[26.13375] rek2025 Jaarstukken 2025 inclusief controleverklaring Gemeente Eersel

Wat gaan we daarvoor doen? - Conform bestek en werkomschrijvingen het onderhoud uitvoeren; Wat hebben we daarvoor gedaan? » Conform bestek en werkomschrijvingen het onderhoud uitvoeren;

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2025 Plan Bos & Boom In 2025 zijn in het najaar en de winter ongeveer 20.000 bomen geplant. Daarmee komt het totaal op 140.000 bomen. De uitvoering van het plan staat onder druk door het wegvallen van de provinciale cofinanciering via het GOB en de beperkte mogelijkheden voor grondverwerving. Met de beschikbare middelen kon in 2025 nog vijf hectare grond worden aangekocht. Gezien de financiële en ruimtelijke beperkingen is in 2025 voorgesteld de ambitie bij te stellen van 400.000 bomen naar circa 200.000 bomen in 2030, wat neerkomt op een resterende opgave van ongeveer 60.000 bomen. Omgevingsplan Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Het Omgevingsplan is de opvolger van de vele bestemmingsplannen en delen van verordeningen die bepalingen hebben ten aanzien van de fysieke leef­ omgeving. De werkwijze is wezenlijk anders dan de huidige systematiek, omdat er maar één omgevingsplan is. De eerste jaren hebben we nog geen Omgevingsplan dat volledig voldoet aan de Omgevingswet. In 2025 is wel gestart met een pilot voor een wijziging van het omgevingsplan conform de verplichtingen van de Omgevingswet om meer inzicht te krijgen hoe het omgevingsplan werkt en welke keuzes hierin mogelijk zijn.

Een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen Woondeal In 2025 is de herijking van de Woondeal Zuidoost-Brabant uit 2023 vastgesteld. Met de herijking van de woondeal versterken we onze samenwerking voor het thema wonen. De woningbouwprogrammeringen per regio en gemeente zijn vastgesteld. Voor Eersel is het door de gemeenteraad vastgestelde aantal van 2.750 woningen tot het jaar 2040 opgenomen. Met de woondeals nemen we samen de regie op de volkshuisves­ ting. In 2025 hebben we verder gewerkt aan het regionaal uitvoeringsprogramma en concrete projecten. Brabantse Agenda Wonen De provincie verlangt dat wij, samen met de Kempengemeenten, een regionaal perspectief opstellen. Lei­ dend hiervoor zijn de actielijnen en richtinggevende principes in de Brabantse Agenda Wonen: » Accent op duurzame verstedelijking » Meer nadruk op bestaande woningvoorraad » Inzetten op een vraaggericht, flexibel planaanbod met ruimte voor nieuwe woonvormen » Versterken van de regionale samenwerking en vernieuwen van regionale woningbouwafspraken In 2025 hebben we hiervoor gewerkt aan het uitvoeringsprogramma van de Kempische visie op wonen 2024-2028 - Volkshuisvestingsprogramma en aan concrete woningbouwprojecten.

23

Volkshuisvestingsprogramma - Woningbouwprogramma We realiseren woningbouwplannen met diverse woningtypen volgens de door de gemeenteraad op 4 juli 2024 vastgestelde Kempische visie op wonen 2024-2028 - Volkshuisvestingsprogramma. Het woningbouw­ programma tot en met 2030 gaat uit van 1.030 woningen, gemiddeld 120 woningen per jaar. Tot 2040 bou­ wen we maximaal 2.750 woningen. De gemeente Eersel wil invulling geven aan de woningbouwopgave voor haar kernen door voldoende divers woningaanbod te realiseren die voldoet aan de woningbehoefte, in een frequent afzettempo. Het accent ligt op woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens, gericht op starters en met name senioren. Het woningbouwprogramma is ingedeeld in 300Zo sociale huur, 50Zo sociale koop, 320Zo betaalbare woningen ^ C 420.000 prijspeil 2026) en 330Zo vrij in te vullen. We werken aan een continue voor­ raad voor de bouw van woningen. We noemen dat cyclisch bouwen. Ontwikkeling woningvoorraad in 2025 Voorraad woningen

Aantal

Beginstand woningvoorraad 1 januari

8.888

Nieuwbouw Overige toevoegingen (splitsing, herbouw, etc.) Sloop Overige onttrekking (bijv. herbouw) Administratieve correcties Saldo

+86 +3 -8 -3 -2 +76

Eindstand woningvoorraad 31 december

8.964

Bron: CBS - voorlopige cijfers, defintieve cijfers beschikbaarjuni 2026

Prijsklassen toevoegingen woningvoorraad in 2025 Prijsklasse Aantal

Percentage

Sociale huur

9

100Zo

Betaalbare huur en koop

24

250Zo

Vrij (dure huur en koop)

42

47Z

Niet gespecificeerd

14

18Z

Totaal

89

100Z

Woningbouwlocaties binnen en buiten de bebouwde kom We streven naar de bouw van woningen binnen het bestaande stedelijk gebied. Dit is een van de richtingge­ vende principes uit de Brabantse Agenda Wonen, waarbij het accent ligt op duurzame verstedelijking. Het betekent ook dat we het woningbouwprogramma optimaal inzetten op inbreidingslocaties, herstructureren en transformeren van bijvoorbeeld leegkomend kantoor-, winkel- en ander vastgoed. Het uitgangspunt hierbij is zorgvuldig en zuinig ruimtegebruik. Potentiële inbreidings- en transformatielocaties hebben we in beeld. Voor kansrijke locaties hebben we on­ derzoek uitgevoerd waarbij we de stedenbouwkundige mogelijkheden van de locaties hebben verkend en waarbij we gekeken hebben naar de milieubelemmeringen en de haalbaarheid. Op basis daarvan zijn er ge­ sprekken gevoerd met grondeigenaren en WSZ om de verdere planvorming en realisatie van nieuwe initia­ tieven te bespreken. Dit leidt tot de realisatie van diverse plannen. Er vallen ook locaties af bijvoorbeeld om­ dat een grondeigenaar geen interesse heeft in een transformatie of omdat transformatie naar woningbouw niet rendabel is. Door nieuwe inzichten komen er ook locaties bij. De ruimtelijke kwaliteit van de dorpen staat altijd voorop, niet het aantal te bouwen woningen.

Als blijkt dat er binnen de kernen niet voldoende woningbouwmogelijkheden zijn, kijken we naar logische en aanvaardbare locaties voor uitbreiding. Hiervoor heeft de gemeenteraad in 2022 de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Eersel vastgesteld. Voor deze visie is onderzoek gedaan naar kenmerken en kwaliteiten van de randen van onze zes kernen. Er is onder meer een studie uitgevoerd naar landschap, natuur, water en cultuurhistorie. Ook voldoet deze visie aan de koers van het Rijk en de provincie waarbij water en bodem sturend zijn. De ruimtelijke visie geeft richting voor uitbreidingsgebieden voor woningbouw en geeft ook nadrukkelijk aan welke open ruimten en groenstructuren behouden of versterkt zouden kunnen worden. In 2025 is gestart naar nieuwe ontwikkelmogelijkheden voor de kern Wintelre. In 2026 wordt dit onderzoek afgerond.

24

Opkoopbescherming woningen - woningverkopen aan investeerders Om woningzoekenden meer kans te geven op een betaalbare koopwoning (^ 420.000 prijspeil 2026), kan een gemeente ervoor kiezen een Opkoopbescherming in te voeren. Een Opkoopbescherming mag uitslui­ tend voor betaalbare woningen en zorgt ervoor dat huizen door investeerders niet zomaar kunnen worden opgekocht voor de verhuur. Op basis van gegevens van het Kadaster is in beeld gebracht in hoeverre het opkopen van woningen in de gemeente Eersel speelt. Het aantal woningen dat binnen deze gemeente aan investeerders wordt verkocht is beperkt en daalt al jaren. Als het aantal verkopen aan investeerders toe­ neemt, kan er aanleiding zijn om op een later moment een opkoopbescherming in te voeren. De gemeente­ raad heeft eerder bepaald dat als investeerders in de gemeente meer dan 140Zo van het koopaanbod opko­ pen, wordt in overweging gegeven over te gaan tot het opstellen van een opkoopbescherming. Het percentage verkochte woningen aan een investeerder bedroeg in 2019 80Zo, in 2020 90Zo en daalde sinds­ dien tot ongeveer 20Zo in 2025. Hierbij wordt opgemerkt dat de door investeerders gekochte woningen in vrij­ wel geen enkel geval een betaalbare woning betreft waarvoor een opkoopbescherming mag worden inge­ voerd.

