22bst01169 Bijlage 1 - Begroting 2023
Tekst van het document
• Versterken partnerships: in de context van de schaalsprong én klimaatverandering is de vergroeningsopgave groot. Omdat we die niet alleen kunnen invullen zoeken we hierin niet alleen de samenwerking met lokale partners (zoals inwoners en ontwikkelaars) maar ook met landelijke/regionale partners (zoals Provincie en Rijk) om noodzakelijke aanpassing in wet- en regelgeving en/of aanvullende financiering te bewerkstelligen.
x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
15.408
17.787
18.709
18.427
18.312
18.400
Baten
-572
-206
-208
-208
-208
-208
Mutatie reserves
251
-1.045
-497
-321
-32
-32
15.087
16.536
18.004
17.898
18.072
18.160
Saldo
Realisatie Begroting
25
Toelichting taken
Lasten
Baten
Reserve
Versterken en onderhoud van het openbaar groen. Vanuit bestuursakkoord is voor Groenplan centrum structureel (€ 0,5 miljoen) beschikbaar en incidenteel is € 1,5 miljoen gereserveerd.
9.679
-25
-104
Versterken en onderhoud van de bomen. Zie paragraaf 3j voor bijbehorende kapitaallasten
2.088
-100
Versterking van de Biodiversiteit
130
Onderhouden en instandhouden van speelvoorzieningen
543
Lopende projecten openbaar groen en bomen
565
Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h).
3.751
Kapitaallasten: zie paragraaf 3h
1.703
*
-165
Overig
250
-83
-228
Totaal
18.709
-208
-497
Milieu
7.2 Riolering Optimale riolering Een optimale riolering voert al het afvalwater af naar de rioolwaterzuivering en beperkt wateroverlast en/of verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit door lozingen uit het rioolstelsel, op een doelmatige wijze. Vervangen van riool We houden de basisvoorzieningen op een doelmatige wijze in stand (op basis van inspectie gegevens en integrale afstemming met overige beleidsvelden). Geen wateroverlast en/of verstoring van de oppervlakte-waterkwaliteit We streven naar een gezonde en water en klimaatrobuuste(re) stad. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte hanteren we richtlijnen voor de aanleg van regenwaterberging om wateroverlast of verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit door lozingen te beperken. 26
Aanpassen waterstructuur We optimaliseren waterstructuren en leggen nieuwe waterstructuren aan om wateroverlast en verdroging te beperken, hittestress te verminderen en te ontharden en vergroenen voor een gezonde, water- en klimaat robuuste(re) stad. Afkoppelen verharding Om lozingen uit het rioolstelsel op oppervlaktewater te voorkomen, koppelen we verharding af en leiden het regenwater naar waterbergingslocaties. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
68%
≥ 70%
≥ 70%
≥ 70%
≥ 70%
≥ 70%
86%
≥ 80%
≥ 80%
≥ 80%
≥ 80%
≥ 80%
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Rioolvervanging meters
3.677
4.800
4.200
5.500
5.000
5.000
Waterstructuur (in meters)
3.110
500
500
500
500
500
4,1
6
6
6
6
6
% inwoners tevreden over de afvoer van het regenwater als het flink heeft geregend % inwoners tevreden over de kwaliteit van het ‘openbare water’ Prestatie-indicatoren
Afkoppelen verharding (in hectare)
In 2023 richten we ons vooral op: • Basisvoorzieningen in stand houden: het rioolstelsel en de hemel- en grondwatervoorzieningen houden we (samen met onze waterpartners) op doelmatige wijze in stand en verbeteren we waar mogelijk. • Zichtbare waterstructuren: deze dragen bij aan een leefbare, aantrekkelijke en gezonde stad. Ook leidt dit tot minder wateroverlast, verdroging en hittestress en verbetering van de waterkwaliteit en de groenstructuren. Een voorbeeld hiervan is het terugbrengen van de Gender in de stad. • Beheersbaar grondwatersysteem om de aan de grond gegeven bestemming mogelijk te houden: we bestrijden de huidige grondwateroverlast duurzaam en proberen te voorkomen dat nieuwe ontwikkelingen leiden tot grondwateroverlast. • Gedeeld eigenaarschap voor een klimaatrobuuste stad: we stimuleren (o.a. via subsidieregelingen en een gerichte communicatie strategie) groene daken en gevels, groen-blauwe schoolpleinen en bedrijventerreinen, afkoppelen van verhard oppervlak en ontharden / ontstenen & vergroenen van particulier terrein. • Klimaatbestendig en waterrobuust tot in de haarvaten van de stad: door afkoppelen van hemelwater en het realiseren van (liefst groene) waterberging in de openbare ruimte. Zo voorkomen we hittestress verdroging (sponswerking van de stad) en (hemel)wateroverlast.
x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
19.069
21.443
24.195
28.514
30.719
32.128
Baten
-20.129
-22.452
-25.828
-29.840
-32.045
-33.454
-148
0
307
0
0
0
-1.208
-1.009
-1.326
-1.326
-1.326
-1.326
Mutatie reserves Saldo
Realisatie Begroting
27
Toelichting taken
Lasten
Opbrengsten uit rioolheffing bij eigenaren van een woning, bedrijfspand of perceel met een rioolaansluiting
Baten
Reserve
-23.425
*
De rioolopbrengsten zijn gestegen door een verhoging van de riooltarieven. Dit is nodig voor investeringen in klimaatadaptatie (conform bestuursakkoord), voor onderhoud oppervlaktewater en voor inflatiedekking van investeringen. In de paragraaf 3a is o.a. de samenhang met de lokale lasten toegelicht. Opbrengsten uit rioolheffing bij afvoer van meer dan 500m3 afvalwater per jaar
-1.554
Overige opbrengsten
-342
Afvalwater: taken behorend bij de invulling van de afvalwaterzorgplicht voor de inzameling en afvoer van huishoudelijk afvalwater in het stedelijk gebied
2.491
Hemelwater: taken behorend bij de invulling van zorgplicht voor de doelmatige inzameling en verwerking van hemelwater in het stedelijk gebied.
1.097
Waterhuishouding: taken behorend bij afvoer van grondwater en hemelwater via Eindhovense watergangen en beheer van watergangen.
746
307
Overkoepelend over alle rioleringstaken (exclusief apparaatskosten): -taken behorend bij Rioleringszorg in het algemeen, waaronder ook grondwatertaken
2.583
-dotatie aan de voorziening voor investeringen afval- en hemelwater
12.562
*
De verhoging van de riooltarieven stelt ons onder meer in staat om extra middelen, die nodig zijn voor genoemde investeringen, te doteren aan de voorziening. In 2023 is de stijging € 1,6 miljoen. Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h).
1.961
Kapitaallasten (zie paragraaf 3h)
2.269
Overig
486
-507
Totaal
24.195
-25.828
28
307
Programma 3 Economie Dit programma omvat vier taakvelden die allen bijdragen aan de versterking van de bedrijvigheid in de stad en regio. Deze doelstelling staat onder het eerste taakveld Economische ontwikkeling uitgewerkt in de economische groei, toename werkgelegenheid en de digitalisering van de stad. De prestaties en indicatoren die hier mede aan bijdragen staan op meer uitgewerkt niveau beschreven onder de taakvelden 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur, 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen en 3.4 Economische promotie. Dit is ook als zodanig zichtbaar gemaakt in de doelenboom.
3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Als Brainportregio Eindhoven hebben we door de triple-helix samenwerking een sterke economie. Deze groeit op eigen kracht, ondanks de hoge grondstof- en energieprijzen, en lijkt niet zo afhankelijk van het loslaten van de coronamaatregelen als in andere regio’s van Nederland. Hoewel economische groei geen doel op zich is, is deze randvoorwaardelijk voor de ‘brede’ welvaart en het welzijn van onze samenleving, waarbij we willen dat al onze inwoners het (economische) succes van Brainport Eindhoven kunnen voelen. Het is van belang om te behouden wat we opgebouwd hebben. We blijven ons inzetten op een ondernemende, fijne stad met een sterk vestigings- en verblijfsklimaat om bedrijven te behouden en aan te trekken die bij ons passen. Via Brainport Development focussen we op de hightech bedrijven die onze stad en regio bijzonder maken: high tech systemen & materialen, food & technology, automotive, lifetech & health. Vanuit de gemeente Eindhoven versterken we de basis van onze economische ontwikkeling via innovatie, onze werklocaties, onze dienstverlening en onze ondersteuning van het brede MKB.
