Transcript Commissie Ruimte 02.10.2023

De voorzitter: De opmerking is dat het eerst het college is dan raden. De heer Seldenrijk: U wordt ervoor betaald om een standpunt in te nemen daar betalen we u voor. Alleen het is normaal gesproken is het zo dat in dit soort dingen, dat de raad, de commissie hun een visie geeft en naar aanleiding daarvan het college hun standpunt definitief bepaalt. Nu is het precies andersom. Dus dan vraag ik me altijd af wat doen we hier dan? De heer Ten Have: Op die manier oké goed helder. Zo is dat ook. Feit is dat wij natuurlijk in december in het einddocument het perspectief hier op tafel hebben. Zowel u bespreekt hem, of dat wij bespreken hem natuurlijk met elkaar, maar ook daar geven wij dan ons feitelijke standpunt over het Groeiperspectief wat er dan ligt Handelingsperspectief. Nu is het nog Groeidocument. We hebben wel gezegd, aan de voorkant willen we een aantal punten en die zijn niet zo bedacht. Nee die zijn ook opgehaald uit verschillende gesprekken en langs die lijn hebben wij de input geleverd aan de voorkant. Tot zover. Het tweede is dat is mijn oproep naar de provincie. Daar was ik ook niet zo heel erg van gecharmeerd en niet alleen ik. Ik kan gerust zeggen dat dat ook voor de collega's geldt. Ik denk dat ik daar niks aan af hoef te noemen als wat ik daarnet heb gezegd. De UPLG ontwikkeling die is nu in volle omvang gaande.

Daar zullen we volgend jaar heel erg veel van terugzien. Dan kom je weer met dezelfde stakeholders aan tafel, kom je weer met dezelfde gebieden aan tafel, kom je met dezelfde bestuurders aan tafel. Dus laten we wel met elkaar vaststellen dat dit traject we hebben dat nu gelopen, laten we dat ook vooral in de UPLG meenemen. Alleen de provincie heeft een deur op de kier gezet. Door te zeggen dat ze daar wellicht op verschillende punten van zouden kunnen of willen afwijken. Daarvan hebben wij gezegd dat was niet de afspraak. Daarom doe ik alsnog die oproep hier. Tot zover. De voorzitter: Dank. Dan denk ik met uw permissie dat ik mag concluderen dat vanuit het college de juiste punten wel zijn aangestipt. Dat alle opmerkingen, voor zover die er waren, zijn genoteerd door de griffier en ik heb het bureau ook zien meeschrijven. Dat dit verder wordt uitgewerkt en dat het op moment X de bedoeling is december, januari sorry. Ik hoorde net december, maar in elk geval januari en dan is het uiteindelijk aan de raad heer Seldenrijk het hoe en wat. Dus dan dank ik mevrouw Blank en de heer Van Stelt voor de presentatie. We gaan naar het volgende. 5.2 Memo ruimte voor de boeren De voorzitter: Ik wou met uw permissie eerst nog het tweede bespreekstuk doen. Dat is de memo uitwerking Ruimte voor de boeren. Daarna wou ik even korte pauze doen want dan gaan we over naar de presentatie van Stedin.

Want er is voor de memo eventueel als dat nodig is, ook nog ambtelijke ondersteuning aanwezig om iets dieper op in te gaan. Dan begin ik bij DorpsBelang. Wie mag ik het woord geven? De heer Kouwenhoven De heer Kouwenhoven: Dank u wel voorzitter. Ten eerste wil ik het college complimenteren met de goede onderbouwing en uitgebreide beantwoording in dit memo. Wij erg blij zijn dat er maatwerk is voor de buurtboeren en de wijze waarop dit tot stand is gekomen. Er is duidelijk veel werk van gemaakt en ogenschijnlijk zitten er veel ambtelijke uren in. Dus fijn dat er perspectief is. De voorzitter: Het CDA de heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Dank u voorzitter. We kunnen hier eigenlijk wel kort over zijn. Het is een duidelijk en goed onderbouwde memo welke een totaaluitstraling heeft. Dat is iets wat in het vorige agendapunt juist ontbrak. Er is hier duidelijkheid en aandacht voor de toekomst- en inkomstenperspectief voor onze agrariërs. De voorzitter: Goed helder dank u wel. VVD mevrouw Van der Linde.

Mevrouw Van der Linde-Eggenkamp: We hebben kennisgenomen van het memo en ik heb begrepen dat de mogelijkheden tot het gebruik van opslagruimtes iets breder is geworden. Dat is wat ons betreft oké. De voorzitter: De Partij van de Arbeid de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Deze memo is een reactie op de motie die aangenomen is waarin de gemeenteraad vraagt aan het college om de bepaling van het bestemmingsplan buitengebied iets aan te passen. Het is een hele uitvoerige memo. Dank daarvoor, heel duidelijk. De conclusie van memo is eigenlijk dat het niet nodig is om het bestemmingsplan aan te passen omdat er binnen het bestemmingsplan en dan met gebruikmaking van de kruimelregeling als ik het goed lees. Het mogelijk zou zijn om in leeggekomen agrarische gebouwen andere activiteiten te ontplooien op een oppervlakte van meer dan driehonderd meter. Als dat zo is, dan is het aanpassen van het bestemmingsplan niet noodzakelijk. Wat betreft die eenmalige grondbewerking, dat is toch eigenlijk maar heel beperkt dat dat mogelijk is. Omdat het hoofdzakelijk gaat over het weidevogelgebied en het scheuren van grasland is daar niet toegestaan. Ik heb bij het indienen van de motie toen geloof ik ook al eens mijn verbazing uitgesproken dat dat in de hele polder niet toegestaan is om grasland te scheuren, maar dat ik toch diverse percelen mais daar zie staan.

Dus dat is eigenlijk heel raar dat er mais staat terwijl het grasland niet gescheurd zou mogen worden. Maar dat even terzijde. Maar verder zijn we eigenlijk wel blij met deze memo. Zijn we ook wel nieuwsgierig of hier ook al op deze mogelijkheden een beroep is gedaan door agrariërs in Eemnes die bezig zijn om hun bedrijfsvoering te veranderen. Dus dat mag u als een vraag opschrijven. Dank u wel. De voorzitter: Goed dank u wel. Even ter verduidelijking over de grond in ... dat was een andere memo. Dat is even los hiervan. Over die luzerne en zo daar is toen uitgebreid antwoord gegeven, toen kwam dat soort zaken … ja dat snap ik wel. Maar ook dat we niet alle memo's op een hoop scharen. CDA mevrouw Wiering. Neem niet kwalijk D66. Ik zie een groene trui en ik denk CDA, D66. Mevrouw Wiering: D66 is ook groen. De D66 heeft hier verder niets aan toe te voegen. Wij zijn blij dat er uitvoering gegeven kan worden aan de motie van vorig jaar november. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Kort nog naar het college. De heer Reijn: Dank. Wij hebben deze week in het periodiek overleg met de AKOE dezelfde vraag gesteld als de heer Van den Brink nu stelt, is er gebruik van gemaakt? Daar kregen we het antwoord gaan voor goud dat is niet betaalbaar, dus dat gaan we niet. Want de kosten en de vergoedingen dat weegt niet tegen elkaar op. Luzerne staat op een enkele plek.

Maar alle gewassen die genoemd worden, daar is de polder eigenlijk niet geschikt voor. Ik zeg hem even zwart wit. Ook dat scheuren van gras is aan de orde geweest. Net stelde de heer Seldenrijk ook die opmerking al over het veenweidegebied. Het is vooral klei. Je wil ook niet te diep, want dat veen wil je niet hebben. Dat is ons meegegeven van de AKOE van de week. Dus de memo die er nu ligt, ik denk daar is uitermate zorgvuldig aan gewerkt. Dank ook voor de complimenten daarvoor. We hebben geprobeerd het goed op een rij te zetten. Ook in het overleg met de AKOE dit soort dingen te blijven bespreken, we hebben net het Handelingsperspectief daar ga ik verder niks over zeggen, maar er valt nog veel te doen. Laat ik het zo maar zeggen. De voorzitter: Volgens mij vroeg de heer Van den Brink ook er al gebruik was gemaakt om het binnen de kruimelgevallen. Niet zozeer vanwege de grond maar ook dus de opslag et cetera. Dat was denk ik de eerste vraag die hij stelde. De heer Reijn: Maar al in een eerdere memo hebben wij aangegeven dat er binnen het bestemmingsplan gewoon heel veel kan. Dat is nu verder nog eens uitgezocht en dan ga je dus krijgen met die kruimelregeling. Maar vooral en daarom heb ik ook die ziet hier niet bij maar die flyer ...