Bij het Kadaster is verder een duiding gevraagd over de verkoop van (betaalbare) woningen in onze gemeente door investeerders. Hieruit blijkt dat in deze gemeente vanaf 2018 een weinig afwijkend beeld in toe- of afname van verkopen van woningen door investeerders. Particuliere investeerders pieken enigszins qua saldo aankoop (dus meer gekocht dan verkocht) in 2019 en 2020, vlak voor de verhoging van de over­ drachtsbelasting. Maar het saldo komt voor de gemeente Eersel dan uit op maximaal een handvol aankopen meer dan verkopen. Toewijzing woningen aan eigen inwoners Tot ongeveer 750Zo van het aanbod aan bestaande koopwoningen gaat naar vestigers van buiten de ge­ meente. Bij nieuwbouwkoopwoningen gaat de laatste jaren minimaal 65Z naar kopers die al in de gemeente Eersel wonen. Voor sociale huurwoningen geldt dat meer dan 50Z aan urgenten en woningzoekenden met een lokale binding worden toegewezen. Volgens WSZ werd in 2025 47Z van de sociale huurwoningen in de gemeente Eersel toegewezen aan personen uit de eigen gemeente. Daarnaast werd ca. 31Z van de wonin­ gen toegewezen aan aandachtsgroepen.

Het invoeren van een Huisvestingsverordening, waarbij 50Z van de woningen met voorrang aan woningzoekenden uit de eigen gemeente, aandachtsgroepen en personen met cruciale beroepen kan worden toegewezen, zal hierdoor beperkt effect hebben en is niet toegestaan omdat schaarste niet kan worden aangetoond. Hoewel er gelet op de cijfers nu geen directe aanleiding lijkt om als gemeente met de woningtoewijzing te interveniëren, kan dit in de toekomst veranderen. We monito­ ren in samenspraak met WSZ de woningtoewijzing. De woningtoewijzing aan eigen inwoners bedroeg in 2021 en 2022 31 tot 46Z. In 2023 35Z, in 2024 37Z. Over het gehele werkgebied van WSZ lag dit in 2025 rond de 50Z, in het ‘werkgebied’ van Wooniezie rond de 59Z. Een kanttekening bij deze percentages is dat het huisvesten van statushouders drukt op dit percentage. Ver­ der is er geen zicht of er woningzoekenden gehuisvest zijn met een historische binding met de gemeente Eersel. De woningzoekenden uit de andere Kempengemeenten vallen ook buiten dit percentage. WSZ kent de behoeftes van de kleine kernen van Eersel. Zij hoort ook de toegenomen roep om het huisvesten van “ei­ gen” mensen. Hoewel in basis iedereen overal mag wonen, wil WSZ ook gehoor geven aan deze behoefte. Daarom bekijkt WSZ nu met name bij elk nieuwbouwproject of ze met voorrang voor de eigen kern adverte­ ren.

Ook kijkt ze of en op welke manier ze dit in de toekomst ook bij andere advertenties/toewijzingen zou kunnen toepassen. WSZ doet dit ook bij toewijzing van bestaande woningen als er leefbaarheidszaken spe­ len. Toewijzing woningen aan cruciale beroepen Eind 2024 en begin 2025 hebben we onderzoek uitgevoerd naar woningnood onder zogenaamde cruciale beroepen, zoals leraren, kinderopvang, verpleegkundigen en politieagenten. Op basis van de Huisvestingswet hebben we de mogelijkheid deze te helpen bij het vinden van een woning, als onderdeel van de moge­ lijkheid om 50Z van de betaalbare woningen met voorrang toe te wijzen. Op dit moment komen sommige woningzoekenden er mogelijk niet tussen op de woningmarkt, waardoor de leefbaarheid in gemeenten in het gedrang kan komen. Aan schoolbesturen, zorginstellingen, kinderopvangorganisaties en politie is gevraagd aan te geven en zo mogelijk motiveren: 1. Of zij moeite hebben met het vinden van personeel en het behouden ervan, vanwege een gebrek aan de beschikbaarheid van betaalbare koop- of huurwoningen in de gemeente Eersel. 2. Als wij regels invoeren voor het met voorrang toewijzen van betaalbare woningen aan personen met de genoemde cruciale beroepen, of zij verwachten dat dit bijdraagt aan het vinden en behouden van personeel dat van buiten onze gemeente/regio naar onze gemeente verhuist.

Vanuit basisonderwijs, kinderopvang en politie wordt aangegeven dat zij geen signalen krijgen over woning­ nood onder hun personeel. Zij ervaren niet meer moeite met vinden of behouden van personeel vanwege gebrek aan woningen in de gemeente Eersel. Vanuit kinderopvang wordt daarnaast aangegeven dat de 25

doelgroep die bij hen op het niveau van het cruciale beroep werkt, niet de intentie heeft om uitsluitend voor een baan te verhuizen. De politie-eenheid in onze regio geeft aan een mogelijk tekort aan betaalbare wonin­ gen hier geen issue lijkt te zijn. Zij hebben geen zicht op en geen gevoel van urgentie bij dit onderwerp. Ontwikkelingen toewijzing, mutatiegraad en aantal mutaties sociale huurwoningen WSZ is de enige toegelaten instelling binnen de gemeente Eersel die sociale huurwoningen exploiteert. WSZ monitort de toewijzing en het aantal mutaties. Het aantal mutaties daalde de laatste jaren binnen het werkgebied van WSZ. Jaar

Aantal mutaties

Mutatie­ graad

Urgente doelgroep

Statushou­ der

Eigen inwo­ ner

2020

92

6,70Zo

10Z

5Z

-

Totaal toewij­ zing urgente doelgroep, statushouder en eigen in­ woner -

2021

74

5,40Zo

13Z

8Z

31Z

52Z

2022

73

5,30Zo

12Z

8Z**

46Z

66Z

2023

82

5,40Zo

70Zo

9Z**

35Z

51Z

2024

139*

5,40Zo

17Z

11Z**

37Z

65Z

2025

65

4,5Z

20Z

9Z**

47Z

62Z

* Inclusief 48 nieuwe sociale huurwoningen. Dit aantal wijkt af van de 63 die eerder zijn genoemd. Dit komt door een verschil in het mo­ ment van oplevering en start van de verhuur. Daarbij worden enkele sociale huurwoningen niet door WSZ geëxploiteerd. ** Aangegeven percentages zijn op basis van het totaal aantal mutaties. Niet alle woningen zijn geschikt voor statushouders, zoals seni­ orenwoningen. De toewijzing van voor statushouders geschikte woningen bedroeg in 2022 19Z, 2023 22Z, 2024 210Zo en in 2025 190Zo.

Tabel ontwikkelingen mutaties en toewijzing sociale huurwoningen

Bij elke woning die vrijkomt, worden de volgende afwegingen gemaakt: » Is er een urgent woningzoekende? Een urgente woningzoekende is iemand die door de externe urgentiecommissie als urgent is aangemerkt. Of een woningzoekende die door onze bewonersconsulenten is aangemerkt als iemand die vanwege een bijzondere situatie moet verhuizen (dit kan zijn vanwege overlast, gevaarlijke situaties, verwaarlozing, medische redenen, etc.). Ook huurders die moeten verhuizen vanwege herstructurering en/of vanwege een doorstroom pilot zitten hierbij. » Is de woning geschikt voor een statushouder(sgezin)? Past het in de omgeving, zijn er de afgelopen jaren meerdere statushouders in de straat of directe omgeving gehuisvest? Is er een verleden met overlast? » Kan de woning aangeboden worden aan de reguliere woningzoekenden? Seniorenwoningen worden alleen aan statushouders toegewezen bij een leeftijd van 65 jaar of ouder. Bij nieuwbouwprojecten wordt maatwerk geleverd afhankelijk van de locatie en omvang van het project. De komende jaren zal de vraag naar (betaalbare) sociale huurwoningen in de gemeente Eersel toenemen doordat verschillende aandachtsgroepen (denk bijvoorbeeld aan statushouders, uitstroom uit Maatschappe­ lijke Opvang of Beschermd Wonen, etc.) een woning in de gemeente nodig hebben. Hierdoor zal het aanbod dat voor regulier woningzoekenden beschikbaar komt mogelijk afnemen.

