging onderdeel ‘perspectief jongeren in coronatijd’. Sociale basis: initiatieven gericht op diversiteit en inclusie: religie, geslacht, ras, seksuele geaardheid en etniciteit. KN25: uitvoeringsprogramma D&I: in 2025 en 2026 € 0,8 miljoen in 2025 en 2026
42
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
882
0
0
7.652
-7.333
0
7.558
-4.424
-557 *
7.536
0
0
199
0
-193
Programma gebiedsgericht werken:
1.736
0
0
Gezond en Actief Leven Akkoord (Spuk GALA):
1.113
-1.157
0
Sector Gebieden en wijken:
1.700
0
0
957
-2.099
22
200
0
-1.777
0
0
0
0
-464
6.264
0
0
Kapitaallasten:
683
0
0
Overig:
454
0
0
Totaal
60.117
-15.273
-1.355
Sociale basis: initiatieven gericht op informele zorg: o.a. het 'mantelzorgcompliment' Programma nieuwkomers: o.a. opvang ontheemden Oekraïne, EU-arbeidsmigranten en ongedocumenteerden Migratie: betreft uitvoering Nieuwe Wet Inburgering, pilot LVV, overloop COA, personeelskosten en migratie-gerelateerde subsidies. Onttrekking uit reserve opvang ontheemden Oekraïne. Transformatieprogramma sociale basis: betreft innovatiebudget en extra inzet sociale basis (inclusief personeel). Projecten Transformatiefonds: voor borgen van toegang, kwaliteit en betaalbaarheid van ondersteuning. Door incidentele middelen te bundelen in het Transformatiefonds kunnen structurele effectiviteitsslagen worden gemaakt om verwachte toekomstige tekorten zo goed mogelijk op te vangen c.q. te dempen.
Maatschappelijk Vastgoed: bezit, beheer en instandhouding van welzijnslocaties en verhuur van locaties. O.a. € 0,4 miljoen voor vergroening bij het MEC aan de Genneperweg. Gemeenschapsvorming:
0 *
KN25: Innovatieve interventies (gemeenschapsvorming/verbinding): in 2025 en 2026 € 0,2 miljoen per jaar Gemeentebrede subsidieverantwoording: gemeentebrede taakstelling Saldireserve specifiek: onttrekking voor migratie Personeelslasten / apparaatskosten:
Thema: Sociale basis en wijkteams
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO (tv 6.21) Wat willen we bereiken 1 De samenredzaamheid vergroten WIJeindhoven ondersteunt en spoort inwoners aan die zelf geen oplossingen kunnen vinden in het eigen netwerk op sociale basis bij hun ondersteuningsvraag. 2 Duurzaam afschalen van aanvullende ondersteuning (2e lijn) naar ondersteuning door wijkteams (1e lijn) en/of in de sociale basis (0e lijn) WIJeindhoven ondersteunt inwoners om op eigen kracht verder te kunnen gaan en hierbij minder of geen ondersteuning nodig heeft. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Aantal verbindingen tussen inwoners (1)
nnb
413
415
420
425
Aantal inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald
nnb
ntb
ntb
ntb
ntb
van aanvullende ondersteuning (2e lijn) naar ondersteuning door de wijkteams of in de sociale basis (2)
43
Effectindicatoren Aantal inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
nnb
ntb
ntb
ntb
ntb
nnb
74
75
75
75
van ondersteuning door de wijkteams naar de sociale basis (2) Inwonerstevredenheid over de ondersteuning van de wijkteams (2)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Verwijzen naar en/of bieden van passende ondersteuning in de sociale basis, 1e lijn of 2e lijn We kijken naar passende oplossingen in het eigen netwerk of sociale basis en WIJeindhoven begeleidt waar nodig. Aanvullende ondersteuning wordt zo snel als mogelijk ingezet als de reeds geboden ondersteuning niet toereikend of passend is. 1.2 Kwalitatief goede en effectieve hulp WIJeindhoven ondersteunt de inwoner zo passend mogelijk. Zij helpen de inwoner om zich beter te kunnen redden. In 2025 richten we ons vooral op: • Vereenvoudiging Sociaal Domein: samen met Ergon en de gemeente werkt WIJeindhoven mee aan de implementatie van de verbetervoorstellen voortkomend uit het Raadsbesluit Vereenvoudiging Sociaal Domein om de ondersteuning te verbeteren en beter aan te sluiten bij de Sociale Basis. • Financiële bestaanszekerheid: WIJeindhoven werkt samen met de netwerkpartners om de afstand tot werk te verkleinen voor inwoners en financiële zekerheid te behalen. • Versterken van de Sociale Basis: WIJeindhoven helpt inwoners om samenkracht te vergroten. We intensiveren de aanpak door extra verbinders Buurt & Bloei die zich richten op collectieve laagdrempelige ondersteuningsvormen en versterking van de sociale netwerken in wijken. • Integrale preventieve gezondheid: WIJeindhoven werkt mee om Eindhoven een stapje gezonder te maken.
Dit doen we door acties op te pakken vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
431
430
430
428
Saldo
0
0
431
430
430
428
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Personeelslasten:
431
0
0
Totaal
431
0
0
44
Thema: Sociale basis en wijkteams
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd (tv 6.22) Zie taakveld 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
428
428
428
426
Saldo
0
0
428
428
428
426
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Personeelslasten:
428
0
0
Totaal
428
0
0
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal (tv 6.23) Zie taakveld 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
Begroting 2028
Lasten
0
0
46.206
43.989
43.839
43.840
Saldo
0
0
46.206
43.989
43.839
43.840
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Subsidie Stichting WIJeindhoven: voor 1e lijnsondersteuning op o.a. de leefgebieden
38.517
0
0 *
6.531
0
0
827
0
0
331
0
0
46.206
0
0
armoede en schulden, werk, jeugd en maatschappelijke ondersteuning. Inclusief versterken toegang jeugdigen en gezinnen (uit extra rijksmiddelen en jeugd). .KN25: Extra verbinders 'buurt & bloei': structureel € 0,35 miljoen, in 2025 en 2026 € 0,15 miljoen per jaar. - Wijkteams: incidenteel € 1 miljoen per jaar (t/m 2028). Veilig Thuis: meldpunt voor huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling inclusief projecten Versterken Jeugdigen en gezinnen: activiteiten en zorgmeldingen binnen het preventief (justitieel) kader Personeelslasten: Totaal
45
Volksgezondheid (tv 7.1) Wat willen we bereiken 1 Gezondheidswinst voor elke Eindhovenaar In 2030 leeft elke Eindhovenaar 3 jaar extra in goed ervaren gezondheid en zijn de gezondheidsverschillen tussen doelgroepen en wijken met 20% afgenomen. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
2023
2024
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
SES-WOA (1)
-0,057
-0,053
-0,049
-0,045
-0,041
Eenzaamheid (1)
19%
-
18%
Stress (1)
24%
-
23%
64,6 jaar
66,1
66,4
66,7
67,0
Gezonde levensverwachting (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Activiteiten en acties uitvoeren voortkomend Uitvoeringsagenda gezondheid 2025 Uitvoeren van de activiteiten in de Uitvoeringsagenda gezondheid 2025 via de zes sporen (zingeving en mentale veerkracht, gezonde voeding, voldoende bewegen, thuis voelen en erbij horen, werk en bestaanszekerheid en gezonde, groene leefomgeving). 1.2 Uitvoeren van de 15 onderdelen in het Plan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Via de 15 zogenaamde enveloppen binnen het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) geven we uitvoering aan gezondheidsbevordering en preventie, zoals op sport en bewegen, gezondheid en sociale basis. 1.3 Programma’s en opgaven uitvoeren voor Integraal Zorg Akkoord (IZA), die opgenomen zijn in het Regioplan Eindhoven – De Kempen Samen met IZA-partners voeren we het Regioplan Eindhoven - De Kempen uit voor de programma's: mentale gezondheid, ouderen, vitale communities, het opzetten van een regionale preventie infrastructuur met ketenaanpakken en De STAP naar gezonder. In 2025 richten we ons vooral op: • Uitvoeringsagenda gezondheid 2025: binnen de uitvoeringsagenda ligt de focus op de fysieke, gezonde leefomgeving met een gebiedsgerichte aanpak voor de ongezondere plekken in de stad.
