Transcript Commissie Begroting & Verantwoording 07.10.2024

Dat is die schanskorven die aan het wiebelen zijn. Nog steeds, moet ik zeggen. Niet alweer, maar nog steeds. We hebben er ooit palen tegen gezet, maar die beginnen langzamerhand te rotten, dus nou verschuift het een beetje. En we gaan de verkeersvisie, als het goed is, vaststellen. Daar doen we deels mee met openbaar vervoer en fietsverbinding samen met Laren en Blaricum. Dus die komt eraan. Wat betekent het financieel? De DVO wordt iets duurder. We hebben wat afschrijvingen die we wat naar achteren schuiven. En wat incidentele lasten, want we vergelijken ‘25 altijd met ‘24 en dat is de HOV die wegvalt, die 1,4 miljoen. Dan in dit programma het afvalwater en de waterhuishouding, het WRP. Renovatie van het drukgemaal aan de Meentweg en de persleiding Meentweg moet allemaal vervangen worden, ja het is... De twee keer de rioolvervangingen die voor volgend jaar op stapel staan. Daar staat een pm’etje voor het riool kruising Minnehof, Noordersingel, Laarderweg. Afhankelijk van hoe groots u hem aanpakt, moet ook het riool gelijk al meegenomen worden als aandachtspunt. En zegt u we doen even niks, dan kan het riool nog even wachten. Maar daar zit wel een knelpunt. Dus die moet wel, als we gaan verbouwen, wel meegenomen worden. Een nadeeltje op de rentekosten. Met het WRP heeft u ingestemd met iets meer onderzoeksbudgetten.

Het kolkenbestek leverde een nadeel op in het budget van structureel 40.000 euro en de rioolheffing gaat omhoog vanwege het WRP, maar ook vanwege het areaal. We hebben iets meer woningen, dus dat levert ook iets meer inkomsten op. Buitenruimte onderhouden, in het programma duurzaam evenwicht zijn er 9 voorstellen. Nog even het plaatje: we hebben onwijs veel buitenruimte in onze mooie gemeente en dat betekent ook dat bijna 10.000 inwoners dat ook allemaal met elkaar moeten opbrengen. Het voorstel is om de stoppen met het uitbreiden van het bomenbestand, want er staat al ook in de investeringen een raming voor bomen. We hadden incidenteel gezegd van een extra budget voor het speelplan, maar de afdeling zegt dat ze uitkomen met de budgetten die geraamd zijn. Dan is dat snel gevonden. Gelet op het feit dat het ecologisch bermbeheer zo'n succes is, stellen we voor om dat niet af te schalen. Maar een aantal initiatieven die we wilden doen met de burgers, daarvan zeggen we: laten we die dan toch maar niet doen. Dat is dan groene daken, dat hebben we al een keertje gedaan. Wandelroutes gaan we dan toch maar niet aanleggen, want daar hebben we toch geen capaciteit voor.

Om de beleving van de singles wat op te vrolijken, dat gaan we ook schrappen en de buurtinitiatieven daarvan zeggen we: die gaan we wel ondersteunen, maar we ramen er voorlopig geen budget voor, want we gaan ervan uit dat het allemaal goed gaat. Dan kwam er een hele discussie rondom het kwaliteitsniveau van de buitenruimte. We zitten nu a en b. Als we het op a en b echt willen onderhouden, moet er eigenlijk een kleine vier ton bij. Dus wij lopen elk jaar toch wel een klein beetje achteruit qua kwaliteit. Je ziet in andere gemeenten ook dat ze zeggen: met de huidige vooruitzichten gaan we gewoon naar c, dat is het instandhouding. Maar ja dan ben je wel langzaam kapitaalvernietiging aan het doen en wij vinden onze buitenruimte best heel belangrijk. Dus we hebben heel veel woorden eraan gewijd om toch te zeggen dat we er niet op bezuinigen, maar wel gaan kijken, bij toekomstige inrichtingen beter kijken naar wat kost het

onderhoud. Toekomst buitendienst nadrukkelijk ook, maar dat is een ingroeimodel, dus dat kan pas over een paar jaar. Ook: welke manieren zijn er om het aanbesteden anders te doen? De heer De Zeeuw: Ik moet zeggen, het zijn wat u zelf al zegt, heel veel woorden en geen besluit. De heer Van Benthem: Het besluit is voorlopig niks te doen. De heer De Zeeuw: Maar goed, dan vraag je je wel af, want het is natuurlijk toch een groot onderwerp: is het niet iets waar je toch… We zeiden: we willen geen kleine dingetjes allemaal doen. Ik moet zeggen: als ik die lijst zie, zie ik een hele hoop kleine dingetjes en de echte fundamentele discussies worden eigenlijk vermeden. Dit is er één voorbeeld van. De heer Van Benthem: En dat is een politieke discussie die volgende week dan wel in de raad mag doen. Als u zegt… Het college heeft gezegd: we willen gewoon ons openbaar gebied een beetje zo houden als het is, want dat vinden wij dat onze inwoners dat ook belangrijk vinden. Als u zegt van het mag wel een tandje minder, dan is dat een politiek... De heer De Zeeuw: Hetzelfde geldt ook voor het volgende onderwerp. We hebben dus twee varianten, zeg je nou, dan ga je kiezen. Geen keuze. De heer Van Benthem: Daar hebben we gezegd: we nemen het voorstel vooralsnog niet over. Dat is de versobering van de Veldweg.

Dat komt ook omdat we richting de inwoners van de Veldweg natuurlijk ook wel gezegd hebben dat we het zouden gaan doen. Als je dan een betrouwbare overheid wil zijn, hebben wij gezegd: aan de ene kant, je kunt het minimaal noodzakelijke doen, tegelijkertijd hebben we wel verwachtingen gewekt. En als je in de straat daarnaast, de Hiltlaan, het heel netjes maakt en je zegt dan tegen de Veldweg: ja, sorry, maar we gaan het toch bij jullie minimaal doen, dat vinden wij dat we dat niet moeten doen. Maar wel nadrukkelijk: kijk wel waar je het zo kunt tweaken dat we niet die hele 6 ton kwijt zijn, maar 10 procent minder mag ook, of 20 procent minder. Dat is een beetje onze overweging, want je wilt ook wel betrouwbaar zijn naar je inwoners. Daarnaast gaan we die wijkschouwen doen en de insteek bij de wijkschouwen is wel zoveel mogelijk asfalt uit woonstraten halen. Dan moet je dat hier ook eigenlijk willen doen. Tegelijkertijd: als je het echt veel minder doet, het levert uiteindelijk maar iets van 10-12.000 euro op. De vraag is: moet je dat dan willen, voor die 12.000 per jaar? Of zeg je: we knappen dat gewoon op en nemen het verlies omdat we dat hebben... Maar dat is een politieke keuze die u mag maken. Kabels en leidingen hebben we nog niet kunnen in doen. Dat staat allemaal nog pm. Maar we zien de komende jaren wel dat er heel veel gaat worden opgebroken.

Dan hopen we maar dat het ook weer netjes wordt teruggelegd, maar dat zal wel niet. Maar daar konden we op zo korte termijn nog geen bedragen aan hangen. Maar daar gaan we wel hinder van ondervinden en ook weer baten, die we dan ook wel weer in willen zetten om te zorgen dat het onderhoud goed is. OVL, ook een best lang stuk, omdat we nog eigenlijk geen goed beleid hebben en we zitten best wel voor een goede evaluatie met het contract van CityTec. Andere gemeenten hebben dat contact met CityTec beëindigd en hebben het beheer weer helemaal overgenomen. Dus dat willen we volgend jaar heel goed in kaart brengen. Wat zijn nou de voordelen, wat zijn die ervaringen? Bijvoorbeeld De Bilt en Leusden hebben het teruggenomen. Gaat het nu beter of efficiënter? Vervolgens ook ons beleid: wat is eigenlijk ons beleid? Want we kunnen best wel dimmen, maar we doen het eigenlijk niet, dus dat is eigenlijk heel zonde. Ik weet niet of u 's avonds wel eens over de Wakkerendijk rijdt, maar 's avonds om 1 uur is dat ook een soort landingsbaan voor Schiphol, dus daar kan best om en om eens een lantaarnpaaltje uit gezet worden. Maar tot nu toe hebben we er eigenlijk geen beleid op. Soms rijden ze om, dan doen ze het vanzelf niet. We hebben wel gezegd: door in ieder geval de dimmodus aan te schaffen, kun je in ieder geval bijvoorbeeld