Verder kan worden vermeld dat in de MRE-regio ook in 2025 gemiddeld 330Zo wordt toegewezen via directe bemiddeling. Hieronder vallen alle directe bemiddelingen, zoals urgenties, bijzondere toewijzingen en statushouders. Resumé toewijzing betaalbare woningen aan eigen inwoners en cruciale beroepen Verdringing op de woningmarkt vindt voornamelijk plaats in de bestaande voorraad, waarvan ook nog eens het merendeel ruim boven de betaalbaarheidsgrens is gelegen (^420.000). Voor de toewijzing van be­ staande koopwoningen aan inwoners uit de eigen gemeente mogen we geen regels opleggen. Hoewel er gelet op de cijfers en ervaringen uit de praktijk nu geen aanleiding is om als gemeente met de woningtoewij­ zing te interveniëren, kan dit in de toekomst veranderen. We blijven de woningtoewijzing monitoren, in sa­ menspraak met corporaties en marktpartijen. Wet goed verhuurderschap en Wet betaalbare huur Sommige verhuurders of huisbazen nemen het niet altijd zo nauw met de rechten van de huurder. Ze onder­ houden bijvoorbeeld de woningen slecht of vragen te hoge huren. Soms worden huurders onder druk gezet. Daardoor kunnen ongewenste situaties ontstaan waarbij huurders zich niet veilig voelen in hun woning. Op grond van de Wet goed verhuurderschap (Wgv) hebben gemeenten een belangrijke rol bij het bevorderen 26

van goed verhuurderschap. De Wgv is er om ongewenste verhuurpraktijken tegen te gaan en zo woningzoe­ kenden, huurders en arbeidsmigranten en de leefbaarheid te beschermen. Met de Wet betaalbare huur (Wbh) kan de gemeente nu beter toezien op regels voor huurprijsbescherming. We hebben het verplichte meldpunt ingericht voor het ontvangen van meldingen over verhuringen van woonruimten. We monitoren de meldingen voor goed verhuurderschap en betaalbare huur. In 2023 en 2024 hebben we geen meldingen ont­ vangen, in 2025 één. Deze melding ging over een klacht van een nieuwbouw sociale huurwoning. Deze klacht is in samenspraak met woningcorporatie WSZ opgepakt. Met de Wet goed verhuurderschap heeft de gemeente de mogelijkheid gekregen om een vergunningplicht in te voeren voor de verhuur van woon- of verblijfsruimten in gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat en/of voor verhuren van verblijfsruimten aan arbeidsmigranten. In onze gemeente zijn geen locaties of ge­ bieden aanwezig waarbij de leefbaarheid als gevolg van verhuur woon- of verblijfsruimten onder druk staat. Huisvesting van studenten komt in onze gemeente nauwelijks voor. Uit toezicht en handhaving zijn geen sig­ nalen over problemen met betrekking tot de leefbaarheid als gevolg van huurwoningen naar voren gekomen.

Huisvesting aandachtsgroepen De komende jaren zal de vraag naar (betaalbare) sociale huurwoningen in de gemeente Eersel toenemen doordat verschillende aandachtsgroepen een woning in de gemeente nodig hebben. Dit zijn bijvoorbeeld aan statushouders, uitstroom uit Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen. Ook in 2025 hebben we gewerkt aan projecten voor deze aandachtsgroepen. Zie hierna. Huisvesting statushouders In Nederland nam het aantal statushouders de laatste jaren toe. In 2025 is dit iets afgenomen. Het vinden van voldoende geschikte huisvesting is in de krappe woningmarkt in onze gemeente lastig. Vanwege deze proble­ matiek is het ook na 2022, 2023 en 2024 niet gelukt om de taakstelling, inclusief het inhalen van de achter­ stand, in 2025 te behalen. In heel 2025 hadden we de wettelijke taak om in 32 statushouders te huisvesten, exclusief het tekort van 25 uit de voorgaande jaren. De mutatiegraad van huurwoningen daalt. Er komen weinig woningen vrij. En de woningen die wel vrijkomen zijn vooral gezinswoningen. Het overgrote deel van de statushouders in Nederland betreffen alleenstaande statushouders. In 2025 hebben we 41 statushouders kunnen huisvesten, waaronder een groot aantal nareizigers. Met dit aantal is de eerder opgelopen achterstand van 25 met 9 afgenomen. De huidige achterstand bedraagt hierdoor nog 16 te huisvesten statushouders.

Het aantal benodigde woningen om de taakstelling te behalen, in geval er alleen alleenstaande statushouders gehuisvest dienen te worden, is voor de gemeente onhaalbaar vanuit de bestaande woningvoorraad omdat deze voornamelijk bestaat uit eengezinswoningen. Dit dan zonder het percentage woningen dat beschikbaar wordt gesteld aan statushouders fors te verhogen en minder aandacht te hebben voor leefbaarheid in de wijken en andere woningzoekenden binnen de gemeente. Omdat we de afgelopen jaren de taakstelling niet hebben gehaald, hebben we in het kader van interbestuurlijk toezicht een negatief oordeel ontvangen van de Provincie Noord-Brabant. Daarom werken we aan de uitvoering van het plan van aanpak om de achterstand in de taakstelling in te lopen en voldoende woningen voor statushouders in de komende jaren te voorzien. 2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

14

13

28

26

44

40

32

Formele taak­ stelling Tekort vorige periode Te realiseren

-2

-1

1

1

9

19

25

12

12

29

27

53

59

57

Gerealiseerd

13

11

28

18

34

34

41

Tekort deze periode

-1

1

1

9

19

25

16

Tabel huisvesting statushouders

Opvang vluchtelingen uit Oekraïne We vangen sinds begin 2022 vluchtelingen uit Oekraïne op. We hebben ongeveer 210 plaatsen voor vluchte­ lingen in gemeentelijke opvanglocaties. Dit zijn twee voormalige kantoorpanden en enkele woningen. Daar­ naast worden nog ongeveer vijftien personen opgevangen door particulieren. We gaan ervan uit dat de opvang nog lange tijd nodig zal zijn. Voor hoelang is niet concreet aan te geven, omdat dit afhankelijk is van de veilig­ heidssituatie in Oekraïne en de mogelijkheid tot terugkeer. Tot in ieder geval eind 2026 kunnen we voldoen 27

aan de opgave voor Eersel. Daarna ontstaat voor Eersel een uitdaging als de overeenkomst voor het gebruik van een opvanglocatie in Eersel afloopt waar we 100 personen huisvesten. In 2025 is gestart met de voorbe­ reidingen voor een nieuwe tijdelijke opvanglocatie. De rijksbijdrage voor de bekostiging van de opvang van Oekraïners volstond ook in 2025 voor de kosten die we maakten. Opvang asielzoekers Voor de opvang van asielzoekers hebben gemeenten door de Spreidingswet een taak. We streven naar het bijdragen aan de opvang van asielzoekers. In 2025 hebben we gezocht naar potentieel geschikte opvanglocaties. Naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad is de voorbereiding van de realisatie van een concrete locatie aan de Hapertseweg in Duizel stilgelegd. We zijn in gesprek met de regio, provincie en het COA over het vervolg. Woningbouwprojecten in voorbereiding en uitvoering Gemeentelijke projecten Duizel: Duizel Noord Aan de noordzijde van Duizel hebben we een uitbreidingsplan ontwikkeld voor de bouw van ongeveer 150 woningen in de eerste twee fasen. Beide fasen zijn in 2025 nagenoeg geheel gerealiseerd. In 2024 zijn we gestart met de voorbereidingen van de ontwikkeling van de 3e fase van dit gebied. Hier kunnen ongeveer 100 woningen worden gebouwd. Eind 2025 heeft de gemeenteraad het gebiedsconcept vastgesteld en is de pla­ nologische procedure opgestart.

Eersel: Veldhoek Er komt een uitbreiding aan de zuidkant in Eersel, achter de Steenstraat, Plaatse en Heibloem voor de bouw van ongeveer 200 woningen. De gemeenteraad heeft in januari 2026 de wijziging van het omgevingsplan vastgesteld. Vanaf eind 2026 hopen we met werkzaamheden voor het bouwrijp maken te starten. Daarna kan de start van de bouwwerkzaamheden plaatsvinden. In deze nieuwe wijk is er ruimte voor woningen voor de sociale huur en sociale koop, cpo, projectmatige middel dure (rij)woningen, zelfbouwkavels en particuliere ontwikkelingen. Ook is er ruimte voor een kleinschalig ouderinitiatief voor beschermd wonen. Eersel: Stokkelsche Akker We willen in de kern Eersel een nieuwe wijk realiseren tussen de bestaande wijk Kerkebogten, Stokkelen en de Hazenstraat. Met uitbreiding op de Stokkelsche Akker worden betaalbare woningen aan onze gemeente worden toegevoegd. Bovendien geeft een nieuwe woonwijk ook ruimte aan maatschappelijke voorzieningen, zoals een schoolgebouw. We willen ook de natuur in het gebied verder ontwikkelen, met ruimte voor wandel­ en fietsroutes als overgang naar het buitengebied. In 2024 hebben we voorkeursrecht op het gebied gevestigd. Dit wil zeggen dat de gemeente de voorkeur krijgt bij eventuele verkoop van de grond.