• Gezond en Actief leven Akkoord (GALA): in 2025 is de preventie infrastructuur gerealiseerd waarbij partners goed samenwerken op de vijf ketenaanpakken: kansrijke start, valpreventie, overgewicht bij kinderen en volwassenen en welzijn op recept. • Integraal Zorgakkoord (IZA): in 2025 ligt de focus op inhoudelijke samenwerking op de programma's, het implementeren van de governance-afspraken en inrichten van een kwalitatief goede monitoring op het Regioplan. • GGD: we voeren activiteiten uit in de publieke gezondheid die bijdragen aan een gezonde en vitale stad. De GGD is als verbonden partij aangewezen om hierin te ondersteunen. We zetten in op een constructieve samenwerking met de GGD. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
15.832
11.974
19.575
19.200
14.014
14.036
Baten
-2.116
-166
-5.940
-5.542
-172
-172
Mutatie reserves Saldo
-591
0
0
0
0
0
13.125
11.808
13.635
13.658
13.842
13.864
46
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Gemeenschappelijke taken GGD: voor publieke gezondheid en jeugdgezondheidszorg
10.580
0
0
Subsidies Publieke Gezondheid: lokale preventieakkoorden op de 4 thema's: rookvrij,
1.201
0
0 *
Preventie & volksgezondheid: uitvoering van de gezondheidsnota
660
0
0 *
Gezond in de Stad (GIDS): o.a. Kansrijke Start en formeren regioakkoord
88
0
0
Locatie Ambulancedienst Genneper Parken: voor bezit, beheer en instandhouding van
63
-172
0
Gezond en Actief Leven Akkoord (Spuk GALA):
1.274
-1.332
0
Integraal Zorgakkoord (Spuk IZA): specifieke uitkering
4.191
-4.436
0
Personeelslasten / apparaatskosten:
1.518
0
0
Totaal
19.575
-5.940
0
gezond gewicht, eenzaamheid en alcohol en drugs
de locatie en de verhuur
Thema: Werk en inkomen
Inkomensregelingen (tv 6.3) Wat willen we bereiken 1 Verstrekken van uitkeringen aan inwoners vanuit de omgekeerde toets gedachte Wanneer inwoners recht hebben op een bijstandsuitkering, zorgen we voor een zorgvuldig proces vanuit maatwerk en vertrouwen, en starten snel de ondersteuning richting werk op. 2 Bestrijding van armoede Samen met publiek-private partners in de stad werken we samen om armoede en schulden te voorkomen en waar nodig te bestrijden. 3 Afname schuldenproblematiek We voorkomen zoveel mogelijk dat inwoners in de financiële problemen komen. Wanneer dat toch gebeurt, dan zorgen we ervoor dat zij sneller geholpen worden en duurzaam schuldenvrij zijn. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Aantal verstrekte uitkeringen Participatiewet (1)
6.337
6.324
6.412
6.412
6.412
6.412
Instroom uitkeringen Participatiewet (1)
1.575
1.364
1.270
1.270
1.270
1.270
Ratio instroom/uitstroom Participatiewet (1)
1,07
0,98
0,93
0,93
0,93
0,93
-
8,1%
7,6%
7,6%
7,6%
7,6%
% huishoudens met een inkomen tot 101% van het sociaal inkomen in het voorgaande jaar (2)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Kwalitatieve uitvoering van bijstand(saanvragen) vanuit de omgekeerde toets gedachte, van instroom tot debiteurenbeleid Onze dienstverlening gaat uit van vertrouwen, de menselijke maat en waar nodig controleren. We kijken vanuit een breder perspectief en leggen een verbinding met armoede en schulden. Inwoners worden goed en snel ondersteund bij het vinden van werk. 2.1 Inwoners met financiële belemmeringen kunnen toch maatschappelijk deelnemen We vergroten de toegankelijkheid van minimaregelingen, en werken aan het structureel doorbreken van armoede door meedoen voorop te stellen. 3.1 Inwoners met beginnende betaalproblemen vinden en ondersteunen (vroegsignalering) Door in te zetten op vroegsignalering in samenwerking met onze ketenpartners zijn we in staat om onze inwoners met beginnende betaalproblemen sneller te vinden en te ondersteunen.
47
In 2025 richten we ons vooral op: • Versterken duurzame bestaanszekerheid: we zorgen ervoor dat inwoners snel en rechtmatig een uitkering ontvangen zodat het sociaal inkomen geborgd is. Daarbij houden we altijd in het vizier dat we inwoners een duurzaam toekomstperspectief willen bieden, zo mogelijk via betaald werk. • Een mensgerichte benadering: we gaan de hardvochtige elementen van de Participatiewet tegen en implementeren zo spoedig mogelijk de nieuwe wet die meer mogelijkheden biedt om te komen tot een mensgerichte uitvoering. We staan naast de inwoners en gebruiken de omgekeerde toets. • Naleving: we zorgen ervoor dat de bijstandsverlening rechtmatig wordt uitgevoerd vanuit de cirkel van naleving. We handhaven als sprake is van fraude maar zijn ervan bewust dat inwoners onbedoelde en onbewuste fouten kunnen maken. • Persoonlijk contact met de inwoner: we zorgen ervoor dat we in goed contact komen en blijven met de inwoners om de mogelijkheden van werk te bespreken en om te bezien of er wijzigingen zijn in de inkomensvoorziening. We integreren daarbij de werk- en inkomensaspecten zoveel mogelijk. • Voortzetten van onze dienstverlening armoede en schulden: we zetten onze dienstverlening voort o.a. uitkeren van minimaregelingen, vroegsignalering, schuldhulpverlening en nazorg. We zorgen dat er een passend aanbod is.