De voorzitter: Dat snap ik, maar de vraag was of er al gebruik van wordt gemaakt? De heer Reijn: Nee. De voorzitter: Dan is het antwoord nee. Prima. Dank u wel helder. Dan hebben we dit agendapunt ook netjes behandeld denk ik. Dan schors ik even de vergadering voor tien minuten. Want ik zie de heren van Stedin nog niet. 5.3 Brief Energy Board + presentatie Stedin De voorzitter: Goed als iedereen weer plaatsneemt. Dan heropen ik de vergadering. Zijn we aanbeland bij derde bespreekstuk en dan beginnen we eerst met een presentatie door de heren van Stedin. Daarvoor is aanwezig de heer Oostendorp en de heer Fernhout. Van harte welkom. Dus ik wou meteen aan u het woord geven voor de presentatie. Het verzoek is om de microfoon uiteraard te gebruiken en om duidelijk erin te spreken dat iedereen het goed kan volgen. Ga uw gang. De heer Oostendorp: Goedenavond dames en heren, fijn dat we de gelegenheid krijgen om vanavond even in te spreken binnen uw overleg. Nog iets dichterbij soms? Ga ik er een beetje bij zitten zo. Nog dichterbij. Er is ons gevraagd via de wethouder om even een toelichting te geven op het verhaal congestie binnen Stedingebied. Congestie zoal bekend in de publieke kranten, is afgegeven en is afgeroepen door TenneT, daar heb ik een presentatie voor. Ik stap er even doorheen door die presentatie. Er zijn altijd dingen die eigenlijk vanzelfsprekend zijn.

Indien er behoefte is, kan ik de presentatie ook toesturen indien u dat wenst. Dat is op zich geen probleem. Ik wil eigenlijk even beginnen wat is de uitleg van congestie? Wat houdt congestie in binnen het gebied van Stedin? Congestie is afgekondigd door TenneT. TenneT heeft op een gegeven moment op zijn netwerk aangegeven er is congestie er zijn problemen met het elektriciteitsnet in Nederland. Dat heeft zeker de provincie Utrecht getroffen. Zoals u kunt zien, dit is een opbouw van het TenneT-net in de provincie Utrecht. Waarbij ook een aantal dingen zijn aangeven als projecten waarmee TenneT bezig is om daarmee proberen de congestie op te lossen rond het jaar 2029. Ze zullen in die periode in ieder geval minimaal 180 miljoen investeren in de provincie Utrecht. Daarmee een aantal grootschalige projecten uitrollen. Dit is even een technisch plaatje gewoon van het opbouw van het net. Echt voor de techneuten misschien interessant, maar ik kan begrijpen dat niet iedereen zegt het zegt mij iets. Maar het heeft wel heel erg de nadruk op het versterken van het net in de provincie Utrecht. Gaat geforceerd gebeuren en TenneT hoopt met deze acties in 2029 het net dusdanig weer op orde te hebben dat congestie kan worden afgekondigd. Maar dan om ermee te stoppen uiteraard. Onder andere één van de acties die TenneT daarvoor uitzet, ik neem dat even mee dat heb ik overgenomen van TenneT.

Ik zeg het er even bij. Is dat zij de gemeentes of de provincie gaan opknippen in pockets zoals ze dat technisch noemen, is een heel technisch verhaal. Ik denk het staat erin. Pockets betekent dat ze dus de meer scheiding in de netten gaan aanbrengen. Dit zijn vrij kleine lettertjes om te zien, maar ik zal de presentatie, is al in het bezit van de gemeente als het goed is. Maar anders kan ik hem altijd even delen dat is geen punt. Ik stap hier even doorheen want dit is niet echt hetgeen wat ik u wil vertellen. Want dit is gewoon het algemene beeld dat is afgekondigd vanuit TenneT. Wat belangrijk is, is hetgeen wat treft dat dan in de gemeente Eemnes? Wat houdt congestie in voor de gemeente en voor haar bewoners? Wat betekent dit nu? Er is nog geen impact op de bestaande aansluitingen binnen uw gemeente. Daarmee bedoelen wij de huidige aansluitingen die in bedrijf zijn. Houden gewoon hun waarde qua elektriciteit. Dat is op zich geen probleem. Er is dus geen impact voor aansluitingen tot en met drie keer tachtig ampère. Wat valt daaronder? Dat zijn onder andere de woningen en eventueel de kleine zakelijke aansluitingen. Dat zijn de aansluitingen tot met drie keer tachtig ampère. Een extra aansluiting naast drie keer tachtig ampère, dus een tweede aansluiting op een perceel is niet toegestaan. Ik heb het er even duidelijk bij gezet.

Het is niet zo dat als je meer vermogen nodig hebt en je zit tot en met die tachtig ampère, dat je zegt ik vraag een tweede elektriciteitsaansluiting aan op hetzelfde perceel. Dat is niet toegestaan in dat verhaal. De technische oplossingen waarbij opgewekte energie achter de meter wordt verbruikt, waar geen teruglevering plaatsvindt,

zijn dus nog steeds mogelijk voor alle aansluitingen. Samengevat, alle aansluitingen tot en met drie keer tachtig ampère afname of teruglevering is geen probleem op het huidige net. Daarmee vallen veelal de woningen met zonnepanelen en dergelijke. Echter er is geen gecontracteerd transportvermogen aanwezig voor aansluitingen boven de tachtig ampère. Dan praten we over de grootverbruikers. Dat zijn aansluitingen vanaf honderd ampère en hoger. Daarvoor is er geen capaciteit beschikbaar. Simpel gesproken betekent dat die aansluitingen worden wél gemaakt, maar de klanten krijgen niet het vermogen maar komen op een wachtrij te staan, op een wachtlijst. Op het moment dat er dan vermogen beschikbaar is in de provincie, dan wordt er gekeken onder welke trafogebied die aansluitingen valt en dan kan het vermogen verdeeld worden. Dus aansluitingen boven de tachtig ampère, honderd en hoger, worden wél gerealiseerd echter krijgen geen vermogen toebedeeld. Een heel raar verhaal denk ik om te moeten vertellen als netbeheerder Stedin, maar zo zijn nu eenmaal de feiten op dit moment binnen het gebied van de gemeente Eemnes. Geldt niet alleen voor Eemnes geldt voor de hele provincie Utrecht. Vandaag is ook congestie afgekondigd in een ander gedeelte van de provincie Zuid Holland. Vijfheerenlanden, dat is Vianen Gorinchem ...

Vijfheerenlanden gemeente heeft vandaag ook afkondiging plaatsgevonden van congestie. Zo geldt dat ook in een gedeelte van Zuid Holland is een congestiegedeelte. Gouda, Zuidas, Waddinxveen in die buurt en uiteraard Zeeland daar is ook congestie afgekondigd. Dus het is niet alleen Eemnes, nee het is de hele provincie Utrecht waar op dit moment congestie is voor aansluitingen voor opwek en afname boven de tachtig ampère. Met uitzondering van hetgeen wat al bestaat. Dus bestaande aansluitingen kunnen gewoon hun vermogen afnemen. Zodra er netcapaciteit aanwezig is, zullen wij vanuit de wachtrij kijken welke aansluitingen dan het vermogen kunnen krijgen wat gevraagd is. Dan gaan die mensen van de wachtrij af en het is het first in first out principe. Dus degene die bovenaan staat krijgt als eerste zijn vermogen toegekend, afhankelijk van op welk trafostation hij is aangesloten. Er zit dus wel een stukje techniek achter. Als netbeheerder kijken we ook naar wat zijn dan de mogelijkheden om hier nog iets aan te kunnen doen in een soort flexibiliteit? In de praktijk komt het neer op een technische en gedragsaanpassing. Gedragsaanpassing is wat je tegenwoordig veel ziet bij variabele contracten. Mensen hebben een energiecontract tegen een bepaald tarief. Hoe goedkoper de stroom is, hoe meer ze moeten afnemen. Dat is een variabele. Dat is ook een gedragsbeïnvloeding.