Daarnaast heeft de gemeenteraad in 2024 de uitgangspunten voor deze ontwikkeling vastgesteld en zijn we gestart met de voor­ bereidingen van dit plan. In 2026 verwachten we een gebiedsconcept gereed te hebben en de planologische procedure op te starten. De realisatie van de wijk is voorzien vanaf 2028. Eersel: herontwikkeling locatie zwembad (uitwerking Visie Akkers van Eersel) In de kern Eersel wordt een nieuw zwembad gebouwd. Hiermee komt de huidige locatie van het zwembad aan de Postakkers vrij. Aangrenzend zijn een aantal percelen waar mogelijk ook ruimte ontstaat voor een andere invulling. De gemeenteraad heeft de visie De Akkers van Eersel vastgesteld. Hieruit volgt dat dit gebied zich leent voor het realiseren van woningen en herinrichten van het openbare gebied. In 2025 is gestart met de voorbereiding en omgevingsdialoog. In 2026 wordt de planologische procedure doorlopen. We verwachten in 2027 te starten met de bouw. Knegsel: Nardushoek Aan de Nardushoek, nabij de Zandoerleseweg in Knegsel realiseren we een uitbreiding voor het dorp Knegsel. We verwachting dat hier ongeveer 95 woningen kunnen worden gebouwd. Door enkele onverwachte resulta­ ten van onderzoeken was vervolgonderzoek nodig en is de planvorming vertraagd. In 2026 wordt de planolo­ gische procedure doorlopen. We verwachten in 2027 te starten met de bouwwerkzaamheden.

Steensel: Boterbochten III We gaan het dorp Steensel uitbreiden met ongeveer 50 woningen. Deze uitbreiding vindt plaats in de buurt van de Boterbocht en de Riethovenseweg. In 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld en onherroepelijk geworden. In 2025 is gestart met het bouwrijp maken en is de bouw van de eerste woningen gestart. Reali­ satie van de nieuwe wijk is naar verwachting in 2027 afgerond. 28

Steensel: Herontwikkeling locatie Höllekes Het huidige gemeenschapshuis de Höllekes wordt verplaatst naar de kerk. Daarna wordt het bestaande ge­ meenschapshuis gesloopt. Op deze plek bereiden we samen met woningcorporatie WSZ een plan voor met 12 sociale huurwoningen voor senioren en een huisartsenpraktijk. In 2026 doorlopen we de planologische procedure en wordt de bouw gestart. Vessem: Vessem Noord Voor het plan Vessem Noord heeft de gemeente ongeveer vijf hectare grond gekocht voor woningbouw. Naast deze gronden zijn ook ontwikkelingen voorzien op gronden die in bezit zijn van aanwonenden aan het Heike, de Braak en Kuilenhurk. Mede vanwege deze inbreng van particuliere gronden heeft er een uitge­ breide omgevingsdialoog plaatsgevonden. De gemeenteraad heeft in september 2024 het gebiedsconcept vastgesteld waarin woningbouw en de grotere opgaven die spelen in het gebied zoals het versterken van natuurwaarden, recreatieve waarden en herstel/versterking van watersystemen samenkomen. In 2026 wordt de planologische procedure opgestart. Belangrijk onderdeel hiervan is het vastleggen van kostenverhaal over het gehele plangebied, inclusief de particuliere gronden. Wintelre: Hofvelden Ook voor de kern Wintelre is behoefte aan een nieuwe woningbouwlocatie om te kunnen voorzien in de wo­ ningbehoefte. Hiervoor is een gebied aan de oostzijde van het dorp in beeld.

In 2024 heeft het college voor­ keursrecht gevestigd. Dit wil zeggen dat de gemeente de voorkeur krijgt bij eventuele verkoop van de grond. In 2025 is de omgevingsdialoog opgestart. Medio 2026 wordt een gebiedsconcept aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarna start de ruimtelijke procedure. Projecten van derden Duizel: de Heydael Op de hoek van de Akkerstraat en Meerstraat in Duizel wordt een plan ontwikkeld voor de bouw van 67 wo­ ningen. In het plan is ruimte opgenomen voor woningen voor senioren, doorstromers en starters. Eind 2025 heeft de gemeenteraad de wijziging van het omgevingsplan vastgesteld. Start van het bouwrijp maken is voorzien voor eind 2026 waarna de bouw in 2027 zal starten. Eersel: Wintermans Aan de rand van Eersel op de plek van de voormalige sigarenfabriek aan de Nieuwstraat, realiseert een ont­ wikkelaar een nieuwe woonwijk voor ongeveer 290 woningen. In deze nieuwe woonwijk worden grondge­ bonden woningen, appartementen en zorgwoningen, grotendeels in het betaalbare segment, gerealiseerd. Het plan voorziet in een groene inpassing en overgang naar het omliggende gebied, het realiseren van waterberging en recreatieve routes. Het bestemmingsplan is in 2024 vastgesteld en onherroepelijk geworden. In dit plangebied is een sterke grondwaterverontreiniging aanwezig. Gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant is bevoegd gezag voor deze verontreiniging.

De procedure om te komen tot sanering van de grondwaterverontreiniging en de door de ontwikkelaar uit te voeren onderzoeken kosten meer tijd dan ver­ wacht. Vanaf eind 2026 wordt gestart met de bouwwerkzaamheden. Het plan wordt gefaseerd uitgevoerd. Eersel: Nieuwstraat 100 Op de plek van een voormalige villa is een wooncluster gerealiseerd met 20 zelfstandige appartementen, één appartement voor inwonend verzorgingsechtpaar en gemeenschappelijke ruimten voor activiteiten. De doel­ groep voor de zorgappartementen bestaat uit senioren aan wie zorg verleend wordt vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). In 2025 is dit project opgeleverd. Eersel: Lindestraat 27 (voormalige sportschool) Aan de Lindestraat in Eersel zijn eind 2024 11 appartementen opgeleverd op de plek van de voormalige su­ permarkt. Alle appartementen vallen binnen het betaalbare segment. Daarnaast is in 2024 een omgevingsvergunning verleend en onherroepelijk geworden voor de bouw van 8 betaalbare appartementen op de plek van de voormalige sportschool. In 2026 wordt gestart met de bouw hiervan. De start is wat vertraagd van­ wege de sanering van onverwacht aangetroffen ondergrondse tanks. Oplevering van de appartementen zal eind 2026 plaatsvinden. Eersel: Bisschop Rythoviusweg Aan de Bisschop Rythoviusweg in Eersel worden vijf levensloopbestendige woningen gerealiseerd op een braakliggend kavel.

In 2025 heeft de omgevingsdialoog plaatsgevonden. Begin 2026 wordt de planologische procedure doorlopen. Start van de bouwwerkzaamheden is voorzien voor eind 2026. 29

Knegsel: Vosven Aan de Eerselseweg wordt een plan ontwikkeld voor de bouw van ongeveer 27 woningen in een groene om­ geving, passend in de overgang naar het buitengebied. Begin 2025 heeft de gemeenteraad de gebiedsvisie vastgesteld. In januari 2026 heeft het college de wijziging van het omgevingsplan vastgesteld. Start van het bouwrijp maken is voorzien voor eind 2026 waarna de bouw van de woningen zal starten. Steensel: Kerkdijkje - oostzijde Aan het Kerkdijkje in Steensel worden zes huurwoningen gebouwd, in combinatie met natuurontwikkeling nabij het riviertje de Gender. In het tweede kwartaal van 2026 wordt de planologische procedure doorlopen. Start bouw is gepland voor eind 2026. Vessem: Postels Huufke Aan de zuidkant van Vessem wordt een nieuwe woonwijk gerealiseerd met ongeveer 50 woningen. In 2023 is het plan bouwrijp gemaakt en in 2024 is gestart met de bouw van de woningen. In 2024 en 2025 zijn de meeste woningen opgeleverd. De rest volgt in 2026. Vessem: Flinkert, zorgboerderij Bolle Akker In de bestaande woonzorgboerderijen van D'n Bolle Akker aan de Flinkert in Vessem worden 12 apparte­ menten gerealiseerd. Hiervan zijn vier reguliere sociale huurwoningen en acht zorgappartementen/ cliënten­ kamers. Eind 2025 is de planologische procedure opgestart. Deze procedure wordt in het tweede kwartaal van 2026 afgerond.

