[23.02475] - rek2022 totaaldocument jaarrekening

Jaarstukken 2022

Het betreft hier de jaarstukken over 2022. Deze bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening, zie ook de inhoudsopgave. 1

2

Inleiding ....................................................................................................................................... 4 Jaarverslag Programmaverantwoording 1. Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid ............................................................. 12 2. Onderwijs ........................................................................................................................... 20 3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .......................................................................... 24 4. Milieu ................................................................................................................................. 41 5. Veiligheid ........................................................................................................................... 53 6. Verkeer en vervoer ............................................................................................................ 58 7. Cultuur, sport en recreatie ................................................................................................. 70 8. Economische structuur ...................................................................................................... 78 9. Bestuur en organisatie ....................................................................................................... 87 10.

Algemene baten en lasten ................................................................................................. 90 11. Overheadkosten ................................................................................................................ 92 Paragrafen 1. Lokale heffingen ................................................................................................................ 97 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 101 3. Onderhoud Kapitaalgoederen ......................................................................................... 112 4. Treasury........................................................................................................................... 118 5. Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 121 6. Verbonden partijen .......................................................................................................... 123 7. Grondbeleid ..................................................................................................................... 140 Jaarrekening Overzicht van baten en lasten .................................................................................................

148 Balans...................................................................................................................................... 154 Toelichting balans ................................................................................................................... 156 Specifieke uitkeringen ............................................................................................................. 156 Bijlage I overzicht van baten lasten per taakveld .................................................................... 181

3

Inleiding 1.1 Algemeen Voor je ligt de jaarrekening van 2022. Met de jaarrekening legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over wat zij heeft uitgevoerd, of juist niet heeft uitgevoerd en de financiële gevolgen daarvan. Het is het sluitstuk van de Planning & Control Cyclus van het jaar 2022. Vanzelfsprekend is dit document in lijn met de vereisten zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en alle aanvullende aanwijzingen vanuit de commissie BBV. De jaarrekening 2022 sluit met een positief saldo van € 11.484.335,--. Begin 2020 werden we geconfronteerd met het coronavirus en de impact op de omgeving was groot. Ook in 2022 hadden we nog te maken met het virus. Evenementen werden afgelast, scholen gingen dicht, de gezondheidszorg stond onder druk en sociale contacten namen af. Ook binnen het gemeentehuis werden maatregelen genomen. Vanaf april 2022 verdween het coronavirus steeds meer naar de achtergrond. Gelukkig heeft de coronacrisis op de jaarrekening ook in 2022 geen directe invloed gehad. “Dichtbij & Betrokken”. Dat is de leidraad voor deze bestuursperiode en ook dit jaar zijn er weer belangrijke stappen gezet richting de toekomst van onze gemeente. Zonder uitputtend te zijn noemen we een aantal speerpunten waarvoor veel werk is verzet en resultaten zijn geboekt.

Leefbaarheid van de kernen Eersel werkt aan leefbaarheid in iedere kern van onze gemeente. Voorzieningen zorgen voor leven: van sportpark en winkels tot wandelroutes en terras. Dat is natuurlijk fijn voor iedereen die onze dorpen bezoekt, maar vooral ook voor onszelf. Om de betrokkenheid van onze inwoners voorop te stellen en eigen initiatieven aan te moedigen, hebben we in Eersel het participatieprogramma ‘Dorpen maken het verschil’. Ook organiseren we 2-jaarlijks in iedere kern een dorpsschouw. Op voortouw van de Dorpsraden hebben we in 2022 verschillende locaties en situaties in de openbare ruimte bekeken van de kernen Duizel, Knegsel, Steensel, Vessem en Wintelre. Waar mogelijk gaan we er direct mee aan de slag. Iedereen doet mee In Eersel staan we voor je klaar als dat (tijdelijk) niet lukt vanwege sociale-, geestelijke- of lichamelijke beperkingen. We willen dat iedereen de ondersteuning krijgt die nodig is, want iedereen doet mee! Dat lijkt heel vanzelfsprekend maar dat is het lang niet voor iedereen. Natuurlijk maken we ons hard voor goede zorg, maar daarnaast zetten we ook in op preventie. Met een sterk vrijwilligersnetwerk, jeugdcoach, goede begeleiding bij inburgering of bijvoorbeeld digitale vaardigheidstraining voor ouderen.

In het afgelopen jaar hebben we aanvullende maatregelen getroffen om inwoners te ondersteunen die als gevolg van bijvoorbeeld de energiecrisis in financiële moeilijkheden dreigden te komen. Ook zijn er activiteiten uitgevoerd om eenzaamheid terug te dringen en is er in het kader van inclusie nadrukkelijk aandacht geweest voor toegankelijkheid in de brede zin van het woord. Het vrijwilligerssteunpunt Eerselvoorelkaar heeft op volle toeren gedraaid en er zijn weer veel “matches” tussen vraag en aanbod tot stand gebracht. Bouwen bouwen bouwen Bouwen gaat natuurlijk nooit snel genoeg. Om onze kernen leefbaar te houden, is er behoefte aan woningen. Er is niet genoeg aanbod voor één- of tweepersoonshuishoudens of dat nu voor onze starters is of voor senioren. Er moet beweging komen in de woningmarkt en daarom werken we continue samen aan een gevarieerd aanbod aan woningen in ieder dorp in onze gemeente. In Duizel-Noord, Rosheuvel in Eersel, Postels Huufke in Vessem en Koemeersdijk in Wintelre zijn verschillende kavels en woningen in de verkoop gegaan. Ook zijn er woningbouwprojecten in aanbouw. De plannen Veldhoek en het Winterman/STG-terrein in Eersel, Nardushoek in Knegsel en Boterbocht III in Steensel zijn in voorbereiding. Duurzaamheid Eersel maakt zich hard voor een mooiere, schonere wereld die we kunnen doorgeven aan volgende generaties.

Dit doen we door de uitstoot van CO2 terug te dringen en steeds verder over te stappen op duurzamere vormen van energie. We hebben mooie stappen gezet richting het zonnepark in Wintelre. En juist die inwoners geholpen die het heel hard nodig hebben met bespaarboxen om 4

energie te besparen. We blijven proberen om ons afval steeds verder terug te dringen en waar mogelijk weer geschikt te maken voor hergebruik. Verder bereiden we onze omgeving steeds beter voor op extreme weersomstandigheden (zoals extreme hitte en hevige regenval) als gevolg van klimaatveranderingen. Een hoge biodiversiteit en veel groen dragen hier ook aan bij. We blijven dit stimuleren met bijvoorbeeld onze vogelakkers, maar ook met bermen waar we gras laten groeien of bloemen inzaaien. Natuurlijk planten we weer veel bomen die een ecosysteem op zichzelf zijn. Op weg naar 400.000 nieuwe bomen in 2030. 1.2 Ontwikkeling De programmabegroting en programmarekening geven inzicht in: Programmabegroting Wat willen we bereiken? Wat gaan we doen? Wat mag het kosten?

Programmarekening Wat hebben we bereikt/gedaan? Wat is er gedaan? Wat heeft het gekost?

