20220712 04b Programmarekening 2021.pdf
Tekst van het document
35
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Als gevolg van coronabeperkingen was de inzet van zorgvrijwilligers beperkt zodat vernieuwing van informele zorg niet mogelijk was Deze maatregel kan vooralsnog niet worden gerealiseerd. Er is een tekort aan personeel bij de zorgaanbieders, dit geldt ook voor zelfstandig werkende hulpen, die op basis van een PGB worden ingezet. In de coronatijd is die situatie, zeker in een vrije sector verslechterd. Een PGB is niet afdwingbaar, de clienten kiezen voor zekerheid van zorg in natura.
36
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
6610000 WWB
-83.484,00
14.717,87
98.201,87
117,63
6610010 SZMH
-950.000,00
-960.256,59
-10.256,59
-1,08
42.647,00
32.580,88
-10.066,12
23,60
-2.202.155,00
-2.317.770,33
-115.615,33
-5,25
-489.502,00
-405.077,50
84.424,50
17,25
-46.292,00
-109.136,48
-62.844,48
-135,76
-271.255,00
-258.467,53
12.787,47
4,71
-1.175.000,00
-1.155.199,72
19.800,28
1,69
-207.000,00
-200.040,29
6.959,71
3,36
-410.200,00
-674.996,06
-264.796,06
-64,55
-322.895,00
-523.170,02
-200.275,02
-62,02
0,00
0,00
0,00
0,00
-3.409.235,00
-3.111.005,44
298.229,56
8,75
128.000,00
177.044,67
49.044,67
-38,32
6670000 Welzijnswerk
-634.899,00
-718.536,55
-83.637,55
-13,17
6670010 3d`s algemeen
-252.857,00
-331.912,12
-79.055,12
-31,26
6670011 3d`s algemeen
85.000,00
85.800,00
800,00
-0,94
-431.577,00
-450.245,10
-18.668,10
-4,33
6671001 Sociaal team
-17.318,00
-12.820,05
4.497,95
25,97
6682000 Jeugdzorg
-1.635.150,00
-1.761.326,50
-126.176,50
-7,72
6682001 Jeugdzorg
-5.826.763,00
-6.379.100,07
-552.337,07
-9,48
0,00
514,00
514,00
-∞
5.407.555,00
5.525.571,00
118.016,00
-2,18
-12.702.380,00
-13.532.831,93
-830.451,93
-6,54
6610100 Bijstandbesluit zelfstandigen 6611000 Sociale werkvoorziening 6614000 Minima regelingen 6614001 Bijzondere bijstand 6623000 Re-integratie 6623010 Verzelfstandiging Sociale Dienst 6624000 IOAW uitkeringen 6661000 WMO Hulpmiddelen 6662002 WMO algemene voorzieningen 6662004 WMO Beleid 6662010 WMO maatwerk 18+ 6667000 Eigen bijdrage PGB
(opbrengsten) 6670600 Collectieve vervoersvoorziening
uitvoering 6682002 Lokaal jeugdbeleid, waaronder Jeugd aan zet 6923000 Uitkering deelfonds WSW Resultaat
37
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Participatiewet (WWB) De bijstandsuitkeringen in 2021 zijn lager uitgevallen doordat er een daling van het aantal uitkeringen in het 2de half jaar was. Dit terwijl geprognosticeerd was o.b.v. uitgaven van het eerste half jaar 2021. Bijstandbesluit zelfstandigen Door corona zijn er minder inkomsten binnen de BBZ dan begroot. Sociale werkvoorziening De verklaring van de overschrijding zit in de extra betalingen aan MTB conform contract. Deze zijn gedekt door de bijstelling in de integratie uitkering van het sociaal domein. In de decembercirculaire 2021 zijn extra middelen toegevoegd aan de integratie uitkering Sociaal domein voor het onderdeel WSW. De overschrijding dekt te de extra kosten zoals verantwoord zijn op de kostenplaats Sociale Werkvoorziening. Minimaregelingen en Bijzondere bijstand De toekenningen vanuit de minima regelingen zijn lager dan begroot doordat de begroting o.b.v. 2020 uitgaven was. In de begroting was ook rekening gehouden met bijzondere bijstand (kostenplaats 66140001) De toekenningen vanuit de bijzondere bijstand zijn hoger dan begroot doordat de begroting o.b.v. 2020 uitgaven was.
In de begroting was ook rekening gehouden met minima regelingen (kostenplaats 66140000) WMO hulpmiddelen De stijging is deels een effect vanwege de nieuwe aanbesteding inkoop van hulpmiddelen. De uitkomst van deze aanbesteding brengt een kostenstijging van circa 20% met zich mee op de nieuwe toekenningen en hangt voornamelijk ook samen met de richtlijnen t.a.v. reële kostprijzen. Belangrijke conclusie hierbij is dat we de afgelopen jaren een fors inkoopvoordeel hebben gehad dat naar de toekomst toe niet houdbaar is. Dit zal leiden tot een gestage, trapsgewijze groei in kosten. Daarnaast zijn er in 2021 ook een aantal niet voorziene kostbare woningaanpassingen geweest. WMO algemene voorzieningen De overschrijding betreft met name de algemeen toegankelijke dagbesteding uitgevoerd door Envida. Deze is hoger dan in 2020 als gevolg van nieuwe uitvoeringsafspraken. Hierdoor zijn de kosten individuele begeleiding deels gedaald.
38
WMO maatwerk 18+ De onderschrijding wordt met name veroorzaakt door een daling in de individuele begeleiding als gevolg van de coronacrisis. De cliënten die binnen deze voorziening vallen behoren tot de risicogroep waardoor hier minder beroep op is gedaan en de kosten lager zijn dan eerder begroot. Daarnaast heeft er ook een daling in individuele begeleiding plaatsgevonden als gevolg van de algemeen toegankelijke dagbesteding die wordt uit gevoerd door Envida. Hierdoor hoeft voor deze cliënten niet direct een maatwerkvoorziening te worden ingezet maar kunnen zij binnen deze algemene voorziening worden geholpen. Eigen bijdrage PGB CAK Afdrachten zijn dit jaar hoger dan begroot. Welzijnswerk Betreft de subsidie aan Trajekt, deze is zowel voor Jeugd als WMO als PW. Initieel is deze te laag begroot in 2021. In 2022 vindt uitsplitsing plaats naar de verschillende onderdelen en een reële budgettering. 3d's algemeen Deze Kostenplaats is een verzamelpost verworden, waarop niet alleen uitvoeringskosten sociaal team worden geboekt maar ook beleidskosten. Gesteld kan ook worden dat bij de raming van het budget niet ingespeeld is op de werkelijk kosten. Voor 2022 wordt hier rekening mee gehouden. Jeugdzorg Overschrijding zit met name in Jeugdzorg plus. Verrekening is op basis aantallen T-2 echter ten opzichte van het werkelijk verbruik in 2021.
Aangezien het aantal etmalen in gehele regio is gestegen stijgen derhalve ook de kosten voor Eijsden-Margraten. Jeugdzorg uitvoering Het oplopende tekort heeft enerzijds te maken met onvoorziene hogere kosten in Maatwerk (€ 50.000 begroot, geschatte uitgaven per heden € 220.000) en de kosten Landelijk transitie Arrangement ( € 220.000 begroot, geschatte kosten per heden € 275.000) die voor de gemeente nauwelijks beïnvloedbaar zijn. Daarnaast heeft er een stijging plaatsgevonden in de kosten voor de open einde regelingen. We verwachten in 2022 dat hier een kentering in zal plaatsvinden als gevolg van het nieuwe woonplaatsbeginsel. Maatwerkkosten zijn kosten voor cliënten die binnen de geldende afspraken en/of het aanbod binnen de regio niet geholpen kunnen worden. Dit kan zijn vanwege de aard van de problematiek (benodigde zorg wordt niet geleverd binnen de regio) of de locatie zoals bijvoorbeeld bij loverboy problematiek. Wanneer dit het geval is worden er aparte afspraken met de betreffende aanbieders gemaakt. Dit betreffen vaak langdurige en kostbare trajecten. In het 2e half jaar van 2021 hebben zich een aantal onvoorziene gevallen op dit vlak voorgedaan waardoor de kosten sterk stijgen.