Met de inzet op economische transformatie ondersteunen we de betrokken belanghebbenden om (winkel)centrumgebieden weer toekomstbestendig te maken en om daarmee de leefbaarheid in de stad te vergroten. Met ons Startup beleid ondersteunen we Startups en Scaleups die de motoren voor het Brainport Ecosysteem zijn. In het bestuursakkoord is voor deze gebieden veel aandacht. Zie de uitwerking in de verschillende taakvelden. Om als stad aantrekkelijk te zijn en blijven, hebben we goede voorzieningen nodig. Daaronder vallen kunst, cultuur, design, evenementen, sport, onderwijs en recreatie. Deze dragen in belangrijke mate bij aan de aantrekkingskracht van Eindhoven voor bedrijven, (internationaal) talent, inwoners en bezoekers. De inzet op deze ‘zachtere’ factoren, zorgen voor de benodigde impuls voor de stad. Door de groei van de stad zijn er echter meer voorzieningen en een betere spreiding nodig. Hiervoor gaan we aan de slag met een Programma voor stedelijke en maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast is extra inzet nodig op arbeidsmarkt. We zetten samen met onze partners: ondernemers, overheid en onderwijs, in op een breed arbeidsmarktbeleid gericht op het onbenut arbeidspotentieel, waaronder de vele deeltijd werkers. Want al het talent telt en is nodig voor onze economie. Zeker omdat de arbeidsmarkt sinds 2022 is gekanteld naar een krappe arbeidsmarkt, in vrijwel alle sectoren.
Dat staat het bedrijfsleven en onze maatschappelijke opgaven in de weg en vraagt een planmatige aanpak om samen met ondernemers, en onderwijs, de arbeidsmarkt beter in balans te brengen.
29
Als centrumgemeente streven we met onze partners naar ontschotting van de werkgevers- en werknemersdienstverlening via het ‘Huis naar Werk’. Het Huis naar Werk is dé ingang voor alle werkgevers, werknemers en werkzoekenden met vraagstukken over Werk, Scholing en Ontwikkeling. Daarbij wordt gewerkt aan een arbeidsmarkt die zich steeds meer richt op talenten en vaardigheden dan sec kijkt naar diploma’s van potentiële medewerkers en een arbeidsmarkt gericht op een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en daarmee zich richt op duurzame inzet van talent. Naast ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. Daarmee wordt onze stad steeds internationaler. Daarbij willen we dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven. Het Holland Expat Center South draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat zij zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving.
30
31
3.1 Economische ontwikkeling Economische groei De groei van onze economie is geen doel op zich, maar is randvoorwaardelijk voor de ‘brede’ welvaart en het welzijn van onze samenleving. De gemeente op haar beurt schept voornamelijk randvoorwaarden die aan de economische groei bijdragen. Een deel van de randvoorwaarden komt tot stand door activiteiten die onze deelneming, Brainport Development NV uitvoert. De onderliggende doelstellingen en prestaties die bijdragen aan economische groei staan beschreven in taakveld 0.1 (als het gaat om de samenwerkingsverbanden waarmee we dit realiseren) en in de taakvelden 3.2, 3.3 en 3.4. Toename werkgelegenheid Naast ‘economische groei’ geeft het aantal banen een indicatie voor de omvang van onze economie. Hier draagt de gemeente aan bij. Direct, door de samenwerking binnen het Regionaal Werkbedrijf / Huis naar Werk (zie ook TV6.5). Indirect door het vestigingsklimaat door bijvoorbeeld te zorgen voor voldoende groeimogelijkheden op onze bedrijventerreinen en werklocaties, te werken aan een toekomstbestendige binnenstad en de promotie van onze stad en de dienstverlening aan internationals. De onderliggende doelstellingen en prestaties die bijdragen aan deze (hogere) doelstelling staan beschreven in de taakvelden 3.2, 3.3, 3.4 en 6.5. Arbeidsmarkt in Balans Op dit moment is er sprake van krapte op de arbeidsmarkt in bijna alle sectoren.
Werkgevers hebben veel vacatures die ze niet kunnen vervullen. We geven een extra impuls aan de arbeidsmarkt door samen met het bedrijfsleven en onderwijs op een creatieve manier het onbenut arbeidsmarktpotentieel aan te boren, waaronder de grote groep deeltijd werkers. De partners in Huis naar Werk schalen hiervoor de samenwerking op en bundelen initiatieven. Om vraag en aanbod goed bij elkaar te brengen is efficiëntie, flexibiliteit en korte lijnen tussen de partners essentieel. Tevens worden werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunt in hun weg naar werk. Het werkgelegenheidsteam is de drijvende kracht binnen Huis naar Werk en levert hiervoor expertise en capaciteit. Voor werkgeversdienstverlening maken we regionaal gebruik van de bestaande structuur van 04werkt. Regionaal arbeidsmarktbeleid: Naast de ontwikkeling van het Huis naar Werk voeren wij als centrumgemeente in toenemende mate de regie in de arbeidsmarktregio als het gaat om een breed georiënteerd regionaal arbeidsmarktbeleid, gericht op duurzame inzetbaarheid van de beroepsbevolking en voldoen aan de toekomstige arbeidsmarktvraag in brede zin en voorkomen van een verdere tweedeling. Daarbij richten wij ons op drie hoofdlijnen van beleid uit de Brainport Human Capital Agenda: Onderwijsinnovatie, Arbeidsmarkt in Balans en Leven Lang Ontwikkelen (LLO).
Innovatie Eindhoven staat voor grote maatschappelijke opgaven die samen met allerlei actoren moeten worden aangepakt. Dit kan de stad niet alleen en er moet in open innovatie worden samengewerkt met publieke en private partijen. Er zijn goede banden met kennisinstellingen in de omgeving, maar een meer structurele samenwerking past beter bij de complexiteit van de opgaven. Hiermee wordt de continuïteit, samenhang, kwaliteit en impact van de kennis en innovatie versterkt. Een strategische kennis en innovatie-agenda maakt dit mogelijk. Een voorbeeld van een structurele samenwerking is het Urban Data Centre Eindhoven waar aan innovatieve data-analyses wordt gewerkt die beter inzicht geven in de stad en haar inwoners.
32
Ontwikkelen van een innovatiestrategie en aanjagen van innovaties Om het innovatievraagstuk aan te pakken moeten bestaande en nieuwe netwerken en ecosystemen worden (door)ontwikkeld zodat de kennis en kunde van de stad optimaal wordt benut voor maatschappelijke opgaven. Tegelijkertijd is het wenselijk om kaders en generieke instrumenten te ontwikkelen, denk hierbij aan experimenteerruimte, faciliteiten voor bedrijven, nieuwe werkwijzen, en (ethische) kaders om digitale grondrechten te borgen. Het gaat hier om een systeemverantwoordelijkheid die de verschillende domeinen overstijgt. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Economische groei Eindhoven (%)
NNB
1%
2%
2%
2%
2%
Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-64
1.083
1.035
1.035
1.035
1.035
1.035
jaar)
In 2023 richten we ons vooral op: • Bestuursakkoord: voor maatregelen rondom economie en MKB staan verschillende middelen in het bestuursakkoord. Deze worden op hoofdlijnen als volgt ingezet: - € 150.000 structureel voor inzet op bedrijfsinvesteringszones bij meerdere bedrijventerreinen en wijkwinkelcentra. - € 166.000 structureel voor de opzet en bemensing van het MKB loket. - € 533.000 incidenteel voor MKB deals. - € 1 miljoen incidenteel voor de aanpak en transformatie van wijkwinkelcentra en wijk economie. - € 2 miljoen incidenteel voor aanpak op bedrijventerreinen, launching customer initiatieven en de innovatie agenda. - € 1,7 miljoen incidenteel voor binnenstad. • Arbeidsmarkt: In 2023 komen we samen met werkgevers en onderwijs tot (laagdrempelige) initiatieven en experimenten om het onbenut arbeidspotentieel aan te boren. We ontwikkelen het Huis naar Werk door waarbij het niet alleen gaat om werk, ontwikkeling en scholing voor werkzoekenden maar ook om een gerichte (werkgevers)aanpak. Daarnaast richten we ons op de drie hoofdlijnen uit de Brainport Human Capital Agenda. Om een extra impuls te geven aan het oplossen van de arbeidsmarktkrapte is binnen de organisatie structureel capaciteit nodig. • Leerwerkloket (LLO): het Leerwerkloket verder (LLO) door te ontwikkelen met passende dienstverlening.
