Jaarstukken 2023 Eemnes - definitief 19 juni 2024

-60-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

voor mantelzorgers in beeld gebracht per doelgroep, ook voor vervangende zorg samen met de regio. De inzet leidde tot diverse bijeenkomsten zoals een druk bezochte week voor de mantelzorger, een HBEL sociale kaart voor mantelzorgondersteuning en aangepaste informatie via de gemeentelijke sites en de site van Maatschappelijke zaken. De pilot krijgt in 2024 zijn vervolg en besluit. Inkomenstoets huishoudelijke hulp In 2023 is in Eemnes de inkomenstoets huishoudelijke hulp ingevoerd. Inwoners van Eemnes die na aftrek van hun zorgkosten een inkomen behouden van meer dan 200% van het minimumloon (dit komt overeen met een bedrag van zo’n € 50.000,- bruto per jaar) komen sinds 1 mei 2023, niet meer in aanmerking voor hulp bij het huishouden via de Wmo. Zij moeten particuliere hulp zoeken en worden hier zo nodig bij geholpen. Het gaat daarbij alleen om inwoners die nog geen gebruik maken van deze voorziening. Voor inwoners die al huishoudelijke hulp via de Wmo hadden, veranderde er niets. De voorziening huishoudelijke hulp staat al een tijdje onder druk, zowel lokaal als landelijk. Met de inkomenstoets willen we deze voorziening beter toegankelijk houden voor degene die huishoudelijke hulp nodig hebben, maar financieel minder zelfredzaam zijn. Ook willen we grip houden op de kosten.

Met de invoering van de inkomenstoets huishoudelijke hulp loopt de gemeente vooruit op de inkomensafhankelijke eigen bijdrage, die vanaf 1 januari 2026 landelijk wordt ingevoerd. De verwachting was dat het invoeren van de inkomenstoets tot een daling in aantallen zou leiden. Sinds de invoering van de inkomenstoets is het aantal inwoners met huishoudelijke hulp redelijk stabiel gebleven. Op 1 mei 2023 waren er 180 inwoners met huishoudelijke hulp, eind 2023 waren dat er 184. Doordecentralisatie Beschermd Wonen per 2024 Het wetsvoorstel Woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) lag voor in de Tweede Kamer voor de invoering per 2024 (na eerder uitstel voor invoering per 2023). De invoering van het objectief verdeelmodel (vanwege de financiële middelen BW) hangt hiermee samen. Met het vallen van het kabinet is de hervorming van het beschermd wonen controversieel verklaard. Hiermee is het invoeren van het woonplaatsbeginsel en het objectief verdeelmodel wederom uitgesteld. Streefdatum voor invoering van het woonplaatsbeginsel is 1 januari 2026. Desondanks vinden de minimaal noodzakelijke voorbereidingen wel plaats (in lijn met de richting die daarvoor is meegegeven door gemeenten). De gemeenten in de Gooi en Vechtstreek lopen in de pas met de landelijke planning inzake de inhoudelijke doordecentralisatie en op onderdelen zelfs voor.

Visie Sociaal Domein In 2023 is de Visie op het sociaal domein uitgebreid besproken en met een positieve uitkomst vastgesteld. In deze visie heeft het gemeenschappelijk normen- en waardenkader voor de diverse regelingen (HBEL) een essentiële plaats ingenomen. Daarbij is in de visie ook aandacht gegeven voor de aanbevelingen uit het rapport van de Visitatiecommissie over de financiële beheersbaarheid sociaal domein.

Gemeente Eemnes

-61-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstellingen

Activiteiten

9.1

Preventief voorveld

9.1.1

Eind 2022 starten de BEL-gemeenten met een pilot gericht op het preventieve aanbod op het gebied van bewegen, leefstijl en welzijn. Er is al een groot preventief aanbod op het gebied van lichamelijke en mentale gezondheid alleen niet alle inwoners en professionals weten dit aanbod te vinden.

9.2

Preventie-akkoord

9.2.1

In de komende jaren zal het preventie-akkoord een structureel karakter krijgen, waarbij we jaarlijks of tweejaarlijks met inwoners en organisaties vaststellen welke acties en interventies op dat moment passend zijn om een gezonde levensstijl te bevorderen.

9.3

Openbare gezondheidszorg

9.3.1

Lokaal hebben we daar een preventie-akkoord voor opgesteld. Om te zorgen dat we dit voor de komende jaren structureel kunnen borgen vraagt dit om een doorontwikkeling. Er wordt ingezet op het versterken en uitbreiden van interventies om een gezonde en positieve leefstijl te bevorderen. Als middel is er een schakelpunt voor inwoners en professionals gerealiseerd, waarbij vraag en aanbod op het gebied van leefstijl worden beantwoord.

9.4

We zullen de komende periode opnieuw evalueren of de maatwerkafspraken nog passend zijn of dat er behoefte is aan herziening van de afspraken.

9.4.1

We willen daarbij meer gebruik gaan maken van informatie verkregen uit epidemiologisch onderzoek: van data naar doen, voor een goed gezondheidsbeleid.De groep jongeren van 1218 jaar wordt over het algemeen gezien door de GGD Gooi en Vechtstreek. We gebruiken daarom ook data van de GGD Gooi en Vechtstreek over deze groep (denk bijvoorbeeld aan de mentale gezondheid, stress en alcoholgebruik onder de 18 jaar).

9.5

Vanaf 2024 gaan alle gemeenten 9.5.1 zelf de middelen ontvangen voor Beschermd Wonen in plaats van dat die naar de centrumgemeenten gaan. In Regio Gooi en Vechtstreekverband is hierover afgesproken dat de huidige wijze van samenwerking wordt gecontinueerd. De reden is dat de betrokken gemeenten een te klein aantal cliënten hebben om dit zelf te gaan organiseren.

We hebben in het beleidsplan Bescherming & Opvang afgesproken dat iedere gemeente inzet op preventie. We nemen dit mee in de visie op het sociaal domein en de inzet op het preventieve voorveld.

Gemeente Eemnes

-62-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

9.6

Visie Sociaal Domein

9.6.1

Er is de afgelopen jaren in HBEL verband gewerkt aan een gedeeld kader van normen en waarden. We formuleren op basis hiervan een heldere visie op het sociaal domein. Deze visie zal in 2023 aan de raad worden voorgelegd.

Toelichting bij afwijking

Wat heeft het gekost?

9. Sociale Samenhang

Begr. 2023 v.wijziging 2.493.326

Begr. 2023 na wijziging 5.556.166

Realisatie 2023 5.516.674

Verschil

Lasten

Realisatie 2022 3.176.100

Baten

-1.243.597

-45.000

-2.824.267

-3.238.550

-414.283

Saldo

1.932.503

2.448.326

2.731.899

2.278.124

-453.775

-39.492

Toelichting verschil

Verklaring

Bedrag

B/L

V/N

Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd: Het herziene besluit van Versa leidt tot een tekort. De toename van de kosten is deels te wijten aan stijgingen in de energiekosten en CAO-ontwikkelingen.

€ -45.632 Lasten

Nadeel

Vluchtelingen + Oekraïne : Tegenover deze inkomsten staan wekelijkse uitkeringen aan bewoners zonder inkomsten uit arbeid voor leefgeld. Daarnaast zijn er kosten gemaakt voor het gereedmaken van panden en gebouwen voor opvang, inclusief maandelijkse uitgaven zoals huur, gas, water, elektriciteit en schoonmaak. Ook zijn er operationele kosten verbonden aan de uitvoering van deze regelingen. De ontvangen middelen overtreffen de uitgaven, wat resulteert in een voordeel. Het resultaat op het Oekraïne project zal via de resultaatbestemming 2023 gestort worden in de bestemmingsreserves “gemiste BEL productie en Risicoreserve Oekraïne”. Zo kan de gemeente toekomstige financiële risico’s afdekken die voortvloeien uit de opvang van Oekraïense ontheemden.