tussen 1 uur en 5 uur, als iedereen geacht wordt keurig op bed te liggen, de openbare verlichting ietsjes te dimmen. Want er gaat best veel geld om, zo langzamerhand, in de openbare verlichting. Dus we hebben gezegd: als we nou eens 10 procent van de energiekosten door het dimmen alleen al kunnen besparen, dan levert dat al 10.000 euro op. Het is best veel geld. De heer : Hebben we alle functionaliteit al in die nieuwe verlichting zitten? De heer Van Benthem: Wij hebben… Meer dan de helft is al van led met de dimbare mogelijkheid. De heer : Oké, want anders vraagt dat ook nog een flinke investering. De heer Van Benthem: Wij zijn tien jaar geleden begonnen met het verledden en gelijk dimmen. Dat is toen nog wethouder Rood geweest. Het kan dus wel, alleen we doen het niet. De heer : Ik zie dat u zelfs de openbare verlichting helemaal uit wil zetten, hè? Want er gaat onderzocht worden of er locaties zijn binnen Eemnes waar de openbare verlichting iedere dag iets korter zou kunnen branden. Dus als u dat voldoende volhoudt, iedere dag iets korter, dan staat die gewoon uit. De heer Van Benthem: Ja. Als we het iedere dag iets korter doen, dan wel. Maar als je een half uurtje of een uurtje later de verlichting aandoet als het nog schemerig is. Er kan best wel veel getweakt worden, alleen we hebben geen beleid. Dus we willen eerst beleid.

Wat levert het precies op? Daar zullen ook mensen naar voren komen, ik noem een Te Veenweg Zuid, dat mensen zeggen: kan dan niet nog eens een lantaarnpaaltje, want het is voor de fietsers 's morgens vroeg in de winter best wel vervelend? Dus er kan ook wel weer bij komen, maar we moeten het gewoon in kaart brengen. En nu, we hebben geen beleid dus geen handvaten dus we richten het keurig in en vervolgens kijken we er niet naar om. Daar willen we toch mee aan de slag. Objecten openbare ruimte, dat is gewoon bouwcontainers die langdurig parkeerplaatsen, et cetera, in gebruik nemen, die zijn bij ons nu nog gratis en in Blaricum hebben ze daar een progressief tarief. Hoe langer je dit ding laat staan, hoe groter de ergernis is, hoe groter de leges die je mag betalen. Dus alles is van harmonisatie. Het snippergroen, de rotondes is een iets. Kapitaallasten. En dan een discussie die u mag voeren volgend jaar bij de harmonisatie van de APV's. Dan toch maar weer de kapvergunning invoeren, want in Laren en Blaricum is hij nog gewoon en dan kijken we heel goed. Want we hebben er nu best wel werk aan dat iedereen toch gaat vragen of klachten heeft. Maar we hebben voor volgend jaar nog niet ingeboekt, omdat ik weet hoe de meningen verdeeld zijn. En nog een paar afgewezen suggesties waarvan we zeggen: klompenpaden, fietsknooppunten, we zijn er elk jaar een paar duizend euro aan kwijt.

Je kunt het allemaal doen. Je zou ook de tarieven voor ontheffingen kostendekkend kunnen doen, maar daar hebben we bij de polder en bij de vrachtwagens ook al wat discussies over gehad. Daar zitten ook heel veel emoties in. Die bloembakken fleurt het centrum ook heel erg op. Kost wel 7000 per jaar. Maar goed, het zijn allemaal van die dingen waarvan je kunt zeggen: je zou het kunnen doen. Nadrukkelijk willen we ook kijken naar: we huren best veel in, ook bij de buitendienst, ook bij een riool. Kun je er een business case van maken om samen met Laren en Blaricum te zeggen: we gaan het voortaan zelf doen. En is dat goedkoper of efficiënter? Dus daar hebben we nog niks voor ingeboekt. Maar wel: we moeten er toch wel een keertje op enig moment naar kijken. Maar voor ‘25 is het allemaal te vroeg. De heer : Dat groenonderhoud, dat is een transitie. We komen van een situatie weer naar een andere situatie met betrekking tot een eigen buitendienst, die daar een groot belang in gaat krijgen. Aan de andere kant zitten we ook met heel veel mensen in Eemnes die geen arbeid verrichten, omdat zij daar enige afstand tot

hebben, maar wellicht wel graag zouden willen. Is daar een combinatie op korte termijn in te vinden, naar de situatie die we wensen ten aanzien van ook een eigen buitendienst en beter onderhoud in ons groen? De heer Van Benthem: Korte termijn niet, op langere of middellange termijn denk ik zeker dat de buitendienst een leerwerk-ervaringsplek kan zijn voor mensen met afstand tot de... Maar ik denk dat voor de korte termijn dat dat overvragen is. De heer : We hebben de Tomin, waar we natuurlijk een uitbesteding aan doen van een aantal zaken. Als we via die weg ook weer mensen terug zouden kunnen krijgen of kunnen inzetten. De heer Van Benthem: We hebben best heel weinig mensen op dit moment vanuit Eemnes bij de Tomin lopen, dat is echt wel heel laag. Dus ik zie meer in mensen met afstand tot de arbeidsmarkt die ons in de BUIG zitten, dus de bijstand, dat je zegt: u heeft nog wel arbeidspotentieel, dus u mag zich maandag melden bij de buitendienst en u loopt mee in een team. Maar het moet wel goed begeleid worden en dat moeten we wel opzetten. De kringloop is een mooi voorbeeld, daar gaat het heel goed. Alleen je moet er wel ook de fatsoenlijke begeleiding bij hebben en dat soort dingen en ik denk dat we dat nu nog niet bij de buitendienst zo één, twee, drie geregeld hebben. Er komt een plan. Gaan we door met duurzaam en prettig wonen in Eemnes.

Zeker bij ruimtelijke ontwikkeling, wonen en bouwen, grondexploitatie, milieu en duurzaamheid en afval. De heer De Zeeuw: Ik heb nog één vraagje. We hebben dan elke keer aan het einde van het programma in die nota van Naar duurzaam evenwicht staat er een mooi lijstje met nog een keer een samenvatting van alle financiële impact. Ten eerste is die bij programma 2 nogal rommelig, omdat er worden niet dezelfde namen gebruikt die bij de onderwerpen staan. Dat is 1. En 2, uren civiel op projecten 95.000. Die is nergens aan gekoppeld dus die wordt er zomaar even bij gezet. Dat is ook een beetje rare situatie. Misschien is dat aardig om daar toch eens naar te kijken hoe dat precies zit op dat punt. De heer Van Benthem: Die uren civiel, die staat eigenlijk in hoofdstuk 6, programma 6. Dus die staat in het verkeerde… De heer De Zeeuw: Hij moet hier gewoon weg? De heer Van Benthem: Ja, of dat van hoofdstuk 6 zetten we in hoofdstuk… Het wordt wel uitgelegd, maar het wordt verderop uitgelegd en dat had natuurlijk hier gemoeten. Dat is de snelheid waarmee alles moest plaatsvinden. Heel goed gelezen. De heer : Als ik ook nog een tekstuele opmerking mag maken: op pagina 41 wordt stoppen met pachten gebouwen en gronden. Het zou wel leesbaarder zijn als daar stond verpachten. De heer Van Benthem: Ook in de tekst.

