Document · PDF

Kadernota 2026

Wegingstafel tbv Raadsplein 1 juli 2025, gemeente Edam-VolendamBij agendapunt: Kadernota 202628.956 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Tabel mutaties in Kadernota 2026 op programma 5 Bedragen * € 1.000 Omschrijving

2026

2027

Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026

-2.028 -3.308 -3.852 -4.515

Mutaties op Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026

-1.311

Totaal mutaties in Kadernota 2026 Programma 4

-3.339 -3.616 -3.049 -4.613

-308

2028 803

2029 -98

Voor een gedetailleerde toelichting op de afzonderlijke mutaties in bovenstaande tabel verwijzen wij naar de tabellen en de journaalteksten zoals die zijn weergegeven in de hierna volgende onderdelen B. Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026, C. Mutaties op uitgewerkte voorstellen uit Kadernota 2025 en D Heroverweging Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026.

Programma 6 Financiën en algemene dekkingsmiddelen Doorkijk 2026 Met het opstellen van de Kadernota is de inkt van de rijks brede Voorjaarsnota net droog. In de Voorjaarsnota heeft het Kabinet voor 2025, 2026 en 2027 extra middelen vrijgemaakt voor de gemeenten. Het grootste deel van de aanvullende middelen is bedoeld voor dekking van de stijgende kosten voor met name de jeugdzorg. Aanvullend daarop zijn extra middelen voor noodzakelijke uitbreiding en aanpassing voor loon- en prijsmutaties toegevoegd. (Accres). Voor de komende jaren geeft dit verlichting in onze begroting maar het zijn geen structurele aanpassingen. Voor de jaren 2028 en verder zijn de eerste kortingen alweer ingeboekt, uitgaande van het feit dat de gemeente, als voorbeeld, een hogere eigen bijdrage in de jeugdzorg en WMO kan gaan vragen. Zaken die qua besluitvorming nog een lange weg kennen. Naast de reguliere exploitatie begroting lopen er omvangrijke woningbouwprojecten. De financiële effecten van deze projecten zijn niet direct zichtbaar in de reguliere begroting maar vooral op de Balans van de gemeente. De gemeente zal haar beperkte financiële middelen optimaal moeten inzetten en dat vereist ook keuzes op andere uitgaven en investeringen. Gedurende het jaar zullen wij u, via de Commissie Planning en Control, hiervan zo goed mogelijk op de hoogte houden.

In 2024 is de Najaarsnota voor het eerst verschenen met de bedoeling om gedurende het lopende boekjaar meer informatie te geven en ook mogelijkheden om bij te sturen. Voor komende jaren zullen wij de financiële informatie voor uw raad en vooral ook de commissie P&C verder verbeteren. Momenteel wordt informatie nog opgehaald uit meerdere systemen maar in de toekomst willen we nog meer naar enkelvoudig vastleggen en meervoudig gebruik van informatie. Er kan dan sneller geïntegreerde en actuele informatie worden verstrekt als het gaat om de reguliere begroting en de lopende projecten en de impact die deze hebben op de financiële situatie van de gemeente. Handmatige acties moeten, waar mogelijk, worden geautomatiseerd. Onderdeel van deze ontwikkeling is dat met name op het gebied van informatievoorziening geïnvesteerd moet worden. In de toelichting op Programma 1 zijn hiervoor voorstellen gedaan.

Mutaties op kadernota 2025 De extra middelen die in de Voorjaarsnota aan gemeenten zijn toegekend ten behoeve van WMO en Jeugdzorg zijn verwerkt in deze Kadernota. MIddelen die 'boven' de geraamde uitgaven uitkomen zijn ingezet om taakstellingen ter dekking van de uitgaven in het sociaal domein te verminderen. De taakstelling op de onderuitputting van kapitaallasten is aangepast. Onderzoek naar het invoeren van forensenbelasting heeft uitgewezen dat de kosten-baten analyse op de invoering hiervan negatief is. De ombuiging is hiermee naar 0 gebracht.

Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026 De mutaties op bestaand beleid betreffen aanpassingen op basis van informatie van de Rijksoverheid. Het betreft hier de stelposten Deskundigencommissie van ARK en de vooruitblik meicirculaire 2025.

Nieuwe voorstellen Kadernota 2026 De voorstellen hebben betrekking op de verhoging van de voorziening onderhoud gemeentelijke eigendommen als gevolg van hogere kosten en een verhoging van de inkomsten toeristenbelasting. De voorstellen worden separaat voorgelegd.