• Skillsbased Economy: in het Huis naar Werk wordt gewerkt aan vernieuwing van het arbeidsmarktinstrumentarium via de doorontwikkeling en marktintroductie van onder andere het door Eindhoven en haar partners ontwikkelde Europese UIA- proeftuin project, Passport for Work. In 2023 vindt de verdere doorontwikkeling en uitrol plaats als we daar de financiering voor weten te regelen. • SROI Beleid: in 2022 is het regionale beleid op SROI (Social Return on Investment) herijkt en opnieuw vastgesteld. In 2023 wordt dit beleid lokaal en regionaal uitgevoerd. • Europees Sociaal Fonds (ESF): het aanvragen van ESF React en ESF Plus en uitvoering daarvan, waarbij de focus ligt op de gekozen speerpunten van de arbeidsmarkt en rekening houdend met de EU-kaders. • Match opleidingen en banen: met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen werken we aan een betere match tussen de (MBO)opleidingen en (toekomstige) banen. Om de waardering voor het MBO onderwijs en studenten die excelleren te waarderen werken we aan een passende invulling (awards). • Het doorontwikkelen van een strategische kennis- en innovatieagenda (SKIA): de SKIA geeft inzicht in de maatschappelijke uitdagingen waar de stad Eindhoven voor staat en de reeds beschikbare kennis en kennisecosystemen. Bovendien worden zo blinde vlekken tijdig gesignaleerd en kan worden geanticipeerd op ontwikkelingen.
Het doel is om (regionale) kennisecosystemen in te richten dan wel te versterken zodat complexe maatschappelijke uitdagingen structureel en al lerende worden aangepakt. • Toekomstbestendige binnenstad: om de binnenstad van Eindhoven toekomstbestendig te maken en te houden, is er sprake van continue proces. Zowel op gebiedsontwikkeling, zoals de Nieuw Bergen, als op het gebied van bijvoorbeeld ondernemerschap, verkeer en veiligheid. We werken in al die trajecten
33
•
•
intensief samen met partners uit de stad. Gedurende deze bestuursperiode zijn hiervoor bedragen beschikbaar gesteld. Binnenstadsdeal: voor 2023 en 2024 sluiten we een Binnenstadsdeal met de Stichting Binnenstad Eindhoven, EHV365 en de BIS-instellingen met daarin gezamenlijke ambities en concrete acties. Daarnaast werken we verder aan de strategische doelen van de bestaande Binnenstadsvisie Eindhoven 2025. Gebiedsontwikkelingen binnenstad: we gaan verder met de grote gebiedsontwikkelingen in de binnenstad zoals de Heuvel, de Nieuwe Bergen, Schellens en VDMA.
x € 1.000
Lasten Mutatie reserves Saldo
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2.989
3.254
3.412
3.311
3.307
3.301
-72
0
-60
0
0
0
2.917
3.254
3.352
3.311
3.307
3.301
Toelichting taken
Lasten
Samenwerking met het bedrijfsleven en kennis- en onderzoeksinstellingen (financiering Brainport Development)
Baten
Reserve
1.680
Algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid en innovatie (incl. werkbudget)
943
Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h)
707
Kapitaallasten
20
Overig
62
Totaal
3.412
*
-60 0
-60
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ruimte voor bedrijvigheid Bestaande bedrijven in Eindhoven hebben ruimte nodig om te groeien. We zien dat de vraag naar ‘ruimte om te ondernemen’ stijgt. Om dit en nieuwe ontwikkelingen te faciliteren kijken wij nadrukkelijk naar de doorontwikkeling en uitbreiding binnen onze bestaande campussen en onze binnenstad. Bij de programmering bedrijventerreinen zijn de huidige kaders leidend. Wanneer een bedrijf de groei niet op de eigen locatie kan realiseren, ligt een verhuizing voor de hand. Waar nodig, kunnen we de ondernemer begeleiden bij de herhuisvesting. In het geval de ondernemer kiest voor nieuwbouw, kijken we of deze in aanmerking komt voor een gemeentelijke kavel bedrijfsgrond. In de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) worden jaarlijks de grondexploitatieprojecten geprogrammeerd en geprioriteerd. Daarom zijn er voor de doelstellingen uit 3.2 geen effect- en prestatie-indicatoren opgenomen. De inspanningen bij het faciliteren van ondernemers, zijn te vinden onder taakveld 3.3. De (her)ontwikkeling van bestaande bedrijvenlocaties financieel mogelijk maken Het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW) stelt leningen of garanties beschikbaar voor (her)ontwikkelprojecten op bestaande bedrijvenlocaties. Het ROW ondersteunt alleen projecten die zonder een (financiële) impuls niet gerealiseerd kunnen worden.
Het ROW kijkt daarbij naar werkgelegenheid, innovatie, versterking van ketens van toeleveranciers en versterking van clusters en campussen. Dit doen we samen met de deelnemende gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven. We blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden om herontwikkeling mogelijk te maken.
34
Ruimte bieden aan uitbreiding en nieuwvestiging Om onze regionale economie te versterken, ondersteunen we bedrijven die op zoek zijn naar nieuwe huisvesting. In het Stedelijk Gebied Eindhoven hebben we het samenwerkingsverband ‘9voor1’ ingericht, waarbinnen we als 9 gemeenten de handen ineenslaan bij de behandeling van huisvestingsvragen van ondernemers. Daarbij geldt het uitgangspunt dat we opereren ‘als waren we één gemeente’. In 2023 richten we ons vooral op: • Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW): het vernieuwde ROW is in 2021 gestart en wordt in 2022 geëvalueerd. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie wordt er in 2023 al dan niet een vervolg aan de werkzaamheden gegeven. Ook in 2023 blijven we op zoek naar nieuwe mogelijkheden om herontwikkeling mogelijk te maken. • Programmering werklocaties: actualiseren van de regionale afspraken (dit is twee jaar eerder dan gepland). Doorontwikkeling richting een toekomstbestendige binnenstad. • Stedelijk Gebied Eindhoven: als gevolg van de Coronacrisis is de promotie rondom het vernieuwde ‘9voor1’ opgeschoven in de tijd. De aangepaste website zal actief onder de aandacht worden gebracht bij de doelgroep. • Transformatie leegstaande kantoor- en bedrijfspanden: voor zover nog beschikbaar in verband met de toegenomen vraag.