De combinatie daarvan, van technisch en gedragsaanpassing kan dus inderdaad vermogen opleveren in een bepaald gebied. Dan hebben we ook nog een waar al inmiddels een aantal contracten voor getekend zijn, dat is beperking zonder afroep. Contracten in ontwikkeling en die eerste contracten zijn getekend. Wij noemen dat, hier zat nog de CSC-afkorting, een capaciteitssturingscontract. Ik refereer even aan een vooroorlogse opmerking, de sparetijd. Vroeger had je de spare-tijd, na de oorlog is die term verdwenen. Maar de spare-tijd houdt in dat in dit contract die kan worden afgesloten onder bepaalde condities, men wel vermogen krijgt wat men wil hebben. Echter binnen een bepaalde tijdsperiode van de dag. Dat is meestal tussen 1600 uur, vier uur 's middags en 's avonds acht uur, mag men dan geen vermogen afnemen. Er zijn al een aantal van deze contracten uitgerold inmiddels. De Nederlandsche Bank heeft zo’n contract als voorbeeld. Hij heeft zijn gewone normale vermogen mag hij afnemen. Echter dat capaciteitssturingscontract houdt in dat hij tussen vier uur 's middags en acht uur 's avonds geen vermogen mag afnemen. Die contracten zijn er inmiddels, die worden uitgerold en we denken daar in 2024 meerdere voor te kunnen afsluiten. Dan heb je ook nog uiteraard de bedrijventerreinen.

Op bedrijventerrein is de mogelijkheid, er wordt onderzoek gepleegd om een EHUB in te instellen, of een EHUB noemen ze dat dan. Waarbij dus een aantal verbruikers samenwerken om hun capaciteit beschikbaar te stellen aan elkaar. Kees Jan weet daar meer van. Er zijn momenteel bij ‘…’ Utrecht zijn we daarmee bezig om dat uit te rollen. Dan heb je te maken dan met een groeps-ATO, aansluit- en transportovereenkomst. Het is een hele term, maar in dat geval hebben de mensen met elkaar afspraken gemaakt. Heb je ook weer een bepaalde gedragsbeïnvloeding. Ik heb het vermogen vrij, dan kan mijn buurman het gaan gebruiken. Dat is dan op een EHUB, ook daar wordt momenteel naar gekeken. Dan hebben we natuurlijk altijd nog te maken met congestie, met aansluitingen die nodig zijn. De zogezegde uitzonderingen die er zijn op het verhaal. Aansluitingen van drie keer tachtig ampère wordt gemaakt, daarboven niet. Echter momenteel is er duidelijk ook bij de ACM richt het verzoek tot een uitzonderingspositie te beoordelen. Dan moet je denken aan een flatgebouw of een groot gebouw waar dus een warmtepompinstallatie komt te staan die meer vermogen nodig heeft dan tachtig ampère. Normaal gesproken maken we die niet meer conform de regel van congestie.

Echter die komt dan op de lijst van uitzonderingsposities te staan. Daar wordt wel naar gekeken. Dat geldt ook bijvoorbeeld voor een flatgebouw met een hydrofoorinstallatie. Op het moment dat je een zwaardere aansluiting nodig hebt, wordt hij wel gemaakt want die heb je nodig. Die lijst met uitzonderingspositie die is tot 5 oktober uit mij hoofd, 5 oktober toch? Die ligt momenteel dus ter inzage en daar kunnen mensen op reageren tot 5 oktober. Dat is nog wel natuurlijk iets wat gedaan kan worden. Dat zijn aansluitingen die nodig zijn. Dat geldt bijvoorbeeld ook met een gebouw met een warmtepompinstallatie, wat ik net zei, daar wordt het dus wel toegekend het vermogen. Uiteraard we hebben ook nog te maken met infrastructuur voor mobiliteit en voorzieningen als winkels en horeca wordt niet gezien als noodzakelijk. Dus op het moment van de lijst van uitzonderingen komen dus geen winkels te staan. We praten hier dus bij wijze van spreken echt duidelijk over installaties die we nodig zijn voor de normale bedrijfsvoering van bijvoorbeeld een appartementengebouw. Maar je kan hier ook kijken naar bij wijze van spreken een installatie die nodig is voor de algemene veiligheid. Voor het Nederlands wegennet bij wijze van spreken. Of een brug of iets dergelijks als die meer vermogen nodig heeft wordt er gekeken of die op de lijst van uitzonderingsposities kan.

Dat is ook iets wat momenteel speelt in dat verhaal. Hiervoor geldt ook wel wachtrij, maar dit is het congestiegedeelte. Dus dit is gewoon kort samengevat aansluitingen tot en met tachtig ampère maken we nog wel, daarboven niet. De heer Fernhout: Mag ik proberen samen te vatten van hetgeen wat er verteld is? Want congestie is dus filevorming, filevorming op het net. De voorzitter: Zou u iets meer in de microfoon kunnen praten? Dank u wel. De heer Fernhout: Congestie is filevorming op het net. Net zoals de files is het dus niet gedurende de hele dag en gedurende het hele jaar is er file, maar op bepaalde momenten. Om die momenten inderdaad te ontzien, zijn de flexproducten wat Theo net heeft toegelicht. Dus of binnen tijdsblokken mag je dus niet afnemen, maar buiten de tijdsblokken wel. Of groepscontracten zoals dat net werd gesteld met de EHUBS. Dus dat is belangrijk om te weten. Om met name die spits te mijden. Het is afgegeven door TenneT. TenneT is de landelijke netbeheerder op het hoogspanningsnetvlak. Alles wat eronder zit zeg maar, dus dat is de hoofdkraan. Op het moment dat de hoofdkraan dicht is, hebben we ook niks aan een tuinkraantje en de keukenkraan. Waarom hebben ze dat dus afgeroepen voor het grootverbruik? Omdat pas in 2029-2030 zijn de pockets gereed en verwacht men dus weer meer capaciteit te kunnen creëren in het gebied.

Men heeft de gedachte gehad, heeft gehad zeg ik er nadrukkelijk bij. Dat de tijd te overbruggen is tussen het moment van afkondigen van de netcongestie voor grootverbruik en de realisatie van met name Breukelen-Kortrijk. Want dat is wat er gedaan moet worden, daar moet TenneT investeren. Dat die tijd overbrugt zou kunnen worden tot 2029, waardoor het klein verbruik in zijn totaliteit niet geraakt zou worden. Nu is het zo kanttekening, dat wat we met allen zien gebeuren. Aanvulling eigenlijk op dit verhaal nog dat het echt heel urgent is. Dat we zien dat de autonome groei waarmee men rekening heeft gehouden om de tijd te overbruggen tot 2029-2030, dat die veel sneller gaat dan verwacht. Oftewel het huisverbruik, aansluitingen huisverbruik, daar kunnen we als huishouden binnen de bestaande categorie behoorlijk groeien. Zonder dat wij dat als netbeheerder kunnen knijpen. Dus als men hier kiest voor een warmtepomp bijvoorbeeld individueel, dan betekent dat er elektrisch veel meer gevraagd wordt. Door de gasprijs, door Oekraïne et cetera, zien we dus dat de warmtepompen bijvoorbeeld veel sneller gaan dan dat we met zijn allen hadden gedacht. Waardoor die autonome groei dus veel sneller gaat dan gedacht. Waardoor de kans ook aanwezig is dat in sommige gebieden die 2029-2030 niet gehaald zal gaan worden op het moment dat er niet extra maatregelen genomen worden.

Dus dat zou betekenen dat ook klein verbruik geraakt wordt. Dat er dus nieuwbouwwoning, de categorie van de drie keer tachtig ampère, ook niet aangesloten zou kunnen worden. Dus dat zou nog erger zijn. Daarvoor wordt wel gekeken naar flexvermogen. Ook flexvermogen bij bedrijven. Niet alleen bestaande bedrijven met een bepaalde vrijwilligheid, maar ook wellicht een meer verplichtende vorm daarin. Daarover wordt ook gesproken in de Energy Board die is opgericht. Waar ook de regio Amersfoort vertegenwoordigd is namens Astrid Janssen als wethouder en die de terugkoppeling geeft aan René Ten Have onder andere. Om te kijken

welke knoppen, welke maatregelen hebben met zijn allen om te zorgen dat we de netcapaciteit zo weinig mogelijk gebruiken tijdens de spits. Laden is daar bijvoorbeeld een mooi voorbeeld van. Een laadpaal, op het moment dat je slim gaat laden en alle concessies bijvoorbeeld terugtrekt van gedurende de hele dag kunnen laden, maar juist laden wanneer er vermogen beschikbaar is. Dat is in principe een eenvoudige knop om aan te draaien, om te zeggen we laden niet tussen vier uur 's middags en acht uur ’s avonds. Want dat is met name in de provincie Utrecht inderdaad waar we de piek en vraag zien omdat de kantoren dan nog eigenlijk draaien, maar mensen komen ook thuis. Zeker in de winterperiode wanneer er weinig zon is, is dat wel erg problematisch aan het worden. Dat is zeg maar een aanvulling op het verhaal van Theo Oostendrop. Ik hoop dat dat helder is. De heer Oostendorp: Dat is het algemene congestieverhaal wat geldt voor heel Utrecht, provincie Utrecht. Daarnaast hebben we natuurlijk even met de gemeente Eemnes te maken, dat is deze gemeente waar we vanavond te gast zijn. Ook daar komen die problemen voor. In het algemeen kan ik zeggen dat het net van Eemnes in de winterperiode redelijk op rood staat zoals wij dat noemen, dus dat er best wel al flink vermogen wordt afgenomen.