39
Daarnaast zit de grootste overschrijding in de open eind regelingen. Er is een daling in het aantal arrangementen te zien, echter met name bij de productgroep behandeling blijkt uit de achterliggende cijfers dat de kosten per arrangement hier wel sterk stijgen t.o.v. de overige productgroepen. Daarnaast is tevens te zien dat de kosten wel stijgen wat duidt op een verschuiving naar de duurdere producten. Een ander deel van deze stijging zit met name in de relatief kostbare verblijfsproducten en de daarmee samenhangende duurdere behandelings- arrangementen. Als gevolg van het nieuwe woonplaatsbeginsel wordt verwacht dat dit sterk zal wijzigen per 01-01-2022. Wij verwachten een sterk positief effect op de nu nog stijgende verblijfskosten. Uitkering deelfonds WSW Middels de decembercirculaire 2021 zijn nog extra middelen ontvangen voor participatie en voogdij 18+. Aangezien deze middelen pas in december 2021 ter beschikking zijn gesteld zijn deze niet meer in de begroting verwerkt kunnen worden.
1.2 Kerntaak: Vitale inwoners en gemeenschappen
Een sterke gemeenschap met vitale inwoners onderscheidt zich door de aanwezigheid van een grote individuele en collectieve kracht. Mede daardoor ontstaat er een breed pallet aan algemene voorzieningen en activiteiten. Deze ontstaan vaker door burgerinitiatieven waarbij enthousiaste vrijwilligers een trekkersrol nemen. Mensen vallen niet buiten hun gemeenschap door ziekte, beperking, gebrek aan middelen of bijvoorbeeld een andere achtergrond. Recht op gezond en veilig leven is een van de fundamentele rechten van elk mens. Bescherming, bewaking en bevordering van en gezond en veilig leven voor al onze inwoners behoort tot onze basistaken. Speciale aandacht daarbij verdienen onze inwoners in een kwetsbare positie. Een gezond en veilig leven is ook een belangrijke factor voor de verhoging van de zelfredzaamheid en bevordert de actieve participatie aan de maatschappij. Duurzame en toekomstbestendige sport- beweeg- cultureel-maatschappelijke-en onderwijsactiviteiten en accommodaties vormen het fundament voor goede kwaliteit van leven in onze gemeente. 1.2.1 Eigen verantwoordelijkheid Onze inwoners zijn in staat eigen verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheid voor kwetsbare inwoners te nemen.
Inzetten op eigen verantwoordelijkheid Omschrijving (toelichting)
40
Via professionele welzijnsorganisatie bieden wij maatschappelijk werk, jeugd en jongerenwerk, opvoedondersteuning aan. Wij faciliteren vrijwilligers organisaties, burgerinitiatieven, informele zorg en mantelzorg, Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Een beroep op vrijwilligers kon in 2021 in beperkte mate worden gedaan, immers behoren de vrijwilligers veelal tot de risicogroep vanwege de corona. Activiteiten binnen de huiskamers en informele zorgactiviteiten zijn medio 2021 herstart maar door de nieuwe beperkende maatregelen weer opgeschort. Een reeds voor de coronacrisis opgebouwd sociale netwerk van kwetsbare inwoners is weer kleiner geworden en dient opnieuw te worden opgebouwd. Sociale en maatschappelijke problemen bij sommige jeugdigen, gezinnen en bijzondere doelgroepen, zoals statushouders zijn in een aantal gevallen verergerd. De professionals worden meer dan voorheen ingezet om crisissituaties en escalaties te voorkomen. Actief sturen op vergroten van zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid was voor kwetsbare inwoners was in 2021 niet opportuun. Ondersteuning en faciliteiten voor vrijwilligersorganisaties en informele zorg is onverminderd voortgezet in 2021 om de bestaande sociale infrastructuur in onze gemeente te behouden. We zijn voortdurend in contact geweest met de sleutelfiguren van informele zorg. Via de sleutelfiguren kregen we signalen over mantelzorgers die overbelast dreigen te raken, aan die mantelzorgers hebben wij individuele ondersteuning geboden. Door de coronacrisis hebben wij geen groepsactiviteiten voor mantelzorgers kunnen organiseren.
We hebben ingezet op individuele contacten en ondersteuning. 89 mantelzorgers hebben een speciale attentie van de gemeente ontvangen. 11 jonge mantelzorgers zijn in het zonnetje gezet en hebben zij een blijk van waardering van de gemeente ontvangen. Op de Dag van Mantelzorg hebben wij aan 160 mantelzorgers een attentie gegeven.
41
We hebben aan 339 inwoners (zorgvragers) het mantelzorgcompliment -200 euro per huishoudenverstrekt om hun mantelzorgers te bedanken. Participatiecoach Omschrijving (toelichting) De participatiecoach wordt ingezet om de kansen voor participatie voor kwetsbare inwoners te vergroten. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Het doel van de werkzaamheden van de participatiecoach is het bevorderen van een gezonde, actieve en participatieve leefstijl bij inwoners. Dit deed zij binnen een breed samenwerkings-netwerk. 1.2.2 Gelijke kansen inwoners om mee te doen in de samenleving Onze inwoners hebben gelijke kansen om mee te kunnen doen in de samenleving.
Clientondersteuning Omschrijving (toelichting) Wij stellen onafhankelijke cliëntenondersteuning, informatie- en advies en (activerende) begeleiding beschikbaar voor onze kwetsbare inwoners. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Onafhankelijke clientenondersteuning van stichting Mee Zuid-Limburg (Mee) is beschikbaar geweest als algemeen toegankelijke voorziening. Tot en met oktober 2021 hebben 102 inwoners van onze
42
gemeente een ondersteuningstraject doorlopen bij Mee. 12 jongeren hebben een beroep gedaan op integrale vroeghulp van Mee. Inkomen en maatschappelijke participatie Omschrijving (toelichting) Wij ondersteunen onze inwoners op het gebied van werk en inkomen en maatschappelijke participatie. Eijsden-Margraten is aangehaakt bij drie projecten die door SZMH worden uitgevoerd. Het betreft een specifieke aanpak voor drie doelgroepen: statushouders, jongeren en 45-plussers. De aanpak voorziet erin dat consulenten een lagere caseload hebben en daardoor meer tijd hebben die ze kunnen investeren in deze doelgroepen, met als te bereiken doel een snellere uitstroom uit de uitkering. Gebleken is dat deze activiteiten niet aan de doelstellingen hebben voldaan en niet tot een snellere uitstroom hebben geleid. De maatschappelijke impact is klein. Daarom worden vanaf 2021 deze projecten niet meer doorgezet. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
Vanuit Eijsden-Margraten waren we aangehaakt bij drie projecten die door SZMH werden uitgevoerd. Vanwege de minimale maatschappelijke impact hebben we deze projecten in 2021 niet meer doorgezet. Door eigen uitvoering van de Participatiewet vanaf 01-07-2021 hebben we de kans gekregen om al onze klanten beter te leren kennen en in de uitvoering te ontdekken wat er speelt en wat de inwoners van Eijsden-Margraten nodig hebben. Dit zorgt ervoor dat we in de toekomst gerichtere ondersteuning kunnen bieden op het gebied van werk en inkomen en maatschappelijke participatie. We hebben in 2021 een begin gemaakt met het opzetten van samenwerking met onze ketenpartners. Maatwerkvoorzieningen Omschrijving (toelichting)
43
Wij stellen algemeen toegankelijke en maatwerkvoorzieningen beschikbaar en bieden hulp en maatschappelijke ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De volgende algemeen toegankelijke voorzieningen hebben wij beschikbaar gesteld voor onze inwoners: - wij hebben onafhankelijke cliëntondersteuning en algemeen toegankelijke ondersteuning en begeleiding voor mensen met beperkingen gefacilieerd (stichting Mee Zuid-Limburg) - wij hebben informatie, advies en psycho -sociale hulpverlening gefaciliteerd (Stichting Trajekt) -wij hebben jeugd- en jongerenwerk gefaciliteerd (stichting Trajekt) - wij hebben opvoedondersteuning gefaciliteerd (stichting Trajekt) - wij hebben ondersteuning gefacilieerd voor mensen met een psychiatrische achtergrond beschikbaar gesteld ( maatjesproject BuddyZorg Limburg) - wij hebben informele zorg gefaciliteerd (Stichting Vrijwillige Huldienst Eijsden-Margraten) - wij hebben 11 huiskamers gefaciliteerd (Stichting Vrijwillige Hulpdienst Eijsden-Margraten) - wij hebben professionele ouderenopvang als algemeen toegankelijke voorziening gefaciliteerd (stichting Envida)
Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) Omschrijving (toelichting) Aan het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid wordt uitvoering gegeven. Dat betekent dat we zo veel mogelijk belemmeringen voor deelname aan basis-, voortgezet en speciaal onderwijs wegnemen.
