Totaaldocument jaarrekening 2023

873.553

684.051

189.501

189.501

Visie transformatielocatie best steed geb (MIP2019) Omgevingsvisie 2.0+3.0 (MIP 21+22)

50.000

32.726

17.275

17.275

490.000

92.009

397.991

397.991

2.000.000

0

2.000.000

0

987.228

987.668

-440

0

3.622.196

3.665.039

-42.843

0

25

'2V22Z22/' 23/23 2023

Anticiperende verwervingen

26

2021

Grondaankoop Veldhoek (Eersel-Zuid)

27

2023

Grondaankoop Vessem-Noord

28

2023

Grondaankoop Nardushoek

0

154.111

-154.111

0

29

2023

Grondaankoop Eersel-West

0

27.010

-27.010

0

30

2023

50.000

0

50.000

0

31

2021

Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploita­ ties Voorbereidingskosten Eersel-West

46.466

155.606

-109.140

-73.740

32

2021/2023

216.241

287.980

-71.740

-71.740

33

2021/2023

Voorbereidingskosten Veldhoek (EerselZuid) Voorbereidingskosten Boterbochten III

106.413

108.747

-2.334

0

34

2021

Voorbereidingskosten Koppelen 9

6.681

6.681

0

0

35

2021/2023

Voorbereidingskosten Vessem-Noord

255.418

132.805

122.614

122.614

36

2021/2022

Voorbereidingskosten Nardushoek

201.117

107.663

93.454

93.454

37

2021/2022

Voorbereidingskosten Duizel-Noord III

0

11.532

-11.532

0

38

2021/2022

Voorbereidingskosten verlengd Aangelag

0

733

-733

0

18.485.491

11.500.862

6.984.628

5.333.235

Totaal programma:

1 en 2. Huisvesting opvang statushouders en ontheemden Dit krediet is in 2022 is beschikbaar gesteld, maar tot op heden niet ingezet. Het restantkrediet dient overge­ heveld te worden naar 2024, zodat de gemeente, in staat is om efficiënt in te spelen op mogelijke kansen. 3. Actualisatie Kempische visie op wonen In 2023 is gestart met de actualisatie van de Kempische visie op wonen. In 2024 wordt de nieuwe visie ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Voor deze actualisatie wordt het restantkrediet overgehe­ veld naar 2024. 4. Visie Akkers van Eersel Door capaciteitsgebrek is niet gewerkt aan de uitwerking van de visie Akkers van Eersel. De wens is nog steeds om in dit gebied de kwaliteit te verhogen. Daardoor dient het restantkrediet overgeheveld te worden naar 2024. In 2023 is wel gewerkt aan een plan van aanpak om te onderzoeken hoe we de visie tot uitvoering kunnen krijgen. 5. Evenementenkasten Het merendeel van de evenementenkasten binnen de gemeente is inmiddels vervangen. In 2023/2024 is de geïntegreerde stroomvoorziening in de kiosk op de Markt vervangen. In 2024 ontvangen wij nog rekeningen van Enexis voor de aansluitkosten over de afgelopen jaren. Voor 2024/2025 staat de verplaatsing van de evenementenkast in Steensel op de planning en in 2024 het verzwaren van de evenementenaansluiting bij het gemeentehuis.

Het restantkrediet dient te worden overgeboekt naar 2024. 6. Vervanging Groen Deze investeringen uit het “beleidsplan Groen Loont” zijn voltooid en het krediet kan worden afgesloten. 7. Aanvullende uitvoering integraal beleidsplan Groen Loont In 2020 is dit krediet beschikbaar gesteld om een nieuwe bos nota te laten opstellen, de Eerselse ecologische verbindingszones (evz) te beheren (voordat het beheer opgenomen was in de exploitatiebegroting werd dit projectmatig gedaan) en om de verschillende dorpsranden/lanen extra in te planten met bomen. Het opstellen van de bos nota en het beheer van de evz is voltooid. Omdat er gedurende 2022 geen beleidsmedewerker 39

Bos, Natuur en Groen in dienst was, is het inplanten van de dorpsranden/lanen nog niet uitgevoerd. In 2024 wordt dit laatste punt opgepakt. Het krediet dient overgeboekt te worden naar 2024. 8. Ecologische Verbindingszonde kleine Beerze tweede fase Dit project loopt al vanaf 2005. Met de inplant van de ecologische verbindingszone Ellenbroek in 2023 is dit onderdeel van de “gebiedsontwikkeling Kleine Beerze” afgerond. Het krediet kan worden afgesloten. 9. Ecologische verbindingszone kleine Run Dit krediet behelst de ontwikkeling van de natuurlijke beekloop van de Run tussen Grootgoor (Veldhoven) en Schadewijk. Dit KRW project (Kader Richtlijn Water) wordt uitgevoerd door en onder verantwoording van Wa­ terschap de Dommel. De gemeente Eersel levert hierbij 500Zo financiële bijdragen voor landschapselementen in het beekdal (Elzensingels en recreatieve voorzieningen). De andere 500Zo worden gedekt door subsidies uit de regeling "Gebiedsimpuls Grenscorridor N69”. In programma 6 staan hiervoor ook nog 500Zo bijdragen op­ genomen voor de aanleg van een uitzichtpunt en wandelbruggetjes. Het project kent ruim een jaar vertraging in de ruimtelijke procedures. De start van het beekherstel is nu voorzien in de tweede helft van 2025. Het moet uiterlijk in 2027 zijn voltooid. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 10.

Gebiedsontwikkeling Levende Run Samen met gemeente Bergeijk trekken wij het project de gebiedsontwikkeling “de Levende Run”. Provincie, Waterschap, TBO's en de in het gebied gevestigde boeren sluiten hierbij aan. Dit gebied is gelegen tussen de kernen van Eersel, Bergeijk en Weebosch. De inhuur- en advieskosten voor het brede proces worden gefi­ nancierd vanuit de IBP-gelden (zie ook regel 17; IBP Proeftuinen van de Kempen). Het onderhavige krediet is benodigd voor het Eerselse aandeel in personele inhuur voor dit gebiedsproces of voor inhuur van personeel ter vervanging van de uren van onze eigen medewerkers. Het project kent een looptijd tot minimaal eind 2025, naar verwachting tot 2030. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 11. Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze Het uitvoeringsprogramma beekherstel tot een meanderend beekdal is inmiddels 1,5 jaar vertraagd. Twee keer werd dit veroorzaakt door het broedseizoen plus het aantreffen van bijzondere diersoorten. Deze winter 2023724 hebben we niks kunnen doen vanwege de vele regenval en de hoge waterstanden in het gebied. Voordat de grond is opgedroogd zitten we in het nieuwe broedseizoen 2024. We streven er nu naar om het werk in 2024 af te ronden. Momenteel staat het krediet op een negatief saldo van C 111.740,-.

Omdat er geen dekking voor de extra uitgaven wordt het negatieve saldo ineens afgeschreven in de jaarrekening 2023. In 2024 worden nog aanvullende lasten verwacht. De kosten voor de uitvoering zijn door de vertraging en besluiten uit het verleden verder opgelopen. Naast de kosten voor het uitlopen van het uitvoeringsbestek ma­ ken we ook extra inhuurkosten voor het meerwaardetraject Donk. In de eerste bestuursrapportage 2024 zullen wij de prognose van te verwachten (extra) inkomsten en uitgaven actualiseren. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 12. Incidentele maatregelen recreatie Negatieve recreatie (wildcrossen) blijft een groot probleem. Daarom hebben we in 2023 de openstellingsborden van de gemeentelijke bossen (Buikheide en Grootmeer) vervangen. Op locaties waar geen borden meer stonden zijn nieuwe borden geplaatst. Ook hebben we de borden voorzien van de juiste tekst. Op deze manier kan de groene BOA effectiever handhaven. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024 om de openstellingsborden rondom de Duizelse, Knegselse en Steenselse bossen te vervangen. 13. Herstelmaatregelen gemeentelijke landschapselementen Veel gemeentelijke landschapselementen verkeren een slechte staat of zijn nog achterstallig in onderhoud. in 2023 hebben we weer diverse werkzaamheden laten uitvoeren om verschillende landschapselementen te herstellen.