• Opzetten en uitvoering geven aan amendementen: opzetten en uitvoering geven aan de herijking en vereenvoudiging van de minimaregelingen inclusief de tijdelijke regelingen vanuit de middelen van de energietoeslag. • Uitdagingen BUIG: de komende jaren nemen we aanvullende maatregelen om uitdagingen rond de BUIG aan te pakken. We begeleiden meer inwoners duurzaam naar werk via pilots die aansluiten bij de vereenvoudiging van het sociaal domein en de aanpak van jeugdwerkloosheid. Zie ook paragraaf 3b. Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
171.304
158.255
163.320
161.495
161.285
161.306
Baten
-126.164
-125.085
-126.587
-126.587
-126.587
-126.587
Mutatie reserves
-9.327
5.250
-1.513
0
0
0
Saldo
35.813
38.420
35.220
34.908
34.698
34.719
Toelichting taken
Lasten
Baten
Inkomensregelingen Participatiewet (BUIG):
125.470
-125.907
Reserve 0 *
19.644
-550
0 *
Schulddienstverlening:
1.223
-130
0
Kwijtschelden gemeentelijke belastingen:
1.645
0
0
Individuele studietoeslag:
321
0
0
Saldireserve specifiek:
0
0
-1.513
493
0
0
KN25: Ergon ambitie € 0,9 miljoen structureel. Bijzondere Bijstandsvoorzieningen (armoederegelingen): KN25: meedoenbijdrage structureel € 0,5 miljoen; ingezet voor herijking minimaregeling (dekking uit middelen BA).
Uitvoering beleidsplan Armoede & Schuld: Personeelslasten / apparaatskosten:
14.524
0
0
Totaal
163.320
-126.587
-1.513
48
Thema: Werk en inkomen
WSW en beschut werk (tv 6.4) Wat willen we bereiken 1 Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk We zorgen ervoor dat mensen met een arbeidsbeperking bij of via Ergon geplaatst worden (met loonkostensubsidie of via beschut werk). Effectindicatoren Aantal mensen met een arbeidsbeperking t.o.v.
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
0,26
0,29
0,27
0,27
0,27
0,27
het totaal aantal bijstandsgerechtigden (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Plaatsen van inwoners met een arbeidsbeperking op de arbeidsmarkt Inwoners met een arbeidsbeperking willen we zo duurzaam mogelijk op de arbeidsmarkt plaatsen, bij of via Ergon en zo dicht mogelijk tegen de reguliere arbeidsmarkt (met loonkostensubsidie en begeleiding), In 2025 richten we ons vooral op: • Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk helpen: we willen ervoor zorgen dat zoveel mogelijk inwoners met een arbeidsbeperking aan betaald werk komen, bij of via Ergon. Hiervoor worden de intensiveringsmiddelen ingezet. • We plaatsen inwoners met een arbeidsbeperking zo dicht mogelijk tegen de reguliere arbeidsmarkt: als het mogelijk is plaatsen we inwoners bij reguliere werkgevers met inzet van loonkostensubsidie en jobcoaching. Als dat (nog) niet mogelijk is, dan wordt gebruik gemaakt van detachering of interne plaatsing bij Ergon. • We maken prestatieafspraken met Ergon: er worden jaarlijks prestatieafspraken gemaakt met Ergon over onder meer het aantal plaatsingen, de groei op de werkladder en het ziekteverzuim. Er gaat extra aandacht uit naar de duurzaamheid van de plaatsingen. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
36.882
34.327
37.059
33.811
32.644
31.384
Baten
0
-6
0
0
0
0
Mutatie reserves Saldo
916
-179
-1.903
0
0
0
37.798
34.142
35.156
33.811
32.644
31.384
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
WSW Sociale Werkvoorziening: uitvoering en gemeentelijke bijdrage sociale
35.785
0
-1.903
werkvoorziening WSW door ERGON (GRWRE) Projecten Zijinstroom WWB:
1
0
0
Personeelslasten / apparaatskosten:
1.273
0
0
Totaal
37.059
0
-1.903
49
Thema: Werk en inkomen
Arbeidsparticipatie (tv 6.5) Wat willen we bereiken 1 Zorgen dat inwoners aan het werk komen We ondersteunen inwoners naar betaald duurzaam werk, liefst vóórdat zij bijstandsafhankelijk worden. Dat doen we samen met partners als WIJeindhoven, Ergon, Huis naar Werk en ons eigen Werkgelegenheidsteam. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
2023
2024
Begroting Begroting 2025
2026
Begroting Begroting 2027
2028
% uitstroom naar werk t.o.v. het bijstandsbestand (1)
7%
8,0%
8,0%
8,0%
8,0%
8,0%
% inwoners dat deeltijd werkt t.o.v. het
8%
10
8%
8%
8%
8%
8%
10,5
8%
8%
8%
8%
bijstandsbestand (1) % voorkomen instroom in de bijstand t.o.v. het totaal aantal aanvragen bijstand (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Competenties en arbeidsmogelijkheden vaststellen De talenten en arbeidsmogelijkheden worden in beeld gebracht van bijstandsgerechtigden via Competensys en de Talentscan. Hierdoor kan goed in beeld gebracht worden welk ondersteuningsaanbod het best past gericht op duurzaam werk of participatie. 1.2 Bemiddeling en plaatsing Inwoners worden zoveel mogelijk naar duurzaam werk begeleid in samenspraak met partners als Huis naar Werk, Ergon en het Werkgelegenheidsteam. Daarbij worden tal van instrumenten ingezet. Er wordt meer aandacht besteed aan duurzaam werk. In 2025 richten we ons vooral op: • Doorontwikkeling Huis naar Werk (Werkcentrum Zuidoost Brabant): samen met de partners gaan we ons Huis naar Werk door ontwikkelen, gericht op het invullen van vacatures via een gerichte werkgeversaanpak en het aan het werk helpen van werkzoekenden. • Werkgelegenheidsprojecten: we willen de mismatch op de arbeidsmarkt zoveel mogelijk oplossen door de talenten van inwoners goed te leren kennen en deze samen verder te ontwikkelen, goede begeleiding te bieden (ook na plaatsing) en vacatures beter passend te maken. • Social return: via social return maken we afspraken met ondernemers over onder meer het aannemen en begeleiden van kandidaten.