In de programmaverantwoording is aangegeven wat is bereikt/gedaan, waarbij teruggekeken is naar de in de begroting 2022 opgenomen prioriteiten/activiteiten en de overige activiteiten. Door middel van kleuren in de tabel is aangegeven of de gestelde normen zijn gerealiseerd. De kleuren geven het volgende weer: - Groene kleur : norm is gerealiseerd - Oranje kleur : niet gemeten of cijfers nog niet voorhanden - Rode kleur : norm is niet gehaald, in de tekst onder de tabel is een toelichting opgenomen In totaal zijn er 46 normen opgenomen in de programmabegroting/-rekening van 2022. De kleuren laten zien dat hiervan 33 normen aantoonbaar zijn gerealiseerd, dat is 72%. Er zijn 8 normen niet gehaald, dat is 17%. Per programma is naast een investeringsoverzicht ook een exploitatieoverzicht van baten en lasten opgenomen. In deze programmarekening zijn bij het exploitatieoverzicht per programma de afwijkingen met de begrotingscijfers per productgroep exclusief kapitaallasten en apparaatskosten weergegeven. Hierdoor sluit de toelichting per productgroep volledig aan op de financiële overzichten in ieder programma. Om de totalen per programma in beeld te brengen, worden vervolgens de totale kapitaallasten en apparaatskosten per programma toegevoegd aan het financiële overzicht.

Voor een toelichting op deze kapitaallasten en apparaatskosten wordt verwezen naar de toelichting bij het programma Overheadkosten. 1.3 Tussentijdse rapportages Ook in 2022 is de gemeenteraad tweemaal tussentijds geïnformeerd (1e en 2e bestuursrapportage). Deze jaarrekening is in feite de derde rapportage en betreft een periode van twaalf maanden. 1.4 Kredieten Bij de vaststelling van de begroting 2022 zijn eind 2021 kredieten beschikbaar gesteld voor het doen van investeringen in 2022. Verder is in de loop van 2022 nog een aantal kredieten gevoteerd. Bij ieder programma is een overzicht opgenomen van alle, op het desbetreffend programma betrekking hebbende, beschikbare kredieten. Ook is hierbij aangegeven of bepaalde werkzaamheden zijn afgerond en is voor de overige kredieten de stand van zaken nader toegelicht.

5

1.5 Resultaat jaarstukken 2022 Het batig exploitatiesaldo over 2022 bedraagt € 11.484.355,--. Daarvan is het saldo van de bouwgrondexploitatie € 4.019.970,-- voordelig. Hierbij kan worden opgemerkt dat in 2022 er aan de voorziening voor toekomstige te verwachten verliezen per saldo een bedrag van € 155.013,-- is geboekt. Het betreft de volgende exploitaties: - Steensel-Noord - Koemeersdijk

-/-/-

€ €

22.939,-132.074,--

Rekening houdend met de mutaties van en naar de reserves, komt het totaalsaldo van baten en lasten (gezuiverd resultaat) uit op € 9.242.665,-- voordelig. Saldo van baten en lasten Beschikkingen over de reserve(s)

9.242.665,-10.092.984,-19.355.649,--7.851.314,-11.484.335,--

Toevoegingen aan de reserve(s) Gerealiseerd resultaat

Bij de beoordeling van een batig/nadelig saldi moet steeds met het volgende rekening gehouden worden:  De waardering van vaste activa geschiedt op basis van historische kostprijs. Binnen de grondexploitaties wordt hierop jaarlijks rente bijgeschreven. Op grond van het BBV moeten activa, die in relatie tot de marktwaarde voor een te hoog bedrag op de balans zijn opgenomen, worden afgewaardeerd. Dit geldt ook wanneer er geactiveerde kosten zijn, waarvoor nog geen concrete plannen zijn. In 2022 heeft er op grond van het voorgaande geen afwaardering plaatsgevonden;  Het batig saldo jaarrekening 2022 (inclusief bouwgrondgrondexploitatie) bedraagt € 11.484.335,--. Voor een verdere specificatie van dit saldo verwijzen we naar de analyse per productgroep en de toelichting per programma (zie onderdeel exploitatie bij “Wat heeft het gekost”). Over de bestemming van dit saldo worden aan de gemeenteraad separaat nadere voorstellen gedaan.

6

0.

Sociale voorzieningen

Wat hebben we bereikt / gedaan? Door het uitvoeren van de activiteiten die vallen onder dit programma wordt getracht het volgende maatschappelijke effect te realiseren: “Inwoners kunnen in hun levensbehoefte voorzien”. Beleidsterrein/ subdoel Inkomen

Indicator / Norm

Realisatie

Wat gaan we daarvoor doen?

Percentage personen tussen de 15 en 75 jaar met een baan (=netto participatiegraad)

2021 Eersel: 66,6% Nederland: 68,6% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 56,1%

* De inzet van KempenPlus is om iedereen die (financiële) ondersteuning nodig heeft, zo snel mogelijk weer in het eigen inkomen uit arbeid te laten voorzien. Daarbij wordt ingestoken op werk in een regulier dienstverband. Als dat niet haalbaar is, wordt er gekeken naar mogelijkheden tot gesubsidieerde arbeid op de reguliere arbeidsmarkt. Waar nodig kunnen cliënten met Loonkostensubsidie (LKS) tijdelijk of structureel aan de slag binnen de afdeling Bedrijven. KempenPlus beperkt de instroom zoveel mogelijk door voor aanvang van de uitkering, cliënten waarvoor dat passend is, direct te bemiddelen naar werk.

(verplicht)

Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2020 Eersel: 68,2% Nederland: 67,9% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 55,3% 2019 Eersel: 70,3% Nederland: 67,7% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 55,3% 2018: Eersel: 70,1% Nederland: 66,5% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 54,2%

* Zo lang dat niet mogelijk is, verstrekt de afdeling Ontwikkelen & Inkomensondersteuning uitkeringen conform de wettelijke kaders en binnen de gestelde termijnen. * KempenPlus bepaalt voor elke cliënt een passende aanpak: cliënten zijn aan het werk, werken aan werk, participeren, werken aan participatie of hebben een zorgtraject. Door middel van het TalentPlus-programma en andere vormen van diagnose wordt de afstand van de cliënt tot arbeid in beeld gebracht en worden trajecten ingezet om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. *Realisatie van (Rijks)taakstelling Beschut werk, voorzover er voldoende kandidaten zijn.

7

Beleidsterrein/ subdoel

Indicator / Norm

Realisatie

Wat gaan we daarvoor doen? *Iedere cliënt, met een taalbelemmering die geen inburgeringslessen krijgt, volgt een taalcursus om de reintegratiekansen richting uitstroom te bevorderen.

Percentage werkloze jongeren van 16 tot 22 jaar (verplicht)

Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2020: Eersel: 1% Nederland 2% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1% 2019: Eersel: 1% Nederland: 2% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1% 2018: Eersel: 1% Nederland: 2% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1%

Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (verplicht)

Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2021: Eersel: 119 Nederland: 431 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 215 2020: Eersel: 158 Nederland: 460 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 263 2019: Eersel: 109 Nederland: 381

8

* KempenPlus biedt ondersteuning aan jongeren van 16 of 17 jaar met een leerplicht of kwalificatieplicht en jongeren van 18 tot 27 die hulp nodig hebben voor het volgen van een leer-werktraject. * KempenPlus kan door middel van training en diagnose in een kort tijdsbestek uitkeringsgerechtigden aan het werk helpen of hun (on)mogelijkheden in kaart brengen. * KempenPlus zet een breed scala aan re-integratie instrumenten in voor werkloze jongeren en biedt specifieke trainingen aan op basis van nut en noodzaak. * Jongeren krijgen ondersteuning en begeleiding en worden als ze daarvoor in aanmerking komen gewezen op de Individuele studietoeslag. * KempenPlus werkt samen met de afdeling Maatschappelijke Dienstverlening en zorgt voor een goede overdracht van de cliënten van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+). * KempenPlus brengt de afstand van de uitkeringsgerechtigde tot de arbeidsmarkt in beeld en zorgt door middel van een passende aanpak ervoor dat de uitkeringsgerechtigde naar vermogen participeert. * KempenPlus zet alle beschikbare instrumenten zoals LKS en beschut werk in om uitstroom te realiseren.