Ook in 2024 gaan we weer verder met het herstellen van diverse landschapselementen. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 14. IBP Proeftuinen in de Kempen Dit krediet behelst de procesgelden die door de Provincie ter beschikking zijn gesteld aan de uitvoeringscommissie “de levende Beerze”. Deze uitvoeringscommissie is per 1 januari 2024 opgeheven en de verantwoor­ delijkheden zijn overgedragen aan de stuurgroep GGA-Kempenland-west. Eersel is ook hierin bestuurlijk ver­ tegenwoordigd. Eersel levert de penvoerder en is namens de Stuurgroep verantwoordelijk voor de juiste be­ steding van deze gelden door de gebiedsteams “Levende Beerze” en "Levende Run”. Wij mogen hiervoor 30Zo van de subsidie gebruiken. De subsidie is met één jaar verlengd tot en met 2024. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 40

15 & 16. Plan Bos en Boom (exclusief grond) en Plan Bos en Boom (grond) Deze budgetten worden gebruikt voor zowel de uitvoering van plan bos en boom (incl. inhuur externe project­ leider) als het verkrijgen van gronden. In 2023 hebben we weer 16.841 nieuwe bomen geplant. Ook in 2024 gaan we verder met de uitvoering van plan bos en boom. De kredieten moeten dus overgezet worden naar 2024. 17. Opstellen nieuw bomenbeleids en beheersplan In 2023 hebben we een nieuw bomenbeleidsplan laten opstellen, deze ook al is vastgesteld door de gemeen­ teraad. Daaropvolgend laten we in 2024 een nieuw bomenbeheersplan opstellen. Het krediet moet dus worden overgezet naar 2024. 18. Raster Heidetracé Steensel De afrastering is geplaatst als sluitsteen van het project “heideontwikkeling hoogspanningstracé Steensel”. Het crossen met motoren en SUV's op dit terrein, waar de komende 10 jaar heide tot ontwikkeling moet komen lijkt hiermee afgelopen. Het krediet kan worden afgesloten. 19. Afvalbak elektrische auto hondenuitlaatroute Momenteel staan er ± 170 prullenbakken in de gemeente Eersel, welke ook worden gebruikt om plastic zakjes met hondenpoep in te deponeren. Vanuit bewoners krijgen wij met regelmaat de vraag om extra prullenbakken te plaatsen. Met name vanuit Eersel, waar er relatief minder staan. Zonder extra ledigingscapaciteit kunnen wij niet aan deze verzoeken voldoen.

Binnen onze budgetten voor garantiebanen hebben wij middelen beschikbaar voor een extra medewerker. Eind 2023 zijn er voor de be­ staande prullenbakken dispensers (opslagboxen voor hondenpoepzakjes) aangeschaft. Deze worden begin 2024 gemonteerd. Tevens zijn we nog steeds op zoek naar een geschikte medewerker die uiteindelijk de nog aan te schaffen tweede elektrische voertuig kan bemannen. Zodat we de overige materialen en prullenbakken kunnen plaatsen. Het krediet dient overgeheveld te worden naar 2024. 20. Natuurherstelwerkzaamheden Groot en Kleinmeer In 2023 is dit project voor natuurherstel afgerond. Voor het onderhoud aan dit N2000 gebied (gemeentelijk eigendom) ontvangen we onderhoudssubsidies. Met de uitgevoerde werkzaamheden is de natuurkwaliteit in het gebied verbeterd. Het project afgerond is en de doelen zijn behaald. Het krediet kan worden afgesloten. 21. Vervanging bomen De bomen zijn aangeschaft en worden op een tijdelijke kwekerij binnen de gemeente Eersel verzorgd, waar ze wachten om definitief op de Markt/Hint geplant te worden. In de raadsvergadering van 2 juli gaan wij u vragen om hierover richting te geven. Het krediet van de aanschaf van deze bomen kan worden afgesloten. Onder programma 6 staat het uitvoeringskrediet “Looproute Markt-Hint” opgenomen. 22.

Herziening ruimtelijke plannen De budgetten worden gebruikt om de kosten voor de implementatie van de Omgevingswet te dekken. Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2024, omdat de kosten voor de implementatie van de Om­ gevingswet doorlopen. Ook in de eerste periode van de nieuwe wet zullen we nog een aantal zaken moeten uitzoeken en aanpassen, hiervoor is budget noodzakelijk. 23. Visie transformatielocatie bestaand stedelijk gebied De ontwikkeling van een visie voor het gebied tussen de Markt, Postakkers, Areven en de Nieuwstraat wordt hieruit gefinancierd. Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2024. Ook kunnen hier nog aanvul­ lende studies of uitwerkingen uit gefinancierd worden. 24. Omgevingsvisie 2.0 + 3.0 De Omgevingsvisie 2.0 is in 2021 afgerond. Deze visie 2.0 wordt gebruikt om deze met participatie, aanvullend onderzoek en het inbedden van meer beleidsvelden uit te bouwen tot een Omgevingsvisie 3.0, die voldoet aan de Omgevingswet. Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2024. De opstart van de Omgevings­ visie 3.0 is later, omdat eerst gewerkt is aan de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen en een grote samenhang is met de Bestuursopdracht ontwikkelstrategie De Kempen.

41

25. Anticiperende verwervingen In 2023 zijn er een drietal anticiperende grondaankopen gedaan, namelijk Vessem Noord (afzonderlijk raads­ besluit), Nardushoek en Eersel-West. De grondaankoop Vessem Noord is afzonderlijk in uw raad besproken, de grondaankoop Nardushoek en Eersel-West worden hieronder toegelicht: Grondaankoop Nardushoek De gemeente is bezig met de ontwikkeling van het woningbouwplan ‘Nardushoek' gelegen in Knegsel. De gemeenteraad heeft in 2022 de randvoorwaarden hiervoor vastgesteld. Eind 2023 zijn er gronden binnen het zoekgebied aangekocht, zijnde het perceel kadastraal gemeente Vessem, F4586, groot circa 5.811 m2 gele­ gen aan de noordzijde van de Zandoerlseweg. Dit voor een bedrag van C 154.111,-, waarbij er tevens een nabetaling is afgesproken ingeval er een onherroepelijk bestemmingplan tot stand komt dat woningbouw mo­ gelijk maakt. Grondaankoop Eersel-West Ten behoeve het project Eersel-West is er een aankoop gedaan van 855 m2 (perceel Eersel, M, 2889). Deze grond is benodigd om de ontsluitingsweg die door het projectgebied loopt te kunnen realiseren. De grond is conform taxatie - aangekocht voor een bedrag van C 27.010,-. Het krediet wordt afgesloten in 2023. 26 t/m 38.

Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties Voor een achttal potentiële toekomstige bouwgrondexploitaties worden de voorbereidingskosten geactiveerd met als doel deze later in te brengen in de door uw raad vast te stellen grondexploitatie. - Voorbereidingskosten Eersel-West - Voorbereidingskosten Veldhoek (Eersel-Zuid) - Voorbereidingskosten Boterbochten III - Voorbereidingskosten Koppelen 9 - Voorbereidingskosten Vessem-Noord - Voorbereidingskosten Nardushoek - Voorbereidingskosten Duizel-Noord III - Voorbereidingskosten verlengd Aangelag Voor enkele plannen heeft uw raad een afzonderlijk voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld, voor de ove­ rige plannen heeft uw raad in 2023 voor de voorbereidingskosten in totaal C 50.000,- beschikbaar gesteld. Bij Eersel-West en Veldhoek hebben we in 2023 meer voorbereidingen getroffen dan was geraamd, waardoor het budget is overschreden met respectievelijk afgerond C 74.000,- en C 72.000,-. Deze hogere uitgaven worden eveneens volledig geactiveerd om later in te brengen in de toekomstige bouwgrondexploitatie dan wel kostenverhaal. Deze overschrijding worden mede in het kader van de rechtmatigheid alsnog aan uw raad voorgelegd met een voorstel voor aanvullend krediet in 2024 (Eersel-West 16-4-2024 en Veldhoek eerste bestuursrapportage 2024). Uiteindelijk zullen de reeds gemaakte kosten gedekt worden uit toekomstige grondopbrengsten.

42

4. Milieu Door het uitvoeren van de activiteiten die vallen onder dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Inwoners van de gemeente Eersel wonen in een schone, gezonde en duurzame leefomgeving.”

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? AFVAL-/ GRONDSTOFFEN Indicator Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner per jaar (verplicht)

Realisatie Restafval per inwoner inclusief milieustraat: 2023:58 kg 2022:58 kg 2021:58 kg 2020:71 kg 2019:62 kg

Norm Norm: 2022: 50 kg* (inclusief milieu-straat, meetbaar in 2022) Landelijke VANGdoelstelling: 100 kg per inwoner Norm gerealiseerd?