€ 308.511 Lasten

Voordeel

Vluchtelingen + Oekraïne De gemeente ontvangt een normbedrag per beschikbaar gesteld bed, gebaseerd op het aantal bedden. Daarnaast ontvangt de gemeente aparte vergoedingen voor leefgeld per opgevangen ontheemde. Ook worden de noodzakelijke kosten vergoed voor het gereedmaken van panden of gebouwen voor opvang. Ook hierbij geld dat het positieve resultaat op het Oekraïne project via de resultaatbestemming 2023 gestort zal worden in de bestemmingsreserves “gemiste BEL productie en Risicoreserve Oekraïne”. Zo kan de gemeente toekomstige financiële risico’s afdekken die voortvloeien uit de opvang van Oekraïense ontheemden.

€ 432.321 Baten

Voordeel

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen: De zorgadministratiekosten in Amersfoort vallen hoger uit dan geraamd, mede door de eindafrekening van 2022. Deze stijging heeft betrekking op de accountant- en administratiekosten.

€ -258.423 Lasten

Nadeel

Maatwerkvoorzieningen materieel (WMO) Het aantal vervoersvoorzieningen valt hoger uit. Hieronder vallen de Wmo-taxipas en individueel vervoer, zoals voorzieningen zoals een driewielfiets of scootmobiel waarvan de kosten zijn gestegen.

€ -46.636 Lasten

Nadeel

Gemeente Eemnes

-63-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

WMO BREDE SPUK: De lasten hadden verdeeld moeten worden over de nieuwe IV3 taakvelden. Dit is niet gebeurt, hierdoor zijn er verschillen ontstaan per programma. Echter heeft dit geen invloed op het totale exploitatieresultaat van de gemeente Eemnes.

€ -35.439 Lasten

Nadeel

Beschermd wonen, maatschappelijk en vrouwenopvang: Er is een voordeel ontstaan bij Beschermd Wonen. Beschermd wonen is centraal geregeld en de Centrumgemeente ontvangt middelen hiervoor vanuit het Rijk. De overgebleven middelen worden middels een verdeelsleutel verdeeld over de deelnemende gemeenten.

€ 29.139 Lasten

Voordeel

Openbare gezondheidszorg De kosten van de GGD zijn lager.

€ 52.534 Lasten

Voordeel

Openbare gezondheidszorg Een deel van de ontvangen GALA-middelen is hierop geboekt. Vanuit het Rijk hebben we meer ontvangen dan aanvankelijk gedacht. Doordat het onduidelijk was hoeveel er beschikbaar was, konden de middelen niet volledig op tijd worden ingezet.

€ 17.400 Baten

Voordeel

Totaal

Gemeente Eemnes

€ 453.775

-64-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

10. Sport, cultuur en vrije tijd Visie Wij stimuleren de sport- en cultuurbeleving voor iedereen. Maatschappelijke doelen binnen het sociaaldomein worden verbonden aan sport, bewegen en cultuurbeleving. Wat hebben we bereikt?

Lokaal Sportakkoord In 2023 is Sportakkoord 2 van start gegaan. Er is geld beschikbaar gesteld voor het realiseren van Tijgergym in alle kleuterklassen op alle basisscholen. Tevens hebben diverse sportaanbieders een subsidie aangevraagd voor het realiseren van initiatieven die bijdragen aan de doelstellingen van ons Lokaal Sportakkoord. Daarnaast is er budget beschikbaar gesteld om bewegen in de openbare ruimte te stimuleren, bijv. jeu de boules, beachvolleybal en het gebruik van de schaaktafel voor het Huis van Eemnes.

Structureel aanbod van cultuureducatie Vanuit het NPO wordt in schooljaar 2023/2024 muziekonderwijs aangeboden op de basisscholen in Eemnes. In samenwerking Met Kunst Centraal (de cultuuraanbieder op het basisonderwijs) en de Gooische Muziekschool worden de lessen gegeven op alle basisscholen. De leerlingen gaan deelnemen aan het instrumentencircuit. Hierbij maken leerlingen dichtbij kennis met allerlei soorten klassieke instrumenten en instrumenten uit de jazz- en popmuziek. Ter afsluiting van het project zullen de kinderen een eindpresentatie in de vorm van een concert geven. Tussentijds zal het project worden geëvalueerd. Aan de hand van de evaluatie wordt bekeken of muziekonderwijs (deels) in het programma van Kunst Centraal geïmplementeerd kan worden. Nieuwe Kunst en cultuurnota In 2023 is voor de periode 2023-2026 een nieuwe cultuurnota vastgesteld. Hierin staan de ambities en speerpunten voor de komende jaren. Naast de kunstroute een dijk van kunst en cultuur vond in 2023 voor het eerst een kinderkunstroute plaats. Er was een workshop schilderen en met de Spektakeldagen in het Huis van Eemnes werd een

Gemeente Eemnes

-65-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

kunstwerk gemaakt door alle kinderen die ook tijdens de route tentoongesteld werd. Dit initiatief is ontstaan door leden van de jeugdraad Eemnes. In september 2023 is het dorpsdichtersgilde geïnstalleerd. Zij hebben zich voor het eerst gepresenteerd tijdens de kunstroute en hebben daarna meerdere gedichten geschreven voor de Rotonde en social media en hebben tijdens diverse evenementen deze gedichten voorgedragen. In samenwerking met de Gooische Muziek School en Kunst centraal vond op alle basisscholen muziekonderwijs plaats. Met Bibliotheek Gooi + is tijdens het eerste jaar na de gerealiseerde fusie gesproken over hoe de afgesproken prestaties beter kunnen worden gemonitord. Met de welzijnsorganisatie is afgesproken dat activiteiten worden uitgevoerd naar behoefte. Tweejaarlijks rapporteert de organisatie de activiteiten en het aantal deelnemers. Als het aantal deelnemers een half jaar na de start van de activiteit niet het beoogde aantal heeft gehaald, dan stopt de activiteit. Toekomstbestendige bibliotheek De fusie tussen Bibliotheek Gooi en meer en Bibliotheek Huizen-Laren-Blaricum is gerealiseerd. Sinds 1 januari 2023 zijn deze organisaties gefuseerd tot Bibliotheek Gooi+. Inwoners uit de samenwerkende gemeenten kunnen gebruikmaken van de dienstverlening van alle bibliotheekvestigingen van Bibliotheek Gooi+.

Een voorbeeld van fusie brede dienstverlening is de VoorleesExpress, waarbij de hiervoor getrainde vrijwilliger bij de gezinnen thuiskomt. Deze met NPO middelen bekostigde dienstverlening wordt in 2024 geëvalueerd. De organisatie bouwde door aan het Serviceplein in Huis van Eemnes, een breed informatiepunt en open leercentrum met diverse maatschappelijke partners die met elkaar samenwerken voor een brede ontwikkeling van de inwoners. Ook het Informatiepunt Digitale Overheid, een wettelijke taak, ontwikkelde zich door om inwoners nog beter en persoonlijk te kunnen bijstaan. Het activiteitenprogramma van de bibliotheek hangt hiermee samen, met lezingen, themabijeenkomsten en filmavonden. Een voorbeeld van een reguliere activiteiten die hieruit is voortgekomen is het wekelijkse Ouders & Co waar jonge ouders elkaar ontmoeten tijdens een voorleesactiviteit voor hun jonge kinderen. Daarnaast organiseert de bibliotheek regelmatig zelfstandig activiteiten zoals het Eemnesser dictee met in 2023 als actueel thema kunstmatige intelligentie.

Gemeente Eemnes

-66-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstellingen

Activiteiten

10.1

Het ministerie van VWS heeft nieuwe ambities opgesteld voor het Lokaal Sportakkoord.

10.1.1

We stellen in 2023 een (geactualiseerd) lokaal Sportakkoord op. Hierin worden de uitgangspunten en ambities van de ministerie van VWS meegenomen.

10.2

Structureel aanbod van cultuureducatie

10.2.1

We onderzoeken met Kunst Centraal, de cultuuraanbieder op het basisonderwijs en de Gooische Muziekschool of een structureel aanbod van muziekonderwijs mogelijk is

10.3

Versterken van de culturele 10.3.1 infrastructuur (onder meer de bibliotheek en het Huis van Eemnes), bevorderen van cultuurparticipatie (jeugd, jongeren, jeugdfonds voor sport en cultuur, volwassenenfonds Sport en Cultuur en cultuureducatie op de scholen) en integraal beleid en samenwerking (op het gebied van gezondheid, jeugd, sport, armoedebestrijding, openbare ruimte en onderwijs)

We stellen voor de periode 2023-2026 een nieuwe cultuurnota op. Hierin staat omschreven wat de ambities en speerpunten zijn voor de komende jaren

10.4

Een robuuste organisatie te realiseren waarmee de dienstverlening binnen de gemeenten op onveranderd kwaliteitsniveau blijft

Bibliotheek “Gooi en meer” en Bibliotheek Huizen-Laren-Blaricum hebben het voornemen om per 1 januari 2023 te fuseren. De organisaties werken al langere tijd nauw samen.

