[23.02475] - rek2022 totaaldocument jaarrekening

(eigen indicator)

Een hoogwaardig woon- en verblijfsklimaat in een aantrekkelijke groene gemeente

Percentage inwoners dat vindt dat perken, plantsoenen en parken goed zijn onderhouden (eigen indicator)

2022 2020 2018

(burgerpeiling waarstaatjegemeente)

Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

Eersel 56% 61% 51%

Ned. 50% 59% 60%

Voor een specificering van het aantal grotere woonbouwprojecten, zie “Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunte n 2022”.

Conform bestek en werkomschrijvingen het onderhoud uitvoeren; In 2022 voeren we het integraal beleidsplan landschap, natuur en groen Groen Loont! verder uit. In 2021 is het Plan Bos & Boom gestart. In 2022 gaan we hiermee verder. Dit leidt tot een verdere vergroening van onze gemeente.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2022 Een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen Aantal te realiseren woningen In december 2021 is het raadsbesluit genomen voor het woningbouwprogramma voor de komende tien jaar. Het gaat dan om 1.210 woningen, gemiddeld 121 woningen per jaar. Met de uitwerking van de woningbouwopgave kan dit aantal hoger worden. 25

Uitwerking woningbouwopgave De gemeente Eersel wil invulling geven aan de woningbouwopgave voor haar kernen door voldoende divers woningaanbod te realiseren die voldoet aan de woningbehoefte, in een frequent afzettempo. In september 2022 is besloten dat het woningbouwprogramma wordt ingedeeld in 37% sociale woningbouw (huur- en koopwoningen) en 29% betaalbare woningen (< €355.000,--). We proberen in woningbouwplannen zoveel mogelijk diverse woningtypen aan te bieden voor alle doelgroepen. Woningbouwlocaties binnen en buiten de bebouwde kom We streven naar voldoende nieuwbouw van woningen binnen het bestaande stedelijk gebied. Dit is een van de richtinggevende principes uit de Brabantse Agenda Wonen, waarbij het accent ligt op duurzame verstedelijking. Het betekent ook dat we het woningbouwprogramma optimaal inzetten op (toekomstige) binnenstedelijke locaties – inbreiden, herstructureren en transformeren van bijvoorbeeld leegstaand en leegkomend kantoor-, winkel- en ander vastgoed. Dit beide met als uitgangspunt dat zorgvuldig ruimtegebruik voor zuinig ruimtegebruik gaat. Potentiële transformatielocaties hebben we in beeld. Het uitgangspunt hierbij is dat de ruimtelijke kwaliteit van de dorpen altijd voorop staat. Niet het aantal te bouwen woningen.

Als blijkt dat er binnen de kernen niet voldoende woningbouwmogelijkheden zijn, kijken we naar logische en aanvaardbare locaties voor uitbreiding. Hiervoor is in 2022 de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Eersel door de gemeenteraad vastgesteld. Voor deze visie is onderzoek gedaan naar kenmerken en kwaliteiten van de randen van onze zes kernen. Er is onder meer een studie uitgevoerd naar landschap, natuur, water en cultuurhistorie. Deze methodiek wordt ook wel genoemd de lagenbenadering en het breed-diep-rond beschouwen van mogelijke ontwikkelgebieden zoals opgenomen in provinciaal beleid. De ruimtelijke visie geeft richting voor uitbreidingsgebieden voor woningbouw en geeft ook nadrukkelijk aan welke open ruimten en groenstructuren behouden of versterkt zouden kunnen worden. Afwegingskader We hebben voor iedere kern de potentiële ontwikkellocaties in beeld. Op basis van een multicriteria-analyse is een afwegingskader opgesteld voor de prioritering van de beoogde ontwikkelingen binnen de bebouwde kom. Cyclisch bouwen is een doorlopend traject. Voor de meeste kansrijke locaties wordt stedenbouwkundig bekeken wat de mogelijkheden zijn, en er wordt gesproken met grondeigenaren en WSZ (Woningstichting de Zaligheden) om de verdere planvorming te realiseren. In 2023 wordt een afwegingskader voor uitbreidingsgebieden aan de gemeenteraad aangeboden.

Opkoopbescherming woningen Het aantal woningen dat binnen de gemeente Eersel aan investeerders wordt verkocht is beperkt. Dat wil uiteraard niet zeggen dat dit in de toekomst zo blijft. Als het aantal verkopen aan investeerders toeneemt, kan er aanleiding zijn om op een later moment een opkoopbescherming in te voeren. We monitoren daarom via het Kadaster hoe het aantal/aandeel verkopen aan investeerders zich ontwikkelt. Als investeerders in de gemeente meer dan 14% van het koopaanbod opkopen (dit was het landelijk gemiddelde van vóór het verhogen van de overdrachtsbelasting), wordt de raad in overweging gegeven toch over te gaan tot het opstellen van een opkoopbescherming. Het percentage verkochte woningen aan een investeerder is als volgt: 2019 8% 2020 9% 2021 5% 2022 5% Toewijzing sociale huurwoningen aan eigen inwoners De Huisvestingswet biedt gemeenten de mogelijkheid om in een Huisvestingsverordening voor een periode van ten hoogste vier jaar regels vast te leggen over de toewijzing van huurwoningen. Voor de instelling van een Huisvestingsverordening is het noodzakelijk dat er sprake is van schaarste. Daarnaast moet kunnen worden aangetoond dat de verordening bijdraagt aan het oplossen van de negatieve gevolgen van deze schaarste. Met een Huisvestingsverordening kan bij de woningtoewijzing voorrang gegeven worden aan lokale inwoners.

Op dit moment geldt dat maximaal 25% van het woningaanbod met voorrang mag worden toegewezen aan inwoners uit de gemeente. Met nieuwe wetgeving wordt dit mogelijk verhoogd naar 50%. 26

Veruit de meeste mensen willen bij een verhuizing in de eigen gemeente blijven wonen. We monitoren in samenspraak met WSZ de woningtoewijzing. Volgens WSZ wordt op dit moment 31% tot 46% van de sociale huurwoningen in de gemeente Eersel toegewezen aan mensen uit de eigen gemeente. Over het gehele werkgebied van WSZ is dit rond de 45%, in het ‘werkgebied’ van Wooniezie tussen de 60 en 75%. Enkele kanttekeningen bij deze percentages zijn dat het huisvesten van statushouders drukt op dit percentage. De statushouders komen immers nooit uit de eigen gemeente. Verder is er geen zicht of er woningzoekenden gehuisvest zijn met een historische binding met de gemeente Eersel. Een voorstel tot het invoeren van een Huisvestingsverordening voor het tot 50% met voorrang toewijzen van woningen aan woningzoekenden uit de eigen gemeente zal zodra de wetgeving is gewijzigd aan de gemeenteraad worden aangeboden. Toewijzing koopwoningen aan eigen inwoners Eersel is een aantrekkelijke gemeente voor mensen uit onder andere Eindhoven en Veldhoven. Hierdoor gaat een groot deel van het beschikbare aanbod aan bestaande koopwoningen naar vestigers van buiten de gemeente. Bij nieuwbouwwoningen liggen de verhoudingen anders. Kijkend naar de toewijzing van nieuwbouwwoningen de laatste jaren gaat minimaal 60% (en vaak meer) van de woningen naar kopers die reeds binnen de gemeente Eersel wonen.

Wanneer een deel van de nieuwbouw bestemd wordt voor lokale inwoners kan dit de slaagkansen van starters uit de gemeente verbeteren. Tot op heden mogen gemeenten geen inmenging hebben in de toewijzing van (nieuwbouw)koopwoningen en kopers van buiten de gemeente niet uitsluiten. Naar verwachting wordt in de loop van 2023 een wetswijziging doorgevoerd waarmee het mogelijk wordt om maximaal 30% van de betaalbare nieuwbouw koopwoningen tot € 355.000,-- te bestemmen voor eigen inwoners. Door deze voorrangsregeling zou er meer zekerheid zijn dat minimaal 30% lokaal wordt toegewezen en er in de praktijk een hoger percentage te behalen is, doordat de eerste 30% al gericht mag worden toegewezen. Er wordt daarmee gegarandeerd dat bij ieder nieuwbouwproject in ieder geval minimaal 30% van de woningen naar lokale inwoners gaat. We monitoren in samenspraak met WSZ en ontwikkelaars de woningtoewijzing.