Dat is een tekst van het MT, maar inderdaad dit is het verpachten, zo wordt het bedoeld. Ga ik toch naar duurzaam en prettig wonen in Eemnes, dus ruimtelijke ontwikkeling is dat, wonen en bouwen, grondexploitaties, milieu en duurzaamheid en afval. Wat gaan bij RO doen? Dat is de omgevingsvisie hopen we toch langzamerhand richting de vaststelling te gaan. Het locatieonderzoek woningbouw wordt als het goed is eind dit jaar gepresenteerd en zal tot besluitvorming moeten leiden en daar gaan we iets mee doen. Het landelijk gebied. We krijgen geld van de provincie Utrecht en we hebben in de regio Amersfoort de handen opeen weten te krijgen om daar gezamenlijk ook één ambtenaar voor aan te stellen, dus dat is heel mooi. De provincie Utrecht krijgt ook nog het geld van het Rijk. Daarna is het geloof ik

wel op, maar goed. En de watergang Goyergracht, regie ligt bij de AGV, maar daar zullen we wel ook nadrukkelijk kijken naar: wat zijn de consequenties? En hoe wordt dat aangevlogen? Niemand van u krijgt gelukkig een aanslag van de AGV. Van het waterschap. Amstel Gooi en Vecht. Nou, wat gebeurt er, DVO? De implantatie Omgevingswet was dit jaar, dus het was eenmalig budget dat valt vrij en er kwam uit de kadernota een claim voor 40.000 euro om adviezen voor omgevingsplannen in te kunnen huren. Dat bleek later iets te ruim te zijn. Bij wonen en bouwen, de woonvisie, daar beginnen we met het starten van het uitvoeringsprogramma, dus er zijn een aantal sporen die we hebben opgenomen. Zuidpolder het laatste deelgebieden, deelplan 4.1 dat zijn 42 woningen die er nog aankomt. Volgend jaar alle voorstellen rondom Zuidpolder Zuid en hoe we dat financieel gaan doen en organisatorisch. U krijgt een uitvoeringsprogramma VTH, dat valt tegenwoordig onder dit programma. We hebben dit jaar alle controles Goyergracht afgerond, maar volgend jaar zal er ongetwijfeld nog iets in bezwaar en beroep doorlopen. En als het goed is fuseert de RUD samen met ODRU tot 1 robuuste omgevingsdienst in de provincie Utrecht en dan gaan we zien wat dat oplevert. Nog even uit de toekomstvisie. Een huishouden in Eemnes had iets meer kinderen gemiddeld dan in Nederland.

De slaagkans van de sociale huurwoning was niet zo heel hoog. Veel eengezinswoningen in Eemnes, de huizenprijzen die toen al hoog waren en ik geloof nog steeds hoog, 88 procent van de starters die heel graag in Eemnes wil blijven wonen, dus dat is nog steeds zo. En heel veel koopwoningen en wat minder corporatie en overige huur. Altijd weer goed om dat er nog even bij te pakken. Wat betekent het financieel? De DVO, dat geloof ik wel. Het uitvoeringsprogramma van de woonvisie, daar ramen we 45.000 euro voor om een aantal lijnen uit te zetten. Het locatieonderzoek dat doen we niet een tweede keer, dus dat valt vrij, dat budget. Ook die 100.000 euro van de Goyergracht hoeft niet meer in 2025, want het wordt keurig dit jaar uitgevoerd. We hadden vorig jaar nog een kaveltje staan van de watermunt wat niet helemaal is geworden, maar in ‘25 zeker niet in de raming terugkeert en een heel fors nadeel van de leges omgevingsvergunning waar men toch zegt: Ocriet gaan we niet van uit dat die in ‘25 tot een bouwvergunning zal leiden, dus dat schuift dan door naar ’26. En dat kost toch best veel geld. Grondexploitaties: De Hilt wordt afgesloten in ’25, Zuidpolder loopt nog tot ’26-‘27, maar dan wordt hij ook definitief afgesloten. En Zuidpolder Zuid start de exploitatie, hetzij binnen de gemeentelijke administratie, hetzij in onze participatiemaatschappij.

Dan moeten we nog even de fiscale puntjes op de i zetten wat het meest handige is. In de grondexploitaties is nog even de jaarschijf van De Hilt opgenomen. Want we gaan nog voor 5 ton uitgeven en dat is met name openbaar gebied. Het woonrijp maken, heet dat zo mooi. En de verwerkingsexploitatie Zuidpolder leidt tot een nadeeltje, want langzaam zitten er bijna geen gronden meer in omdat we bijna alles uitgegeven hebben. Dus daar kunnen we ook geen rente meer aan toerekenen, helaas. Bij milieu en duurzaamheid gaan we natuurlijk vol gas met het isolatieprogramma, zowel met de gelden van het Rijk, het NIP als van de provincievouchers als onze eigen rol als gemeente. Het S&P wordt opgeleverd in ‘25 en dat betekent dat het tien jaar geldig is voor alle isolatie en verbouwingen en warmtedingetjes. We moeten het warmteprogramma opstellen, dat is een wettelijke verplichting. We moeten ook een eerste WUP gaan doen, het eerste wijkuitvoeringsplannetje. Wij sluiten ons aan bij het Energie Diensten Centrum Utrecht. RES 3.0 zullen we aan de slag moeten met de grootschalige opwek. Permanente aandacht voor de netcongestie omdat dat toch steeds hardnekkiger en steeds meer problemen gaat opleveren. En vroeg of laat - en het wordt steeds vroeger - komt dan ook het niet meer aansluiten van particuliere woningen in beeld als ultimum remedie.

En de dierenopvang gaat investeren en dat leidt tot stijgende uitgaven en daar moeten we aan voldoen. De heer : Met betrekking tot deze sheet, de aansluiting bij Energie Diensten Centrum en we hebben een isolatieprogramma. Ik zie hier heel veel dingen staan waarbij ik vraag van: hoe bijt dit de energiecoöperatie Eemnes? Want daar doen we subsidie aan verstrekken of een bijdrage in ieder geval hun gelden naartoe sturen. Is het Energie Diensten Centrum nou vergelijkend? Zelfde zaken behartigend naar de burgers toe?

De heer Van Benthem: Ik kijk even naar de wethouder. Ik denk dat Eemnes Energie gebruik kan maken van het Energie Diensten Centrum, maar dat… De heer Ten Have: Ook dat, ja. Zij zitten natuurlijk vooral in de voorlichting en in het buurtbezoek. Dus dat is wat Eemnes Energie doet. Het Energie Diensten Centrum dat is echt provinciaal, zoals bijvoorbeeld bij de zonnecarports. Daar wordt nu een gezamenlijk onderzoek gedaan. Wordt er ergens wel of niet een locatie gezocht, kan via het EDC gebeuren. Warmte, daar hebben we allemaal niet de kennis zelf een huis. Ook daar heeft de provincie een rol in. Warmtenetten, om wat te noemen, ook dat kan allemaal via het EDC. Dus daarbij aansluiten is ook wel regiobreed echt wel een wens en daarmee ook denk ik voor ons een hele goede. Daar is Eemnes Energie een aanvulling op. Dus dat bijt elkaar niet, zoals ik het nu zie. De heer : Mag ik daar ook nog een vraag over stellen? Het is toch zo dat er nu gebruik gemaakt wordt van het Energie Dienstencentrum Gooi en Vechtstreek? Wat is het verschil nu? De heer Ten Have: Dat klopt. Heeft u ook juist. Dat is iets wat uit het verleden stamt. En als je kijkt hoeveel wij daar gebruik van maken, dan is dat niet zo heel erg veel. Vandaar dat hebben we gezegd: waar halen wij nu het meest of waar hebben wij het meest bij te winnen? En dat is het EDC aan de Utrechtse kant.

Dat betekent ook dat we zeggen: we laten dat niet meteen per 1 januari vervallen, dus dat doen we afbouwen en dan zouden we voorstellen om dat per 1 januari ‘26 aan de Gooi en Vechtstreek te laten vervallen, waarbij we dan EDC Utrecht volledig aan die kant onze diensten afnemen. De heer Van Benthem: Ga ik verder wat onze inwoners zeiden. Die waren heel blij met het nationaal landschap. Het energieverbruik in Eemnes was fors lager dan het Nederlands gemiddelde. We hadden allebei best toen heel veel zonnepanelen en dit is alleen maar verder toegenomen. Toen had 48 procent van de huizen energielabel A of B en met de voortgang van Zuidpolder is het natuurlijk alleen maar verder toegenomen. En het Eemnesser zonneveld dat 5 miljoen kilowattuur per jaar, dat eerste zonneveld. Dus dan waren we echt voorlopers. Wat betekent het… Er waren voor de energieopwekking en de herziening van de transitievisie Warmtewet 65.000 euro geraamd in de kadernota en er vervallen wat incidentele onderzoeksbudgetten uit 2024, dus die hoeven niet terug te komen in ‘25 en dat is dan een voordeeltje. Dan hebben we nog afval. U krijgt in november een presentatie voor de uitkomsten van de evaluatie van de afvalinzameling.