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uit de kadernota Grondstoffen zijn de volgende projecten gestart/uitgevoerd: 1. Een grondstoffencentrum realiseren - optimalisering milieustraat (realisatie nieuw gevaarlijk afval depot, renovatie riolering/hemelwaterafvoer, routering) 2. Inzet Mobiel scheidingsstation - voorbereiding en opdracht in 2023 verstrekt, operationeel medio 2024 3. Optimalisatie bestaande inzamelstructuren oud papier, glas, textiel - aanpassingen/optimalisaties met name bij glas en textiel 4. Analyse Inzamelstructuur restafval - niet uitgevoerd, structuur functioneert goed. 5. Verbetering inzamelmiddelen - geen veranderingen, bestaat geen aanleiding voor. 6. Onderzoek kringloop en hergebruikcentra bouwmaterialen - is opgepakt, nog niet afgerond. 7. Communicatie - via afvalapp en publicaties. ENERGIE Indicator CO2-reductie ten opzichte van 1990 (verplicht)

Realisatie 2023 Gegevens (nog) niet beschikbaar 2022 76.900 (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 25,70Zo reductie) 2021 83.800 (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 19,10Zo reductie)

Norm Norm: 490Zo CO2-reductie in 2030 en 950Zo reductie in 2050 (gemeentelijk beleid in lijn met het klimaatakkoord) In ton CO2: 2030: 52.810 (510Zo) 2050: 5.117 (5Z) Norm gerealiseerd?

IJkpunt 1990 103.550 ton CO2-uitstoot, excl. auto(snel)wegen

43

Wat hebben we daarvoor gedaan? Het uitvoeren van acties op vijf subthema’s uit het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2021-2025: 1. Gemeentelijk vastgoed uitvoering besparingsmogelijkheden, onder andere isolatiemaatregelen 2. Gebouwde omgeving, uitvoering energiebesparingsprogramma en voorbereiding energiearmoede 3. Mobiliteit realisatie van bandenpomp en communicatie 4. Grootschalige opwekking » Vervolgstappen zonnepark Wintelre 5. Landbouw GEMEENTELIJK VASTGOED Indicator CO2-reductie ten opzichte van 2012

Realisatie 2023 Gegevens (nog) niet beschikbaar 2022 Gegevens niet beschikbaar

Norm Norm 2025: 39/ CO2reductie t.o.v. 2012 In ton kg CO2: 2012: 1.303 2025: 795 (61/) Norm gerealiseerd?

Cumulatief resultaat: 2020: -17,26/ (1.078 ton kg CO2) Wat hebben we daarvoor gedaan? Verdere uitvoering geven aan het realiseren van 164 duurzaamheidsmaatregelen om de 39/ reductie te realiseren in 2025. Acties staan uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025. ENERGIEREDUCTIE EN ZON-OP-DAK Indicator Energiebesparing ten opzichte van 2007 en duurzame energieopwekking in TJ

Realisatie 2023: Gegevens (nog) niet beschikbaar 2022: Gegevens niet beschikbaar 2021 75 TJ hernieuwbare elektriciteit / 16,0 /o energiebesparing t.o.v. 2007

Norm Norm: 2030: 15/ energiebesparing t.o.v. 2007 2030: 200 TJ duurzame energieopwekking Norm gerealiseerd?

2020 61 TJ duurzaam opgewekte zonnestroom/ 17,5/ energiebesparing t.o.v. 2007 Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak Hierin zitten acties die betrekking hebben op het maximaliseren van de energiereductie bij woningen en bedrijfspanden. We focussen ons in 2023 voornamelijk op bedrijfspanden.

44

GROOTSCHALIGE OPWEKKING Indicator Realisatie Norm: 0,055 TWh grootschalige 2023: 0 TWh opwekking in 2030 2022: 0 TWh

Norm Norm: 0,055 TWh groot­ schalige opwekking in 2030 Norm gerealiseerd?

2021: 0 TWh Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030. In 2024 zal onder andere het vergunnen van het/ de zonnepark(en) nabij Wintelre verder vorm krijgen. DUURZAME ENERGIE Indicator Percentage elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa (verplicht)

Realisatie 2023 Gegevens (nog) niet beschikbaar

Norm Norm: 15,9 TJ extra per jaar Norm gerealiseerd?

2022 Gegevens (nog) niet beschikbaar 2021 225/0 14 TJ extra t.o.v 2020 2020 18,5// 20 TJ extra t.o.v. 2019

Wat hebben we daarvoor gedaan? » Eigen ingekochte stroom is groen door aankopen Garanties van Oorsprong; » Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak; » Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030; » Uitvoering geven aan de acties opgenomen in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021­ 2025; » Uitvoering geven aan het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel. ENERGIEGEBRUIK WONINGEN Indicator Percentage woningen met geregistreerd energielabel A (eigen indicator)

Realisatie 2023: 34,10/ 2022: 34/

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Norm gerealiseerd: ?

2021: 33,60/ 2020: 34,60/ Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak Het verminderen energiegebruik doen we in algemene zin met onder andere het uitvoeren van de Transitievisie Warmte en het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2023 AfvaU/Grondstoffen Norm niet gehaald De norm van maximaal 50 kilogram restafval (inclusief milieustraat) in 2022 is niet gehaald. De hoeveelheid restafval stagneert op 58 kg. In de corona periode is mede als gevolg van het thuiswerken meer huishoudelijk restafval aangeboden. Ook is meer afval aangeleverd op de milieustraat. Voor 2024 gaan we ervan uit dat de dalende trend weer wordt ingezet. 45

Ontwikkelingen De Kempengemeenten richten hun grondstoffenbeleid op de transitie naar een Circulaire Kempen gemeenschap. Het lineaire economiemodel waarin waardevolle grondstoffen worden uitgeput heeft geen toekomst. We werken als Kempengemeenten naar een circulaire economie waarin we producten en grondstoffen zo lang mogelijk in de keten houden, op een duurzame manier materiaalketens sluiten en waarde creëren uit afvalstromen. De circulaire economie is geen doel op zich. Het is onderdeel van een duurzame samenleving die gericht is op het verminderen van de milieudruk. Een duurzame samenleving voorkomt afval, streeft naar optimaal hergebruik van producten en grondstoffen, wordt gevoed door duurzame energie, draagt bij aan klimaatbescherming en heeft oog voor people, planet en profit. Het streven is om zo veel mogelijk grondstoffen met een zo hoog mogelijke kwaliteit in de (lokale) kringloop te behouden. We zetten daarom ook in op passende oplossingen specifiek voor de Kempengemeenten. In 2023 is opdracht verstrekt tot aanschaf van een Mobiel Scheidingsstation. Een laagdrempelige oplossing voor het afvoeren van afvalstoffen in elke dorpskern op regelmatige basis. Gestart is met het onderzoek naar de mo­ gelijkheden om hergebruik van materialen te stimuleren ten behoeve van de circulaire economie.

Dit onder andere door een dependance van de kringloop toe te voegen aan de milieustraat. ^ • ^ ^

Communicatie Start aanbesteding Milieustraten Kempengemeenten Start aanbesteding verwerking GFT en Restafval Start aanbesteding inzameling OPK

Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid De gemeente Eersel heeft de opgave op het gebied van duurzaamheid verdeeld over de vijf thema’s. Deze opgave is vertaald naar een uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025, waarin per thema de ambities, doestellingen en acties zijn samengevat. Band op spanning Er staat bij de Hint een bandenpomp om je banden op te pompen die op zonne-energie werkt. (middels een zonnepaneel). Inwoners van de gemeente Eersel kunnen gratis gebruik maken van deze bandenpomp. Het afgelopen jaar is er 4.488 keer gebruik van gemaakt, wat meer is dan gemiddeld. (ten opzichte van andere banden pompen). Grootschalige energieopwekking In december 2020 stelde uw raad het beleid grootschalige energie gemeente Eersel 2020-2030 vast. Uw raad heeft op 4 juli 2023 twee amendementen aangenomen waarin staat dat de afdrachten in de fondsen op basis van SDE++ subsidie moeten plaatsvinden. Deze wijzigingen zijn aangepast in het beleid grootschalige energie gemeente Eersel 2020-2030 en in het toetsingskader grootschalige energie-opwek Eersel 2020-2030. De aanvraag voor de vergunning is ingediend en we verwachten in 2024 de vergunning af te kunnen geven. Uw raad heeft als norm 0,055 TWh in 2030 opgenomen. Realisatie van zonnepark nabij Wintelre zorgt voor circa 0,018 TWh (1/3) van deze norm.