De start van de bouwwerkzaamheden is voorzien voor eind 2026. Vessem: Jan Smuldersstraat 22 - on hold De herontwikkeling van het voormalige gemeentehuis/Weltenpand tot appartementen ligt stil vanwege het gebruik van deze locatie voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Wintelre: Pastorie De voormalige pastorie aan de Willibrordusstraat wordt verbouwd tot appartementen. In de achtergelegen tuin worden enkele seniorenwoningen gebouwd. In 2024 zijn de afspraken om (eindelijk) tot uitvoering te ko­ men vastgelegd. Belangrijk hierbij is de borging van de gelijktijdige realisatie van restauratie van de pastorie en de bouw van woningen in de tuin. Begin 2026 start de ruimtelijke procedure waarna de bouw eind 2026 kan starten. Wintelre: Mostheuvel - Slikdijk Op de hoek Mostheuvel - Slikdijk in Wintelre wordt een boerderij gebouwd met daarin zes rug-aan-rug wo­ ningen. Het bestemmingsplan is in 2025 vastgesteld. We zijn in afwachting van de initiatiefnemer voor de start van de bouwwerkzaamheden. Wintelre: Willibrordusstraat 29 (voormalige bank) Het voormalige bankgebouw wordt getransformeerd tot vier appartementen. In 2024 heeft het college principemedewerking verleend. Begin 2026 wordt de planologische procedure doorlopen waarna de bouw medio 2026 kan starten. Behalve bovenstaande projecten zijn nog meer, vooral kleinere, woningbouwontwikkelingen in voorbereiding en uitvoering.

Zie hiervoor de gemeentelijke woningbouwkaart: woningbouwkaart.eersel.nl. Een hoogwaardig woon- en verblijfsklimaat in een aantrekkelijke groene gemeente In het afgelopen jaar heeft de gemeente ingezet op het behoud en de verbetering van een prettig en veilig woon- en verblijfsklimaat. Door investeringen in de openbare ruimte, groenvoorzieningen en verkeersveilig­ heid is de leefomgeving verder versterkt. Binnen de bebouwde kom zijn monotone plantvakken geleidelijk omgevormd naar groenstroken met een hogere biodiversiteit. Nieuwe ontwikkelingen zijn zorgvuldig inge­ past met aandacht voor kwaliteit en duurzaamheid. Behoud en versterking natuur, landschap en biodiversiteit In 2025 hebben we ons ingezet voor het beschermen en versterken van natuur en biodiversiteit. Vanuit eco­ logisch beheer en het versterken van groenstructuren en het ondersteunen van lokale initiatieven is bijgedra­ gen aan een gevarieerd en toekomstbestendig landschap. Buiten de bebouwde kom zijn landschapselemen­ ten zoals houtwallen, bomenrijen en groenstroken versterkt en waar mogelijk uitgebreid. Bij ruimtelijke ont­ wikkelingen is rekening gehouden met landschappelijke inpassing en het behoud van natuurlijke waarden. 30

Procedures ruimtelijke plannen In 2025 zijn ook voor kleinere initiatieven uitgevoerd. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet lopen veel van dit soort plannen via een zogenaamd omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). In dit kader is 1 BOPA voor bindend advies naar de gemeenteraad gestuurd. Eersel-West In 2025 is gestart met de bouw van het zwembad in het plangebied. Naar verwachting zal de oplevering van het nieuwe zwembad eind tweede kwartaal 2026 zijn. Met verschillende partijen is oriënterend gesproken over mogelijke ontwikkelingen in het gebied. In het ge­ bied zijn zowel particuliere gronden als gronden in bezit van de gemeente. Landschotse heide Na de gebiedsontwikkeling Kleine Beerze is de transitie van het landelijk gebied binnen de Levende Beerze ondergebracht bij de GGA Kempenland-West. GGA staat voor gebiedsgerichte aanpak die met name de fo­ cus heeft op het in stand houden van de Natura2000 gebieden. In het gebied van de Levende Beerze zijn dit drie delen van het Natura2000-gebied Kempenland-West. Te weten het Groot Meer, de Kleine Beerze en de Landschotseheide. Het Beekdal van de Kleine Beerze is grotendeels op orde. Een deel van het beekdal is niet ingericht maar maakt onderdeel uit van het overgangsgebied.

Hoe deze wordt ingericht en welke beperkingen op het ge­ bied van grondgebruik komen moet nog worden uitgewerkt vanuit het overgangsgebiedenbeleid van de Pro­ vincie Noord-Brabant. Gebiedsontwikkeling de Levende Run In navolging van de gebiedsontwikkeling Levende Beerze is in 2023 gestart met een vergelijkbaar gebiedsproces rondom de Run, de Levende Run. In 2023 is het proces samen met Bergeijk, Waterschap en lokale agrarische ondernemers verder opgepakt. Bergeijk en Eersel zijn gezamenlijk de projecttrekkers. In 2024 hebben we samen een externe projectleider en een externe procesmanager ingehuurd. De externe kosten worden gedekt met Provinciaal geld uit het IBP-VP budget "Proeftuinen van de Kempen”. Het deelgebied “de Run” ligt tussen de kernen Eersel, Steensel, Bergeijk en Weebosch. In het gebied ligt geen stikstofgevoelige Natura 2000. De gemeentelijke speerpunten zijn hier: wonen en werken, vasthouden van water en het voorkomen van negatieve sociaal-maatschappelijke gevolgen hiervan voor de gevestigde agrarische ondernemers. Begin 2025 hebben we hiervoor een werksessie met agrarische ondernemers ge­ organiseerd. De hieruit voortvloeiende wensen combineren we met de opgaven vanuit Rijk, provincie, water­ schap en gemeente. Dit vertalen we in een gebiedspanorama voor deelgebied de Run.

In 2025 is daarvoor een subsidieaanvraag Aanpak Landelijk Gebied (ALG) ingediend bij de provincie. De aanvraag heeft een positieve beoordeling ontvangen, we verwachten binnenkort een definitief besluit. In de tussentijd blijft het gebiedsteam kansen en knelpunten in het gebied oppakken.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: » Bouwen en wonen; » Woonomgeving en leefmilieu; » Planologie en stedenbouw. Progr 03 Ruimt. ordening en volkshuisvesting

Begroot (na wijziging)

Werkelijk

Saldo Rekening 2025

Productgroep Bouwen en wonen

Lasten 3.726.220

Baten 4.411.760

Saldo -685.540

Lasten 3.736.407

Bate n 4.707.659

Saldo -971.253

285.713

V

Woonomgeving en leefmilieu Planologie

1.658.259 1.802.790

136.960 2.174.587

1.521.299 -371.797

1.858.574 3.322.756

276.352 4.745.842

1.582.222 -1.423.086

-60.923 1.051.289

N V

Saldo programma excl. Kap.lasten & app.kst. Kapitaallasten Apparaatskosten Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten

7.187.269 873.080 2.632.313 0

6.723.307 0 0 487.511

463.962 873.080 2.632.313 -487.511

8.917.737 640.813 2.468.077 0

9.729.854 0 0 139.384

-812.117 640.813 2.468.077 -139.384

1.276.079 232.267 164.236 -348.127

V V V N

Saldo programma incl. Kap.lasten & app.kst.

10.692.662

7.210.818

3.481.844

12.026.627

9.869.237

2.157.390

1.324.454

V

31

In totaliteit kent dit programma een voordelig saldo van f 1.324.454. Voor een toelichting tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11. De cumulatieve verschillen groter dan f 25.000 op de productgroepen worden hieronder toegelicht.