Er zal een nieuwe aanbesteding moeten plaatsvinden voor de vuilophaaldienst, want per 1-1‘26 loopt het contract met PreZero af en dat kan niet meer verlengd worden, dus we moeten opnieuw aanbesteden. Ook nieuwe aanbestedingen voor sommige afvalstromen zit eraan te komen. Dus gft en verbranden en allemaal dat soort zaken. Maar daar krijgt u een hele presentatie van in november. En we willen wat meer aandacht besteden aan het bestrijden van zwerfafval, om daar wat gerichter op soms te handhaven. Met name de bijplaatsingen of gewoon op die plekken waar we toch prullenbakken hebben staan, waar mensen toch enorme moeite hebben om die meter af te leggen naar die prullenbak. U ziet het zo nu en dan op… Je bent Eemnesser als verschijnen in het parkje, Stadwijk en elders. We hadden nog een stelpost staan voor allerlei kostenstijgingen, die laten we vrijvallen. De AVU, dat is de verbranding en de inzameling wordt ietsjes duurder, dat is allemaal cao. DVO van de BEL wordt ietsjes duurder en de afvalstoffenheffing gaat iets omhoog. Wij zullen bij het definitieve voorstel op basis van duurzaam evenwicht voorstellen om een deel van die stijging gewoon te betalen uit onze reserve, want we hebben bijna drie ton in de reserve afvalstoffenheffing zitten.

Dus we geven een stukje terug aan de burger, zal het voorstel zijn, maar we willen een fors deel achter de hand houden voor een eventuele nieuwe… De uitkomst van de nieuwe aanbesteding en dat soort zaken, zodat we in ieder geval een buffertje hebben en niet gelijk worden geconfronteerd met forse kosten. Duurzaam en prettig wonen. Ik dacht, ik moet die andere wethouder ook nog een keertje ergens

in shoppen, dus vier voorstellen uit het NNT plus dertien aanvullende voorstellen en overwegingen. Het stoppen met pachten van gronden en gebouwen, hadden we zoiets van: dat zien wij niet zo, want het levert ook gewoon baten op. Maar we zien wel dat de komende jaren er ongeveer tussen de dertien en de vijftien transformatorhuisjes bij moeten komen. Die staan doorgaans op gemeentegrond, dus dat is kleine baten. We gaan nog even heel goed kijken naar het contract van de abri's - is best een oud contract – of we daar nog een keer naar kunnen kijken of daar niet wat te verdienen valt voor de gemeente. Het voorstel is om de leges voor met name de Omgevingswet wat meer kostendekkend te maken. We zitten nu op 72 procent en het voorstel zal zijn om langzaam naar 80 procent te gaan. Dan leiden we nog steeds een klein verliesje. Maar we hebben wel gezegd: we willen ook niet in de top-tien van de Vereniging Eigen Huis terechtkomen. Dus iets meer kostendekkendheid moeten we doen. Reclame langs de A27 op gemeentegrond vonden wij niet zo'n heel goed idee, maar we willen wel kijken... Het mobiele internet leidt tot meer behoefte aan zendmasten en als er hier en daar een zendmast kan, dan is dat ook nuttig voor de burger. Het MT kwam met een snellere uitbreiding van Eemnes.

Daarvan heeft het college gezegd: dat nemen we niet over, want Zuidpolder Zuid is bedoeld langjarig voor de eigen woningbehoefte. Maar we gaan wel een aantal dingetjes aanpassen in de toerekening van de rente, want als het goed is, gaan we naar de BV en we gaan in ieder geval het budgettair neutraal ramen. De heer : Ik heb daar toch even een vraag over. Want dat snelle realiseren uitbreidingsplannen Eemnes, daarvan heeft het college gezegd: dat gaan we niet doen. Maar als ik het goed begrijp is het wel de bedoeling om al in 2025 die veertig eerste kavels te verkopen in de eerste woningen maar ook de vrijesectorkavels al eerder te verkopen. Dus in feite wel meer huizen te laten bouwen in 2025 en dat levert een behoorlijke winst op. Begrijp ik dat goed? De heer Van Benthem: Winst is pas helemaal aan het eind aan de orde, dus het is een vermindering van het risico. Want we hebben natuurlijk altijd met een badkuip te maken, dus dan moeten we eerst heel veel kosten maken voor het bouw- en woonrijp maken, riool en dat soort dingen. En in de huidige markt zien we gewoon dat er best heel veel inschrijvingen zijn voor die vrije kavels. Die moeten ook een deel van de winst verzorgen, maar die beperken ook het risico als ik die wat naar voren kan halen. Maar dat zijn geen tientallen woningen. Dat zou ik wel willen, maar we gaan naar 66 procent betaalbaar.

Als ik echt voor winst zou willen gaan, dan zou ik daar wat aan moeten doen, maar dat stellen we ook niet voor. Dat zult u ook niet voorstellen. De heer : Die laatste opmerking wil ik toch enige verduidelijking over hebben. U zegt eigenlijk: ja, inderdaad, door die vrijesectorkavels wat naar voren te halen, dus wat meer te doen in dat eerste jaar, heb je natuurlijk ook minder lasten, rentelasten en dat soort dingen. En u zegt eigenlijk ook: als je gewoon aanzienlijk meer huizen zou bouwen, dan zou dat nog veel meer opleveren. Begrijp ik dat goed? De heer Van Benthem: Als u zegt: we bouwen het in vijf jaar, dan is het altijd voordeliger dan het in tien jaar bouwen, want ze moet het contant maken. Het voordeel waar het MT op doelt, is als je meer inwoners hebt, heb je een hogere algemene uitkering. Maar we hebben met elkaar afgesproken dat de insteek niet is dat we het bouwen om een algemene uitkering te verhogen. Dus we bouwen op basis van de volkshuisvesting en daar houden we aan vast. De heer : Maar we kunnen ook meer bouwen om meer raadszetels te halen. Maar ja, dat halen we niet meer. De heer Van Benthem: Het lijkt mij nu langzamerhand een politieke discussie worden of u sneller wil bouwen of niet en dat kan volgende week of daarna. Mijnheer De Zeeuw?

De heer De Zeeuw: U heeft ook nog iets gezegd over die zeven hectare in Noord. De heer Van Benthem: Moet ik daar nog iets over zeggen? De heer De Zeeuw: Ja dat staat erin. De heer Van Benthem: Niet in dit stukje. De heer De Zeeuw: In dit stukje. De heer Van Benthem: Bij het voorstel van het MT. O ja. De heer De Zeeuw: Ik heb erbij gezet: eventueel onderzoek met een vraagteken, vraagteken. De heer Van Benthem: Iets verderop kom ik daarop. De heer De Zeeuw: Komt u daarop? Oké. De heer : Mag ik u nog een vraag stellen over die zendmasten? Ik zie hier staan een bedrag van 10.000, denk ik, per zendmast, want er staat 2 zendmasten is 20.000 euro. Maar we hebben hier in de kerk nu een zendmast zitten, bij de oprit van de snelweg, is een zendmast, bij het benzinestation aan overzijde van de snelweg is een zendmast. Leveren die ook al 10.000 per jaar op? Dat zie ik hier nergens staan. De heer Van Benthem: Dat zijn deels oude contracten, maar die op de kerktoren levert ons 8000 per jaar op. Maar goed, dat is een contract dat we al heel lang geleden hebben we afgesloten, dus de huidige contracten doen ongeveer 10.000. En men rolt allemaal 5G uit en allemaal dat soort dingen, dus het datagebruik neemt enorm toe, dus daar zien wij wel kansen. Niettegenstaande dat een deel van de bevolking natuurlijk ook zegt dat ze… Goed.

Omgevingsplannen kon iets naar beneden, want de bedoeling was het budget naar 40.000 verhogen en niet met 40.000. Bij energie hebben we een taakstelling opgenomen in ieder geval voor de markt om te zeggen we willen kostendekkendheid in ieder geval, want we leiden nu verlies op. Maar bij energie constateren we ook dat er eigenlijk geen regie nu op zit, dus we willen samen met Laren en Blaricum voorstellen om dat toch echt wel een regievoerder op te doen. Want energie zit natuurlijk op veertig verschillende kostenplaatsen in de begroting en dan is niemand er echt van en we willen daar wat meer op sturen en meer bewustheid hebben. We gaan ook kijken of... We willen het standplaatsenbeleid herzien. Dat moet ook vanwege de EU-richtlijnen om daar zo te harmoniseren. Wij mogen tegenwoordig op basis van de Wabo ook milieuleges gaan heffen en dat kun je verschillende categorieën, dus we willen daar in ieder geval met een voorstel komen in december om ook voor een aantal categorieën milieuleges te doen. Als het gaat om kostendekkendheid, de RUD ongeveer 50 procent is het advisering voor vergunningverlening, dus dat mag ook in de tarieven. En de VRU doet een heel klein gedeeltetje advisering bij omgevingsvergunningen, dus dat dat rekenen we ook toe.