De woningtoewijzing van betaalbare en inmiddels verkochte nieuwbouw woningen aan eigen inwoners bedroeg in 2022 als volgt:  14 woningen (> €215.000,--) Koemeersdijk Wintelre 57%  8 woningen (Koopgarant) Koemeersdijk Wintelre 89%  13 woningen (> €215.000,--) Duizel-Noord 64%  14 woningen (Koopgarant) Duizel-Noord 71%  17 woningen (> €215.000,--) Rosheuvel Eersel 64%  17 woningen (> €215.000,--) Postels Huufke Vessem 53% De genoemde percentages zijn de gegevens van de kopers van de woningen die op het moment van koop in de gemeente Eersel wonen. Uit een nadere duiding van de gegevens door de ontwikkelaars blijkt dat nog eens oplopend tot circa 25% van de kopers een historische binding heeft met de gemeente Eersel. Ontwikkelingen mutatiegraad en aantal mutaties sociale huurwoningen WSZ is de enige toegelaten instelling binnen de gemeente Eersel die sociale huurwoningen exploiteert. WSZ monitort de mutatiegraad/het aantal mutaties. De druk op de woningmarkt is groot. Het aantal mutaties daalt binnen het gehele werkgebied van WSZ. In aantallen: in 2021 bedroeg het aantal nieuwe verhuringen 231, in 2022 waren dat er 216. De mutaties binnen de gemeente Eersel zijn als volgt:

27

Jaar 2020 2021 2022

Aantal mutaties 92 74 73

Mutatiegraad 6,7% 5,4% 5,3%

Urgente doelgroep 10% van verhuringen 13% van verhuringen 12% van verhuringen

Statushouder 5% van verhuringen 8% van verhuringen 8% van verhuringen (maar 19% van de voor statushouders geschikte woningen)

Bij elke woning die vrijkomt, worden afwegingen gemaakt zoals: - Is er een urgent woningzoekende? (Een urgente woningzoekende is iemand die door de externe urgentiecommissie als urgent is aangemerkt, of die door bewonersconsulenten is aangemerkt als iemand die vanwege een bijzondere situatie moet verhuizen, bijvoorbeeld vanwege overlast, gevaarlijke situaties, verwaarlozing of medische redenen. - Is de woning geschikt voor een statushouder(sgezin)? Past het in de omgeving, zijn er de afgelopen jaren meerdere statushouders in de straat of directe omgeving gehuisvest? Is er een verleden met overlast? - Kan de woning aangeboden worden aan de reguliere woningzoekenden? Seniorenwoningen worden alleen aan statushouders toegewezen bij een leeftijd van 65 jaar of ouder. Bij nieuwbouwprojecten wordt maatwerk geleverd afhankelijk van de locatie en omvang van het project. Verder kan worden vermeld dat in de MRE regio gemiddeld 39% wordt toegewezen via directe bemiddeling. Hieronder vallen alle directe bemiddelingen, zoals urgenties, bijzondere toewijzingen, statushouders etc. Duizel-Noord Het plan Duizel-Noord wordt in twee fases gerealiseerd. Fase 1 – bestaande uit 68 woningen - is inmiddels gerealiseerd en grotendeels woonrijp gemaakt. Fase 2 bestaat uit 70 woningen, waaronder 14 sociale huur- en 14 sociale koopwoningen (KoopGarant - WSZ) en voor het overige een gemêleerd programma.

In het derde kwartaal 2022 is gestart met de verkoop van de woningen en eind 2022 is gestart met het bouwrijp maken van het terrein. In het tweede kwartaal 2023 wordt gestart met de bouw van de woningen die in de loop van 2024 opgeleverd gaan worden. Aansluitend wordt het terrein woonrijp gemaakt. Kerkebogten Het plan Kerkebogten is in 2022 nagenoeg afgerond. In het plangebied zijn nog slechts enkele particuliere kavels die bebouwd kunnen worden. Boterbocht II Het plan Boterbocht II is gelegen aan de zuidzijde van Steensel. Alle woningen in het plan zijn inmiddels gerealiseerd en in 2021/2022 is het terrein woonrijp gemaakt. Aan de zuidzijde zijn gronden gekocht voor een volgende fase van het plan (nieuwbouwplan Boterbochten III). Het gebiedsconcept hiervan wordt in het eerste kwartaal 2023 in de gemeenteraad behandeld. Postels Huufke Het bestemmingsplan is vastgesteld in november 2020. In 2022 zijn de omgevingsvergunningen voor het grootste deel verleend. In 2022 is ook begonnen met de bouwwerkzaamheden. In 2022 zijn niet alle particuliere kavels verkocht. Koemeersdijk Het plan Koemeersdijk bestaat uit twee fases. De eerste fase is inmiddels volledig gerealiseerd en woonrijp gemaakt. De tweede fase is in 2021/2022 bouwrijp gemaakt en de woningen zijn in het derde kwartaal 2022 in de verkoop gegaan.

In dit plan komen onder andere 8 sociale huurwoningen en 8 sociale koopwoningen (KoopGarant – WSZ) en verder een gemêleerd programma. In 2023 wordt gestart met de bouw van de woningen, welke in de loop van 2024 opgeleverd worden. Aansluitend kan het terrein woonrijp gemaakt worden. Eikenburg Het voormalige Vierspan/Bolle Jan op de hoek Dijk/Eikenburg transformeert naar tien appartementen. In 2022 is begonnen met de bouw. Het gebouw wordt begin 2023 opgeleverd.

28

Rosheuvel, locatie Verstappen, Eersel Voor deze locatie wordt een gecoördineerde procedure doorlopen voor het bestemmingsplan en omgevingsvergunning voor de bouw van 28 woningen. Er zullen 11 sociale woningen, 9 tussen/hoekwoningen, 6 tweekappers en 2 vrijstaande woningen worden gerealiseerd. Het bestemmingsplan is in 2022 vastgesteld en tegelijkertijd is ook de vergunning verleend. In 2022 is begonnen met de sanering. De omgevingsvergunning treedt pas in werking nadat de sanering is afgerond. De bouwwerkzaamheden starten in 2023. Nieuwstraat 100, Eersel Realisatie van een kleinschalig wooncluster bestaande uit een twintigtal zelfstandige appartementen, één appartement voor een inwonend verzorgingsechtpaar en gemeenschappelijke ruimten voor activiteiten. De doelgroep voor de zorgappartementen bestaat uit senioren aan wie zorg verleend wordt vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ). De anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar is opgesteld. Het plan kan in 2023 in procedure en dat jaar wordt het ook afgerond. Huisvesting statushouders In Nederland neemt het aantal statushouders sterk toe. Het vinden van voldoende geschikte huisvesting is in deze krappe woningmarkt lastig. Vanwege deze problematiek is het niet gelukt om de taakstelling voor 2022 te behalen. In 2022 hadden we de wettelijke taak om in totaal 26 statushouders te huisvesten.

We hebben negen statushouders te weinig gehuisvest. De mutatiegraad van huurwoningen daalt. Er komen weinig woningen vrij. Daarnaast hadden we gerekend op nareizigers. Die zijn echter nog niet gekomen, vooral vanwege de tijdelijke stop op nareizigers die is afgekondigd door de Rijksoverheid. Hierdoor hebben we voornamelijk alleenstaanden gehuisvest, die elk een eigen woning toegewezen krijgen. Om de taakstelling te behalen hebben we daarom nog meer woningen nodig. Omdat we de taakstelling niet hebben gehaald, zullen we in het kader van interbestuurlijk toezicht een negatief oordeel ontvangen van de Provincie Noord-Brabant. Door de druk op de woningmarkt en de behoefte aan sociale huurwoningen, blijft het de komende periode een uitdaging om te blijven voorzien in de huisvestingsbehoefte. Om op korte termijn de druk op de sociale woningmarkt te verlichten, gaat de gemeente in samenwerking met WSZ verplaatsbare woningen realiseren. Zie ook de toelichting bij het krediet in dit hoofdstuk.