44
Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) In 2021 zijn we gestart met een aantal (informatieve) OAB-bijeenkomsten voor alle betrokken partners. Deze bijeenkomsten zetten we in 2022 voort. Vanuit de OAB-bijeenkomsten zijn werkgroepen geformeerd waaraan de betrokken partners deelnamen en waaraan zij inhoudelijk een bijdrage leverden. Binnen de lokale educatieve agenda ( LEA) waren de ambities van het onderwijsachterstand beleid eveneens gespreksonderwerp. 1.2.3 Gelijke kansen inwoners op ontwikkelen talent en gezond/veilig leven Onze inwoners hebben gelijke kansen om gezond en veilig te leven en hun talenten te blijven ontwikkelen.
Investeren in gelijke kansen voor iedereen Omschrijving (toelichting) We investeren in: • Gezondheidsbevordering, project kansrijke start, jeugdgezondheidszorg, preventie en vroegtijdige signalering van maatschappelijke en/of gezondheidsproblemen; • Deelname aan peuteropvang en taalontwikkeling. • Maatschappelijke begeleiding statushouders De projecten Buurtgezinnen, Home-start, BOR worden niet gevontinueerd. Genoemde preventieve interventies zijn niet voldoende effectief gebleken in Eijsden-Margraten en ze hebben niet bijgedragen aan de beleidsdoelen om te normaliseren. Het gebruik van deze interventies was zeer miniem. Ze hebben, in deze gemeente, niet voldaan aan de verwachtingen. Kwaliteit (indicator)
45
Kwaliteit (toelichting) We investeerden in gezondheidsbevordering en het project Kansrijke Start door de uitvoer van zes Trendbreuk/Kansrijke Start interventies volgens de Regionale Gezondheidsnota (waaronder JOGG, Nu niet zwanger, Voorzorg etc.). Daarnaast voerde de jeugdgezondheidszorg (JGZ) het basistakenpakket (activiteiten aangeboden aan alle kinderen van 0-18) en additionele taken (activiteiten die niet aan alle kinderen worden aangeboden) uit waaronder de 14 contactmomenten en het rijksvaccinatieprogramma. 1.2.4 Kwaliteit accommodaties De kwaliteit van de gemeentelijke accommodaties is geborgd.
Kwaliteit gemeentelijke accommodaties Omschrijving (toelichting) De borging van kwaliteit en toegankelijkheid van de gemeentelijke accommodaties wordt gesignaleerd en bij noodzaak tot verbetering of aanpassingen vindt er facilitering plaats. Vastgehouden wordt aan het vijf-kernen-beleid met betrekking tot de sportaccommodaties. Vanuit de bezuinigingsdoelstelling zal wel een optimalisatie plaatsvinden rondom onderhoud, hetgeen jaarlijkse een besparing oplevert van €100.000 (zie ook 4.2 kerntaak vastgoed). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De gemeente ziet toe op het in stand houden van de kwaliteit.
46
Wat heeft het gekost? Exploitatie
6420001 GOAB (Gemeentelijk
Begroting 2021 na wijz.
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
0,00
0,00
0,00
-∞
6480000 Leerlingenvervoer
-278.000,00
-260.727,92
17.272,08
6,21
6480010 Leerplicht
-86.000,00
-97.404,00
-11.404,00
-13,26
6480020 Preventieve
-37.522,00
-36.684,70
837,30
2,23
6510000 Bibliotheek
-325.122,00
-325.121,80
0,20
0,00
6511000 Muziek(onderwijs)
-245.640,00
-235.500,00
10.140,00
4,13
6511001 Emancipatie
-10.772,00
-9.635,00
1.137,00
10,56
6530000 Bevordering
46.247,00
35.486,79
-10.760,21
23,27
-88.500,00
-86.950,00
1.550,00
1,75
6531000 Groene sportvelden
-520.230,00
-555.312,24
-35.082,24
-6,74
6580000 Speelvoorzieningen
-37.551,00
-38.604,74
-1.053,74
-2,81
6580010 Mediazaken
-14.800,00
-17.758,00
-2.958,00
-19,99
6621000 Vluchtelingenwerk
-5.000,00
-3.000,00
2.000,00
40,00
6621010 ROA
-121.903,00
-121.903,32
-0,32
0,00
6621020 Inburgering
-67.464,00
-180.060,75
-112.596,75
-166,90
6621021 Huisvesting tbv
61.928,00
42.341,89
-19.586,11
31,63
6650000 Kinderopvang
-225.914,00
-245.498,13
-19.584,13
-8,67
6670100 Overig
-29.458,00
-29.619,00
-161,00
-0,55
0,00
0,00
0,00
0,00
-82.900,00
-92.586,03
-9.686,03
-11,68
6670300 BOS project
-10.500,00
-10.312,00
188,00
1,79
6670400 Jeugd- /
-22.770,00
-19.965,59
2.804,41
12,32
-47.824,00
-36.562,00
11.262,00
23,55
6670500 Ouderenwerk
-19.130,00
-11.700,00
7.430,00
38,84
6714000
-743.080,00
-554.711,17
188.368,83
25,35
-8.722,00
-7.991,00
731,00
8,38
-515.196,00
-839.618,43
-324.422,43
-62,97
onderwijsachterstandenbeleid)
logopedie
sportdeelname 6530001 Bevordering sportdeelname (subsidies)
inburgering
maatschappelijk werk 6670200 Gemeenschapshuizen 6670201 Nota gemeenschapshuizen
jongerenwerk 6670401 Jeugd- /jongerenwerk (ov subsidies)
Basisgezondheidszorg 6714001 Basisgezondheidszorg (subsidies) 6715000 Jeugdgezondheidszorg uniform deel
47
Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
Resultaat
-3.435.823,00
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
-3.739.397,14
-303.574,14
-8,84
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Leerplicht Meer beschikkingen afgegeven dan 2020 (2021:102 vs 2020:90)
Bevordering sportdeelname De overschrijding wordt veroorzaakt door niet begrote kosten, voorbeeld hiervan zijn kosten in het kader van het project “een tegen eenzaamheid”, meer aanvragen vergoeding zwemdiploma A dan begroot. Inburgering De afwijking bij inburgering komt voort uit de uitgaven voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders welke, mede vanwege corona het niet kunnen inzetten van vrijwilligers, hoger uitvielen. De goedgekeurde bijraming eerder in 2021 is per abuis administratief niet verwerkt. Huisvesting ten behoeve van inburgering Het nadeel bestaat met name uit een lagere huuropbrengst van € 17.212. Daarnaast waren de onderhoudskosten € 2.374 hoger dan geraamd. De reden voor de lagere huuropbrengst is met name de leegstand van een 6-tal wooneenheden vanwege verbouwingen en deels de huurkorting voor een 3-tal huurders als compensatie voor de hoge(re) energiestookkosten door het ontbreken van (de beloofde) zonnepanelen. Nota gemeenschapshuizen De overschrijding wordt veroorzaakt doordat conform het besluit van uw raad in 2021 een extra subsidie is gegeven aan het gemeenschapshuis Cadier en Keer. De extra kosten worden gedekt uit de reserve Gemeenschapshuizen. Jeugd en jongerenwerk (ov subsidies) Alle aangevraagde subsidies zijn betaald - er is per saldo minder aangevraagd dan geraamd.
Voor 2022 wordt de huidige begrotingsstructuur van subsidies geëvalueerd. Basis gezondheidszorg en Jeugdgezondheidszorg uniform deel Bij de begroting 2021 is per abuis een onjuiste verdeling tussen de kosten basisgezondheidszorg en
48
jeugdgezondheidszorg aangehouden. Beide diensten worden uitgevoerd door de GGD, in 2022 wordt de correcte verdeling toegepast. Per saldo is er over de gehele GGD kosten een lichte overschrijding als gevolg van hoger uitgevallen kosten. Daarnaast zijn er extra kosten dit jaar voor de vervanging van al onze AED’s in de gemeenten.
1.3 Kerntaak: Culturele identiteit
Materieel en immaterieel cultureel erfgoed heeft de functie van ‘sociaal cement’: het verstevigt de sociale cohesie in een gemeenschap. Het is wat mensen met elkaar bindt. Cultureel erfgoed draagt bij aan de identiteit en het karakter van de gemeente. Erfgoed biedt ook kansen: het draagt bij aan hoogwaardig toerisme, wat op zijn beurt weer economische groei bevordert. Daarnaast draagt cultureel erfgoed bij aan een prettig woon- en leefklimaat in onze gemeente. 1.3.1 Behoud kernkwaliteiten fysieke leefomgeving Behoud en bescherming van de kernkwaliteiten van de fysieke leefomgeving richt zich op: - de historische kernen en het buitengebied; - de monumenten en ander gebouwd erfgoed (zoals de beeldbepalende panden).