Zo zal in 2023 met behulp van een lening van het ROW in het voormalige KPN Telecomgebouw de Microtuin openen. x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
9.569
7.084
13.018
10.892
15.563
15.561
Baten
-10.598
-6.356
-12.065
-9.954
-14.628
-14.628
1.161
0
0
0
0
0
133
728
953
938
935
933
Mutatie reserves Saldo
Realisatie Begroting
Toelichting taken
Lasten
Baten
Activiteiten gericht op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid. Dit betreft o.a. grondexploitatie bedrijventerreinen (incl. fasering over de jaren; zie paragraaf 3g grondbeleid), ontwikkeling en onderhoud bedrijfslocaties, herontwikkeling bedrijfspanden, verduurzaming bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden en winkelstrips, werkzaamheden voor land- en tuinbouwgronden. Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h)
12.884
-11.998
Reserve *
549
Kapitaallasten, incl. rente over eigen financieringsmiddelen: zie paragraaf 3h)
-615
*
Bestuursakkoord: Structurele investeringen voor vestigingsklimaat en voorzieningen
200
*
Leges voor vaste standplaatsen
-67
Totaal
13.018
35
-12.065
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven Het ondernemersloket dat in de Coronacrisis is opgezet ontwikkelen we door naar een MKB loket dat MKB-ers ondersteunt in hun ambities op het gebied van verduurzaming, digitalisering en internationaal ondernemen. Hier komt structurele financiering voor beschikbaar vanuit het bestuursakkoord. We onderzoeken de mogelijkheden om, waar mogelijk samen met het Rijk en de provincie, aanvullende financiële middelen beschikbaar te stellen, naar het voorbeeld van de landelijke ‘MKB-deals’. Faciliteren bedrijven Zie ook TV3.2. Om onze economie te versterken faciliteren we bedrijven die willen investeren in onze stad en regio. Samen met acht omliggende gemeenten ondersteunen we die bedrijven bij hun locatiekeuze, door onderling af te stemmen in ‘9 voor 1’. De gemeente is vanuit Economische Zaken (EZ) het eerste aanspreekpunt voor externe stakeholders en adviseert over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, bestemmingsplan-mogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. Daarnaast wordt vanuit EZ samen met kennisinstellingen en het lokale bedrijfsleven het MKB uitvoeringsprogramma jaarlijks vorm en inhoud gegeven middels ‘Onze Stad Onderneemt’.
Waarbij nadrukkelijk ingezet wordt op de lokale ondernemer (conform bestuursakkoord). We onderzoeken daarnaast hoe we de regeldruk voor MKB-ers kunnen verminderen. Onze lokale MKB-ers zijn een belangrijke werkgever in de regio en een drijvende kracht van onze economie. We kopen zoveel mogelijk lokaal in en zoeken daarbij creatief naar wat mogelijk is. MKB bedrijven helpen bij het aannemen van internationale werknemers Bij vragen van het MKB in (regio) Eindhoven bij het werven, laten landen en behouden van internationale medewerkers is het expat center zowel proactief als reactief aan zet. Dat kunnen vragen over formaliteiten zijn (inschrijving, verblijfsvergunningen), over cultuur binnen het bedrijf, de voertaal, opleiding, etc. Met de International Talent Scan helpen we MKB bedrijven te onderzoeken waar de leemtes zitten binnen hun bedrijf als het gaat om het werken met en behouden van internationale werknemers en vervolgens worden ze verwezen naar (markt-)partijen met specifieke kennis die hen kunnen helpen. Via het Living In programma verbinden we de talentvolle spouses (partners van aangetrokken internationale medewerkers) aan datzelfde MKB. In samenwerking met Huis naar Werk en Expat Spouse Initiative bereiden we mensen voor op werken in de lokale arbeidsmarkt.
Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie De grote hightech bedrijven en onderzoeksinstellingen in onze regio zoeken in heel de wereld naar mensen met bijzondere en specifieke talenten. Deze mensen willen we zo goed mogelijk faciliteren bij de noodzakelijke formele procedures en we helpen hen om mee te doen in de samenleving. Daarnaast richten we ons via de ontwikkelingen van het Huis naar Werk op structurele versterking van talent in de breedte voor onze economie. Internationale werknemers helpen om in Eindhoven te komen wonen en werken Holland Expat Center South helpt internationale (kennis)werkers, onderzoekers, hun families en werkgevers bij formele procedures die nodig zijn om hier te kunnen wonen en werken. Informatie en advies wordt vaak met fysieke en digitale events voor internationals beschikbaar gemaakt (vooral gericht op 'hoe werkt het hier in Nederland'). Daarnaast is er het Living In programma dat inzet op het behoud van talent en hun integratie in onze samenleving.
36
Prestatie-indicatoren Aantal bedrijven in de regio dat gefaciliteerd is
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
121
80
80
80
80
80
<250
-
250
250
250
250
6.100
4000
7000
7000
7000
7000
door het ‘een-loket’ Aantal MKB bedrijven dat geholpen wordt door het Expat Center Gefaciliteerde internationals door het Expatcenter
In 2023 richten we ons vooral op: • Het MKB loket wordt ingesteld: vanuit hier worden voorbereidingen voor het programma ‘snappen of schrappen’ (minder regels) opgezet. Nieuwe MKB-deal: we gaan bekijken met onze partners of en hoe we de huidige MKB-deal voort kunnen zetten. Daarvoor stellen we de benodigde incidentele cofinanciering ter beschikking vanuit het bestuursakkoord. • Inschrijven en registratie internationals: het aantal internationals groeit met onze stad mee. We werken aan het verbeteren van onze dienstverlening ten aanzien van het inschrijven/registreren van het sterk groeiend aantal internationals door zowel de front- en backoffice van het expat center, als de inzet vanuit Basis Registratie Personen (Publieks Contacten) te versterken. • Living In programma en MKB accountmanagement internationals: gemeente Eindhoven heeft voor 2023 incidenteel middelen opgenomen in de begroting om de continuering van het programma Living In en het MKB accountmanagement te kunnen financieren. Daarnaast heeft het expat center samen met meerdere Brabantse partners een subsidie ontvangen van de Provincie Noord-Brabant waardoor we het programma voor 2023 kunnen continueren.
Voor 2024 en verder is in de begroting een nieuwe en structurele dekking gevonden om het Living In programma te kunnen continueren en daarmee onze inzet op behoud van talent en de snelle en effectieve integratie van nieuwe internationals. • Hotspot: beoogd wordt een plek die openstaat voor iedereen en ruimte biedt aan publiek debat, informatievergaring, creatieve co-creatie en toevallige ontmoeting. Het is een samenwerking geïnitieerd door het expat center, Bibliotheek Eindhoven en Eindhoven365. Hotspot kan zo ook betekenis krijgen in de transformatie naar een aantrekkelijke en leefbare binnenstad met voldoende maatschappelijke voorzieningen voor het groeiend aantal inwoners. In de tweede helft van 2022 en eerste helft 2023 zal met gebruikmaking van mogelijke externe financiering een projectplan worden voorbereid.
x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
3.050
2.048
1.326
1.605
1.604
1.604
Baten
-1.819
-1.823
-1.038
-1.038
-1.038
-1.038
Mutatie reserves
-436
0
0
0
0
0
Saldo
795
225
288
567
566
566
Toelichting taken
Lasten
Baten
Markten en standplaatsen
154
-670
Activiteiten gericht op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid (o.a. grondexploitatie bedrijventerreinen, ontwikkeling en onderhoud bedrijfslocaties, herontwikkeling bedrijfspand, verduurzaming bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden en winkelstrips, werkzaamheden t.b.v. land- en tuinbouwgronden) Bestuursakkoord: Structurele middelen voor uitvoering BIZ
273
-368
150
*
Bestuursakkoord: Structurele middelen voor MKB
166
*
Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h)
537
Kapitaallasten
44
Totaal
1.324
37
-1.038
Reserve
0
3.4 Economische promotie Toename economische activiteiten We willen meer economische dynamiek in de stad krijgen door nieuwe bedrijven en investeerders aan te trekken en te zorgen voor nieuwe banen. De waarde van citymarketing voor de stad van de afgelopen 10 jaar is hoog geweest en dit gaan we voortzetten. Hiervoor is een nieuwe citymarketingstrategie vastgesteld (2022-2029). Samen met Brainport Development promoten we de campussen van Eindhoven als vestigingsplaats voor internationale bedrijven. Onze campussen (TU/e, HTC, Strijp-S / T en BIC) zijn de innovatie hotspots voor onze regio. Daarom verstevigen we de samenwerking tussen de campussen in een bestuurlijk campusoverleg, inclusief uitvoering. We stimuleren daarnaast samenwerking en het maken van gezamenlijke afspraken op al onze bedrijventerreinen op het gebied van o.a. duurzaamheid, circulariteit, innovatie, veiligheid en vergroening. Verder maken we door het jaar heen evenementen mogelijk en stimuleren we startende ondernemers en startups bij hun zoektocht naar kennis, financiering en contacten met relevante organisaties die hen kunnen bijstaan. Zichtbaarheid startups We willen met het startup ecosysteem van Brainport Eindhoven meedoen in de top van Europa. Voor 2023 is het streven dat Brainport Eindhoven wereldwijd bekend staat om haar levendige startupklimaat met een positieve economische en maatschappelijke impact.
