Transcript Commissie Begroting & Verantwoording 07.10.2024

Dat lijkt me een mooi moment om eens te kijken naar dat hele stelsel, hoe dat nou samenwerkt. Regionale werkcentra, UWV, gemeentes en ook zo'n project als Zicht op Werk.

Mevrouw Havinga: Waar het regionaal werkcentrum vooral zich inzet straks voor mensen die toch echt wel makkelijk, of in ieder geval, nou ja, op een redelijke termijn te bemiddelen zijn naar werk en bij Zicht op Werk en Zicht op Meedoen echt een hele groep zit die nog helemaal niet zover is. Dat is volgens mij waar de heer De Zeeuw het net ook over heeft: wat willen we nog in die doelgroep investeren? Sorry. Maar dat zelfs mensen achter me zitten. Maar wat wil je in die doelgroep investeren? Als u daar een discussie over wil, dan kan dat. Die zitten ook wel voor een heel groot deel nu in de projecten van Zicht op Werk. De heer : We moeten nu niet de politieke discussie aangaan. Maar in Zicht op Werk, er zat ook een recruiter op en mensen die contact houden met de arbeidsmarkt, dus dat is voor een deel in ieder geval een dubbeling. Maar het lijkt een mooi moment om daar volgend jaar, halverwege volgend jaar eens naar te kijken naar die hele keten. Tot zover. De heer : Dat is zojuist toegezegd door de wethouder. Mijnheer Van Benthem, gaat u verder. De heer Van Benthem: Zorgen voor de jeugd. Dat is Kansrijke Start en opvoedingsondersteuning. Outreachend jongerenwerk waar we de permanente dialoog met Versa Welzijn hebben over hoe ze dat voor ons invullen. Jeugdzorg, het actieplan lokale transformatie waar we druk mee bezig zijn.

Dat gaat eigenlijk best goed, want we hebben ons JGT, gewoon vast personeel. Heel enthousiaste club, bijna allemaal dames geloof ik. We doen dan mee aan de kansrijke coalitie, de provincie. Aandachtspuntje is nog wel de samenwerking met Versa, wat zij zien en wat wij zien. Daarnaast speelt natuurlijk landelijk de Hervormingsagenda Jeugd, waar Rijk en VNG afspraken maken die, als het goed is, ook bij ons moeten leiden tot minder uitgaven. Ooit. Jeugdhulp MetMaya is dit jaar natuurlijk echt gestart als aanbieder en de eerste resultaten zijn aan de positieve kant. De financiële resultaten zijn nog niet helemaal aan de positieve kant. Maar goed, alle begin is moeilijk. En bij de jeugdpreventie willen we vooral de GGD Gezondheidsmonitor gebruiken om te kijken: waar kunnen we gericht – en uiteindelijk moet dat ook tot minder jeugdhulp leiden - de weerbaarheid van onze jongeren versterken? Dat gaat dan om mentaal. Daar heeft natuurlijk covid ook wat mee gedaan. Het gaat nog steeds over scheidingen, die toch wel veel problematiek opleveren en dat gaat ook in toenemende mate over middelengebruik en vooral het excessieve middelengebruik. Dan hebben we het hier natuurlijk soms ook wel over alcohol, maar ook vooral over drugsgebruik, wat toch wel bij een deel van de jeugd zorgwekkende vormen aanneemt.

Dat levert uiteindelijk ook weer jeugdhulp op en die is over het algemeen niet heel goedkoop als het gaat om verslavingszorgachtige interventies. Prognose voor de jeugdhulp, loon- en prijsontwikkeling leidt dat toe. We zien ook kosten voor het landelijk transitiearrangement, de landelijke specialismen toenemen en ramen we gewoon 150.000 nadeel om alvast een winstwaarschuwing voor dit jaar te geven. We kregen in mei nog even een rekeningetje nagestuurd over 2023 van het transitiearrangement van iets meer dan 300.000 euro. Dus dat zijn van die… En we kunnen er helemaal niets aan doen als het gaat om beheersing. Het is uitermate frustrerend om dat te moeten zien. Dan migratie, integratie en vluchtelingen. Dan hebben we de opvang van Oekraïense ontheemden aan de Barbeelstaat en straks De Wel. Het COA Eemnes daar zitten straks 65 jongeren en de projectorganisatie willen we bij de BEL optuigen zodat we daarzo structureel gewoon capaciteit hebben. Nu wordt het overal bij zittende teams weggeplukt en dat soort dingen. We hebben een nadeeltje op inburgering omdat het meer kost, maar daar staat ook een hogere Rijksbijdrage tegenover van de inburgering. Dus dat is per saldo een voordeel. Bij meedoen twee plus acht voorstellen. De heer : Sorry.

Mag ik even een kleine opmerking maken? In de stukken lees ik hier iets ook over: we kiezen voor het onderzoeken naar de mogelijkheden van een regionale opvanglocatie in Eemnes. Daar is ook een opbrengst voor ingeboekt in de jaren 2026 en volgende. De heer Van Benthem: Daar kom ik nou op.

De heer : Ik dacht dat het vluchtelingenonderwerp al afgehandeld was. De heer Van Benthem: Ja, maar nu stap ik over naar dit boekwerk. Het is een beetje switchen, kijken of u er nog bij bent. Het minimabeleid, daar zei het MT van: je kunt het wel terugbrengen naar 120 procent. Toen hebben we gezegd: dat doen we niet, maar wel de stelpost kunnen we laten vrijvallen. Want we hebben het weliswaar verruimd, maar dat leidt niet tot heel veel extra kosten. De financiering van de at.groep in het Huis van Eemnes: als je het overbrengt naar Huizen, dan kost het ook geld. Dus uiteindelijk is dat niet echt een besparing. We willen nadrukkelijk kijken naar de extra kosten van SoZa HBEL. Bij Samenkracht! is geen bedrag ingeboekt, maar het is vooral beheersing van toekomstige kosten. Hetzelfde geldt voor het knoppenplan van de jeugd: heel veel gemeenten zijn bezig met wat werkt en hoe kunnen we, aan welke knoppen moeten we draaien om de kosten beheersbaar te houden? Dus laten we gewoon kijken naar: wat kunnen wij daarvan leren? Waarbij we natuurlijk wel zorgen dat we ons JGT en het transformatieplan gewoon blijven doorvoeren. Onze bemensing is dus op orde, dus we proberen die mensen echt te houden en daar maken we echt wel meters van. Maar het voorbeeld van de LTA wil zeggen: we krijgen soms gewoon enorme rekeningen, dat je zegt van: jongens, daar is niet tegenaan te werken.

