Transcript Gemeenteraad 10.07.2023

Komt dat omdat dat beleid nog in gang gezet moet worden en gaan we dat in 2023 niet meer zien? Dus gaarne toch wel even een stukje toelichting van de wethouder of dit eenmalig nog is in 2022 en dat we in 2023 dat beleid meer in de cijfers terug gaan zien. En dan tenslotte nog één opmerking, we hebben gezien dat het dit jaar wel heel moeizaam is gegaan om de jaarrekening samen te stellen. Nou we hebben begrepen dat dat met personele problemen en onderbezetting te maken heeft gehad. Hebben wel gehoord van het van de portefeuillehouder, dat die behoorlijk tevreden is op de nieuwe bezetting zoals die er nu zit. Dus zit daar in de hoek. Dus we mogen hopen dat dat volgend jaar, nu de eerste ervaringen zijn opgedaan, dat dat een beter proces gaat worden. Dus we hopen dat in de toekomst tot de snellere behandeling zal leiden. En we willen in ieder geval alle betrokkenen bij de jaarrekening, ook de mensen die hier aanwezig zijn, bedanken. Want we weten dat het toch een groot project is en veel tijd in gaat zitten om dat allemaal goed te doen, zeker met een accountant die ook goed over de schouders meekijkt. Dus wat dat betreft nogmaals bedankt voor wat er aan energie ingestopt is, maar we hopen dat het volgend jaar toch wel wat sneller door de molen kan. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van het CDA, de heer Van Schaik.

De heer Van Schaik: Het was een jaar van plussen en minnen. Zowel in de financiële zin als in de projecten. We onttrokken daarvoor een flink bedrag uit de algemene reserve. We kwamen uiteindelijk daardoor ook op een positief resultaat uit, dat we nu weer verdelen over de verschillende potjes reserves. U heeft ons akkoord hierover, echter de implementatie van de kosten en de vergoeding van het Rijk van de opvang van Oekraïners blijft toch wel een beetje een scheef beeld geven voor de jaarrekening. Het beeld dat hierdoor bericht wordt verkregen, is dat Eemnes, en bijna alle andere gemeentes ook overigens, heeft verdiend aan de opvang. Iets wat wij verre van ons willen houden. Daarom vragen wij het college om in het najaar de tussenbalans eens op te maken, met wat daadwerkelijk nu de kosten waren en nu wellicht vandaag de dag zijn, en in de toekomst nog verwacht worden. En dit dan uiteraard aan ons te presenteren. Met betrekking tot de jaarrekening zelf

hopen we dat deze volgend jaar wat eerder in de tijd tot stand komt, daar de procedure dit jaar niet de schoonheidsprijs heeft verdiend. Wat zijn weerklank heeft op onze taak als volksvertegenwoordigers om deze inhoudelijk te kunnen beoordelen en vast te stellen. We sluiten hoofdstuk 2022 vandaag af met onze dank richting college en de ambtenaren voor hun inzet en betrokkenheid. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Schade. De heer Schade: Dank u wel voorzitter. Natuurlijk ook van onze kant dank aan de ambtenaren die betrokken zijn geweest bij het met stoom en kokend water tot stand laten komen van de jaarrekening. De jaarrekening die nu als ik goed begrepen heb, de handtekening van de accountant heeft. Dus we kunnen er van alles nog van vinden, maar het ligt vast. Vele opmerkingen hier gemaakt. Eigenlijk had ik het uitstekende verslag van mevrouw de Leeuw van de laatste BSN-commissie willen voorlezen over dit onderwerp. Maar de heer De Zeeuw was me voor, dus dat kan ik achterwege laten. Wij zijn tevreden en gelukkig met het feit dat er een positief resultaat gezien, gebleken is. Maar het is natuurlijk ook een heleboel goedmaker rij van zaken die zijn uitgesteld in het afgelopen jaar en die dit jaar gedaan moeten worden. Met verdriet constateren we het totaal verdwijnen van de reserve Sociaal Domein.

Dus daar ligt een grote uitdaging voor deze gemeente in het lopend en de komende jaren. En dit alles gezegd hebbende, toch dank voor deze jaarrekening en voor de inspanningen die verricht zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Kom ik bij de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Dank u. We hebben het hier over de jaarrekening en dat is eigenlijk niet veel anders dan terugkijken naar een verslag van hoe het vorig jaar gegaan is. De heer De Zeeuw heeft daar het een en ander over gezegd. En het enige waar je misschien nog iets van zou kunnen vinden, is de manier waarop je dat overschot van 1,3 miljoen besteedt. De heer De Zeeuw had het over een, ik geloof dat die zei dat het een compliment, dat het leuk, 1,3 miljoen overschot. Maar hij memoreerde zelf ook al, de heer Schade memoreerde dat ook, dat er in ieder geval voor 500 duizend gulden, euro's zijn er tegenwoordig geloof ik, dingen zijn die we niet gedaan hadden. Die we wel begroot hadden en voorgenomen hadden om te doen in 2022, maar doorschuiven na dit jaar of misschien nog wel later. En dat is natuurlijk eigenlijk geen goede zaak.

Nou begrijpen we dat de opvang van Oekraïners en corona een zware druk hebben gelegd op de ambtelijke capaciteit, maar het blijft toch een zorg dat dingen telkens opgeschoven worden, voor ons uitgeschoven worden en dat het allemaal weer veel langer duurt en daardoor ook weer duurder wordt. Rest mij niet anders dan te zeggen dat we verder in kunnen stemmen. Nog één dingetje. Dat vond ik wel aardig, de heer De Zeeuw die had het over die die constructie dat de investeringen die we als gemeente gedaan hebben in een aparte BV te zetten. Dan drukt het niet zo op de balans of zo. Ik ben geen boekhouder, gelukkig, maar dat vind ik echt een boekhoudkundige druk. Het is toch niet anders dat wij als gemeenschap, als Eemnes geld geïnvesteerd hebben in onze toekomst en dat we daar dus ook schulden voor aangegaan zijn? En dat hoef je ook niet te verbloemen. Maar je moet natuurlijk wel vaart maken met het actualiseren van die investeringen, maar goed, daar hebben we het een andere keer over. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar wethouder Havinga over de Jeugdzorg en het JGT. Mevrouw Havinga: Dank u wel voorzitter. De vraag was inderdaad van, we hebben minder besteed hier in het lokale team en meer in de regio. Terwijl dat zou toch eigenlijk misschien andersom moeten zijn.

Nou is het wel zo dat als er een complexe vraag is en die gaat naar de regio, dat ook de complexiteit van de vraag eigenlijk alleen maar toeneemt. Dus er is gewoon zoveel en langdurige zorg nodig op het moment dat ze daar komen, dat we daar het afgelopen jaar gewoon tot twee keer toe budget bij hebben moeten schalen. Aan de andere

kant zien we wel, en dat is denk ik ook uw antwoord, want volgens mij vroeg u ook van die wachttijden, kunt u daar nog iets over vertellen hoe dat nou dan verbeterd is? Moet ik wel zeggen, dat gaat over de wachttijden hier, want als het gaat over de wachttijden in de specialistische jeugdzorg, die neemt alleen maar toe. En dat maakt ook eigenlijk de druk op ons eigen team weer groter. Want die functioneren eigenlijk als een soort wachtverzachter noemen we, die moeten zorgen dat de periode totdat ze wel aan de beurt zijn in die specialistische keten, dat die opgelost wordt met toch de zorg van onze eigen mensen. Nou is het wel zo dat we hier hebben kunnen werken aan die wachttijden, ten eerste door het team te vergroten. Dat hebben we deels met tijdelijke mensen gedaan en we zien nu dat we de tijdelijke mensen kunnen vervangen door eigen mensen. En dat zorgt gewoon voor stabiliteit in het team en dat zorgt ook dat je je caseload wat beter aankan. En we hebben wat specialisme toegevoegd. En in de avond hier met het JGT hebben ze ook verteld vanuit welke vijf zuilen ze eigenlijk werken, waarbij er ook een stukje efficiency in hun manier van werken is gekomen. Dus dat werkt allemaal mee denk ik, aan die aan die eigen wachttijden. Maar nogmaals in de regio is die nog niet verkort.