• Evenementen voor werkgevers en werkzoekenden: we organiseren evenementen voor verschillende sectoren om werkgevers en werknemers bij elkaar te brengen zodat er meer matches gemaakt kunnen worden. Via bijv. speeddates, arbeidsmarktoriëntatie en werkbezoeken wordt de kans op betaald werk vergroot. • Intensivering op langdurige werkloosheid: veel inwoners die langdurig afhankelijk van de bijstand zijn, hebben uitdagingen op meerdere leefgebieden. We zorgen ervoor dat deze inwoners aan programma's kunnen deelnemen zodat zij stappen op de participatieladder kunnen zetten. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
19.881
17.332
19.105
19.332
19.099
19.130
Baten
-2.952
-818
0
0
0
0
Mutatie reserves
-1.939
0
581
-1
-1
0
Saldo
14.990
16.514
19.686
19.331
19.098
19.130
50
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
GRWRE Participatiebedrijf:
4.298
0
0
GRWRE Begeleidingsvergoeding loonkostensubsidie:
6.618
0
0
926
0
0
GRWRE - overige projecten: Reïntegratietrajecten: voor uitvoering trajecten op basis van nieuwe aanbesteding
1.963
0
0
Werkgeversteam incl. trajecten:
298
0
0
Budget participatie: voor met name projecten
544
0
0
Overig budget participatie: onder meer oude vormen voor gesubsidieerd werk
400
0
-1
Impuls MBO: € 0,26 miljoen in 2025 en 2026
259
0
0
Stelpost BA Werk: uitvoeringskosten (structureel)
167
0
0
0
0
616
3.234
0
0
398
0
-34
19.105
0
581
Saldireserve specifiek: storting n.a.v. begroting Ergon Personeelslasten / apparaatskosten: Overig: o.a. inbesteding servicepunt leren en werken en ID-regeling en restant stelpost (€ 0,025 miljoen structureel) voor onderwijs en arbeidsmarkt (uit BA) Totaal
Thema: Wmo
Hulpmiddelen en diensten (Wmo) (tv 6.60) Wat willen we bereiken 1 Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen Eindhoven wil dat haar inwoners zo lang mogelijk gezond en actief aan de samenleving deelnemen. We vinden het belangrijk dat ouderen zo lang mogelijk eigen regie houden en zelfstandig kunnen blijven wonen met hulp uit hun eigen netwerk. Effectindicatoren Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
655
700
700
700
700
700
81%
80%
80%
80%
80%
80%
(aantal per 10.000 inw) (1) % inwoners dat zich door de ondersteuning beter kan redden (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Leveren maatwerkarrangementen Wmo We bieden maatwerkoplossingen aan inwoners die dat nodig hebben. Onder maatwerk verstaan we voorzieningen en hulp die passen bij de persoonlijke situatie van de inwoner. 1.2 Stimuleren oplossingen in de nabij omgeving We maken de beweging van 2 naar 1 naar 0 door steeds meer aanbod te creëren in de sociale basis of als algemene voorziening, waardoor een maatwerkarrangement niet nodig is en inwoners toch goed geholpen zijn. 1.3 Kwalitatief goede en effectieve ondersteuning Inwoners zijn tevreden met de ondersteuning die zij ontvangen en kunnen zich door deze ondersteuning beter redden. In 2025 richten we ons vooral op: • Ondersteun de ondersteuner: in het ouderenbeleid is de lijn ondersteun de ondersteuner opgenomen, waarbij we ons richten op het faciliteren en waarderen van onze mantelzorgers. • Dementievriendelijke wijken: we zien een toename van het aantal dementerende ouderen. Om hen zo lang mogelijk zelfstandig te laten functioneren en mee te laten doen gaan we aan de slag om dementievriendelijke wijken in te richten in Eindhoven • Leren ouder worden: in het ouderenbeleid is de lijn 'leren ouder worden' opgenomen. We onderzoeken de 51
•
mogelijkheid om de pilot ouderwijs in 2025 voort te zetten en verder uitrollen in de stad. Ook vanuit de regio gaan we met het thema Sterk met Ouderen aan de slag. Verordening Sociaal Domein: in 2025 kijken we of de Verordening Sociaal Domein Eindhoven nog voldoet aan de huidige situatie. Daar waar nodig gaan we aan de slag om het beleid en de Verordening op elkaar af te stemmen.
Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
11.426
11.271
11.302
11.303
Saldo
0
0
11.426
11.271
11.302
11.303
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Mobiliteitsvoorzieningen: toename lasten door prijsstijgingen van bestaande contracten
6.026
0
0
Wmo woonvoorziening: woningaanpassingen zoals trapliften
2.359
0
0
35
0
0
2.231
0
0
Contractbeheer Taxbus (CVV): in verband met regionaal karakter.
472
0
0
Individueel vervoer: vervoer gerelateerd aan gebruik van dagbesteding
218
0
0
Personeelslasten:
85
0
0
11.426
0
0
Wmo vervoersvoorziening niet CVV: vergoedingen voor gebruik van eigen vervoermiddelen of zelfstandig vervoer WMO collectief vraagafhankelijk vervoer: de Taxbus voorziening maakt het voor inwoners met een beperking mogelijk om zicht te verplaatsen om bij voorbeeld sociale contacten te onderhouden
Totaal
Thema: Wmo
Huishoudelijke hulp (Wmo) (tv 6.711) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
27.318
25.987
26.026
26.026
Baten
0
0
-3.000
-6.754
-6.855
-6.855
Saldo
0
0
24.318
19.233
19.171
19.171
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
WMO Hulp bij het Huishouden: voor inwoners die niet meer in staat zijn om hun
26.171
0
0
huishoudelijke werkzaamheden zelfstandig uit te voeren. HBH Voorzieningen (PGB):
820
0
0
Eigenbijdrage ontvangsten WMO CAK: geïnde eigen bijdragen in het kader van Wmo
0
-3.000
0
Lumpsum Hospice: huishoudelijke ondersteuning voor personen die verblijven in het
164
0
0
163
0
0
27.318
-3.000
0
hospice Personeelslasten: Totaal
52
Thema: Wmo
Begeleiding (Wmo) (tv 6.712) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
15.658
15.663
15.595
15.595
Baten
0
0
-537
-537
-537
-537
Saldo
0
0
15.121
15.126
15.058
15.058
Toelichting taken Landelijke inkoop WMO: inkoop van voorzieningen voor (ambulante) begeleiding
Lasten
Baten
Reserve
447
0
0
Begeleiding maatschappelijke opvang: logeervoorziening in het kader van respijtzorg
1.720
0
0
Ondersteuning zelfstandig leven (WMO)
12.576
0
0 0 *
Sociale Basis:
348
0
OSD: intensieve ondersteuning voor ambulante voorzieningen zoals het indelen van de
567
-537
0
15.658
-537
0
dag, het leggen van contacten of ondernemen van activiteiten. Totaal
Dagbesteding (Wmo) (tv 6.713) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
3.270
3.272
3.272
3.271
Saldo
0
0
3.270
3.272
3.272
3.271
Toelichting taken Maatschappelijke deelname/dagbesteding: voorzieningen deelname aan niet
Lasten
Baten
Reserve
3.074
0
0
196
0
0
3.270
0
0
arbeidsmatige dagbesteding, met als doel het aanbieden van een zinvolle invulling van de dag Personeelslasten / apparaatskosten: Totaal
Overige maatwerkarrangementen (Wmo) (tv 6.714) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
795
794
788
787
Saldo
0
0
795
794
788
787
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
238
0
0
Wmo Algemeen: Wmo-gerelateerde kosten als medische advisering en huisbezoeken
529
0
0
Personeelslasten:
28
0
0
Totaal
795
0
0
Budget OSD maatwerkarrangementen: subsidie voor versterken van de sociale basis voor specialistische en langdurige intensieve zorg
53
PGB Wmo (tv 6.791) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
4.075
4.066
4.056
4.052
Saldo
0
0
4.075
4.066
4.056
4.052
Toelichting taken
Begroting
Lasten
Baten
Reserve
2.000
0
0
Personeelslasten / apparaatskosten:
2.075
0
0
Totaal
4.075
0
0
Beschermd Wonen (PGB): voor personen met psychische of psychosociale problemen die (tijdelijk) niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving.