Om de doelstelling in 2030 te halen zijn nieuwe locaties/initiatieven voor de grootschalige opwek van duurzame energie noodzakelijk. Transitievisie Warmte In december 2021 stelde uw raad de Transitievisie Warmte vast. Daarin beschrijven we dat de gemeente Eersel eerst inzet op het besparen van energie. In 2023 is hiervoor het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel vastgesteld. Door een gebrek aan capaciteit lopen verdere acties uit de Transitievisie Warmte vertraging op. Daarom breiden we de capaciteit in 2024 uit vanuit de CDOKE subsidiemiddelen. Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel Uw raad stelde in juli 2023 het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel vast. Daarin omschrijven we meerdere projecten om woningen in de gemeente te isoleren. Sinds de uitspraak van de Raad van State in augustus 2023, moeten isolatiebedrijven natuurinclusief gaan isoleren. Dit zorgt landelijk voor vertraging van isolatie van woningen, vooral bij projectmatige aanpakken. Het project woningisolatie woningeigenaren in energiearmoede is een voorbeeld van een projectmatige aanpak van woningisolatie. Dit project heeft helaas vertraging opgelopen als gevolg van een rechterlijke uitspraak op grond van de Wet natuurbescherming. Momenteel wachten we op een tijdelijke regeling die de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft aangekondigd.

Een ander project uit het Besparingsprogramma is de gemeentelijke subsidieregeling energiebesparende maatregelen particulieren. Sinds 1 september kunnen inwoners met een eigen woning subsidie aanvragen, wanneer zij na 1 januari 2023 isolatiemaatregelen hebben laten uitvoeren, of een warmtepomp of zonneboiler 46

hebben laten plaatsen. In 2023 is subsidie verstrekt aan 146 woningeigenaren, die gezamenlijk 188 maatregelen hebben laten treffen. De helft (94) van deze maatregelen waren het laten plaatsten van een (hybride) warmtepomp. Verder hebben 30 woningeigenaren subsidie ontvangen voor spouwmuurisolatie, 29 voor glasisolatie (HR++ en triple glas) en 21 voor dakisolatie. Subsidie voor vloerisolatie, gevelisolatie en de aanschaf van een zonneboiler zijn ieder minder dan 10 keer verstrekt. Energiereductie & zon-op-dak Op 20 april 2021 heeft de gemeenteraad van Eersel ingestemd met het ‘Plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak’, als onderdeel van het ‘Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsbeleid 2021-2025’. In overleg met onder andere KempenEnergie worden de beoogde werkzaamheden voor het plan uitgezet. Hierbij wordt ook met name gekeken, conform motie van de raad bij de begrotingsbehandeling 2022-2025, naar de bedrijven. De werkzaamheden in 2023 kenden twee belangrijke onderwerpen. Het eerste onderwerp betrof de bestendiging van de samenwerking met KempenEnergie in de vorm van een formele samenwerking, waarbij KempenEnergie verschillende opdrachten uit het Plan energiereductie & Zonop-dak zou kunnen uitvoeren. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma is eveneens de mogelijke uitbeste­ ding van het energieloket aan KempenEnergie.

Deze raadsopdrachten vragen echter wel een goede en dui­ delijke samenwerking tussen KempenEnergie en de gemeente Eersel. De wetgeving met betrekking tot aanbestedingswet vraagt zorgvuldigheid om binnen de kaders van de wet te blijven. Op basis van het adviezen van Bizob is gekozen voor het opstellen van een raamwerkovereenkomst met de energiecoöperatie. Deze overeenkomst is vervolgens voorgelegd aan het bestuur van KempenEnergie en op dit moment vinden de laatste juridische/technisch wijzigingen van het voorstel plaats om zo tot een ambitieuze samenwerking te komen. Het tweede onderwerp binnen dit project betrof de samenwerking met het KOP (het Kempisch Ondernemers Platform) om tot een of twee zogenaamde energiehubs te komen voor de Eerselse bedrijventerreinen. Een energiehub is een lokale samenwerking tussen meerdere partijen op het gebied van energie. Deze partijen stemmen energieopwek, -opslag, -conversie en -verbruik op elkaar af. Zij maken vaak afspraken over de sa­ menwerking. Ook is er een juridische entiteit of natuurlijk persoon nodig die de partijen vertegenwoordigt. Deze heeft een wettelijke status en handelt namens de samenwerkende groep. De overheid ziet energiehubs als een schakel in een sterk en betrouwbaar energiesysteem. Een toekomstig energiesysteem waarin elektriciteit en elektrificatie een grotere rol gaan spelen.

Met elektrificatie bedoelen we de overgang van fossiele brandstoffen naar elektriciteit. Om de energiehubs verder te ontwikkelen, zijn inno­ vatieve oplossingen onmisbaar. Hierin nemen de Kempengemeenten samen met het KOP het voortouw. Deze samenwerking met het KOP is bedoeld om: a. de netcongestie in het gebied te verminderen, b. de vestiging van bedrijven mogelijk te blijven maken c. als groei van meer zon-op-dak en energiereductie in de gemeente Eersel te faciliteren. Hierin wil de gemeente Eersel een stimulerende rol spelen. De verschillende Kempengemeenten hebben in samenwerking met het KOP gezamenlijk een pilotproject in 2021-2022 gefi­ nancierd op de Waterlaat te Bergeijk. Op dit moment wordt op basis van de behaalde resultaten gewerkt aan de totstandkoming van energiehubs op de bedrijventerreinen de Waterlaat te Bergeijk en KBP in Bladel. Hier wil de gemeente bij aansluiten door ook energiehubs te realiseren. Hiertoe is op 24 november 2023 een informatiesessie over de EnergyHub georganiseerd en hebben verschillende ondernemers aangegeven om samen te willen optrekken om tot een energiehub te komen.

Energiereductie bestaande gemeentelijke gebouwen De gemeente Eersel heeft in 2015 haar 38 gebouwen in kaart gebracht middels een zogenaamde Energie­ prestatie Advies voor Utiliteitgebouwen Maatwerkadvies (EPA-U Maatwerkadvies) waarbij, per gebouw, inzichtelijk is gemaakt welke duurzaamheidsmaatregelen (en bijbehorende investeringen) mogelijk zijn om aan de ambities van het Klimaatbeleid te voldoen. Die duurzaamheidsmaatregelen bestaan uit beperking de van de energievraag, gebruik van duurzame energie en het efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen. Enkele voorbeelden zijn: Na isoleren van daken, muren en/of vloeren, LED verlichting, zonneboilers, zonnepanelen, HR++ beglazing, etc. De kapitaallasten van deze maatregelen worden in rekening gebracht bij de huurders van onze accommodaties gelet op de energiebesparingen die hieraan gekoppeld zijn. Realisatie van maatregelen is dus mede afhankelijk van medewerking van betreffende huurders. Met de beschikbare financiële middelen kunnen tot 2025 de geadviseerde duurzaamheidsmaatregelen worden gerealiseerd. 47

In 2023 werden o.a. de volgende duurzaamheidsmaatregelen voorbereid t.b.v. uitvoering/realisatie in 2024: » Zonnepanelen op gymzaal Duizel, gymzaal Steensel en Markt 29 Eersel; » HR++ beglazingen in Muzenval Eersel, korfbal Steensel, korfbal Wintelre, voetbal Eersel; » LED verlichting in Atletiek Eersel, Muzenval Eersel, Rosdoek Wintelre, Smis Duizel, Korfbal Knegsel, Tennis Wintelre, Voetbal Knegsel, Voetbal Steensel, Voetbal Wintelre. » Gevelrenovatie Hockey Eersel: Nieuwe geïsoleerde gevels, nieuwe kozijnen met HR++ beglazing; » Renovatie tennisaccommodatie Vessem (na isoleren dak, vloer en muren, LED verlichting, zonneboiler) Ontwikkelingen Luchthaven Eindhoven Sinds het rapport “Opnieuw Verbonden” in 2019 verscheen, wordt er binnen het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO) gewerkt aan de aanbevelingen uit dit rapport. De gemeente Eersel vertegenwoordigt, zowel ambtelijk als bestuurlijk, de omliggende gemeenten rond de luchthaven in het LEO. Momenteel wordt door het ministerie van Defensie een milieu effect rapportage opgesteld voor Eindhoven Airport. Deze rapportage dient als basis voor een nieuw luchthavenbesluit. In dit nieuwe luchthavenbesluit ligt de focus niet langer op groei van de luchthaven, maar zal primair gestuurd gaan worden op een vermindering van geluid. Dit is een complex proces dat een aantal jaar in beslag neemt.