Een hoogwaardig woon- en verblijfsklimaat in een aantrekkelijke groene gemeente Regionale woonvisie en vertaling naar lokaal uitvoeringsprogramma Op 12 maart 2019 is de Kempische visie op Wonen 2019-2023 vastgesteld, met de volgende speerpunten: 1) Versnellen van de bouwproductie op een zorgvuldige manier; 2) Behoud van betaalbaar wonen; 3) Zorg voor elkaar faciliteren; 4) Klaar voor de toekomst; 5) Wonen én werken. In 2022 hebben we de woonvisie geëvalueerd. In 2023 wordt de woonvisie in Kempenverband geactualiseerd. Wat betreft de uitvoering van de woonvisie heeft het college in 2022 een prémantelzorgbeleid en het beleid Tiny houses in Eersel vastgesteld. De gemeenteraad heeft een nieuwe Doelgroepenverordening en Nota Impuls Sociale Woningbouw vastgesteld. Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Op 29 november 2022 heeft de gemeenteraad de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Eersel vastgesteld. Om te komen tot de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Eersel is onderzoek gedaan naar kenmerken en kwaliteiten van de randen van onze zes kernen. Er is onder meer een studie uitgevoerd naar landschap, natuur, water en cultuurhistorie. Deze methodiek wordt ook wel genoemd de lagenbenadering en het breed-diep-rond beschouwen van mogelijke ontwikkelgebieden zoals opgenomen in de provinciale omgevingsvisie.

29

Omgevingswet In 2022 is duidelijk geworden dat de in werking treding van de Omgevingswet is uitgesteld. Op 31 december 2022 was de voorgenomen datum 1 juli 2023. In januari 2023 is duidelijk geworden dat dit 1 januari 2024 wordt. In 2022 zijn we wel verder gegaan met de voorbereiding daarop. De rol van de gemeente wordt steeds minder toetsend en steeds meer faciliterend. In 2022 heeft de nadruk gelegen op het kunnen uitvoeren van de wet, zoals bijvoorbeeld het aansluiten op het landelijk digitale stelsel voor de Omgevingswet en het oefenen met de systemen. Omgevingsvisie 3.0 In 2022 zou in het kader van het werken met de Omgevingswet gestart worden met de Omgevingsvisie 3.0. Hierbij komen thema’s aan bod, die nog niet in de Omgevingsvisie 2.0 opgenomen waren en wordt een participatietraject opgestart. In 2022 is hier niet aan gewerkt. Op verzoek van de raad is gewerkt aan een Ruimtelijke visie woonuitbreidingen als voorbereiding op de Omgevingsvisie 3.0. Adviescommissie Omgevingskwaliteit In 2022 zou de Adviescommissie Omgevingskwaliteit worden ingesteld. De commissie heeft tot taak de raad en burgemeester en wethouders te adviseren bij de uitoefening van hun taken en bevoegdheden met het oog op het bereiken en in stand houden van een goede omgevingskwaliteit. Denk hierbij aan de huidige commissie voor de advisering over welstand en monumentenzorg.

In 2022 is wel gewerkt aan de verordening, maar omdat de wet is uitgesteld is deze verordening nog niet aan de raad voorgelegd. Onderhoud groen binnen de kom Het onderhoud van het groen binnen de kom is gedaan door KempenPlus en een kleiner deel door aannemers. Als gevolg van de Participatiewet heeft KempenPlus steeds minder personeel ter beschikking. Op verzoek van KempenPlus hebben we daarom de dorpen Vessem, Wintelre en het maaien van gazons uit hun werkpakket gehaald en aanbesteed. Dit heeft geen grote financiële consequenties gehad. Het werk is door alle aannemers naar tevredenheid uitgevoerd. Vervanging groen Jaarlijks worden een aantal groenvervangingsprojecten opgestart, zo ook in 2022. Het gaat hierbij om openbaar groen waarvan de onderhoudskosten te hoog zijn, dat niet meer aantrekkelijk is en wat overlast veroorzaakt door bijvoorbeeld boomwortels. Bij het bepalen van de nieuwe inrichting kijken we naar praktische toepasbaarheid, aanleg- en onderhoudskosten, waarde voor beleving, natuur en biodiversiteit, en wensen van bewoners. Ook houden we rekening met een veranderend klimaat. Boombeleid In 2022 is een nieuw bomenbeleidsplan opgesteld. In 2023 gevolgd door een nieuw bomenbeheerplan. Beide plannen willen we gezamenlijk laten vaststellen.

Onze ambitie om dit in 2022 te doen is niet gelukt, omdat de functie beleidsmedewerker bos, natuur en landschap geruime tijd niet was ingevuld. De oude plannen dateerden uit 2013 en sloten niet meer aan op de huidige wensen en werkwijzen. Met de uitgangspunten uit de nieuwe plannen kunnen we de bestaande bomen in de gemeente goed behouden en beheren Plan Bos & Boom Plan Bos & Boom is het ambitieuze plan om in 2030 in de gemeente 400.000 extra bomen geplant te hebben. Dat doen we door nieuw bos en ecologische verbindingszones aan te leggen, houtsingels te planten en lanen en parken aan te vullen met bomen, maar ook door particuliere grondeigenaren te stimuleren om meer bomen te planten. Het jaar 2021 is vooral gebruikt om dit project op te starten, waardoor er toen maar relatief weinig bomen geplant zijn. In 2022 hebben we grootschalig bomen aangeplant (ongeveer 58.000). Het project duurt nog acht jaar en er zijn nog veel bomen te planten. Behoud en versterking natuur, landschap en biodiversiteit Vogelakkers In 2017 is als proef gestart met het project Vogelakkers. Vijf hectare landbouwgrond van de gemeente wordt ieder jaar ingezaaid met een mengsel van diverse bloeiende en zaadvormende planten. Dit doen we samen met de enthousiaste vrijwilligers van Vogelwerkgroep De Kempen. Deze vogelakkers zien er niet alleen erg mooi uit, maar zijn ook erg belangrijk voor allerlei soorten 30

boerenlandvogels. Het effect van deze vogelakkers op biodiversiteit blijkt significant. In de winter vinden grote groepen vogels hier voedsel. Uw raad heeft voor 2023 geld beschikbaar gesteld om vijf hectare landbouwgrond definitief om te vormen tot landschapselementen in de vorm van vogelakkers. Ongeveer 2,5 hectare omzetting is al gerealiseerd. Landschap De gemeente beheert zelf bijna 50 hectare aan landschapselementen (LSE’s). In 2021 zijn we gestart met een herstelplan voor deze LSE’s en deze lijn hebben we in 2022 voortgezet. Vanaf 2024 willen we het beheer van de landschapselementen en ecologische verbindingszones beter in de exploitatie-begroting verankeren. Daarnaast nemen we deel aan de Stimuleringsregeling Landschap (Stila). Met deze regeling worden grondeigenaren gestimuleerd om wandelpaden aan te leggen, op hun percelen maatregelen te treffen voor natuur- en landschapsbehoud en om maatregelen te treffen voor klimaatadaptatie. Jaarlijks investeert de gemeente € 25.000,-- in deze regeling, en dit bedrag wordt door de provincie verdubbeld. Uitvoering van deze regeling gaat via het provinciale subsidieloket. De gemeente bepaalt welke doelen waar behaald kunnen worden. Bos- en natuurgebieden Onze gemeente bestaat voor ongeveer 25% uit bos- en natuurgebieden. Een groot deel daarvan (± 1.000 hectare) beheren we zelf.

Deze gebieden bieden rust en ruimte om te fietsen en te wandelen. Ook bieden deze gebieden een huis aan vele verschillende dier- en plantensoorten. Tegelijkertijd zijn onze bossen een groeiplaats voor het meeste duurzame bouwmateriaal: hout. Zo combineren we een mooie leefomgeving met een duurzame toekomst. De bossen beheren we kostenneutraal. Voor het beheer hebben we een “bestemmingsreserve egalisatie bebossing” om financiële schommelingen en om kosten van calamiteiten op te vangen (bosbrand, boomziektes). De stand van de “bestemmingsreserve egalisatie bebossing” is in de afgelopen jaren achteruit gegaan (thans ± € 130.000,--). De kosten liepen op en de inkomsten van houtverkoop bleven achter. In 2022 hebben we het hout echter goed kunnen verkopen. De komende drie jaar willen we de reserve laten groeien naar € 200.000,--. Dit proberen we te bereiken door de beheerkosten tijdelijk te beperken en te hopen op opnieuw goede inkomsten uit de houtverkoop. Herziening ruimtelijke plannen De budgetten worden gebruikt om de kosten voor de implementatie van de Omgevingswet te dekken. Het budget moet worden overgezet naar 2023. Door de latere datum van in werking treden duurt het namelijk langer om aan de implementatie te werken.