We hopen dat MetMaya ook een effect is, dat we gewoon die wachttijden bij de specialistische jeugdzorg terug kunnen brengen. En ik hoop ook dat we dan die budgetten wat beter kunnen bijhouden en ons kunnen houden aan de afspraken. We hebben natuurlijk wel, maar voor de laatste keer nu, die verevening. In dit geval hebben we betaald, wat gunstig is eigenlijk in hoe goed we het zelf denk ik hebben gedaan, dus dat is dan maar even zo. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Benthem: Ik ga mezelf niet weer het woord geven, even kijken. De fractie van DorpsBelang constateert terecht dat 2022 natuurlijk na de voorgaande jaren corona wederom niet een stabiel jaar is geweest. En ik denk dat we richting onze samenleving en ook de maatschappelijke instelling zoals de kerk, wel heel erg onze waardering kunnen uitspreken dat zoveel mensen gelijk bereid waren om zich te organiseren, de mensen op te vangen. De kerk die haar gebouw grotendeels heeft af afgestaan. We hebben in dit land deze gemeente weinig leegstaande gebouwen, dus dat was wel een hele welkome geste van de kerk. En compliment ook aan uw raad dat ondanks alle onzekerheden, zo voortvarend heeft ingestemd met de Barbeelstraat. En uiteindelijk ook aan de omwonenden, die in den beginne natuurlijk wat morrend waren, maar uiteindelijk ook niet een procedure zijn gestart om ons te proberen tegen te houden.

En ik denk dat als er straks eindelijk wat groen wordt geplant en wat bosschages, dat dan het geheel er ook weer heel mooi uitziet. En dat is natuurlijk wel het jammere van dat het net iets later werd opgeleverd dan we gehoopt hadden, want dan had je iets eerder kunnen planten. Maar het zij dan zo. Terecht constateert u en met u ook anderen zoals de VVD van, het positief saldo is ook deels gewoon, als je dingen niet uitvoert als overheid, dan maak je winst. Dat onderscheidt ons van het bedrijfsleven. Als je daar niet werkt, dan heb je geen omzet en als de overheid iets niet doet, dan hebben ze gelijk winst. Dus wat dat betreft zit er een premie op inactiviteit. Dat wil natuurlijk wel zeggen, we stellen u wel voor om het over te hevelen, dus we gaan het gewoon inhalen. En als ik zo met een schuin oog kijk naar de overhevelingsvoorstellen, dan ga ik ervan uit dat het grootste gedeelte gewoon in 2023 ook uitgevoerd kan worden met onze huidige formatie. Natuurlijk heeft het Rijk ook gelukkig iets positiever bijgedragen in de algemene uitkering. Tegelijkertijd, een deel sluizen we ook weer door, dat heeft energietoeslag en allemaal dat soort zaken, dus dat gaan we hebben, of vorig jaar uitgeven of gaan we dit jaar nog uitgeven. En weinig verrassingen, zegt u, de uitgaven blijven hoog.

Ik zou willen zeggen, ik ben blij dat de uitgaven zich langzamerhand een keertje stabiliseren, want in voorgaande jaren was het toch wel een stijgende lijn. Dus je kunt nu ook zeggen van, zowel in WMO en Jeugdzorg stabiliseert het zich een beetje. Dat dat vind ik ook al winst. Natuurlijk gaan we met het Rijk, althans met het demissionaire kabinet een hele spannende transitie bij de jeugdzorg in. Maar ik ben al blij als we het ongeveer op deze uitgaven kunnen houden. En Ibor, 2023 het laatste jaar van het contract sowieso. Dus dan moeten we ook komen tot

een afronding met al onze discussiepunten en ik ga ervan uit dat daar strak op gestuurd wordt door de organisatie. Terecht punt dat u zegt van, u heeft het geld over, maar hoe dan de inflatie? Dat geldt voor meer voornemens in de begroting 2023. Er wordt hard gewerkt en gerekend aan de zomernota, met alle plussen en minnen. In september, als het goed is, krijgt u dan de zomernota. En dan maken we ook de tussenbalans op. We hadden een aantal stelposten ook voor inflatie opgenomen. En dan beoordelen we van, komen we daar een beetje mee uit of komen we daaraan tekort? Ik lees inmiddels ook verhalen in de krant dat in oktober de inflatie naar nul teruggaat. Dus ik moet het eerst nog maar even zien. Dan de hoge schuldquote en onze solvabiliteit. We hadden natuurlijk gehoopt dat we met De Hilt een stukje verder zouden zijn, want je kunt je schuldquote en solvabiliteit ook gewoon omlaag brengen door de balans te verkorten door ‘…’ af te sluiten. De Hilt zal waarschijnlijk pas volgend jaar worden afgesloten. Dus dat ziet u dan in de cijfers als het goed is begin 2025, als u de jaarrekening van 2024 krijgt en dat ziet dan een stuk beter uit. Het voorstel om onze grondexploitaties voor een deel in de BV te doen, wat niet alleen is ingegeven vanuit schuldquote en solvabiliteit, want als we het alleen maar daarom zouden doen, zou het ook een beetje window dressing zijn.

Maar het levert, zo heeft de heer De Korte en u weet als hij iets berekent, dan vaar ik er nagenoeg blind op, het levert ons ook een fiscaal voordeel op. Dus als hij dat keurig heeft uitgerekend dan zeg ik, nou en dat is elk jaar ook nog wel een redelijk bedragje. Dan moet niet u denken aan tonnen, maar eerder aan een halve ton, maar een halve ton is natuurlijk per jaar ook hartstikke leuk meegenomen. En het voorstel voor Zuidwolde zuid krijgt u inclusief uw … uitgangspunten, in september, oktober denk ik zo'n beetje. Ik kijk even naar de wethouder. Oktober zal het wel worden. Iemand is op vakantie, geloof ik. Het wordt oktober, begrijp ik. Huis van Eemnes, u zegt vijf-, zesentwintig, maar dat is inclusief sociaal cultureel werk. En dat hadden we in het verleden natuurlijk ook en de programmaraad is iets tijdelijks. Waar zit dan het grote verschil in? Dan neem ik u even terug met dat dat bootje met die donkere wolken op die woelige baren. Wat hadden wij namelijk ooit met elkaar afgesproken? De opbrengst van De Hilt verkoop gebruiken we als dekking voor het huis van Eemnes. En toen kwamen we in wat zwaarder weer, omdat we een paar hele negatieve jaren hadden en toen zeiden we van, dat is leuk, maar we doen toch een greep in de reserve kapitaallast en dat schrappen we. En daar zit het grootste verschil tussen, want die vrijval elk jaar hebben we niet meer.

Iets meer dan 50 k, het totale bedrag was drieënhalf miljoen voor 40 jaar, dus een ton per jaar ongeveer. Dan de pagina 16. Het gemeentepersoneel is ons risico, dus als daar mensen ziek zijn, dan zijn wij de risicodrager. En dat is gebeurd en daar is een vaststellingsovereenkomst, zit in de cijfers, dus dat is daarmee ook weg in 2023. En het gebouw, hebben we te maken met een hele forse indexatie van ik dacht iets van 12 procent van het maintain-gedeelte van de design built maintain. En dat is een behoorlijke indexatie, die we bij de start zeker niet verwacht hadden. De jaarrekening was een moeizaam proces. Ik tel altijd mijn zegeningen, namelijk dat de accountant aangeeft dat in ieder geval de samenwerking met het team een stuk beter was dan vorig jaar. Dus dat is dan ook fijn voor in ieder geval het nieuwe hoofd Financiën wat daar zit. En die heeft verzekerd dat hij geen weglopen is, maar een blijver. Dus de komende jaren zal hij zorgen dat het proces elk jaar een beetje beter wordt. De eerlijkheid gebiedt natuurlijk wel te zeggen, dat het doordat het proces 2022 wat moeizamer was, nu al halverwege het jaar zitten. Dus we gaan daar wel van leren. En ook een klein beetje repareren. Ik heb natuurlijk uiteindelijk de ambitie voordat ik hier vertrek, om in april de jaarrekening te presenteren, dus april, dat moet toch een mogelijkheid zijn.