Het geeft best wat problemen, dus naar aanleiding daarvan en uiteraard het congestieverhaal vanuit TenneT, is er vanuit Stedin een masterplan ontworpen. Om dus de gemeente Eemnes te ontsluiten en een deugdelijke elektriciteitsvoorziening te geven voor de toekomst. Ook daar heb ik een kleine presentatie van. Er zullen misschien een aantal sheets bij sommige mensen bekend zijn, maar ik loop er wel even doorheen. Dit is het masterplan wat wij hebben ontwikkeld voor 2050, waarbij u een heleboel gegevens ziet staan. De opdracht in dat verhaal was dat wij een 20 kV-net zouden gaan aanbrengen in de gemeente Eemnes, er is nu een 10 kV-net. Met het 20 kV-net heb je twee keer zoveel vermogen door dezelfde kabel. Dat is technisch mogelijk op het middenspanningsniveau. Echter gezien het feit dat er een uitrol plaatsvindt in de grote stations die wij nodig hebben, de hoofdverdeelstations. Oftewel de 50 kV stations in de volksmond. Is dit masterplan hebben wij inmiddels is deze iets achterhaald en hebben we hem aangepast naar een andere situatie. Omdat deze twee stations niet op tijd klaar zijn, kunnen we niet die 20 kV-voeding op deze manier brengen naar Eemnes. Het was in de aanvang de bedoeling om hier een 20 kV-net neer te zetten, gevoed vanuit een 50 kV-net. Het klinkt heel technisch allemaal. Ik hoop het te kunnen toelichten door wat simpele sheets te gebruiken.

In gevolg hebben wij dus naar de tijdelijke oplossing gezocht om toch in Eemnes verder te kunnen gaan en het net voor te bereiden op de toekomst. Dat komt dan naar voren dat wij een verlaten station in Soest, Soest 1 noemen wij dat, weer in bedrijf gaan nemen. Wij zijn daar in het bezit van de opstal, de grond is ons eigendom. Dus wij gaan dat station nu versneld weer in bedrijf nemen. Daar vandaan gaan we dan Eemnes voorzien van de nieuwe, wat wij noemen technische stamvoeding, naar een nieuw te plaatsen verdeelstation. Waarover inmiddels gesprekken plaatsvinden met de gemeente voor een locatie om daar te kunnen gaan bouwen met dat station. Dat verdeelstation is nodig. Als dat verdeelstation er niet komt, zullen wij een probleem krijgen met het aansluiten van de al onbekende trafostations. Want daar kom ik zo meteen ook nog even op terug, voor de algemene uitbreiding van Eemnes. Wij zijn nu bezig kan dusdanig te ontwerpen dat we toekomstgericht zijn voor 2050. Wij gaan dus Soest 1 in bedrijf nemen, zoals ik al aangaf. Dat resulteert dan dat wij direct aansluiten en dat is in 2025 willen we dat gereed hebben. Maar dan moeten we ook het verdeelstation wat we nodig hebben in Eemnes tegen die tijd wel in bedrijf kunnen gaan. Daar zijn goede gesprekken lopen er inmiddels met de gemeente. Ik heb hem hier wel in staan een voorbeeld.

Dit zou het voorbeeld van een station kunnen zijn, zoals we dat zouden willen positioneren binnen de gemeente Eemnes. Er zijn wat gesprekken geweest met betrokken partijen. We zitten denk ik goed om de tafel heen met elkaar. Echter wat ik wel wil benadrukken, dit station hebben wij nodig en ik zal u zo meteen uitleggen waarom we dit echt nodig hebben. Want dit is alleen het masterplan. Dat staat nog los van alle buurten die wij individueel gaan aanpakken binnen de gemeente. Ook het aantal distributiestations, de bekende traforuimtes zullen wij aanmerkelijk gaan uitbreiden binnen uw gemeente. Maar daar hebben we wel dit station voor nodig. Dit is even gewoon wat algemene mate zoals ernaar gekeken is. Ik stap hier even snel doorheen. De presentatie is beschikbaar bij de wethouder Ten Have, die heeft hij in zijn bezit als het goed is. Dus dat kunt u altijd even vragen als u wil inkijken. Dat is de opgave die wij hebben voor dit verdeelstation. Medewerken vanuit de gemeente voor nieuwe locaties, zodat meer belangen behartigd kunnen worden. Dat is wel heel

belangrijk in deze situatie. Ik zal in mijn volgende presentatie die hierna komt, die zal ik ook nog even meenemen, want dat is heel belangrijk voor de gemeente Eemnes. Want theoretisch gesproken gaat de hele gemeente gaat open letterlijk en figuurlijk. Alle kabels zullen worden vervangen. Dat heeft nogal wat impact op zowel de openbare ruimte, als de posities die wij nodig hebben om distributiestations neer te zetten. Dit is de technische inhoud van dat station. Het enige voordeel op deze locatie is, als we deze locatie die de voorkeur heeft vanuit Stedin gebruikt kan worden dat het daarnaast gelegen distributiestation kunnen wij integreren in dit verdeelstation. Dus dat is dan weer een pluspunt. Eén gebouwtje gaat weg en daar komt een mooi gebouw voor terug noem ik het dan even voorzichtig. Maar we kunnen het dan wel integreren met elkaar. Dus het scheelt weer of er nu twee gebouwen staan of één, is natuurlijk wel heel fijn. Dan is ook vanuit wat ik begrepen heb vanuit de omgeving de hangplek die daar is, komt dan ook te vervallen. Er schijnt nog wel eens wat hangjongeren bij die ruimte te zitten. Dat is het voorstel vanuit Stedin wat wij moeten doen om het verdeelstation te krijgen. Tot zover vragen? De voorzitter: U was klaar met uw hele presentatie? Want u zei … De heer Oostendorp: Nee er komt er nog één.

De voorzitter: Een kleintje nog? Dat gaat over de trafohuisjes gok ik. Dan parkeren we die even tot zo meteen. Dan doe ik even een rondje voor aanvullende vragen. Ik kijk even naar de VVD. Nee. PvdA. Dag mag, alleen ik stel voor dat we vragen stellen, beantwoorden. Vragen stellen, beantwoorden. De heer Van den Brink: Even als ik u goed begrijp, is de situatie nu dus zo dat als iemand bijvoorbeeld een grote schuur heeft in de polder en daar heel veel zonnepanelen op wil leggen en dat is meer dan tachtig ampère dan kan dat niet aangesloten worden. Maar als mensen in Eemnes massaal overstappen naar een warmtepomp, een elektrische auto en zonnepanelen op hun dak leggen, dan kan dat nog een paar jaar goed gaan. Maar dan zou het over een paar jaar, als het uit de hand loopt, ook een probleem zijn. De heer Oostendorp: Dat klopt inderdaad. Als je het op die manier benadert een individuele aansluiting in de polder is natuurlijk een uitgestrekt gebied. Daar hebben wij een ander net liggen dan in de kern Eemnes zelf. Maar dat is wel het punt waar het op neerkomt. Als je daar begint in de polder, dan heb je een overbelasting van het net dan doen die zonnepanelen het niet want de netspanning wordt te hoog. Waardoor de zonnepanelen automatisch afschakelen. In de kern ligt een iets ander net. Maar in mijn presentatie die hierna komt, hoop ik daar wel wat meerdere toelichting op te geven.