Ook hier Versa Welzijn die 10 procent minder met ingang van ’26, dat is dan het jongerenwerk. Bij het eerstelijnsloket Jeugd is de gedachte van de afdelingsmanager dat die jeugdmedewerker ook voor Laren en Blaricum deels ingezet kan worden, dus daar hebben we een besparinkje ingeboekt. En we hebben al een tijdje geen budgetcoach meer, want die is onderdeel van de vaste formatie van HBEL, dus dat budget kan ook vrijvallen. Het nadeel van de BUIG hebben we opgenomen, het bedrijfsleven stellen we voor te dekken ten laste van Zuidpolder Zuid, want daar gaan we toch het bedrijventerrein uitbreiden. Dus daar moet gewoon echt wel wat geworven worden. En bij vluchtelingen hebben we twee dingen opgenomen. Ten eerste de minister Faber heeft gezegd dat de Spreidingswet nog twee jaar van kracht is. Dus ik ga ervan uit dat we volgend jaar keurig de bonus krijgen voor de opvang aan de Goyergracht Zuid. En het tweede is - en daar komt natuurlijk in november, december nog een discussie over we hebben vorig jaar natuurlijk met elkaar gekeken: kunnen we in het kader van de Spreidingswet ook als gemeente Eemnes iets doen? De gemeente Blaricum heeft nu een opvang in Tergooi voor statushouders. Die kan tot 2026 daar blijven.

De ervaringen op dit moment zijn positief en vanuit die gedachte willen wij ook aan u voorstellen - maar dat komt dan nog wel terug in een afzonderlijk besluit - dat we zeggen: wij zouden dan het stokje van Blaricum in medio ‘26 kunnen overnemen. Wat betekent dat? Dat betekent financieel ook iets, want je krijgt gewoon een compensatiebedragje. Als die mensen eenmaal een status hebben, tellen ze volledig mee in de algemene uitkering. Op het moment dat ze geen status hebben, krijg je een vergoeding op basis van het faciliteitenbesluit, dat is ietsjes minder. Dus we hebben de mindere variant doorgerekend en wij denken dat we erin slagen op ons groot grondgebied daar best wel een geschikte locatie voor te vinden. Tegelijkertijd beseffen we dat iedere locatie altijd met goede communicatie en waarborg moet worden omgeven voor de omgeving. En nou kijk ik naar de heer Van den Brink die geen politieke discussie… En of u het wil of niet, is een politieke discussie. Dit is nu technisch. Dus: als je doet, levert dit het op. De heer Van den Brink: Hij is al ingeboekt? De heer Van Benthem: Ja, maar kunt hem ook schrappen. Dat geldt voor elk voorstel, hè? De heer Van den Brink: Het enige wat ik ervan ga zeggen is, toen wij het over de amv's hebben gehad, toen hebben we heel duidelijk de discussie gehad: het één of het ander. Toen is gekozen voor amv, nu komt het andere weer terug.

De heer Van Benthem: Bij de amv is gezegd twee jaar. Dus die zijn in ‘26 weg. Tenzij u zegt: we willen de amvlocatie verlengen. Dat kan.

De heer Seldenrijk: Volgens mij is dat politiek. De heer Van Benthem: Ja, dat is politiek. Maar tot nu toe is gezegd amv voor twee jaar. De heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: De vluchtelingen. Mooie kop. Komen we natuurlijk ook weer tegen bij de toerismebelasting dus misschien moeten we er toeristen boven zetten, ik weet het niet. Toch even één vraagje. Voor die vluchtelingen, dat valt onder toeristenbelasting, hè? Dat komt straks nog ergens terug. Hoe zit het met zijn rol? Worden dat ook allemaal toeristen? Want dan gaat dat bedrag maal twee nog, als ik snel reken. De heer Van Benthem: Najade was natuurlijk een vakantiepark waar we gewoon toeristenbelasting hieven. Toen ze kwamen, zeiden we: ja, maar dat gaat ons toeristenbelasting komen. Dus we zijn best bereid om daaraan mee te werken, maar dan willen we ook dat jullie gewoon de toeristenbelasting betalen voor het feit dat er gewoon 90 procent bezitting is. Daarmee hebben ze ingestemd voor twee jaar lang. Als er een rol komt, is het natuurlijk geen vakantiepark. De heer Seldenrijk: Daar gaan wij over. De heer Van Benthem: Ja, daar gaat u over. Als u een vakantiepark wilt neerzetten wat daarna verhuurd wordt aan het COA, dan kunnen we dezelfde deal maken. De heer : Als het even om dat financiële aspect ging, u zei net dat ze dan meetellen als inwoner en we dus ook gewoon uit het gemeentefonds geld krijgen.

Je wou twee keer scoren. Dat gaat niet lukken. De heer Seldenrijk: Dat zien we in die amv's namelijk ook gebeuren. Dat vind ik heel aardig. De heer Van Benthem: De heer Raben zag ik. De heer Raben: Ik vind het een beetje raar dat het is opgenomen. Het is een fors bedrag. We weten dat het een behoorlijke politieke discussie is. En eigenlijk ga je nu al een enorm bedrag opvoeren. Ik vind het misbruik maken van vluchtelingen op er deze manier een verdienmodel van maken, want dan kunnen we geld doorrekenen. Ik vind het onterecht dat dit punt hierin is opgenomen. Ik wil er geen discussie voor de rest van maken, maar ik vind het met zo'n bedrag wel eigenlijk de raad al een beetje voor het blok zetten. De heer Van Benthem: Nou ja, we hebben vorig jaar die discussie gevoerd. U als raad heeft gezegd: geen ja, geen nee en daarmee nee heeft... [gesputter van commissieleden] De heer Van Benthem: Nee, u heeft uiteindelijk, is er afgeconcludeerd: geen ja, geen nee. Maar de amv eindigt… We hebben voor twee jaar afgesproken amv. Dat is tot nu toe gedaan. Maar het is een politieke discussie… De heer Raben: Volgens mij staat hij in de meerjarenbegroting verderop, dus uiteindelijk… Er gaan dan verkiezingen zelfs nog overheen voordat überhaupt hier een besluit over gaat vallen. Dat is dan ook de realiteit. Dus we kunnen er heel zwaar nu aan tillen, maar… ‘27 uiteindelijk.