Onze ambitie is om in Europa tot de top van startup ecosystemen te behoren en het nummer één ecosysteem voor Deeptech startups te zijn. In 2023 ronden we het Regiodealproject ‘Vergroten zichtbaarheid startup ecosysteem’ af. Doel was om de regio als startup hub verder op de kaart te zetten. Er zijn een aantal deelprojecten opgezet en in 2023 zal de focus liggen op de continuering van deze projecten, zoals het startup brand event Level Up. Verder sluiten we met onze gemeentelijke dienstverlening aan op de one-stop-shop, genaamd The Gate. 2023 is het jaar waarin het eerste Startup in Residence programma afgerond zal worden. Er worden een aantal challenges uitgezet waar de gemeente Eindhoven oplossingen voor zoekt. Samen met startups wordt hieraan gewerkt en krijgen ze tijd, geld en ruimte om deze oplossingen te testen en te valideren. Daarmee zijn we als gemeente Eindhoven een launching customer voor startups en dragen we bij aan het regionale ecosysteem. Dit doen we binnen de mogelijkheden van ons inkoopbeleid. Versterking vestigings- en leefklimaat De groei als gevolg van de economische ontwikkeling van (de regio) Eindhoven, heeft impact op onze voorzieningenstructuur. Het voorzieningenniveau voor de bewoners moet op deze groei worden aangepast. We moeten ingrijpen om meer van het hetzelfde én om tekorten te voorkomen.
Vraag en aanbod moeten we op elkaar afstemmen en vernieuwing een plek bieden. Daarom ontwikkelen we conform bestuursakkoord een gemeentebrede aanpak 'Stedelijke en maatschappelijke Voorzieningen' zodat we programmatische keuzes kunnen maken in onze gebiedsontwikkelingen, een plintenstrategie kunnen maken en regie kunnen voeren op het niveau van voorzieningen in centrumgebieden en wijken. Aantrekkelijke stad om te bezoeken We willen een aantrekkelijke stad zijn, waar mensen graag wonen, werken, verblijven en recreëren. Onze citymarketingorganisatie (Eindhoven365) promoot dit en draagt hiermee bij aan de bekendheid van Eindhoven. Onze (winkel)centrumgebieden dragen met hun sociale en maatschappelijke, naast economische, functie ook bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van onze stad. De binnenstad neemt hier als huiskamer en visitekaartje van de stad een bijzondere plek in. We zoeken daarbij naar een goede balans tussen leefbaarheid en levendigheid. Dit is uniek voor Eindhoven en daarmee zijn we met de G6 een city deal binnensteden aan het voorbereiden. Uit onderzoek blijkt dat gemeenten die zelf actief de handschoen oppakken en de transformatie van wijkwinkelcentrumgebieden en binnensteden niet puur aan de markt overlaten, aantoonbaar meer succes boeken.
We staan voor het belang van levendige centrumgebieden, hebben hier geld voor gereserveerd in het bestuursakkoord onder ‘wijkeconomie’ en zullen daarom nadrukkelijker de regie nemen. We pakken de transformatie van monofunctionele centrumgebieden naar vitale en ‘place to be’ op in
38
samenwerking met de direct belanghebbenden. Daarbij stimuleren we ondernemerscollectieven (biz aanpak) en initiatieven waaruit het gewenste aanbod kan ontstaan. Stimuleren van evenementen Evenementen voor sport en cultuur hebben grote publiekswaarde voor de hele regio. Met topevenementen zoals de jaarlijkse marathon, GLOW en de Dutch Design Week zetten we Eindhoven (inter)nationaal stevig op de kaart. In 2023 zetten we in op uitvoering van de vastgestelde evenementenvisie, zo worden de locatieprofielen voor evenementen geactualiseerd. Deze locatieprofielen vormen de basis voor het vergunningenbeleid. Dit beleid wordt in 2023 aangepast/geactualiseerd. In 2022 is het manifest Klimaatdeal evenementen vastgesteld met een aantal organisatoren van evenementen. In 2023 wordt dit manifest uitgevoerd. Tot slot voeren we in de regio het gesprek om voldoende ruimte voor grootschalige evenementen aan te wijzen. Effectindicatoren Vestigingen (van bedrijven - aantal per 1.000
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
157
143
143
143
143
143
NNB
700
900
900
900
900
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
5
5
3
0
0
0
31
25
20
0
0
0
41
400
400
400
400
400
inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) Aantal hotelovernachtingen (x 1.000)
Prestatie-indicatoren Aantal organisatorische bijdragen aan startupevenementen Aantal verbindingen tussen startups en relevante economische belanghebbenden Aantal evenementen
In 2023 richten we ons vooral op: • Economische Transformatie Centrumgebieden: tijdens de start van het project Economische Transformatie Centrumgebieden in 2021 zijn een aantal doelstellingen geformuleerd. Eind 2023 loopt het project af, een aantal doelstellingen zijn inmiddels gerealiseerd. In 2023 richten we ons op het verbinden van partijen welke kunnen zorgen voor aanbod die de gewenste richting van de verschillende geprioriteerde centrumgebieden versterken en brengen we in beeld welke instrumenten doelmatig zijn om de transformatie van de gebieden te continueren en te versnellen. Daarnaast dienen de ervaringen opgedaan tijdens het project als input voor het programma stedelijke en maatschappelijke voorzieningen. Ook zijn in het bestuursakkoord middelen gereserveerd voor een nieuwe tranche investeringen. • Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen: dit is een gemeentebreed pilot programma onder de Omgevingswet, waarmee de organisatie vanaf 2023 samen met de externe partners gaat werken aan de optimalisatie van het voorzieningenniveau in de stad. • Horecabeleidsplan: we stellen een plan op om Eindhoven nog meer te laten bruisen. De horeca, het nachtleven en het mogelijk maken van nachtelijke evenementen, komen in dit plan samen. Met de groei van Eindhoven is de horeca in de stad gegroeid en blijft deze naar verwachting groeien.