Dan de perceptiekosten, dat zijn de kosten die je maakt om belastingen te innen, die rekenen we tot nu toe eigenlijk niet toe aan afval en riool en het voorstel is om dat gewoon wel te doen. En de gemeente Baarn doet dat nog iets heftiger dan wij doen, want die rekent maar liefst 60 procent van de kosten toe. Wij, als u instemt, is dat maar 24 procent. Het betekent wel een iets hogere rioolrecht- en afvalstoffenheffing. Maar het zat wel in de tarieven die ik net heb laten zien bij de woonlasten. Die zaten er al in, dus dan valt het eigenlijk toch wel weer mee. We gaan goed kijken naar de toerekening van de afvalstoffenheffing, maar we verwachten sowieso dat dat hele systeem behoorlijk op de schop gaat. Maar daar hoort u in november wat van. Bij klimaat voeren we wat zaken af waarvan we zeggen: we laten wat

stelposten vervallen voor de isolatieoffensief, want we krijgen best wel veel vanuit het Rijk. De transitievisie warmte kunnen we uit de reserve betalen. De grootschalige energie opwek moet gewoon de initiatiefnemer betalen. Dat gaan wij niet betalen, maar zij gaan er natuurlijk ook de winst van realiseren. We hebben potentiële opbrengsten daaruit op PM gezet, want we gaan natuurlijk ook de discussie aan van lokaal eigendom. Dat kan natuurlijk ook altijd zijn dat dat de gemeente als bate is. We hebben 40 keer per jaar zo'n beetje vooroverleggen over allerlei ruimtelijke plannen. Daar gaan heel veel uren in zitten. Dus het voorstel vanuit de ambtelijke organisatie is om daar toch een kleine drempel van 500 euro op te leggen. We willen ook even kijken: wat willen we nou eigenlijk met die fruitboomgaard aan de Raadhuislaan? Ik heb geleerd van de kavel Watermunt, dus ik heb er geen bedrag voor ingeboekt. Kan een hele mooie villa. De Barbeelstraat kan, als ik dat zou overdragen aan de alliantie, levert het mij gewoon een bijdrage op, dus dan heb ik... De gederfde rente rekenen we toe. Implementatie Omgevingswet kan de stelpost vervallen, want het zit inmiddels in de BEL-begroting. Datzelfde geldt voor het landelijk gebied. De begraafplaats kostendekkender maken is een discussie volgend jaar.

We leiden best veel verlies op de begraafplaats, maar je moet het ook niet te duur maken, want dan gaat iedereen cremeren. De heer De Zeeuw: Nog even een vraag. Al die voorstellen, waar u het nou over heeft. In het begin gaf u de indruk dat die voorstellen niet meegenomen waren, dat alleen de officiële voorstellen waren meegenomen. De heer Van Benthem: Deze zijn allemaal meegenomen. Maar eigenlijk hadden we overal voorstel nog moeten boven zetten, dus ik heb het maar met potlood gedaan. dat het dus stel percent plan is bij mij alweer 27 erbij op de 27 die we al hadden. We hebben de volkstuincomplex sluiten en bebouwen maar gelaten voor wat hij was. Want ik dacht van… Dan komen we een beetje aan de noordzijde, potentieel aan de noordzijde. We kijken ook naar, afhankelijk van het locatieonderzoek, of er een andere plek is. Amaris heeft zich bij ons gemeld en die heeft gezegd: jullie zijn een witte vlek op de zorgkaart als het gaat om de intermurale zorg en wij hebben capaciteit om ook in Eemnes iets op te zetten. Ze hebben ons uitgenodigd in naar Amaris Baarn, Amaris Schoonoord in Baarn, waar drie kleinschalige gebouwen staan. U ziet de foto's. En iets dergelijks, zeggen ze, dat zouden wij ook in Eemnes kunnen realiseren. Dan heb je het ongeveer op een 10.000 vierkante meter waar dat op gebouwd is.

Amaris Schoonoord ligt op 1 kilometer van de Brink, dus we gaan in een straal van 1 kilometer rondom het centrum, schijnt dat gewoon goed te kunnen. Daar moeten we dan kijken: vinden we daar een locatie voor? Want het past heel mooi bij de woonvisie met zorgcomponent, waardoor je dan ook een doorstroming kunt genereren voor iedereen die daarnaartoe wil. Op basis van het coalitieakkoord, dat krijgt u ook bij dat locatieonderzoek, moeten we kijken naar 30 tiny houses aan de noordkant. De berekening daarvan laat zien dat dat best een hele negatieve business case oplevert. Dus de gedachte is, als je in plaats van tiny houses nu modulair gebouwde rijwoningen - ik mag niet zeggen fabriekswoning, want dat klinkt heel negatief, maar daar komt het wel op neer - die er wat langer staan, want bij tiny houses zit de exploitatiewaarde op 15 jaar en dan blijkt de business case elke keer zwaar negatief te zijn. Maar als je dat kunt doen met modulair gebouwde woningen, dan zou je een langere exploitatietijd kunnen doen en dan zou je eigenlijk dat wel kunnen. Als je die een beetje combineert, dan zou dat misschien op een van de locaties uit het locatieonderzoek kunnen, want ook de noordrand komt terug in het locatie-onderzoek.

De heer : Mag ik daar een aanvulling op doen, dan wel een vraag over stellen? Ik zag in de voorstellen ook dat voor de onderwijshuisvesting ook gedacht wordt aan de noordrand. Zou het dan niet meer voor de hand liggen - maar dat zullen we dan bij het locatieonderzoek behandelen, maar dat zit hier niet in - om in dat hele gebied integraal te gaan bekijken wat daar allemaal mogelijk is?

De heer Van Benthem: Ik denk dat de provincie sowieso gaat vragen: wat is uw integrale visie op die noordrand? Als wij daar met stukjes aan komen zetten. We zien een paar ontwikkelingen waarvan we denken: dat zou best aan de noordrand kunnen. Tegelijkertijd hangt het ook af wat u met het locatieonderzoek doet met sommige voorzieningen die nu in het centrum liggen. Ja. Maar dat is wel het locatieonderzoek en daar hangt overal een kostenplaatje aan en dat soort dingen. Maar nu even per locatie. Maar er is wat te kiezen en wat te discussiëren. We hebben sport, ontwikkelen en leren. Daar valt cultuur en media, sportonderwijs, gezondheid en participatie onder. We hebben hele sportieve inwoners, we hebben heel veel vrijwilligers. Dat is wel de kracht van Eemnes. Wij hebben al een oudere bevolking en die gaat de komende jaren verder vergrijzen. Dus of we moeten dat door te bouwen voor de jongere doelgroep omturnen, dan wel de ouderen in een woon-zorgcomplex zien, zodat er een doorstroming komt en dan hopen dat ouderen dat niet opkopen. We hebben heel goed, we scoren goed op sociale samenhang, dus dat willen we behouden. De prognose is: in 2030 hebben we 900 huishoudens van 75 jaar of ouder. Dus we gaan dat echt wel terugzien de komende jaren. Een kwart van de ondernemers, meer dan een kwart, is ondernemer of zzp'er. Dus we zijn een ondernemende gemeente.

Aan de ene kant heel grijs en de rest is heel ondernemend. Dus dat is heel mooi. Wat gaan we doen? De kunst- en cultuurnota uitvoeren. We gaan kunst in de openbare ruimte beter onderhouden, want daar zijn er hier en daar toch wat. Er komen overal transformatorhuisjes. U heeft dat ding naast het gemeentehuis gezien: intens lelijk. Maar in andere gemeenten doen ze daar ook wel kunstprojecten van en dan wordt het soms een trompe-l’oeil in goed Nederlands en dan is hij soms helemaal onzichtbaar. Je kunt er ook een koe van maken, je kunt er een grutto op schilderen. En we krijgen wat geld voor het bibliotheekwerk om dat te versterken en voor een deeltje boeken we dat in als besparing en voor een deeltje gebruiken we dat om de bibliotheek te versterken. Wij zitten keurig al op die 23 euro per inwoner, althans bijna. Er zijn zat gemeenten die nog het been moeten bijtrekken. Nou, wat betekent DVO? Daar zeg ik niks meer over. We hadden eenmalig budget dit jaar, dat hebben we volgend jaar niet. Bibliotheek loon- en prijsontwikkeling, daar staat LPO voor, wordt iets duurder. Versa Welzijn wordt iets duurder. En er was een nulletje te veel bij de subsidie voor monumenten neergezet. Dat corrigeren we nu, want dat krijgen we niet. Sport: werkplan Buurtsportcoaches blijven we gewoon twee jaar uitvoeren. Tijgergym blijven we mee doorgaan.