De heer Van Benthem: Goed. Wordt een politieke discussie. Dan hebben we de opvang ontheemden. Dat zijn de Oekraïners. Dat is een technische omdat wij over de inhuur ook de overhead berekenen. Dan zijn er een aantal voorstellen waar we geen geld aan hebben gehangen, maar waar we wel bij andere gemeenten zien dat dat in potentie bezuinigingen oplevert, namelijk het screenen van het bijstandsbudget: wat kan dat opleveren als je gebruik maakt van andere regelingen? Collectief en efficiënter inzetten van Wmo-hulpmiddelen. We zien dat in andere gemeenten er wat meer business activiteiten, of business cases worden voor BUIG en dat geldt dan eigenlijk de discussie over Zicht op Werk: wat levert het nou eindelijk op? En moet je ermee doorgaan, dan wel op een andere manier doen? Bij andere gemeenten zien we dat pgb's worden ingezet voor huishoudelijke hulp en dat dat toch voordeliger is. Dus dat willen we ook kijken. We willen met name ook kijken naar de LTA-zitting. Wat voor cliënten uit Eemnes zitten daar nu in? Want het is hele dure verblijfsvorm. Kunnen we die naar begeleid wonen doen? Dan zouden we ook moeten willen kijken: kunnen we iets met Kamers met Aandacht in Eemnes oprichten? Een stelpost vluchtelingen kan vervallen. En in andere gemeenten zien we dat het versterken van het toezicht op de Wmo en de jeugdhulp ook zorgfraude vermindert.

We zien gewoon dat er in die wereld inmiddels een circuit aan allemaal bureautjes ontstaat die doen alsof ze zorg verlenen en dat wel declareren, maar uiteindelijk geen zorg verlenen. In andere gemeenten leidt dat tot een positieve business case, maar dat moeten we dan regionaal oppakken, want we kunnen dat niet als gemeente. Vanuit de kadernota Baarn kwam de suggestie van de buurtbudgetten om vanuit de sociale samenhang heel goed te bevorderen. En wij dachten van: beter goed geleend dan slecht verzonnen. Het levert een heel erg positieve bijdrage aan de sociale samenhang. De seniorenbeurs, hebben wij een andere gemeente gevonden, dat is met name om te zorgen dat ouderen wat eerder bewust worden van: wat kunnen ze aan investeringen allemaal zelf doen? Dus dan staan we er niet alleen met onze foldertjes en dat soort dingen, maar dan staat er ook bijvoorbeeld Molenaar met die ombouwende douches en die Prominentstoelen dat je wat makkelijker zelf overeind kunt komen en allemaal dat soort dingen. Je kunt ook veel meer zelf doen als je ouder wordt. Dus onze gedachte was: we wijzen onze ouderen graag op dat we een opeetlening hebben bij - hoe heet het ook alweer? - de sociale… SVN.

Je kunt bij ons ook geld lenen om je huis lekker te verduurzamen en dat soort dingen, maar ook om je oude dag daar goed door te brengen, zodat wij dat niet hoeven te betalen op het moment dat er een traplift moet komen en dat soort dingen. Daar gaat de kost voor de baat uit, maar we willen daar nadrukkelijk aandacht voor besteden. Dan hebben we het programma algemene inkomsten en uitgaven. Daarin zit de algemene uitkering. Mevrouw : Ik wou nog even iets over die samenvatting vragen. Vluchtelingenopvang Tergooi, gaan wij daar volgend jaar 130.000 euro van ontvangen? De heer Van Benthem: Nee, dat is die bonus van de Goyergracht Zuid. De amv'ers. Ja, het kopje is een beetje… Nee, dat klopt, maar dit is de samenvatting, die had misschien uit elkaar gehaald moeten worden. Algemene inkomsten en uitgaven, dat is de algemene uitkering, belastingen, overhead en treasury. Algemene uitkering een voordeeltje, 457.000. Dat is niet alleen de meicirculaire, maar dat is ook de decembercirculaire en dat is ook de septembercirculaire van vorig jaar, dus die drie samen levert 4,5 ton op. Belastingsamenwerking Baarn, de loon- en prijsontwikkeling. We zien, het OZB-areaal neemt iets toe, want we groeien gestaag en bij de nietwoningen hadden we een afspraak om in een aantal stappen naar het regionale tariefgemiddelde te gaan.

Het is niet helemaal goed op de sheet gekomen, maar er moet staan regionale. En de indexatie van 3 procent, dat levert per saldo 3,5 ton op. De overhead van de BEL-combinatie wordt fors duurder, omdat er veel meer op de overhead van de BEL is gaan drukken dan op de verschillende programma's. Maar daar krijgt u nog een overzichtje van. De bankkosten stijgen iets voor ons. Een incidenteel bedrag in 2024 is een voordeeltje. Maar wat dat nou weer was… En de treasury, dat is ook weer de DVO BEL-combinatie wat daarop drukt, dus dat is puur een kostenverdeling. U krijgt nog even te zien… Ik dacht ik zal mezelf er ook een keertje in zetten. Dit is