Daarom moeten we blijven nadenken hoe we als stad onze horeca willen inrichten. Wat vinden we belangrijk? Waar willen we wat wel en wat waar niet en wanneer wel en niet? Vanuit de Rijksoverheid zijn inmiddels ook nieuwe kaders aangereikt die vooral betrekking hebben op het gebruik en verstrekken van alcohol. Hierin speelt de horeca ook een rol. We evalueren sowieso de proef met de 24-uursontheffingen en de ‘Verlaatjes’. Ook wordt het nieuwe terrassenbeleid (wat nu i.v.m. de herinrichting wordt aangepast) onderdeel van het nieuwe plan. Het integrale plan wordt daarmee één bouwsteen van het Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen. • Brand event Level-up: in 2023 (laatste jaar) zal de startup officer aansturing geven aan het brand event en zorgen dat er voldoende partners aansluiten. De eerste twee jaar van het event worden gefinancierd vanuit
39
de regiodeal, dus we zullen, naast het organiseren van het evenement, moeten zorgen voor voldoende partners om het evenement de komende jaren voort te kunnen zetten.
x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
5.339
3.247
3.355
3.243
3.250
3.250
Baten
-2.425
-2.817
-2.817
-2.817
-2.817
-2.817
Mutatie reserves
-2.964
-49
121
121
121
121
-50
381
659
547
554
554
Saldo
Toelichting taken
Lasten
Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h)
1.054
Evenementensubsidies (waaronder GLOW en subsidieregeling 'Eindhovenementen')
1.872
Toeristenbelasting
Baten
Reserve
-2.557
Promotionele activiteiten gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en instellingen, nieuwe werkers en toerisme (waaronder Eindhoven evenementen, Eindhoven traditie, Stichting Eindhoven marketing en Project Open Eindhoven)
276
Bestuursakkoord: structurele middelen voor nachtleven
133
Overig
20
Totaal
3.355
-260
121
*
-2.817
121
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 3 Economie zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: Indicator
peiljaar
NL
100.000-
Eindhoven
300.000 Functiemenging
2021
53,3%
56,2%
60%
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inw.15 t/m 64 jr)
2021
165,1
154,2
156,8
Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 3 Economie zijn dat de volgende: Taakveld 3.1: Brainport Development N.V. Brainport Development draagt bij aan de economische structuurversterking van Brainport Eindhoven, versterking van het vestigingsklimaat en een toename van werkgelegenheid. Dat doet de onderneming door het stimuleren en realiseren van projecten en programma’s, het promoten van Brainport Eindhoven in binnen- en buitenland, en het ontwikkelen en monitoren van de regionaal-economische strategie van de triple helix (Stichting Brainport). Taakveld 3.1: Breedband Regio Eindhoven B.V. Breedband draagt bij aan het vestigingsklimaat voor bedrijven door het in eigendom verwerven, exploiteren en beheren, dan wel het op andere wijze realiseren van glasvezelinfrastructuur in de regio Eindhoven ten behoeve van bedrijven en instellingen. Vanuit maatschappelijk perspectief is BRE is een deelneming met een strategisch karakter voor het realiseren van de ambities van de gemeente Eindhoven op het gebied van digitalisering. De coronacrisis heeft het belang en noodzaak van excellente digitale infrastructuur nog eens extra onderstreept. Meer en meer is digitale connectiviteit een nutsfunctie geworden waarvan goede borging van het publiek belang aan de orde is.
40
Taakveld 3.1: Twice Eindhoven B.V. Twice stimuleert de totstandkoming en ontwikkeling van jonge, innovatieve technologie-ondernemingen in vijf thematische bedrijvencentra op 2 innovatieve hotspots in Eindhoven (Twinning 1999 - Bèta 2007 - Catalyst 2012 - Mµ 2013 – Alpha 2021). Doel is om kleinschalige innovatieve high tech bedrijven hoogwaardige (infrastructurele) faciliteiten en voorzieningen te bieden (waaronder huisvesting) en uit te laten stromen om de sociaal economische structuur te versterken voor de Brainport Regio. Daarnaast ondersteunt Twice het ecosysteem door verbinding met het regionale netwerk van adviseurs, investeerders en andere interessante partners. Twice blijft daarmee uniek en van groot belang voor het Brainportvestigingsklimaat. Instroom -, uitbreiding- en uitstroom van bedrijven zijn de KPI parameters voor succes. Taakveld 3.2: Flight Forum Beheer B.V. Zie Flight Forum C.V. Taakveld 3.2: Flight Forum C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met Schiphol Real Estate voor de ontwikkeling van een innovatief en kwalitatief hoogstaand businesspark nabij Eindhoven Airport. De ontwikkeling van dit terrein is erop gericht om de economie van Eindhoven verder te versterken door nieuwe bedrijvigheid aan te trekken en uitbreiding van bestaande bedrijvigheid. Dit bevordert een toename van werkgelegenheid.
De bedrijfsruimteclusters zijn sinds 2020 volledig uitgegeven. Op het kantorencluster is nog ruimte voor de toevoeging van nieuwbouw. In 2021 is het besluit genomen om de doelgroep voor dit cluster te verbreden; naast kantoorhoudende bedrijven kunnen zich hier nu ook een aantal aanpalende activiteiten vestigen. Deze moeten ervoor zorgen dat Flight Forum aantrekkelijker wordt voor de doelgroep.
41
Programma 4 Onderwijs Het taakveld 4.1 Openbaar Onderwijs heeft geen specifieke budgetten, de doelen en prestaties behorende bij dit taakveld zijn opgenomen bij de taakvelden 4.2 en 4.3. Taakveld 4.2 betreft de onderwijshuisvesting, dit is een wettelijke plicht voor openbaar en bijzonder onderwijs (o.a. nieuwbouw of aanpassing van bestaande schoolgebouwen). Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken betreft het uitvoeren van wettelijke taken op het terrein van onderwijs en de inzet om voor iedereen in de leeftijd van 0-23 jaar ontwikkelkansen te creëren en de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen.
4.2 Onderwijshuisvesting (incl. 4.1 Openbaar basisonderwijs) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (incl. 4.1 Openbaar basisonderwijs) We zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor kwalitatieve onderwijshuisvesting. Daarvoor stellen we samen met de PO en VO schoolbesturen Integrale Huisvestings Plannen op. Daarin worden projecten van meerdere schoolbesturen gezamenlijk afgewogen en op elkaar afgestemd. De komende jaren gaan we toewerken naar een lange termijn planning (16 jaar). Daarnaast kunnen de scholen programma aanvragen indienen die jaarlijks worden beoordeeld. We hebben als gemeente de volgende wettelijke taken op het terrein van onderwijs: • bestrijden van onderwijsachterstanden; • toezicht en handhaving kinderopvang; • toezicht openbaar onderwijs; • handhaven Leerplichtwet; • uitvoeren van regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC); • tegengaan van voortijdig schoolverlaten (VSV); • uitvoeren van Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB); • zorgdragen voor leerlingenvervoer. Daarnaast werken we in 2023 met de partners in de stad intensief samen op de volgende onderdelen: Lokaal Educatieve Agenda en aanpak corona en jeugd: We werken samen met LEA (Lokale Educatieve Agenda) partners om voor iedereen in de leeftijd van 0-23 jaar ontwikkelkansen te creëren.
We geven samen uitvoering aan de Lokaal Educatieve Agenda 2020-2024 en in 2023 gaan we aan de slag met het kader vanaf 2024 en verder. Daarnaast voeren we ook samen met deze partners in 2023 het “programma jeugd en corona” uit om kwetsbare kinderen en jongeren te helpen. De agenda is gericht op een betere aansluiting onderwijs-jeugdhulp én ontwikkelkansen voor iedereen, waaronder het bevorderen van kansengelijkheid, het bevorderen van actief burgerschap en het bestrijden van onderwijsachterstand. In 2022-2023 wordt bijvoorbeeld concreet ingezet op de rijke schooldag op scholen in Eindhoven, het bevorderen van actief burgerschap middels initiatief maatschappelijke diensttijd (MDT), het terugdringen van laaggeletterdheid door een leesoffensief, het bestrijden van onderwijsachterstanden door inzet van voor- en vroegschoolse educatie op SPILcentra (spelen, integreren en leren), het verbeteren van aansluiting onderwijs-jeugdhulp middels pilots integraal arrangeren in het primair en voortgezet onderwijs. We monitoren de resultaten jaarlijks via de LEA monitor. De intensivering rondom Rijke Schooldag nemen we mee in de huidige LEA en opzet voor de nieuwe LEA vanaf 2024. Aanpak voortijdig schoolverlaten We zetten extra in voor de aanpak voortijdig schoolverlaters (VSV) in de stad Eindhoven om het percentage vsvers in de stad Eindhoven te laten dalen.