Behoud en bescherming monumenten, historische kernen en buitengebied Omschrijving (toelichting) 1. In 2021 zal voor de gemeente Eijsden-Margraten een kerkenvisie worden opgesteld. 2. Voor wat betreft het buitengebied wordt verwezen nar 2.1 Buitengewoon Buitengebied. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) In eerste instantie is geprobeerd het opstellen van een kerkenvisie samen op te pakken met gemeenten Gulpen-Wittem en Vaals. Deze samenwerking is niet gelukt. Hierdoor, in combinatie met
49
diverse andere factoren (zoals vertrek medewerkers bij zowel de gemeente Eijsden-Margraten als bij het adviesbureau), is de kerkenvisie op de plank blijven liggen. Ons college heeft uitgesproken toch een kerkenvisie te willen entameren. Hiertoe is het offertetraject opnieuw opgestart, is de offerte geactualiseerd en heeft er een eerste vooroverleg plaatsgevonden met de betrokken partij. Verwacht wordt dat het proces t.b.v. het opstellen van een integrale kerkenvisie voor de gemeente EijsdenMargraten begin 2022 wordt opgestart. 1.3.2. Versterken Cultureel erfgoed Het cultureel erfgoed blijft zichtbaar en wordt meer beleefd.
Het cultureel erfgoed blijft zichtbaar en wordt meer beleefd Omschrijving (toelichting) We geven uitvoering aan de Beleidsnota Cultureel Erfgoed 2018-2021 en steunen initiatieven die hier op aansluiten. In het kader van de vastgestelde Visie VTE ZL zal worden ingezet op het beter beleefbaar maken van de Zuid-Limburgse verhalen (immaterieel en materieel erfgoed) en toeristisch-recreatieve kernkwaliteiten. Bijvoorbeeld het beter ontsluiten en toegankelijk maken van cultureel erfgoed door o.a. thematische beleefroutes en andere producten. Waar mogelijk en relevant (identiteit versterkend) wordt binnen culturele c.q. erfgoed projecten een verbinding gemaakt met andere beleidsterreinen. Nieuwe en ingeplande evenementen/initiatieven worden getoetst aan de vastgelegde speerpunten m.b.t. onze culturele identiteit en beoordeeld op maatschappelijke relevantie. Waar mogelijk wordt gestreefd naar burgerparticipatie zodat onze culturele identiteit wordt verankerd en doorontwikkeld binnen de samenleving. De focus ligt op het zichtbaar en beleefbaar maken van immaterieel erfgoed. Het ontwikkelingstraject van de Motie Samenklank heeft plaatsgevonden in 2021 en de uitvoering wordt wegens corona verplaatst naar 2022. Het duurzame jaarprogramma (educatie, monitoring, clean-up activiteiten en kunstprojecten t.b.v.
bewustwording duurzaamheid & milieu), voortvloeiend uit de Nedvang Subsidie, wordt uitgevoerd. > SKEM cultuureducatie plus twee aanvullende activiteitenprogramma’s wordt geïmplementeerd bij acht basisscholen in de gemeente.
50
> Gemeente-specifieke projecten m.b.t. taalvaardigheid en laaggeletterdheid , voortvloeiend uit het Bibliotheekwerk, worden uitgevoerd. > Een extra bijdrage van het Rijk à € 62.505 is geoormerkt voor kunst en cultuur. In 2021 is de invulling ontwikkeld, in 2022 worden de projecten geïmplementeerd. > Vier culturele projecten binnen het Corona Task Force traject zijn in 2021 opgestart en worden in 2022 geïmplementeerd. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) We hebben uitvoering gegeven aan de Beleidsnota Cultureel Erfgoed en hebben initiatieven gesteund die hier op aansluiten. Nieuwe initiatieven zijn getoetst aan de vastgelegde speerpunten m.b.t. onze culturele identiteit en beoordeeld op maatschappelijke relevantie. In het kader van de vastgestelde Visie VTE ZL hebben we ingezet op het beter beleefbaar maken van de Zuid-Limburgse verhalen en toeristisch-recreatieve kernkwaliteiten. We hebben culturele belevingsroutes ontwikkeld en een onderzoek uitgevoerd naar het beleefbaar maken van immaterieel erfgoed door inwoners en ondernemers. Zuid-Limburgse verhalen zijn duurzaam gesymboliseerd via kunstprojecten als de Kunstautomaat en de Kunstviaducten. Kunst- en cultuurprojecten zijn ingezet als middel om een maatschappelijk doel te realiseren en/of de samenleving te verbinden. Waar mogelijk en relevant hebben we een verbinding gemaakt met andere beleidsterreinen en is gebruik gemaakt van burgerparticipatie. Voorbeelden: het burgerparticipatie project Boomkunst, het recycle project ´Kunstfietsen’, Clean-up acties in dorpskernen door inwoners. Cultuureducatie vormt de basis van de (door)ontwikkeling van onze culturele identiteit.
We hebben wekelijkse educatieve programma’s (muziek, beeldende vorming en theater) ontwikkeld en deze aangevuld met inspirerende activiteitenprogramma’s die een duurzame leefwijze stimuleren, voor acht deelnemende basisscholen. We hebben de transformatie ingezet van de traditionele bibliotheek naar een maatschappelijk betrokken en (inter)actieve bibliotheek, o.a. door het ontwikkelen van maatschappelijk relevante initiatieven / workshops zoals taalcafé's voor laaggeletterden, cursussen voor ouderen, Bieb op School (BOS) voor kinderen. Ter versterking van het culturele klimaat ten gevolge van Corona zijn vier verbindende en netwerk versterkende projecten ontwikkeld.
51
Het project Samenklank is vanwege Corona verplaatst naar 2022. De voorbereidende werkzaamheden hebben plaatsgevonden in 2021. 1.3.3 Rekening houden met gebouwd erfgoed Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt telkens rekening gehouden met gebouwd erfgoed.
Erfgoed verankerd in ruimtelijke ontwikkelingen Omschrijving (toelichting) Erfgoed wordt integraal verankerd in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, zoals binnen het programma Buitengewoon Buitengebied, het project Middenterras en het traject Omgevingsvisie. We zetten in op herbestemming van leegstaand erfgoed en sturen op een geschikte invulling vanuit andere beleidsterreinen zoals toerisme (Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg) en wonen (structuurvisie Wonen Zuid-Limburg). Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Erfgoed is waar mogelijk integraal verankerd en anders meegenomen in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, zoals binnen het programma Buitengewoon Buitengebied, het project Middenterras, de Poort van het Heuvelland en het traject Omgevingsvisie. Er is ingezet in op herbestemming van leegstaand erfgoed en gestuurd op een geschikte invulling vanuit andere beleidsterreinen zoals toerisme (Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg) en wonen (structuurvisie Wonen Zuid-Limburg). In dat licht zijn in 2021 diverse vergunningstrajecten rondom de herbestemming van hoeves en karakteristieke panden opgestart dan wel is de herontwikkeling gestart. Te denken valt hierbij o.a. aan de herontwikkeling van de Laathof, hoeve Dobbelstein, Welsderhof, locatie Sprinkstraat-Laatbank. Ook is een verkenning gestart rondom de toekomstmogelijkheden van het voormalige tankstation Withuis. Voor de kern Eckelrade is een cultuurhistorische waardenkart gemaakt.
52
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
6540000 Kunst
-34.242,00
-49.540,05
-15.298,05
-44,68
6540001 Kunst
-9.960,00
-7.150,00
2.810,00
28,21
46.102,00
62.286,58
16.184,58
-35,11
-79.120,00
-78.128,35
991,65
1,25
6541101 Archeologie
-3.000,00
-5.330,00
-2.330,00
-77,67
6821000 Erfgoed
-28.807,00
-24.343,17
4.463,83
15,50
Resultaat
-109.027,00
-102.204,99
6.822,01
6,26
(subsidies) 6540010 Culturele activiteiten 6540011 Culturele activiteiten (subsidies)
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Kunst Op deze kostenplaats zijn de onvoorziene extra kosten voor de uitvoering van projecten t.a.v. de bibliotheek geboekt. Culturele activiteiten In 2021 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor acht projecten waarin de focus wordt gelegd op verschillende doelgroepen, thema’s en culturele disciplines. De projecten versterken de culturele identiteit van de gemeente en zijn getoetst aan de prioritaire thema’s en de speerpunten van het programma Kunst en Cultuur. Door Corona hebben deze projecten in 2021 geen doorgang gevonden en zijn de middelen overgeheveld naar 2022, echter per abuis waren deze niet volledig juist verwerkt in de begroting 2021.