het gemeentefonds, om even nadrukkelijk te laten zien hoe die langzaam afneemt en van ‘25 op ‘26 en in ‘27 gaat hij nog een stapje verder naar beneden. En dat vertaalt ons ook gewoon in onze algemene uitkering die steeds verdere lijn. En als wij hem gewoon vastklikken op het niveau van 2023, zouden we natuurlijk heel tevreden zijn als gemeenten. Zelfs op het niveau van 2025 zou ik al blij zijn, maar dat gaat hem waarschijnlijk niet worden. Dan moet ik even de voorstellen doen. Het voorstel ambtelijk was om de OZB met 10 procent extra te verhogen, dus totaal 13 procent. Wij hebben hier tot nu toe de systematiek van: we kijken gewoon, wat heeft de inflatie gedaan? En dat proberen we te corrigeren. Als je dan terugkijkt naar 2022 dan hebben we de afgelopen jaren eigenlijk 8 procent te weinig inflatie doorberekend. Dus dan is het voorstel van ons om te zeggen: we doen die 8,1, dus dat is min die 3 procent die al in de begroting staat, dus dat is 5,1 procent bovenop de stijging die in de begroting staat. Soms zeggen mensen ook van: misschien moet je gewoon artikel 12 worden. Dat betekent dat de OZB 50 procent omhoog moet voordat we überhaupt aan de drempel voldoen aan artikel 12, dus dat is een no-go. En iedere procentpunt OZB levert ongeveer 35.000 euro op. Dus als u zegt: ik wil sommige dingen niet, dan is iedere procentpunt, levert 35.000 euro op.

Dan zijn we aandeelhouder geworden van Stedin en ontvangen we voortaan dividenden. Dit is een voorzichtige prognose, want u heeft inmiddels de krant kunnen lezen dat de Autoriteit Consument en Markt zegt dat de investeringen doorberekend mogen worden aan u als consumenten. Dus dat gaan we allemaal zien in het tarief wat de Stedin ons in rekening brengt. Uiteindelijk leidt dat ook tot iets meer winst. We verwachten minder proceskostenvergoeding voor de WOZ te moeten betalen, omdat dat door landelijke maatregelen fors is naar beneden gesteld, het vergoedingsbedrag. De heer : Wat betekent de afkorting LTV daar aan het eind? Niet de Lawn Tennisvereniging neem ik aan. De heer Van Benthem: Loan to value, in goed Nederlands. Als je bijvoorbeeld onder de 60 procent hypotheek zit, dan krijg je bij heel veel banken een gewoon een half procent hypotheekrente en dat is vaak gunstiger dan die twee tientjes die je bespaart bij de OZB-aanslag van de gemeente. Trouwens, de gemiddelde verlaging is 5000 euro op onze waarde, dus dat stelt echt niks voor. Maar goed. Dan ramen we 100 procent de ruimte van het btw-compensatiefonds. Daar zit natuurlijk een risico in, maar onze inschatting is dat heel veel gemeenten moeten gaan bezuinigen en dat betekent dat de investeringen zullen dalen, dus waarschijnlijk blijft er meer over in het fonds.

Maar we gaan nu wel maximaal ramen, dus daar zit ook een kans in dat het niet is. Dan is er eentje waar de afdelingen niet blij mee zullen zijn, namelijk we hebben natuurlijk drie procent inflatiecorrectie op alle budgetten doorgevoerd en wij zeggen van: laten we dat maar halveren. Dat betekent natuurlijk wel dat de budgetten krapper worden. Dus eerder dat je bij de jaarrekening ‘25 tekort zult zien, want niet alles is te tweaken. Maar we moeten echt wel 2,5 miljoen vinden. Is geen sinecure. De realisatie hondenbelasting laat een voordeeltje zien, dus we gaan dat gewoon meenemen. Bij de toeristenbelasting zeggen we: kunnen we ook wel naar 5 procent gaan in plaats van 3 procent. En inderdaad, de Najade Resort compensatie is gewoon: we krijgen daar geen toeristenbelasting meer en het COA vergoedt ons dat. Dan hebben we opgenomen een taakstelling verbonden partijen. Het voordeel is dat iedere gemeente in Utrecht zo'n beetje moet bezuinigen. Dat betekent dat we gezamenlijk hebben afgesproken op te trekken en dat we richting de gemeenschappelijke regelingen dan ook zeggen van: u wordt geacht ook een stapje terug te doen in 2026. Ik ben daar heel voorzichtig gaan ramen, want je ziet natuurlijk dat iedere WGR zegt: ja, maar wij kunnen echt niet bezuinigen en wij zijn al zo lean en mean en u moet het maar elders vinden.

Maar we hebben met ingang van 2026 wel een eerste besparing van 1,5 procent ingeboekt. Niet op alles. Regio Gooi en Vechtstreek, dat zijn namelijk vooral uitvoeringskosten in de Wmo. Bij de AVU gaat het gewoon over de afvalverbranding dus daar kunnen we ook heel weinig bezuinigen. En de Tomin groep is nou eenmaal de Tomin, dus dat is ook niet realistisch. Maar ik vind dat Huizen best iets van 16.000 euro goedkoper kan. Liefst meer natuurlijk. Maar dit vergt nog wel een discussie en daar heb je ook andere gemeenten voor nodig, dus wellicht dat Laren en Blaricum zich

hier in 2026 met de BEL-combinatie ook bij aansluit. Anders staan wij alleen. Maar dit lijkt ons best reëel. In de gemeente Baarn hebben ze twee ton ingeboekt, dus dan denk ik: dan komen we een eind. De heer De Zeeuw: Al die regionale budgetten, wat voor percentage hebben we het over, het totale budget? Is dat… De heer Van Benthem: Totaal zijn wij 13,5 miljoen kwijt inclusief de BEL-combinatie aan de regionale. Exclusief de BEL-combinatie hebben wij het over 4,5 miljoen wat wij aan WGRs betalen. De heer De Zeeuw: Dat is op een totaal van? De heer Van Benthem: Onze totale begroting is bijna 31 miljoen. De heer De Zeeuw: 31. 15 procent. De heer Van Benthem: Alle beetjes tellen op tot uiteindelijk dit bedrag. Dan hebben we de uren civiel. Dat is een eeuwige discussie, maar op het moment dat je geen uren meer schrijft, moet je een ander systeem introduceren. Hoe ga je uren toerekenen aan projecten en dat soort dingen? Daar hebben we even gekeken: wat zijn de opslagen die extern worden gehanteerd voor voorbereidingen, toezicht en administratie? We willen gewoon een opslag van 15 procent doen en we doen het voorzichtig, want 15 procent zou eigenlijk tot een hoger bedrag leiden, maar we moeten hiervoor wel de financiële verordening aanpassen en hier moet de accountant ook iets van vinden. Hetzelfde geldt voor de restwaarde.