10.4.1

Toelichting bij afwijking

Wat heeft het gekost?

10. Sport, cultuur en vrije tijd Lasten

Realisatie 2022 2.047.030

Begr. 2023 v.wijziging 2.084.876

Begr. 2023 na wijziging 2.455.255

Realisatie 2023 2.250.362

-204.893

Baten

-641.649

-722.714

-758.103

-644.471

113.631

Saldo

1.405.382

1.362.162

1.697.152

1.605.891

-91.261

Gemeente Eemnes

-67-

Verschil

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Toelichting verschil

Verklaring

Bedrag

B/L

V/N

Huis van Eemnes Vastgoedexploitatie Het nadeel van €16.649 betreft een huuraanpassing op basis van TCO (totale bedrijfsvoeringskosten), die met terugwerkende kracht in 2022 is doorgevoerd maar nog niet is opgenomen in de begroting van 2023. Bovendien is ten onrechte de SDEsubsidie (Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie) van €23.253 meegenomen voor 2023.

€ -44.815 Baten

Nadeel

Sport algemeen De kosten voor TV Eemnes voor het aanleggen van padelbanen en het renoveren van de tennisvelden vielen lager uit dan geraamd.

€ 90.889 Lasten

Voordeel

Sport Algemeen De baten hadden verdeeld moeten worden over de nieuwe IV3 taakvelden. Dit is niet gebeurt, hierdoor zijn er verschillen ontstaan per programma. Echter heeft dit geen invloed op het totale exploitatieresultaat van de gemeente Eemnes.

€ 108.385 Baten

Voordeel

Sportvelden SV Eemnes We hebben een subsidie van €85.000 verstrekt aan TV Eemnes voor het aanleggen van padelbanen en het renoveren van de tennisvelden. De renovatie van de tennisvelden is in 2023 gerealiseerd, waarbij €58.567 is uitbetaald. Het resterende bedrag van €26.333 wordt pas uitbetaald nadat de werkzaamheden voor de padelbanen zijn gestart.

€ 27.341 Lasten

Voordeel

Huis van Eemnes Personeelskosten Het tekort op de salariskosten is ontstaan door tijdelijke maatwerkafspraken (4 jaar) met personeel.

€ -75.009 Baten

Nadeel

Huis van Eemnes Personeelskosten Het voordeel wordt veroorzaakt als gevolg van langdurige ziekte van personeel die volgens de afspraak voor rekening van de gemeente Eemnes komen en niet worden doorbelast aan het Huis van Eemnes.

€ 83.333 Lasten

Voordeel

Kunst en Cultuur: Deo et Arti heeft een subsidieaanvraag ingediend van €20.000 voor de aanbouw van hun theater, die is gehonoreerd. Omdat de vergunning nog niet is afgerond, wordt het bedrag overgeheveld van 2023 naar 2024. Vanuit de perspectiefnota is € 50.000 begroot voor een sociaal cultureel werker voor de periode van twee jaar (pilot). We zijn nog niet aan de slag gegaan met ene jongerenwerker. Vanuit de kunst en cultuurnota is vanaf 2023 € 15.000 begroot t.b.v. cultuur en jongerenwerk. Deze middelen zijn ingezet om projecten te organiseren speciaal voor deze doelgroep. De middelen zijn in 2023 niet besteed, De insteek was om in samenwerking met de sociaal cultureel werker een aantal projecten op te zetten, hiermee zijn we nog niet aan de slag gegaan.

€ 86.755 Lasten

Voordeel

Overige Baten/Lasten Er zijn verschillen op diverse posten in de jaarrekening, waarbij het merendeel onder de grens van €25.000 blijft. Deze posten samen leiden tot een klein nadeel.

€ -14.787 Lasten

Nadeel

Brede SPUK (taakveld 5.1) De baten hadden verdeeld moeten worden over de nieuwe IV3 taakvelden. Dit is niet gebeurt, hierdoor zijn er verschillen ontstaan per programma. Echter heeft dit geen invloed op het totale exploitatieresultaat van de gemeente Eemnes.

€ -57.585 Baten

Nadeel

Brede SPUK (taakveld 5.1): De lasten hadden verdeeld moeten worden over de nieuwe IV3 taakvelden. Dit is niet gebeurt, hierdoor zijn er verschillen ontstaan per programma. Echter heeft dit geen invloed op het totale exploitatieresultaat van de gemeente Eemnes.

€ -113.245 Lasten

Nadeel

Totaal

€ 91.262

Gemeente Eemnes

-68-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

11. Opgroeien in Eemnes Visie In de komende jaren willen wij meer preventief en integraal gaan werken t.a.v. de jeugdzorg en zorgen voorvoldoende voorzieningen voor de jeugd in Eemnes. Wanneer ondersteuning nodig is, wordt deze voorjeugdigen en ouders snel, effectief en dichtbij het gezin georganiseerd én sluit deze ondersteuning aan bij de eigen kracht en het sociale netwerk van de jeugd en ouders. De gezinnen worden zo veel mogelijk ambulant thuis of in een gezinsvervangende situatie geholpen en ondersteund. De eigen kracht van jeugdigen en ouders wordt versterkt en gebruikt om samen (met professionele hulpverlening) oplossingen te vinden. Wat hebben we bereikt?

Jeugdraad De jeugdraad heeft in 2023 haar eerste volledige jaar gedraaid. Met als belangrijkste doelstelling het behartigen van de belangen van jongeren in Eemnes. De jeugdraad hield zich bezig met verschillende maatschappelijke vraagstukken en kwesties die relevant zijn voor de jeugd in Eemnes. Er zijn verschillende initiatieven opgezet door de jeugdraad in 2023. Voorbeelden hiervan zijn het feest voor nieuwe bewoners, het betrekken van jongeren bij het plannen maken voor speeltuinen, een kinderkunstcultuurroute waar door de jeugdraad door 2 jonge deelnemers aan is deelgenomen en meer bekendheid voor de gezondheid van jongeren. Om de pilotfase af te ronden is er in 2023 ook gestart met de evaluatie van dit participatiemiddel. Met enkele essentiële aanpassingen is het wenselijk voor opvolgende jaren ook een jeugdraad te blijven ondersteunen. SmartJOP Eén van de gespreksonderwerpen van de jeugdraad is het creëren van ontmoetingsplekken in Eemnes voor jongeren. Speciaal aangewezen plekken voor jongeren geven hen het signaal dat ze er ook mogen zijn en dat zij net als iedereen recht hebben op een plek in de wijk. Er is behoefte aan een aangewezen ontmoetingsplek op een locatie met balans tussen voldoende privacy én voldoende zichtlijnen vanuit de omgeving.

Er is uitvoering gegeven aan deze wens door het plaatsen van een jongerenontmoetingsplaats met smartfuncties (beter bekend als de SmartJOP) op de Te Veenweg Zuid.

Gemeente Eemnes

-69-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Jongerenwerk Door binnen de subsidiebeschikking te schuiven met inzet op onderdelen, zijn extra uren gerealiseerd voor het ambulante jongerenwerk. Hiermee is het jongerenwerk voor jeugd op straat dichterbij. Zo is er is wekelijks een inloop zaalvoetbal opgestart in het Huis van Eemnes. Dit heeft zich tot een succesvolle activiteit ontwikkeld. Er nemen hieraan gemiddeld 30 tot 40 jongeren deel, dit zijn jongeren die veelal niet naar het jongerencentrum komen. Het jongerencentrum werd structureel ook zondagmiddag geopend voor inloop van jeugd die op deze dag weinig te doen heeft. Ook is de ambulante jongerenwerker onder de jongeren op straat te vinden om daar te horen wat er speelt. Met deze initiatieven komen de signalen beter in beeld. Jeugd- en Gezinsteam Het Jeugd- en Gezinsteam (JGT) biedt steeds meer (lichte) begeleiding en verwijst minder door. Het JGT werkt sinds de zomer van 2023 niet meer met een wachtlijst. Elke aanmelding pakt het JGT binnen één tot maximaal anderhalve maand op. Bij iedere aanmelding onderzoekt het team de mogelijkheden voor eigen begeleiding. Van de 106 actieve zaken bij het JGT werden in 2023 door het JGT 40 zaken zelf begeleid. Als er andere expertise nodig is, verkent het team (in plaats van doorverwijzen) eerst de samenwerking met de specialistische jeugdhulp.