Dat heette vroeger Nijntjegym, maar vanwege de rechten heet het tegenwoordig tijgergym. We gaan door met het ondersteunen van de sportverenigingen onder andere vanwege het gala-akkoord. We blijven bewegen, stimuleren. Zowel het JOGG, Jongeren Op Gezond Gewicht, als van onze ouderen. Bij SV Eemnes kijken we nadrukkelijk hoe we de groei kunnen accommoderen. Op enig moment komt daar de vervanging van het kunstgras de komende jaren aan. Dan moet dat zonder die granulaatkorrels. En het sportakkoord dan blijven we vasthouden aan het pedagogisch klimaat. Daar hebben we nog steeds een SPUK voor, maar alle SPUKs worden natuurlijk gekort door het Rijk, dus daar hebben straks ook weer minder geld voor. De jaarschijf van het meerjarenonderhoudsplan vervalt in 2025. We hadden in 2024 nog een eenmalig budget voor sport en dat vervalt ook. Onderwijs: volgend jaar de uitbreiding van de Zevensprong. We gaan de leerlingenprognoses actualiseren, ook rekening houdend met de nieuwe uitbreiding van Zuidpolder Zuid. Wat betekent dat? We gaan door met het NPO. Er was geld aangevraagd voor SoVa, muziek en tijgergym en daar gaan we met de bezuinigingen iets op schrappen. En de VoorleesExpress moet dat zijn, tikfoutje, daar gaan we voorlopig mee door. Wat betekent dat? NPO 40.000 structureel. We hebben wat rentetoerekening aan investeringen.

Het meerjarenonderhoudsplan van de Clusterschool kost ons volgend jaar 51.000 euro. Daar staat tegenover dat het binnenklimaat, wat eenmalig budget dit jaar was, als het goed is helemaal is uitgevoerd dit jaar en voldoet. De Zevensprong, moet dat zijn, daar beginnen de afscheidingslasten te lopen en het leerlingenvervoer zien we steeds verdere stijging en dat komt uit kadernota. Dan hebben we nog gezondheid en participatie. We gaan door met de doorontwikkeling van het voorveld Leefstijlpunt Positieve Gezondheid, want dat moet uiteindelijk leiden tot minder beroep onze voorzieningen. Het lokaal begeleidingsteam HBEL voor de lichte zorg wordt van proef omgezet in definitief 17 fte’s erbij. We gaan verder

met de professionalisering van het sociaal-cultureel werk en dat willen we meer inbedden in het voorveld. Dus wat minder buurt- en huiswerk, maar wat meer pedagogisch verantwoord. We zoeken naar een locatie naar de smartshop aan de noordzijde, want we zien nu dat ze de parkeerplaats aan de Barbeelstraat veelvuldig gebruiken als ontmoetingsplek en dat geeft weer gemopper. We willen de sociale kaart digitaliseren, zodat die makkelijker vindbaar is. We hebben nu een heel mooi leuk boekje waar andere gemeenten heel jaloers op zijn. Maar digitaal is natuurlijk de toekomst. We gaan meer nadruk leggen op eigen verantwoordelijkheid. Want je kunt ook zelf al wat investeringen doen als je wat ouder wordt. En IZA en GALA de SPUKs blijven we uitvoeren zolang we daar nog geld van het Rijk voor krijgen. De DVO BEL is duidelijk. Subsidies welzijn vanuit de kadernota 49.000 nadeel, want dat betekent allemaal extra loon en prijsontwikkelingen. We hebben rentetoerekening. Een eenmalige subsidie aan de Rollybus van 30.000, staat in de begroting. VoorleesExpress hebben we een klein nadeeltje. Planopgave voor de vergrijzing: we gaan een plan maken samen met Laren en Blaricum om te kijken: hoe kunnen we bij de vergrijzing gebruikmaken van AI of allemaal andere tools die eraan zitten te komen om de kosten beheersbaar te houden.

En er was een budget bij Versa Welzijn ten onrechte een paar jaar geleden afgeraamd, dus die moeten we weer opramen, maar dat zat al in de kadernota. Sporten. Tien plus vijf voorstellen. Wethouder drie is nu ook in beeld. U krijgt twee foto's. Dat is de sociale samenhang. Het voorstel vanuit het MT was de subsidie van Huis van Eemnes wat afbouwen. We hebben als overweging als college gezegd: onze algemene lijn is, laten we de kleine subsidietjes een beetje ongemoeid laten, want dat levert uiteindelijk per saldo best heel veel rendement op. Maar bij de grotere zeggen we: 5 procent eraf en 2025, 10 procent eraf met ingang van 2026. Huis van Eemnes heeft keurig al een begroting ‘25 ingediend die 25.000 lager is dan geraamd, dus die moeten nog in ‘26 1 stapje doen. Versa Welzijn is ‘25 eigenlijk al verloren dus dat kan pas met ingang van ’26. De kermis, daar dachten de ambtenaren van: we geven er subsidie aan maar dat is een kostenraming, maar het is puur voor het evenemententerrein en dan zou je dat kunnen doorbelasten aan het feestcomité, die vervolgens aan ons een subsidie gaat vragen, maar dan ben je vestzak broekzak aan het doen. Maar op het moment dat er een keer iets commercieels georganiseerd zou gaan worden, stellen we voor om het wel in rekening te brengen, maar ik ben benieuwd of ik dat nog ga meemaken.

Mevrouw : Gaan wij nog een keer een kermis krijgen? Er is wel een vergunning aangevraagd. De heer Van Benthem: Er is een vergunning aangevraagd en uiteindelijk hebben ze het niet georganiseerd. Sterker nog, ze willen zelfs twee keer dit jaar een kermis organiseren, maar het is twee keer niet gedaan. De heer : Gaan we zelf een kermis organiseren? De heer Van Benthem: Ik weet niet of dat de kostendekkend wordt. De heer Seldenrijk: Maar ja, sorry. Ik zit naar de voorzitter te kijken. Dat gaat die kant op. Maar geeft niet hoor. Huis van Eemnes versus bibliotheek huisvestingskosten. Het huis van Eemnes heeft natuurlijk een taakstelling opgekregen. Die hebben ze netjes ingeboekt. Chapeau, zou ik bijna zeggen, uiteindelijk, het moet erin staan. Hoe zit het nou met de bibliotheek, ook in relatie met die huisvestingskosten? Want uiteindelijk staat hier: de discussie rondom huisvestingskosten zou eigenlijk 2027 beslecht moeten zijn. Dat heeft ook met het Huis van Eemnes te maken en de bibliotheek ook. Nu zie ik wel een taakstelling voor het Huis van Eemnes, maar waar zit de bibliotheek in die discussie? Die mis ik hier een beetje, eerlijk gezegd. De heer Van Benthem: De bibliotheek staat iets verderop. Voor de bibliotheek geldt hetzelfde als Versa, dat ‘25 eigenlijk al vergund is, dus daar kunnen we niet aankomen, dat zal hooguit ‘26 zijn.

De huisvestingslasten van de bibliotheek: er is een discussie gaande of iedere gemeente niet zelf de huisvestingslasten moet gaan

betalen en dat we dan alleen nog maar betalen voor het feit dat er personeel rondloopt en het openhouden en dat soort dingen. Wij zijn denk ik niet de duurste qua huisvestingslasten voor onze bibliotheek. Dus het zou in ons voordeel zijn als de gemeenten voortaan zelf de huisvestingslasten betalen, want Huis van Eemnes is eigenlijk voor de bibliotheek best een goedkope vestiging. De heer Seldenrijk: Precies en daarom mis ik eigenlijk een soort taakstelling voor de bibliotheek in dit hele verhaal. Want huis van Eemnes, alles wat daar gebeurt, leg je een taakstelling op en vervolgens de bibliotheek die daar ook in zit die glipt er tussendoor in mijn optiek. De heer Van Benthem: Wij hebben voor de bibliotheek nu even twee jaar lang geen taakstelling opgenomen, maar dat is een politieke keuze. De heer De Zeeuw: Logisch. Omdat je een ton krijgt voor de bibliotheek. Twee jaar kun je dat even uitstellen, maar je zult er toch een keer een standpunt in moeten innemen. De heer Van Benthem: Ja. Op dit moment hebben we dat nog niet voorzien omdat we dan denken: misschien komt die huisvestingsdiscussie en vliegt de gebraden duif ons in de mond. Misschien ook niet, maar we hebben daar even wat meer ruimte genomen omdat natuurlijk met name vanuit het Rijk al wordt gezegd versterk de bibliotheekfunctie en daar krijgt u geld voor. We pikken 75 procent van dat extra geld in.