Daar moeten we ook nog even goed kijken: hoe moeten we dat, hoe zit dat nu in de financiële verordening en levert dat iets op? Het is natuurlijk wel soms wat rijk rekenen, dus we hebben er nu geen bedrag aan gehangen. Bij de OZB niet-woningen is het voorstel om naar de korting te gaan die wij ook voor onze kiezen krijgen in de algemene uitkering. Daar zegt gewoon het Rijk van: u wordt geacht zoveel binnen te halen en dan zeggen we, dan moeten we daar ook maar naartoe. Ik verwacht overigens dat het regionaal gemiddelde ook gewoon zal stijgen naar dat percentage. Dan heeft het Rijk een greep gedaan in de kas van het gemeentefonds. Oh nee, dan krijgen we eerst een compensatie van de Wmo. Eigenlijk mogen we daar van de provincie nog geen rekening mee houden, want we krijgen het pas bij de septembercirculaire, maar we doen het stiekem toch, want het is al aangekondigd. Dan ons grote pijnpunt: herverdeling gemeentefonds, waar we nog 6 ton moeten inleveren. We hebben even een doorkijkje: in ‘26 kunnen we dat waarschijnlijk wel uit de ruimte uit de septembercirculaire betalen. In ‘27 en ’28, en dat zit nog niet in de cijfers, moeten we nog een stapje zetten. Dus er hangt nog een ton in ‘27 en dik 2 ton in 2028 boven ons hoofd, waarbij we natuurlijk hopen dat BZK naar aanleiding van alle onderzoeken, de bedragen ietsjes naar beneden bijstelt.

Maar zo langzamerhand begint het vertrouwen dat dat wel goed komt ook wel een beetje te verdwijnen. Dus ik hou daar wel een beetje rekening mee. Baarn heeft een forensenbelasting en we gaan met hen in gesprek van: kost het nou heel veel tijd en energie om dat op te leggen? Dan wel zouden jullie dat ook voor ons kunnen doen? Baarn rekent zo'n beetje 1000 euro per huis, dus als het 10 huizen zijn is het 10.000 euro. Maar ik weet niet of het heel veel werk kost om dat in te voeren. Dan heeft het Rijk een greep gedaan. De heer Defferding: Hoe weet je nou of iemand forens is? Moet hij zich dan melden hier van: yo, ik ben hier een tijdje? De heer Van Benthem: Dan denk ik dat we eerst gaan kijken: wat is de leegstand? Is de leegstand echt leegstand omdat iets te koop staat, dan wel zijn er toch tekenen van bewoning omdat iemand elders ook nog een tweede woning heeft, dan wel een eerste woning? Baarn hanteert het, dus we gaan bij Baarn gewoon

vragen: hoe stel je het vast? Kost dat heel veel geld en tijd of is het vrij makkelijk te doen? Als het vrij makkelijk te doen is, wil ik die 10 huizen... Het gaat in Eemnes echt niet om honderden woningen. Maar ja, 10 keer 1000 euro is toch 10.000 euro. De heer Defferding: Bedankt. De heer Van Benthem: Misschien zijn het wel 15. Ik neem aan dat de goedkope woningen niet leeg staan en de duurdere woningen misschien wat eerder dat die mensen een tweede huis aan de Côte d’Azur hebben of zo. Of doen alsof ze daar wonen. Dan even de uitname uit het gemeentefonds. Het Rijk heeft een greep gedaan uit het gemeentefonds, want die zegt van: u mag straks weer een eigen bijdrage gaan heffen voor de Wmo-voorzieningen en dan pakken wij een voordeeltje van u af. Het Rijk heeft berekend dat we als gemeenten daar bijna 400 miljoen op kunnen besparen, dus heeft het Rijk gezegd: van die 400 miljoen korten we u 225 miljoen en we gaan ervan uit dat u de rest zelf binnenhaalt aan óf eigen bijdrages, of lager gebruik. En wij hebben gezegd: wij worden gekort, dus die taakstelling leggen we dan ook als taakstelling voor de eigen bijdrage op. Daar zit natuurlijk wel een risico in of we het wel of niet halen. Maar onze sociaal-economische score is heel hoog, dus wij zitten gemiddeld vrij hoog qua gemiddeld inkomen, dus dat moet binnen te halen zijn.

Dan heeft in het hoofdlijnenakkoord een planbatenheffing gestaan. Dus als het Rijk dat invoert, willen we ook kijken: is het zinvol voor ons om dat in te voeren, om niet-bebouwde gronden te belasten? De keerzijde van onze daling in het gemeentefonds is dat we met elkaar hebben af gesproken dat de bekostiging van de BEL gaat via het gemeentefonds. Dus de uitkering die we krijgen. En u ziet langzamerhand dat wij onder die 30 procent gaan zakken. Dat betekent dat wij ceteris paribus naar onder de 29 procent gaan zakken. Dan hopen we natuurlijk dat dat niet bewaarwordt, want ik heb liever meer uitkering gemeentefonds dan dat ik minder aan de BEL hoeft te betalen. Maar dit is wel de keerzijde van als wij zo doorgaan met onze ontwikkeling dan zouden wij met ingang 2028 minder aan de BEL kwijt zijn. Dat zal natuurlijk altijd leiden tot: gaan jullie dan ook minder vragen aan de BEL en dat soort discussies, maar dit is de financiële systematiek zoals afgesproken, dus die durf ik best in te boeken. En als we meer uit het gemeentefonds krijgen, dan is dat voordeel een stuk groter dan die inboek van die 263. In VIBE is gezegd: we gaan inkoop professionaliseren, dus daar willen we samen met Laren en Blaricum kijken van kunnen we daar iets uithalen. Een voorstel is om de materiële budgetten voortaan via de BBP-systematiek ook maar te indexeren.