Het JGT begeleidt daardoor regelmatig ook samen met de specialistische jeugdhulp een gezin. Dit heeft als voordeel dat wanneer de specialistische jeugdhulp stopt, de consulent van het JGT de begeleiding kan voortzetten. Hiermee wordt ingezet op continuïteit van zorg. Ook de aandacht voor het ‘normaliseren’ in de vraagstelling en advisering werpt zijn vruchten af. Niet iedere vraag leidt hierdoor tot begeleiding door het JGT of verwijzing naar andere jeugdhulp. Door de inzet op preventie komen er ook regelmatig zulke lichte opvoedvragen waardoor officiële aanmeldingen bij het JGT soms worden voorkomen. De twee brugfunctionarissen voor basis- en voortgezet onderwijs zijn in 2023 gestart. De scholen en kinderopvang hebben hierdoor vaste contactpersonen van het JGT. Door laagdrempelig contact krijgen scholen en ouders in een vroegtijdig stadium advies en wordt de preventie verbeterd. Er is op verzoek van het onderwijs in het najaar 2023 door de brugfunctionaris een groepsgerichte sociale vaardigheidstraining opgestart voor kinderen in het basisonderwijs.

Gemeente Eemnes

-70-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Voorbereiding aanbesteding specialistische jeugdhulp Het besluit tot de taakgerichte inkoop vloeit voort uit de regiovisie ’Samen Werken aan specialistische jeugdhulp in de Regio Amersfoort’. Nadat de colleges in de regio Amersfoort op 30 september 2021 het inkoopkader 2023 hadden vastgesteld, is het inkoopteam in de regio gestart met de voorbereiding van de aanbesteding op perceel specialistische jeugdzorg. Een kerngroep met beleidsadviseurs jeugd uit de regiogemeenten vormden samen de beoordelingscommissie. Aan de aanbesteding is een uitgebreid en zorgvuldig voorbereidingstraject voorafgegaan, waarbij de gemeenten hebben geluisterd naar de inbreng van gemeentelijke experts, de lokale teams, huisartsen, jeugdartsen, SAVE, gemeentelijke adviesraden en deskundigen van regio’s die de stap naar taakgericht werken al gezet hebben. Marktconsultaties met aanbieders zorgden voor aanscherping op de aanbestedingsdocumenten. De opdracht werd gegund aan de combinatie Youké, GGz Centraal en De Rading als de nieuwe partner voor de specialistische jeugdhulp onder de naam MetMaya. In 2024 kunnen jeugdigen als dat nodig is nog verlengd worden bij hun huidige aanbieder, nieuwe cliënten starten of bij het Jeugd en Gezinsteam of bij MetMaya.

Voor een hele kleine groep cliënten is daarnaast nog dagactiviteit, dyslexiezorg, zeer specialistische LTA en Jeugdbescherming vanuit Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN). Met deze ontwikkeling doen we goed mee in de Hervormingsagenda Jeugd. Subsidieregeling Kinderopvang/ Elke Peuter Een Kans De subsidieregeling Elke Peuter Een Kans verliep per 2023 en is herzien. In 2022 is de herziene subsidieregeling kinderopvang voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en kostwinnersgezinnen voorbereid en door de raad vastgesteld. Vanaf 2023 zijn we met deze regeling gaan werken. In de herziene subsidieregeling besloten we samen met de gemeente Huizen om de subsidieregeling zowel administratief als financieel gelijk te trekken binnen de HBEL. Dit zorgt voor een uniforme manier van werken waardoor de werkwijze eenvoudiger wordt. Ook maakt de regeling de ouderbijdrage gelijk met omliggende gemeenten, doordat er gebruik wordt gemaakt van de landelijke VNG adviestabel ouderbijdrage. Dit heeft ook tot gevolg dat de financiële drempel voor ouders wordt verlaagd waardoor er in 2023 meer kinderen bereikt zijn. Toezicht kinderopvang Het huidige toezicht- en handhavingsbeleid heeft als uitgangspunt ‘meer toezicht waar nodig, minder waar mogelijk'. Dit is vaststaand beleid. Handhaving is daarin het sluitstuk en wordt ingezet als toezicht niet tot het gewenste resultaat leidt.

De gemeente Eemnes legt jaarlijks verantwoording af aan het ministerie van OCW over de uitvoering van de Wet kinderopvang. Alle organisaties zijn beoordeeld en ze voldoen allemaal aan de toets. Leerlingenprognose In 2023 is de leerlingenprognose geactualiseerd. Bijna alle scholen gaan behoorlijk groeien in de periode 2024-2041. Voor de duidelijkheid, dit is nog berekend zonder de plannen voor mogelijke woningbouw in Zuidpolder-Zuid en aan de noordkant van Eemnes (alleen harde, vastgestelde plannen voor woningbouw zijn betrokken in deze prognose). Op basis van de prognose biedt de huidige, totale capaciteit, in de gemeente voldoende ruimte voor het verwachte aantal leerlingen. Voor wat betreft de 7-sprong is er op basis van de prognose echter op korte termijn (schooljaar 2024/2025) wel recht op structurele uitbreiding. In 2024 wordt verder uitgewerkt hoe passende huisvesting gerealiseerd kan worden. Verduurzaming en verbetering Binnenklimaat In 2022 stemde de gemeenteraad in met verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat bij de Clusterschool. Naast de ontvangen rijkssubsidie draagt de gemeente voor een deel bij aan de kosten

Gemeente Eemnes

-71-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

van de werkzaamheden. In 2023 zijn de werkzaamheden aan het binnenklimaat afgerond. De zonnepanelen worden begin 2024 geplaatst. Bij de Hobbitstee zijn in 2023 zonnepanelen geplaatst. Nationaal Programma Onderwijs In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft Eemnes middelen ontvangen. In de afgelopen periode is samen met de verschillende betrokken partijen nader bepaald welke concrete maatregelen wanneer worden ingezet. De definitieve invulling is nu ook duidelijk en de gemeenteraad is hierover met een brief geïnformeerd. De middelen worden ingezet tot en met schooljaar 2024-2025. Onderwijs aan kinderen uit Oekraïne In 2023 was er extra aandacht voor het onderwijs aan kinderen uit Oekraïne, die tijdelijk in de gemeente (op de Barbeelstraat) verblijven. Zij ontvangen allemaal passend onderwijs in Eemnes of de buurgemeenten, gedurende de periode dat zij in de gemeente verblijven.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstellingen

11.1

11.2

11.3

Activiteiten

We gaan de subsidieregeling 11.1.1 zowel administratief als financieel gelijk trekken binnen de HBEL. Dit zorgt voor een uniforme manier van werken waardoor de werkwijze eenvoudiger wordt. Ook maakt dit de ouderbijdrage gelijkwaardig met omliggende gemeenten doordat er gebruik wordt gemaakt van het landelijk VNG adviestabel Het Jeugd- en Gezinsteam van 11.2.1 Eemnes zal meer (lichte) begeleiding doen en minder verwijzen.

We gaan vanaf 2023 werken met een herziene subsidieregeling kinderopvang voor VVE en kostwinnergezinnen

Kinderen hebben een stem en die 11.3.1 moet en mag gehoord worden. We werken graag samen met de jeugd in Eemnes.

We gaan met de jeugdraad in gesprek over verschillende onderwerpen die hen bezighoudt. Zo ook het inrichten en verbeteren van ontmoetingsplekken voor jeugd in ons dorp.

In het team werken SKJ geregistreerde jeugdhulpprofessionals en gedragswetenschappers die de meeste vragen kunnen ondervangen. De wachttijd van het JGT moet kort zijn zodat wanneer verwijzing nodig is er snel worden verwezen naar de juiste behandelaar.

Toelichting bij afwijking

Gemeente Eemnes

-72-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Wat heeft het gekost?