Hier kunnen we niet mee stoppen, omdat anders de opgedane kennis verloren gaat en op deze wijze kunnen we in de voorbereiding meer doen, zodat we beter voorbereid zijn als de wet wordt ingevoerd. Eersel-West De raad heeft in april 2021 ingestemd met het stedenbouwkundig plan Eersel West. In 2022 is verder gewerkt aan de voorbereiding van het bestemmingsplan. Eersel-West is de beoogd locatie voor de bouw van het nieuwe zwembad. Transitie landelijk gebied, gebiedsontwikkeling Levende Beerze en de Run Sinds 2010 zijn de gemeenten Eersel en Oirschot samen bezig met de gebiedsontwikkeling van de Levende Beerze. Samen met Provincie Noord-Brabant, Waterschap de Dommel, Brabants Landschap, ZLTO, bewoners van het gebied en diverse beheerorganisaties veranderen we het gebied en proberen het beheer en instandhouding te verankeren in de samenleving. Dit project/proces geldt provinciaal inmiddels als voorbeeldproject. Daaropvolgend zijn nieuwe (deel)projecten en nieuwe gebiedsprocessen ontstaan. In 2020 is in navolging van de Levende Beerze een Interbestuurlijk Programma (IBP) gestart om in het stroomgebied van de Run een vergelijkbaar gebiedsproces te starten: de Levende Run.

Gebiedsontwikkeling Levende Beerze Onder bestuurlijke verantwoording van de Uitvoeringscommissie gebiedsontwikkeling Levende Beerze werken de gemeenten Eersel en Oirschot, Waterschap de Dommel, Provincie Noord-Brabant, Brabants Landschap en ZLTO nauw samen met de inwoners om het gebied rondom de Kleine Beerze tussen Vessem en Middelbeers aan te pakken. In 2013 is voor de gebiedsontwikkeling Levende Beerze een nieuwe samenwerkingsovereenkomst getekend. Hierin staan de volgende drie gebiedsurgenties centraal: 31

1. 2. 3.

Realiseren van een meer natuurlijke beek vol stroming en een groter leefgebied voor vissen; Versterken leefbaarheid van het buitengebied; Versterken van de ruimtelijke kwaliteit van de Kempen als onderdeel van de Brainportregio.

In deze samenwerkingsovereenkomst is bepaald dat het uitvoeringsprogramma loopt tot en met 2022. Deze samenwerkingsovereenkomst bestaat uit het invullen van de bovengenoemde gebiedsurgenties en het uitvoeren van het uitvoeringsprogramma. Naast de drie gebiedsurgenties hebben zich de laatste jaren nieuwe urgenties aangediend, zoals klimaatadaptatie (verdroging), energietransitie, transitie landbouw en stikstofdepositie. De uitvoering van het bestek beekherstel Kleine Beerze (penvoerder Waterschap) is in 2022 een half jaar vertraagd doordat een beschermde diersoort werd aangetroffen. In 2023 loopt het werk opnieuw vertraging op; het broedseizoen vormt nu een belemmering. Het werk wordt nu pas in het najaar 2023 opgeleverd. Dan is ook de samenwerkingsovereenkomst in zijn huidige vorm beëindigd. Met de gebiedspartners onderzoeken we of- en in welke vorm de uitvoeringscommissie een rol kan krijgen in de GGA (Gebieds Gerichte Aanpak) Kempenland West. Binnen de gebiedsontwikkeling Levende Beerze lopen de volgende projecten: • Natuurontwikkeling (248 hectare) Voor het herstellen van een robuust beekdal van de Kleine Beerze is in januari 2019 samen met de partners bij de provincie Noord-Brabant een NNB-aanvraag ingediend voor het toevoegen van 248 hectare nieuwe natuur (waarvan 110 hectare Ondernemende Natuur Netwerk Brabant).

Deze NNB-aanvraag behelst een waarde van circa € 10.000.000,--. Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Brabant heeft ingestemd met de aanvraag. De grondaankopen worden met name door de Provincie en Waterschap gerealiseerd. Eersel heeft hierop als manifestpartner de noodzakelijke invloed. Ongeveer 2/3 deel van de benodigde gronden zijn inmiddels aangekocht en (deels) ingericht. Tot 2027 zullen nog beperkt aankopen gedaan worden. Daarna sluit dit project. • Dorp aan de Beek Het beekherstel en de inrichting van het projectgebied tussen de brug Hoogeloonseweg en brug Heike is zo goed als voltooid. Met Stichting Dorp aan de Beek, Brabants Landschap en Waterschap de Dommel worden afspraken gemaakt over het beheer van het 7 hectare grote gebied tussen de dorpsrand en de beekloop. De gemeente zal het overgrote deel van het gebied de komende drie jaar als landschapselement gaan beheren om de natuurontwikkeling op de gewenste wijze op gang te krijgen. Stichting Dorp aan de Beek richt zich in eerste instantie op het beheer van het voedselbos. Met ingang van 2023 gaan we hiervoor kosten maken. Deze extra kosten hebben we gemeld in de 2e bestuursrapportage 2022. • Meerwaardetraject Donk Via een participatief gebiedsproces (uitnodigingsplanologie) zijn bij de bewoners van de Donk ideeën opgehaald die passen binnen de doelen van de gebiedsontwikkeling Levende Beerze.

Het betreft 5 tot 7 initiatieven welke maatschappelijke meerwaarde kunnen bieden. De Provincie Noord-Brabant heeft een belangrijke stem in de beoordeling van de meerwaarde. De gesprekken met de initiatiefnemers zijn in 2021 gestart. De initiatieven moeten worden vastgelegd in anterieure overeenkomsten. Deze anterieure overeenkomsten vormen de basis voor één ruimtelijke procedure die nodig is om de ontwikkelingen tot uitvoering te brengen. De snelle initiatiefnemers moeten nu wachten op “hun buren”. Wij zetten in op de start van de bestemmingsplanprocedure in het najaar. Direct na de zomer 2023 beoordelen wij het gebundelde principeverzoek hiervoor. • Lanen door de Kempen Fase drie van het programma ‘Lanen door de Kempen’ is volledig uitgevoerd. Totaal zijn er circa 1000 laanbomen geplant. Door de droogte van 2020 en 2022 zijn vrij veel bomen dood gegaan. Deze zijn inmiddels via inboet vervangen. Ook het watergeven kost ons steeds meer geld. Deze extra laanbomen zijn nu opgenomen in het beheerareaal en de kosten van het beheer worden in de loop der jaren vertaald naar budgetten in de exploitatiebegroting. Gebiedsgerichte aanpak (GGA; provinciaal project) Om de kwaliteit van Natura 2000-gebieden te verbeteren, is de provincie in 2021 gestart met verkenningen voor een Gebiedsgerichte Aanpak rondom deze gebieden.

De noodzaak voor de GGA zit onder andere in de verplichtingen rondom de Kaderrichtlijn Water, versterking natuurwaarden en 32

als afgeleide daarvan op reductie van de stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden. In onze gemeente gaat het om de gebieden Kleine Beerze, Landschotse Heide, Groot- en Kleinmeer en de Run. We sturen erop om deze GGA zoveel mogelijk synchroon te laten lopen met het gebiedsproces de Levende Beerze en het samen met Bergeijk op te starten gebiedsproces de Run. Gebiedsontwikkeling de Run In navolging van de gebiedsontwikkeling Levende Beerze is gestart met een vergelijkbaar gebiedsproces op de flanken van het beekherstel van de Run.  Beekherstel de Run: de gekanaliseerde beek tussen Schadewijk en Grootgoor (gemeente Veldhoven) wordt in het kader van de verplichtingen uit de KaderRichtlijn Water (KRW) omgevormd tot een meanderende beek met natuur- en biodiversiteitswaarden die passen bij de status van een Natura 2000-gebied. Ook moet de waterberging worden vergroot. Het initiatief en uitvoering van het project ligt bij het Waterschap de Dommel. De uitvoering start naar verwachting in de tweede helft van 2024. De financiering van het werk aan de beekloop komt voor een deel uit de gebiedscorridor N69 en vanuit van het waterschap. De gemeente Eersel levert ook een bescheiden financiële bijdrage voor fiets- en wandelpaden, wandelbruggetjes, bewegwijzering en een uitzichtpunt.