Want we doen het nu op basis van de inflatie en eigenlijk komen we daardoor tekort. Dus daarvan stellen we voor om dat maar te doen. Bij treasury denken we dat de stelpost iets te hoog is, dus daar kan wel iets af. Dat gaan we met ingang van ‘26 doen de T+2-systematiek. We ramen nu investeringen en de afschrijving in het jaar daarna, maar we zien dat investeringen nogal eens de neiging hebben om langzaam te verschuiven, omdat we een iets te optimistische planning hebben, of dat het allemaal net niet lukt. En als je T+2 doet, dan begin je een jaartje later pas met afschrijven en in de praktijk schuift ook best veel van die investeringen toch wel weer een jaartje op en dan ga je niet te vroeg beginnen met afschrijven. Dan hebben we betaald parkeren in het centrum. Daar kwam ook een wild idee op. Ons centrum is niet het centrum van Laren of van Hilversum. Je zou natuurlijk de zorg en de subsidies en de jeugd ook via de inflatiesystematiek van het BBP kunnen doen. Maar ja, je wilt natuurlijk ook reële prijzen betalen en dat soort dingen. Dat is eigenlijk een verkapte bezuiniging dus hadden we zoiets van: laten we dat voorstel dan maar niet doen. Dan komt toch een behoorlijk bedrag hieruit, waarbij natuurlijk de DVO-percentage in ’26 en ‘28 voor een behoorlijke bijdrage moet gaan zorgen. De heer De Zeeuw: OZB.

De heer Van Benthem: En natuurlijk de OZB ook, omdat het natuurlijk heel plezierig wonen is in Eemnes. De paragrafen Weerstand staat erin. Daar staan wat foutjes in, dus misschien dat we de tijd vinden om die aan te

passen. Maar het kan ook zijn dat het allemaal niet gaat lukken om die paragrafen nog even te herzien. De schuldquote is niet helemaal juist berekend, het percentage van de grondexploitatie is niet helemaal juist berekend, de solvabiliteit is doorgerekend alleen maar met een tekort, maar niet wat als we de maatregelen nemen. Je kunt dat ook weer beïnvloeden door de grondexploitaties heel snel af te sluiten, want dan betekent dat je je balans wat kleiner maakt. Dan gaat het percentage automatisch omhoog. De onbenutte OZBcapaciteit is 9 ton afgerond. Dus dat mag… Voordat we naar de artikel 12 gaan, moeten we eerst 9 ton binnen halen. Onze reserve is 1,7 en de risico's is 1,8 geschat, heb ik al gezegd, onzinnig. Ik kwam allemaal dingen tegen dat ik dacht: dat is een inschatting die, nou ja. In de snelheid van alles hebben de paragrafen wat minder aandacht gekregen dan zouden moeten. Dan de paragraaf lokale heffingen. Dat is nog gebaseerd exclusief dus het voorstel Naar een duurzaam evenwicht en zijn dat tarieven geworden. Dus riool toch een stuk lager dan verwacht bij het WRP. Dat komt met name door actuele aantallen huishoudens en een actuele inschatting voor het grootverbruik. Zonder de dekkingsmaatregelen is het 6 en 5 procent, maar u heeft het andere voorstel ook gezien. Dat was hem al. Wow. Vóór elf uur. De heer : Ik heb nog een kleine vraag.

Als ik die mag stellen met betrekking tot VIBE, die net voorbijkwam. VIBE kwam net voorbij, de versterking van de BEL-combinatie. We hebben daar afspraken over gemaakt vorig jaar wat wij komende drie jaar gaan doen en investeren. Investeren is tweeledig zeg ik dan, de financiële investering versus de kracht die we erin willen stoppen en eruit willen halen en daarop door besluiten goed de juiste keuzes te maken. Twee van de gemeentes die in de BEL-combinatie deelnemen, zitten met een zwaarweersituatie, zeg ik maar heel even. Moeten bezuinigen. Laren kan het best gebruiken en Eemnes ook. Zouden wij wellicht dingen kunnen verzinnen waardoor het niet tekort doet aan de VIBE-gedachte, maar wel aan de financiële kant wat minder wordt? Andere inkoop van apparatuur of andere meubels dan de degene die nu op de planning staan, waardoor toch bezuinigingen kunnen doorgevoerd worden. De heer Van Benthem: Bij het VIBE hebben we geld voor programma 1 en 2 gegeven en niet voor 3 en 4, dus we hebben al minder gegeven dan gevraagd werd. Ik denk, gelet op de tekorten die ook in ‘26 in Laren en Blaricum ontstaan, dat we wel met elkaar moeten gaan kijken: kan ook daar de BEL niet een bijdrage aan leveren? Maar we hebben niks kunnen inboeken want ik ben dan wel afhankelijk of Laren en Blaricum ook die stap willen zetten. Dus dat is één.

Het tweede antwoord is: we hebben ook VIBE ingezet om te zorgen dat onze organisatie wel voldoende uitvoeringskracht heeft. Die is, met de discussie die de provincie gaat voeren van: hebben de gemeenten voldoende uitvoeringskracht en investeren ze voldoende in een ambtelijk apparaat? Zou ik op dit moment vooral willen vasthouden op dit moment even aan VIBE, vooral omdat ik zie dat we erin slagen dit jaar om best heel veel personeel, op één afdeling na, om best heel veel personeel aan te trekken en binnen te houden. De afdeling Financiën blijft een zorgenkindje, maar ook daar zijn inmiddels drie nieuwe medewerkers voor vast aangetrokken. Maar er zitten ook nog best wel hele moeilijk vervulbare vacatures in en nog best heel veel inhuur. Maar op de andere afdelingen zie ik toch best heel veel personeel wat gewoon in dienst komt en aantreedt. Dus daar zie ik echt wel die… Zeker bij openbare ruimte is het redelijk op orde. Dus daar zie ik best wel dat we erin slagen om mensen aan ons te binden. Tegelijkertijd denk ik wel dat we heel goed moeten kijken: kan er hier en daar in de budgetten van de BEL ook niet wat getweakt worden dat het net even een tandje minder is, maar we dat we toch de robuustheid en de uitvoeringskracht niet onder druk zetten? Dus daar wil ik wel naar kijken, maar heb ik de andere twee wel voor nodig.