Er is een toezegging, maar die staat heel erg ver op de toezeggingenlijst. Het belangrijkste, en daar gaat na de zomer natuurlijk met forse energie opgezet worden, in 2025 hebben wij een als het goed is een nieuw financieel systeem. En de belangrijkste basis voor een financieel systeem moet zijn, dat onze medewerkers ermee kunnen werken. Dus dat het niet een ding is van financiën, maar dat onze medewerkers ermee kunnen werken. En als u dan zegt 2025 moeten we eigenlijk een begroting hebben, daar waar iedere beleidsmedewerker die kijkt dan in een systeem en die snapt het, daar moeten we naartoe. En nu is het elke keer, help Financiën, ik weet het niet, waar moet ik het laten, waar moet ik het boeken? Daar willen we vanaf. En dat betekent, en dan gaan we ook met u de discussie aan, want u gaat uiteindelijk over de

programma-indeling, dat we uiterlijk april 2024 met elkaar een klap daarop moeten geven. Want de begroting 2025, die staat natuurlijk in juli 2024 al in de steigers. Dus voor die tijd moeten we weten, waar willen we opsturen, hoe gaan we sturen en hoe gaan we het inrichten? En dat gaat lukken. Ik zie, de ene kijkt blij en de ander begint wat te grinniken. Maar dat gaan we gewoon regelen. Met het CDA. Een flink bedrag uit de reserves. Maar dan krijg je ook wat voor terug zeg ik dan altijd maar, in onze prachtige gemeenschap waar de gaten in ieder geval niet in de in de wegen liggen als in sommige buurgemeenten. Ik noem voor de rest geen namen, u kunt daar wel een gemeente bij bedenken. Oekraïne. Dat beeld is inderdaad onjuist, maar dat gaan we niet meer repareren voor 2022. Maar we gaan wel in het najaar u een tussenbalans geven, want we hebben natuurlijk inmiddels de Barbeelstraat, daar zijn we verplichtingen aangegaan voor sowieso twee jaar. Wat betekent dat met de huidige vergoeding? Wat zijn de risico's die we daar lopen? We hebben gezegd minimaal twee jaar is ons break-even punt en met de buurt is afgesproken dat ze er vijf jaar staan. Maar wij moeten natuurlijk wel even kijken, wat doet het Rijk precies? Want die leest natuurlijk ook al die wilde verhalen in de kranten, dus het kan best zijn dat het misschien iets omlaag gaat.

Fijn dat u tevreden en gelukkig bent, kijk ik even naar de VVD fractie. Tegelijkertijd ook best veel dingen uitgesteld, maar dat gaan we oppakken. De reserve Sociaal Domein is leeg. Dat klopt, maar in onze meerjarenraming hebben we gewoon alle uitgaven staan, dus als het ons lukt om die uitgaven in ieder geval op het huidige niveau te houden, dan kunnen we dat gewoon betalen en dan kunnen we ook gewoon goede zorg leveren. Dan ga ik u wel zeggen, het ravijnjaar wordt natuurlijk niet geholpen door de val van een kabinet, dus wij gaan in ieder geval zorgen dat we 24 en 25 een hele mooie begroting aan u kunnen voorleggen. En 26 zien we wel welk kabinet er enig moment volgend jaar aantreedt en wat hun voornemens zijn. Volgens mij heb ik alle vraag zo'n beetje uitentreuren behandeld en ga kijken of er behoefte is aan de tweede termijn. De voorzitter: Ik begin toch even bij D66, want u had al een oké gegeven, maarDe heer Defferding: Maar desalniettemin hartstikke leuk om ook te luisteren naar de mooie woorden van de collega's en van het college ook, dus dank daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van DorpsBelang. De heer De Zeeuw: Weer een hele goeie toelichting en ik wil niet op kleine details kijken, dus ik denk dat we goed terug kunnen kijken op een jaar waar we toch veel gepresteerd hebben en hopen dat in 2033 meer wordt. De voorzitter: Dank u wel.

Fractie van het CDA, de heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Dank u voor de toelichting op de vele op een op- en aanmerkingen die u heeft gekregen vanuit ons. Ik begrijp dat u dit voor met betrekking tot het wegschrijven, het beeld wat Oekraïne financieel geeft in onze resultaten, niets doet, maar het was ook meer een geste om daar goed rekening mee te houden voor komende jaren. En we zien uit naar die tussentijdse overzichten, waarin dan blijkt hoe wij er voorstaan en wat nu de tussenbalans is, ook met betrekking tot de werkelijke kosten. Als we even terugkijken en dat moment van vandaag kijken dan over enige tijd. We kijken ernaar uit. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Schade. De heer Schade: Geen verder opmerkingen voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink.

De heer Van den Brink: Wij hebben ook geen behoefte aan de tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik vast dat u unaniem instemt met de jaarrekening en alle bijbehorende stukken. En als de accountant meeluistert, dan kan hij zijn verslag vrijgeven. 02 Kadernota 2024 raadsvoorstel De voorzitter: Gaan wij naar de Kadernota 2024 van de gemeente Eemnes. En dan begin ik met de grootste fractie, de fractie van DorpsBelang, de heer De Zeeuw. De heer De Zeeuw: Dank u wel voorzitter. Wij weten in ieder geval dat er geen algemene beschouwingen zijn, dus het zou in principe kort moeten zijn. Maar korter zal niet zo makkelijk zijn. De voorzitter: Ik voel een maar aankomen. De heer De Zeeuw: U heeft zelf als argumentatie gegeven dat er te veel onzekerheden zijn, om een dergelijk serieus Kadernota voor 2024 samen te stellen. Maar wat wel positief is, wat we ook wel fijn vinden dat u dat gedaan heeft, is zoveel mogelijk nieuwe uitgaven bovenop het coalitie- en het collegeprogramma meegenomen. Vooral in de vorm van stelposten weliswaar, maar om zo goed mogen voorbereid zijn op de op de toekomst. Op basis van, na al die posten die erbij opgeteld zijn boven het coalitie- en collegeprogramma, dan komt u toch op een geprognotiseerd tekort van ruim acht ton, wat geleidelijk oploopt tot anderhalf miljoen in 2027.

U heeft ook wel de verwachting in de commissie en dergelijke uitgesproken, dat u verwacht met nog de uitstaande bedragen of regelingen die van het Rijk komen, dat heeft u net ook al gezegd dat 2024 en 2025 waarschijnlijk wel een mooie ‘…’ sluitende begroting gaat geven. Maar dat dat twijfelachtig is voor dat bekende ravijnjaar en het jaar daarna. Dus we gaan zien hoe dat gaat lopen. En het kan ook nog betekenen dat we, alhoewel we daar op dit moment niet naar kijken, dat er toch nog de nodige bezuiniging nodig zullen zijn om tot een sluitende begroting te komen. Dus dat is wel een slag om de arm van het college om dat te doen. Dan ik loop ik even langs die extra programma's en stelposten, want dat wil niet zeggen dat we die automatisch overnemen. Bij programma vier Mobiliteit heeft u het over twee schanskorfconstructies, die bij het vierkante bosje en langs de A27. Dan hebben we toch over 1,2 miljoen. U gaat dat verder onderzoeken, maar het is niet zo dat we daar gewoon een handtekening zullen onder zetten. We hebben in het verleden ook al eens een keer gekeken of we dingen kunnen uitstellen of half oplossen of hoe je het ook wil noemen. Dus we zijn benieuwd naar wat voor oplossing nu daar komt. Dus dat is een. Dan staat er bij het programma tien Sport ook nog een extra of een vervanging van een kunstgrasveld.