Tot die tijd geldt er een stand-still periode, waarbij het maximaal aantal civiele vliegbewegingen op de luchthaven bevroren is op 41.500. Riolering In het vGRP 2023-2027 (vernieuwd Gemeentelijk RioleringsPlan) zijn/worden beleidsdoelen omschreven en benoemen we de grote rioleringsprojecten over die periode. De werkzaamheden aan de riolering worden ge­ dekt door de rioolheffing. De projecten die uitgevoerd worden, zijn opgevoerd in het meerjarig investeringsplan. Bij het opvoeren van projecten wordt rekening gehouden met de beschikbare uitvoeringscapaciteit. Zie ook de paragraaf ‘Lokale heffingen’ van deze begroting. Iedere vier jaar actualiseren we deze financiële planning op basis van de nieuw­ ste gegevens en verwachtingen.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 0. Voorkomen vervuiling; 1. Milieuzorg De toelichtingen in onderstaande deze tabel gaan alleen over de kosten die direct worden toegerekend aan de product­ groepen) in dit programma. Voor een toelichting tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reser­ ves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11.

Programma: Milieu Productgroep LASTEN Voorkomen vervuiling Milieuzorg Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) BATEN Voorkomen vervuiling Milieuzorg Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.)

Begroting 2023 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2023

Verschil 2023

2.270.068 696.568 2.966.636

2.081.603 1.426.116 3.507.719

2.268.625 1.693.577 3.962.202

-187.022 -267.461 -454.483

3.978.717 397.667 4.376.384

4.164.484 1.242.047 5.406.531

3.920.335 1.324.234 5.244.570

-244.149 82.187 -161.961

48

Programma: Milieu Productgroep LASTEN Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten Saldo programma

Begroting 2023 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2023

Verschil 2023

2.966.636 741.670 812.014 4.520.320

3.507.719 1.500.610 1.135.054 6.143.383

3.962.202 775.251 1.016.788 5.754.241

-454.483 725.359 118.266 389.142

4.376.384 0 4.376.384 143.936

5.406.531 518.000 5.924.531 218.852

5.244.570 278.541 5.523.111 231.130

-161.961 -239.459 -401.420 -12.278

Productgroep Voorkomen vervuiling Onderhoud riolering (nadeel van C 156.000,-; excl. kapitaallasten en toevoeging aan de voorziening) Afgelopen jaar hebben wij veel storingen gehad van de electro-mechanische installaties van de drukriolering. Hier waren hoge kosten mee gemoeid. Dat is ook de reden dat wij inmiddels begonnen zijn met het vervangen van alle 500 pompen en electra van de drukriolering in het buitengebied. De oudste installaties waren inmid­ dels 40 jaar oud, terwijl wij met een technische levensduur van 25 jaar rekenen. In en rondom het Groen in Knegsel hebben wij diverse luchtinblaasunits vervangen om H2S-vorming (water­ stofsulfide) en stankoverlast op te lossen. Rioolheffing (voordeel van C 16.000,-) De werkelijke opbrengst rioolheffing 2023 van C 2.265.352,49 is hoger uitgevallen dan het begrote bedrag van C 2.249.026,-. Dit heeft als oorzaak dat er hogere aanslagen voor rioolheffing zijn opgelegd, op basis van het waterverbruik in 2022. Voorziening onderhoud riolering (voordeel van C 625.000,-; incl. kapitaallasten) Deze voorziening heeft ten doel om sterke pieken en dalen in de tarieven voor rioolheffing te voorkomen. Vooren nadelige saldi tussen lasten en baten voor rioolheffing worden ten gunste dan wel ten laste van deze voorziening gebracht.

Bij de begroting was uitgegaan van een onttrekking aan de voorziening van C 301.000,-, maar er is C 324.000,toegevoegd aan de voorziening. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere kapitaallasten (C 331.000) en een mindere doorbelasting van apparaatskosten (C 70.000,-). Deze worden in totaliteit toegelicht in programma 11 Overheadskosten. Inzameling afvalstoffen (voordeel van C 45.000,-) In de begroting 2023 was rekening gehouden met de exploitatielasten van een mobiel scheidingsstation. Deze is in 2023 nog niet in gebruik genomen. Daardoor zijn er geen lasten geweest voor het mobiele scheidingsstation. Afvalstoffenheffing (voordeel van C 32.000,-) De inkomsten van de afvalstoffenheffing zijn ongeveer C 30.000,- hoger vanwege een combinatie van meer huisaansluitingen, meer duurdere stromen naar de milieustraat en meer ledigingen van het restafval huis-aanhuis. dan begroot. Bladafval (voordeel van C 16.000,-) Het bladafval wordt bij een lokale boomkweker gestort. Dit is vele malen goedkoper dan dat het opgehaald wordt door een afvalbedrijf ter compostering. Zolang het kan blijven we het bladafval storten bij de lokale boomkweker. Dit levert een voordeel op van ongeveer C 16.000,-.

Productgroep Milieuzorg SPUK’s Duurzaamheid (voordeel van C 118.000,-) Deze SPUK bestaat uit drie aparte regelingen: SPUK aanpak energiearmoede, SPUK lokale aanpak isolatie (LAI) en SPUK capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Gezamenlijk is een bedrag van C 1.204.724 beschikbaar. Een uitvoeringsprogramma SPUK energiearmoede is opgesteld en uit­ gebreid met extra middelen SPUK lokale aanpak isolatie. Uitvoering is uitgesteld i.v.m. bescherming onder andere vleermuizen. Met de SPUK CDOKE zijn de energiecoaches aangesteld. Werving van een 49

beleidsmedewerker duurzaamheid om uitvoering te geven aan het plan van aanpak Transitie Visie Warmte is nog niet voltooid. In de verschillende SPUK regelingen is de looptijd (meerjarig) van besteding van de middelen vastgelegd. Het restant bedrag SPUK's Duurzaamheid 2023 (C 1.013.030) wordt toegevoegd aan het budget 2024. Milieubeheer (nadeel van C 105.000,-) Door een negatieve afrekening van de subsidie Stimulering Duurzame Energieproductie is een nadeel ont­ staan van C 30.000,-. In het verleden zijn te hoge voorschotten ontvangen. Hiernaast was begroot dat er voor circa C 90.000,- aan inkomsten wordt gegenereerd ter dekking van kapitaallasten voor de implementatie van energie reductie maatregelen van gemeentelijke gebouwen. In werkelijkheid is er circa C 17.000,- ontvangen. Nog niet alle maatregelen zijn uitgevoerd, hierdoor er minder inkomsten gegenereerd vanuit derden. Hierte­ genover staat dat er ook minder kapitaallasten zijn, omdat de maatregelen nog niet geheel zijn uitgevoerd. Integrale controles Wet milieubeheer (voordeel van C 30.000,-) In 2023 zijn t.o.v. het werkprogramma ODZOB minder uren besteed/ opdracht gegeven voor juridische ondersteuning (relatief dure uren). Daar staat tegenover dat er meer verzoektaken zijn uitgezet bij de ODZOB. Uiteindelijk resteert er een positief saldo van C 30.000,-.

Kapitaallasten investeringen De kapitaallasten (rente en afschrijving) van investeringen komen zowel tot uiting op dit programma als in programma 11 overhead. Voor een goed inzicht tussen de begrote en werkelijke kapitaallasten worden deze in totaliteit toegelicht in programma 11. In het jaar waarin een krediet beschikbaar wordt gesteld, worden ook de reservemutaties ter dekking van kapitaallasten begroot. De reservemutaties worden verwerkt op basis van de werkelijke inkomsten en uitga­ ven op de kredieten. Hierdoor ontstaan in dat jaar voor- en nadelen ten opzichte van de begroting. Deze voor- en nadelen zijn in dat jaar budgetneutraal en hebben daarom geen effect op het jaarrekening re­ sultaat. Overige verschillen (nadeel van C 4.000,-) Gelet het grote aantal producten en de daaraan gekoppelde budgetten worden de verschillen op hoofdlijnen verklaard. Dat betekent dat een optelling van de verklaarde bedragen niet altijd aansluit met het totale ver­ schil. Dat komt dan door een samenstel van kleine afwijkingen, welke niet worden toegelicht.