Maar ik snap uw punt en dat zal vast terugkomen in uw beschouwingen. Dan ga ik even door met… Buurtsportcoaches was gewoon een administratief technische aanpassing. Daar was veel discussie over dus daar gaan we niet op bezuinigen maar we passen wel het bedrag aan want het was gewoon te hoog gerealiseerd. Het pedagogisch sportklimaat daar zeggen we van: voorlopig gaan we dat nog overeind houden. Ambtelijk zeiden wij: als je niet in de Urban Dance Ground, Social Solvia, Smart Jobs en de ijsbaan investeert, dan scheelt dat geld, maar we betalen dat uit onze reserves, dus uiteindelijk scheelt dat niks als we die investeringen schrappen. Daar zat een denkfout in. Tegelijkertijd, bij de ijsbaan lijkt het er wel op dat het bestuur niet genegen is om daar iets met een skeelerbaan of zo te realiseren, dus dat zal wel vrijvallen, dat geld. Bij de NPO hebben we een hele discussie gehad en daarvan hebben wij gezegd: het jeugd en gezinsteam is op orde, die kunnen de SoVatrainingen doen. Dat gaan we niet extern inhuren, maar dat brengen we onder bij het jeugd en gezinsteam. Die hebben daar ook de tijd voor. Tijgergym betalen we al uit het andere potje, dus dan houden we eigenlijk van het NPO het net gestarte muziek in de klas over en dat kunnen we gewoon nog blijven doen. We halveren het budget voor dementie. Daar hebben we heel veel over gediscussieerd.

We zeggen: voor nu doen we het wel even, maar voor volgend jaar staat er natuurlijk wel dat onderzoek over van wat gaan we doen met vergrijzing en allemaal dat soort dingen. Dus het kan ook zijn dat we nu iets inboeken wat volgend jaar alweer blijkt achterhaald te zijn. Maar goed, het is ook niet een heel groot budget. Hetzelfde geldt voor minder aandacht voor drugs en alcohol. Daar is ambtelijk het voorstel gekomen van dat kan wel terug naar 2000. Dat hebben we overgenomen omdat het een incidenteel budget was voor 2025, met nadrukkelijk de boodschap dat we nog wel even heel goed gaan kijken, want we zien best problematisch middelengebruik onder onze jeugd. Dus het kan best zijn dat we volgend jaar met het voorstel komen om hier toch structureel extra geld voor uit te trekken om hier iets mee aan te doen. Datzelfde geldt voor de huisvestingssubsidie van Impuls. We willen nadrukkelijk volgend jaar kijken: kunnen we het zelf niet doen? Kunnen we het onderbrengen bij Huis van Eemnes? Want we zijn niet heel tevreden over hoe dat op dit moment door Versa Welzijn wordt gedaan en we betalen er wel voor. Is het dan niet efficiënter om het zelf te doen dan wel bij Huis van Eemnes onder te brengen zodat we ook sociaal-culturele activiteiten kunnen organiseren of andere dingen? Dus stoppen met de Jeugdraad, dat stellen we voor om dat niet te doen. Dan de aanvullende voorstellen.

Daar werd al net even aan gerefereerd. Onderwijshuisvesting. We hebben natuurlijk een hele discussie gehad rondom de Hobbitstee

en het verduurzamen van het dak en dat soort dingen, waarbij de school heeft aangegeven dat wat hun betreft in 2030 de school echt wel aan het einde van zijn levensduur is. Dan is hij ongeveer 60 jaar, 55 jaar denk ik. Volgens mij kun je nog heel lang mee als je 55 jaar bent. Maar die locatie willen we dan wel bezien met de nieuwe leerlingenprognose en ook met het gebrek aan op dit moment kinderopvang sowieso in Eemnes. Moet je dan niet zeggen: is dan een andere plek niet logischer om daar iets van een integraal kindcentrum met voldoende kinderopvang te realiseren? Dan is die locatie daar te klein en dan moet je hem uitplaatsen. Dus het is nadrukkelijk een van de overwegingen. Gaan we dat niet doen, zal de school toch een keer vernieuwd moeten worden. Dat betekent dat we ergens anders tijdelijke huisvesting moeten neerzetten zolang de school dan op die locatie herbouwd wordt. Maar daar komt dus nadrukkelijk iets aanzetten wat we iets moeten met Hobbitstee slash Merlin. Daar speelt natuurlijk, het zal u niet ontgaan zijn, de discussie over Merlin die natuurlijk een regionale functie langzamerhand heeft gekregen, waardoor er ook meer verkeersbewegingen zijn. We zien ook dat ouders, een deel van de ouders brengt hun kind nog naar de buurtschool, een ander deel van de ouders kiest nadrukkelijk voor een bepaald soort onderwijsconcept en gaat dan met het kind rijden.

En dat is niet altijd met de fiets. Daar kunnen we heel veel van vinden, maar dat is gewoon wat we zien als tendens. Op het moment dat je op een andere locatie iets nieuws neerzet, dan kun je dat via het principe BENG doen: bijna energieneutraal gebouw. Dan zien we bij andere gemeenten dat ze ook zeggen: maar dan moet u ook gewoon bijdragen uit de riante budgetten die u als schoolbestuur zolangzamerhand heeft gekregen van het Rijk, wat een korting heeft betekend voor het gemeentefonds. Dus daar moet u aan meebetalen. Wij laten ons ook hier gewoon inspireren door, dat staat er trouwens niet in, maar Bunschoten levert dit najaar een splinternieuwe school op. Dus je kunt heel veel dingen doen, maar je kunt ook daar kijken van: dat is ongeveer een school met 300 leerlingen en kinderopvang. Van goh, ik weet ongeveer wat het gekost heeft, maar hoe hebben ze het aangepakt? En beter goed gekopieerd dan dat we zelf een heel project starten met hele dure ontwerpen en architect en dat soort dingen. Hier de overwegingen van de bibliotheek net. We krijgen die ton en daar doen we een klein bedragje om ze te versterken, maar voorlopig doen we nog daar niks mee. De stelpost onderwijsbeleid kan vervallen, Versa Welzijn ook die 10 procent inleveren, maar dat kan pas met ingang van ’26.

Er was nog een stelpostje voor sociaal-cultureel werk opgenomen, maar die is twee jaar lang niet ingevuld, dus dat gaan we in ‘25 ook niet doen. En bij het leerlingenvervoer willen we langzamerhand toch een beetje gaan kijken: daar zijn wij 330.000 euro per jaar aan kwijt, wat echt wel heel veel geld is, dus we gaan een hele voorzichtige 10 procent inboeken. Dat gaat natuurlijk wel gedoe opnemen als je zegt van… Maar we zien bij andere gemeenten dat ze zeggen: het is goedkoper om een elektrische fiets cadeau te doen dan ze met een busje te vervoeren. We hebben natuurlijk een prachtige HOV-halte, dus ook daar… Dus het geeft gedoe, maar 330.000 euro per jaar is ook wel onwijs veel geld. Maar we boeken het heel voorzichtig in met op termijn 10 procent. Ze lopen tegenwoordig wel naar de gym. De heer De Zeeuw: Hartstikke goed. Met plezier. De heer Van Benthem: Wij hebben nog een aantal afgewezen voorstellen, althans die we niet hebben overgenomen. Je zou ook de tarieven voor de sportverenigingen allemaal kunnen verhogen, maar we willen juist graag dat onze inwoners veel sporten en als je het sporten te duur maakt, dan leidt dat ook weer tot inkomensverlies voor het Huis van Eemnes of tot minder sporten. Dat willen we ook niet. We gaan in ieder geval wel het gesprek aan met Laren of het zwembad niet wat kostenefficiënter kan, maar we stellen daar geen taakstelling aan vast.