Ik ben daar geen kenner in, maar van de mensen bij ons in de fractie zegt dat dat nog te vroeg is, dus daar zullen we naderhand nog wel een keer over hebben. Maar dat is een tweede punt. Dan hebben we bij Opgroeien van Eemnes zitten eigenlijk twee belangrijke posten. Een heeft te maken met, hoe heet het? De 7-Sprong, enerzijds de constructiefouten, anderzijds eventueel extra lokale. En ik begreep vanuit de commissie dat de wethouder ook aangaf dat wellicht nog andere scholen zijn, die ook nog wat meer ruimte nodig hebben. Dus daar moeten we wel heel goed naar kijken. Verder is zo, dat de jeugdhulp gaat toch weer fors in bedragen omhoog. Ik zie de impact van indexatie 142 duizend, verlagen van de caseload, zou ook zo'n bedrag zijn van 142 duizend en dan nog een keer een indexatie van 100 duizend. Het is me niet helemaal duidelijk hoe het zit met het verschil tussen de ene indexatie van honderd versus 142 duizend. Maar de vraag is ook een beetje, gezien de nieuwe werkwijze die we hebben, is die caseload verlaging die landelijk wordt gevraagd, van 15, naar 17 naar acht … . Is dat hier nog aan de orde of hebben we dat in de nieuwe werkwijze al meegenomen? Dus dat is een vraag aan de wethouder. Dan hebben we nog over, enkele nieuwe investeringen. Een was veldwerk, drie ton. En dan wordt het centrumplan nog eens een keer opgevoerd voor twee ruim 2 miljoen.

Ik wist niet zeker of dat al eerder

was meegenomen of niet? Waarschijnlijk niet, anders had u hier niet opgenomen. Maar het idee om dat te gaan opsplitsen in hapbare brokken om het zomaar te zeggen. En dan die ook uitvoerbaar zijn, daar zijn we wel voorstander van. Dan heb ik even gekeken naar prioriteit van het coalitieprogramma ten opzichte van de plannen die hier nu liggen. Dan valt ons als DorpsBelang een aantal dingen op. Bij Mobiliteit, Laarderweg West hebben wij toch in het coalitieprogramma nogal laaghangend fruit staan. Punaises, bebording, oversteekplaatsen en aanpassing van de singels voor het zwaar vrachtverkeer. Daar zien we in het eerste jaar helemaal niks van terugkomen. We hadden gehoopt dat laaghangend fruit ook meteen als eerste op de activiteitenlijst kom, dat is schijnbaar niet gebeurt. Maar in ieder geval is voor ons belangrijk dat nu ook die zeg maar het bestuursopdracht voor de planvorming van Laarderweg West nu zo snel mogelijk opgepakt gaat worden. Want voor we het weten is straks De Hilt klaar. En als we dan gaan starten, dan gaat het allemaal tot heel veel stress en zo leiden, dus we hopen dat het eerder opgepakt wordt. En onze grootste frustratie van de laatste jaren is het kruispunt Braadkamp en Minnehof. En we hopen nu echt dat dat opgepakt kan worden. Dan hebben we beheer en snoeien, dialoog van klimaat.

Ik moet zeggen die Braad kampen en die Minnehof, ik weet dat de wethouder zelf in het vorige college ook er hard aan getrokken heeft, maar niet gelukt is. Maar we hopen nu echt dat dat op korte termijn gaat gebeuren. Misschien dat er dadelijk iets over gezegd kan worden. En dan op Ruimtelijke Ordening, we wijzen er toch nog op, het was geen plan van ons, maar we willen ook het plan van de coalitie goed onderstrepen, die 30 tiny houses aan Noord. We hopen dat daar toch ook plannen voor gaan komen. Zeker gezien de vraag die we toch dikwijls horen van starters en jongeren. En Zuidpolder Zuid, we weten dat dat door de provincie allemaal wat opgehouden is. Maar we hopen wel dat de voorwaarde van het oorspronkelijk contract, 40 per jaar en mogelijke uitloop tot 2038 gehandhaafd blijven. Dus daar nog een paar punten op. Dus dat zijn een paar opmerkingen die we als we het vergelijken met het coalitieprogramma naar voren willen brengen. Maar we willen graag er van de wethouders wel iets over horen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van het CDA, de heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Dank u wel voorzitter. Ik heb ook de moeite genomen om toch iets van een algemene beschouwing voor te bereiden, om u mee te geven in het kader van de Kadernota 2024.

De gemeente Eemnes heeft afgelopen jaren te maken gehad met beperkte uitvoeringsmogelijkheden vanuit het ambtelijk apparaat. Niet dat men heeft stilgezeten, zeker niet. Maar er was hinder van voortgang van zaken. Corona was daar een boosdoener van, maar ook de Oekraïne oorlog maakte dat de aandacht naar andere zaken moesten. Er is veel gedaan aan de opvang van Oekraïners en dat is gerealiseerd en in vele stadia tussen een jaar geleden en nu, is er veel gebeurd. Het is daarom dan wel de wens van het CDA, dat de komende jaren onze eigen gemeenschap weer de juiste aandacht krijgt en de aandacht die het ook verdient. Zodat projecten welke vorig jaar wellicht op de agenda stonden, alsnog tot uitvoering mogen komen. Naast hetgeen dat ook voor dit jaar op de agenda staat, een soort van inhaalslag dus. Donkere wolken hangen echter alweer boven ons hoofd. Zijn er voldoende mensen te vinden en verkrijgen we dan ook de financiële midden vanuit het Rijk om het allemaal ook goed te doen? De VNG is druk bezig geweest en bezig het Rijk inzage te geven rondom de financiële rampjaren die ons voorstaan, voor vele gemeenten overigens. En ze proberen dan ook dit mogelijk af te wenden. Dat het kabinet zojuist gevallen is, zal hierin wellicht niet meewerken in tijdsbestek. En kunnen we dus wel zien als de eerste hobbel die we zelf moeten nemen in ons eigen besluitvorming.

Binnen de huidige coalitie daar in Den Haag, was het zo altijd dat de gelden voor de gemeente spaarzaam waren. En dat partijen op dit moment in deze peilingen er niet goed voorstaan, kan misschien ook wel weer gezien worden als een positieve uitwerking als er straks weer verkiezingen zijn. Hoe kijkt het college hier tegenaan trouwens? We moeten komende jaren besparen, is ons eerste gedachte en keuzes maken, om daar waar het kan dingen juist wel of geen doorgang te geven. We moeten kijken hoe we kunnen bezuinigen op energiekosten bijvoorbeeld, of aanpassingen van

gebouwen, maar ook hoe we subsidies kunnen verkrijgen en zelfs wellicht inkomsten kunnen genereren door tijdig te investeren. Bij inkomsten genereren is het niet onze gedachte om de belasting voor de burgerwacht te gooien, zoals we in gemeenten om ons heen wel zien gebeuren. We moeten juist slimmer omgaan met bezit en besparen, of sparen voor de mindere financiële jaren die voor ons zien. Denk aan grotere projecten in delen knippen en met weinig kosten veel effect voor de situatie genereren. Het CDA is geen voorstander van de kaasschaafmethode die veelal gebruikt wordt. Maar wil straks binnen de begroting verwoord zien welke prioriteiten er zijn voor 2024, die passen binnen het gezette kader maar ook zeker binnen de geschetste ambtelijke capaciteit of binnen de beschikbaar ambtelijke capaciteit. Dit betekent dus dat het doorschuiven van projectgelden naar de volgende jaren vanwege het gebrek aan ambtelijke capaciteit, meer op voorhand ingeschat zal moeten worden. Dit versterkt de keuzes die gemaakt worden en zal het uitvoerende beleid ten goede komen. Wij wensen het college en ambtenaren veel wijsheid toe bij het opstellen van de begroting om die keuzes aan ons voor te leggen in de tijd van onzekerheid met een demissionair kabinet.

En de grote opgave en uit alle uiteenlopende wensen die leven binnen een maatschappij waarin wij leven en wij als raad de vertegenwoordigers mogen zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van de VVD, mevrouw Van der Linde. Mevrouw Van der Linde: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben eigenlijk niet een soort van algemene beschouwing ervan gemaakt. Wij willen eigenlijk meer ons vertrouwen uitspreken in de portefeuillehouder Financiën, die als geen ander weet hoe hij een begroting op pijl moet houden. De Kadernota is natuurlijk een richtinggevend document voor de begroting en ik kan me zo voorstellen dat na afgelopen weekend, als dit document deze week geschreven zou zijn, er misschien een aantal paragrafen veranderd zouden zijn geweest, met wat meer winstwaarschuwingen, oftewel bezuinigingen. En wat de VVD betreft, willen we het college meegeven dat wij als voorkeur hebben dat voorzieningen in alle vormen en het onderhoud in het dorp zoveel mogelijk in stand worden gehouden. En dat wij een voorkeur hebben voor benchmarking van de uitgaven. We hebben geïnvesteerd in een BEL-combinatie en er zijn een aantal dossiers waar we misschien over wat politieke bezwaren moeten stappen en dat we dan met drie BEL-gemeenten samen voor de goedkoopste oplossing kunnen kiezen.