De heer : Dit alles gehoord hebbende, zou ik toch even naar het wat grotere plaatje nog willen kijken. Dan kijk ik met name naar de meerjarenbegroting. We hebben ervoor gekozen, denk ik, om te laten zien strategisch dat het niet goed gaat komen in de toekomst en dat we dus eigenlijk nog steeds het ravijn in gaan. Ondanks al deze maatregelen is 2025 dan net oké, maar daarna begint de ellende. Dat zou je moeten weergeven in die

geprognostiseerde balans, die in dat meerjarenboek staat op pagina 145. Alleen, als je daarnaar kijkt, dan kijk ik natuurlijk naar het vermogen en dan zie je een vermogen waarmee we beginnen van 14 miljoen. Dat is het vermogen van eind 2023. Dus als je daarmee begint en ziet dan wat er aan reserves en resultaten af gaan, gaat de algemene reserve met 1,5 miljoen achteruit, dan gaan de bestemmingsreserves met 2,2 achteruit en dan gaan we een negatief resultaat boeken van 7,7. Alles bij elkaar gaan we 11,4 miljoen achteruit en toch blijft er eind ‘28 8,3 miljoen over. Dat komt denk ik omdat het resultaat niet bestemd wordt ten laste van de reserves. Dus we laten een veel te rooskleurig plaatje zien, want eind ‘28 moet je volgens mij uitkomen ongeveer 2,6 miljoen totale reservepositie. Dan heb je het dus over een negatieve algemene reserve van een miljoen of 6. Waarom laten we dat niet gewoon zien dan? Want eigenlijk suggereert u nou dat er een soort van geldfabriek ook ergens staat waar we dus iets van 6 miljoen gejongd hebben. Ik heb er een berekeningetje in Excel van gemaakt en daar zitten een paar hele rare verschilletjes in. De heer Van Benthem: Ik zou moeten kijken hoe ze het hebben berekend in de balans. De heer : Als je een negatief resultaat boekt, dan loopt het eigen vermogen terug en dat zie je niet gebeuren.

Dus ik zou graag wat aandacht hebben voor dat staatje en ik denk dat daar een paar dingetjes in zitten die niet helemaal lekker lopen. Daar kun je wel eens gelijk hebben. De heer Van Benthem: Ik denk dat ze cumulatief de tekorten niet hebben meegenomen. De heer : Dat lijkt erop, ja. De heer Van Benthem: Dat lijkt erop. De heer : Ik heb nog één vraagje naar aanleiding van die memo die toegevoegd is vanmiddag. Daar wordt een vergelijking getrokken met andere gemeentes. En zeker bij de woonlasten voor woningeigenaren is daar altijd de woning waarde, de gemiddelde woningwaarde in de gemeente heel erg van invloed en hier zijn absolute bedragen vermeld. Kunnen we dan ook nog inzicht krijgen in de OZB-percentages die in die gemeenten gelden voor woningeigenaren? Dat maakt het namelijk een beetje eerlijker vergelijkbaar, om het zo te zeggen. De heer Van Benthem: Nee, want het maakt voor de burger niets uit hoe hoog het percentage is. Voor die burger is maar één ding relevant: wat ben ik echt kwijt? In euro's. Dus daarom heb ik juist gekozen voor bedragen, want dat is hoe het COELO, het centrum onderzoek lokale last of zoiets, van de Rijksuniversiteit Groningen, die vergelijkt gewoon: wat betaalt die gemiddelde burger nou echt? Je kunt zeggen: ik heb een heel laag percentage OZB.

Namelijk in Amsterdam hebben ze een heel laag percentage, maar doordat de huizenwaarde heel hoog is, betaal je vervolgens toch heel veel OZB. Uiteindelijk is voor die burger relevant: betaal ik nou 300 euro of betaal ik 330 euro gemiddeld? Dat percentage is een leuke discussie, maar het gaat uiteindelijk om wat betaal je op je belastingaanslag en dit is wat... Daarom heb ik juist voor de cijfers van het COELO gekozen, omdat die dat voor iedere gemeente in Nederland keurig inzichtelijk maken met mooie overzichtjes en dan kun je dat ook een beetje vergelijken. Want anders zeggen ze inderdaad in Blaricum: ja, maar we hebben een veel lager percentage. Dan denk ik: ja, dank je de koekoek. Maar door jullie hoge huizenwaarde betaalt men gemiddeld 200 euro meer aan OZB dan in Eemnes en dat is wat je elke maand wel in je portemonnee ziet. De heer : Maar daar heb je dan ook een heel dik huis voor.

De heer Van Benthem: Met soms ook heel veel armoede achter de voordeur, als ik sommige mensen moet geloven. Iedere vergelijking kan, maar ik heb gewoon gekozen: het COELO doet dat voor heel Nederland en maakt er prachtige staatjes van. Dus kijk daar vooral ook op die website, want die maken mooie kaartjes van heel Nederland en alle dingen. Zo kan ik het enigszins objectief vergelijken. En percentages, dan moet ik elke keer kijken van ja, wat is nou de gemiddelde woningwaarde en waar is het op gebaseerd? Maar uiteindelijk is voor die burger onderaan de streep het meest relevante: wat ben ik kwijt? En dat is in Laren toch echt 1684 euro gemiddeld. En bij ons slechts 1256 gemiddeld. Maar in Huizen 911 en daar hebben ze ook zwembaden. Dus resumerend, voorzitter, ook reagerend op het laatste. Wij hebben in de begroting het worst case laten zien, zoals we u ook hebben geteld. Naar een duurzaam evenwicht is een hele rits aan, ik denk totaal iets van 65 voorstellen, die we eigenlijk ook bijna allemaal nodig hebben om dat enigszins sluitend te krijgen. En dan zijn we heel zorgvuldig door alle programma’s heen gegaan en vinden wij dat we als college een evenwichtig pakket aan u voorleggen. Tegelijkertijd, meerjarig blijft het dun. Dus het is niet zo dat we hier na deze maatregelen tonnen overhouden.