Beleidsterrein/ subdoel

Indicator / Norm

Realisatie

Aantal personen met een lopend re-integratietraject per 10.000 inwoners in de leeftijd 15 – 74 jaar* (verplicht)

Gemeenten tot 25.000 inwoners: 195 2022 Eersel: 97 Nederland: 130 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 88

Norm: > het gemiddelde van gemeenten <25.000 inwoners

2021 Eersel: 82 Nederland: 130 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 85

Wat gaan we daarvoor doen?

*Kempenplus stelt een persoonlijk ontwikkelplan voor de cliënt op om ervoor te zorgen dat de cliënt naar vermogen kan participeren. *Re-integratietrajecten worden op basis van nut en noodzaak ingezet. Trajecten zijn geen doel op zich, maar worden ingezet als middel om participatie/arbeidsinschakeling te realiseren.

2020 Eersel: 62 Nederland: 130 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 88 2019 Eersel: 63 Nederland: 133 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 90 * De leeftijdsgrens van de indicator is gewijzigd van 15-65 naar 15-74, zodat deze gelijk is aan de indicator op Waar staat je gemeente.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2022 Werk KempenPlus ondersteunt de ontwikkeling van inwoners met als doel hen zo regulier mogelijk aan het werk te laten gaan en te laten blijven. Als inwoners (nog) niet geplaatst kunnen worden voor werk bij een reguliere werkgever, dan biedt KempenPlus zelf passend werk. Het streven daarbij is om elk individu te laten groeien naar (of zo dicht mogelijk richting) reguliere arbeid. Hiervoor zijn steeds voldoende opdrachten nodig die passend en uitdagend zijn. Voor het groenonderhoud werkt KempenPlus samen met de Kempengemeenten en Lunetzorg, voor facilitaire werkzaamheden met het Pius X en voor productiewerk zijn 20 focusklanten benoemd. KempenPlus onderzoekt welke ondersteuning een inwoner nodig heeft bij zijn traject naar werk. Een re-integratietraject wordt ingezet wanneer dat in het belang is van de inwoner (nut en noodzaak). KempenPlus biedt veel ondersteuning en ontwikkeling aan inwoners en heeft een toenemend aantal re-integratietrajecten ingezet. Inkomen Daarnaast draagt KempenPlus zorg voor het tijdig en rechtmatig verstrekken van inkomen op grond van de Participatiewet en aanverwante regelingen. In 2022 is hier het verstrekken van leefgeld aan Oekraïners aan toegevoegd. De eenmalige energietoeslag 2022 is een regeling die in 2022 voor het eerst is uitgevoerd door de Afdeling Maatschappelijke Diensten van de GRSK.

Integratie statushouders, specifieke uitkering statushouders, inwoners met een migratieachtergrond

9

In 2022 is uitvoering gegeven aan de inburgeringstaken die onze gemeente heeft sinds de invoering van de nieuwe Wet inburgering vanaf 1 januari 2022. In onze gemeente is de regiefunctie inburgering lokaal belegd. De samenwerking op lokaal niveau blijkt effectief te zijn vanwege de korte lijnen, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als extern met samenwerkingspartners op lokaal niveau. Het eerste uitvoeringsjaar stond in het teken van verbinding en elkaar aanvullen om duurzame inburgering te realiseren in het brede sociale domein. Gedurende het jaar zijn van alle inburgeraars die zich na 1 januari 2022 in onze gemeente hebben gevestigd, persoonlijke inburgering en participatieplannen (PIP) opgesteld en uitgezet. Hierbij is samengewerkt met partijen uit de inburgeringsketen zoals KempenPlus, Vluchtelingenwerk, Cordaad Welzijn, digitaal huis, bibliotheek en taalcoaches, de dorpskernen en andere partijen die een rol hebben in het proces. In samenwerking met de Kempengemeenten zijn meerdere participatieverklaringstrajecten uitgevoerd voor nieuwe inburgeraars in onze gemeente. Samen met Vluchtelingenwerk Eersel zijn diverse trainingen/bijeenkomsten georganiseerd in het kader van (financiële) zelfredzaamheid van de doelgroep.

In 2022 zijn tien leerroutetrajecten uitgezet en gemonitord (inclusief uitvoering en begeleiding van leerbaarheidstoetsen) bij alle inburgeraars die zich hebben gevestigd na 1 januari 2022. In Samenwerking met KempenPlus is de module arbeidsmarkt en participatie van twaalf weken uitgevoerd. Deze module bestaat uit een theoretisch en praktisch deel en beoogd duurzame instroom in de arbeidsmarkt.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Werk (uitvoering van het re-integratiebeleid); 2. Inkomen (uitkeringen in het kader van de Participatiewet, minimabeleid/ bijzondere bijstand en schuldhulpverlening); 3. Allochtonen (asielzoekers, statushouders, oud- en nieuwkomers, inburgering en huisvesting allochtonen). EXPLOITATIE Programma: Sociale voorzieningen Productgroep

Begroting 2022 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2022

80.008 2.880.580 13.718

85.561 3.400.080 458.219

90.114 3.203.403 313.887

-4.553 196.677 144.332

Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) BATEN Werk Inkomen Inwoners met migratieachtergrond

2.974.306

3.943.860

3.607.404

336.456

5.292 2.347.958 0

5.292 2.144.149 119.788

5.657 2.053.667 50.903

365 -90.482 -68.885

Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.)

2.353.250

2.269.229

2.110.226

-159.003

LASTEN Werk Inkomen Inwoners met migratieachtergrond

10

Verschil 2022

Programma: Sociale voorzieningen Productgroep

Begroting 2022 Primitief Na wijziging

LASTEN Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten

Werkelijk 2022

Verschil 2022

2.974.306 0 4.081.560

3.943.860 0 4.070.360

3.607.404 0 4.054.316

336.456 0 16.044

Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten

7.055.866

8.014.220

7.661.720

352.500

2.353.250 0

2.269.229 0

2.110.226 0

-159.003 0

Totaal baten

2.353.250

2.269.229

2.110.226

-159.003

Saldo programma

4.702.616

5.744.991

5.551.494

193.497

Met betrekking tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11. De onderstaande analyse gaat alleen over de externe kosten, dus zonder apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met kapitaallasten/afschrijvingen ineens).

Productgroep Werk Geen bijzonderheden te vermelden.

Productgroep inkomen BUIG De geraamde uitkeringslasten zijn bij de eerste en tweede bestuursrapportage verlaagd. De werkelijke uitgaven vallen nog eens € 61.248,-- lager uit dan de actuele begroting. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven op de bijstandsuitkeringen. Bijzondere bijstand De werkelijke inkomsten zijn € 31.240,-- hoger dan geraamd. Productgroep Inwoners met migratieachtergrond Leefgeld vluchtelingen In de primitieve begroting waren deze uitgaven niet opgenomen. In de eerste bestuursrapportage is hiervoor € 84.000,-- geraamd. In de tweede bestuursrapportage is hiervoor € 181.000,-- bijgeraamd. De werkelijke uitgaven zijn € 52.325,-- lager dan de actuele begroting. Het was lastig op voorhand een goede prognose te maken vanwege de duur van de leefgeldregeling, de duur van de oorlog en de onvoorspelbaarheid qua instroom.

11

1.

Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Wat hebben we bereikt / gedaan?

Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Een samenleving waarin inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen, leven en aan deel kunnen nemen, wat hen in staat stelt zichzelf te ontplooien in goede gezondheid”. Beleidsterrein / subdoel Jeugd

Indicator / Norm

Realisatie

Percentage 12 tot en met 21-jarigen met delict voor de rechter

2017 Eersel: 1% Nederland: 1% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1%

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

Percentage kinderen in uitkeringsgezinnen (verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp (verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

(meest recent)

2021 Eersel: 2% Nederland: 6% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 3%

*Vroege signalering in het voorliggende veld (preventie); *Monitoring van de aanmeldingen Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) via de verschillende aandachtsgebieden. *Vanuit één regisseur werken we integraal aan verschillende problematieken; *Nauwe samenwerking in het kader van de Participatiewet.