Beschermd wonen (Wmo) (tv 6.811) Wat willen we bereiken 1 Bevorderen van deelname aan de samenleving van inwoners die een beroep doen op beschermd wonen De kans op het (her)vinden van zelfregie is het grootst als verblijf in opvang voorkomen kan worden of kortstondig is en iemand zo snel mogelijk weer zelfstandig kan wonen. Effectindicatoren % inwoners dat terugkeert in beschermd wonen
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2,05%
2%
2%
2%
2%
2%
(1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Verminderen instroom en bevorderen uitstroom beschermd wonen De kans op het (her)vinden van zelfregie is het grootst als verblijf in opvang voorkomen kan worden of kortstondig is en iemand zo snel mogelijk weer zelfstandig kan wonen. In 2025 richten we ons vooral op: • Innovatie Beschermd Wonen: meer beschermd thuis in plaats van wonen in instelling, uitstroom naar regiogemeenten en we stellen verschillende scenario's op voor de doorontwikkeling (waaronder optie tot doordecentralisatie) Beschermd Wonen. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
Begroting 2028
Lasten
0
0
33.531
33.536
33.536
33.535
Baten
0
0
-700
-700
-700
-700
Saldo
0
0
32.831
32.836
32.836
32.835
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Beschermd Wonen (PGB):
31.692
-700
0
Innovatiebudget BW: regionaal budget bestemd voor innovatie op het gebied van
1.756
0
0
83
0
0
33.531
-700
0
beschermd wonen. Personeelslasten / apparaatskosten: Totaal
54
Thema: Wmo
Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo) (tv 6.812) Wat willen we bereiken 1 Bevorderen van deelname aan de samenleving van inwoners die een beroep doen op de maatschappelijke opvang De kans op het (her)vinden van zelfregie is het grootst als verblijf in opvang voorkomen kan worden of kortstondig is en iemand zo snel mogelijk weer zelfstandig kan wonen. Effectindicatoren % inwoners dat terugkeert in de
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2,57%
15%
3%
3%
3%
3%
maatschappelijke opvang (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Verminderen instroom en bevorderen uitstroom maatschappelijke opvang De kans op het (her)vinden van zelfregie is het grootst als verblijf in opvang voorkomen kan worden of kortstondig is en iemand zo snel mogelijk weer zelfstandig kan wonen. In 2025 richten we ons vooral op: • Maatschappelijke opvang: samen met regio geven we uitvoering geven aan het actieplan, voorkomen van dakloosheid, versterken bestaanszekerheid, housing first en uitstroom naar de regio en pakken ETHOS telling op (onderzoek naar aantal thuisloze mensen in regio). • Vrouwen en Gezinsopvang: doorontwikkeling, waarbij we gaan werken vanuit een systeemgerichte aanpak met zowel een aanpak voor mannelijke slachtoffers als voor daders en waarbij het kind centraal staat. • Geweld in afhankelijkheidsrelaties: lokale en regionale aanpak huiselijk geweld, gericht op slachtoffers, plegers en uitvoering geven aan lokale aanpak mensenhandel. • Dakloze EU burgers: komen tot een perspectiefplek, waarbij dakloze EU burgers begeleid worden naar werk in combinatie met woning of terug naar land van herkomst. Kortstondige opvang kan daarbij een middel zijn. Hiertoe worden extra middelen uit de kadernota ingezet. • Mentale gezondheid: laagdrempelige ondersteuning en aandacht voor mentale gezondheid via herstelcentra en trainingen. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
26.450
27.055
20.562
20.556
Baten
0
0
-847
-847
-847
-847
Mutatie reserves
0
0
-6.692
-6.723
-21
-21
Saldo
0
0
18.911
19.485
19.694
19.688
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Maatschappelijke Opvang: ondersteuning aan dak- en thuislozen in de vorm van 24-
12.725
0
0
1.025
0
0 *
6.321
0
0
uursopvang en noodzakelijke begeleiding en activering/werk. KN25: Investeren in MO flex locaties: structureel € 0.25 miljoen, oplopend naar € 0,75 miljoen vanaf 2027; Winternoodregeling: nachtopvang van dak- en thuislozen bij winterkou. KN25: maatschappelijke opvang (buffer): in 2025 en 2026 € 0,3 miljoen per jaar Vrouwen- en gezinsopvang: ondersteuning van dakloze gezinnen en slachtoffers van huiselijk geweld in de vorm van 24 uursopvang en de noodzakelijke begeleiding. KN25: maatschappelijke opvang (buffer): in 2025 en 2026 € 2,4 miljoen in 2025 en 2026
55
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
1.567
0
0
511
0
0
357
0
0 *
2.756
0
0 *
260
0
0 *
0
0
Maatschappelijk vastgoed: exploitatiekosten en huuropbrengsten.
308
-847
Kapitaallasten:
370
0
0
Overig:
250
0
0 *
Totaal
26.450
-847
-6.692
Aanpak dakloze EU migranten: begeleiding van dakloze EU migranten naar werk en woning of terug naar land van herkomst, met daarbij een kortdurende tijdelijke opvang. KN25: Maatschappelijke opvang: in 2025 en 2026 € 0,8 miljoen in 2025 en 2026 en Maatschappelijke opvang (incl. buffer): in 2025 en 2026 € 0,8 miljoen in 2025 en 2026 Wet verplichte GGZ voorzieningen: verlenen van verplichte zorg aan mensen met een psychische aandoening. Geweld in afhankelijkheidsrelaties: ondersteuning van slachtoffers bij huiselijk- en eer gerelateerd geweld, centrum seksueel geweld Outreachend Werk en Mentale Gezondheid: onder meer wijk-GGD, Bemoeizorg en andere partners. Daarnaast activiteiten ter voorkoming van inzet GGZ-zorg. KN25: Maatschappelijke opvang: in 2025 en 2026 € 0,2 miljoen in 2025 en 2026 en Maatschappelijke opvang (incl. buffer): in 2025 en 2026 € 0,4 miljoen in 2025 en 2026 Aanpak dak- en thuisloosheid: preventie aanpak dak- en thuisloosheid en uitvoeren Ethostelling naar het aantal dak- en thuisloze inwoners in de regio Eindhoven. Reserve opvang ontheemden Oekrainers:
-6.671
KN25: onttrekking voor dekking maatschappelijke opvang (incl. buffer) -21 *
Thema: Wmo
Coördinatie en beleid Wmo (tv 6.91) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
9.257
9.290
9.134
9.134
Saldo
0
0
9.257
9.290
9.134
9.134
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Personeelslasten / apparaatskosten:
9.257
0
0
Totaal
9.257
0
0
Thema: Jeugd
Jeugdhulp ambulant lokaal (tv 6.751) Wat willen we bereiken 1 Jeugdigen ontwikkelen zich optimaal Jeugdigen ontwikkelen zich tot zelfredzame volwassenen. Als dit niet vanzelf gaat, ontvangen zij en hun ouders (tijdelijk) ondersteuning, zodat zij weer zelfstandig verder kunnen. 2 Jeugdigen groeien zoveel als mogelijk op in een gezinssituatie Jeugdigen groeien op bij hun ouders. Als dit (tijdelijk) niet mogelijk is, wordt een vervangende woonplek geboden, die zoveel mogelijk gericht is op de terugkeer naar huis.