1.4 Mutaties reserves programma 1 Wat heeft het gekost? Exploitatie
6980001 Mutaties
Begroting 2021 na wijz.
1.439.567,00
Werkelijk 2021
1.449.822,30
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021 10.255,30
-0,71
reserves prg. 1
53
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Er zijn geen financiële afwijkingen toe te lichten.
54
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
Programma 1: Mens & Samenleving
Naam Indicator
Eenheid
Bron
Waarde
Waarde
Waarde
E-M
25.000 -
NL
50,000 Formatie
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
6,5
geen data
geen data
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
Eigen gegevens
5,9
geen data
geen data
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
Eigen begroting
640
geen data
geen data
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale
Eigen begroting
22%
geen data
kosten inhuur externen Overhead
% van totale lasten
geen data
Eigen begroting
14%
geen data
geen data
Verwijzingen halt
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
Absoluut verzuim
Relatief verzuim
Voortijdige schoolverlaters totaal
Aantal per 1.000 jongeren
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Per 1.000 leerlingen
Per 1.000 leerlingen
%
Halt
CBS
CBS
DUO/Ingrado
DUO/Ingrado
DUO/Ingrado
(vo MBO) Niet-sporters
Banen
Jongeren met een delict voor de
%
Aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
18
10
11
2020
2020
2020
0,2
1
1,8
2021
2021
2021
1,9
3
4,3
2021
2021
2021
0
1,2
2,7
2020
2020
2020
14
22
26
2019
2019
2019
1,3
1,4
1,7
2020
2020
2020
52,8
50,5
49,3
2020
2020
2020
510,4
705,2
795,9
2020
2020
2020
1%
1%
1%
2020
2020
2020
3,0
4,0
6,0
2020
2020
2020
67,80%
69%
68,40%
2020
2020
2020
Verwey Jonker
2,00%
2,00%
2,00%
Instituut
2020
2020
2020
CBS
177,7
275
431
CBS
CBS
rechter
Kinderen in uitkeringsgezin
Netto arbeidsparticipatie
% kinderen tot 18 jaar
% van de werkzame beroepsbevolking ten
CBS
CBS
opzichte van de beroepsbevolking
Werkloze jongeren
Personen met een
% 16 t/m 22 jarigen
Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder
55
bijstandsuitkering Personen met een lopend re-
Aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar
CBS
integratietraject Jongeren (t/m 18 jaar) met
3,1
11,8
13,6
2019
2019
2019
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
10,4%
10,6%
10,5%
% van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
1,50%
1,20%
1,20%
2020
2020
2020
0,30%
0,30%
0,40%
2020
2020
2020
600
615
649
2021
2021
2021
jeugdhulp Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming Jongeren (t/m 23 jaar) met
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
jeugdreclassering Cliënten met een
Aantal per 10.000 inwoners
CBS/MSD/WMO
maatwerkarrangement WMO
Kaderstellende documenten •
Toekomstagenda Sociaal Domein Maastricht Heuvelland 2022.
•
Actieplan Sociaal Domein Maastricht Heuvelland 2018-2019.
•
Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Eijsden-Margraten 2019.
•
Verordening Jeugdhulp Eijsden-Margraten 2019.
•
Centrumregeling verwerving Jeugdhulp Zuid-Limburg 2019.
•
Verwijsindex risicojongeren.
•
Subsidieregeling innovatiemiddelen niet vrij toegankelijke jeugdhulp.
•
Beleidsregel ondersteuningsmogelijkheden jeugd.
•
Regionale toekomstagenda informele ondersteuning en zorg.
•
Gezondheidsnota 2016-2019.
•
Regionaal plan beschermd thuis.
•
Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet Maastricht Heuvelland 2017.
•
Uitvoeringsbesluit boetes participatiewet MH 2017.
•
Beleidsnota schuldhulpverlening Eijsden-Margraten 2018-2021.
•
Beleidsregels Bijzondere bijstand en Regeling tegemoetkoming premie aanvullende zorgverzekering.
•
Verordening persoonsgebonden budget/ begeleid werken wet sociale werkvoorziening gemeente Eijsden-Margraten 2011.
•
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016.
•
Verordening handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016.
•
Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2015.
•
Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015.
•
Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Maastricht-Heuvelland 2016.
•
Verordening wachtlijstbeheer Wet sociale werkvoorziening gemeente Eijsden-Margraten 2011.
56
•
Beleidsregel subsidies maatschappelijke accommodaties (in eigendom van vereniging of stichting) gemeente Eijsden-Margraten 2018.
•
Verordening leerlingenvervoer gemeente Eijsden-Margraten 2014.
•
Perspectief dienstverlening rondom het kind.
•
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Eijsden- Margraten 2015.
•
Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Eijsden-Margraten 2011.
•
Verordening Wet Kinderopvang Eijsden-Margraten.
•
Verordening ruimte en inrichtingseisen Peuterspeelzaal werk.
•
Verordening kwaliteitseisen peuterspeelzaal werk.
•
Beleidsplan bibliotheekwerk heuvelland gemeenten 2008-2011.
•
Subsidieverordening Welzijn Eijsden-Margraten 2017.
•
Kadernota accommodatiebeleid 2017.
•
Meerjarenonderhoudsplan Sportaccommodaties 2015.
•
Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs Eijsden-Margraten 2012.
•
Verordening leszwemmen gemeente Eijsden-Margraten 2018.
•
Beleidsplan Cultureel Erfgoed 2018-2021.
•
Subsidieverordening Cultureel Erfgoed.
•
Erfgoedverordening Eijsden-Margraten eerste wijziging 2016.
•
Subsidieverordening Kerkelijke Rijksmonumenten Cultureel Erfgoed.
•
Nota bouwstenen kunst en cultuur 2014-2018.
•
Regeling adviescommissie Kunst en Cultuur.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan het programma Mens & Samenleving : •
Sociale Zaken Maastricht en Heuvelland.
•
Centrumregeling inkoop Jeugd.
•
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Limburg (GGD Zuid Limburg).
•
Omnibuzz.
•
MTB Regio Maastricht NV.
•
Stichting Podium24.
•
Annex BV / Stichting Re-integratie Inbesteding Maastricht en Mergelland (SRIMM).
•
Anti Discriminatie Voorziening Limburg.
•
Regionale samenwerking leerplicht RMC.
•
Regionale samenwerking leerlingenvervoer.
Voor nadere informatie over deze verbonden partijen verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden partijen.
57
Wat heeft het programma gekost? Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening 2021
Lasten 1.000 Prioritair thema: Lifestyle
-103.500,00
-86.998,70
16.501,30
1.100 Kerntaak: Sociaal Domein
-21.947.712,00
-22.911.943,78
-964.231,78
1.200 Kerntaak: Vitale inwoners en
-3.816.154,00
-3.933.449,66
-117.295,66
1.300 Kerntaak: Culturele identiteit
-109.027,00
-102.420,69
6.606,31
1.400 Mutaties reserves programma 1
-792.687,00
-792.687,00
0,00
-26.769.080,00
-27.827.499,83
-1.058.419,83
1.100 Kerntaak: Sociaal Domein
9.245.332,00
9.379.111,85
133.779,85
1.200 Kerntaak: Vitale inwoners en
380.331,00
194.052,52
-186.278,48
0,00
215,70
215,70
1.400 Mutaties reserves programma 1
2.232.254,00
2.242.509,30
10.255,30
Totaal Baten
11.857.917,00
11.815.889,37
-42.027,63
Resultaat
-14.911.163,00
-16.011.610,46
-1.100.447,46
gemeenschappen
Totaal Lasten Baten
gemeenschappen 1.300 Kerntaak: Culturele identiteit
58
Programma 2: Landschap & Natuur
De dorpskernen van de gemeente Eijsden-Margraten zijn omgeven en verbonden door een groot en mooi buitengebied. In dit buitengebied werken, wonen en recreëren vele mensen. Vele vraagstukken komen in het unieke en authentieke Zuid-Limburgse landschap dat Eijsden-Margraten herbergt bij elkaar. De landschappelijke kwaliteiten die gekenmerkt worden door fijnschaligheid en diversiteit en het aanwezige cultuur historisch erfgoed vormen de unieke waarden van ons buitengebied. Het landschap vormt het basiskapitaal voor een gezond leef- en verblijfsklimaat en bepaalt de belevingswaarde voor inwoner, recreant en toerist. Het realiseren van een gezonde, duurzame balans tussen landschappelijke en economische waarden in het buitengebied met ruimte voor toerisme, recreatie en ontwikkeling van de agrarische sector is een uitdaging waar we in onze gemeente op zoek naar zijn hoe hier op verantwoorde wijze invulling aan te geven.