Productgroep Bouwen en wonen (Voordeel van C 286.000) Omgevingsvergunningen (voordeel van C 128.000) Op deze post hebben we een voordeel van f 128.000 doordat meer legesopbrengsten zijn ontvangen dan was voorzien in de begroting. Bezwaar en Beroep omgevingsrecht (nadeel van C 43.000) Op deze post zijn meer kosten gemaakt voor juridische advisering in het kader van twee complexe dossiers (1 handhavingszaak en 1 Woo-verzoek). Daarnaast zijn er verscheidene zaken bij de rechter (deels) onder­ uit gegaan, waardoor er meer proceskosten vergoed moesten worden. Voor het toepassen van bestuurs­ dwang zijn ook meer kosten gemaakt, deze kosten zijn deels te verhalen en ook al deels terugbetaald. Uitvoering Woonvisie/prestatieafspraken (voordeel van C 36.000) Door landelijke politieke ontwikkelingen in 2025 is de besluitvorming over de Wet versterking regie volkshuis­ vesting vertraagd. De eerder verwachte kosten voor de implementatie en uitvoering van deze nieuwe wet hebben we daarom niet gemaakt. Hierdoor bedraagt het positief resultaat f 36.000,Handhaving extra toezicht (voordeel van C 32.000) De uiteindelijke kosten voor inhuur van de groene BOA bij Staatsbosbeheer zijn na de onderhandelingen met Staatsbosbeheer lager uitgevallen dat we hadden voorzien. Dit veroorzaakt een meevaller van f 32.000.

Tijdelijke huisvesting vluchtelingen (voordeel van C 126.000,-) We verzorgen opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in gemeentelijke opvanglocaties en ondersteunen in particuliere opvang. We zorgen voor en ondersteunen in huisvesting, onderwijs en zorg en verstrekkingen van leefgeld. De rijksbijdragen waren in 2025 toereikend. Ten opzichte van de bijgestelde raming in de 2e bestuur­ lijke rapportage is er een voordeel van afgerond f 119.000,- doordat enerzijds de rijksvergoeding f 48.000,hoger is berekend en anderzijds de lasten f 71.000,- lager zijn. Productgroep Woonomgeving en leefmilieu (nadeel van C 61.000) Groenbeheer binnen de kom (voordeel van C 48.000) In 2025 is er minder plantgoed aangekocht voor onderhoud van plantsoenen dan begroot. Onderhoud bomen (nadeel van C 65.000) Door de vele wateroverlast in 2024 en de extreme droogte in 2025 zijn veel bomen gestorven. We willen het aantal bomen in onze gemeente hoog houden, daarom worden al deze bomen vervangen. Hiernaast hebben er meer snoeiwerkzaamheden plaatsgevonden dan verwacht. Beheer Bossen (nadeel van C 59.000) In 2024 zijn veel bomen gekapt door sterfte in verband met wateroverlast. In dat jaar waren er om die reden extra houtopbrengsten. In 2025 heeft er veel aanplant van nieuwe bomen plaatsgevonden in de bossen om de sterfte door wateroverlast van 2024 te herstellen. Dit zorgt in 2025 voor extra kosten.

Productgroep Planologie (voordeel van C 1.051.000) Omgevingsrecht algemeen (mutatie van C 0) In het jaar 2025 zijn voor ruimte-ruimte-woningen in Eersel nog titels gekocht bij de provincie Noord-Brabant. Op basis van een overeenkomst met de provincie resulteert dat in een betaling van f 141.600. De boeking wordt via deze post gedaan. Het bedrag wordt conform eerdere besluitvorming toegevoegd aan de bestemmingsreserve Kwaliteitsverbetering buitengebied. Voor de exploitatie per saldo budgettair neutraal Transitie landelijk gebied (voordeel van C 29.000) Hier is minder uitgegeven dan begroot. De ontwikkelingen in het buitengebied gaan door. Om een beter beeld te krijgen van de uitdagingen van het buitengebied is onderzocht wat de actuele thema’s zijn en of het 32

noodzakelijk is om een aanpassing van onze Visie buitengebied 2.0 voor te stellen. De werkzaamheden hiervoor zijn in 2025 niet afgerond. Uitwerking Ruimtelijke Plannen (mutatie van C 0) Voor het wijzigen van het bestemmingsplan Koppelen in Steensel is in 2025 is een bijdrage ontvangen ad C125.000,-, die is gestort in de bestemmingsreserve kwaliteitsverbetering buitengebied. Anterieure overeenkomsten (voordeel van C 187.000) In 2025 zijn er 16 nieuwe ontwikkelingen gestart en zijn er 18 ontwikkelingen (financieel) beëindigd. Dit pro­ duct betreft een gesloten financiering, hetgeen betekent dat het resultaat op dit product gescheiden wordt van de overige exploitatieposten. In de begroting wordt geen resultaat geraamd. Hierbij is het wel noodzake­ lijk dat de apparaatskosten wel worden meegenomen in de toelichting. Indien we dit doen dan betreft het resultaat ten opzichte van de begroting (exclusief overheadkosten, die in programma 11 moeten worden ver­ antwoord) afgerond C 146.000 voordelig. Conform de grondnota is er door een aantal anterieure overeenkomsten bijgedragen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen (C 29.910) en de reserve vereveningsfonds sociale woningbouw (C 124.300). Na toerekening overhead in programma 11, zijnde C 47.200, resteert er per saldo een positief resultaat van C 99.000.

Bouwgrondexploitaties (voordeel van C 777.000) Dit product betreft een gesloten financiering, hetgeen betekent dat het resultaat op dit product gescheiden wordt van de overige exploitatieposten. Hierbij is het wel noodzakelijk dat de apparaatskosten en kapitaallasten wel worden meegenomen in de toelichting. Indien we dit doen dan betreft het resultaat ten opzichte van de begroting C 1.066.791 voordelig. In de begroting 2025 was voor de bouwgrondexploitatie een positief resultaat geraamd van C 290.000. Ge­ durende het jaar wordt dit niet gepresenteerd in het saldo richting de gemeenteraad omdat dit incidenteel van aard is. Conform het BBV wordt het resultaat berekend conform de techniek van de POC (percentage of completion). Op basis hiervan is het resultaat in de jaarrekening C1.067.000,-, hetgeen C 777.000,- hoger is dan geraamd.

Investeringen #

Jaar

Omschrijving

1

2022

2

2022

3 4

2023 2024

5 6 7 8 9 10 11

2020 2025 2021 2021 2024 2024 2022

12

2023

13 14 15 16 17 18 19 20

2025 2022 2023 2025 2021 2023 2023 2025

21

2024

Huisvesting opvang statushouders en ont­ heemden Huisvesting opvang statushouders en ont­ heemden (grond) Visie akkers van Eersel Aanplant plantsoen en bomen binnen de kom Ecologische verbindingszone Run Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze Incidentele maatregelen recreatie IBP proeftuinen in de Kempen Plan Bos en Boom (excl. grond) Plan Bos en Boom (grond) Opstellen nieuw bomenbeleids en be­ heersplan Afvalbak electrisch voertuig hondenuitlaatroute Aankoop bosgrond Steensel Herziening ruimtelijke plannen Omgevingsvisie 2.0+3.0 Anticiperende verwervingen Grondaankoop Veldhoek (Eersel-Zuid) Grondaankoop Vessem-Noord Grondaankoop Nardushoek Voorbereidingskrediet nieuwe grondex­ ploitaties Voorbereidingskosten Eersel-West

Beschikbaar 1.386.428

Uitgaven t/m 2025 186.428

300.000

Restant 1.200.000

Over te hevelen 1.200.000

0

300.000

300.000

100.000 115.000

32.940 33.162

67.060 81.837

67.060 81.837

367.479 3.216.524 50.000 1.786.672 822.056 982.563 25.000

105.429 3.129.678 29.750 1.215.571 397.337 489.881 0

262.050 86.846 20.250 571.101 424.719 492.682 25.000

262.050 86.846 0 571.101 424.719 492.682 25.000

115.000

116.291

-1.291

0

59.000 873.553 490.000 2.000.000 987.668 3.665.039 154.111 6.354

0 765.307 362.428 0 987.668 3.665.039 154.111 0

59.000 108.246 127.572 2.000.000 0 0 0 6.354

59.000 108.246 0 0 0 0 0 0

116.980

116.980

0

0

33

22

2025

23 24 25 26 27 28

2021 2025 2025 2025 2025 2024

29 30

2024 2025

Voorbereidingskosten Veldhoek (EerselZuid) Voorbereidingskosten Koppelen 9 Voorbereidingskosten Vessem-Noord Voorbereidingskosten Nardushoek Voorbereidingskosten Duizel-Noord III Voorbereidingskosten verlengd Aangelag Voorbereidingskosten Jan Smulderstr.22 Vessem Voorbereidingskosten Stokkelsche Akker Woningbouwontwikkeling Hollekes te Steensel Programma 3: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

493.025

493.025

0

0

6.681 458.528 303.502 311.532 398.275 50.000

6.681 380.540 303.502 133.466 93.775 630

0 77.988 0 178.066 304.500 49.370

0 77.988 0 178.066 304.500 49.370

350.000 78.186

184.452 27.983

165.548 50.203

165.548 50.203

20.069.156

13.412.054

6.657.101

4.504.216

Toelichting 1. 2.