2019 Eersel: 3% Nederland: 6% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 4% 2022: Eersel 7,6% Nederland: 10,7% Gemeenten tot 25.000 inwoners: onbekend 2021 Eersel: 12,3% Nederland: 13,2% Gemeenten tot 25.000 inwoners 12,2% 2019: Eersel: 8,1% Nederland: 10,6% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 9,3%

12

Wat gaan we daarvoor doen? *Samenwerking met politie;

*Verminderen aantal specialistische jeugdhulptrajecten in aantal en in duur; *Preventief werk CJG+. *Samen met het gezin een plan opstellen waardoor gezinnen zelf problemen kunnen oplossen

Beleidsterrein / subdoel

Indicator / Norm

Realisatie

Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

2022 Eersel: 0,4% Nederland: 1,1% Gemeenten tot 25.000 inwoners: geen data.

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2021 Eersel: 0,8% Nederland: 1,2% Gemeenten tot 25.000 inwoners: geen data. 2019 Eersel 0,9% Nederland 1,1% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1,0%

Wat gaan we daarvoor doen? *De gezamenlijke ambitie van zowel de gemeenten als de gecertificeerde instellingen is om op termijn te komen tot een substantiële reductie van de instroom binnen Jeugdbescherming en Jeugdreclassering en tot het verkorten van trajectduur; *Tandems vormen met gecertificeerde instellingen door vroegtijdige consultering van Bureau Jeugdzorg en William Schrikker Groep (WSG) en zo nodig de Raad voor de Kinderbescherming (contractueel vastgelegd); *Adviserend expertteam op afroep beschikbaar. *Inzet Civiel trajectberaad

Percentage jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering (verplicht)

2022 Eersel: onbekende waarde Nederland: 0,3 Gemeenten tot 25.000 inwoners: onbekende waarde. (geen bekende waarde in 2021) 2019: Eersel: 0% Nederland 0,3% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 0,3%

WMO

Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners* (verplicht)

13

2021: 700 Gemeenten < 25.000 inwoners: 640

*Inzet initiatieven van Transformatiefonds. *Samenwerking met jeugdreclassering, Veilig Thuis en politie en scholen.

Beleidsterrein / subdoel

Indicator / Norm

Realisatie

Wat gaan we daarvoor doen?

2022 Eersel: 47% Nederland: 43% Gemeenten tot 25.000 inwoners:43%

In 2022 wordt het beleid voor vrijwillige inzet voor de periode 2023 – 2026, opgesteld, als onderdeel van het nieuwe Welzijnsplan (2023). Eén van de aandachtspunten in het nieuwe beleid is stimuleren van vrijwillige inzet.

Geen norm Vrijwilligers

Het percentage inwoners dat zich heeft ingezet voor anderen en/ of maatschappelijke doelen via vrijwilligerswerk (burgerpeiling waarstaatjegemeente) (eigen indicator) Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

*Indicator niet in begroting 2022 opgenomen. Verplichte indicator.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2022 Welzijnskader 2017 tot en met 2022 In 2022 is gestart met het formuleren van een Welzijnsplan voor de jaren 2023 tot en met 2026. In dit plan steken we in op twee opgaven voor de komende jaren, zijnde: 1. het, waar nodig, versterken en verbinden van de sociale basis én 2. focus op kwetsbare burgers door middel van vangnetvoorzieningen. Vaststelling van het Welzijnsplan vindt in het tweede kwartaal van 2023 plaats. Subsidieprogramma Een belangrijk middel dat de gemeente heeft om beleidsdoelen te realiseren zijn subsidies. Aan het Welzijnskader is het Subsidieprogramma gekoppeld. In maart 2021 heeft het college besloten om het programma dat is vastgesteld voor de jaren 2018 tot en met 2021, met twee jaar te verlengen (2022 en 2023). Op basis van het nieuwe Welzijnsplan voor de jaren 2023 tot en met 2026 wordt eind 2023 het nieuwe Subsidieprogramma 2024 tot en met 2027 vastgesteld. Jeugdhulp De rode draad in de visie van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) is ‘dichtbij, effectief en in samenhang’. We streven ernaar om jeugdigen met een hulpvraag zo dichtbij en zo licht mogelijk te ondersteunen. Jeugdhulp kan zowel via CJG+ als via de specialistische jeugdhulpaanbieders worden uitgevoerd.

Samenwerkingsverband Samen voor Jeugd De inkoop voor wat betreft zorgaanbieders loop via de inkooporganisatie van de gemeente Eindhoven, die namens de tien gemeenten (Kempengemeenten, Eindhoven, Cranendonck, HeezeLeende, Valkenswaard, Best en Oirschot) deze taak uitvoert. Daartoe is in 2022 een samenwerkingsovereenkomst gesloten en een Regiovisie Bovenregionale Samenwerking vastgesteld. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Begeleiding In het kader van de Wmo bieden gemeenten haar inwoners de voorziening ‘begeleiding’ aan, hieronder valt individuele begeleiding, dagbesteding en vervoer bij dagbesteding. De gemeente Eersel koopt deze voorziening gezamenlijk in met de BOV-Kempen gemeenten. Een inhoudelijke doorontwikkeling van deze voorziening heeft aanleiding gegeven tot een aantal veranderingen die per 1 april 2022 in zijn gegaan. Sinds 1 april 2022 wordt gekozen voor inspanningsgerichte financiering, waarbij alleen de werkelijk gewerkte uren in rekening worden gebracht. Voorheen waren de overeenkomsten gebaseerd op resultaatfinanciering, waarbij een zorgaanbieder naar eigen inzicht inzet pleegt ten behoeve van vooraf vastgestelde doelen. Door deze aanpassing is het mogelijk geworden om te werken met een eenduidige en objectieve koppeling tussen prestatie en tarief. Hierdoor is een beter zicht ontstaan op wat er daadwerkelijk 14

aan hulp of ondersteuning door de zorgaanbieder wordt geleverd aan de cliënt. Dit maakt dat de gemeente beter kan sturen op wat er van een zorgaanbieder wordt verwacht en dat een cliënt meer zicht heeft op wat hij/zij van een zorgaanbieder mag verwachten. Beschermd wonen In het kader van de Wmo bieden gemeenten haar inwoners de voorziening ‘beschermd wonen’ aan. Het doel van beschermd wonen is om mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving te begeleiden en ondersteunen. Dat vraagt een basisniveau van voorzieningen, geschikte woningen, kennis en een goede samenwerking tussen gemeenten, ketenpartners en zorgverzekeraars. De inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid voor de uitvoering van beschermd wonen als onderdeel van de Wmo ligt nu nog bij de centrumgemeenten. De bedoeling was dat deze verantwoordelijkheid vanaf 2023 fasegewijs overgeheveld wordt naar alle gemeenten. Begin 2022 werd echter bekend dat de ingangsdatum is verschoven naar 1 januari 2024. Pilot Wijk-GGz In april 2022 is gestart met de pilot Wijk-GGz. De Wijk-GGz gaat af op meldingen van (ernstige) overlast of zorgwekkende situaties van wijkbewoners. Zij gaan het contact aan met de inwoner en de omgeving om een inschatting te maken van de situatie. Zij onderzoeken wat er nodig is en welke ondersteuning er eventueel ingezet moet worden.