11. Opgroeien in Eemnes Lasten

Realisatie 2022 5.466.209

Begr. 2023 v.wijziging 4.924.089

Begr. 2023 na wijziging 4.559.168

Realisatie 2023 3.725.366

Verschil -833.802

Baten

-265.436

-277.668

-460.667

-196.728

263.939

Saldo

5.200.773

4.646.421

4.098.501

3.528.638

-569.863

Toelichting verschil

Verklaring

Bedrag

B/L

V/N

Vierkante Bosje 33 t/m 39 Clusterschool Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het onderhoudsbudget voor 2023 niet is gebruikt.

€ 27.899 Lasten

Voordeel

Kinderdagverblijven Zodra de subsidieregeling "Elke Peuter Een Kans" in 2022 wordt toegekend, vindt de vaststelling plaats vanaf juni 2023. In dit geval zijn er nog bedragen vanuit kinderopvanglocaties in Eemnes verrekend met de gemeente nadat de vaststelling van de subsidieverlening van 2022 heeft plaatsgevonden. Het doel is om meer VVEplekken bij de kinderopvanglocaties te creëren en we zijn hierover in gesprek met Partou. Verder heeft het verschil te maken met het feit dat sinds COVID iets minder kinderen naar de opvang zijn gekomen. Nu merken we dat de aanmeldingen toenemen en er meer plekken nodig zijn. Hierdoor zijn we van mening dat de begrote bedragen moeten blijven zoals ze zijn. Daarnaast hebben we een hoger bedrag ontvangen vanuit de specifieke uitkering. Doordat er minder kinderen naar de opvang zijn gekomen, moeten we het teveel ontvangen bedrag terugbetalen aan het Rijk.

€ 51.693 Lasten

Voordeel

Huisvesting Clusterschool Eemnes - Voordeel van 20.750,- Betreft afrekening van deelname Clusterschool afgelopen jaren. - Voordeel van 94.977,- Dit betreft het ontvangen bedrag SUVIS binnenklimaat/verduurzaming Clusterschool. Er is nog niets op uitgegeven en afrekening vindt nog plaats in 2024.

€ 115.747 Lasten

Voordeel

Onderwijsbeleid Algemeen Dit betreft de uitgaven voor het NPO (SPUK Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen). Uitgaven vinden plaats tot en met schooljaar 2024/2025. Resterende middelen worden doorgeschoven naar 2024 en 2025.

€ 162.652 Lasten

Voordeel

Algemene voorzieningen Jeugd: Er is een bedrag gereserveerd voor de subsidie Welzijnswerk (Versa), maar deze is om administratieve redenen nog niet uitbetaald. Het budget is nodig om de subsidie van 2023 te betalen. Daarnaast zijn er budgetten beschikbaar gesteld voor formatie sociaal cultureel werk, kansrijke start en Jeugdraad die niet zijn ingezet in 2023.

€ 252.699 Lasten

Voordeel

Jeugdzorg (Vrijval) Het oorspronkelijke begrote bedrag was €1.970.212, maar is bijgesteld naar €2.274.106 vanwege enkele toegenomen kosten. Volgens de prognose Q4 2023 bedragen de totale lasten €2.365.100. Onze afdeling financiën heeft bepaalde posten gezuiverd, wat heeft geresulteerd in een vrijval die leidt tot een voordeel. Dit bedrag heeft betrekking op gereserveerde jeugdhulpgelden uit de jaren 2018 tot en met 2021, wat bij de jaarrekening zal worden verwerkt in het algemene resultaat.

€ 143.231 Lasten

Voordeel

Gemeente Eemnes

-73-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Huisvesting Clusterschool Eemnes Dit betreft het ontvangen bedrag voor SUVIS binnenklimaat/verduurzaming van de Clusterschool. Hoewel het bedrag is ontvangen, is er nog niets van uitgegeven en zal de afrekening nog plaatsvinden in 2024. Het ontvangen bedrag is wel begroot, maar niet geboekt, wat resulteert in een nadeel in de baten.

€ -94.997 Baten

Nadeel

Onderwijsbeleid Algemeen Dit betreft een specifieke uitkering. De baten hadden verdeeld moeten worden over de nieuwe IV3 taakvelden. Dit is niet gebeurt, hierdoor zijn er verschillen ontstaan. Echter heeft dit geen invloed op het totale exploitatieresultaat van de gemeente Eemnes.

€ -87.013 Baten

Nadeel

Sport, Bewegen en Meedoen Deze lasten zijn geboekt op taakveld 5.1. (92510001-435100) Deze taakveld is pas eind van het jaar gerealiseerd door de komst van de Brede Spuk Regeling. Daarbij is besloten om alle kosten t.b.v de Brede Regeling Combinatiefuncties en Sportakkoord 2 op taakveld 5.1 te boeken t.b.v. een transparante Sisa-verantwoording en niet op de oorspronkelijke kostenplaats te boeken. De kosten zijn wel gedaan en werkzaamheden zijn zoals gepland uitgevoerd.

€ 78.688 Lasten

Voordeel

Overig Er zijn verschillen op diverse posten in de jaarrekening, waarbij het merendeel onder de grens van €25.000 blijft. Deze posten samen leiden tot een klein nadeel.

€ -33.396 Baten

Nadeel

Kinderdagverblijven Zodra de subsidieregeling "Elke Peuter Een Kans" in 2022 wordt toegekend, vindt de vaststelling plaats vanaf juni 2023. In dit geval zijn er nog bedragen vanuit kinderopvanglocaties in Eemnes verrekend met de gemeente nadat de vaststelling van de subsidieverlening van 2022 heeft plaatsgevonden. Het doel is om meer VVEplekken bij de kinderopvanglocaties te creëren en we zijn hierover in gesprek met Partou. Verder heeft het verschil te maken met het feit dat sinds COVID iets minder kinderen naar de opvang zijn gekomen. Nu merken we dat de aanmeldingen toenemen en er meer plekken nodig zijn. Hierdoor zijn we van mening dat de begrote bedragen moeten blijven zoals ze zijn. Daarnaast hebben we een hoger bedrag ontvangen vanuit de specifieke uitkering. Doordat er minder kinderen naar de opvang zijn gekomen, moeten we het teveel ontvangen bedrag terugbetalen aan het Rijk.

€ -47.340 Baten

Nadeel

Totaal

€ 569.863

Gemeente Eemnes

-74-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Visie Onze ambities - Eemnes heeft een sluitende meerjarenbegroting. - De OZB opbrengst wordt in principe alleen gecorrigeerd met de inflatie, geen extra verhoging van de OZB met uitzondering van de areaaluitbreiding. - Een goede lastenverdeling tussen één- en meerpersoonshuishoudens. - Uitgangspunt zijn kostendekkende bouwleges ook als die daardoor in BEL verband niet langer uniform zijn. - Wij willen de negatieve financiële prikkel van bouwleges weghalen bij verduurzaming. - De BEL-organisatie versterken wij daar waar het de kerntaken van de gemeente betreft, daar waar het geen kerntaken betreft kijken we naar uitbesteden, samenwerking of andere varianten. Wat hebben we bereikt? Samenwerking Belastingen-Baarn Gemeente Baarn voert met ingang van 1 januari 2023 de belastingtaken uit voor de gemeente Eemnes. In september 2022 besloot uw raad tot 'de gemeenschappelijke regeling centrumgemeente belastingsamenwerking Baarn - Eemnes'. Doel van deze samenwerking is de uitvoering van belastingtaken voor beide gemeenten robuust en toekomstbestendig neer te zetten. Voor de uitvoering van de belastingtaken is een dienstverleningsovereenkomst gesloten.