2.0 Prioritair thema: Landschap en landbouw Omschrijving We streven naar een samenleving die het landschap waardeert en waarbij iedereen zich verantwoordelijk voelt voor het landschap en hier actief aan bijdraagt. Om de ruimtelijke opgaven die voortvloeien uit het klimaatakkoord, de voortgaande verstedelijking en de heroriëntatie van de landbouw met behoud van draagvlak te kunnen verwezenlijken is een ‘landschapsinclusief’ omgevingsbeleid nodig: een aanpak die ervoor zorgt dat landschapskwaliteit volwaardig meeweegt bij de planning en uitvoering van projecten. Derhalve streven we naar een landschap inclusiever omgevingsbeleid. Het landschap is van iedereen en de landschapskwaliteit wordt nadrukkelijker betrokken en geprioriteerd bij maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast hebben we de ambitie om het groenblauwe landschappelijke raamwerk met meer authentieke landschapselementen en betere ecologische verbindingen uit te breiden. Tevens streven we naar een kwalitatief hoogwaardiger en kleinschaliger landschap met een betere bodem- en biodiversiteit. Voor wat betreft de landbouwsector streven we naar een krachtige natuurinclusieve landbouw passend binnen ons fijnschalig en waardevolle landschap, waar ruimte is voor diversiteit, (nieuw) ondernemerschap, een slagvaardige herinvulling van vrijkomende agrarische bebouwing en waarbij
59
de gemeenschap trots is op de gevestigde agrarische sector in de gemeente en vraagt om lokale producten die dichtbij ontsloten worden. Rondom het programma Landbouw, Landbouw en Plattelandseconomie staat de gemeente EijsdenMargraten voor een aantal opgaven: •
Een duidelijke visie voor het buitengebied, waarin met respect voor de kwaliteit van het landschap, ruimte blijft voor ontwikkeling. Een visie die in samenspraak met de samenleving en de raad wordt opgesteld.
•
Een transitie van de landbouw met als doel een vitale, toekomstbestendige en duurzame agrarische sector in harmonie met milieu, natuur en landschap realiseren zonder verdere ontsiering van het landschap.
•
Nieuwe vormen van beheer van het landschap bewerkstelligen waarbij naast de agrarische sector ook de lokale samenleving een bijdrage levert.
•
Het behouden en versterken van het kleinschalig landschap; een landschap is ons unique selling point. Het verbinden van onderzoek en ondernemerschap in het streven naar het vergroten van de voedselproductie, distributie en consumptie op lokaal niveau (e.e.a. naar voorbeeld van de regio Sud-Tirol). Zie ook het programma lifestyle.
•
Ketensamenwerking ( korte ketens) met aandacht voor regionale en lokale productie en een circulaire distributieketen (e.e.a. naar voorbeeld van de regio Sud-Tirol). Zie ook het programma lifestyle.
Ontwikkellijnen Om een antwoord te geven op de geschetste opgaven komt de focus te liggen op het toekomst geven aan het buitengebied waarbij het landschap en de agrarische sector in verbinding met de samenleving wordt doorontwikkeld. Concreet zijn de ontwikkelingen gericht op een natuur- en inclusieve aanpak middels het introduceren van nieuwe beheermodellen voor het landschap, het versterken van het landschap door aanplant van 8.301 bomen in de periode 2020-2024 en het vergroten van de waardering van en de bijdrage aan het landschap. Daarnaast betreft het ontwikkelingen gericht op het toekomst geven aan de transitie van de landbouwsector met aandacht voor herbestemming van vrijkomende locaties en het verbinden van ondernemerschap met de lokale samenleving. Wat willen we bereiken? 2.0.1 Behoud van een agrarische sector voor de toekomst Binnen de landbouwsector in Eijsden-Margraten zijn een tweetal omvangrijke ontwikkelingen gaande, die vragen om een actieve bijdrage vanuit de gemeente:
60
* Het aantal landbouwbedrijven neemt af, hetgeen betekent dat complexe vraagstukken rondom herinvulling van vrijkomende agrarische bebouwing aan de orde is; * De landbouw is de grootste ruimtegebruiker op het platteland en daarmee een belangrijke beheerder van het landschap. De huidige intensieve wijze van boeren heeft een negatief effect op de natuur en onze gezondheid. Vanuit deze optiek wordt dan ook ingezet op een transitie van de landbouw die niet langer gericht is op de export, maar op een natuurinclusieve landbouw, die de natuur minder belast, de biodiversiteit versterkt, zich richt op lokaal/regionale voedselketens en in staat blijft mede-hoeder te zijn van het unieke Zuid-Limburgse landschap.
Wat gaan we ervoor doen in 2021? Actieve transitieaanpak Landbouw Omschrijving (toelichting) * Op gemeentelijk niveau worden een viertal pilots opgestart rondom agrarische bedrijven en worden strategieën rondom maatwerk uitgewerkt, * Het welstandskader wordt aangescherpt, * Aangehaakt wordt bij het Middengebied voor wat betreft het inzetten van een vitaliteitsmanager voor de agrarische sector, * Tevens wordt aangehaakt bij de in voorbereiding zijnde projectopdracht in Middengebied naar het instellen van een onderzoek naar nieuwe verdienmodellen op het gebied van (agrarisch) landschapsbeheer, * De raad wordt periodiek geïnformeerd over de stand van zaken rond de voortgang van deze acties en rondom lopende ontwikkelingen. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Pilots buitengebied
61
We hebben een aantal pilotbedrijven benoemd, maar komen gezamenlijk met de stuurgroep Buitengewoon Buitengebied tot de conclusie dat we een kader moeten scheppen waaraan een pilot moet voldoen, wat we willen bereiken en wat willen we leren of ophalen, en wat zijn de voordelen voor het deelnemende bedrijf. We maken hierbij gebruik van de scan van de agrarische bedrijfskavels. In het middengebied heeft afgelopen jaar de aanbesteding plaatsgevonden van de scan van de agrarische bouwkavels, welke Eijsden-Margraten in 2018 reeds heeft uitgevoerd. Eind 2021 is de voorlopige gunning gedaan en begin 2022 de opdracht verleend. De opdracht loopt tot en met medio 2024 . De agrarische bedrijven in Eijsden-Margraten waar nog geen keukentafelgesprek heeft plaatsgevonden, zullen in dit kader opnieuw worden benaderd voor een gesprek. De provincie Limburg overweegt om een vitaliteitscoach provinciebreed in te zetten, gelet op de goede ervaringen die ze hebben opgedaan in Noord-limburg. Wat willen we bereiken? 2.02 Versterken van het landschap door inzetten vergroeningsoffensief Het Zuid-Limburgse landschap heeft een typisch en uniek karakter. De toekomst van dit landschap is niet vanzelfsprekend.
Vanuit het landschapsontwikkelingsplan (LOP) wordt dan ook specifiek ingezet op het behouden en versterken van dit unieke landschap, de biodiversiteit en de cultuurhistorie van het landschap in Eijsden-Margraten. Dit landschap hebben we te leen, we mogen het gebruiken en moeten het bij voorkeur beter doorgeven aan de volgende generatie. We zijn er allemaal verantwoordelijk voor. Samen met onze inwoners, bezoekers, maatschappelijke partners en medeoverheden moeten we blijven investeren in de toekomst om ons unieke landschap in een betere toestand door te geven aan de volgende generatie.