De wijk-GGz richt zich met name op burgers bij wie vermoedens of signalen zijn van sociaal-maatschappelijke of psychische problematiek. Het doel is om verdere escalatie van overlast en onveilige situaties in de wijk te beperken of te voorkomen. Deze onveiligheid kan ontstaan bij de burger zelf of bij zijn/haar omgeving. Gezondheid In 2021 is het Kempisch Preventieakkoord 2021-2023 vastgesteld. Hierin zijn onder andere de programma’s Kansrijke Start en Eén tegen eenzaamheid opgenomen als onderdeel van het gezondheidsbeleid. Deze programma’s zijn in 2022 verder doorontwikkeld wat heeft geleid tot Kempische coalities/netwerken die samenwerken aan gezondheidsvraagstukken. Daarnaast zijn verschillende projecten samen met organisaties en inwoners voorgezet en zijn nieuwe activiteiten opgepakt. In de programmabegroting van 2022 is aangegeven dat de ‘Nota Gezondheid 2018-2021 gemeente Eersel’ vervangen zou worden in 2022 voor een nieuwe nota gezondheid. Dit is echter niet gehaald om een aantal redenen. In 2022 werd duidelijk dat het landelijk gezondheidsbeleid een andere vorm zou krijgen door toe te werken naar integrale plannen voor domein overstijgend beleid: zowel lokaal als regionaal. De domeinen sport, gezondheid, sociale basis en omgeving worden gestimuleerd om te ontschotten.

De overheid ondersteunt dat middels financiële impulsen die in 2023 voor vier jaar aangevraagd kunnen worden door gemeenten. Om dit te verantwoorden en voortvarend te werk te gaan, vraagt dit om een integraal plan van aanpak. De focus in 2022 hebben we daarom gelegd op de voorbereiding van deze ontschotting en het maken van een integraal plan. In 2023 zal dit verder vorm gaan krijgen. Hierin wordt het lokale gezondheidsbeleid, het Sport- en beweegakkoord en het Kempisch Preventieakkoord meegenomen. Dit levert een samenhangend gezondheidsaanpak gemeente breed op. Vrijwilligers Veel inwoners zetten zich vrijwillig in. Deze inzet is van groot belang voor de leefbaarheid van onze gemeente. Daarnaast ervaren de meeste vrijwilligers hun vrijwilligerswerk als positief. De gevolgen van corona waren ook in 2022 voelbaar voor het vrijwilligerswerk. Gelukkig is er weer een stijgende lijn te zien in het aantal inwoners dat vrijwilligerswerk doet, blijkt uit de burgerpeiling 2022. Maar we zijn nog niet op het niveau van de periode voor corona. Daardoor ervaren veel verenigingen en stichtingen knelpunten bij het invullen van hun vrijwilligersvacatures, soms ook op cruciale plekken binnen hun organisaties. Dit vraagt een andere, meer flexibele, manier van werken en kijken naar het vrijwilligerswerk binnen veel vrijwilligersorganisaties.

Het is op de lange termijn voor de meeste vrijwilligersorganisaties namelijk niet houdbaar om dezelfde taken en activiteiten met minder mensen op te pakken. We zagen op de website Eerselvoorelkaar de typische coronahulpvragen dalen vanaf medio 2022 (denk aan boodschappenhulp en vervoer), maar de vraag naar vrijwilligers voor maatjescontact blijft groot, ook nu corona niet meer het dagelijks leven beheerst. Net als voorgaande coronajaren werd afgelopen jaar minder gebruik gemaakt van ondersteunende voorzieningen van de gemeente (vrijwilligersverzekering, evenementenverzekering, subsidie voor scholing). Ook heeft de coronaperiode en de dreiging van een nieuwe coronagolf medio 2022 ertoe geleid dat we ervoor hebben gekozen om grotere activiteiten als een vrijwilligersmarkt niet te organiseren in 2022. 15

Nadat in 2021 het vrijwilligersbeleid is geëvalueerd, zijn in 2022 de contouren voor het nieuwe vrijwilligersbeleid, als onderdeel van het Welzijnsplan 2023-2026 uitgezet. Dit wordt in 2023 verder opgepakt. Dorpsparticipatie We blijven waar mogelijk de inwoners die zich willen inzetten voor hun eigen leefomgeving stimuleren en faciliteren. De inzet van participatieprogramma Dorpen Maken Het Verschil en onze medewerker dorpsparticipatie geven, zowel financieel als in meedenken en proactieve steun, mogelijkheden waarmee initiatieven mogelijk worden die de saamhorigheid en sociale betrokkenheid in de kernen van onze gemeente ten goede komen. Naast vele kleinere initiatieven zijn mede door tussenkomst van het participatieprogramma in 2022 de Duofietsen Duizel, het beweegplein in Knegsel en het toegankelijk pad rondom het Groot Meer gerealiseerd. De geluiden die we terug horen zijn louter positief en daarom zetten we de ingeslagen weg door.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Vrijwilligers; 2. Voorzieningen jeugd en jongeren; 3. Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten; 4. Sociaal cultureel werk; 5. Volksgezondheid INVESTERINGEN Beschikbaar

Uitgaven

Restant-

Over te

gesteld

tot en met

krediet

boeken

585.506

1.914.494

1.914.494

0

60.000

60.000

323.189

160.070

163.119

163.119

285.000

207.440

77.560

77.560

3.168.189

953.015

2.215.174

2.215.174

Jaar

Omschrijving kapitaalwerk

2021

Maatsch.dienstverl. en gezondheid Transformatie kerkgebouw tot gsh Steensel

2.500.000

2022

Onderzoek luchtbehandeling installaties GSH (2022)

60.000

Andere kijk op dorpsraden Actieplan eikenprocessierups 2020-2022

dienstjaar

2019/2022 2020

Totaal programma:

Toelichting: Transformatie kerkgebouw tot gemeenschapshuis Steensel (2021) Het project loopt ruim een jaar en er zijn goede stappen gemaakt. Er ligt nu een voorlopig ontwerp waar zowel de coalitie Hart van Steensel als de welstand- en monumentencommissie akkoord op heeft gegeven. Insteek is om medio 2023 een aannemer te contracteren. Na deze procedure kan er dan in het bouwteam het voorlopige ontwerp worden omgezet tot een definitief ontwerp. Dit zal waarschijnlijk tot eind 2023 in beslag nemen. Vervolgens kan er een bouwvergunning aangevraagd worden, zodat er in het eerste kwartaal 2024 gestart kan worden met de transformatie van de kerk (mits er geen bezwaren komen). Onderzoek naar luchtbehandeling installaties gemeenschapshuizen/MFA’s De afgelopen jaren zijn er met regelmaat signalen en klachten ontvangen over de kwaliteit van het binnenklimaat in de verschillende gemeenschapshuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s). Deze klachten gaan over hoge temperaturen en de luchtkwaliteit. Dit geldt in meer en mindere mate voor alle gemeenschapshuizen en MFA’s. Gemeenschapshuis De Rosdoek in Wintelre heeft in 2018 op eigen initiatief en voor eigen rekening reeds aanpassingen gedaan aan de luchtbehandelingsinstallatie. Ook is de discussie over de mate van ventilatie en voldoende luchtverversing afgelopen jaar nog nadrukkelijker naar voren gekomen als gevolg van Corona.