Het eerste belastingjaar van de samenwerking kenmerkte zich door het optimaliseren van processen, het maken van nadere afspraken en het leveren van aanvullende gegevens en het gezamenlijk ervoor zorgen dat gemeente Baarn de belastingtaak van onze gemeente goed kan uitvoeren. De bijbehorende werkzaamheden worden uitgevoerd in de systemen en volgens de werkprocessen en kwaliteitsstandaarden van de gemeente Baarn. Volgens afspraak worden de project- en exploitatiekosten voor de uitvoering van belastingtaken voor de gemeente Eemnes doorbelast. Het aantal ingediende bezwaren in de gemeente Baarn en Eemnes bevindt zich rond het bijbehorende landelijke percentage. De toezichthouder, de Waarderingskamer, heeft over het belastingjaar 2022 (meest recent) een algemeen oordeel gegeven ten aanzien van de kwaliteit van de gemeenten. De kwaliteit van de gemeente Baarn is 4 sterren en die van Eemnes 3 sterren. Resultaat en controleverklaring Het gerealiseerd resultaat bedraagt € 320.488 nadelig. De controleverklaring wordt voorafgaand aan de vaststelling door de gemeenteraad afzonderlijk aan de jaarstukken 2023 toegevoegd. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen bestaat uit een aantal verplichte componenten, zoals opgenomen in de BBV. Het betreft hier de inkomsten van de gemeente, waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald.

In onderstaand overzicht is per algemeen dekkingsmiddel het saldo van de baten en lasten weergegeven. Een meer uitgebreide toelichting wordt gegeven in de paragraaf lokale heffingen.

Gemeente Eemnes

-75-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

12. Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie Begr. 2023 v. Begr. 2023 na 2022 wijziging wijziging

Omschrijving inclusief taakveld

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

-255.075

-83.577

-123.477

-351.726

-228.249

-1.386.801

-1.764.763

-1.393.763

-1.291.533

102.230

-749.530 -67.441

-829.415 -61.354

-844.415 -46.354

-843.320 -47.586

1.095 -1.232

-14.780.499

-14.465.929

-14.915.053

-15.311.868

-396.815

201.113

34.510

120.705

123.296

2.591

0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belasting overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitk. 0.81 Algemene baten en lasten 3.4 Economische promotie Totaal algemene dekkingsmiddelen

Realisatie Verschil 2023 realisatie -/Begr. na wijz.

-134.792

-95.000

-95.000

-121.321

-26.321

-17.173.027

-17.265.528

-17.297.357

-17.844.058

-546.701

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. 12. Algemene dekkingsmiddelen Lasten

Realisatie 2022 737.666

Begr. 2023 v.wijziging 434.520

Begr. 2023 na wijziging 906.815

Realisatie 2023 1.165.690

Verschil

Baten

-17.910.693

-17.700.048

-18.204.172

-19.009.748

-805.576

Saldo

-17.173.027

-17.265.528

-17.297.357

-17.844.058

-546.701

258.875

Toelichting diverse afwijkingen Verklaring

Bedrag

B/L

V/N

Treasury Er is aan werkelijk ontvangen rente €250.000 meer ontvangen dan is begroot. Dit heeft te maken met de relatief hoge rente die de gemeente ontvangt als vergoeding voor het verplicht schatkistbankieren.

€ 228.249 Baten

Voordeel

OZB Woningen Er is € 50.928 meer ontvangen aan OZB woningen dan geraamd.

€ 50.928 Baten

Voordeel

OZB Woningen - Overige goederen en diensten Het tekort is voornamelijk ontstaan als gevolg van een correctieboeking over 2022. Deze correctieboeking betreft de bijdrage voor de overdracht van de belastingtaken aan de gemeente Baarn.

-€ 124.476 Lasten

Nadeel

OZB Woningen – Uitbestede werkzaamheden

-€ 31.052 Lasten

Nadeel

Algemene uitkering Er is € 554.939 meer ontvangen dan begroot. De september en december circulaire is niet in de begroting verwerkt maar de mutaties zijn wel in werkelijkheid ontvangen.

€ 554.939 Baten

Voordeel

De hogere inkomsten heeft te maken met de ontwikkeling van de uitkeringsbasis, uitkeringsfactor en acres. De integratie en doeluitkering zijn gestegen doordat er in de decembercirculaire middelen zijn ontvangen voor het invoeren van de omgevingswet €103.000,- en Energietoelage €354.000,-.

Gemeente Eemnes

-76-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Algemene uitkering De stelpost is ingezet voor transitie Omgevingswet en Vergoeding WkB vanuit de septembercirculaire.

-€ 158.124 Lasten

Nadeel

Incidentele baten en lasten Voor de WOO is een extra bijdrage nodig geweest aan de BEL.

-€ 128.217 Lasten

Nadeel

Incidentele baten en lasten In 2023 zijn de BCF suppleties (BTW compensatiefonds) ingediend voor de jaren 2018 - 2020. De balansposten zijn hierbij opgeschoond, waarbij correcties zijn geweest die van invloed zijn voor de exploitatie.

€ 154.746 Baten

Voordeel

Toeristenbelasting De toeristenbelasting is € 26.321 hoger dan ingeschat.

€ 26.321 Baten

Voordeel

Overige baten

-€ 31.052 Baten

Nadeel

Overige lasten

€ 4.179 Lasten

Voordeel

Totaal

Gemeente Eemnes

€ 546.701

-77-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

ONVOORZIEN Toelichting In de begroting 2023 was zoals gebruikelijk een post onvoorzien opgenomen van € 10.000 voor structurele onvoorziene uitgaven. Van de post onvoorzien wordt slechts gebruik gemaakt als er sprake is van de drie O's: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar. Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Onvoorzien verbonden zijn. 13. Onvoorzien

Begr. 2023 v.wijziging 10.000

Begr. 2023 na wijziging 10.000

Realisatie 2023 -

Verschil

Lasten

Realisatie 2022 12.072

Baten

-3.688

-

-

-

-

Saldo

8.384

10.000

10.000

-

-10.000

Gemeente Eemnes

-78-

-10.000

Jaarverslag en jaarrekening 2023

OVERHEAD Toelichting De overhead in Eemnes bestaat voor het grootste deel uit de overhead van de DVO BEL Combinatie en de lasten van bestuursondersteuning. De kosten in overhead opgenomen zijn als volgt: 1. Kosten van de gemeente zelf:  Huisvestingskosten gemeentehuis;  Bestuursondersteuning/Staf;  Overige ondersteuning College en Representatie. 2. Alle overhead van de BEL-combinatie. Wat heeft het gekost? 14. Overhead

Begr. 2023 v.wijziging 4.867.199

Begr. 2023 na wijziging 5.173.385

Realisatie 2023 5.129.599

Verschil

Lasten

Realisatie 2022 4.245.816

Baten

-58.081

-51.502

-51.502

-57.579

-6.077

Saldo

4.187.735

4.815.697

5.121.883

5.072.020

-49.863

-43.786

Toelichting diverse afwijkingen Verklaring

Bedrag

Uren belcombinatie De bijdrage aan de BEL Combinatie wordt afgedekt door een budget aan 'BEL uren'. Dat budget was voor 2023 te hoog ingeschat waardoor er een voordelig resultaat is.

€ 323.418 Lasten

Voordeel

Toerekening overhead Een deel van de overhead kosten van de BEL wordt toegeschreven aan projecten met hun eigen dekking (b.v. grexen of investeringen). Dit wordt begroot als een voordeel op de oorspronkelijke overhead. In werkelijkheid vallen de uren op de projecten echter iets lager uit waardoor er ook minder overhead naar toe kan worden geschreven.

€ -104.478 Lasten

Nadeel

Kosten overhead In 2023 had de BEL een fors nadeel op de jaarrekening. Een deel daarvan is in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. In de begroting was hier niet in voorzien.

€ -185.465 Lasten

Nadeel

Stelpost overige goederen en diensten Het is niet nodig geweest om deze stelpost in te zetten.

€ 122.478 Lasten

Voordeel

Personeel van derden Er is tijdelijk ingehuurd om de functie op het bestuurssecretariaat in te vullen.

€ -36.796 Lasten

Voordeel

Representatie Bij de post representatie spelen verschillende factoren een rol: -In 2023 vond er weer een nieuwjaarsbijeenkomst plaats, wat door Corona enkele jaren niet is doorgegaan; -De herbenoeming van de burgemeester heeft tot wat extra kosten geleid; -Aanschaf relatiegeschenken; -Kerstactie minima; -Drukwerk bestuurlijke documenten (jaarrekening en begroting).

€ -43.400 Lasten

Nadeel

Politiepost, service- en exploitatiekosten Het nadeel wordt veroorzaakt door een afrekening van service- en exploitatiekosten van 2022.