Wat gaan we ervoor doen in 2021? Faciliteren IKL jaarprogramma Omschrijving (toelichting) In samenspraak met het IKL wordt jaarlijks een jaarprogramma opgesteld dat uitgaat van sturing en stimulering van participatie van inwoners en bedrijven bij het werken in het landschap gericht op soortenbescherming, landschapsontwikkeling, erfgoed en gezondheidsbevordering. Hierbij dient gedacht te worden aan onder meer werkdagen met de hoogstambrigade, de hakhoutbrigade, de buitenkrachtploeg en samenwerking met de basisscholen. Kwaliteit (indicator)
62
Kwaliteit (toelichting) Voorjaar 2021 werden we geconfronteerd met een faillissement van IKL. Het geplande jaarprogramma kon niet worden voortgezet danwel worden opgestart. Dit zorgde begin 2021 voor onduidelijkheid bij zowel gemeenten als provincie. Wie neemt deze rol over en wat deed IKL allemaal. De provincie heeft hiertoe een verkenner ingezet om dit inzichtelijk te maken en duidelijk te krijgen welke rol de provincie hierin kan hebben. Wij als gemeente hebben gekeken welke partijen hierin een rol kunnen spelen vanuit de rol en de visie die de gemeente heeft ten aanzien van Landschap. We hebben een partij gevonden die gedeeltelijk deze taken zou kunnen oppakken. Binnen de begrotingspost IKL zijn derhalve in 2021 minder middelen besteed en teruggevloeid naar de algemene middelen. Faciliteren stichting ''Limburg Bloeit Op'' Omschrijving (toelichting) In 2020 is de stichting "Limburg Bloeit Op" opgericht en samen met hen zal in 2021 de biodiversiteit en het aanleggen/meerjarig onderhouden van bloemrijke akkerranden/bermen worden uitgerold over meerdere gemeenten. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) De stichting Limburg Bloeit Op heeft in 2021 aanvullend bloemrijke akkerranden aangelegd en de in 2020 aangelegde bloemrijke akkerranden onderhouden. In 2021 is in Eijsden-Margraten bijna 20.000 m2 akkerranden ingezaaid met een bloemrijk mengsel. In 2021 stond hier € 2.000 voor geraamd en is eenmalig via de bestuursrapportage € 20.000 beschikbaar gesteld om nieuwe akkerranden in te richten. Stimuleren bewustwording Omschrijving (toelichting) In 2021 wordt naast de andere genoemde activiteiten uitvoering gegeven aan het groenbeleidsplan, waarbij ingezet wordt op het stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven en het door de
63
samenleving zelf laten ontwikkelen van groen dichtbij de jeugd, in wijken en op schoolpleinen. Tevens wordt ingezet op het beschermen van de aanwezige natuurwaarden binnen de gemeente. Aan de hand van een natuurwaardenkaart wordt inzichtelijk gemaakt hoe deze naar de toekomst te beschermen. Daarnaast wordt een werkprotocol opgesteld dat als uitgangspunt gehanteerd kan worden voor het uitvoeren van werkzaamheden in het buitengebied. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) We hebben bij de volgende scholen een zogenaamd Tiny Forest samen met de scholen aangelegd, Cadier en Keer en Margraten We hebben IKL opdracht gegeven om de landschapselementen te inventariseren, karteren en te waarderen. Echter door het faillisement van IKL heeft de bureaustudie wel plaatsgevonden maar de inventarisatie buiten nog niet. De bureaustudie staat op de server van IKL welke in beslag is genomen door de curator. We hebben de curator verzocht de bestanden beschikbaar te stellen zodat we het veldwerk kunnen opstarten. In verband met Corona hebben we het werkprotocol voor de buitendienst ten aanzien van werkzaamheden in het buitengebied nog niet kunnen laten plaatsvinden en is deze activiteit verplaatst naar 2022 Uitvoeren Bomenplan Omschrijving (toelichting) In de periode 2020 - 2023 worden 8.301 bomen geplant. Dit willen we bereiken door het aanplanten van solitaire bomen of lanen, vergroenen van de dorpsranden, het aanleggen van een Tiny Forrest, het uitgeven van ‘herdenkingsbomen’ bij speciale momenten (geboorte, huwelijken, jubilea) en het aanplanten van circa 8 ha bos. Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting)
64
Het bomenplan bestaat uit een aantal activiteiten: •
Aanplant van solitaire bomen,
•
aanplant van tiny forests
•
aanplant van bos
•
vergroenen van tuinen (stimuleringsregeling)
•
herdenkingsboom
We hebben in 2021 de volgende bomen geplant: •
fruitbomen 47 stuks
•
laanbomen 64 stuks
•
haagplanten 1140 stuks
•
bosplantsoen 2900 stuks
We hebben in Cadier en Keer en in Margraten een tiny forest aangeplant. We hebben in 2021 26 positieve beschikkingen afgegeven voor het verwijderen van 700 m2 verharding en het aanbrengen van groen, er zijn 23 bomen geplant. Daarnaast maken regelmatig inwoners gebruik van de regeling van de herdenkingsboom. Omdat deze afgehaald kunnen worden , is niet duidelijk wat de exacte aantallen zijn. Begin 2021 ontvingen we een negatieve beschikking van de provincie ten aanzien van ons subsidieaanvraag in het kader van de 1 miljoen bomenregeling. Onze ambitie is derhalve naar rato aangepast naar het planten van 8301 bomen in 4 jaar.
65
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
6310002 Stoppende
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
-20.000,00
-915,00
19.085,00
95,43
-2.000,00
0,00
2.000,00
100,00
6540002 Kunstroute
-10.000,00
-4.500,00
5.500,00
55,00
6550002
-61.000,00
-47.340,36
13.659,64
22,39
-25.000,00
-22.000,00
3.000,00
12,00
-17.500,00
-10.500,00
7.000,00
40,00
6560002 Bomenplan
-49.000,00
-48.586,88
413,12
0,84
6560004 Openbaar groen
-20.000,00
-7.693,75
12.306,25
61,53
-3.050,00
-4.483,49
-1.433,49
-47,00
6810012 Middenterras
-10.945,00
-10.945,00
0,00
0,00
6821002 Onderzoek
-5.000,00
0,00
5.000,00
100,00
-223.495,00
-156.964,48
66.530,52
29,77
agrarische bedrijven 6341002 Bloemrijke akkerranden
Landschapsbeheer 6550003 Uitvoeringsplan Middengebied 6550005 Landschap, kunst en recreatie
/ tuinen 6560032 Knopen lopen, onderhoud en ontwikkeling
Unesco status Resultaat
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Stoppende agrarische bedrijven Er is een aantal pilots aangemeld waarbij we kritisch zijn om te beoordelen of deze pilots genoeg leereffect sorteren voor toekomstig beleid te ontwikkelen. We zullen eerst kaders op stellen waar een pilot aan moet voldoen. Landschapsbeheer Dit betreft het budget van IKL waarin in 2021 minder is besteed als gevolg van het faillissement en het zoeken naar een alternatieve organisatie of werkwijze. Openbaar groen/tuinen Er zijn minder aanvragen gedaan in het kader van de stimuleringsregeling vergroenen tuinen, dit ondanks regelmatige publicaties. In totaal zijn er 27 aanvragen ingediend en gehonoreerd.
66
2.1 Kerntaak: Buitengewoon Buitengebied
In deze kerntaak staat het buitengebied centraal. Hoe geven we verder vorm en inhoud aan ons kostbare landschap en welke inspanningen gaan we daarvoor verrichten? Belangrijke speler in ons buitengebied is de agrariër. Met het majeure project “Buitengewoon Buitengebied” krijgt deze doelgroep de komende jaren de gewenste, noodzakelijke aandacht. Onze visie ‘’We zijn in harmonie met ons landschap en de natuur!‘’ vormt de basis voor de komende jaren. 2.1.1 Borgen van de kwaliteiten van het Zuid-Limburgse landschap Borgen van de kwaliteiten van het Zuid-Limburgse landschap.