Overigens zijn de cijfers in vergelijking met andere steden lager. Naast 42
de bestaande instrumentaria en het intensiveren van de ’huisbezoeken’ gaan de onderwijsinstellingen VSV vooral tegen met een meer integrale en preventieve aanpak voor jongeren tot 23 jaar. Dit omdat we niet geloven in bestraffen, maar in motiveren. Daarnaast gaan we vanuit arbeidsmarktbeleid in gesprek met werkgevers over hoe we samen een duurzaam perspectief kunnen gaan bieden aan de jongeren, die dankzij gunstige arbeidsmarkt nu voortijdig instromen op de arbeidsmarkt – de zgn. ‘groen pluk’ - met daarbij de focus op het behalen van een startkwalificatie. Aanpak Laaggeletterdheid We werken samen met kernpartners laaggeletterdheid om de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen. We voeren het herijkte stadsplan basisvaardigheden uit dat zich richt op preventie (gezinsaanpak), vergroten bereik, passend aanbod en bewustwording. In 2023 gaan we aan de slag met een plan voor 2024 en verder. Daarnaast geven we invulling aan de bestuurlijke opdracht om te komen tot stadsdeelbibliotheken. Voor allebei de opgaven (stadsdeelbibliotheek en laaggeletterdheid) gebruiken we de intensiveringsmiddelen vanuit het bestuursakkoord. Kansengelijkheid en inclusie MBO,HBO en WO Het onderwijs biedt gelijke kansen voor individuen om onderwijs te genieten en om zich te vormen, te ontwikkelen en te scholen gedurende de levensloop (definitie onderwijsraad).
Samen met het MBO, HBO en WO worden in 2023 gesprekken gevoerd om kansengelijkheid en inclusie binnen het onderwijs, ook in Eindhoven, nadrukkelijk op de agenda te plaatsen en de belemmeringen samen aan te pakken en/of aan te kaarten in Den Haag.
43
4.2 Onderwijshuisvesting Goede onderwijshuisvesting Het onderwijslandschap van Eindhoven is divers en in ontwikkeling. Samen met regiogemeenten zijn we voorloper op het gebied van internationalisering van onderwijs. Dit heeft geleid tot de in juni 2020 vastgestelde visie internationalisering van onderwijs. Gevolg van deze visie is een uitbreiding van de International School Eindhoven (ISE) en het faciliteren van internationaal onderwijs bij regulier onderwijs voor long stay internationals. Integraal plannen en realiseren Er wordt met schoolbesturen en partners een Integraal Huisvestingsplan (IHP) gemaakt om tot een goede, afgewogen planning te komen. In Eindhoven geven we hier invulling aan via businesscases, waarin samen met scholen en partners afwegingen worden gemaakt per thema (bijvoorbeeld speciaal basisonderwijs) of per wijk. Een goede afweging heeft gevolgen voor de planningshorizon. De afgelopen jaren zijn er grote stappen gemaakt op het gebied van onderwijshuisvesting. De bouwmarkt is sinds 2022 (oorlog Oekraïne) zeer onrustig en onvoorspelbaar. Dit zorgt voor veel ontwikkelingen en vraagt extra aandacht bij verschillende lopende of nog te plannen projecten. Op dit moment is het dan ook moeilijk te voorspellen wat dit voor de exacte termijnen van projecten in 2023 betekent. De hieronder genoemde termijnen kunnen schuiven.
Daarnaast zorgt de autonome ontwikkeling van de bouwkosten (die niet voorzien was) dat we de wijze van indexering en de verordening moeten aanpassen. Dit nemen we in 2023 ter hand. In 2023 richten we ons vooral op: • IHP Voortgezet Onderwijs: we gaan verder met de uitvoering het IHP VO. In 2023 wordt er gestart met de nieuwbouw van Lorentz Casimir College en Van Maerlantlyceum. Voor het Joris College en Plein Helder worden de plannen verder geconcretiseerd zodat er in Q2 van 2024 gestart wordt met de realisatie van de nieuwbouw. Oplevering staat gepland in Q2 van 2025. • IHP Primair Onderwijs: we hebben de projecten van de “Herijking uitvoeringsprogramma 2020 SALTO & SKPO” in 2021 ter hand genomen. Oplevering van de nieuwbouw van basisschool De Tweelingen wordt in Q3 2023 opgeleverd. In de eerste helft van 2023 wordt aangevangen met de uitvoering van basisschool De Klapwiek, en in Q4 wordt de nieuwbouw van basisschool De Achtbaan afgerond. In de tweede helft van 2023 starten tevens de werkzaamheden voor de uitbreidingen van Strijp Dorp en basisschool De Regenboog. Met de betrokken partners zijn we in overleg over de lopende plannen voor SBO Noord. De bestaande locatie leek te klein daarom worden aanvullende locaties onderzocht. Op basis van de locatiekeuze worden de plannen verder uitgewerkt. • IHP Gestel: het eerste kwartaal 2023 staat de oplevering van IHP Gestel gepland.
Het onderzoek vraagt meer tijd om zorgvuldig te kijken naar een optimale oplossing waarbij we ook het tegengaan van segregatie meenemen. • Strategisch IHP: we vangen aan met de werkzaamheden voor een nieuw overkoepelend IHP. Hierin wordt een doorkijk gemaakt voor een periode van 16 jaar. Dit IHP omvat een financiële vertaling en borging, waarin ontwikkelingen zoals de woonvisie en klimaatneutraal (CO2 en circulair) 2050 vertaald zijn in onderwijsvoorzieningen op wijkniveau. Hierover gaan we de raad in 2023 nog verder informeren. • ISE: de werkzaamheden voor de uitbreiding van de ISE vangen aan in de tweede helft van 2023. • Design Academy: de Design Academy is op zoek bent naar een nieuwe locatie in Eindhoven. Het huidige gebouw voldoet niet meer aan uw visie op onderwijs en design. Wij spannen ons in, onder meer door ons netwerk in te zetten, om de academie op een goede nieuwe plek in onze stad te laten landen. • Ventilatie en binnenklimaat scholen: bij EBS Online en Vrije basisschool De Regenboog zijn de werkzaamheden begin 2022 gestart en SKPO is van start gegaan in Q4 2022. Conform de regeling van het Rijk worden er in 2023 een aantal van deze projecten opgeleverd. In 2022 is de subsidieregeling voor de aanschaf van UV-C apparatuur vastgesteld met een subsidieplafond van € 700.000. In eerste instantie is de regeling voor scholen waar mechanische ventilatie aanwezig is.
De aanvraagtermijn loopt tot en met 31 december 2022. Er zijn reeds aanvragen ingediend voor een groot aantal lokalen. In de eerste helft van 44
2023 gaan we bekijken hoe we de subsidieregeling voor de aanschaf van UV-C apparatuur verder kunnen inzetten ook voor scholen zonder mechanische ventilatie.
x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
18.752
22.297
25.234
23.423
22.253
22.414
Baten
-4.465
-2.739
-2.787
-2.822
-2.822
-2.822
Mutatie reserves
3.840
-2.735
-3.600
-1.596
-262
-262
Saldo
18.126
16.823
18.847
19.005
19.169
19.330
Toelichting taken
Lasten
De kapitaallasten bedragen € 10 miljoen (zie paragraaf 3h), deze lopen op tot € 11,7 miljoen in 2026. Daarnaast een stelpost kapitaallasten van € 2,6 miljoen voor nog uit te voeren IHP-projecten; in 2023 dalen deze met € 0,3 miljoen door gerealiseerde projecten, aflopend tot € 1,3 miljoen in 2026.
12.564
Kosten voor beheer, zoals OZB, verzekering, energielasten, onderhoud.
4.815
Baten bestaande uit de doorbelasting lasten voor energie en onderhoud bij bruikleenscholen
Baten
Reserve *
-666
Bewegingsonderwijs en schades.