€ -34.438 Lasten

Nadeel

€ 8.544 Lasten

Voordeel

Overige lasten

Totaal

Gemeente Eemnes

B/L

V/N

€ 49.863

-79-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

VENNOOTSCHAPSBELASTING Toelichting De gemeente is belastingplichtig bij die activiteiten waarbij de gemeente deelneemt aan het economisch verkeer en in concurrentie treedt met private partijen. Gemeenten zijn belastingplichtig indien en voor zover zij een onderneming drijven, zo luidt het wettelijk criterium. Praktisch gezien betekent dit dat alleen die activiteiten van de gemeente in de heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als – belaste- onderneming te worden aangemerkt.

Belaste activiteiten : Per 2023 heeft de gemeente de volgende belaste activiteiten:  Grondexploitaties De Hilt, HSS en Zuidpolder Zuid;  Rentevergoedingen grondbank;  Rentevergoeding participatiemaatschappij;  Inkomsten concessie buitenreclame;  Inkomsten reststromen afval. De resultaten van deze verschillende activiteiten kunnen fiscaal onderling met elkaar worden verrekend. De aangifte over 2022 wordt ingediend. Het fiscale resultaat wordt beoordeeld aan de hand van de gerealiseerde opbrengst in het boekjaar waar de fiscale boekwaarde van de verkochte hoeveelheid tegenover wordt gezet. Daarnaast wordt rekening gehouden met toekomstig te maken kosten waar een winstuitstelpost voor wordt gevormd. Dit laatste is bevestigd in een notitie van de SVLO van 8 februari 2018. Met betrekking tot de verantwoording van de rentebaten uit de grondbank is naar aanleiding van een bezwaarprocedure een compromis gesloten met de belastingdienst. Dit compromis bestaat eruit dat overeenstemming is bereikt over de hoogte van de agio die aan de verstrekte lening is toe te rekenen en op welke wijze deze ten laste van het resultaat kan worden gebracht. Concreet leidt dit met ingang van 2016 tot een jaarlijkse aftrekpost van € 160.596 gedurende de looptijd van de lening.

Over de wijze van verantwoording van de rentebaten uit de participatiemaatschappij en de reststromen afval bestaat geen discussie met de belastingdienst. Voor wat betreft de inkomsten uit de buitenreclame is bezwaar aangetekend onder verwijzing naar lopende beroepsprocedures over dit onderwerp. Voor de nieuwe grexen De Hilt en HSS is via een DCF-berekening op basis van de grexbegrotingen een waarde in het economische verkeer berekend. Voor de waarde van de gronden Zuidpolder Zuid is fiscaal aangesloten bij de aankoopprijs. Over 2023 wordt een fors positief resultaat verwacht van circa € 2.815.000,. Dit leidt tot een verwachte belastinglast van circa € 713.000. Dit resultaat wordt vooral veroorzaakt door het zeer positieve verkoopresultaat bij de grex De Hilt. Om belastingrente te voorkomen is voor 1 mei 2024 een voorlopige aangifte ingediend naar het verwachte resultaat

Gemeente Eemnes

-80-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het onderdeel Vennootschapsbelasting verbonden zijn. 15. Vennootschapsbelasting Lasten

Realisatie 2022 15.044

Begr. 2023 v.wijziging -

Begr. 2023 na wijziging 613.000

Realisatie 2023 721.862

Verschil

Baten

-

-

-

-

-

Saldo

15.044

-

613.000

721.862

108.862

108.862

Toelichting diverse afwijkingen Vennootschapsbelasting € 108.862 N De afwijking in de verwachte belastinglast tussen de zomernota 2023 (versie juni 2023) en de meest recente verwachting 2023 (versie april 2024) zit in het verbeterde resultaat bij de Hilt en HSS. Het resultaat is verbeterd doordat bij de Hilt in 2023 minder is uitgegeven dan aanvankelijk verwacht en de resterende aftrekpost van HSS niet in 2023 vrijvalt maar in 2024.

Gemeente Eemnes

-81-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Mutatie reserves Toelichting De mutaties op de reserves worden op basis van het BBV afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. In de toelichting op de balans onder de passiva zijn de reserves nader beschreven en is een overzicht opgenomen van de geraamde en gerealiseerde mutaties op de reserves in 2023. In de toelichting op de balans is het verloop van de reserves opgenomen.

Wat heeft het gekost? 16.Toevoeg. en onttrek. aan de reserves Lasten

Realisatie 2022 386.019

Begr. 2023 v.wijziging 2.605.970

Begr. 2023 na wijziging 7.232.804

Realisatie 2023 7.583.589

Verschil

Baten

-1.481.544

-3.533.544

-5.746.989

-6.018.168

-271.179

Saldo

-1.095.525

-927.574

1.485.815

1.565.421

79.606

350.785

Toelichting diverse afwijkingen Zowel de lasten als de baten worden hieronder apart toegelicht. Een uitgebreider overzicht in begrote en gerealiseerde dotaties en onttrekkingen is te vinden bij de toelichting op de balans. Hieronder zijn de afwijkingen boven de € 50.000 toegelicht. Lasten Geraamd was een dotatie aan de reserves van € 7.232.804 en er is € 6.369.589 gerealiseerd. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere dotatie aan de reserve kapitaallasten. Deze dotatie van € 1.214.000 wordt gedaan in 2024 en verder op basis van winstneming vanuit GREX de Hilt. Daarnaast is er een bedrag gedoteerd aan de reserve afvalstoffenheffing op basis van het resultaat op afval. Het is niet nodig geweest om geld te onttrekken voor het klimaatbudget (€ 66.166). Baten Geraamd was een onttrekking aan de reserves van € 5.746.989 en gerealiseerd is € 5.124.656. De belangrijkste oorzaak is geen uitgaven of lagere uitgaven, waardoor er geen of lagere onttrekking heeft plaatsgevonden aan de reserves voor onder andere: - NPO-gelden (budgetoverheveling '22) € 88.000 - Project Goyergracht € 52.364 - Beheerskosten Zuidpolder € 102.206 - HOV/Verder € 165.000 - PvA sanering asbestdaken € 79.025 - Bijdrage HOV aan bushalte € 141.850 Het feit dat er geen of lagere uitgaven hebben plaatsgevonden betekent een voordeel op de betreffende taakvelden waar deze onderwerpen zijn geraamd.

Gemeente Eemnes

-82-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Paragrafen Inleiding De voorgeschreven paragrafen beogen een “dwarsdoorsnede” te geven van de programmabegroting, bezien van uit een bepaald perspectief. Het hoofddoel van de paragrafen is om de raad in staat te stellen een aantal wezenlijke beleidslijnen vast te stellen en de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. De paragrafen richten zich voornamelijk op de beleidscontouren van het beheersproces die niet direct extern (of naar de burger toe) gericht is. De informatie die per paragraaf verstrekt wordt was voorheen op meerdere plaatsen in de begroting (versnipperd) terug te vinden. Door de paragrafen wordt de begroting dus inzichtelijker voor deze onderwerpen. Met de paragrafen heeft de raad een extra instrument (naast de programma´s) om de uitvoering te kunnen controleren. De volgende paragrafen zijn opgenomen: A. B. C. D. E. F. G. I. J.

Weerstandsvermogen en risicomanagement Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen en participaties Grondbeleid Lokale heffingen Fraude Openbaarheid

Waar mogelijk zijn de paragrafen gebaseerd op het reeds vastgestelde beleid voor het betrokken terrein. In dat geval wordt dan ook verwezen naar de relevante beleidsnota´s.

Gemeente Eemnes

-83-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

A. Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 1.1

Algemeen

Door de raad van de gemeente Eemnes is een voorstel vastgesteld om te komen tot een verdere verdieping aan van het risicomanagement van de gemeente Eemnes. De gemeente wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Om die reden is het van belang om inzicht te hebben in eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen en het beschikbare weerstandsvermogen om deze risico’s op te vangen. In het jaar 2022 is een vernieuwde nota “Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie” vastgesteld door de raad van gemeente Eemnes welke de basis levert voor de paragraaf in de jaarrekening 2023. De provincie Utrecht hanteert het Gemeenschappelijk Financieel toezichtkader. Dit toezichtkader geeft de provincie ruimte om maatwerk toe te passen. De provincie heeft aangegeven de beoordeling van de gemeentelijke begroting- en jaarstukken nadrukkelijker te richten op de meerjarenraming en de risico’s in relatie tot de financiële positie van de gemeente. Deze nieuwe nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vloeit voort uit meerdere aspecten. Enerzijds is dat de wettelijke regelgeving.