Hiervoor hebben wij cofinancieringsverklaringen afgegeven bij Provincie Noord-Brabant en projectkredieten in het MIP 2022 opgenomen.  Gebiedsontwikkeling de Run: de colleges van de gemeente Eersel en de gemeente Bergeijk hebben besloten om tot een gebiedsontwikkeling rondom de Run te komen. De bedoeling om al 2021 te starten is door het omvallen van het Huis van de Brabantse Kempen en vertrek van RO-medewerkers in Eersel en Bergeijk mislukt. In 2023 willen we een doorstart maken. Speerpunten van onze colleges zijn vasthouden van regenwater op de hoge zandgronden en het sociaaleconomisch perspectief voor de agrarische ondernemers. De looptijd van een dergelijk uitvoeringsprogramma is circa tien jaar. De gemeente Eersel is penvoerder voor deze proeftuin. Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland (IBP-VP) Om het gebiedsgericht werken binnen de gebiedsontwikkeling Levende Beerze nog beter mogelijk te maken, is er door de gemeente Oirschot en Eersel een IBPVP-aanvraag ingediend. Het IBPVP is een Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland wat door het Rijk is uitgezet om de problemen (onder andere landbouw en klimaatadaptatie) op de Zuidoostelijke zandgronden te kunnen aanpakken. In 2021 heeft de provincie Noord-Brabant circa 1,8 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ‘Proeftuin gebiedsontwikkeling Levende Run en de nieuwe ‘Proeftuin Slimme Landschappen in de Kempen’.

Beide proeftuinen omvatten veertien projecten/processen die de komende vijf jaar worden gerealiseerd. Handhaving Op basis van de prioriteiten uit het Uitvoeringsbeleid Kwaliteit Vergunningen Toezicht en Handhaving, 1e herziening is ook voor 2022 een uitvoeringsprogramma vastgesteld. Dit beleid heeft betrekking op de programma’s 3, 4, 5 en 6 (ruimtelijke ordening, milieu, veiligheid en verkeer). Inwoners en bedrijven ervaren overlast door uiteenlopende zaken. Voorbeelden zijn afval in de openbare ruimte, overlast van dieren (loslopende honden en hondenpoep), langdurig of fout parkeren van voertuigen, vernielingen en foutief plaatsen van reclameborden. De BOA’s worden ingezet voor handhaving van de hiervoor gemelde klachten en meldingen, ook in de avonduren en de weekenden. Daarnaast worden door of namens de gemeente controles uitgevoerd en wordt toezicht gehouden bij bedrijven en in uitvoering zijnde (bouw)projecten. In 2022 is deelgenomen aan regionale projecten, zoals ‘Samen sterk in Brabant’ en het Kempisch Interventie Team (KIT). In deze projecten worden gebied overschrijdende zaken aangepakt, in samenwerking met andere instanties, zoals wildcrossen en dumpingen van drugsafval, huisvesting van arbeidsmigranten, en dergelijke. Jaarlijks rapporteert het college aan de raad over de realisatie van de VTH-taken.

Anticiperende grondaankopen In hoofdstuk 5 van de nota grondbeleid is aangegeven dat ons college anticiperende verwervingen moet kunnen doen als daartoe vanuit ruimtelijke perspectief aanleiding voor is. Deze verwervingen worden op de balans geactiveerd op het moment dat de grond in exploitatie genomen wordt. Er is zodoende geen afzonderlijke dekking nodig.

33

Wat heeft het gekost? Het programma omvat de volgende productgroepen: 1. bouwen en wonen; 2. woonomgeving en leefmilieu; 3. planologie en stedenbouw. INVESTERINGEN

Jaar

Omschrijving kapitaalwerk

Beschikbaar

Uitgaven

Restant-

Over te

gesteld

tot en met

krediet

boeken

dienstjaar Ruimt.ordening en volkshuisvesting 2016/2022

2022

Huisv opvang statushouders en ontheemden Huisv opvang statushouders en ontheemden (grond) Actualisatie Kempische visie op wonen

2022

Visie tuinen van Eersel

50.000

0

50.000

50.000

2020

Evenementenkasten

105.000

42.575

62.425

62.425

vervanging groen (MIP 2019+2020+2021)

306.000

250.800

55.200

55.200

Beleidsplan Groen Loont Vogelakkers (mip 2020) Aanv uitv integraal beleidsplan Groen Loont Ecol. verbind. zone Kleine Beerze (2e fase) Ecol. verbind. zone Kleine Run

36.000

18.802

17.198

0

118.000

65.383

52.617

52.617

166.000

180.340

-14.340

-14.340

367.479

105.312

262.167

262.167

2022

19+20+21 2020 2020 2005/2021 '06+'10+'12+'16+ '20 2021 10/11/12/13/14/14/15/18/19/21/21/21

Gebiedsontwikkeling Levende Run

1.386.428

186.428

1.200.000

1.200.000

300.000

0

300.000

300.000

12.000

0

12.000

12.000

220.000

51.862

168.138

168.138

2.689.784

2.544.926

144.858

144.858

50.000

20.224

29.777

0

2018

Gebiedsontwikk. Kleine Beerze (MIP'10+'11+'12+13+14+15+18+19+21) EVZ Rouwven-Oostelbeersedijk

2020

Boomveiligheidscontrole (mip 2020)

30.000

32.043

-2.043

0

2021

Incidentele maatregelen recreatie

50.000

11.330

38.670

38.670

2021

Herstelmaatregelen gemeentelijke landschapselementen IBP proeftuinen in de Kempen

100.000

22.088

77.912

77.912

1.797.479

175.108

1.622.371

1.523.621

384.056

53.434

330.622

330.622

1.324.944

345.563

979.381

979.381

Opstellen nieuw bomenbeleids en beheersplan Natuurherstelwerkz.heden groot- en kleinmeer Raster heidetrace Steensel

25.000

0

25.000

25.000

87.640

52.337

35.303

35.303

30.000

0

30.000

30.000

Herziening ruimtelijke plannen

873.553

637.156

236.397

236.397

Agenda van de Kempen 2012+2013+2014 Visie transformatielocatie best steed geb (MIP2019) Omgevingsvisie 2.0+3.0 (MIP 21+22)

100.000

56.531

43.469

0

50.000

32.341

17.660

17.660

2021 2021/2022/2022 2022/2022 2022 2022 2022 '12+'13+'15+'16+ '17+'18+'20+'21+ "22 2012/2013/2014/ 2020 2019/2021 2021/2022/2022

Plan Bos en Boom (excl. grond) Plan Bos en Boom (grond)

370.000

62.336

307.664

307.664

2.000.000

0

2.000.000

0

Voorbereidingskosten Eersel-Zuid

987.228

987.228

0

0

Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties Voorbereidingskosten Eersel-West

120.000

0

120.000

0

13.254

46.466

-33.212

0

16.241

131.191

-114.950

-114.950

2021

Voorbereidingskosten Veldhoek (EerselZuid) Voorbereidingskosten Boterbochten III

6.413

31.116

-24.703

-24.703

2021

Voorbereidingskosten Koppelen 9

2.803

6.681

-3.878

0

2021

Voorbereidingskosten Vessem-Noord

10.811

55.418

-44.608

0

2021/2022

Voorbereidingskosten Nardushoek

201.117

27.781

173.336

173.336

14.387.229

6.232.799

8.154.431

5.928.978

2022

Anticiperende verwervingen

2021 2022/ 2022 2021 2021

Totaal programma:

34

Toelichting: Huisvesting opvang statushouders en ontheemden (inclusief grond) In september 2022 (raadsvoorstel R22.074) is het krediet dat beschikbaar is gesteld voor de aankoop van vier woningen omgezet naar een breed inzetbaar krediet voor de taakstelling huisvesting statushouders en huisvesting/opvang ontheemden uit Oekraïne en is het krediet verhoogd naar € 1.500.000,-- (inclusief grond). Zoals omschreven bij ‘Huisvesting statushouders’ wordt ingestoken op het realiseren van verplaatsbare woningen in samenwerking met WSZ om aan de taakstelling te kunnen voldoen. Inmiddels zijn verschillende projecten opgestart, waaronder Postelseweg in Eersel, Kerkberg in Vessem en Kranenpoel in Knegsel. Er zijn inmiddels projectleiders ingehuurd en er is een start gemaakt met de verplaatsing van de opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne. Daarnaast zal indien nodig ook gekeken worden naar andere mogelijkheden. Voorgesteld wordt om het krediet door te schuiven naar 2023 en de naam van het krediet te wijzigen naar ‘Huisvesting statushouders, opvang ontheemden en vluchtelingen’. Actualisatie Kempische visie op wonen In 2022 is gestart met de voorbereidingen voor de actualisatie van de Kempische visie op wonen. In 2023 wordt deze visie geactualiseerd. Voor deze actualisatie wordt het krediet overgeheveld naar 2023.