Huisvesting opvang statushouders en ontheemden - opstal Huisvesting opvang statushouders en ontheemden - grond Dit krediet is in 2022 beschikbaar gesteld, maar tot op heden niet ingezet. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2026, zodat de gemeente, in staat is om efficiënt in te spelen op moge­ lijke kansen. Deze kredieten zijn budgettair neutraal. Wanneer een woning wordt aangekocht wordt hiervoor een kostprijs dekkende huur gevraagd. Conform BBV-voorschriften wordt grond separaat geactiveerd en daarom is het krediet opgesplitst.

3. Visie akkers van Eersel In de kern Eersel wordt een nieuw zwembad gebouwd. Hiermee komt de huidige locatie van het zwembad aan de Postakkers vrij. Aangrenzend zijn een aantal percelen waar mogelijk ook ruimte ontstaat voor een andere invulling. De gemeenteraad heeft de visie De Akkers van Eersel vastgesteld. Hieruit volgt dat dit gebied zich leent voor het realiseren van woningen en herinrichten van het open­ bare gebied. In 2025 zijn we gestart met de uitwerking van het plan en de omgevingsdialoog. In 2026 wordt een beeldkwaliteitsplan aan de gemeenteraad voorgelegd en de planologische procedure door­ lopen. We verwachten in 2027 te starten met de bouw. Het restantkrediet is nodig om de voorberei­ dingen te bekostigen en dient daarom overgeheveld te worden naar 2026. 4. Aanplant plantsoen en bomen binnen de kom Door de vele wateroverlast in 2024 en de extreme droogte van afgelopen jaar zijn veel (ook meestal oude) bomen dood gegaan. Omdat het ambitieniveau van onze gemeente is, om minimaal hetzelfde areaal bomen te behouden zullen deze bomen vervangen worden. Het plantseizoen voor bomen is tegenwoordig vrij kort, hierdoor kunnen we maar een paar maanden per jaar bomen planten. In het voorjaar van 2026 worden veel bomen geplant. De verwachting is dat dit krediet eind van 2026 afge­ sloten kan worden. 5.

Ecologische verbindingszone Run De verbindingszone wordt gerealiseerd door Waterschap De Dommel als onderdeel van de KRWmaatregelen rondom de N2000-beekloop van de Run. De uitvoering stond gepland voor 2024, maar het project heeft vertraging opgelopen bij de vaststelling van het Projectplan Waterwet. Het projectplan is eind 2025 uiteindelijk door de Raad van State vastgesteld waardoor de werkzaamheden in 2026 aanbesteed gaat worden. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2026.

6.

Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze Het uitvoeringsprogramma dat in het kader van de gebiedsontwikkeling Kleine Beerze is opgesteld kende nog een aantal restpunten die in 2025 zijn uitgevoerd. Het betreft de aanleg van het fietspad en ruiterpad van het buurtschap de Donk naar de Spekdonken. In het natuurgebied Dorp aan de Beek is gestart met de aanleg van landschapselementen. In 2026 vinden de laatste werkzaamheden uit het uitvoeringsprogramma plaats. Het natuurgebied Dorp aan de Beek omvat nu ongeveer 12 ha. natuur en na het toevoeging van het laatste deel Natuur Netwerk Nederland ongeveer 18 ha.. Het beheer is deels ondergebracht bij de Stichting Dorp aan de Beek en deels door begrazing middels natuurpacht. In 2026 moeten de kosten en mogelijke subsidies in beeld worden gebracht voor het beheren van het natuurgebied. Vooralsnog 34

worden de kosten betaald vanuit het uitvoeringsbudget ‘gebiedsontwikkeling Kleine Beerze’ maar zul­ len in 2026 structureel in de begroting moeten worden ondergebracht. 7.

Incidentele maatregelen recreatie Negatieve recreatie (wildcrossen) is een probleem. Daarom hebben we de openstellingsborden van de gemeentelijke bossen vervangen. Het merendeel van alle ingangen van de gemeentelijk bossen zijn voorzien van borden. Op deze manier is het mogelijk dat de groene BOA kan handhaven. Dit krediet kan worden afgesloten.

8.

IBP proeftuinen in de Kempen In 2025 is veel aan de voorbereiding gedaan om in dit kader te werken aan de transitie van het landelijk gebied. De werkzaamheden zijn nog niet volledig uitgevoerd. Het uitvoeringsprogramma van de Proef­ tuin Levende Beerze wordt met twee jaar verlengd. De Proeftuin bestaat uit 11 + 1(Levende Run) programma’s die tot doel hebben de leefwereld in haar kracht te zetten ten behoeve van de Transitie van het Landelijk gebied. Het uitvoeringsprogramma binnen de Levende Beerze zal de komende 2 jaar worden afgewerkt. De Levende Run zal in 2026 eigen financiering provinciale ALG-regeling moe­ ten zeker stellen. Vooralsnog worden de proceskosten binnen de Levende Run worden betaald uit de Proeftuin Levende Beerze. Het budget moet dan ook overgeheveld worden naar 2026. Levende Run In navolging van de gebiedsontwikkeling Levende Beerze is in 2023 gestart met een vergelijkbaar gebiedsproces rondom de Run: de Levende Run. In 2023 is het proces samen met de gemeente Bergeijk, Waterschap de Dommel en lokale agrarische ondernemers verder opgepakt. De gemeenten Bergeijk en Eersel zijn gezamenlijk de projecttrekkers. In 2024 hebben we samen een externe pro­ jectleider en een externe procesmanager ingehuurd. De externe kosten worden gedekt met Provinci­ aal geld uit het IBP-VP budget “Proeftuinen van de Kempen”.

Het deelgebied “de Run” ligt tussen de kernen Eersel, Steensel, Bergeijk en Weebosch. In het gebied liggen geen stikstofgevoelige delen van het Natura2000-gebied. De gemeentelijke speerpunten zijn hier: wonen en werken, vasthouden van water en het voorkomen van negatieve sociaal-maatschappelijke gevolgen hiervan voor de gevestigde agrarische ondernemers. Begin 2025 hebben we hiervoor een werksessie met agrarische ondernemers georganiseerd. De hieruit voortvloeiende wensen com­ bineren we met de opgaven vanuit Rijk, provincie, waterschap en gemeente. Dit vertalen we in een gebiedspanorama voor deelgebied de Run. In 2025 is daarvoor een subsidieaanvraag Aanpak Lan­ delijk Gebied (ALG) ingediend bij de provincie. De aanvraag heeft een positieve beoordeling ontvan­ gen, we verwachten binnenkort een definitief besluit. In de tussentijd blijft het gebiedsteam kansen en knelpunten in het gebied oppakken.

9.

Plan Bos en Boom (excl. grond) Onze aangepaste ambitie is om voor 2031 totaal 200.000 bomen te planten met de budgetten die jaarlijks over blijven, aangevuld met subsidies die wij hiervoor jaarlijks weten te verwerven. Het krediet moet dan ook worden overgeheveld naar 2026.

10. Plan Bos en Boom (grond) De ambitie is naar beneden aangepast omdat er nauwelijks grond te koop wordt aangeboden en de Provinciale GOB-subsidies zijn vervallen. Onze aangepaste ambitie is om vóór 2031 totaal 200.000 bomen te planten. Met onderhavige krediet kunnen wij nog rond de 5 hectare grond aankopen om bos aan te planten. Deze gronden moeten wel meerwaarde hebben doordat ze bijvoorbeeld goed aanslui­ ten op bestaande NNB en/of N2000. Het krediet moet dan ook worden overgeheveld naar 2026. 11. Opstellen nieuw bomenbeleids- en beheersplan Het opstellen van het bomenbeheerplan is uitgesteld vanwege de inzet op wateroverlast, de gevolgen van hoge grondwaterstanden in 2024 en de droogte van afgelopen jaar, waardoor veel bomen zijn uitgevallen en vervangen. Om deze ontwikkelingen mee te nemen, wordt het plan in het voorjaar op­ gesteld dan is het plantseizoen afgelopen. Het krediet moet dan ook worden overgeheveld naar 2026. 12. Afvalbak elektrisch voertuig hondenuitlaatroute Afvalbakken met hondenpoepzakdispensers zijn geplaatst door de gehele gemeente. Vanwege een afwijking in het product wat geleverd is, was een noodzakelijke kleine uitbereiding (accessoire) nodig om het geheel compleet en passend te maken. Vandaar een minimale overschrijding van het bud­ get. Dit krediet kan worden afgesloten. 35