De heer Van den Brink: Maar we kunnen de burgers in Eemnes geruststellen. Ze hoeven niet bang te zijn dat hun zonnepanelen nu uitgeschakeld worden op enig moment. De heer Oostendorp: In de kern valt het mee, maar in het buitengebied is het wel een probleem. De heer Van den Brink: De volgende is we hebben in Eemnes een groot zonneveld en als ik het goed begrepen heb, is daar een restcapaciteit op de kabel. Zou die benut kunnen worden met een extra zonneveld natuurlijk? Maar ook met een grote batterij en zou dat laatste misschien ook een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van het congestieprobleem? De heer Oostendorp: Ik ben niet direct overvraagd met uw vraag, echter ik ben daar niet mee bezig. Dat doet mijn collega mevrouw Fernandes. Die heeft dat project al onderhanden met de tweede aanvraag voor het zonnepark daar. Ik weet niet direct hoe het met de batterijen is. De heer Fernhout: Als het gecontracteerd vermogen is vastgelegd voordat de congestie is afgeroepen voor teruglevering. Als het contract zo is de transportovereenkomst, als daar nog voldoende vermogen in zit, dan is

die ruimte er als dat is afgegeven vóór afroep van congestie. Dus als men nu twee megawatt doet, maar men heeft voor vier megawatt afgesloten in de overeenkomst, dan heeft men dus nog ruimte voor twee megawatt want dat was toen al afgesloten voor congestie. Als het zo is dat men dat nu gaat aanvragen, krijgt men dus geen transportvermogen meer. De heer Van den Brink: Geldt dat ook voor een eventuele batterij? En dan herhaal ik de vraag van levert zo'n batterij niet een bijdrage aan het oplossen van het congestieprobleem? De heer Fernhout: Theo noemde net, op dit moment kennen we nog het first come first out principe. Maar ik zit even na te denken want het klopt niet helemaal meer. Want de ACM is dus bezig met prioritering erin. Ik weet niet in hoeverre de mensen daarmee bekend zijn, maar daar worden dus nu wel voorstellen over gedaan om dat dus los te gaan laten. Om te kijken of zeg maar, het simpele voorbeeld wat dan gegeven wordt is dat het ziekenhuis voor een casino gaat. Stel een casino vraagt nu aan en het ziekenhuis vraagt dat over maand aan en dan gaat het casino voor. Daar willen we eigenlijk met zijn allen vanaf de maatschappij. Dus wordt nu gekeken om bijvoorbeeld netverzachtende omstandigheden, netverzachtende partijen, zoals batterijen bijvoorbeeld om die eerst prioriteit te geven. Woningbouw komt daar vervolgens kort achteraan.

Zo komt er meer volgorde in, maar dat is nog niet besloten. Dus daar is men nu mee bezig en de verwachting is dat dat zeg maar binnen nu en over een half jaar zeg maar ter goedkeuring ligt dat dat meer toegepast zou kunnen worden. Zo’n batterij zou erin vallen, als hij verzachtend werkt zouden we dat natuurlijk met zijn allen toe moeten juichen. Als hij wel ook op die momenten het net verlicht wanneer wij dat willen. Want soms werkt dat ook tegen, want TenneT-net en Stedin-net kunnen ook verschillen in profielen zogezegd. Dus daar moeten we dan goede afspraak over maken. Maar als we die kunnen maken hebben die zeker voorrang op termijn. De heer Van den Brink: We hebben hier in Eemnes ook een pilotproject gedaan, dat heet het LEF-project. Waarbij individuele burgers stroom uitwisselen als ik het ongeveer goed begrijp. Is dat iets wat een bijdrage kan leveren aan de congestie? De heer Oostendorp: Dat project heeft plaatsgevonden om elkaar elektriciteit te geven. Een bepaald gedeelte van Eemnes in een bepaalde woonwijk zijn een aantal woningen voorzien van een andere installatie. Maar daar is toen een eenmalige ontheffing voor gegeven om op die manier … Kijk levert het bij tot de congestie? Ik zeg van niet, want het gaat over hetzelfde net heen. Dat is het probleem. Het vermogen gaat over dezelfde kabel.

De heer Fernhout: We zijn dus wel bezig met flexoplossingen om te zien … bijvoorbeeld Merwedekanaal-zone in Utrecht is een heel groot project. De woningen liggen dus nog niet, dat kan, de woningen kunnen aangesloten worden. Theo heeft ook aangegeven dat als daar een grote woontoren komt en er zijn liften nodig met een grootverbruikaansluiting, dan is dat gekoppeld aan die woningbouw, dan gaat het ook door. Alleen als er een heel groot project ontwikkeld wordt, kijken we ook er moet bepaalde voorzieningen bij en dat kan niet. Die voorzieningen kunnen niet want dat is grootverbruikaansluiting. Maar waar naar gekeken wordt in de flexoplossing is om te zien kan alles zeg maar binnen een totaal wat we voor een woning rekenen normaal gesproken. Voor woningen rekenen we zoveel kilowatt. Als een partij binnen dat vermogen zou kunnen blijven, inclusief de voorzieningen, dan moet het wel alles inclusief. Dan kan het onder bepaalde omstandigheden waarbij het geen optelsom wordt. Dus het is niet gebruikmaken van de ruimte die men als individu of als bedrijf heeft in het gecontracteerd vermogen. Stel het gecontracteerd vermogen is hoger dan wat men nu afneemt, dan is die vrije ruimte daar rekenen wij als netbeheerders ook al mee. Wij rekenen er al mee dat niet iedereen tegelijkertijd het maximale uit de voeding haalt. Dus dat kan al niet in het net.

Dat heeft nooit gekund, daar rekenen wij al mee. Dus wat we willen is dat er een gedragsverandering komt, dat we rekening houden dat we meer gaan verbruiken op die momenten dat er ook meer energie beschikbaar is. Dat is zeg maar de flexoplossing. Dus het is niet de optelsom van de vrije ruimte die men heeft, maar het is de gedragsverandering. De profielen op elkaar leggen waarbij je kunt zien ik weet dat jij nu wat meer teruglevert

aan het net. Ik heb bijvoorbeeld een koelhuis, dat wordt dan vaak genoemd. Een koelhuis is eigenlijk een hele goede batterij want op het moment dat er eigenlijk een overschot van energie is, gaan we gewoon extra koelen. Op moment dat er weinig vraag is, of weinig aanbod van energie is, vragen we juist niet om te koelen. Dat principe en dat loslaten op zeg maar, meer gedachte om te kijken hoe kunnen we nu die profielen beter op elkaar afstemmen? Zodat het niet een optelsom is in de piek tussen vier en acht, maar dat het genivelleerd wordt. De voorzitter: Goed, verder aanvullende vragen? Ga uw gang. De heer Van den Brink: Een kleintje. Als ik het goed begrijp, zou het in ieder geval wel helpen als iedereen in Nederland een thuisbatterij zou installeren. Dat zou wel ietsje schelen al. De laatste vraag is, een nieuwsgierigheidsvraag. Er is hier het afgelopen jaar een grote elektriciteitskabel door Eemnes heen getrokken, die volgens mij nog steeds niet aangesloten is. Waar is die voor eigenlijk? De heer Oostendorp: Die kabel die is aangebracht voor een, dat is een klantenaanvraag voor een oplaadstation langs de snelweg. Daar is die kabel voor. Dat is gewoon een klantgestuurde aanvraag zoals wij dat noemen. Er is gewoon een ‘…’ gemaakt voor een hoogvermogen laadstation. De voorzitter: Nee die gaat rechtstreeks. Goed. D66 de heer Defferding. De heer Defferding: Dank u wel voorzitter.

Het is natuurlijk een ontzettend slecht verhaal wat jullie slechts moeten brengen. Want het komt denk ik op iedereen wel een beetje vreemd over. We zijn iedereen aan het pushen om meer elektriciteit te verbruiken. Warmtepomp, elektrische auto's, dat weten we al jaren. Dan kennelijk is er bij TenneT en bij Stedin niet nagedacht hoe gaan we al die spullen dan van elektriciteit voorzien? Nu wordt aan de inwoner of aan de burger gevraagd, niet alleen in Eemnes maar in heel Nederland, pas je gedrag aan zodat die kabels dat aankunnen. Dat knaagt bij ons wel een klein beetje maar dat kunnen we hier met zijn allen ook niet oplossen. De heer Fernhout: Mag ik daarop reageren? Want het eerste punt ben ik het helemaal volkomen met u eens. We zijn te laat om welke redenen dan ook zijn de netbeheerders te laat. Dat is een feit. Maar het verandert niet zeg maar dat de zon minder schijnt in de winter en dat we dan een juist een warmtepomp aanzetten. Dus die gedragsverandering die moeten we sowieso bewerkstelligen. Los van het feit of er wel of niet voldoende capaciteit is. Ik denk dat dat echt wel het nieuwe denken is. Dus ik ben het eens met het eerste punt, maar het tweede punt is denk ik wel echt waar we wel met zijn allen heen moeten.