Naast deze formele aanleiding vanuit het oogpunt van regelgeving en kaderstelling is er ook een directe relatie tussen de inhoud van deze nota en interne ambitie tot kwaliteitsverbetering van de interne bedrijfsvoering (transparantie, verantwoording en bedrijfsmatig werken). Tenslotte heeft ook de accountant de achterliggende jaren geadviseerd het beleid rondom risicomanagement aan te scherpen. Wat staat in deze paragraaf? 1.2 Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s. 1.3 Weerstandsvermogen. 1.4 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit 1.5 Risico’s 1.6 Confrontatie risico’s met beschikbaar weerstandsvermogen 1.7 Kengetallen:  de netto schuldquote;  de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen;  de solvabiliteitsratio;  de structurele exploitatieruimte;  de grondexploitatie;  de belastingcapaciteit. 1.2

Beleid inzake weerstandscapaciteit en de risico’s

Wat is het beleid? Het beleid is door de raad vastgesteld in de nieuwe “Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen Blaricum, Eemnes, Laren en BEL Combinatie”. Wat staan de begrippen voor? In de nota zijn de volgende begrippen gedefinieerd: Begrip Weerstandscapaciteit Risico’s

Gemeente Eemnes

Toelichting Dit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet voorzien is in de begroting van enig jaar. -84-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

Weerstandsvermogen Risicomanagement

Beheersmaatregelen

Dit is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s die zich binnen de gemeente kunnen manifesteren Het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar houdt. Het stelsel van maatregelen en procedures die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen dan wel om de opkomende risico’s te signaleren en het effect hiervan te beperken.

Alle gemeenten moeten een tabel met financiële kengetallen opnemen in deze paragraaf. Deze cijfers geven de gemeenteraad een globaal inzicht in de financiële ontwikkelingen in de gemeente. Voor de financiële kengetallen zijn geen landelijke normen vastgesteld omdat deze erg afhankelijk zijn van de lokale situatie. Cyclische aanpak Gekozen is voor een cyclische aanpak bij het risicomanagement. In de nota risicomanagement zijn de volgende fasen beschreven: Fase Fase 1: Kaderstelling en strategie Fase 2: Risico-analyse

Fase 3: Beheersmaatregelen

Fase 4: Monitoren en toetsen Fase 5: Toezicht en toetsen Fase 6: Continue verbetering

Activiteiten Het vastleggen van de kaders in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen Inventariseren van de potentiële risico’s en deze vastleggen in een risicokaart. Een samenvatting van het resultaat wordt in deze paragraaf weergegeven. Per risico wordt inzicht gegeven in de kans dat een risico zich voordoet (verdeeld in 5 klassen) en het inschatten van het financiële gevolg (verdeeld in 5 klassen). De kans vermenigvuldigt met het financieel gevolg bepaald de risico-score. Om de risico’s af te dekken worden beheersmaatregelen gedefinieerd en wordt een risico-eigenaar benoemd. Voor het omgaan met risico’s is een aantal basisstrategieën: Accepteren Reduceren Elimineren Overdragen/verzekeren In deze fase wordt informatie verstrekt, worden ontwikkelingen in beeld gebracht en resultaten beoordeeld. Risico’s worden (mede in het kader van interne controle) in verband gebracht met de beheersmaatregelen en het beschikbare weerstandsvermogen. Op basis van (tussentijdse) resultaten kan beleid en methodiek worden bijgesteld.

Rolverdeling De volgende actoren hebben een rol bij risicomanagement:  De raad stelt het beleid vast en stelt de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening vast.

Gemeente Eemnes

-85-

Jaarverslag en jaarrekening 2023



Het college ziet toe op een juiste uitvoering van risicomanagement en de verantwoording daarover.  Het management en het ambtelijk apparaat van de gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van het risicomanagement waarbij het identificeren van de risico’s en het uitvoeren van beheersmaatregelen de kern vormt. 1.3 Weerstandsvermogen Om het weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s te kunnen beoordelen is een ratio weerstandsvermogen gedefinieerd: Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = Benodigde weerstandscapaciteit De ratio kan ingedeeld worden volgens onderstaande waarderingstabel. Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio weerstandsvermogen ≥ 2,0 1,4 ≤ x < 2,0 1,0 ≤ x < 1,4 0,8 ≤ x < 1,0 0,6 ≤ x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Bij het gezonde financieel beleid die de gemeenten nastreven past het uitgangspunt dat de beschikbare weerstandscapaciteit minimaal gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit betekent dat de ratio weerstandsvermogen tenminste 1,0 (voldoende) moet zijn. 1.4 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit structurele weerstandscapaciteit en incidentele weerstandscapaciteit. Vanuit externe organen (Rijk en/of Provincie) zijn er geen normen voor het weerstandsvermogen. De enige norm in het kader van financieel toezicht is dat de algemene reserve niet negatief mag zijn en indien deze negatief is, in een periode van 4 begrotingsjaren aangezuiverd moet zijn. 1.4.1 Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit (in de exploitatie) bestaat uit de volgende onderdelen: Nr. 1 2 3 04

Post Onroerende Zaakbelasting (onbenutte belastingcapaciteit) Rioolheffing Afvalstoffenheffing Onvoorzien Totaal structureel weerstandsvermogen

Bedrag 1.150.900 49.402 0 10.000 1.163.104

Toelichting 1. Onroerende zaakbelasting De onbenutte belastingcapaciteit zijn de extra structurele middelen die gegenereerd kunnen worden door de OZB te verhogen. De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door de maximale

Gemeente Eemnes

-86-

Jaarverslag en jaarrekening 2023

belastingtarieven te vergelijken met de belastingtarieven in de gemeente. Voor de maximale belastingtarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het zogenaamde artikel 12-beleid. Een gemeente met een artikel 12-status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een “redelijk peil eigen heffingen”, willen zij in aanmerking kunnen komen voor rijkssteun. De actuele normen voor dit artikel 12-beleid staan steeds in de circulaire Gemeentefonds. Voor het jaar 2023 is dit percentage berekend op 0,1614%. Cat. Eigenaren woning Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen Totaal

Redelijk peil artikel 12 0,1614% 0,1614% 0,1614%

Tarieven 0,0997% 0,4154% 0,0000%

Opbrengst Onbenutte 2023 belastingcapaciteit 2.116.636 1.307.700 843.320 -518.000 0 361.200 1.150.900

Het verschil van de tarieven in de begroting 2023 en het rekentarief voor 2023 geeft een onbenutte capaciteit in 2023 van € 1.150.900. Theoretisch zou dit ruimte bieden voor een tariefsverhoging ter grootte van dit bedrag. Voordat de gemeente een beroep kan doen op de status van artikel 12, moeten de tarieven voor de OZB naar dat (forse) niveau worden verhoogd. 2. Rioolheffing De rioolheffing is niet 100% kostendekkend. In de jaarrekening 2023 zijn de lasten € 49.402 hoger dan de baten. Dit tekort wordt onttrokken aan de voorziening rioolheffing. De ruimte voor tariefsverhoging voor de rioolheffing 2023 is € 49.402. 3. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is niet 100% kostendekkend. In de rekening 2023 zijn de kosten lager dan de opbrengsten. Het resultaat € 163.628 is aan de voorziening afvalstoffenheffing gedoteerd. Er zit dus geen ruimte voor tariefsverhoging. 4. Onvoorzien In de begroting 2023 was een post onvoorzien voor structurele uitgaven ad € 10.000 opgenomen. Er mag alleen van de post onvoorzien gebruik gemaakt worden als er sprake is van de drie O’s: Onvoorzien, Onvermijdelijk en Onuitstelbaar. in het verslagjaar 2023 was het niet nodig hier gebruik van te maken.

1.4.2 Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit het vermogen om tegenvallers eenmalig op te vangen zonder dat dit invloed heeft op het voortzetten van bestaand beleid. In het onderstaande overzicht wordt de stand gegeven conform de rekening 2023. Nr. 1 2 3

Reserve Algemene reserve Bestemmingsreserves (niet beklemd) Totaal reserves Stille reserves Totaal incidenteel weerstandsvermogen