Visie tuinen van Eersel Door capaciteitsgebrek is niet gewerkt aan de uitwerking van de visie Akkers van Eersel. De wens is nog steeds om in dit gebied de kwaliteit te verhogen. Het is dan ook nodig om het budget over te hevelen naar 2023. Evenementenkasten (MIP 2020) We hebben/hadden 8 evenementenkasten in de gemeente Eersel. Eén is weggehaald, omdat deze nooit meer werd gebruikt. Zes stuks zijn in 2022 vervangen door exemplaren die wel voldoen aan de NEN-eisen. In 2023 worden de kasten aan het Mortelveld, Kerkplein Steensel en de kiosk Markt Eersel aangepast, geplaatst c.q. vervangen. De evenementenkast bij de “de Höllekes” in Steensel verdwijnt zodra het Kerkplein geschikt is voor evenementen. Het krediet moet worden overgeboekt naar 2023. Vervanging groen (MIP 2019 + 2020 + 2021) Door het vertrek van onze beleidsmedewerker Bos, Natuur en Groen hebben wij in 2022 weinig aandacht kunnen geven aan dit project. Inmiddels is onze groep groenbeheerders weer op sterkte. In 2023 zullen we het project afronden. Wij stellen voor om het restantkrediet over te hevelen naar 2023. Beleidsplan Groen Loont Vogelakkers (MIP 2020) Het proefproject vogelakkers is in 2022 voortgezet. Voor 2023 is budget beschikbaar gesteld om de vogelakkers definitief om te zetten naar blijvende landschapselementen. Het proefproject is daarmee ten einde en dit krediet kan worden afgesloten.

Het toekomstige beheer zal worden gevoerd vanuit de exploitatiebegroting. Aanvullende uitvoering integraal beleidsplan Groen Loont (MIP 2020) Dit krediet is bedoeld voor het opknappen van bosplantsoenen en bestaande ecologische verbindingszones en voor het opstellen van een bosbeleidsplan. Dit bosbeleidsplan is in 2020 opgesteld en door de gemeenteraad vastgesteld. In 2021 zijn de ecologische verbindingszones verder onderhouden en is een start gemaakt met het opknappen van de bosplantsoenen. In 2022 zijn er nog beperkt werkzaamheden vanuit dit krediet uitgevoerd. In 2023 moeten er nog meer bosplantsoenen hersteld worden. Door het vertrek van onze beleidsmedewerker Bos, Natuur en Groen hebben wij in 2022 weinig aandacht kunnen geven aan de afronding van dit project. Inmiddels is onze groep groenbeheerders weer op sterkte. In 2023 zullen we het project afronden. Wij stellen voor om het restantkrediet over te hevelen naar 2023. Ecologische VerbindingsZone Kleine Beerze 2e fase (MIP 2005 + 2021) Dit betreft de EVZ Meerven en EVZ Ellenbroek. De gemeente heeft de benodigde gronden verworven. Met de laatste grondaankoop staat het krediet nu tijdelijk negatief. Het gebied is in het najaar 2022 ingericht. We wachten op de formele 50% beschikking en uitbetaling voor de afwaarderingsbijdrage van/via het GOB. Het krediet moet dan ook worden overgeboekt naar 2023. 35

Ecologische VerbindingsZone Kleine Run (MIP 2006 + 2010 + 2012 + 2016 + 2020) Dit project wordt getrokken door waterschap de Dommel. De gemeente is hier actief bij betrokken. Zo zijn wij verantwoordelijk voor de bestemmingsplanprocedures en de benodigde grondruilingen. Het betreft het tracé Schadewijk-Grootgoor (Veldhoven). Het particulier initiatief “Landgoed de Vloete” ligt deels in deze EVZ. Het “projectplan Waterwet de Run” en het bestemmingsplan “Landgoed de Vloete” zijn momenteel in procedure. Uit het krediet betalen we ons aandeel voor de grondverwerving, uitvoeringskosten en onze bijdrage in de gezamenlijke kosten voor de rentmeester (vier keer € 10.000,--; 2020-2023). De uitvoering van het beekherstel start in de tweede helft van 2024. Afronding in 2025. Overeenkomstig de financiële verordening heeft het college de mogelijkheid om af te wijken van het beleid om kredieten na drie jaar af te sluiten. Daarom wordt voorgesteld het restantkrediet over te boeken naar 2023. Gebiedsontwikkeling Levende Run (MIP 2021) Eind 2020 heeft de gemeenteraad van Eersel ervoor gekozen om ook een gebiedsontwikkeling tussen Bergeijk en Eersel te starten. We willen dit samen doen met Bergeijk. Het krediet dekt de kosten voor inhuur van de Eerselse projectleider over de periode 2020 t/m 2025. Dit krediet moet dan ook worden overgeboekt naar 2023.

Een ander deel van de kosten voor dit gebiedsontwikkelingsproces komen uit de subsidie “Proeftuinen van de Kempen”. Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze (MIP 2010 + 2011 t/m 2015 + 2018 + 2019 + 2021) De uitvoering van het beekherstel Kleine Beerze heeft grotendeels in 2022 plaats gevonden. In het eerste half jaar van 2023 wordt de uitvoering afgerond. Dan zullen we dit krediet via een projectevaluatie afsluiten. Hierna willen we u voorstellen doen of en hoe we de gebiedsontwikkeling verder vervolgen. Dit in relatie met de GebiedsGerichte Aanpak (GGA) Kempenland West. Wij stellen voor om het krediet over te boeken naar 2023. Ecologische verbinding Rouwven-Oostelbeersedijk (MIP 2018) Het doel van dit project is/was om de ecologische verbindingen en het landschap rondom Wintelre te versterken. Dat hebben we gedaan door de (deels) verdwenen kampenstructuren (houtsingels/struweelhagen) die vroeger in dit gebied lagen te herstellen. Ook in 2022 zijn er nog diverse werkzaamheden uitgevoerd aan deze kampenstructuren. Hiermee is het doel van dit project behaald. Wij stellen voor het krediet af te sluiten. Boomveiligheidscontrole 2020-2022 (MIP 2020) De boomveiligheidscontroles voor 2022 zijn ook uitgevoerd. Het projectkrediet kan worden afgesloten.

Omdat boomveiligheidscontrole een reguliere jaarlijkse activiteit is (risicoaansprakelijkheid), zullen we deze kosten vanaf 2023 functioneel boeken op de exploitatiebegroting. Incidentele maatregelen recreatie (MIP 2021) Dit krediet is bedoeld om een aantal recreatieve maatregelen uit het beleidsplan gemeente bos- en natuurterreinen 2021-2030 uit te voeren. Het gaat om maatregelen tegen wildcrossers, het vervangen van openstellingsborden, het plaatsen van informatieborden en de aanleg van twee hondenloslooproutes. In 2022 zijn er twee hondenloslooproutes gerealiseerd. Ook treffen we maatregelen tegen wildcrossers (plaatsen hekwerken etc.) en hebben we verschillende borden vervangen/geplaatst. In 2023 moeten er nog een aantal borden vervangen worden. Daarnaast staan er nabij de bosschuur een aantal recreatieve objecten (loopgraven, trimtoestellen, etc.) die in slechte staat verkeren. Wij stellen voor het restantkrediet over te boeken naar 2023. Herstelmaatregelen gemeentelijke landschapselementen (MIP 2022) De gemeentelijke landschapselementen (LSE) (houtsingels en struweelhagen) hebben een onderhoudsachterstand. Mede daardoor zijn sommige LSE’s zelfs (deels) verdwenen. Door deze LSE te herstellen, wordt het landschap in onze gemeente groener en krijgt de biodiversiteit een impuls. In 2021 hebben we voornamelijk invasieve exoten bestreden.

In 2022 hebben we onderhoud en aanplant uitgevoerd aan de LSE’s in het buitengebied rondom Wintelre. Er zijn nog veel andere LSE’s in de gemeente die in slechte staat verkeren. Het beschikbare restantkrediet (€ 77.912.50,--) willen we hiervoor inzetten. Wij stellen voor het restantkrediet over te boeken naar 2023.