56
Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
% jeugdigen tot 18 jaar met jeugdhulp (1)
9,8%
10,8%
10,6%
10,4%
10,2%
% jeugdigen in verblijf t.o.v. alle jeugdigen (2)
1,2%
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Stimuleren oplossingen in de nabije omgeving De ondersteuning of specialistische jeugdhulp is zo licht als mogelijk en wordt aansluitend op de leefwereld van de jeugdigen en hun ouders geboden. 1.2 Kwalitatief goede en effectieve hulp De ondersteuningsvragen van de jeugdigen en het gezin staan centraal en de ondersteuning is gericht op het stimuleren van de eigen kracht van de jeugdigen en het gezin. 2.1 Bevorderen opgroeien in gezinssituatie Jeugdigen die tijdelijk niet thuis kunnen wonen vangen we zoveel mogelijk op in pleeggezinnen en gezinshuizen. De duur van het verblijf wordt zo kort mogelijk gehouden. In 2025 richten we ons vooral op: • Waar mogelijk terugdringen van gebruik NGZ (niet-gecontracteerde zorg): vanuit het transformatieprogramma onderzoeken we onder andere de mogelijkheden om het gebruik van NGZ terug te dringen, om zo bij te dragen aan een duurzame jeugdhulp. • Implementatie maatregel Hervormingsagenda: Versterken lokale toegang: binnen Eindhoven implementeren we de maatregelen uit de Hervormingsagenda die betrekking hebben op de toegang tot zorg (WIJeindhoven en andere verwijzers). • Implementatie van collectieve jeugdhulp binnen het onderwijs: in 2025 implementeren we binnen Eindhoven de inzichten uit het regionale project Zorg in Onderwijstijd, wat begin 2025 wordt afgerond.
• Af- en ombouw residentiële zorg: doorlopend werken we aan het thuisnabij opgroeien van kinderen, ook als er extra ondersteuning nodig is. Als thuis echt niet kan, dan zo thuisnabij mogelijk. • Versterken ambulant jongerenwerk: ter voorkoming van de noodzaak tot specialistische jeugdhulp, zetten we extra in op de ondersteuning via de sociale basis, meer specifiek door het versterken van het ambulante jongerenwerk. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
9.408
7.340
7.305
7.305
Saldo
0
0
9.408
7.340
7.305
7.305
Toelichting taken Jeugdhulp ambulant lokaal; DPJ: lokaal ingekochte jeugdhulp (alleen eigen gemeente)
Lasten
Baten
Reserve
960
0
0
8.163
0
0
146
0
0
139
0
0
9.408
0
0
vanuit het programma Deltaplan Jeugd. Jeugdhulp ambulant lokaal; multi: lokaal ingekochte jeugdhulp (alleen eigen gemeente) en sub regionaal ingekochte jeugdhulp (waarbij een deel, maar niet alle gemeenten uit de regio samen inkopen). Ambulante zorg in natura betreft vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont. Jeugdhulp ambulant lokaal; POH: inzet van een praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts Personeelslasten: Totaal
57
Thema: Jeugd
Jeugdhulp ambulant regionaal (tv 6.752) Zie taakveld 6.751 "Jeugdhulp ambulant lokaal" voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
29.559
22.586
22.259
22.271
Saldo
0
0
29.559
22.586
22.259
22.271
Toelichting taken Jeugdhulp ambulant regionaal; crisis: Jeugdhulp ambulant regionaal; mono: op regionaal niveau (Samen voor Jeugd)
Begroting
Lasten
Baten
Reserve
170
0
0
29.282
0
0
107
0
0
29.559
0
0
ingekochte ambulante zorg. Vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont. Hierbij hoort ook ambulante hulp die jongeren krijgen als ze in een pleeggezin wonen. Personeelslasten: Totaal
Jeugdhulp ambulant landelijk (tv 6.753) Zie taakveld 6.751 "Jeugdhulp ambulant lokaal" voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
1.995
1.901
1.900
1.878
Saldo
0
0
1.995
1.901
1.900
1.878
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
714
0
0
Personeelslasten:
1.281
0
0
Totaal
1.995
0
0
Jeugdhulp ambulant regionaal (mono):
Jeugdhulp met verblijf lokaal (tv 6.761) Zie taakveld 6.751 "Jeugdhulp ambulant lokaal" voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
10.057
7.720
7.648
7.639
Saldo
0
0
10.057
7.720
7.648
7.639
Toelichting taken Jeugdhulp met verblijf lokaal; multi: enkelvoudige problematiek inzake jeugdhulp met
Begroting
Lasten
Baten
Reserve
9.658
0
0
399
0
0
10.057
0
0
verblijf overig. Jeugdhulp met verblijf overig is jeugdhulp waarbij de jongere verblijft op de accommodatie van de jeugdhulpaanbieder, veelal in een groep met andere jongeren. Personeelslasten: Totaal
58
Jeugdhulp met verblijf regionaal (tv 6.762) Zie taakveld 6.751 "Jeugdhulp ambulant lokaal" voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
19.482
15.360
15.184
15.182
Saldo
0
0
19.482
15.360
15.184
15.182
Toelichting taken Jeugdhulp met verblijf regionaal; crisis: Jeugdhulp met verblijf regionaal; mono: enkelvoudige problematiek inzake jeugdhulp
Lasten
Baten
Reserve
396
0
0
15.324
0
0
3.415
0
0
347
0
0
19.482
0
0
met verblijf overig. Jeugdhulp met verblijf overig is jeugdhulp waarbij de jongere verblijft op de accommodatie van de jeugdhulpaanbieder. Jeugdzorgplus: gesloten jeugdzorg waar jongeren alleen met een rechterlijke machtiging terecht komen. Personeelslasten: Totaal
Jeugdhulp met verblijf landelijk (tv 6.763) Zie taakveld 6.751 "Jeugdhulp ambulant lokaal" voor de doelen en prestaties. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
3.878
3.621
3.620
3.585
Saldo
0
0
3.878
3.621
3.620
3.585
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Jeugdhulp met verblijf landelijk:
2.032
0
0
Personeelslasten:
1.846
0
0
Totaal
3.878
0
0
PGB Jeugd (tv 6.792) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
2.514
2.420
2.415
2.412
Saldo
0
0
2.514
2.420
2.415
2.412
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
PGB Jeugd: persoonsgebonden budget Jeugd (PGB)
1.421
0
0
Personeelslasten / apparaatskosten:
1.093
0
0
Totaal
2.514
0
0
59
Jeugdbescherming (tv 6.821) Wat willen we bereiken 1 Jeugdigen groeien op in een veilige omgeving ook wanneer ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun gezag uit te oefenen Jeugdigen die vanwege de veiligheid (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen, ontvangen passende hulp in zoveel mogelijk een gezinsvervangende setting. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
-
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
1,0%
0,3%
0,4%
0,4%
0,4%
0,4%
0.4%
Jeugdigen met jeugdbescherming (% van alle jeugdigen tot 18 jaar) (1) Jeugdigen met jeugdreclassering (% van alle jeugdigen van 12 t/m 22 jaar) (1)
Wat gaan we daar voor doen 1.1 Kwalitatief goede en effectieve hulp De ondersteuningsvragen van de jeugdigen en het gezin staan centraal en de ondersteuning is gericht op het stimuleren van de eigen kracht van de jeugdigen en het gezin. 1.2 Voorkomen van instroom De instroom van jeugdigen in een maatregel van jeugdbescherming of jeugdreclassering wordt zo klein mogelijk gehouden, door vroegtijdig (lichtere) hulp in te zetten. In 2025 richten we ons vooral op: • Doorontwikkeling Toekomstscenario: in 2025 werken we met partners nader uit hoe regievoering belegd is binnen het Toekomstscenario en onderzoeken we de onderlinge samenwerking en inzet van aandachtsfunctionarissen. • Implementatie Toekomstscenario binnen regio: het Toekomstscenario wordt na voorbereidingen verder ingebed in de regio door een programmamanager Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
5.335
5.347
5.360
5.373
Saldo
0
0
5.335
5.347
5.360
5.373
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Jeugdbescherming: verplicht door de rechter opgelegde hulp bij opvoeding van kinderen
5.335
0
0
Totaal
5.335
0
0