Voldoende ventilatie verlaagt de kans op besmetting. In een onderzoek moeten per gemeenschapshuis/MFA de situatie en mogelijkheden met betrekking tot de luchtverversing en 16

koeling geïnventariseerd worden. Hierbij worden tevens oplossingsrichtingen met bijbehorende kosten in kaart gebracht. Dit onderzoek is doorgeschoven naar 2023. Krediet andere kijk op dorpsraden Dit krediet is feitelijk het budget van participatieprogramma Dorpen Maken Het Verschil. Dit participatieprogramma stimuleert en faciliteert onze inwoners om initiatieven en activiteiten te ontplooien die de leefbaarheid en sociale betrokkenheid vergroten. Met het vaststellen van de begroting 2022 is er door uw raad € 200.000,-- beschikbaar gesteld, waardoor het participatieprogramma Dorpen Maken Het Verschil kan continueren tot en met 2025. Het restantkrediet moet derhalve overgeheveld worden naar 2023. Actieplan eikenprocessierups De uitgevoerde werkzaamheden hebben de overlast van de eikenprocessierups significant doen verminderen. We hopen zelfs dat de eikenprocessierups op zijn retour is in Nederland. Echter valt er nog veel winst te behalen door de bermen langs de eikenlanen ecologisch in te richten. Uit een analyse blijkt dat er enkele bermen breed genoeg zijn om deze aan te planten met struiken. Het inplanten met inheemse struiksoorten heeft een positief effect op de biodiversiteit en de natuurlijke bestrijding van de eikenprocessierups. Zo voorkomen/verminderen we ook in de toekomst mogelijke overlast van de eikenprocessierups.

In 2022 hebben we weer nestkasten uitgedeeld aan inwoners. Hier was heel veel animo voor. In 2023 vindt er weer een uitdeelactie plaats. Overeenkomstig de financiële verordening heeft het college de mogelijkheid om af te wijken van het beleid om kredieten na drie jaar af te sluiten. Daarom wordt voorgesteld het restantkrediet over te boeken naar 2023. EXPLOITATIE Programma: Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Productgroep Begroting 2022

Werkelijk 2022

Verschil 2022

Primitief

Na wijziging

18.420 2.974.625 4.760.062 441.909 804.854

18.420 2.659.605 5.496.480 1.939.234 886.338

15.858 2.481.820 5.061.340 1.547.743 857.386

2.562 177.785 435.140 391.491 28.952

Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) BATEN Vrijwilligers Voorzien. jeugd en jongeren Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Sociaal cultureel werk Volksgezondheid

8.999.870

11.000.077

9.964.148

1.035.929

0 37.000 141.000 95.179 0

0 37.000 173.000 1.095.179 35.000

0 0 170.621 620.507 18.759

0 -37.000 -2.379 -474.672 -16.241

Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.)

273.179

1.340.179

809.888

-530.291

LASTEN Vrijwilligers Voorzien. jeugd en jongeren Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Sociaal cultureel werk Volksgezondheid

Programma: Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Productgroep Begroting 2022 LASTEN Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten 17

Werkelijk 2022

Verschil 2022

Primitief

Na wijziging

8.999.870 335.834 2.248.857

11.000.077 595.834 2.796.688

9.964.148 296.437 2.596.676

1.035.929 299.397 200.012

11.584.561

14.392.599

12.857.260

1.535.339

273.179 0

1.340.179 260.000

809.888 48.828

-530.291 -211.172

273.179

1.600.179

858.716

-741.463

Saldo programma

11.311.382

12.792.420

11.998.545

Met betrekking tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11. De onderstaande analyse gaat alleen over de externe kosten, dus zonder apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met kapitaallasten/afschrijvingen ineens).

Productgroep Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Zorg gerelateerde welzijnsvoorzieningen (voordeel van 61.000,-- op de lasten) Centrumgemeenten ontvangen jaarlijks rijksmiddelen ‘decentralisatie-uitkering vrouwenopvang’ (bekend als de ‘DUVO-middelen’). In 2021 is een bedrag van € 48.000,-- ontvangen, welke middels een budgetoverheveling is toegevoegd aan het budget van 2022. Dit bedrag dient te worden besteed aan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis meldingen (specifiek huiselijk geweld en kindermishandeling) worden door het Algemeen Maatschappelijk werk van Lumens opgepakt als de meldingen volwassenen betreffen en door het CJG+ als er kinderen in het spel zijn. We zien dat er verbeteringen mogelijk zijn in het opvolgen van de signalen 18+. We zijn in overleg met Lumens om extra inzet te plegen op deze signalen. Hieraan zijn kosten verbonden, maar we weten op dit moment nog niet hoe hoog deze kosten zijn. De extra inzet willen we bekostigen uit de middelen Decentrale uitkering vrouwenopvang (DUVO). Om die reden wordt het budget van 2022 van € 48.000,-- overgeheveld naar 2023. Welzijn specifiek (voordeel van € 32.000,-- op de lasten) Voor 2022 is een bedrag begroot van € 32.000,-- voor de uitgaven van de Wijk GGz’er.

Deze middelen worden ingezet om een wijk GGz’er aan te trekken om zorg en ondersteuning aan inwoners waarbij sprake is van verward en onbegrepen gedrag samen met andere partijen zo adequaat mogelijk te organiseren. Omdat de pilot later is gestart zijn er minder uitgaven geweest dan verwacht in 2022. Hierdoor zijn alle kosten gedekt door de subsidie ZonMW, waardoor het bedrag van € 32.000,-- niet is ingezet. Wet maatschappelijke ondersteuning – Hulp bij het huishouden In de eerste bestuursrapportage is € 106.000,-- bijgeraamd. In de tweede bestuursrapportage nog eens € 69.000,--. De werkelijke kosten zijn € 118.401,-- lager dan geraamd in de actuele begroting. WMO (overige additionele taken) (voordeel van € 40.000,-- op de baten) Op grond van het hoofdlijnenakkoord GGZ 2019-2022 zijn middelen aan Eindhoven beschikbaar gesteld. De middelen Hoofdlijnenakkoord GGZ 2020, die door Eindhoven als voormalig centrumgemeente Beschermd Wonen zijn ontvangen voor de uitvoering van het hoofdlijnenakkoord GGZ en die vanaf 1 januari 2021 zijn toegevoegd aan de budgetindicaties van aanbieders die Beschermd Wonen (en begeleiding) bieden in de regio Eindhoven en die niet zijn besteed in 2020, worden verdeeld in de regio Beschermd Wonen. In het Bestuurlijk overleg Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang (d.d. 22 april 2021) zijn afspraken gemaakt over de verdeling van de middelen.

Op grond van deze afspraken heeft Eersel € 39.746,82 ontvangen en toegevoegd aan de post “Wmo overige additionele taken”. De middelen kunnen worden ingezet voor een wijk-GGz’er. Wet maatschappelijke ondersteuning – begeleiding zorg in natura (zin) en PGB Bij de eerste bestuursrapportage is € 338.000,-- bijgeraamd. De werkelijke kosten zijn € 193.670,-lager dan de actuele begroting. Wet maatschappelijke ondersteuning - huishoudelijke verzorging (PGB) In de eerste bestuursrapportage is € 20.000,-- afgeraamd. De werkelijke kosten zijn € 26.920,-- lager dan in de actuele begroting. Wet maatschappelijke begeleiding (PGB) Bij de eerste bestuursrapportage zijn de uitgaven met € 70.000,-- naar boven bijgesteld. De werkelijke uitgaven zijn € 18.687,-- lager dan aangegeven in de actuele begroting. Wet maatschappelijke ondersteuning - Woonvoorzieningen In de primitieve begroting was € 70.000,-- aan uitgaven geraamd. De werkelijke uitgaven zijn € 56.880,-- hoger dan geraamd. Productgroep Sociaal cultureel werk Gemeenschapshuizen (nadeel van € 101.000,-- op de baten) 18

793.875

Als gevolg van de actualisering van de onderhoudsvoorziening bij gemeentehuizen is per saldo € 100.697,-- gestort in de onderhoudsvoorziening als gevolg van de actualisering van de onderhoudsvoorziening bij de gemeenschapshuizen. Energiearmoede (voordeel van € 960.000,-- op de lasten) Tijdens de raadsvergadering van 1 november 2022 is het amendement ‘Amendement Energiearmoede’ aangenomen waarbij per direct € 1.000.000,-- exploitatiebudget beschikbaar is gesteld. Met dit exploitatiebudget is het mogelijk om: - ondersteuning aan verenigingen, stichtingen en andere maatschappelijke instellingen mogelijk te maken en daarbij concrete duurzaamheidsafspraken te maken. - op korte termijn inkomens boven de 120% van het wettelijk sociaal minimum te beoordelen via de bijzondere bijstand. - daarnaast te onderzoeken welke lokale maatregelen (binnen de wettelijke mogelijkheden) bovenop bovenstaande maatregelen nog mogelijk zijn om inwoners extra te ondersteunen. Van dit exploitatiebudget van € 1.000.000,-- resteert nog een bedrag van € 960.000,--. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2023 middels de budgetoverheveling. Productgroep Volksgezondheid Preventieakkoord (voordeel van € 29.000,-- op de lasten en nadeel van € 25.000,-- op de baten) Voor de uitvoering van het Preventieakkoord in 2022 en 2023 is € 35.000,-- per jaar begroot.