1.783
Kosten voor beschikbaar stellen van SPIL locaties (incl. € 0,6 miljoen kapitaallasten)
1.046
Huurinkomsten van SPIL locaties
-20
-1.934
Structurele bijdrage Internationale School Eindhoven (ISE). Conform raadsbesluit 2020 "vereenvoudigen financiële afspraken ISE" wordt in 2023 € 3,4 miljoen extra uit de reserve onttrokken en aan ISE uitgekeerd voor uitbreiding. Doorbelaste apparaatskosten (met name personeelskosten, zie paragraaf 3h) Overig Totaal
816
-167
-113
3.400
0
-3.400
731 79 25.234
*
-87 -2.787
-3.600
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen Kinderen krijgen de mogelijkheden om zich optimaal te ontwikkelen. De sociale basis is versterkt en kansengelijkheid bevorderd. Onderwijsachterstanden worden voorkomen en bestreden. Bestrijden van onderwijsachterstanden Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) voorkomen we onderwijsachterstanden en bevorderen we de ontwikkeling van Eindhovense kinderen in de leeftijd van 0-13. Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding We willen verzuim en voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren laten begeleiden naar het behalen van een startkwalificatie of naar duurzame arbeid.
45
Tegengaan voortijdig schoolverlaten Met gemeenten en onderwijsinstellingen in de regio Zuidoost-Brabant versterken we de sluitende aanpak om VSV te voorkomen en zetten in op de uitvoering van het nieuwe regionaal programma ‘Naar de juiste plek; jongeren begeleiden naar opleiding of werk’ voor de periode 2020-2024. Kernpartners en met name onderwijsinstellingen en hun docenten hebben hier een doorslaggevende rol in. Daarom wordt er niet alleen gekeken naar de jongeren zelf maar ook naar de onderwijsinstellingen, te beginnen bij de instellingen waar relatief veel vroegtijdig schoolverlaters zijn. Met hen willen we komen tot concrete verbeterafspraken. In 2023 gaan we aan de slag met het plan vanaf 2024. Volwassenen beheersen basisvaardigheden We versterken de basisvaardigheden van volwassenen om de zelfredzaamheid, de maatschappelijke participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk te vergroten. Versterken basisvaardigheden volwassenen We voeren het Regionaal Educatief Plan (REP) uit. Eindhoven is daarin de contactgemeente voor de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant voor de WEB-inzet (Wet Educatie en Beroepsonderwijs).
In samenwerking met het Stercollege, de bibliotheek, Stichting Lezen en Schrijven, Wijeindhoven en Vrijwillige hulpdiensten Eindhoven werken we conform het herijkte stadsplan basisvaardigheden 20192024 aan de aanpak van laaggeletterdheid en het bevorderen van basisvaardigheden van volwassenen in Eindhoven. Effectindicatoren
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
69%
68%
70%
70%
70%
70%
86%
86%
86%
86%
86%
86%
2,58%
2,1%
2,1%
2,1%
2,1%
2,1%
71%
71%
73%
ntb
ntb
ntb
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
91%
93%
93%
93%
93%
93%
70%
74%
74%
74%
74%
74%
Aantal laaggeletterde cursisten
2.885
-
3.490
ntb
ntb
ntb
% jongeren in een kwetsbare positie
67%
70%
70%
70%
70%
70%
10%
15%
15%
16%
16%
16%
% VSV-ers uitgestroomd naar onderwijs jaar later
23%
24%
25%
26%
26%
26%
% VSV-ers uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar
46%
38%
39%
40%
40%
40%
% doelgroepleerlingen (groep 3) dat gemiddeld of bovengemiddeld scoort voor technisch lezen % leerlingen met startkwalificatie % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % deelnemers volwasseneducatie dat taalvaardiger is geworden Prestatie-indicatoren % van de geïndiceerde peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie % van alle peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie
uitgestroomd naar onderwijs jaar later % jongeren in een kwetsbare positie uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar later
later
In 2023 richten we ons vooral op: • Uitvoeren van wettelijke taken: bestrijding van onderwijsachterstanden, toezicht/handhaving kinderopvang en leerplichtwet, toezicht openbaar onderwijs, tegengaan van voortijdig schoolverlaten, uitvoeren van regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC), uitvoeren Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) en leerlingenvervoer.
46
•
•
•
•
•
Lokaal Educatieve Agenda en plan corona en jeugd uitvoeren: samen met de lokale partners uitvoering geven aan de Lokaal Educatieve agenda 2020-2024 ‘Iedereen doet mee’ en het plan jeugd en corona. We monitoren de voortgang via een monitor en rapporteren daar jaarlijks over. In 2023 nemen we de intensivering rondom Rijke Schooldag mee in de huidige LEA en gaan we van start met de herijking van het LEAkader 2024 en verder. Daarin zal ook het vergroten van kansengelijkheid en de intensivering van de rijke schooldag worden meegenomen. Uitvoering geven aan Spilbegroting 2023-2026: samen met de SPIL-partners de activiteiten uitvoeren zoals in de begroting is opgenomen en de resultaten van deze inzet monitoren middels een SPILmonitor voor de zomer. Uitvoering geven aan stadsplan basisvaardigheden: vanuit een multihelix samenwerking uitvoering geven aan het herijkte stadsplan basisvaardigheden met de ambitie om jaarlijks meer laaggeletterde inwoners te bereiken. In 2023 gaan we ook aan de slag met het kader vanaf 2024 en verder. Daarnaast geven we invulling aan de opdracht om tot stadsdeelbibliotheken te komen. Daarvoor maken we gebruik van de intensiveringsmiddelen vanuit het bestuursakkoord. Daarnaast gaan we met het bedrijfsleven in gesprek over welke bijdrage zij kunnen leveren als het gaat om taallessen.
Daarvoor maken we gebruik van de intensiveringsmiddelen vanuit het bestuursakkoord. Daarnaast gaan we met het bedrijfsleven in gesprek over welke bijdrage zij kunnen leveren als het gaat om taallessen. Plan aanpak voortijdig schoolverlaten uitvoeren: samen met de gemeenten en het onderwijs in de regio voeren we het regionaal programma naar de juiste plek 2020-2024 en het RMC-kader 2021-2024 (regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten) uit. We zetten extra in op een brede jongerenaanpak voor de jongeren die zonder startkwalificatie thuis (komen te) zitten. Gaan in 2023 van start met de herijking van het kader VSV en RMC 2024 en verder. Het belang van het behalen van een startkwalificatie en duurzaam aan het werk zal daarbij centraal staan waarbij ook aandacht is voor het bevorderen van gelijke kansen. Continuering constructieve samenwerking: continuering van de constructieve lokale en regionale samenwerking, zodat ook samen adequaat opgetrokken wordt in tijden van crisis (coronacrisis, vluchtelingenstroom Oekraïne).
x € 1.000
Realisatie Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
25.548
27.209
23.186
20.633
18.725
18.725
Baten
-13.012
-12.502
-6.321
-5.131
-3.430
-3.430
191
-622
-639
0
0
0
12.726
14.085
16.226
15.502
15.295
15.295
Mutatie reserves Saldo
Toelichting taken
Lasten
Voorschoolse Educatie / SPIL
1.699
Wet Educatie Beroeps onderwijs (regio rijksmiddelen)
1.793
Wet Educatie Beroeps onderwijs (gemeentelijke middelen)
149
Laaggeletterdheid 2020-2024 (regio decentralisatie middelen)
194
Voor Ieder kind een boek (donatie ASML)
Baten
* -1.793
37
-37
1.456
-1.456
Aanpak jeugdwerkloosheid extra middelen RMC (regio rijksmiddelen)
75
-75
Trajectbegeleiding (regio)
115
-65
Centrale Leerlingen Registratie (regio)
260
-177
Naar de juiste plek (regio rijksmiddelen, specifieke uitkering in 2022)
742
-742
Monitor Jongeren in Kwetsbare Positie (regio)
53
-53
VSV lokaal
261
RMC lokaal
192
Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (regio rijksmiddelen)
47
Reserve
Toelichting taken
Lasten
Baten
Bibliotheek op Spil
999
Stadsdeelbibliotheekfuncties
729
Bestuursakkoord: structurele middelen bibliotheek/laaggeletterdheid
500
*
Bestuursakkoord: structurele middelen voor Rijke Schooldag