36

IBP proeftuinen in de Kempen (MIP 2021) In december 2020 heeft de gemeenteraad besloten dat de gemeente Eersel als penvoerder gaat optreden voor IBP “proeftuinen in de Kempen”. De gemeente heeft hiervoor in 2021 € 1.797.479,-in beheer gekregen om in te zetten in 14 processen/projecten in de Kempen. Twee daarvan liggen in de gemeente Eersel. Voor het penvoerderschap mogen we 2% van het budget gebruiken: € 36.000,--.. Het IBP-proces loopt tot en met 2024. Het krediet moet worden overgeboekt naar 2023. Plan Bos & Boom (MIP 2021 + 2022) Plan Bos & Boom is uw ambitieuze plan om in de periode 2021-2030 in de gemeente Eersel 400.000 extra bomen te planten. Het jaar 2021 is vooral gebruikt om dit project op te starten, waardoor er maar relatief weinig bomen geplant zijn. In 2022 hebben we grootschalig bomen aangeplant (ongeveer 58.000). Het project duurt nog meerdere jaren en er zijn nog veel bomen te gaan. Wij stellen voor het restantkrediet over te boeken naar 2023. Plan Bos & Boom; grond (MIP 2021 + 2022) In de afgelopen twee jaar hebben we ten behoeve van plan Bos en Boom voor bijna € 700.000,-gronden aangekocht c.q. eigen gronden afgewaardeerd. Dit komt overeen met plusminus negen hectare. Plan Bos en Boom loopt nog tot en met 2030. Wij stellen voor om het restantkrediet over te boeken naar 2023.

Opstellen nieuw bomen beleids- en beheerplan (MIP 2022) Door gebrek aan personele capaciteit is het project in 2022 niet volledig uit de verf gekomen. Wij stellen voor om het krediet over te boeken naar 2023. Natuurherstelwerkzaamheden Groot- en Kleinmeer (2022) Groot- en Kleinmeer is een Natura-2000 gebied welke volledig in eigendom is van de gemeente Eersel. Voor het beheer en in standhouden van N2000 maken we gebruik van subsidies. In 2022 hebben we een subsidie gekregen van Provincie Noord Brabant voor herstelmaatregelen en monitoring over de komende drie jaar (2022-2025). De monitoring en projectverantwoording wordt namens de gemeente uitgevoerd door bureau van Nierop uit Walik. Het restantkrediet moet worden overgeboekt naar 2023. Raster rondom hoogspanningstrace Steensel (2022) Onder de hoogspanningsleidingen tussen Steensel en de A67 proberen we heide te laten ontwikkelen. Dit blijft laag en zo besparen we kosten. Anders moeten we om de paar jaar met groot materieel bomen en struiken verwijderen om te zorgen dat dit niet in de hoogspanningsleidingen groeit. Het mechanisch verwijderen vernietigt bodemleven en is dan ook slecht voor de biodiversiteit. Ontwikkeling van (mozaïek) heide kost ongeveer tien jaar. De ontwikkeling van heide wordt hier echter onmogelijk gemaakt door motorcrossers. U heeft ons in 2022 krediet gegeven om rasters te plaatsen.

De rasters zijn inmiddels geplaats. Momenteel zijn we bezig om de poorten te plaatsen. Binnen de rasters kunnen we nu ook makkelijker (druk)begrazing met schapen laten uitvoeren. De werkzaamheden worden begin 2023 afgerond. Het restantkrediet moet worden overgeboekt naar 2023. Herziening ruimtelijke plannen De budgetten worden gebruikt om de kosten voor de implementatie van de Omgevingswet te dekken. Het budget moet worden overgezet naar 2023, omdat de kosten voor de implementatie van de Omgevingswet doorlopen. Agenda van de Kempen In 2022 is een einde gekomen aan de samenwerking in het Huis van de Brabantse Kempen. Voorgesteld wordt om het krediet af te sluiten in 2022. Visie transformatielocatie bestaand stedelijke gebied De ontwikkeling van een visie voor het gebied tussen de Markt, Postakkers, Areven en de Nieuwstraat wordt hieruit gefinancierd. Het budget moet worden overgezet naar 2023, omdat de kosten doorlopen. Ook kunnen hier nog aanvullende studies uit gefinancierd worden.

37

Omgevingsvisie 2.0 (MIP 2021) De Omgevingsvisie 2.0 is in 2021 afgerond. Deze visie 2.0 wordt gebruikt om deze met participatie, aanvullend onderzoek en het inbedden van meer beleidsvelden uit te bouwen tot een Omgevingsvisie 3.0, die voldoet aan de Omgevingswet. Het budget moet doorlopen in 2023. De opstart van de Omgevingsvisie 3.0 is later, omdat eerst gewerkt wordt aan de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen. Anticiperende verwervingen In 2022 zijn er geen anticiperende aankopen gedaan. Conform bestaande methodiek wordt het restantkrediet niet overgeboekt naar 2022. Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties In 2022 zijn er kosten gemaakt ten behoeve van mogelijke nieuwe bouwgrondexploitaties. Onder andere de projecten Veldhoek, Eersel-West, Boterbochten III en Vessem-Noord zijn in de voorbereidende fase. Tot aan de vaststelling van het gebiedsconcept, waarbij een separaat voorbereidingskrediet wordt gevraagd, komen de kosten ten laste van de post ‘voorbereidingskrediet’. Vanwege de vele projecten die gelijktijdig lopen en de capaciteit die hierop is ingezet in 2022 is het krediet overschreden. Totaal beschikbaar was € 120.000,-- en de uitgaves waren circa € 221.000,--. In februari 2023 zijn door uw raad de gebiedsconcepten van de plannen Veldhoek en Boterbochten III vastgesteld met daarbij een voorbereidingskrediet.

Hierdoor passen de uitgaves weer binnen de door uw raad beschikbaar gestelde kredieten. De gemaakte kosten worden later ingebracht in de grondexploitaties. De voorbereidingskosten inzake Veldhoek en Boterbochten III worden als negatieve restantkredieten overgeboekt naar 2023 aangezien voor deze projecten in 2023 afzonderlijke kredieten worden toegekend. De overige uitgaven passen binnen het krediet, waarbij de restantkredieten niet worden overgeboekt. EXPLOITATIE Programma: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Productgroep Begroting 2022 Primitief Na wijziging LASTEN Bouwen en wonen 141.987 834.787 Woonomgeving en leefmilieu 980.064 1.068.974 Planologie 7.703.367 8.138.367

Werkelijk 2022

Verschil 2022

828.708 1.277.773 10.092.855

6.079 -208.799 -1.954.488

Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) BATEN Bouwen en wonen Woonomgeving en leefmilieu Planologie

8.825.418

10.042.128

12.199.337

-2.157.209

727.979 111.423 7.808.185

3.031.492 156.423 8.841.561

3.409.063 736.812 10.990.192

377.571 580.389 2.148.631

Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.)

8.647.587

12.029.476

15.136.067

3.106.591

Programma: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Productgroep Begroting 2022 Primitief

Na wijziging

Werkelijk 2022

Verschil 2022

8.825.418 132.754 1.854.536

10.042.128 1.026.774 2.217.307

12.199.337 966.741 2.862.280

-2.157.209 60.033 -644.973

Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.) Apparaatskosten Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten

10.812.708

13.286.209

16.028.358

-2.742.149

8.647.587 0 0

12.029.476 0 703.667

15.136.067 545.923 504.393

3.106.591 545.923 -199.274

Totaal baten

8.647.587

12.733.143

16.186.383

3.453.240

Saldo programma

2.165.121

553.066

-158.026

711.092

LASTEN Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten

38

Met betrekking tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11. De onderstaande analyse gaat alleen over de externe kosten, dus zonder apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met kapitaallasten/afschrijvingen ineens).

Productgroep Bouwen en wonen Omgevingsvergunningen (voordeel van € 88.000,-- op de baten en voordeel van € 14.000,-- op de lasten) In 2022 is een incidenteel project vergund en hiernaast zijn er bij enkele grote woningbouwprojecten hogere inkomsten gerealiseerd dan verwacht. In totaal zijn de opbrengsten € 88.110,-- hoger dan verwacht. Ook waren de lasten circa € 14.000,-- lager dan geraamd. Handhaving extra toezicht (voordeel van € 40.000,-- op de lasten) In het raadsvoorstel van 22 februari is een budget beschikbaar gesteld van € 200.000,-- om een pilot te starten voor de aanpak van wildcrossen. Met dit budget van € 200.000,-- worden twee BOA’s ingehuurd om de pilot uit te kunnen voeren in de periode 2022-2025. Omdat de pilot niet in de tweede helft van 2022 heeft kunnen starten, is er een onderscheiding van dit budget van circa € 40.000,-- in 2022. In mei 2023 wordt gestart met de pilot wildcrossen. Opvang vluchtelingen Oekraïne We vangen in onze gemeente circa 95 Oekraïners op in gemeentelijke opvang en circa 25 in particuliere opvang. Voor de huur, inrichting en het gebruik van de gemeentelijke opvanglocaties, verstrekkingen van leefgeld, ondersteuning van de opvang in huisvesting, zorg en onderwijs, hebben we € 976.521,-- uitgegeven, exclusief € 54.729,-- gemeentelijke personeelskosten. Hiervan is € 266.927,-- voor de verstrekkingen van leefgeld.