En dit zijn vormen van samenwerkingen waar de inwoners geen last van vinden, want hun voorzieningenniveau gaat niet omlaag. Dus dat zien wij als een mogelijkheid om dan eventueel wat bezuinigingen te realiseren. En verder, wat ons betreft kunnen de problemen van huisvesting van de scholen zoveel mogelijk volgens de het clustermodel opgelost worden. Het idee hoe we ooit met de clusterschool begonnen zijn. In hoeverre is dat toepasbaar momenteel nog? En wij wensen de portefeuillehouder wel heel veel succes ook met het meenemen van iedereen in de keuzes die gemaakt moeten worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Overbeeke. De heer Overbeeke: Ik heb vorige week namens mijn partij gezegd dat de Kadenota algemene lijnen schetst, maar dat er nog heel veel onduidelijkheid en onzekerheid is, en dat we daarom eigenlijk ook geen mening willen uitspreken over de Kadernota. Temeer ook omdat eigenlijk de programma's die erin staan, nog begeleid gaan worden door aparte voorstellen, die na het zomerreces naar ons toe komen. Dus op dit moment hebben wij eigenlijk geen inhoudelijke opmerkingen over de Kadenota. Wat betreft die onzekerheid en onduidelijkheid, die is na vorige week en na vandaag alleen maar toegenomen.

Die is er niet kleiner op geworden en het lijkt in ieder geval op dat Jetten zijn Klimaat- en energieplan op tijd door de Kamer heeft gekregen. Dus op dit dossier hoeft er geen vertraging te ontstaan en kon wethouder Ten Have voortvarend, zoals het nu gaat, zijn beleid verder ontwikkelen. Maar op andere dossiers zien we toch wel mogelijk problemen ontstaan. Denk aan wonen, aan landbouw, aan klimaat en dat soort zaken. Ik weet dat het nu te

vroeg is om de consequenties van de val van het kabinet en de consequenties daarvan op lokale onderwerpen te overzien. We zullen er ongetwijfeld na het reces uitgebreid over hebben, neem ik aan. Prinsjesdag wordt de Rijksbegroting gepresenteerd en na die tijd kunnen we dan in commissies en raad spreken over de echte kaders voor de begroting van 2024. Ik denk dat veel vragen die vandaag leven, dan nog niet opgelost zijn. We zullen er maar aan moeten wennen dat het een onzekere begroting wordt, met schuivende politieke verhoudingen. Wat de PvdA betreft, blijft voor Eemnes de Perspectiefnota toch wel leidend voor 2024. Dat is een uitstekend beleidsstuk, een uitstekend stuk voor de uitgangspunten te bepalen. En ik zou zeggen, laten we maar het beste ervan maken en de Kadernota wat ons betreft voor kennisgeving aan te nemen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van D66, de heer Defferding. De heer Defferding: Dank u wel voorzitter. Onvoorzien, onontkoombaar, onuitstelbaar en onzeker. En het is ook al geschetst door de heer Overbeeke en de andere collega's overigens ook, het is toch best wel onzeker wat er allemaal op ons af gaat komen, maar dat we geld tekort gaan komen, dat is iets wat wel min of meer vaststaat.

En ook onze fractie heeft er alle vertrouwen in dat de portefeuillehouder dat weer in goede banen weet te leiden, maar dat het ingewikkeld gaat worden, dat dat lijkt wel een feit. En u schetst ook in de Kadernota dat de grote subsidieontvangers een flinke deuk slaan in de financiële capaciteiten van de gemeente. En misschien dat daar ook nog eens goed naar gekeken kan worden van, moeten zij zomaar overal tien, vijftien procent bovenop gooien? Of kunnen we ook met minder af, dat komt dan eigenlijk neer op een bezuiniging, waardoor ook de dienstverlening daarop achteruit zal gaan. Dan nog wel wat inhoudelijk opmerkingen over wat er dan in de Kadernota staat over de Omgevingswet die die op ons afkomt, dat gaat echt wel iets betekenen, ook voor een groot deel van de ambtelijke organisatie. En dat dan wordt opgemerkt dat er ook wel een meevaller is, doordat de bouwtechnische toets voor dakkapellen wegvalt. Ik weet niet of dat nou alles compenseert wat er in die Omgevingswet op ons af gaat komen. Een groot deel van de tekorten, dat zit ook in de compensatie van lonen, en daar zijn dan inderdaad flink aantal stelposten voor opgenomen en hopen dat die dan afdoende zullen zijn. Maar al met al gaan we toch enorm wat geld tekort komen, volgend jaar al, wat er dan in de begroting kennelijk gerepareerd gaat worden, maar die jaren daarna gaat het echt wel ingewikkeld worden.

Over de programma's had ik nog even twee opmerkingen. Programma Veiligheid, daar staat alleen maar de opvang beschreven. Maar ik hoop dat er op het gebied van veiligheid ook nog meer te doen kan zijn en dat daar nog in de begroting ook wat dingen over zullen worden opgenomen. En voor wat betreft Programma 11, het opgroeien in Eemnes, we hebben daar natuurlijk flinke investeringen gedaan in bijvoorbeeld het Jeugd en Gezin Team, dus dat zou uiteindelijk ook tot een besparing moeten gaan leiden. Dus we hopen dat zich dat de komende jaren ook gaat uitbetalen. Verder voeg ik me bij de woorden van de heer Overbeeke, we nemen het ter kennisgeving aan en we hopen dat er door wat mogelijkheden van het Rijk er toch nog wat meevallers te verwachten zijn. Maar, onzeker en onvoorzien onontkoombaar, onuitstelbaar, we gaan het allemaal meemaken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Ik begin met wethouder Van Reijn, met wat vragen van de fractie van DorpsBelang over laaghangend fruit, Braatkamp, Minnehof, Laarderweg en wat ruimtelijke ordening, de tiny houses Zuid Polder Zuid. Wethouder Van Reijn: Ik neig een beetje naar de opmerking van D66, ik neem alle opmerkingen voor kennisgeving aan. Want wij moeten natuurlijk vanuit de Kadernota zo meteen de afweging maken, keuzes maken, hoor ik eigenlijk van alle fracties, om uiteindelijk zo meteen tot de begroting te komen.

En natuurlijk zijn er, DorpsBelang heeft het aangegeven, een aantal zaken die ik ook graag afgehandeld al zou hebben, al

jaren geleden, dan gaat het over plantsoenen. Braadkamp, de bajonet. Laarderweg hebben we gekeken naar het laaghangend fruit, maar als je op een vrij redelijk termijn echt aan de slag wil met vervanging van asfalt, geen grote ingreep, maar vervanging, maar om daar nu weer geld uit te geven aan andere dingen, dan doe ik dat liever in een keer. Dat hebben we ook inmiddels met bewoners van de Laarderweg besproken. En u kent de afspraken die we hebben gemaakt over Zuidpolder Zuid, veertig woningen per jaar, daar is nog niks aan veranderd, de … plan. En als het gaat om de tiny houses, dan kent u onze inzet om aan de noordkant wat we gaan doen. Aantallen kunnen we nog eens een keer over hebben met elkaar. Maar ik zie bij het coalitieakkoord van de provincie een redelijk groen licht aankomen. Daar ben ik zeer positief over, zowel voor Zuidpolder als voor de tiny houses. En de omgevingswet, u krijgt binnenkort een raadsinformatie brief hoe we er op dit moment voorstaan met onze zorgen en geen zorgen en alles wat erbij hoort. Want het wordt nog een hele klus. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar wethouder Ten Have, de schanskorven, sport en klimaat natuurlijk. Wethouder Ten Have: Voorzitter dank u wel. Die had ik ook genoteerd allen, dus laat ik daarmee beginnen met de schanskorf constructie DorpsBelang.