Investeringen #

Jaar

Omschrijving

1

2021 Vervangen electrotechnisch/mechanisch deel gemalen eerste fase 2022 renovatie drukriolering 2e fase

3

2021/20 23 2022/20 23 2022

4

2022

5

2023

6

2023

7

9

2023/20 23/2023 2023/20 23/2024 2023

10

2023

11 12

2023/20 23 2023

13

2023

2

8

2022 Vervangen hoofdgemalen Hazen­ straat 2022 Re-linen riolering Voorbereiden rioolvervanging Smitseind Aanleg waterberging nabij St Willibrordus Eersel Reconstructie Kerkstraat (Carquefouplein-Hoolstraat) riool Herinrichting Carquefouplein riool Reconstructie Den Heuvel, Knegsel ri­ ool Rehabilitatie Kuilenhurk-De Hoefseweg riool 2023 Renovatie drukriolering derde fase Vervanging hoofdgemalen Klimaatbestendig industrieterrein Haagdoorn

Beschik­ baar. 689.000

Uitgaven t/m 2023 256.753

628.000

Restant 432.247

Over te hevelen 432.247

0

628.000

628.000

49.000

33.758

15.242

0

315.000

221.847

93.153

0

50.000

897

49.103

49.103

135.000

3.804

131.197

131.197

748.000

156.221

591.779

591.779

309.000

5.035

303.965

303.965

50.000

35.288

14.712

14.712

120.000

0

120.000

120.000

676.000

0

676.000

676.000

64.000

14.876

49.124

49.124

100.000

0

100.000

100.000

50

14

2023

Rioolleiding Smitspad Wintelre

290.000

14.360

275.640

130.000

15

2023

40.000

0

40.000

0

16

2023

1.800.000

0

1.800.000

1.800.000

17

2022/20 22 2020

Gebiedspaspoorten t.b.v. verwerking hemelwater Steensel weer een dorp 3e fase (RI­ OOL) Steensel weer een dorp 2e fase (RI­ OOL) Onderzoek uitwerking grondstoffencen­ trum Vervanging KCA depot

900.000

900.000

0

0

50.447

50.447

0

0

135.000

135.995

-995

0

Energiereductie gem. gebouwen, met terugbetaalverplichting

1.686.000

647.740

1.038.260

1.038.260

Energiereductie gem. gebouwen, zon­ der terugbetaalverplichting Onderzoek verkeerslawaai diverse wo­ ningen Verduurzamen mobiliteit

700.000

0

700.000

700.000

76.350

25.403

50.948

50.948

25.000

0

25.000

0

Uitvoeringsprogramma duurzaamheid

390.974

233.418

157.556

157.556

18 19

21

2021/20 23 '17 t/m '20+72+' 23+73 2023

22

2019

23

2018/20 19 2018 t/m 2022 2019

20

24 25 26

Geluidsbeleid (MIP 2019)

15.000

0

15.000

15.000

Bewustwording duurzaamheid (MIP 2019+2020+2021) Onderzoek transitie best gem vastgoed (MIO 2019 Regionaal meetsysteem (MIP 2020)

57.000

57.010

-10

0

25.000

0

25.000

25.000

75.000

30.000

45.000

45.000

Transitievisie warmte en energie

257.758

87.544

170.215

170.215

Uitvoering plan van aanpak energiere­ ductie, zon op dak(21+22+23) Aanpassen geluidswal MCC de Kem­ pen Ontwikkeling vliegveld Eindhoven

496.000

16.961

479.039

479.039

135.000

87.406

47.594

0

42.000

25.000

17.000

0

27

2019/20 20/2021 2019

28

2020

29

31

2020/20 21 2021/20 22/2023 2021

32

2022

33

2023/20 23/2024

Aanleg geluidswal Oeyenbos

694.000

14.249

679.751

679.751

34

2023

56.000

1.549

54.451

54.451

35

2023

Aanleg geluidswal Oeyenbos (grond­ aankoop) Subs.reg.energiebesp.maatreg.partic.23-24

350.000

102.572

247.428

247.428

12.229.529

3.158.130

9.071.398

8.705.774

30

Totaal programma:

1.

2021 Vervangen elektronisch en mechanisch deel gemalen 1e fase

2.

2022 renovatie drukriolering 2e fase Beide renovatieprojecten (regel 1 en 2) zijn samengevoegd tot één bestek en eind 2023 aanbesteed. Het betreft het renoveren van 76 gemaaltjes in de ZO-hoek van Eersel en 101 gemaaltjes rondom Eersel, Duizel en Hees. Dit werk is inmiddels voltooid c.q. in afronding. In 2024 vervangen we met gebruikmaking van deze kredieten ook 53 stuks luchtinblaasunits door 28 stuks op slimmere plekken. De lucht welke in de persleidingen wordt ingeblazen voorkomt anaerobe gisting in de drukleidingen en vervolgens H2S vorming wanneer het in de rioolputten valt. Dit laatste geeft stankhinder in de bebouwde omgeving en veroorzaakt grote aantasting van het beton van de vrijvervalriolering. 25 Stuks minder units bespaart daarnaast ook op de jaarlijkse exploitatie-kosten. Beide kredieten moet worden overgeboekt naar 2024.

3.

2022 Vervangen hoofdgemalen 51

Dit krediet betreft het vervangen van de elektro-mechanische deel van het bergbezinkbassin (BBB) Hazenstraat. Het werk is in 2023 aanbesteed en uitgevoerd. Het krediet kan worden afgesloten. 4.

2022 Re-linen riolering Op basis van de jaarlijkse inspectiegegevens stellen we een programma op voor het re-linen van de riolering. Re-linen is het aanbrengen van een glasvezelversterkte epoxy buis in een bestaande betonbuis, welke nog goed onder afschot moet liggen en voldoende diameter heeft. Het uiteindelijke pro­ gramma viel iets kleiner uit dan eerst werd aangenomen en we hadden een gunstige aanbesteding; daardoor vielen de kosten flink lager uit. Voor dit soort werk is veel competitie in de regio. Het krediet kan worden afgesloten.

5. Voorbereiding rioolvervanging Smitseind (Duizel) Ten gevolge van de woningbouwprojecten in Duizel Noord is de capaciteit van de riolering in en om Smitseind te klein geworden. De buizen moeten worden vervangen door grotere exemplaren en we leggen een separaat infiltratieriool aan, plus een overstortvoorziening voor regenwater. Al met al wordt dit een groot herinrichtingsproject vergelijkbaar met Steensel weer één dorp 3e fase. Het krediet moet worden overgeheveld naar 2024. 6. Aanleg waterberging nabij Sint Willibrorduskerk Eersel Om het regenwater te bergen dat overlast veroorzaakt in de gebroeders Hoeksstraat en op het Carquefouplein hebben we in 2024 het zuidwestelijke deel van de paardenweide rondom de Sint Willi­ brorduskerk aangekocht. Door deze paardenweiden in het midden plusminus een halve meter te ver­ lagen, ontstaat er een grote wadi. Hierin kunnen we op een natuurlijke wijze veel meer water bergen dan in buizen. Het krediet moet worden overgeboekt naar 2024 7.

Reconstructie Kerkstraat (gedeelte Carqufouplein-Hoolstr) riool

8.

Herinrichting Carquefouplein riool De kredieten 7 en 8 zijn met een drietal andere kredieten uit programma 6 (wegen) samengevoegd tot één bestek. Het werk is in oktober 2023 gestart en de uitvoering loopt door tot de bouwvak 2024. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2024.

9. Voorbereiding reconstructie Den Heuvel, Knegsel riool Dit is een integraal herinrichtingsproject. Aanleg infiltratieriool, vervangen bomen en herinrichting we­ gen. Omvallende bomen zijn in het najaar 2022 preventief gekapt. We hebben meerdere inspraak­ avonden gehad, de definitieve tekeningen zijn klaar. Momenteel zijn we in gesprek met de nutsbedrij­ ven. We willen in 2024 aanbesteden en we hopen het werk nog hetzelfde jaar te kunnen starten. Dit is echter sterk afhankelijk van de doorlooptijd van de aanvraag bij de Nutsbedrijven (40 weken). Het krediet moet worden overgeboekt naar 2024. 10. Voorbereiding rehabilitatie Kuilenhurk-De Hoefseweg riool De nutsbedrijven hebben in 2021 aangegeven dat ze hier in 2025 kabels en leidingen willen vervan­ gen. Wij willen dit combineren met de aanleg van regenwaterriolen, het vervangen van slechte stukken riolering, vervangen asfaltconstructie en de aanleg van verkeersremmende maatregelen in de Kuilenhurk. De voorbereiding is inmiddels gestart en loopt door in 2024. Het krediet moet worden overge­ boekt naar 2024. 11. Renovatie drukriolering 3e fase In 2024 gaan we dit krediet samenvoegen met de kredieten renovatie drukriolering 4e fase (MIP 2024) en 5e fase (MIP 2025) tot één bestek. Dit willen wij in het najaar 2024 aanbesteden en in 2025 uitvoe­ ren. Het krediet moet worden overgeboekt naar 2024. 12.