Want om meer te weten wanneer is nu energie beschikbaar en wanneer gaan we dus afnemen? Dat daar ook met prijs, daar wordt ook met prijs rekening mee gehouden zo meteen. Dat het ook voordelig wordt. Dus om op die momenten af te nemen dat daarna een overschot is. Sterker nog ik krijg misschien wel geld toe. Ik denk toch echt dat dat het nieuwe denken is. De heer Defferding: Dat moet ik nog zien dat we geld toe krijgen want ik heb mijn hele dak vol met zonnepanelen liggen en dat wordt natuurlijk steeds minder waard. De heer Fernhout: Met zonnepanelen is eigenlijk het principe waarbij het de bedoeling is zonnepanelen voor eigen behoefte te voorzien. De heer Defferding: Maar goed wordt een hele discussie. Was meer een beetje een introductie van mijn verhaal natuurlijk om het beetje smeuïg te maken. Eigenlijk weet je we moeten met elkaar naar oplossingen kijken dat snappen wij ook wel. Er werden net al een aantal dingen genoemd, een zonneveld wat hopelijk gaat komen. Maar wat zijn dan ook wat meer innovatieve oplossingen waar we ook met onze elektrische auto's nu en in de toekomst over na kunnen denken? Bidirectioneel laden bijvoorbeeld heb ik wel eens wat van

gehoord. Biedt dat misschien oplossingen samen met de accu’s? Dat was een vraag die wij nog hadden. U had het net over dat mooie nieuwe station wat er moet komen. Misschien is het al een keer ergens genoemd hoor, maar waar is die locatie bedacht in Eemnes dat vroeg ik me nog af. De heer Oostendorp: Mijn collega de heer Alex Ouwens is helaas verhinderd vanwege privé omstandigheden. Maar dat komt bij ik heb begrepen bij de begraafplaats in de buurt, in samenwerking met de Bijenvereniging. Daar in dat gebied. Alex is er niet, daarvoor is hij er nu. Ik had begrepen bij de begraafplaats. De heer Fernhout: Qua innovatie, want het gaat erom dat vraag en aanbod niet matchen. Nu schijnt de zon niet, er staat nog wel wat wind. Dus windmolens zou ook kunnen helpen om een constant aanbod te creëren van energie waardoor … De voorzitter: Volgende vraag. De heer Fernhout: Om aan te geven dat het niet alleen bij de netbeheerders ligt. Dat is wel waar het om draait. Vraag en aanbod dat matcht niet en een batterij is echt niet de oplossing voor alles. Daar kunnen we een rekensom op loslaten. Maar dus het is of gedragsverandering of heel veel wind, maar iets zal er moeten gebeuren. De voorzitter: Dat was het mijnheer Defferding? De heer Fernhout: Ik heb geen voorkeur overigens. De voorzitter: Dan ga ik door naar het CDA. De heer van Schaik gok ik. De heer Van Schaik: Dank u voorzitter.

Ik hoor net dat we blij moeten zijn als de mensen nog eventjes hun cv ketel behouden zeg maar in verband met de netcongestie. Dan even uitstellen tot alles verzwaard is en dan pas overschakelen dat zal helpen zeg maar de situatie wat minder nijpend te maken op het net als ik u begrijp. U had het over een flexcontract. De heer Fernhout: Ik kan, kijk maar dan gaan we heel de diepte denk ik. Maar op het moment dat we een collectieve oplossing hebben bijvoorbeeld een collectief warmtenet, wat vooralsnog draait op een fossiele brandstof bijvoorbeeld. Maar al wel uitgelegd wordt waarbij woningen dus nu niet individueel zouden gaan kiezen, iedereen voor een individuele warmtepomp. Maar bijvoorbeeld een collectief warmtenet omdat Eemnes in 2035 verwacht uiteindelijk bijvoorbeeld ultradiepe geothermie te hebben en wél warmte te hebben. Dan zou het natuurlijk erg fijn zijn op het moment dat er een collectieve oplossing is en niet iedereen een individuele elektrische warmtepomp heeft. Op het moment dat hier wellicht ultradiepe geothermie komt. Dus in dat opzicht zou u er dan voor kunnen kiezen, als we nu zouden weten dat dat er komt in 2035, om nu toch te gaan voor een collectief warmtenet wat vooralsnog bijvoorbeeld op aardgas. Maar dan gaan we heel … De heer Van Schaik: Maar tot die tijd moeten de mensen toch ook op een andere manier hun huis verwarmen? Dat duurt nog heel eventjes dan.

We begrijpen elkaar denk ik best. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Schaik: Ik hoorde net flexcontract voorbijkomen. Nu zijn er een paar grote afnemers die die standaard bij wijze van spreken de Flevopolder op niveau houden qua waterstand. Dan wel andere gebieden qua waterstand zeg maar de beheersing daarvan doen. Maar zo'n pomp moet zes uur op een dag draaien bij wijze van spreken om het water niet aan de lippen te krijgen. Hebben die zo’n flexcontract? Kunnen die sturen op een eerste pompen en niet pompen? Of kan u sturen daarop?

De heer Oostendorp: Nee als u praat over de waterschappen, die hebben natuurlijk een iets andere positie dan een gewone aansluiting. Want zij vallen onder nationaal beleid. Zij zullen vermoedelijk als ik heb goed gezien op het voorstel van de ACM zullen de waterschappen op de lijst van uitzonderingspositie komen te staan. De heer Van Schaik: Dat snap ik, maar als het normaal omstandigheden dan hebben ze aan vier of zes uur pompen op een dag genoeg in een bepaald gebied. Dan kunnen ze wel kiezen wanneer ze dat doen zeg maar. De heer Oostendorp: Dat kan inderdaad. De heer Van Schaik: Heeft u die vraag ook bij hun neergelegd? Daar zit mijn … De heer Oostendorp: Ja. De heer Van Schaik: Oké dus op die manier winnen we wel een beetje zeg maar in die netcongestie de ruimte die op het net nodig is snap ik dan. Ik denk dat de tweede vraag al beantwoord is zeg maar door een eerdere vraagsteller gesteld en door u dan daarop geacteerd. Bestaande aansluitingen nog niet benut, kunnen gewoon nog benut worden. We hebben een eigen trafohuisje zeg maar bij het zonneveld en die heeft nog maar de helft van zijn capaciteit benut. De heer Fernhout: Op het moment dat de transportovereenkomst er is voor meer vermogen daar is het afhankelijk van. De heer Van Schaik: Laten we zeggen dat het een tien megawatt-kabelaansluiting is.

De heer Fernhout: Als dat de overeenkomst is op papier voordat de congestie … De heer Van Schaik: Ja vijf zes jaar terug al. Oké goed. Soest 1 hoor ik u zeggen dat wordt een tijdelijke oplossing waar twintig kV valt te verkrijgen. Maar we zitten hier met veel oudere kabels. Snapte ik u goed dat u zei Eemnes gaat op de schop voor die tijd om die oude kabel uit de dijk te halen die bij vijf plot verhogingen zeg maar al doorslaat? De heer Oostendorp: Inderdaad dat heeft u … op het moment dat wij dus het hier gaan uitrollen om het zomaar technisch te noemen, dan zal bijna heel Eemnes op middenspanningsniveau opengaan. Dat betekent dat alle tien kV-kabels vervangen worden door 21 kV. Dat zijn kabels die daarvoor geschikt zijn en de huidige kabels zijn dat niet uiteraard. De heer Van Schaik: Precies. De heer Oostendorp: Dat gaat wel gebeuren. De heer Van Schaik: Oké. Even kijken of ik nog een verborgen vraag had. U noemde aantal trafostations hier in de buurt zitten die moeten allemaal vervangen worden of aangepast worden vanwege en dat komt er nu aan. Oke, hartstikke goed. Wij omzeilen zeg maar met dat Soest 1 station de trafostations die bij Lage Weide en Utrecht-Noord zeg maar en tussen Baarn Soest en bij Nijkerk staan die nog vervangen moeten worden of uitgebreid moeten worden.

De heer Oostendorp: Maar dat is juist het probleem dat daar een heel groot tijdvak in zit waar we dus te weinig tijd krijgen om dat kunnen uitbouwen. Is er besloten om een tijdelijke oplossing te kiezen. Waardoor we vanuit Soest 1 wat ik zeg een verlaten locatie weer gaan inrichten. Daarvandaan Eemnes gaan voorzien van de juiste spanning die nodig is.