Het gaat om de geluidswal, daar staan schanskorven op, en betreft het Vierkante Bosje, daar is ook van schanskorven gebruik gemaakt in het verleden. En beiden hebben op dit moment een probleem, beiden zijn op dit moment niet veilig, en dat staat eigenlijk voorop. Die veiligheid hebben we in ieder geval bij de geluidswalconstructie geprobeerd te waarborgen door het gebied af te zetten, zodat daar ook niemand kan komen. En we komen daar natuurlijk na de zomer met een voorstel over hoe daarmee om te gaan. En dat geldt eigenlijk ook voor Vierkante Bosje, ook daar staat veiligheid voorop. Omdat je ziet aan de kant van het eiland Vierkante Bosje, dat het daar aan het verzakken is, en niet zo'n beetje ook. En dat gaat ook- En daar is keurig afgezet en dat geldt ook voor de Eemlustlaan, dus de andere kant. Daar zie je ook het trottoir verzakken, dus ook daarvoor geldt, veiligheid voorop. Ook daar komen we met een voorstel voor. Dan maakt u punt over de sportvelden. Ook dat is bekend. De kunstgrasvelden liggen daar sinds 2016. Die gaan gemiddeld een jaar of tien mee. Dus dan kunt u wel uitrekenen dat dat in 2026 in de boeken staat. Maar we zijn op dit moment in gesprek met SV Eemnes, om te kijken wat op dit moment de staat van velden is.

Het hangt ook een beetje af van de belasting, bijvoorbeeld veld drie is heel erg in gebruik als dubbelveld, dus daar laten ze met name de kleintjes dubbele wedstrijden spelen. Dus dat wordt iets intensiever belast. Dus je kan ook daarnaar kijken, en dan hopen we dat we daar op een wat langere termijn kunnen uitkomen. Daar vindt de KNVB ook nog iets van, maar ook daarvoor komen we met een voorstel naar u toe, voor heeft wel een latere vervanging. Dan heb ik eigenlijk voor wat betreft de portefeuille Klimaat, dat heb ik als ondersteuning inderdaad ervaren. Na de zomer gaan we bezig met de ontwikkeling van de duurzaamheidsprojecten. Ik zeg daar alleen al bij, en daar is vanavond ook een aantal keren op andere thema's iets aangegeven met een soort van winstwaarschuwing, en die wil ik er hier ook bijgeven, en dat is natuurlijk netcongestie, en dat betreft dit gebied. Dus we kunnen heel veel willen, maar het moet ook reëel zijn. En het voorstel is om daar door Stedin na de zomer nader over te laten bijpraten. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Havinga, eigenlijk alleen maar opgroeien. Mevrouw Havinga: Dank u wel voorzitter. Opgroeien in Eemnes, inderdaad als het gaat over het OHP, het Onderwijshuisvestingsplan, gaat het over het dak van De 7-Sprong, maar ook over die uitbreidingsvraag.

En er zijn inderdaad meer scholen die een uitbreidingsvraag hebben gesteld, maar dat nog binnen hun eigen pand kunnen oplossen. En voor de 7-Sprong geldt dat niet. Werd ook de vraag gesteld van, maar we hebben daar toch een clusterschool voor gebouwd, en laten we dat ook op die manier bekijken. En dat doen we inderdaad

ook, en voor een kort tijdelijke oplossing zou dat ook kunnen door bijvoorbeeld extra huisvesting weer toe staan binnen de clusterschool, door bijvoorbeeld de 7-Sprong. Maar langjarig is ook daar die ruimte gewoon nodig. Daarnaast hebben we natuurlijk ervoor gekozen om daar ons GGD, ons JGZ ook in te huisvesten. Dat is geen onderwijs, dus dan zou je ook weer kunnen denken, moet dat er dan weer uit? Dus we moeten vooral ook nu heel goed gaan kijken, wat zijn de prognoses en hoe ziet dat er langjarig uit? En we hebben nu een prognose tot 2035 en op basis daarvan gaan we nu met de plannen aan de slag. En de uitbreidingsaanvraag 7Sprong, die isDe heer Seldenrijk: Mag ik even gauw een vraag stellen. Is dat een recente prognose, want ik heb al een keertje eerder twee prognoses gezien, en die gaf elke keer aan dat we gedurende de jaren steeds minder vierkante meters school nodig hadden. Omdat blijkbaar toch ondanks, en alle uitbreiding van de Zuidpolder en alles is erin meegenomen, minder vierkante meters schoollokaal hebben. En eigenlijk daarna is er elke keer maar een beroep gedaan om toch weer vierkante meters, dus is dat een recente prognose of nog de oude prognose? Mevrouw Havinga: Het is een recente prognose en die komt later ook nog uw kant op. En die geeft aan, dat als we puur naar vierkante meters onderwijs kijken, we er langjarig mee uit zouden komen.

We hebben alleen wel een groot verschil tussen Noord en Zuid, en dat heeft er gewoon mee te maken dat hier momenteel gebouwd, is nieuwe gezinnen. Dus we komen hier daadwerkelijk ook in de toekomst onderwijsmeters tekort en in Noord houden ze op termijn over, als we niks in Noord gaan bouwen. Maar goed, er is nog niets aan nieuwbouw meegenomen. Dus ook Zuidpolder Zuid is nog niet in die prognoses meegenomen en een eventuele uitbreiding Noord ook niet. Omdat, in feite zijn dat natuurlijk nog zachte plannen. Dus zonder die plannen hebben we echt iets nodig hier aan de zuidkant, en daar gaan we mee aan de slag. Volgens mij had ik ook al gezegd trouwens, dat dak. dat dat een worst case scenario is. Dus dit is het bedrag wat er totaal nodig voor zou zijn, maar wie wat gaat betalen, daar zijn we nog over in gesprek. Dan voor de Jeugdzorg, meer budget ten opzichte van de begroting. U moet zich wel realiseren dat we onszelf een bezuiniging hadden opgelegd. Dus het is niet zo dat we constant iedere keer meer budget nodig hebben, maar we dachten met minder uit te kunnen. We hebben volgens mij heb ik ook al eerder in 2022 aangegeven, die hele reorganisatie en die hele transformatie, die gaat gewoon minder snel dan we hadden gedacht. En dat betekent ook dat het meer tijd kost.

Dan die caseload, dat gaat echt over de Jeugdbescherming, dus dat gaat niet over de mensen hier maar dat gaat over de Jeugdbeschermingsketen en daar hebben we nu een bedrag voor opgenomen. Daarnaast zien we ook dat de Jeugdzorg plus instellingen, dus de plekken waar verblijf is voor jeugd, ook daar is meer medewerkers op minder jeugd in verblijf. Dus ik heb nu de nieuwbouw laatst mogen bezoeken in Maarsbergen. In plaats van tien kinderen op een groep, zitten daar nog vijf kinderen op een groep, maar daar moet wel gewoon begeleiding bij zijn. Dus dat zijn denk ik op zich mooie ontwikkelingen die goed zijn voor de jeugd, maar die kosten wel meer geld. En dan nog die 100 duizend euro voor ons JGT. Dat is ook gewoon een cao stijging. En omdat zij niet in dienst van de BEL zijn, hebben wij daar een aparte bedrag voor opgenomen. Volgens mij was dat het. De voorzitter: Ik denk het wel. De besparingen. De heer Van Benthem: Dan de meer algemene opmerkingen. We moeten allemaal onze broekriem aanhalen dus bij de voorzitter moet dat ook misschien zo nu en dan gebeuren. De Perspectiefnota is inderdaad het uitgangspunt, dat is opgenomen en wat u in de Kadernota aantreft, is daarbovenop, dus daar hebben we nog niets in geschrapt. Het kan wel zijn dat we onderdelen gaan heroverwegen, maar dat krijgt u dan keurig mee.