€ 10.000,-- wordt gedekt vanuit rijksbijdragen en € 25.000,-- door een onttrekking uit de algemene reserve. Voor de uitvoering van het preventieakkoord zijn in 2022 geen uitgaven geweest. Hierdoor is er een onderschrijding van € 29.000,-- op de post lokaal gezondheidsbeleid de Kempen. De begrote onttrekking van € 25.000,-- uit de algemene reserve is hierdoor niet benodigd.

19

2.

Onderwijs Wat hebben we bereikt / gedaan?

Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Als gemeente de mogelijkheid scheppen om onderwijs te volgen in goede gebouwen en in nabijheid van de woonomgeving.” Beleidsterrein/ subdoel Onderwijs/ Leerplicht

Indicator / Norm

Realisatie

Absoluut verzuim per 1000 inwoners * (bij absoluut verzuim is een leerling niet ingeschreven op school)

2020: Eersel: 0 Nederland: 2,7 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 2,6

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

Relatief verzuim per 1000 inwoners * (bij relatief verzuim is een leerling ongeoorloofd afwezig)

2021: Eersel: 2 (lager i.v.m. schoolsluiting corona) Nederland: 20 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 14

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2020: Eersel: 6 (lager i.v.m. schoolsluiting corona) Nederland: 20 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 14

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

2021: Eersel; 1,1% Nederland: 1,9% Gemeenten tot 25.000 inwoners 1,5%

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2018: Eersel: 1,2% Nederland: 2,0%

20

Wat gaan we daarvoor doen? De leerplichtambtenaar controleert intensief of leerplichtigen ingeschreven staan op een school. Daarnaast zet de leerplichtambtenaar samen met het Regionale Meld en Coördinatie punt (RMC) voor voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) in op afspraken tussen het voortgezet onderwijs (VO) en MBO ter voorkoming van absoluut verzuim.

De leerplichtambtenaar beperkt verzuim zoveel mogelijk door: *een goede leerplichtadministratie; *intensieve contacten met scholen, leerlingen/ouders, (keten)partners; *regionale samenwerking.

De leerplichtambtenaar en het RMC voeren wettelijke taken uit om de voortijdig schoolverlaters in kaart te brengen, te volgen en te begeleiden naar school, werk, een combinatie van beiden of hulpverlening. Het RMC werkt daarvoor samen met 21 gemeenten in de regio.

Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1,4% (2019) * De indicator is gewijzigd van procentueel naar per 1000 inwoners, zodat deze gelijk is aan de indicator op Waar staat je gemeente Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2022 Onderwijshuisvesting (nieuwbouw, uitbreiding) van primair, voortgezet en speciaal onderwijs De gemeente heeft zorgplicht voor nieuwbouw en uitbreiding van onderwijshuisvesting voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Onder de zorgplicht vallen ook constructiefouten en herstel in geval van bijzondere omstandigheden. Met ons Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs pakken we dat aan op basis van een meerjarenplanning met een langere termijnvisie en beleidsrijk. In 2022 hebben we, samen met de schoolbesturen en kinderopvang, gewerkt aan de actualisatie van het IHP. Om te komen tot een gedragen IHP hebben we langer nodig gehad dan eerder ingeschat. Dit betekent dat het geactualiseerde IHP pas in 2023 vastgesteld gaat worden. In het geactualiseerde IHP is aandacht voor een structurele oplossing van het ruimtegebrek bij enkele scholen. In 2022 is met alle partners van het gebouw (schoolbestuur RBOB De Kempen, kinderopvang Nummereen en de GGD) gezocht naar een tijdelijke oplossing voor het acute ruimtegebrek. In 2022 is dat nog gevonden in een ruimte van de kinderopvang (gezamenlijk gebruik onderwijs en buitenschoolse opvang).

Voor 2023 en verder is een andere tijdelijke oplossing noodzakelijk vooruitlopend op de structurele oplossing in het IHP. Toezicht en handhaving leerplicht Onze gemeente heeft in 2022 uitvoering gegeven aan het toezien op en handhaven van de Leerplichtwet. Onze gemeente telde in het schooljaar 2021-2022 2.596 leerplichtige (5-16 jaar) en kwalificatie plichtige (16 tot 18 jaar) jongeren. Er zijn in totaal acht vrijstellingen van onderwijsinschrijving afgegeven vanwege uiteenlopende redenen. Er zijn 28 meldingen binnengekomen van absoluut verzuim (geen schoolinschrijving bekend), waarvan 26 jongeren weer werden ingeschreven. Luxeverzuim (o.a. vanwege vakantie) is negen maal bij leerplicht gemeld. De 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant werken samen om invulling te geven aan de leerplichtwet en het Regionale Meld en Coördinatie punt (RMC). De gemeente Eindhoven voert als contactgemeente de regiefunctie uit voor de RMC-regio. Het RMC beleidskader 2021-2024 is per 1 april 2021 vastgesteld door de bestuurscommissie. Volwasseneneducatie De middelen voor volwasseneneducatie worden per regio vastgesteld en daarna toegekend aan de ‘contactgemeente’ gemeente Eindhoven. De gemeente Eindhoven heeft, in afstemming met de regiogemeenten, in 2017 een Regionaal Educatief Plan 2018-2022 vastgesteld.

Aan de hand van dat plan hebben we ook in 2022 uitvoering gegeven aan het verzorgen van volwasseneneducatie. DigiTaalhuis Kunnen lezen, schrijven en rekenen en het hebben van digitale vaardigheden zijn elementaire voorwaarden om volwaardig te kunnen participeren in onze samenleving. Om zo veel mogelijk inwoners te bereiken die behoren tot de laaggeletterde doelgroep is er in Eersel een DigiTaalhuis opgericht. Wij hebben dit gedaan in de vorm van een pilot, die voor 2023 met één jaar verlengd wordt. Het DigiTaalhuis gaat actief op zoek naar inwoners die onder de doelgroep vallen en biedt onderwijs aan op het gebied van taal-, reken- en digitale vaardigheden.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Wettelijke onderwijstaken; 2. Lokaal onderwijs; 3. Volwasseneneducatie.