Vervanging hoofdgemalen Dit betreft het vervangen van de electro-mechanische onderdelen in de hoofdgemalen van Dennen­ oord, industrieterrein Vessem en het Poelioepark. Het werk is in 2023 gestart en loopt door in 2024. Het krediet moet worden overgeboekt naar 2024. 13. Voorbereiding klimaatbestendig industrieterrein Haagdoorn De voorbereiding is gestart. Industrieterrein Haagdoorn is naar schatting 950Zo verhard. Op delen van het terrein veroorzaakt dit grote wateroverlast bij hevige of langdurige regenval. Dit gebied staat met 52

stip op twee in het vGRP 2023-2027 om dit probleem op te lossen. De uitvoering is voorzien in 2025 en 2026. Het krediet moet worden overgeheveld naar 2024. 14. Rioolleiding Smitspad Wintelre Dit projectje hebben wij in Q1 2024 binnen de aanbestedingsregels als bouwteam uitgevoerd met een tevoren geselecteerde aannemer. Bij de voorbereiding heeft deze aannemer kostenbesparende uit­ voeringsmaatregelen voorgesteld en gebruikt. Ook hebben we een scherpe prijs met hen kunnen af­ spreken. Uiteindelijk is het project C 160.000 goedkoper uitgevoerd dan tevoren geraamd. Het krediet moet deels worden overgeheveld naar 2024; C 130.000 15. Gebiedspaspoorten tbv verwerking hemelwater Dit leek een interessant pilotproject te worden voor een aantal gemeenten in samenwerking met een ingenieursbureau. De pilot werd echter steeds minder interessant mede doordat er geen eindresultaat werd gegarandeerd. Deelnemers haakten af, zo ook Eersel. Het krediet kan ongebruikt worden afge­ sloten 16. Steensel weer een dorp 3e fase (RIOOL) Samen met het deelkrediet onder programma 6 (wegen) gebruiken we dit krediet voor de herinrichting van de Eindhovenseweg in Steensel (SW1D 3e fase) inclusief het vervangen van de riolering. We leggen grote infiltratieriolen voor regenwater aan met een overstort op de beek “de Gender”.

Hierdoor brengen we het aantal riooloverstorten van het gemengde rioolstelsel op oppervlaktewater sterk terug. In meer dan 500Zo van de wegen in de kern Steensel is straks het regenwater afgekoppeld (SW1D en Boterbochten). We voeren minder water af naar de zuivering en we houden het water vast in het gebied. De uitvoering van herinrichting Eindhovenseweg is gestart in maart 2024 en de uitvoering duurt 16 maanden. Restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024 17. Steensel weer een dorp 2e fase (Riool) De tweede fase is afgerond samen met het krediet onder programma 6 (wegen). Met de derde fase is inmiddels gestart (nummer 16). Dit krediet kan worden afgesloten. 18. Onderzoek uitwerking grondstoffencentrum Dit krediet kan worden afgesloten. 19. KCA depot vervangen door nieuwbouw Project uitgevoerd. Krediet mag worden afgesloten. 20. Energiereductie gemeentelijke gebouwen, met terugbetaalverplichting In 2023 werden o.a. de volgende duurzaamheidsmaatregelen gerealiseerd: » Zonnepanelen bij voetbal Eersel en voetbal Knegsel; » Vervangen Cv ketels door hybride WP gemeentehuis Eersel, met oplevering in voorjaar 2024; Ventilatie optimaliseren in gemeentewerf; Restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024. 21. Energiereductie gemeentelijke gebouwen, zonder terugbetaalverplichting In 2023 werden o.a. de volgende duurzaamheidsmaatregelen voorbereid t.b.v.

uitvoeringsplanning in 2024: o o o o o

Zonnepanelen op gymzaal Duizel, gymzaal Steensel en Markt 29 Eersel; HR++ beglazingen in Muzenval Eersel, korfbal Steensel, korfbal Wintelre, voetbal Eersel; LED verlichting in Atletiek Eersel, Muzenval Eersel, Rosdoek Wintelre, Smis Duizel, Korfbal Knegsel, Tennis Wintelre, Voetbal Knegsel, Voetbal Steensel, Voetbal Wintelre. Gevels naisoleren blokhutten De Zwerm, De Klink Wintelre, Korfbal Knesgel, Korfbal Wintelre, De Ladder Knegsel, Tennis Steensel, Tennis Wintelre, Voetbal Steensel, Voetbal Wintelre. Renovatie tennisaccommodatie Vessem (na isoleren dak, vloer en muren, LED verlichting, zonneboiler

In 2023 werden o.a. de volgende duurzaamheidsmaatregelen voorbereid t.b.v.realisatie in 2024: o

Gevelrenovatie Hockey Eersel: Nieuwe geïsoleerde gevels, nieuwe kozijnen met HR++ be­ glazing; Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024;

22. Onderzoek verkeerslawaai diverse woningen 53

Subsidie voor onderzoek/uitvoering moet beschikbaar blijven. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024. Het gaat hierbij om subsidies beschikbaar gesteld voor voorbereidende werk­ zaamheden van een tweetal saneringsprojecten die gelijktijdig oplopen met de reconstructie van het Carqefouplein/Kerkstraat Eersel en de Eindhovenseweg in Steensel. 23. Verduurzamen mobiliteit Dit krediet kan worden afgesloten. 24. Uitvoeringsprogramma duurzaamheid Hier worden lopende projecten uit betaald zoals de energiegemeenschap fase 0 en abonnementen communicatie. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2024 25. Geluidbeleid Dit budget is gereserveerd voor het actualiseren van het geluidbeleid onder de Omgevingswet. In 2024 wordt een begin gemaakt van het actualiseren van het geluidbeleid. Dit krediet dient overgehe­ veld te worden naar 2024. 26. Bewustwording duurzaamheid Project is afgerond en kan worden afgesloten. 27. Onderzoek transitie bestaand gemeentelijk vastgoed In het najaar van 2023, met een uitloop naar voorjaar 2024, is het Ontzorgloket van de Provincie begonnen met het in kaart brengen van diverse mogelijke scenario’s richting een aardgasloze toe­ komst bij onze gemeentelijke gebouwen. Het krediet dient overgeheveld te worden naar 2024 om t.z.t. in aansluiting op de rapportages van het Ontzorgloket waar nodig uit te werken tot maatwerkadviezen. 28.

Regionaal meetsysteem Het gaat hierbij om de jaarlijkse bijdrage voor deelname aan het project waarbij in de regio meetkasten zijn geplaatst die de luchtkwaliteit meten (onder andere fijnstof). Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2024. 29. Transitievisie warmte en energie Dit krediet is beschikbaar gesteld voor het opstellen en uitvoeren van de Transitievisie Warmte. In februari 2023 heeft uw raad besloten dat ook de kosten uit het regionale project De Groene Zone Isoleren uit dit krediet betaald mogen worden. De Groene Zone Isoleren zal starten in 2024 en zal in eerste instantie 3 jaar lopen. Het krediet dient daarom overgeheveld te worden naar 2024. 30. Uitvoering plan van aanpak energiereductie, zon op dak Dit jaar werd name gewijd aan de verdere bestendiging van de samenwerking met KempenEnergie Indien de samenwerkingsovereenkomst kan worden getekend betekent dat er een significant bedrag naar KempenEnergie gaat voor uitvoering van taken, zoals beschreven in het plan van aanpak. Daar­ naast is er een bedrag gereserveerd voor de bestrijding van Energiearmoede door het bevorderen van energiereducerende maatregelen van huizen. De tweede grote taak was het onderzoek naar de energiehubs in Eersel.