De heer Van Schaik: Heel fijn deze duidelijkheid te krijgen. Ik denk dat tot zover de vragen die ik heb en de vragen die ik gehoord heb zeg maar leiden tot mijn beantwoording voor vanavond. De voorzitter: Goed dan ga ik even naar de buurman de heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: Dank u wel voorzitter. Ik was met name benieuwd naar die gedragsverandering. We snappen allemaal elektrische auto's en vier en acht opladen is niet goed voor net. Die kan ik thuis nog wel uitleggen. Maar we hebben natuurlijk heel veel apparaten in huis. Ik noem maar wat een koelkast, diepvries en dat soort zaken. Die ik eigenlijk zou uit moeten schakelen tussen vier en acht, dat zou voor het net het beste zijn. Ik probeer het een beetje concreet ook richting onze inwoners te krijgen, hoe gaan we dat bewerkstellingen? Je kan wel zeggen er moet een gedragsverandering komen. Maar komt Stedin met een oplossing zullen we dat op huiselijk niveau kunnen inpassen. Hoe moet ik dat zien? De heer Fernhout: We proberen meer bekendheid aan te geven in ieder geval. We hebben nog het dag- en nachttarief wat we kennen. Dat is eigenlijk achterhaald, maar we hebben de wasserette op de Blaak gehad wat media-aandacht heeft gekregen. Dat is in ieder geval dat we bijvoorbeeld, dat ging er dan om dat we de was doen als zon schijnt. Dus de wasserette was alleen maar op basis van zonnepanelen werd hij aangestuurd.

Dus daar begint het wel mee met dat te begrijpen. Wat misschien voor u heel logisch is om de vaatwasser niet direct na het eten aan te zetten, maar om tien uur ’s avonds. Of om inderdaad in het weekend op zaterdag- of zondagmiddag zeg maar de was te doen. Dat zijn wel dingen die gaan helpen. Dat dat is gewoon zeg maar het nieuwe denken en de aandacht daarop vestigen. De koelkast dat is inderdaad het verslimmen van de apparatuur dat zal een volgende stap zijn die continu afnemen. De heer Seldenrijk: Het gaat natuurlijk ook een beetje om de prikkel die erachter zit. Dat je het uiteindelijk in je portemonnee merkt. Ik heb toevallig een variabel contract. In de winter zie je dus echt best verschil binnen het uurtarief. Maar je hebt ook hele tijd, ik zie het verschil niet … De heer Fernhout: Maar dat komt wel. Er komen steeds meer dynamische contracten. Dus je hoort het ook wel van de energieleveranciers, maar wij zijn netbeheerder, maar je hoort dus wel van de energieleveranciers de dynamische contracten. Dus dat het ook loont om op die momenten af te nemen. Dat is een kwestie van tijd dat dat meer zal gaan worden, want energie wordt steeds schaarser, dus de pieken worden steeds duurder. De voorzitter: Dank. DorpsBelang de heer Kouwenhoven. De heer Kouwenhoven: Dank u wel voorzitter.

Voor de beeldvorming, de aansluiting van drie keer tachtig ampère plus, wat valt daar een beetje onder? De heer Oostendorp: Misschien heel makkelijk antwoord. Alles wat zwaarder is dan honderd ampère. ‘…’ (meerdere mensen door elkaar). De heer Fernhout: Kinderdagverblijf niet, lagere school niet, maar middelbare school wel. De heer Oostendorp: Een beetje afhankelijk van de grootte. Dat zou kunnen een grote Albert Heijn met koelmachines zou inderdaad meer dan tachtig ampère nemen. Het is puur techniek uiteraard en je kan ook een hele grote ‘…’ loodsen en een hele kleine aansluiting hebben, maar je kan ook natuurlijk een soort ‘…’ hebben staan die heeft een heel andere soort aansluiting uiteraard. De heer Fernhout: Maar er wordt veel geraakt hoor al wel. Het is dus ook voor bestaande bedrijven die willen groeien. Want het ging het over zon en dat is natuurlijk ook heel vervelend dat we niet kunnen terugleveren,

maar afname is echt wel. Ik hoop tenminste ik denk wel dat dat valt toch? Dat is wel een ding. Bedrijven kunnen niet meer groeien zo meteen, of nu eigenlijk al niet meer. Nieuwe bedrijven kunnen zich niet vestigen. Als kleingebruik geraakt gaat worden, dan wordt er geen woning meer aangesloten. Dus het is wel echt iets zeg maar dit. De heer Kouwenhoven: Dat heeft gevolg voor ons industrieterrein wat uitgebreid in de toekomst gaat worden. Maar dat staat buiten kijf begrijp ik. Jullie hebben het erover dat in 2029 jullie een beetje klaar willen zijn met die verzwaring. De heer Fernhout: TenneT. De heer Kouwenhoven: TenneT sorry. In hoeverre wordt er al rekening mee gehouden met de tijden daarna? De heer Oostendorp: Dat komt in de volgende presentatie als u dat goed vindt. De heer Fernhout: 2050. De heer Kouwenhoven: Oké duidelijk. Dan had ik nog een vraag over … goed wij zijn ook voornemens om hier een nieuwe woonwijk aan te leggen. Dat zijn natuurlijk allemaal kleine aansluitingen, maar dat zijn er natuurlijk best wel veel. Hoe wordt daarmee omgegaan? De heer Fernhout: Vooralsnog kunnen alle kleinverbruik aansluitingen De heer Kouwenhoven: Kun je gewoon daarmee doorgaan. Dat was het voor mij. De voorzitter: Goed, dan had u nog een tweede presentatie. Mevrouw Riemens: Ik had nog even een kleine aanvullende vraag.

De plannen van de heer De Jonge is natuurlijk dat 2026 iedereen van de cv-ketel af is. U zegt bestaande woningen kunnen over op een warmtepomp et cetera. Maar als iedereen in 2026 daarvan af moet, wordt dat dan niet een probleem? Mijn aanvullende vraag was, die woonwijk zou die ook gebruik kunnen maken van de aansluiting van dat zonneveld als het allemaal problematisch wordt? De heer Fernhout: Alleen het probleem is het zonneveld dus in de winter wanneer die warmtepomp aan gaat slaan, dan levert het zonneveld niet zoveel op. Dus dat is precies het probleem. Maar dan zou je een iets constantere productie willen hebben van iets, waardoor je dat wellicht wel zou kunnen, maar soms gaat het niet verder in de winter. De heer Kouwenhoven: Maar wat er bedoeld wordt is eigenlijk dat de overcapaciteit die op dat station zit, of dat gebruikt zou kunnen worden … De heer Fernhout: Nee want wij rekenen als netbeheerders, dat is dus die ruimte in die ook voor dit in dit geval, we rekenen al met een bepaalde ruimte die er in het net is. De heer Kouwenhoven: Maar die is contractueel wel afgesproken. De heer Fernhout: Ja precies maar wel voor het zonneveld en niet voor de woningen. Mevrouw Riemens: Hugo De Jonge optie 2026?

De heer Fernhout: Volgens mij is het nu Rob Jetten 2023, die heeft het hoogspanningsstation Oudenrijn bezocht. Die is zeg maar op de hoogte van de ontzettende urgentie hiervan. Die zal ook binnen enkele weken komt dat zeg maar ook landelijk wel hoe gaan we hiermee om? Moeten we vervolgens bepaalde processen gaan versnellen, procedures gaan versnellen. Omdat natuurlijk de woningbouw, als dat op slot gezet wordt zeg maar, dat kan eigenlijk gewoon echt niet. Dus we verwachten dat daar wel wat gaat gebeuren. Maar dat de warmtepompen inderdaad, dat zou niet onverstandig zijn als dat wat afgeremd wordt. Dat al de groei is die er al is, maar om het niet extra te gaan stimuleren. Je kan beter de thuisbatterij stimuleren. De voorzitter: Goed dan krijgen we deel twee van de presentatie en dan gaat u iets meer inzoomen op de diverse trafohuisjes als ik begrepen had? De heer Oostendorp: Inderdaad. We hebben als Stedin is er gewoon op een gegeven moment gekeken wat speelt er dan in de wereld? Wat moeten we doen om de boel onder controle te krijgen? Wat gaan we dus doen binnen het verhaal? We hebben gekozen binnen Stedin om te prioriteren in een aantal wijken, ieder wijk wordt bekeken. Iedere buurt is bekeken om het zo maar te noemen. Wat zou er moeten gebeuren om in deze buurt toekomst vast te zijn na 2050? Daar hebben we een kleine presentatie voor.