21

INVESTERINGEN Jaar

Omschrijving kapitaalwerk

Beschikbaar

Uitgaven

Restant-

Over te

gesteld

tot en met

krediet

boeken

dienstjaar

10/11/12/13/14/15 /21 2018/2019/2020/ 2022 2021 2021/2022

Onderwijs en educatie Binnenmilieu onderwijs (OHP '10+'11+12+13+14+15)

358.693

153.050

205.643

205.643

1.123.408

1.123.408

0

0

Ventilatiemaatr basisschool st Lucij en Disselboom

260.920

232.636

28.284

28.284

Digitaalhuis (MIP 21+22)

36.000

36.401

-401

0

1.779.021

1.545.495

233.526

233.927

Uitbreiding 't Busseltje

Totaal programma:

Toelichting: Binnenmilieu onderwijs Dit restantkrediet betreft een budget voor maatregelen ten behoeve van het binnenklimaat van een aantal scholen die in het verleden geen gebruik hebben kunnen maken van de subsidieregeling op dit gebied. Het krediet dat nog resteert is voor het grootste gedeelte voor het Rythovius College. In het huidige Integraal Huisvestingsplan (IHP) is opgenomen dat dit budget wordt bezien in het kader van de mogelijke renovatie. De structurele oplossing zal opgenomen worden in het geactualiseerde IHP dat in 2023 wordt vastgesteld. Het restantkrediet dient volledig overgeboekt te worden naar 2023. Uitbreiding ’t Busseltje In het huidige IHP is de uitbreiding van basisschool ’t Busseltje opgenomen. Medio 2021 is het schoolbestuur, als bouwheer, gestart met de bouw van de uitbreiding en eind 2021 is het in gebruik genomen. Het schoolbestuur heeft de uitbreiding voorgefinancierd en begin 2022 zijn de stukken aangeleverd op basis waarvan de gemeente, na beoordeling, tot uitbetaling is overgegaan. Ventilatiemaatregelen basisschool Sinte Lucij en De Disselboom Schoolbestuur Veldvest heeft voor twee scholen, Sinte Lucij en De Disselboom, aan de gemeente gevraagd subsidie aan te vragen in het kader van de Subsidieregeling Ventilatie scholen (SUViS). Tevens is hiervoor een bijdrage van de gemeente gevraagd. Ook bekostigt het schoolbestuur een gedeelte zelf.

De raad heeft op 1 juni 2021 hiermee ingestemd. In 2021 zijn de ventilatiemaatregelen gerealiseerd in basisschool De Disselboom. Bij basisschool Sinte Lucij is een gedeelte van de maatregelen gerealiseerd en dat gedeelte is ook financieel afgehandeld. De maatregelen die nog opgepakt moeten worden wil het schoolbestuur graag in afwachting van, en in samenhang met, een eventuele renovatie aanpakken. Dit moet in het geactualiseerde IHP opgenomen worden. Dit betekent dat het restantkrediet overgeboekt moet worden naar 2023. Op uiterlijk 31 augustus 2024 moeten de maatregelen gerealiseerd zijn (en uitstel is mogelijk tot en met 28 februari 2025). DigiTaalhuis In september 2021 is het DigiTaalhuis in Eersel geopend. De pilot was voor een periode van twee jaar en is met één jaar verlengd.

22

EXPLOITATIE Programma: Onderwijs en educatie Productgroep

Begroting 2022 Primitief Na wijziging

LASTEN Wettelijke onderwijstaken Lokaal onderwijs Volwasseneneducatie

Werkelijk 2022

Verschil 2022

572.053 87.767 6.097

732.020 401.733 11.097

872.607 93.280 11.096

-140.587 308.453 1

Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) BATEN Wettelijke onderwijstaken Lokaal onderwijs Volwasseneneducatie

665.917

1.144.850

976.983

167.867

123.016 63.767 0

176.367 377.733 0

180.649 73.480 0

4.282 -304.253 0

Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.)

186.783

554.100

254.129

-299.971

Programma: Onderwijs en educatie Productgroep

Begroting 2022 Primitief Na wijziging

LASTEN Totaal lasten (excl. kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten Saldo programma

Werkelijk 2022

Verschil 2022

665.917 561.451 162.738

1.144.850 581.883 162.738

976.983 506.498 168.746

167.867 75.385 -6.008

1.390.106

1.889.471

1.652.227

237.244

186.783 0

554.100 18.000

254.129 18.000

-299.971 0

186.783

572.100

272.129

-299.971

1.203.323

1.317.371

1.380.098

-62.727

Met betrekking tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11. De onderstaande analyse gaat alleen over de externe kosten, dus zonder apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met kapitaallasten/afschrijvingen ineens).

Productgroep Wettelijke onderwijstaken Onderwijshuisvesting (nadeel van € 73.000,-- op de lasten) De storting in de bestemmingsreserve decentralisatie onderwijshuisvesting is € 72.993,-- hoger dan oorspronkelijk begroot. Vanwege een lagere rentelast zijn de kapitaallasten lager dan begroot waardoor de storting hoger is. Productgroep Lokaal Onderwijs NPO Middelen (voordeel van € 306.706,-- op de lasten en voordeel van € 306.706,-- op de baten) Voor het nationaal programma onderwijs is een bedrag ontvangen van € 321.226,-- in de vorm van een specifieke uitkering. Deze middelen kunnen tot de periode van schooljaar 2024-2025 worden besteed. Ze bieden gemeenten de mogelijkheid om in samenwerking met scholen en lokale partijen maatregelen te treffen om de onderwijsvertragingen bij kinderen als gevolg van COVID-19 in te lopen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak in aanvulling op de interventies die scholen zelf nemen. In 2022 is € 7.260,-- uitgegeven. Het restant is overboekt naar vooruitontvangen bedragen op de balans. Dit bedrag is besteed aan onderzoek naar de specifieke behoeften die er binnen onze gemeente zijn. In 2023 komen scholen en andere lokale partijen met concrete voorstellen waaraan ze de middelen gaan besteden.

De verwachting is dat de middelen vanaf 2023 tot en met schooljaar 2024-2025 volledig besteed zullen gaan worden Productgroep Volwasseneneducatie Geen significante afwijkingen 23

3.

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Wat hebben we bereikt / gedaan?

Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Een aantrekkelijk woon- en leefklimaat voor huidige en toekomstige bewoners.” Beleidsterrein/ subdoel Een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen

Indicator / Norm

Realisatie

Demografische druk (de som van het aantal personen van 0-20 jaar en ≥ 65 jaar in vergelijking tot de personen van 20 tot 65 jaar, uitgedrukt in percentage)

2022 Eersel: 76,9% Nederland: 70,3% Gemeenten < 25.000 inwoners: 80,2%

(verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2020 Eersel: 75,6% Nederland: 70% Gemeenten < 25.000 inwoners: 79,4%

Wat gaan we daarvoor doen? Zoveel mogelijk diverse woningtypen aanbieden. Om de garanderen dat er voldoende betaalbare woningen worden gebouwd, dient elk plan minimaal 37% sociaal (huur- en koop) te bevatten.

2019 Eersel: 74,9% Nederland: 69,8% Gemeenten < 25.000 inwoners: 79,0% (bron: waarstaatjegemeente)

Aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen (verplicht) Norm: > het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners

2021 Eersel: 11,9 Nederland: 8,9 Gemeenten < 25.000 inwoners: 8,7 2019 Eersel: 15,6 Gemeenten < 25.000 inwoners: 9,3 (bron: waarstaatjegemeente)

Gemiddelde WOZ waarde (x 1.000) (verplicht)

2022 (voorlopig) Eersel: € 397 Nederland: € 317 Gemeenten < 25.000 inwoners: € 344 2021 Eersel: € 348 Nederland: € 290 Gemeenten < 25.000 inwoners: € 314 24

Over de komende vijf jaar is het gemiddeld aantal woningen per jaar dat opgeleverd wordt 110. Dat is ongeveer 13,3 per 1.000 woningen.

Norm: n.v.t. Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

(bron: waarstaatjegemeente)

2022 Eersel: € 670 Nederland: € 823 Gemeenten < 25.000 inwoners: € 748 (2020)

(verplicht) (bron: waarstaatjegemeente)

Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (verplicht) Norm: < het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners Aantal te realiseren woningen en in aanbouw te nemen woningen

2022 Eersel: € 818 Nederland: € 905 Gemeenten < 25.000 inwoners: € 826 (2020)

Te bouwen tussen 2022-2032 1.210 woningen. *