Hier tegenover staan Rijksbijdragen die bestaan uit de vergoeding van transitiekosten (geschikt maken van opvanglocaties) en vergoeding van de andere kosten zoals hiervoor genoemd. Deze bedragen € 2.193.719,--. Hierdoor bedraagt het positief resultaat € 1.162.469,--. Resultaatbestemming opvang vluchtelingen We verzorgen opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in gemeentelijke opvanglocaties en ondersteunen in particuliere opvang. We zorgen voor en ondersteunen in huisvesting, onderwijs en zorg en verstrekkingen van leefgeld. De rijksbijdragen zijn ruim toereikend, vooral door een efficiënte werkwijze, relatief goedkope inrichting van gemeentelijke opvanglocaties en veel inzet van vrijwilligers. Ook hebben we in vergelijking met andere gemeenten laat extra toezicht in onze grote gemeentelijke opvanglocatie kunnen inzetten. Hierdoor bedraagt het positief resultaat € 1.162.469,--. De gemeenteraad heeft bij besluitvorming over de 2e bestuursrapportage aangegeven dit resultaat te bestemmen voor de andere werkzaamheden voor de opvang van vluchtelingen. Enkele projecten die worden genoemd zijn de realisatie van verplaatsbare woningen in samenwerking met WSZ en de aanschaf van vastgoed voor onder andere de huisvesting van vluchtelingen en/of statushouders. Dit heeft dan een link met het krediet ‘‘Huisvesting statushouders, opvang ontheemden en vluchtelingen’.

Productgroep Woonomgeving en leefmilieu Beheer landschapselementen en EVZ (nadeel van € 43.920,-- op de lasten) In 2022 is de beleidsmedewerker Bos, Natuur en Groen vertrokken. Medio september hebben we twee nieuwe medewerkers “groen” aan kunnen nemen. Zij hebben in 2022 primair veel aandacht besteed aan inventarisatie en herstellen van ons natuurbezit. Dit omdat ons het overzicht hierop ontbrak. Daarbij hebben zij forse onderhoudsachterstand in onze LSE’s (landschapselementen) laten wegwerken. Dit heeft circa € 40.000,-- extra gekost; ook in advieskosten. In de exploitatiebegroting is/was structureel onvoldoende geld opgenomen voor het beheer van onze landschapselementen. In de 2e bestuursrapportage 2022 is ook een forse uitbreiding van onze LSE’s gerapporteerd (7 ha; Dorp aan de Beek, Vessem). Productgroep Planologie Reconstructies (voordeel van € 41.000,-- op de lasten) Eind april 2022 is de samenwerking met de Brabantse Kempen beëindigd. De gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden zijn in gesprek om de samenwerking op een andere wijze voort te zetten. De behoefte aan (en noodzaak voor) samenwerking is er nog steeds, gezien de grote uitdagingen en kansen die er liggen op het gebied van economie en transitie landelijk gebied. Omdat de samenwerking is beëindigd zijn er in 2022 geen uitgaven geweest. 39

Planschade (voordeel van € 87.000,-- op de lasten, nadeel van € 80.000,-- op de baten) In 2022 zijn geen tegemoetkomingen uitbetaald uit de post planschades. De geraamde kosten voor adviezen en leges worden onderschreden met €7.000,--. Pilot sloopsubsidie (voordeel van € 64.000,-- op de lasten). Op 22 februari 2022 is een sloopsubsidieregeling vastgesteld. Het doel van deze regeling is om overbodige bebouwing in het buitengebied te slopen. De regeling heeft een looptijd van één jaar vanaf 1 juni 2022 en er was € 100.000,-- ter beschikking gesteld. In 2022 zijn twee subsidies verleend. Er resteert nog een bedrag van € 63.800,--. Op basis van het raadsbesluit moet het resterende bedrag overgeboekt worden naar 2023. Anterieure overeenkomsten Er zijn in 2022 17 nieuwe dossiers voor anterieure overeenkomsten en twaalf dossiers zijn afgesloten. Het positieve saldo ten opzichte van de begroting exclusief overheadskosten bedraagt € 88.540,--. Het saldo van anterieure overeenkomsten in 2022 bedraagt afgerond € 57.514,-- voordelig doordat de toerekening van overheadslasten van afgerond € 31.000,-- in programma 11 dient te geschieden.

40

4.

Milieu Wat hebben we bereikt / gedaan?

Door het uitvoeren van de activiteiten die vallen onder dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Inwoners van de gemeente Eersel wonen in een schone, gezonde en duurzame leefomgeving.” Beleidsterrein/ subdoel

Indicator / Norm

Realisatie

Wat gaan we daarvoor doen?

Afval-/ Grondstoffen

Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner per jaar

Restafval per inwoner inclusief milieustraat: 2017: 69 kg 2018: 59 kg 2019: 59 kg 2020: 61 kg 2021: 58 kg 2022: 54 kg

Om de kaders uit te werken worden de volgende projecten uitgevoerd: 1. Inzet mobielscheidingsstation 2. Optimalisatie bestaande inzamelstructuren oud papier, glas, textiel 3. Analyse Inzamelstructuur restafval 4. Onderzoek kringloop en hergebruikcentra bouwmaterialen 5. Communicatie

IJkpunt 1990: 1990: 103.550 2019: 96.800 2020: 85.000

Het uitvoeren van acties op vijf subthema’s: 1. Gemeentelijk vastgoed 2. Gebouwde omgeving 3. Mobiliteit 4. Grootschalige opwekking 5. Landbouw

(verplicht)

Norm: 2022: 50 kg* (inclusief milieustraat, meetbaar in 2022) Landelijke VANGdoelstelling: 100 kg per inwoner

Energie

CO2-reductie ten opzichte van 1990 (eigen indicator) Norm: 49% CO2-reductie in 2030 en 95% reductie in 2050 (gemeentelijk beleid in lijn met het klimaatakkoord)

Acties die zijn uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025. Onderdeel hiervan is ook de voortgang te meten m.b.v. de duurzaamheidsbarometer.

In ton kg CO2: 2030: 52.810 (51%) 2050: 5.117 (5%) Gemeentelijk vastgoed

CO2-reductie ten opzichte van 2012 (eigen indicator) Norm 2025: 39% CO2-reductie t.o.v. 2012 In ton kg CO2: 2012: 1.303 2025: 795 (61%)

Cumulatief resultaat: 2019: -13,61% (1.126 ton kg CO2) 2020: -17,26% (1.078 ton kg CO2)

41

Verdere uitvoering geven aan het realiseren van 164 duurzaamheidsmaatregelen om de 39% reductie te realiseren in 2025. Acties staan uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025.

Energiereductie en zon-op-dak

Energiebesparing t.o.v. 2007 en duurzame energieopwekking in TJ (eigen indicator) Norm: 2030: 15% energiebesparing t.o.v. 2007 2030: 200 TJ duurzame energieopwekking

2018: 7% energiebesparing t.o.v. 2007 27 TJ duurzaam opgewekte zonnestroom

Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak

2019: 8,6% energiebesparing t.o.v. 2007 41 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit 2020: 18,0% energiebesparing t.o.v. 2007 61 TJ duurzaam opgewekte zonnestroom

Grootschalige opwekking

Duurzame energie

Norm: 0,055 TWh grootschalige opwekking in 2030 (eigen indicator) Percentage elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa (eigen indicator)

2021: 75 TJ duurzaam opgewekte zonnestroom (energiebesparing nog niet bekend) 2022: 0 TWh

2019: 12,5% van het totaal duurzaam opgewekte elektriciteit 2020: 18,8% van het totaal duurzaam opgewekte elektriciteit

Norm: 15,9 terajoule extra per jaar

Energiegebruik woningen

Percentage woningen met geregistreerd energielabel A (eigen indicator)

Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 20202030 * Eigen ingekochte stroom is groen door aankopen Garanties van Oorsprong; *Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak *Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 20202030 *Uitvoering geven aan de acties opgenomen in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025

2022 Eersel: 33,2% Nederland:29,1% Gemeenten < 25.000 inwoners: 29,2%