Indien het KOP en de deel­ nemende bedrijven hun projectvoorstel hebben afgerond en gepresenteerd aan de gemeente, dan kan bij goedkeuring een bedrag als cofinanciering dienen om zo zon-op-dak te bevorderen en de netcongestie te bestrijden. Het krediet dient daarom vanwege het verloop van beide projecten te worden overgeheveld naar 2024. 31. Aanpassen geluidswal MCC de Kempen Op verzoek van de gemeente Bladel hebben wij de geluidswal hebben op Eersels grondgebied op kosten van het Kempisch Bedrijven Park plusminus 20 meter verlengd. Dit in verband met procedure welke bij de Raad van Staten werd gevoerd. De wal is verlengd, kosten zijn verrekend en het krediet kan worden afgesloten. 32. Ontwikkeling vliegveld Eindhoven In de begroting 2022 is voor de periode 2022-2025 een bedrag van C42.000,- beschikbaar gesteld ter ondersteuning van de verdere ontwikkeling van het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO). In 2023 is dit krediet onder andere gebruikt om, samen met alle andere partijen, een fonds voor 54

gezondheidswinst op te zetten. De komende jaren zal het restant worden besteed aan de verdere ondersteuning en ontwikkeling van het LEO. Het restantkrediet dient daarom overgeheveld te worden naar 2024. 33. Aanleg geluidswal Oeyenbos Al in 2023 werd ambtelijk al de conclusie getrokken dat de voordelen/positieve effecten van de ge­ luidswal te beperkt waren geworden om dit project nog door te zetten. Dit hebben wij in december 2023 besproken met de bewoners van het Oeienbosch. Op 5 maart 2024 heeft uw Raad besloten om het project definitief te stoppen. Vandaar dat dit krediet in deze jaarrekening nog overgeheveld dient te worden. 34. Aanleg geluidswal Oeyenbos (grondaankoop) Zie regel 32. De grondaankopen zijn niet meer nodig. Het krediet wordt afgesloten op 5 maart 2024. 35. Subsidie regeling energiebesparende maatregelen particulieren 23-24 Tijdens de raadsvergadering van 4 juli 2023 heeft uw raad dit krediet beschikbaar gesteld voor een subsidieregeling die ten minste loopt tot en met 31 december 2024. Het restantkrediet wordt dan ook gebruikt om in 2024 subsidie te kunnen verlenen aan inwoners die hun woning verduurzamen en dient overgeheveld te worden.

55

5. Veiligheid Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Inwoners zijn en voelen zich veilig in de gemeente Eersel.”

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? JEUGDCRIMINALITEIT Indicator Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar (verplicht)

Realisatie 2023 Gegevens (nog) niet beschikbaar 2022 Eersel: 130 Gemeenten ^5.000 inwoners: 80

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners 80 Norm gerealiseerd?

2021 Eersel: 130 Gemeenten ^5.000 inwoners: 80 Wat hebben we daarvoor gedaan? *Het aandachtsgebied “veiligheid” van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) staat in nauw contact met de politie en gemeente. Door kennis en kunde te delen, voorkomen we problemen. *Meer zichtbaarheid van het CJG+ op straat bij hanggroepen om met hen in contact te komen. Inzet jeugdcoach vanaf 2019. *Door de bevordering van weerbaarheid van de jeugd, zullen zij een duidelijkere keuze kunnen maken. *De politie in Eersel is actief met betrekking tot het doorverwijzen naar Halt omdat dit als een accuraat middel wordt gezien in de bestrijding van de kleine criminaliteit onder jongeren. Omdat het in absolute zin om geringe aantallen gaat heeft één verwijzing grote invloed op de cijfers. DELICTEN Indicator Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

Realisatie 2023 Eersel: 1,0 Gemeenten < 25.000 inwoners: 1,0

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2022 Eersel: 0,8 Gemeenten < 25.000 inwoners: 0,7

Norm gerealiseerd?

(verplicht)

2021 Eersel: 0,4Gemeenten < 25.000 inwoners: 0,6 Wat hebben we daarvoor gedaan? In samenwerking met winkeliers handhavend optreden door Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), politie en justitie. Indicator Realisatie Norm Het aantal geweldsmisdrijven per 2023 Norm: < het gemiddelde 1.000 inwoners Eersel: 2,2 van gemeenten < 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,5 inwoners Norm gerealiseerd? 2022 Eersel: 2,3 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,7 2021 56

Eersel: 3,3 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,1

Wat hebben we daarvoor gedaan? We nemen deel aan het Veiligheidshuis en we vaardigen een gemeentelijke functionaris af bij casus­ overleggen. We bespreken deze twee-wekelijks in de kleine driehoek. Indicator Realisatie Norm Het aantal diefstallen uit 2023 Norm: < het gemiddelde woningen per 1.000 inwoners Eersel: 1,7 van gemeenten < 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 1,1 inwoners Norm gerealiseerd? 2022 Eersel: 2,0 Gemeenten < 25.000 inwoners: 1,2

Wat hebben we daarvoor gedaan? Door de ligging aan de grens en aan de snelweg (goede uitvalswegen) is Eersel iets gevoeliger voor wo­ ninginbraken. De absolute aantallen zijn echter nog steeds laag. Het totale aantal diefstallen uit woningen was 35 in 2023. Door gerichte politieactie zijn de aantallen in 2023 relatief gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. In de eerste 3 maanden van 2024 is er 6 keer iets gestolen uit een woning. We stimuleren en faciliteren de zelfredzaamheid en bewoners- initiatieven op het gebied van buurtpreventie en WhatsApp-groepen. We hebben specifieke aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals ouderen en mensen met een verhoogde slachtofferkans. We pakken veelplegers aan en bieden, als daar behoefte aan is, hulp aan ex-delinquenten mede via onze gemeenschappelijke regeling Kempenplus (Wet straffen en beschermen). Verder zijn door gerichte politieactie zijn de aantallen in 2023 gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar. Zo is een social media campagne opgezet om te waarschuwen voor woninginbraken, is er een witte voetjesactie gehouden en is de politie extra aanwezig geweest in de wijken op het moment dat de kans op inbraak het hoogst is. Indicator Het aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners

Realisatie 2023 Eersel: 2,2 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,7

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Norm gerealiseerd?

2022 Eersel: 2,5 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,9 Wat hebben we daarvoor gedaan? Met gerichte publicaties in het weekblad de Hint en vooral social media vragen we aandacht voor het bevorderen van meldingsbereidheid (o.a. via de meld- en herstellijn) en het doen van aangifte. Onze Boa’s houden toezicht in de openbare ruimte. Dit wordt tweewekelijks besproken in de kleine driehoek.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2023 Kempen Interventie Team Om integraal toezicht uit te oefenen neemt de gemeente Eersel deel aan het KIT (Kempen Interventie Team), samen met de gemeenten Bergeijk, Best, Bladel, Oirschot, Reusel-de Mierden, Veldhoven en Waalre, het UWV, de Belastingdienst, de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Sociale Verzekeringsbank en de Politie. Hiervoor zijn structurele middelen gereser­ veerd van C 5.250,- per jaar. In 2023 zijn er onder de noemer van het KIT 3 integrale acties uitgevoerd.

57

Proeftuin De Kempen In oktober 2020 is er intensief geïnvesteerd om middels de methodiek uit de proeftuin inzicht te krijgen in on­ dermijnende signalen binnen het buitengebied van Bladel en Reusel- de Mierden op het gebied van produc­ tie & opslag synthetische drugs en hennep. Deze pilot is in november 2021 verlengd met de focus op de ge­ meenten Bergeijk, Eersel en Waalre. Vanuit de informatiecel is per gemeente een kick-off georganiseerd om signalen intern op te halen uit zowel de systemen als bij de experts die operationele kennis hebben van het buitengebied. Op deze signalen is door de informatiecel een verdiepingsslag uitgevoerd waarbij de verschillende partners de signalen verrijkt hebben met informatie. Uiteindelijk zijn deze signalen teruggebracht in de projectgroep waar de keuze is ge­ maakt tot een interventiestrategie op maat. Inmiddels is deze methodiek (1SO) geborgd in het reguliere werkproces. Jeugdcriminaliteit Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) de Kempen is er voor alle (aanstaande) ouders, verzorgers, kin­ deren en jongeren van 0 tot 23 jaar uit de Kempen. Ouders zijn zelf de belangrijkste opvoeders, maar ook het netwerk rond een gezin bepaalt het verloop van de opvoeding. Steun vanuit de leefomgeving is heel be­ langrijk. Vanaf de begroting 2022 wordt de jeugdcoach structureel ingezet.