Borgen kwaliteiten Zuid-Limburgs Landschap Omschrijving (toelichting) * Met gemeenten/overheden in Nederland, Belgie en Duitsland worden de mogelijkheden voor een UNESCO-status nader verkend. * Samen met de Middengebied gemeenten wordt uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Landschap en landbouw, waaronder in 2021 onder andere voorzien is in de inzet van een vitaliteitsmanager Landbouw, alsmede de verdere aanpak naar aanleiding van de uitkomsten van de EO Wijersprijs. * Voorzien wordt dat in december 2020 de raad de Richtinggevende Uitspraken/Manifest Buitengewoon Buitengebied vaststelt. Via de Prioritaire thema’s wordt vervolgens uitvoering gegeven aan de acties zoals benoemd in de Richtinggevende Uitspraken onder “wat gaan we nu al doen”. * In augustus 2020 is de gebiedsvisie Middenterras vastgesteld met daarin benoemd 9 ontwikkellocaties/ ontwikkelthema’s. In 2021 wordt verder invulling gegeven aan deze ontwikkellocaties/ ontwikkelthema’s. * Kansen rondom de realisatie van de ontwikkelingvisie Zuidelijk Maasdal worden nader verkend. * In 2021 worden mogelijkheden verkend om structureel te investeren in landschap, samen met maatschappelijke partners. Kwaliteit (indicator)
67
Kwaliteit (toelichting) * Met Visit Zuid-Limburg en enkele gemeenten uit Nederland en Belgie waaronder de gemeente Vaals, Valkenburg a/d Geul en Riemst heeft overleg plaatsgevonden om te bezien of de kwaliteiten van het Zuid-Limburgse Landschap in de euregio geborgd kan worden middels het verkrijgen van een UNESCO-status. In dit licht is het thema Krijt aangemerkt als verbindende factor en is duidelijk geworden dat het verkrijgen van de status Unesco Geopark eventueel tot de mogelijkheden behoord. De kansrijkheid hiervan dient nog nader verkend te worden. * Samen met de Middengebied gemeenten wordt uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Landschap en landbouw. In 2021 heeft de aanbesteding plaatsgevonden voor het project Scan Agrarische bouwkavels waaraan 7 gemeenten vanuit het Middengebied deelnemen. De werkzaamheden zijn in 2022 opgestart en duren tot uiteindelijk tot medio 2024. Aelmans heeft de opdracht hiertoe gekregen, omdat deze de economisch meest voordelige aanbieding heeft ingediend. * Het manifest Buitengewoon Buitengebied met richting gevende uitspraken is in 2021 vastgesteld. Deze uitspraken worden nader toegepast bij het opstellen van documenten ten behoeve van de omgevingsvisie. Daarnaast is eind 2021 een start gemaakt met om te komen tot de nota gebiedsdifferentaties.
* Gebiedsvisie Middenterras: In 2021 is het project Poort van het Heuvelland opgestart waarin een aantal ontwikkelthema's integraal zijn meegenomen. Samen met dhr. Coenen en betrokkenen in het gebied is gewerkt aan het opstellen van een Masterplan. Besluitvorming hieromtrent is voorzien in 1e helft 2022. Ten aanzien van de overige ontwikkelthema's zijn voorbereidingen gestart of worden begin 2022 opgepakt (zie ook de RIB van eind oktober 2021). * Realisatie van de ontwikkelingvisie Zuidelijk Maasdal: Medio 2021 heeft hoogwater plaatsgevonden van de Maas. Dit heeft de ontwikkelvisie en met name het beschermingsniveau langs de Maas (deels) in een ander daglicht gesteld. Het urgentiebesef bij de aangesloten partijen is daarmee verhoogd. In dat licht is een concept-startdocument MIRT Verkenning opgesteld waarbij de aanpak waterveiligheid als katalysator gezien kan worden voor gebiedsontwikkeling (recreatie, natuur, stadsontwikkeling, verbinding stad-land). Verdere besluitvorming en uitwerking met partners zal in 2022 plaatsvinden. 2.1.2 Een duurzaam renderend Landschap We streven naar een duurzaam renderend Landschap.
68
Uitvoering geven aan Visie VTE ZL Omschrijving (toelichting) In het kader van de vastgestelde Visie VTE ZL wordt ingezet op een vrijetijdseconomie die bijdraagt aan de kwaliteiten van het Zuid-Limburgse landschap. In dit kader wordt een regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld, met een lokale paragraaf in overleg met lokale ondernemers en de raad. Er wordt op basis van publiek/private samenwerking bijgedragen aan het borgen van de kwaliteit door bijvoorbeeld de aanleg en het onderhoud van hoogstampercelen (tevens i.h.k.v. de beleefbaarheid van het landschap). Zie 2.1.1 en het prioritaire thema Landbouw en landschap Kwaliteit (indicator)
Kwaliteit (toelichting) Op grond van de vastgestelde regionale visie is in 2021 begonnen met de voorbereiding en uitvoering van een aantal projecten op het niveau van Zuid-Limburg en Middengebied, zijnde: -
Knopen Lopen (Europese aanbesteding);
-
Regionaal Sectorplatform Vrijetijdseconomie (toerisme) Zuid-Limburg
-
Vitaliteit verblijfsrecreatie (campings en bungalowparken)
- Verantwoord op Weg (Lijn-50) - Zuid-Limburg Magazine (Zuid-Limburgse verhaallijnen). Afspraken en voorbereiding op hoofdlijnen op Zuid-Limburg-niveau.
69
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Begroting 2021 na wijz.
6240000 Waterkering,
Werkelijk 2021
Afwijking jaarrekening
Procentuele afwijking
2021
2021
-30.000,00
0,00
30.000,00
100,00
-3.317,00
-2.439,84
877,16
26,44
-6.324,00
-3.550,00
2.774,00
43,86
-81.000,00
-77.815,08
3.184,92
3,93
0,00
-627,10
-627,10
0,00
-120.641,00
-84.432,02
36.208,98
30,01
afwatering en landwinning 6550000 Natuurbescherming 6550001 Natuurbescherming (subsidies) 6560010 Recreatievoorzieningen 6810300 Gemeentelijk kwaliteitsmenu Resultaat
Toelichting afwijkingen Toelichting financiële afwijkingen: altijd indien afwijking > € 100.000 anders afwijking > € 7.500 en > 10% Waterkering, afwatering en landwinning In 2021 zijn er geen kosten gemaakt door de ambtelijk werkgroep Zuidelijk Maasdal voor de inhuur van externe adviseurs. Het budget stamt uit 2020 en kon niet meer worden overgeheveld naar 2022. In 2022 worden de werkzaamheden voortgezet en indien nodig zal er nieuw budget worden gevraagd voor de verdere uitvoering van het deltaprogramma voor het Zuidelijk Maasdal.
2.2 Kerntaak: Openbare ruimte
De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente. Het geheel van wegen, paden en pleinen, beken, groen, natuur en water bepalen mede de identiteit van onze gemeente. Een geslaagde openbare ruimte verleidt om er te verblijven en te ontmoeten. Als ook een plek waar inwoners en bezoekers zich thuis voelen. De inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte verdienen in dat kader structureel voldoende aandacht. Binnen het beleidsveld openbare ruimte staat het onderhoud van de plantsoenen, gazons, hagen, bomen en bosplantsoenen centraal. Expliciet is de keuze gemaakt om de openbare ruimte primair goed te onderhouden. Hierbij word uitgegaan van een onderhoudsniveau van een zo genaamde B-kwaliteit, sober en doelmatig. Dat geldt voor wegen,
70
bermen, groenvoorzieningen, beken, fiets- en voetpaden. De dorpscentra en de gebieden om kerken krijgen extra aandacht. Door nieuwe wetgeving is het niet langer meer mogelijk chemische middelen te gebruiken ter bestrijding van onkruid op verhardingen. Dit vraagt de komende jaren om een nieuwe aanpak rondom onkruidbestrijding. Aanwezige groenstructuren leveren een belangrijke bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid in de kernen. Het beschermen en verder door ontwikkelen van waardevolle groenstructuren krijgt de komende jaren verder vorm. Graag nodigen wij onze inwoners uit om mee te denken en te doen bij de inrichting, het gebruik en beheer van de openbare ruimte. Creatieve oplossingen voor het beheer van de groene ruimte, zoals groenadoptie, eigen initiatieven en ideeën van burgers, zijn welkom. 2.2.1 Kwalitatieve openbare ruimte We willen een kwalitatieve openbare ruimte met aandacht voor de groenstructuren die een visitekaartje is voor inwoners, ondernemers en bezoekers en dat past binnen de kaders zoals de raad die heeft vastgesteld, rekening houdende met de participatie van inwoners. Uitgangspunt is dat de basis op orde is. (kwaliteitsniveau B)
Bevorderen Burgerparticipatie: we bieden ruimte voor participatie van inwoners voor het groenbeheer Omschrijving (toelichting) - We ontwikkelen een digitaal beheersysteem, waardoor de inwoner inzicht krijgt in het gevoerde beheer en de beheerder krijgt inzicht in wat er door wie moet gebeuren en wat er al is gebeurd. - We roepen de burgers op en faciliteren om eigen initiatief te tonen. - We staan open voor alle activiteiten die een kwaliteitstoename opleveren en niet in strijd zijn met het gevoerde beheer, bijvoorbeeld het stimuleren van het vergroenen van voortuinen. Kwaliteit (indicator)