Het zijn zeventien dia's, maar een aantal zijn bijlages. Maar de tweede dia is dat duidelijk aangegeven, de vraag die net werd gesteld zijn we te laat? Ja we zijn te gaat. Maar het is ook gedeeltelijk veroorzaakt door iets waar niemand rekening mee had gehouden. De gigantische stijging van de gasprijzen en uiteraard de oorlog in Oekraïne heeft ook ingegrepen op het gasverhaal. Waardoor er veel meer elektriciteit is afgenomen dan verwacht was. De prognose van afname elektriciteit gebaseerd door TenneT was 2030. Echter dat wordt nu al geconsumeerd. Dus als je het omrekent in jaren zitten we zes tot zeven jaar, hebben we eerder het verbruik al wat we verwacht hadden. Maar dat komt onder andere door een explosieve groei. Dan kom je bij Stedin terecht wat is dan het probleem? Drukte op het elektriciteitsnet. De vraag is groter dan … en dan raakt het dus vol. Spanningsproblemen bij kleingebruikers, langere wachttijden voor een aansluiting, belemmering voor kleinverbruikers om te verduurzamen. Dat zijn allemaal van die krantenartikelen die je dus tegenkomt wat is er aan de hand in Nederland? Het net loopt vol. Het is gewoon simpel samen te vatten. Vanuit Stedin hebben wij daarvoor gekeken wat moeten wij doen om in ons gebied waar wij de netbeheerder zijn daar iets aan te kunnen doen? Het simpele rekenvoorbeeld staat hier.

Normaal gesproken hadden wij vijfhonderd woningen op één distributiestation. Dus met twee stations kon je duizend woningen voorzien van elektriciteit met een gemiddelde aanschafwaarde van twee kilowatt. Stedin heeft gekozen voor een buurtaanpak om toekomstbestendig te maken. Daardoor alle buurten te voorzien van dusdanig aantal distributiestations. Maar dat is de restrictie er kunnen maar tweehonderd op één station. Dus als je die duizend woningen wil voeden, heb je dan vijf stations nodig. Is een grove rekenmethodiek, maar zo is wel het hele project buurtaanpak van Stedin doorontwikkeld om te kijken hoe moeten we dat gaan opvangen? Even ter informatie de netwrakken waarin wij dus bivakkeren als netbeheerders. We hebben te maken met netvak 1, u ziet mijn muis ziet u denk ik niet helaas, netvak 1 dat is TenneT de hoogspanning. Dan krijgen we het netvak 2 dat is 150 kV die slaan we even over. Want op de tussenspanning, dat is die 50 kV, dat is netvak 3. Dat is hetgeen waarop wij dus acteren als Stedin zijnde. Dat noemen wij bij Stedin dat zijn de hoofdverdeelstations. In de volgende dia kom ik daar ook nog even op terug wat daarmee bedoeld wordt. Daarnaast, naast het hoofdverdeelstation gaan we één trap naar beneden. Zitten we op het middenspanningsniveau en dat zijn de verdeelstations. Een verdeelstation is nodig om een distributiestation te kunnen aansluiten.

Een verdeelstation is eigenlijk het knooppunt van het netwerk. Vanuit het verdeelstation gaan we naar de woonwijken, naar de distributiestations. Ik wil het even in de volgende dia duidelijk aangeven waar wij dus over praten. We praten over circa 130 hoofdverdeelstations in het hele gebied van Stedin. Daarnaast ook nog honderd verdeelstations in ons hele verzorgingsgebied. Waar onder andere in Eemnes er één komt, moet komen, anders kunnen we het net niet ondersteunen. Daarnaast gaan wij als netbeheerder ook bijna 10.000 distributieruimtes extra bijbouwen. De distributieruimtes moet u zien, dat is dus één ruimte voor tweehonderd woningen. Gemiddeld komen er een aantal per gemeente. Ik zal zo meteen even de aantallen benadrukken, want ik heb ze hierin staan. Voor zo’n locatie hebben wij 35 vierkante meter grond nodig. Om zo’n ruimte te kunnen neerzetten

zo'n distributiestation. Dat zetten wij altijd neer op zakelijk recht overeenkomst op, of dat we de grond in eigendom hebben. Deze assets zijn te belangrijk om ze op vergunningen neer te zetten. Dus altijd zullen wij hiervoor zakelijk recht overeenkomst aangaan en het liefste kopen wij de grond om het station neer te zetten. U moet zich voorstellen er zijn, zoals u kunt zien, het verdeelstation is ongeveer zes bij negen meter. Zo’n trafostation, dus zo’n distributiestation het meest rechte plaatje. Daar komen een aantal van in jullie gemeente, 35 vierkante meter. We hebben twee type stations. We hebben betreedbaar en niet betreedbaar. Voor dit beeld hier staat een betreedbaar station aangegeven. Dat betekent dat de monteur in het station kan werken. Het andere type wat wij gaan toepassen is een niet-betreedbaar. Daar moet je goed rekening houden dat de ruimte rondom beschikbaar is, dat we de deur open kunnen zetten om te kunnen werken. We hebben hem ook nog dan in twee kleuren. We hebben mintgroen en we hebben het in antraciet grijs. Ik zeg het expres erbij en u reageert gelukkig zoals ik hoop dat u reageert. U mag kiezen welke kleur u wilt, groen of antracietgrijs. Er is nog een optie, u kunt hem ook ommetselen als u dat wil. Een ommetselaar station is mogelijk. Alleen de kosten voor het ommetselen is voor rekening van de gemeente.

Wij bieden wel de faciliteit dat je de metselmuren op kan zetten zoals dat dan heet. Die meerkosten nemen wij wel voor rekening. Maar als u wil ommetselen, is het op kosten van de gemeente. Daarnaast en dat heb ik ook al eerder gepresenteerd bij de wethouder, is er ook de mogelijkheid van de kunstwerkovereenkomst. Daarmee bedoelen wij als je de ruimte in het mooie groen hebt en u zegt ik wil hem integreren in de woonwijk met een bepaald idee erachter. Ik heb zeer recent in Amersfoort op zaterdag een ruimte laten beschilderen door kansloze jongeren. Die hebben die ruimte beschilderd in het motief van de omgeving. Ook dat is mogelijk en dat noemen wij de kunstwerkovereenkomst. Er zitten hele mooie schilderingen bij. Excuus als ik het verkeerd gezegd heb, zo bedoelde ik het uiteraard niet. Wat dus wel de mogelijkheid is als je zo’n kunstwerk aanbrengt op het station is één positief iets. Er zal dan weinig graffiti op komen. Want het is wel zo dat die kunstwerkartiesten, die graffiti-mensen wel een bepaalde erecode hebben. Heb jij iets op een station aangebracht, dan doen wij er verder niks mee. Dus dat is wel netjes. Dus dat is ook een mogelijkheid. Dus we hebben twee kleuren en een eigen invulling. Het enige wat we wel altijd even willen weten wat komt er op zo’n station? Dus daar hebben we een overeenkomst voor, maar is eigenlijk gewoon een onderlinge afspraak.

De heer Fernhout: De reden dat dit zo is dat we standaarden hebben is omdat we dus bij de leverancier zeg maar, we hebben ons verbonden aan zoveel aantallen per jaar af te nemen. Dus er moet een standaard zijn. Anders halen we natuurlijk nooit het aantal stations op tijd om alle wijken op tijd te kunnen voorzien van het juiste elektrisch vermogen. De heer Oostendorp: Hier staat dan aangegeven op de dia hoe wij tot deze buurtaanpak zijn gekomen. Wat belangrijk is natuurlijk voor jullie gemeente is, op dit moment telt uw gemeente 38 distributiestations. Oftewel 38 trafohuisjes. Tussen 2026 en 2030 is het noodzakelijk om 22 nieuwe stations erbij te plaatsen. Praat ik puur over nieuwe. Ik praat niet over het aanpassen van de bestaande stations. Dat zit hier niet in meegenomen. Want die stations bestaan al. Maar ook daar kun je denken aan een uitbreiding van de capaciteit. Maar we praten hier over het aanbrengen van 22 nieuwe distributiestations, verdeeld over acht buurten in uw gemeente. Het zijn indicatieve cijfers, van het moment van nu van meten. Zou het dus ook nog kunnen veranderen, kunnen er 24 worden, kunnen er ook achttien worden. Een beetje afhankelijk van hoe het zich ontwikkelt in de wijk waar de stations komen. Deze zullen dus komen in de bebouwde kom en ook buiten de bebouwde kom, ook het andere gedeelte.