Nee, het is overal net positief, maar er zit in ‘27 en ‘28 nog een stapje herverdeling gemeentefonds ook aan te komen. Die zit er niet nog in in de meerjarenraming. Dus het is krap. Het geeft in mijn ogen richting de provincie - want ik moest me al twee keer melden op het provinciehuis over de zorgen over Eemnes. Het geeft in mijn ogen dat we voldoende aan het stuur zitten als gemeente Eemnes en dat we de verantwoordelijkheid nemen. Maar het houdt niet over, dus dat wil ik u wel meegeven, ook met de beschouwing en dat soort dingen. Als er niks verandert van het Rijk, dan sluit ik niet uit dat we in de komende jaren nog een paar keer toch wel met bezuinigingsdingetjes moeten komen. Maar voor nu lijkt het erop dat we in ieder geval ‘25 serieus sluitend kunnen krijgen. En het meerjarenperspectief biedt wel perspectief, maar het is een dun perspectief. De heer : Mijnheer de voorzitter, dan moet ik me dus voorstellen dat we eigenlijk nu 2025 net kunnen rooien en dan zitten we hier volgend jaar eigenlijk weer met ongeveer hetzelfde verhaal. De heer Van Benthem: Dan zal het geen 2 miljoen zijn, maar dan kan het best zijn dat we nog op zoek moeten naar een paar ton. Maar niet miljoenen, want dan gaan we fuseren met Huizen. De heer De Zeeuw: Ik vraag me wel af hè. U heeft het zelf over die bestuurskracht gehad. Als ik dan zie...

Toon je bestuurskracht als je met 65 voorstellen voor bezuinigen komt? Dat is toch een beetje… Hier een beetje, daar een beetje. Echte stevige beslissingen worden niet genomen. Uiteindelijk ben je toch weer gewoon redelijk bezig met hier een beetje, daar een beetje, et cetera. Ik vraag me af of je hiermee een sterke indruk maakt op het gebied van bestuurskracht. De heer : Maar is dat niet de rol van de coalitie om hier dan ook sturing en bijdragen aan te leveren? De heer De Zeeuw: Het is de taak van het college om met een voorstel te komen. Maar ik moet zeggen, door het heel ben ik redelijk in detail door die stukken gegaan, dan vraag je je dat toch af. De heer Van den Brink: Als ik daar toch even op mag reageren. En dan wil ik het college ook een compliment maken dat het op deze manier heel inzichtelijk is en dat dat ombuigingsdocument ook heel prettig is, want er staan natuurlijk allemaal beslispunten in met het geld wat daarmee gemoeid is. Maar mijnheer De Zeeuw, 90 procent van de begroting ligt vast, dus dat zijn ook dingen die je overkomen. Dan is het toch knap als je zo'n bedrag weet te vinden en er zitten toch een aantal significante posten in waar we het heel gezellig over kunnen hebben bij de begrotingsraad. Dus: tot dan, zou ik zeggen.

De heer : Dat lijkt me inderdaad het beste om te doen. Verder volgende week in de commissie BSM, waar deze documenten aan de orde komen en daarna in de raad kunnen wij het college van onze commentaren, moties, amendementen voorzien. En ik sluit me graag aan bij de woorden die mijnheer Van den Brink net uitsprak, namelijk de inzichtelijkheid en de leesbaarheid van de nota die gekomen is en die echt op een weloverwogen en zelfs voor mij begrijpelijke manier heeft uitgelegd hoe de diverse voorstellen zijn beoordeeld en welke weging eraan gegeven wordt. Wat wij daar verder van vinden, is aan ons als raad. Maar het was in ieder geval een zeer inzichtelijk stuk dus als er verder geen vragen… En natuurlijk mijnheer Van Schaik. De heer Van Schaik: Toch nog een laatste vraag. Want die bladzijde 145, waar net naar verwezen werd, die triggerde mij wel. Want ik zie inderdaad ook wat net gezegd werd als eigen vermogen staan. Maar er valt mij nog iets op en dat is dat de vaste schulden enorm toenemen van 47 miljoen naar 64 miljoen. Over de jaren heen, betekent dit dat we gewoon het hele boeltje gaan financieren? De heer Van Benthem: Wat er nu nog in raming zit, is dat we de Zuidpolder Zuid 100 procent als GREX zelf financieren.

Daar komt nog een afzonderlijk voorstel voor hoe we omgaan met Zuidpolder Zuid en de financiering daarvan, maar op dit moment is gewoon Zuidpolder Zuid volledig als financiering in de meerjarenraming opgenomen en dat is inderdaad een behoordlijk bedrag. Maar daar gaan we nog met elkaar over die discussie over wat de juiste vorm is en hoe we dat doen. Tegelijkertijd hebben we ook gezegd: we gaan alle aflopende leningen 100 procent doen alsof we die ook weer opnieuw moeten lenen. Ook daar vermoed ik dat we best de komende jaren wat minder kunnen lenen, omdat we gewoon grondexploitatie gaan afsluiten en investeringen terugkrijgen. Maar daar ontbreekt simpelweg de tijd voor om dat op hele korte termijn om dat te doen. Dus daar willen we wat meer tijd voor nemen om dat goed te doorgronden. De heer De Zeeuw: In dat verband hebben we het in het verleden gehad over het opzetten van een aparte onroerend goed-bv, om dit soort leningen van de balans van de gemeente af te halen. Is dat nog niet verder geconcretiseerd? De heer Van Benthem: Daar is wel degelijk verder geconcretiseerd. Er is overleg ook met belastingdienst over om daar een akkoord op te krijgen. Er zijn taxaties uitgevoerd om te zorgen dat de accountant ook kan instemmen met die overdracht. Dus we zijn daar wel degelijk mee bezig.

Ik had heel graag gezien dat we dat in december aan u hadden kunnen voorleggen, maar het gaat waarschijnlijk in Q1 ‘25 worden. 3.

Sluiting De voorzitter: Dan dank ik mijnheer Van Benthem zeer voor zijn korte maar zeer duidelijke toelichting op de begroting en de andere voorstellen. Ik sluit deze vergadering.