En dat zal eerder zijn dat we zeggen van, nou sommige structurele uitgaven beperken we voorlopig maar even

tot en met 2025, omdat 26 en 27 nog onduidelijk zijn, en sinds vandaag vrijdagavond eigenlijk nog een stuk onduidelijker. Wij richten ons op een sluitende begroting 24 en 25. Dat is ook voldoende voor de provincie. En we hebben in de achterzak, dan zitten allerlei bezuinigingsvoorstellen, want die worden wel degelijk deze zomer al in kaart gebracht door de ambtelijke organisatie. Die zijn ermee bezig. En sommige afdelingen zijn er al heel voortvarend mee, anderen zijn nog een beetje daartegenaan aan het hikken, want als het onzeker is, dan willen mensen toch wel eens uitstellen. Maar we gaan gewoon met een hele rijke oogst, als het goed is, naar u toekomen van waar er in 26 en 27 op bespaard kan worden, mocht het noodzakelijk zijn. Terecht constateert u met elkaar dat we heel wat slagen om de arm hebben moeten houden. Dat is ook omdat we natuurlijk ook een beetje afhankelijk waren van die meicirculaire, het positieve nieuws is dat die voor 24 en 25 goed was, 26 was ongeveer zoals verwacht, 27 had beter gekund, maar daar moeten we het voorlopig maar even meedoen. Nog even voor dat centrumplan die 2 miljoen die de bijkomt, is puur inflatie. Dus, en we gaan nog met de discussie aan over het opsplitsen, het uitsmeren, of onderdeeltjes wellicht niet doen.

Het belangrijkste is natuurlijk onze medewerkers, onze ambtelijke capaciteit en als er langzaam een beetje een recessietje aan zit te komen, is dat misschien voor sommige mensen aanleiding om te zeggen, dan ga ik toch een voor de overheid werken, dus laten we dat dan maar hopen. U heeft inmiddels het foldertje aangetroffen. Dus kijk ook vooral even op de website die er nog een stuk moderner en eigentijdser uitziet. En in het kader van het programma VIBE gaan we de organisatie gewoon op onderdelen ook sterken, en dat doen we heel bewust. We maken eerst een analyse van, wat is nou precies het probleem? Voordat we gelijk in de oplossingensfeer van, doe er maar een fte bij. Dus eerst goede probleemanalyse en vervolgens kijken van, wat is onze ambitie en hoe gaan we daar komen? Dus daar moet ik zeggen dat we behoorlijke meters maken en als het goed is hebben we in september ook een nieuwe directeur. Dus dat dat komt dan allemaal goed. Investeren in de gemeenschap. Dat is natuurlijk primair het doel waar we als gemeente voor zijn, dus we zullen ook bij de bezuinigingen zo goed mogelijk kijken hoe we onze gemeenschap en gemeenschapszin zoveel mogelijk kunnen ontzien.

Het jammere van de val van het kabinet is, dat er natuurlijk vlak voordat afgelopen week een grote delegatie onder leiding van de premier was, die gesproken heeft met de VNG en waar het Rijk ook voor het eerst heeft erkend, dat de gemeenten inderdaad in meteen van 26 een probleem hadden. Nog niet gezegd die 3 miljard, die gaan we oplossen. En er lagen natuurlijk moties met Prinsjesdag. Maar u heeft de premier natuurlijk al gehoord. Demissionair kabinet kunnen geen besluiten nemen, dus of Prinsjesdag echt een oplossing gaat bieden voor ons als gemeenten, is natuurlijk de vraag. Maar behalve een partij, u bent natuurlijk allemaal lid van een landelijke partij. Dus ik neem aan dat er een verkiezingsprogramma wordt geschreven en dat u ook allen via amendementen in uw eigen partij, het belang van gemeenten als eerste overheid die dicht bij de burgers staat, onder de aandacht zult brengen. Want uiteindelijk moet dat ergens landen in partijprogramma's en die kunnen natuurlijk heel mooi over allerlei mooie zaken gaan, maar uiteindelijk is het de gemeente die het dichtste staat bij de overheid. Dus en als u lid bent van een partij, kunt u natuurlijk ook altijd via die lijnen dat doen. De belasting gaat natuurlijk wel omhoog, want wij gaan hebben altijd de traditie dat we de inflatie volgen, maar als, en dan zeg ik ceteris paribus, dus onder gelijkblijvende omstandigheden.

Dus niet dat wij ineens allemaal wilde plannen uit de organisatie in een keer krijgen. Maar u heeft gezien dat we een overschotje hadden bij afval, wat wij teruggaan geven aan de burgers. Dus ik verwacht dat afval met een beetje geluk niet verhoogd hoeft te worden. Ik ga ervan uit dat het riool, want het rioolplan krijgt u ook pas in december, dus dat betekent dat er in 24 niks wordt uitgegeven, dus dat het riool ook ongeveer zo blijft zoals het is. Dus als we dan, en we hebben dit jaar al een inflatiecorrectie gehad voor de OZB, en als we die van volgend jaar ook beperkt weten te houden tot zeg vijf of zes procent, dan is het gemiddelde onderaan de streep voor die burger, hooguit twee procent. Daar kunnen we toch een aardig eind mee komen en tegelijkertijd betekent dat voor ons als gemeente dat we daar wel een beetje lucht hebben, maar het levert geen miljoenen op. Maar dat geeft wel een beetje lucht, meerjarig. Geen kaasschaaf, zegt u. De kaasschaaf hebben we de afgelopen jaren al veel vaak gedaan, dus de keuzes zullen ook echt zijn van waar

zijn echt dingen die we minder kunnen doen? Dat is ook gelijk uit antwoord richting D66 voor onze subsidieontvangers. Ik denk ook bij onze subsidieontvangers dat we niet moeten zeggen van, u krijgt geen inflatiecorrectie, maar dat we met zijn om tafel moeten. Welk onderdeeltje hoeven we niet meer te doen of vinden we dat het aan de samenleving kan? Dat we gericht keuzes maken in plaats van een soort verkapte bezuiniging doen. Onze opgaves zijn groot. Maar onze daden zullen dat ongetwijfeld de komende jaren ook zijn. Dus wat dat betreft heb ik er vertrouwen in. Richtinggevend, dat is altijd een beetje lastig met zoveel onzekerheden, krijg ik richting de VVD. Wij zullen proberen onze voorzieningen zoveel mogelijk in stand te houden. Ik denk dat het inderdaad goed is om te kijken of soms dingen samen met Laren en Blaricum kunnen. We hebben daar ook ervaring mee dat het ons dan geld gaat kosten. Iets met een zwembad, maar daar heeft u mee ingestemd dus dat kost inmiddels anderhalve ton per jaar dus. Heb ik een hele mooie zwembroek aan overgehouden die bij de verhuizing ergens bij de kringloop is geëindigd. Het onderhoud op pijl. Daar gaan we natuurlijk voor. Tegelijkertijd, in onderhoud, we hebben A-plus, A, B, C en D niveaus, dus ook daar kun je best iets inschuiven.

Door gemotiveerd te kijken van wat vinden wij, wat vindt u als raad aanvaardbaar? En het uitgangspunt moet zijn, geen kapitaalvernietiging, want als we slecht onderhouden en het is daarna duurder uit dan zijn we dief van onze eigen portemonnee. En we gaan kijken of ergens kunnen benchmarken op de uitgaven. Maar dat is altijd een beetje een beetje lastig om dat goed te doen. Maar er is een hele mooie site van het ministerie van BZK. Ik ben even de naam van de site kwijt, maar BZK heeft een hele mooie site waarbij u de gemeente Eemnes kunt aanvinken, maar ook een andere gemeente. En dan kunt u een beetje zien hoe de uitgaven zijn. Tegelijkertijd hangt alles samen met hoe je kosten toe berekent en daar zijn honderd verschillende methoden voor. Dus wat dat betreft is de toegevoegde waarde beperkt. De onduidelijkheid, mijnheer Overbeeke, neemt niet toe met een demissionair kabinet. Ik zie iedereen oproepen van, kabinet blijf in ieder geval wel sturen. Maar ik zie ook gelijk dat iedereen aan cherry picking doet en zegt van, maar deze wet gaan we controversieel verklaren. Dus ik hoop dat het kabinet en de Tweede Kamer de verantwoordelijkheid neemt. Maar we gaan het zien. Perspectiefnota blijft onze leidraad, dus als we daarin gaan bezuinigen, dan krijgt u dat op het lijstje. En tot en met 2025 verwachten we een heel eind te komen. Tot slot D66.