De heer Defferding: Wat is daar exact over afgesproken destijds? Want het gaat best om een serieus bedrag, wat ook nog eens geïndexeerd is. En Laren maakt ook zijn eigen keuzes wat ze met het zwembadterrein doen,

waar wij niks over te vertellen hebben. Dus een gesprek aangaan met Laren, dat vind ik eigenlijk wel een beetje aan de slappe kant. De heer : Ik denk dat dit iets voor bij de borrel is. Dit zijn besluiten die uitgebreid worden besproken. De heer Van Benthem: De vraag is: wat is er afgesproken? De afspraak is twee zesde - een zesde. Want Blaricum zegt: de helft van mijn gemeente ligt tegen Huizen aan, dus die gaan naar de Sijsjesberg, dus die gaan nooit naar De Biezem. We hebben dit ooit afgesproken, die indexatie is ooit ook afgesproken. Er is wel wat discussies geweest, ik heb het niet meer nagezocht, over moties over de ligweide. Ik weet niet of die aangenomen zijn of meegenomen of ontraden. Maar het begint wel heel duur te worden. Als ik het ui… [onderbreking in de opname 2:06:00] De heer Van Benthem: Het heeft de aandacht, maar het is best veel geld. De heer Defferding: Het heeft onze aandacht ook. De heer De Zeeuw: Hier heb u weer eens een postje buurtbudgetten 75.000. Hoort dat ook weer in die andere lijst thuis? Zonder argumentatie. Het staat in de samenvatting. De heer Van Benthem: Het hoort bij hoofdstuk 5. Het staat bij het volgende hoofdstuk, hoofdstuk 5 staat hij. Heel goed gelezen. Toch fijn dat we het niet voor niks doen, dat soort foutjes erin zetten. Nog eentje te gaan. Ja het staat er toch echt.

We gaan naar het programma meedoen, maatschappelijke ondersteuning, inkomensregelingen en arbeid, zorg voor de jeugd, migratie, integratie en vluchtelingen. We voeren volgend jaar de HBEL-visie sociaal domein uit, waar u mee heeft ingestemd met de transformatie, waar we al een twee jaar geleden deels mee zijn begonnen en we gaan daar voort. Volgend jaar staat een brede heroverweging voor de dagbesteding begeleiding en huishoudelijke hulp op de agenda. Dat gaat met name van: hoe hou je ook op langere termijn dat allemaal betaalbaar in onze vier gemeenten? En vooral ook: hoe hou je het overeind met het steeds verder vergrijzende personeel en de moeilijkheden op de arbeidsmarkt? Dat gaat op dit moment in Eemnes nog hartstikke goed, maar ook daar geldt natuurlijk dat we vroeg of laat ook met die arbeidsmarkt te maken krijgen die veel meer uittreders zijn dan er toetreders zijn. Daar kan AI misschien iets in spelen, maar een intramurale voorziening zou natuurlijk enorm ook helpen. Want wat je nu ziet, is dat mensen met zware indicaties uit de Wmo heel langdurig thuis verblijven, omdat het nu nog zo is dat de partner dan wel naar het verzorgingshuis mag en de achterblijver niet. En in zo'n voorziening zoals in Baarn, dan kunnen ze er met zijn tweeën in gaan zitten. We hebben een voordeel op begeleiding en dagbesteding.

Dat is een aantal jaren geleden van een individuele voorziening omgezet naar een algemene voorziening. Dus dat doen we gewoon groepsgewijs. We zien een nadeeltje op de Wmo-voorzieningen. Dat is rolstoelen, woningaanpassingen en vervoer. Huishoudelijke hulp zien we een nadeeltje vanwege vooral met name de tarieven. Het aantal gebruikers blijft redelijk stabiel. De DVO BEL-combinatie hebben we het over gehad. De inkomensregelingen zitten we op 130 procent sociaal minimum, dat blijven we overeind houden. We willen wel kijken of we het bereik wat kunnen vergroten door de bekendheid te vergroten. U heeft ingestemd met het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening, waar bedoeld is: bestaanszekerheid. En de Participatiewet: we hebben natuurlijk een enorme opgave om de stijging teniet te doen. Hier geldt het systeem T-2 en dat eigen risico krijgen we ook alleen maar vergoed als we het hele scala aan maatregelen, wat er landelijk is voorgeschreven, ook daadwerkelijk uitvoeren volgend jaar. Dus daar moeten we wel goede afspraken maken met SoZa HBEL, want er is een onafhankelijke toetsingscommissie voor het vangnet, dus je krijgt het geld niet zomaar. Bijstand, de uitkeringen: fors nadeel op de uitkeringen. Wij zien ook een fors nadeel bij de

apparaatskosten HBEL. Dat heeft te maken met dat de 17 fte begeleidingsteams worden overgeheveld naar de vaste formatie. Dat betekent dat er over die 17 fte ook ineens overhead wordt berekend, dus we zijn een stukje duurder uit. De verdeelsleutel wordt aangepast elk jaar op basis van de aantallen cliënten die er zijn. De cao-effecten, dus aan de apparaatskosten HBEL, zijn wij 242.000 euro extra kwijt. Daar gaan we met Huizen nog wel een discussietje over voeren, maar goed, het is… Dan verwachten wij minder BBZ, dat is de bijstand voor de zelfstandigen. We hebben een klein voordeeltje op arbeidsparticipatie, er zijn wat kleine budgetten en een klein voorbeeld voordeeltje op de BUIG-uitkering, maar dat is natuurlijk in het niet ten opzichte van de fors hogere uitgaven. De heer De Zeeuw. De heer De Zeeuw: Vorige week hadden we, hoe heet dat ook alweer? Zicht op werk, met de HBEL. Ik dacht dat die bijstandkant redelijk stabiel was. Elk jaar een paar mensen erbij of zo. Maar is dat nou ook die apparaatskosten werk? Ik moet zeggen, ik heb begrepen dat 2025 wij ons gecommitteerd hebben, dus we kunnen er niks aan veranderen. Maar je kunt je langzamerhand wel gaan afvragen of je al dat wat daarin gestopt wordt, ik hoorde 130 mensen op dit moment die op dat onderwerp in Huizen zitten om dat allemaal te bedienen.

Kun je je toch echt wel afvragen of we daarmee door moeten gaan op deze manier. Ik heb ooit wel eens een andere wethouder horen vertellen hoe je dat simpel kon doen. Maar ja, als je mensen tot het uiterste wilt stimuleren om te bewegen, wat dat dan ook mag voorstellen, of sociaal te integreren of allemaal dat soort dingen, als je dat al die mensen doet, ja, dan kom je op enorme kosten uit. Dus ik vraag me af… Hier is dat in al die postjes weggewerkt, maar er moet ergens een keer een discussie komen of we op deze manier door willen gaan of ons alleen maar richten op de mensen die een kans hebben op een werkplek. Hoe gaat dat? Want nu kijk ik hier, zien we allemaal kleine postjes staan en dat zit er dan gedeeltelijk wel of niet in. Maar komt dat op een bepaald moment aan de orde? De heer Van Benthem: Nu niet. Maar ik kan me voorstellen dat u in de beschouwingen zegt dat u een discussie wilt over Zicht op Werk en Zicht op Meedoen en of het een tandje minder kan. Voor ‘25 zal het niet kunnen, maar ‘26 wel. We gaan ook nog de discussie aan met HBEL over de toerekening van de overhead, want op het moment dat… Als de overhead ongeveer zo verdeeld wordt en de afdeling sociale zaken blijft groeien, dan gaat er steeds meer overhead naar die afdeling sociale zaken.

Dat is natuurlijk heel fijn voor de gemeente Huizen, die steeds meer ook aan ons kan doorbelasten, maar dat systeem zit er natuurlijk wel in. Want de normale dienst zal niet heel erg groeien, maar sociale zaken blijft groeien. Dat gaat er een steeds groter gedeelte van de overhead van Huizen richting ook ons drie. De heer De Zeeuw: Ik moet wel zeggen, het waren een hele hoop enthousiaste mensen die er allemaal zaten en mooie verhalen hadden. Daar gaat het niet om. Alleen er moet wel, denk ik, structureel een discussie gevoerd worden of we dit allemaal wel nog kunnen betalen. De heer Van Benthem: In 2024 waren we iets meer dan acht ton kwijt en we gaan nu naar iets meer dan 1 miljoen. Dus is het is ook serieus geld wat we kwijt zijn aan de apparaatskosten. Tegelijkertijd: de P-wet en de BUIG, het is ook wel heel ingewikkeld en allemaal dat soort zaken. Maar ietsjes minder stijging zou best wel kunnen, wat ons betreft. De heer : Mag ik daar ook nog wat over zeggen? Ik was vorige week bij diezelfde bijeenkomst en ik vond een zeer roerende verhalen, maar mij bekroop ook wel een beetje het idee van: hoe effectief en hoe efficiënt is dat nu allemaal wat er hier gebeurt? Want er zat wel een enorme groep mensen aan tafel. Het aantal functies werd steeds ingewikkelder. Maar goed, dat even terzijde. In 2024 wordt natuurlijk ook de regionale werkcentra vormgegeven.