Jeugdreclassering (tv 6.822) Zie taakveld 6.821 voor de relevante doelen, prestaties, indicatoren en speerpunten. Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
900
901
904
906
Saldo
0
0
900
901
904
906
60
Toelichting taken Jeugdreclassering: begeleiding van jongeren die met justitie in aanmerking zijn
Lasten
Baten
Reserve
891
0
0
9
0
0
900
0
0
gekomen Personeelslasten: Totaal
Coördinatie en beleid Jeugd (tv 6.92) Wat mag het kosten x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
2028
2023
2024
Lasten
0
0
8.389
7.748
7.690
7.690
Baten
0
0
-1.224
-1.224
-1.224
-1.224
Saldo
0
0
7.165
6.524
6.466
6.466
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
1.717
-1.224
0
Coördinatie en beleid Jeugd; multi: maatwerkvoorzieningen Jeugd
575
0
0
Coördinatie en beleid Jeugd; DPJ: personele capaciteit van het deltaplan jeugd,
586
0
0
Regionale samenwerking jeugdhulp: regionale inkoop, coördinatie crisishulp
beleidsmedewerker en contractmanager Personeelslasten / apparaatskosten:
5.290
0
0
Overig:
221
0
0
Totaal
8.389
-1.224
0
61
3a. Woningbouw en fijne wijken
Woningbouw en fijne wijken Door middel van woningbouw, stedelijke vernieuwing en ruimtelijke ontwikkeling streven we naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving voor huidige en nieuwe bewoners. Dat doen we door te werken aan samenhangende integrale gebiedsontwikkelingen, zoals Spoorzone, Internationale Knoop XL, Stadhuisplein, VDMA, Schellenskwartier, Kanaalzone-Zuid en Brainport Industries Campus (BIC) naast de ontwikkelingen in de wijken; projecten als Stadshart Woensel, Kastelenplein, Evoluonpark. Ontwikkelingen die de bestaande buurt meteen een opknapbeurt geven. Daarbij is een goed functionerende woningmarkt van belang, die zowel invulling geeft aan de ambities van de stad (binden van talent) als aan de solidaire stad van twee snelheden. We transformeren en verdichten en we streven naar voldoende betaalbare koop- en sociale huurwoningen in al onze wijken. Hierbij stimuleren wij de verduurzaming van de (bestaande) woningvoorraad en innovatie in de bouw. Ook zetten we in op bescherming en hergebruik van het historisch erfgoed. We faciliteren initiatieven uit de stad door slagvaardig en klantgericht samen te werken en onze ruimtelijke instrumenten zo efficiënt en transparant mogelijk in te zetten. Daarbij is het streven om inwoners zo veel mogelijk bij de ontwikkelingen in de stad te betrekken.
In de Woonvisie van 2015 heeft de gemeenteraad het kader voor het gemeentelijk woonbeleid vastgelegd. In deze visie is gekozen voor: • Een ambitieus groeiscenario (naar 300.000 inwoners) via verdichting van de bestaande stad met nadruk op het hoogstedelijke woonmilieu binnen de Ring. • Een solidaire stad met voldoende ruimte voor sociale huur, middenhuur, wonen en zorg en zelfbeheer. • Een innovatieve stad met creatieve oplossingen voor woningbouw, zoals tijdelijk wonen. Het college zet zich al geruime tijd in op het versnellen van de bouw binnen de stadsgrenzen, met nadruk op sociale- en middenhuur en middeldure koop. Dit sluit aan bij de bouwversnellingsafspraken in het kader van de Woondeal, die in maart 2019 is afgesloten en de in aansluiting hierop met regio, Rijk en Provincie gemaakte afspraken over verstedelijking in het Verstedelijkingsakkoord, dat in juni 2022 is vastgesteld. Het recent ondertekende Beethoven-convenant zorgt tot 2030 naar verwachting voor een versnelde groei van het aantal arbeidsplaatsen in onze regio en dus ook voor een sterk verhoogde vraag naar woningen. De regionale afspraken worden hierop aangepast en bij het te vernieuwen woonbeleid wordt hier op ingespeeld.
62
Doelen • Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. • Faciliteren van de groei van de stad • Groei van de woningvoorraad • Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad • CO2-reductie woningen
Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord Woningbouw 1. Eindhoven bouwt door. 2. Innovatie op het proces en het product. Denk hierbij aan het parallel plannen bij woningbouwprojecten en het vergroten van soorten woonvormen. 3. Woonprogramma onder de Omgevingswet. 4. Open Eindhoven: het verhaal over de verdichting van de stad en daarmee ook over de gebiedskaders. Wijken 5. Versterking van een prettige leefomgeving door te werken vanuit het perspectief van de wijk en de inwoners: concrete uitvoering van door inwoners aangedragen initiatieven en door inspraak en inwonersparticipatie. 6. Komen tot een richtinggevende visie voor buurtontmoeting (o.a. buurthuizen en bibliotopen) voor alle inwoners in de groeiende stad. Met daarbij een beschrijving van de (nieuwe) rol van de gemeente als facilitator. 7. Het op- en inrichten van de nieuwe sector Gebieden & Wijken. Het doorontwikkelen van de rol van de gebiedscoördinator, het doorontwikkelen van datasturing bij gebiedsgericht werken om de uitvoeringskracht te verhogen. Het onderzoek naar de her-allocatie van middelen. Het maken van een fundamentele visie op wat gebiedsgericht werken voor de organisatie en onze stakeholders betekent. Het integreren van de inwoners – en overheidsparticipatietaak vanuit S&O in de nieuwe sector.
Het opvolgen van het dossier actiegebieden en het creëren van een goede samenwerking en heldere rolverdeling met het PACT. 8. De verdere professionalisering van het Pact Woensel Zuid. Met een sterk programmabureau dat ondersteunend en faciliterend is voor de uitvoeringscoalities, die daadwerkelijk opgestart zijn en stappen zetten om met de bewoners te werken aan de concrete vraagstukken. Financiële kerngegevens Thema Taakveld Woningbouw en Ruimte en leefomgeving fijne wijken Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Woningbouw en fijne wijken BBV-indicatoren Indicator
Lasten 15.528 54.650 24.115 94.293
peiljaar
Baten Mut.res. -3.807 3.383 -51.853 7.430 -11.741 -2.799 -67.401 8.014
NL 100-300
Saldo 15.104 10.227 9.575 34.906
> 300 Eindhoven
Gemiddelde WOZ waarde (x € 1.000)
2023
368,0
351,2
421,9
360,0
Nieuw gebouwde woningen ( per 1.000 woningen)
2022
9,3
9,5
11,9
13,8
Demografische druk
2024
70,4
63,8
51,6
55,3
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
2024
geen
906,1
882,6
839,3
992,1
988,8
943,7
data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
2024
geen data
63
Verbonden partijen Ontwikkelingsmaatschappij gebiedsontwikkeling Fellenoord B.V. Fellenoord B.V. heeft als doel het tot ontwikkeling brengen van het plangebied Fellenoord op basis van de vastgestelde ontwikkelvisie, het businessplan en het grondexploitatieplan. Het gebied wordt daarmee ontwikkeld tot een samenhangend, betaalbaar en aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied met voorzieningen voor iedereen. In 2025 vindt actualisatie en verdere uitwerking van hiervoor genoemde producten plaats. Park Strijp Beheer B.V. Zie Park Strijp C.V. Park Strijp C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met VolkerWessels voor ontwikkeling van vm. Philips-locatie Strijp S met de ambitie om een kwalitatief aantrekkelijk en bruisend hoogstedelijk gebied te maken voor nieuwe gebruikers; cultuuruitingen, innovaties, bedrijfjes, evenementen en bewoners. Primaire doelstelling van de gemeente is de kwaliteitsverbetering van het Plangebied, de wijk en de stad door de herontwikkeling van de huidige bedrijfsbestemming in wervende woon-, werk- en centrumfuncties zoals voorzien in het Masterplan. De doelstelling van Park Strijp C.V.