De stelposten voor de lonen zijn die afdoende? Ja, die zijn afdoende. Dus daar komen wij mee uit. En er zit een klein beetje lucht in en dat drukken we eruit. Veiligheid nog meer. Alles wat in de Perspectiefnota staat, gaan we gewoon voor. Daar zit wel een knelpunt bij het personeel omdat die arbeidsmarkt best een hele lastige is, om dat te vervullen. Maar ook daar hopen via het programma VIBE een aantal mensen aan ons te binden. En de eerlijkheid, het mooie is, we hebben inmiddels een nieuwe ambtenaar, ik noem het even Rampenbestrijding, aangetrokken, die vast in dienst is gekomen. Dus daar zien we al de eerste vruchten. Maar ook daar zijn we nog wel op zoek naar twee medewerkers die ons kunnen versterken. Dus ik weet niet of u in uw netwerk nog mensen heeft, die u dat foldertje onder de neus kunt drukken. Maar wij houden ons aanbevolen. Ik kijk even naar de fractie van DorpsBelang of u afdoende bediend bent in de beantwoording namens het college? De heer De Zeeuw: Ja, wij zijn meer dan voldoende bediend, dank u wel, zowel aan de wethouders als aan de portefeuillehouder. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de fractie van het CDA. De heer Van Schaik: Dank u wel. De voorzitter: VVD? De heer Overbeeke: Dank u wel voorzitter. En ik begrijp dat we nog een tekstje krijgen om dat te delen met de verkiezingscommissies.

De voorzitter: Dank u wel. Fractie van D66? Niet. De voorzitter: Dan stel ik vast dat, ofschoon sommigen zeggen, we nemen er kennis van, dat kent de gemeentewet niet, dus ik stel vast dat, als u niet tegenstemt, u allen unaniem instemt met de Kadernota voor de begroting. Dank u wel. En we wensen de heren op de laatste rij veel succes bij het opstellen van de begroting. En ze zijn aan het appen, dus dat komt allemaal goed. 03 Wijziging Reglement van Orde De voorzitter: Gaan we naar het Reglement van Orde en daar is een amendement namens DorpsBelang en het CDA gemaakt. Ik weet niet wie van de twee het voorschot neemt. Dat is de heer Pouw. Dus dan beginnen we met het wijziging van het Reglement van Orde. En dan begin ik bij de fractie van het DorpsBelang, de heer Pouw. De heer Pouw: Dank u wel. Even kort wat andere punten. Want dit voorstel is in de commissie van juni besproken en daarna in de commissie van juli. In de commissie van juni ben ik begonnen om mijn complimenten en dank uit te brengen aan de werkgroep. En dat wil ik bij deze nogmaals doen. Er waren toen vier punten, waarvan er drie opgelost. Ik wil dit toch even benoemen. Dat was het Seniorenconvenant, als het niet over personen gaat, heeft de voorzitter toegezegd, dat dan de rest van de raadsleden op korte termijn ook op de hoogte worden gesteld. Dus dat is mooi.

De dertig minuten inspraak, dat de voorzitter daar beetje coulant mee mag zijn. Dus dat is helemaal super. En recent is dan eruit gehaald dat de discussie of een raadslid of een burger commissielid wel of niet mag inspreken. En hielden we eigenlijk een punt over, en dat was dat in het bijzonder geval, de raadslid die in de commissie zit, mag worden vervangen door een tweede burgerlid. En daarvoor hebben wij samen met CDA een amendement ingediend. En ik zal alleen even de strekking doornemen en dat is dat dan per commissie een burgerlid per fractie mag worden afgevaardigd. In bijzondere omstandigheden mag een eenmansfractie, dus een zetel in de raad, bij afwezigheid in de commissie van het raadslid, deze te laten vervangen door het tweede burgerlid. En dat was hem. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar fractie van het CDA, de heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: Dank voorzitter. Ook onze grote dank naar onze collega's die hier veel tijd en energie in hebben gestoken om te komen tot de realisatie van het Reglement van Orde. We kijken terug op een goede inhoudelijke discussie binnen de commissies, waar de verschilpunten besproken en toegelicht zijn. Een punt is inderdaad overgebleven, of raadsleden bij een uitzonderlijke situatie in de commissie vervangen mogen worden door een burgerlid.

Voor onze CDA blijft dit een punt, dat woordje uitzonderlijk, die discussie oproept. Wij vinden dat een reglement duidelijk moet zijn en niet voor meerdere interpretaties uitlegbaar is. Wij hebben begrip voor eenmansfractie die geen back-up mogelijkheid heeft van het tweede fractielid, daar willen we dus wel een uitzondering van maken. Maar zoals wij er verder als CDA instaan, moet ook duidelijk zijn. Wij zijn gekozen raadslid en heb je het ambt op ons genomen. Het schept ook een verantwoordelijkheid en vraagt de inzet die erbij hoort. Juist de commissie of ronde is de plek waar de mening gevormd moet worden, samen met onze inwoners en collega's. De raad is in deze slechts besluitvormend en het sluitstuk. Daarom hechten wij zwaar aan de aanwezigheid van raadsleden in de commissie, die daarna ook een besluit hierover mogen en moeten nemen. En daarom hebben we ook gezamenlijk het amendement met DorpsBelang om dit op deze manier ook mogelijk te maken. Dus alleen van eenmansfractie en voor de rest niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van de VVD, de heer Schade.

De heer Schade: Dank u wel voorzitter. Een dank namens mijn mede-commissieleden voor de vriendelijke woorden uitgesproken. Wat moeten we ermee? Het is duidelijk dat dit amendement wat nu voorligt, voorzitter, het gaan halen. Ik ontraad het, ik vind het echt jammer. Net zo goed als ik het jammer vind, als u mij toestaat voorzitter, om nog even terug te gaan naar het verleden, dat de bepaling dat raadsleden niet tijdens de commissievergaderingen mogen inspreken. En daarmee tijd die gereserveerd is voor niet raadsleden, voor burgers, zoals dat heet voor inwoners, zoals we in het reglement geschreven hebben om wat te vinden van iets dat raadsleden dat nemen. En hier komen we eigenlijk op eenzelfde punt. We proberen als raadsleden om in de commissie informatie te verzamelen. Er is geen besluitvorming. De heer Seldenrijk gaf dat net ook al aan in de commissie. Het is informatie verzamelen en dan zeg ik, waar we burgercommissieleden toestaan in deze gemeente, wat is er mis als die burgercommissieleden ook werkelijk in de commissie zitten? En de gedachte dat als in een tweemansfractie er een raadslid niet zou kunnen, dan vragen wij een burgercommissielid om erbij te komen? En als dan de ander, à la de heer Van den Brink, een auto in de prak rijdt en er niet is, moet dan het burgercommissielid wat al braaf zitten wachten, de zaal weer verlaten? Dat weten we niet. Tweede opmerking.

De voorzitter: Ik zie de heer Pouw met een interruptie. De heer Pouw: Nu doet u net als er een commissie is, en dat hebben we alles vaker gehad. Dat dan het raadslid niet aanwezig is. Maar zo staat het er niet, er staat in dat er geen twee burgercommissieleden gezamenlijk in een commissie mogen zitten. De heer Schade: Dus dan mag het ene burgercommissielid wel? De heer Pouw: Juist, correct. De heer Schade: Dus dan krijgen we de merkwaardige situatie dat als de raadsleden niet kunnen, dat er maar een burgercommissielid mag zitting nemen. En de andere kan dan, gelet op de jongste wijziging, als inspreker ook het standpunt gaan verwoorden. De heer Pouw: Nu gaat u wel een beetje kinderachtig worden, want het ging niet om de inspreker, het gaat om- Een raadslid of een burgerlid is ook privépersoon, en het gaat om privédingen die je dan inspreekt. Het is niet de bedoeling dat als jij inspreekt en dat ik daar ga zitten in de commissie BSM en ik zeg, ik ben Pouw van DorpsBelang en ik ga even mijn inbreng namens DorpsBelang doen, daarvoor zitten de commissieleden, het gaat om privédingen. En ik zal een mooi voorbeeld noemen. De heer Schade: Mijnheer Pouw, voorzitter, ik wil absoluut niet kinderachtig doen.