13. Aankoop bosgrond Steensel De aankoop van het bosperceel wordt in 2026 juridisch en financieel afgewerkt, zodoende dient het budget overgeheveld te worden naar 2026. 14. Herziening ruimtelijke plannen De laatste jaren is de implementatie van de Omgevingswet uit deze post gefinancierd. In 2025 is opdracht verstrekt voor een pilot voor het wijzigen van het omgevingsplan comform de standaarden van de Omgevingswet. Het bedrag dat resteert is nodig om de werkzaamheden die in 2026 die in het kader van de pilot worden uitgevoerd te betalen. Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2026. 15. Omgevingsvisie 2.0+3.0 In 2024 en 2025 is gewerkt aan de Omgevingsvisie 3.0. Naar aanleiding van de besluitvorming zijn de werkzaamheden voor het opstellen van de omgevingsvisie in 2025 beëindigd. Het resterende be­ drag kan dan vrijvallen. Het krediet kan afgesloten worden. 16. Anticiperende verwervingen De gemeente heeft in 2025 geen anticiperende verwervingen gedaan. Het restantkrediet hoeft niet te worden overgeheveld naar 2025. Jaarlijks wordt een bedrag van C 2.000.000 opgenomen in de be­ groting, conform de nota grondbeleid. 17. t/m 30 Voorbereiding nieuwe grondexploitaties Er zijn diverse voorbereidingskredieten die erop gericht zijn te komen tot nieuwe grondexploitaties voor gebiedsontwikkelingen.

Een inhoudelijke toelichting op de betreffende gebiedsontwikkelingen is gegeven in programma 3 onder ‘woningbouwprojecten in voorbereiding en uitvoering’. Deze kredieten zijn ten behoeve van planvoorbereiding waarbij kan worden gedacht aan onderzoekskosten, advieskosten en ambtelijke inzet. Deze kosten worden geactiveerd op de balans totdat er een (grond)exploitatiebegroting geopend wordt. Na opening kunnen de kosten dan ingebracht worden in de betreffende grondexploitatie. Deze worden in beginsel gedekt door toekomstige opbrengsten. De voorbereidingskosten betreffen een aantal zelfstandige voorbereidingskredieten (waarvoor reeds gebiedsconcepten zijn vastgesteld door de gemeenteraad). De overige kredieten maken onderdeel uit van het algemeen voorbereidingskrediet van C 50.000,- wat beschikbaar is gesteld. In 2025 is van dit algemeen budget C 26.784,- uitgegeven in het plan Veldhoek1 en C 16.862,- in plan Nardushoek. Het restant, zijnde C 6.353,-, hoeft niet overgeheveld te worden, omdat in de begroting 2026 opnieuw C 50.000,- beschikbaar is gesteld. De in het verleden gemaakte voorbereidingskosten voor het plan Koppelen 9 in Steensel, zijnde C6.681,-, dienen afgeboekt te worden ten laste van de exploitatie. Dit omdat het niet de verwachting is dat de locatie op korte termijn ontwikkeld wordt.

Conform BBV-voorschriften mogen voorbereidingskosten maximaal 5 jaar geactiveerd worden.

1 In januari 2026 is er een grondexploitatie geopend voor plan Veldhoek. Alle gemaakte voorbereidingskosten zijn daarin opgenomen. 36

4. Milieu Door het uitvoeren van de activiteiten die vallen onder dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Inwoners van de gemeente Eersel wonen in een schone, gezonde en duurzame leefomgeving”.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? AFVAL-/ GRONDSTOFFEN Indicator 22. Omvang huishoudelijk restafval (verplicht) Kg/inwoner

Realisatie Restafval per inwoner inclusief milieustraat: 2025: 57 kg 2024: 60 kg 2023:58 kg 2022: 58 kg

Norm Norm: 2023: 50 kg* (inclusief milieustraat, meetbaar in 2023) *Afspraken in Kadernota Grondstoffen Landelijke VANG-doelstelling: 100 kg per inwoner Norm gerealiseerd?

Wat gaan we daarvoor doen? Om de kaders uit te werken worden de volgende projecten uitgevoerd: -

-

Inventarisatie samenwerking van kringloop, Repaircafe en milieustraat in een circulaire ketenaanpak. Aan de hand van een gezamenlijk communicatieplan proberen we de inwoners bewust te maken van de noodzaak van het scheiden van de verschillende afvalstromen waardoor er een vermindering plaats zou moeten vinden van het restafval. Door een gezamenlijke aanbesteding met de regiogemeenten wordt er in 2025 elk kwartaal een sorteeranalyse gemaakt van het GFT-afval. Daarmee kunnen we monitoren of we daar extra aandacht aan moeten schenken. Door middel van een evaluatie van het lopende onderzoek bij het Mobiel Scheidingsstation deze manier van inzamelen meer onder de aandacht brengen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uit de kadernota Grondstoffen zijn de volgende projecten gestart/uitgevoerd: 1. Het contract met Verpact is door de brancheorganisatie hernieuwd. Uit dit contract krijgen wij een vergoe­ ding vanuit het Rijk voor het PMD, papier en glas. 2. Uitkomst van sorteeranalyse contract van GFT per 01-01-2025. Maximale vervuiling moet onder de 50Zo liggen: ___________________________________________________________________________________ Resultaten sorteeranalyse GFT

Vervuilingspercentage

Eersel 3,6307o 3. Inventarisatie tot mogelijke samenwerking tussen kringloop de Kempen en een gemeentelijk (nog op te richten) hergebruikcentra. Uit deze inventarisatie is gebleken dat de schaalgrootte niet afdoende is om dit als gemeente individueel op te starten. Reden om in regionaal verband deze inventarisatie te starten om te kijken of die schaalgrootte wel een rendabele business case kan opleveren. De uitkomsten hiervan worden uiterlijk in het tweede kwartaal 2026 verwacht. 4. De Inventarisatie voor de vervanging en reparatie ondergrondse glascontainers Kempengemeenten is af­ gerond en er zal in 2026 een raamcontract worden afgesloten voor de vervanging de containers. 5. We hebben via de afvalapp meer gebruik gemaakt van maatwerk-communicatie op postcode. Zodat er gerichter kan worden geschakeld op meldingen en eventuele wijzigingen

37

ENERGIE Indicator 23. CO2-reductie t.o.v. 1990 (eigen indicator) % reductie ten opzichte van 1990

Realisatie 2025 Gegevens niet bekend (13-05-2026) 2024 62.500 (excl. CO2-uitstoot autosnelwe­ gen = 39,6/ reductie) 2023 66.700 (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 35,6 /o reductie)

Norm Norm: 55/ CO2-reductie in 2030 en 95/ reductie in 2050 (gemeentelijk beleid in lijn met het klimaatakkoord) In ton CO2: 2030: 46.597 (45/) 2050: 5.117 (5/) Norm gerealiseerd?

IJkpunt 1990 103.550 ton CO2-uitstoot Wat gaan we daarvoor doen? Het uitvoeren van acties op vijf sub thema’s: 1. Gemeentelijk vastgoed; 2. Gebouwde omgeving; 3. Mobiliteit; 4. Grootschalige opwekking; 5. Landbouw. Acties die zijn uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025. De voortgang wordt ge­ meten met behulp van de klimaatmonitor. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het uitvoeren van acties op vijf subthema’s uit het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2021-2025: 1. Gemeentelijk vastgoed uitvoering besparingsmogelijkheden, onder andere isolatiemaatregelen 2. Gebouwde omgeving uitvoering energiebesparingsprogramma en voorbereiding energiearmoede 3. Mobiliteit Bandenpomp en communicatie 4. Grootschalige opwekking Vervolgstappen zonnepark Wintelre 5. Landbouw geen acties GEMEENTELIJK VASTGOED Indicator 24. CO2-reductie t.o.v. 2012 (eigen indicator)

Realisatie 2025 30,35/

% reductie ten opzichte van 2012

2024: 29,61/

Norm Norm 2025: 39/ CO2reductie t.o.v. 2012 In ton kg CO2: 2012: 1.303 2025: 795 (61/) Norm gerealiseerd?

Reductie t.o.v. 2012 in ton kg C02: 2012:1.303 Wat hebben we daarvoor gedaan? Verdere uitvoering geven aan het realiseren van 164 duurzaamheidsmaatregelen om de 39/ reductie te realiseren in 2025. Acties staan uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025. Een aantal maatregelen worden vertraagd uitgevoerd in 2026-2027. ENERGIEREDUCTIE EN ZON-OP-DAK 38