is een kostendekkende grondexploitatie tegen een beheersbaar risico ten behoeve van een vernieuwd stedelijk gebied met hoge dichtheid, hoge kwaliteit en hoge mate van functiemenging, met een zodanige flexibiliteit in plan en programma dat ingespeeld kan worden op marktontwikkelingen met een wervend hoogstedelijk milieu, met ruimte voor een maximale ‘woon- resp. werkladder’, en van hoogwaardige kwaliteit.
64
Leefbare wijken Leefbare wijken door integraal gebiedsgericht samenwerken De gemeente Eindhoven staat voor een grote schaalsprong. Het is belangrijk dat deze groei gestructureerd, duurzaam en integraal verloopt met oog voor de leefbaarheid in de stad. Zoals verwoord in het Bestuursakkoord, werken we vanuit het perspectief van de wijk. Integraal gebiedsgericht werken hanteren wij daarom als belangrijke driver voor het realiseren van de opgaven in de hele stad. De opgaven in de wijk en de complexiteit hiervan zijn leidend voor de wijze waarop de gebiedsgerichte aanpak wordt georganiseerd. Daarbij hebben we oog voor de hele stad, dus álle wijken. Daarbij zien we een toenemende complexiteit aan maatschappelijke opgaven waar we als gemeente voor aan de lat staan. Denk hierbij aan opgaven rond zorg, klimaat, huisvesting en veiligheid. Wat deze maatschappelijke opgaven gemeen hebben, is dat versteviging van het gebieds- en wijkgericht werken kan bijdragen aan oplossingen. Dit komt ook terug in de bestuurlijke opdracht integraal gebiedsgericht werken. In onze groeiende stad is en blijft namelijk belangrijk dat iedereen zich thuis voelt en blijft voelen. Aanpak voor de hele stad Gebiedsgericht werken - in combinatie met gebiedsgericht denken - is de manier van werken door de gehele stad. Met als doel het wonen, werken en de leefbaarheid in de stad te bevorderen.
Dat betekent ook wat voor de werkwijze van de gemeentelijke organisatie. In het bestuursakkoord is hiervoor incidenteel € 5 miljoen beschikbaar gesteld. Daarvan wordt, net als vorig jaar, € 1,8 miljoen in 2025 ingezet. Eindhoven kent een aantal kwetsbare gebieden, die extra aandacht verdienen. De gemeente moet overal en zéker in die wijken een zichtbare, herkenbare en betrouwbare partner zijn. De opgave in buurten en wijken en de complexiteit hiervan zijn leidend voor de wijze waarop de integrale gebiedsgerichte aanpak wordt georganiseerd. Wij leren door te doen, vanuit twee vormen van integraal gebiedsgericht werken. Voor de langere termijn - 20 jaar- met het Pact Woensel Zuid en voor de korte(re) termijn de focusgebieden Bennekel, Doornakkers en Oud Woensel. De 'best practices' in deze trajecten geven input om voor de gehele stad het integraal gebiedsgericht werken vorm te gaan geven. Gewerkt gaat worden aan bijvoorbeeld buurtontmoeting en een heldere set aan instrumenten om qua werkwijze in te zetten (o.a. Samenleven in Verscheidenheid). Versterken integraal gebiedsgericht werken Op basis van het Beleidskader veiligheid 2023-2026 en de Sociale Koers (2)040 gaan we het gebiedsgericht werken nog verder versterken. De nadruk ligt daarbij op Woensel-Zuid, Doornakkers en Oud-Gestel.
De intentie is om deze manier van werken vanuit daar op te zetten en vervolgens uit te bouwen naar meer gebieden binnen de gemeente. Pact Woensel Zuid Vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid is het stadsdeel Woensel Zuid sinds juli 2022 aangewezen als ‘stedelijk focusgebied’, samen met 19 andere gebieden in het hele land. In maart 2023 is het Pact Woensel Zuid getekend door ruim 45 partners uit de stad; in maart 2024 is het uitvoeringsprogramma bij het Pact vastgesteld namens meer dan 50 partners. Het partnerschap groeit omdat de noodzaak van samenwerken gezien wordt! Er zijn bij het tekenen van het Pact een aantal hoofdthema’s vastgesteld: 1) perspectief, 2) samen leven en 3) fijne buurt. Het vertrekken vanuit de leefwereld van de inwoners blijft in alle thema’s een belangrijk uitgangspunt. Als gemeente zijn we één van de deelnemende partners binnen het Pact Woensel Zuid. Om op een goede manier invulling te kunnen geven aan uitvoering en opvolging van de doelstellingen op basis van het uitvoeringsprogramma, is het nodig om zowel personele capaciteit, middelen en richting hiervoor aan te geven. Daarbij dient het Pact Woensel Zuid ook op de juiste wijze geborgd te worden binnen de gemeentelijke organisatie.
Inrichten van de organisatie Door het benoemen van integraal gebiedsgericht werken als een van de bouwstenen voor de doorontwikkeling van de gemeentelijke organisatie krijgt het een hoge prioriteit. Hiermee is het een van de majeure projecten en
65
daarmee ook een van de grote organisatorische opgaven deze bestuursperiode. Er komt een sector Gebieden en Wijken, waarvoor in de Kadernota eerder al middelen zijn aangevraagd. In 2024 is gewerkt aan een definitie op leefbaarheid die dient als basis voor vraagstukken met betrekking tot integraal gebiedsgericht werken. Deze vraagstukken gaan over wat het integraal gebiedsgericht werken is, waar het een antwoord op geeft en wat het gevolg is voor de inrichting van de organisatie, overlegvormen, werkprocessen, besluitvorming, instrumentarium, toewijding en commitment. Dit vertrekpunt rondom leefbaarheid is sterk gebaseerd op de dimensies rondom leefbaarheid zoals die in de Buurtkijker opgenomen zijn. Om het gebiedsgericht werken te kunnen versterken gaan we veel gerichter werken én onderscheid maken. Om dit te kunnen doen is er meer slag- en realisatiekracht op het niveau van de wijken nodig. Door deze elementen te combineren zullen we ook op veel punten efficiënter zijn in ons werk. Denk aan de juiste interventies en effectievere besteding van budgetten.