Tabel mutaties in Kadernota 2026 op programma 6 Bedragen * € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026

3.417

3.349

2.224

5.030

Mutaties op Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026

-450

-157

-356

Totaal mutaties in Kadernota 2026 Programma 6

2.967

3.192

1.868

4.674

B. Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026 In dit overzicht worden alle noodzakelijke, onvermijdbare aanpassingen opgenomen voor de begroting 2026 en verder. 2026 2027 2028 2029

Bedragen * € 1.000 B. Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026 Operat. Pr 1 Bijstelling bijdrage Waterlands Archief

-16

-28

Operat. Pr 1 CAO onderhandelingen 2025

480

370

400

-600

Operat. Pr 1 Extra budget representatie

-38

Operat. Pr 1 Verplichting wachtgeldkosten wethouders

Operat. Pr 2 Bijstelling reisdocumenten

-247

-325

-404

-485

-2

Operat. Pr 3 KN26 Verhoging leges omgevingsvergunningen

100

Operat. Pr 4 Correctie toerekening uren CAI

Operat. Pr 5 Actualisatie budgetten specialistische jeugdhulp

-689

-702

-717

-731

Operat. Pr 5 Actualisatie budgetten Wmo

-286

-291

-298

-304

Operat. Pr 5 Bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD Z-W 2026

270

-50

Operat. Pr 5 Budgetten jeugdzorg prijsinflatie (van 2% naar 3%)

-99

-203

-312

-427

Operat. Pr 5 Budgetten Wmo prijsinflatie (van 2% naar 3%)

-61

-133

-208

-287

Operat. Pr 5 Indexatie budgetten Jeugdzorg (naar 2%)

-500

-699

-909 -1.120

Operat. Pr 5 Indexatie budgetten Wmo (naar 2%)

-164

-275

-388

Operat. Pr 5 Inkoop van de Wmo-maatwerkvoorzieningen

-500 -1.030 -1.061 -1.094

Operat. Pr 1 Vervanging laptops en mobiele telefoons/iPads

Operat. Pr 2 Gemeenschappelijke regeling VrZW Operat. Pr 3 Bijstelling bijdrage Recreatieschap Twiske Waterland

Operat. Pr 5 Extra sloopkosten De Nieuwe School

-503

Operat. Pr 6 BTW herziening Seinpaal

Operat. Pr 6 Indexatie 2029

0 -1.150

Operat. Pr 6

Stelpost Deskundigencommissie-Van Ark compensatie 2023 en 2024 voor jeugd

350

Operat. Pr 6

Stelpost: Deskundigencommissie-Van Ark 2027 (inschatting 2028 en 2029)

Operat. Pr 6 Vooruitblik meicirculaire 2025

800 1.000

3.017 2.949 1.334 5.090

Operat. Pr 6 Verhoging inkomsten toeristenbelasting Leeg

Totaal B. Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026

50 1.786

251 -1.484

-512

Toelichting B. Mutaties bestaand beleid Kadernota 2026 Programma 1 Bestuur Bijstelling bijdrage Waterlands Archief De begroting 2026 van het Waterlands Archief laat zien dat de meerjarenramingen in de jaren 2028 en 2029 moeten worden aangepast. De lasten in 2028 en 2029 nemen structureel toe met respectievelijk € 16.000 en € 28.000. Dit voorstel leidt in 2028 en 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 16.000 en € 28.000. CAO onderhandelingen 2025 Op 17 april 2025 is een onderhandelaarsakkoord bereikt over een nieuwe Cao Gemeenten, en met een looptijd van 1 april 2025 tot 1 april 2027. In dit akkoord is een salarisverhoging opgenomen van in totaal 6.7%, en waaronder een nominale salarisverhoging. De loonsverhoging wordt tijdens de looptijd van de cao in 5 stappen toegepast, per 1 april 2025 met 2%, per 1 oktober 2025 met 1,85%, een nominale verhoging van € 35 per 1 januari 2026, per 1 juli 2026 met 1,25%, en per 1 januari 2027 met 1,6%. Bij de raming van de primitieve begroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028 is in 2024 uitgegaan van een salarisstijging van 3% per 1 april 2025 en van 3% per 1 januari 2026. Het effect van de getraptheid van de loonontwikkeling in de nieuwe cao, en ten opzichte van de eerder gehanteerde ramingen, zijn minder snel oplopende loonkosten in de respectievelijke jaarschijven.

Dit heeft als uitwerking dat de eerdere ramingen voor het begrotingsjaar 2025 en de daaraan gekoppelde meerjarenraming 2026-2028 naar beneden kunnen worden bijgesteld. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 leidt dit tot een verlaging van de salariskosten van respectievelijk € 480.000, € 370.000 en € 400.000. In 2029 stijgen de totale salariskosten met € 600.000. Deze bijstelling in 2029 heeft te maken met de methodiek van het financiële systeem waarbij de waarden van 2028 bij de jaarovergang worden gekopieerd naar 2029. Het nieuw opengestelde jaar mist daardoor 2 indexaties, die van de begroting 2025 en 2026. Deze bijstelling leidt tot een verhoging van het saldo begroting voor de jaren 2026 tot en met 2028 met respectievelijk € 480.000, € 370.000 en € 400.000 en voor 2029 tot een verlaging van het saldo begroting met € 600.000. Extra budget representatie Een keer in de vier jaar vinden in Nederland gemeenteraadsverkiezingen plaats. De volgende gemeenteraadsverkiezingen zijn op woensdag 18 maart 2026. In 2026 zullen we afscheid nemen van bestaande collegeleden en nieuwe collegeleden welkom heten. Het is te verwachten dat hierdoor extra representatie kosten zullen ontstaan. Voorgesteld wordt om het representatiebudget voor 2026 eenmalig te verhogen met € 10.000 en deze kosten te dekken uit de Algemene reserve.

Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting Verplichting wachtgeldkosten wethouders In 2026 zijn er weer verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad. Het is vanuit BBV verplicht een voorziening te treffen ter hoogte van de ingeschatte wachtgeldverplichting. Hoewel het nu nog niet duidelijk is hoe de verkiezingen uitpakken, wordt voorzien in een deel van de voorziene kosten voor eventueel wachtgeld waar vertrekkende wethouders recht op hebben. Na de verkiezingen 2026 wordt geëvalueerd in hoeverre deze gelden benodigd of toereikend zijn. In de tussentijdse nota zal indien nodig een bijstelling worden gedaan. Voorgesteld wordt om nu eenmalig een bedrag van € 100.000 toe te voegen aan de voorziening APPA gewezen wethouders. Voorgesteld wordt deze extra toevoeging aan de voorziening APPA ten laste te brengen van de Algemene reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting Vervanging laptops en mobiele telefoons/iPads Momenteel vindt er een migratie plaats van de VMware Horizon View omgeving naar een laptop werkomgeving. Daarnaast staat het project Telefoneren via MS-Teams in de startblokken. Voor beide projecten wordt iedere medewerker van de gemeente, naast de nodige opleiding en begeleiding, voorzien van een laptop en mobiele telefoon. In totaliteit worden er ongeveer 400 laptops afgegeven. Deze laptops hebben een levensduur van 4 jaar.

Gezien de werkdruk gaan we ieder jaar 100 laptops en 100 mobiele telefoons vervangen. Voorgesteld om het beschikbare budget voor de vervanging van telefoons en laptops structureel te verhogen met € 37.500. Deze bijstelling leidt tot een structurele verlaging van het saldo begroting van € 37.500.

Programma 2 Publiek, Veiligheid en Juridische zaken Bijstelling reisdocumenten In de jaren 2024 tot en met 2028 vindt de (verwachte) piek in vervanging van de reisdocumenten plaats. De raming voor de leges reisdocumenten kan daardoor in 2026, 2027 en 2028 met € 132.000 worden verhoogd. De extra kosten bedragen € 57.000 per jaar. Deze bijstelling leidt per saldo in de jaren 2026 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting van € 75.000. Gemeenschappelijke regeling VrZW De VrZW vraagt in haar begroting 2026 een gemeentelijke bijdrage van € 3.880.000. In onze begroting is voor 2026 een bijdrage van € 3.633.000 opgenomen. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 247.000, € 325.000, € 404.000 en € 485.000. Programma 3 Ruimtelijke ontwikkeling Bijstelling bijdrage Recreatieschap Twiske Waterland De begroting 2026 van het recreatieschap laat zien dat de meerjarenramingen in onze begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029 moeten worden aangepast. De reden voor deze bijstelling is dat het bedrag in 2029 in onze begroting nog niet was geïndexeerd. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2028 tot een lichte verhoging van het saldo begroting. In 2029 moet de geraamde bijdrage worden verhoogd met € 2.000. Dit leidt in dat jaar tot een verlaging van het saldo begroting.

KN26 Verhoging raming opbrengst leges Omgevingsvergunningen Gebaseerd op de werkelijke inkomsten uit de leges voor omgevingsvergunningen in 2024 kan de raming op dit onderdeel vanaf 2026 met € 100.000 worden verhoogd. Deze bijstelling leidt met ingang van 2026 tot een structurele verhoging van het saldo begroting van € 100.000. Programma 4 Ruimtelijk beheer Correctie toerekening uren CAI Op het product CAI staat nog een structureel budget van € 27.000 aan kosten toegerekend. Deze kosten worden niet meer gerealiseerd en kunnen worden afgevoerd. Deze bijstelling leidt tot een structurele verhoging van het saldo begroting 2026 en verder.

Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving Actualisatie budgetten specialistische jeugdhulp In de Winternota 2024 is besloten om de ramingen voor jeugdhulp in 2024 eenmalig met € 675.000 te verhogen. In afwachting van het Cebeon onderzoek is besloten om de ramingen in het jaar 2025 slechts met € 335.000 (50%) en in 2026 geheel niet te verhogen. In dit voorstel worden deze verhogingen voor 2026 en verder opgevoerd. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 689.000, € 703.000, € 717.000 en € 731.000. Actualisatie budgetten Wmo In de Winternota 2024 is besloten om de ramingen voor WMO in 2024 eenmalig met € 280.000 te verhogen. In afwachting van het Cebeon onderzoek is besloten om de ramingen in het jaar 2025 slechts met € 140.000 (50%) en in 2026 geheel niet te verhogen. In dit voorstel worden deze verhogingen voor 2026 en verder opgevoerd. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 286.000, € 291.000, € 298.000 en € 304.000.

Bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD Z-W 2026 De deelnemersbijdrage voor Edam-Volendam wordt in de begroting 2026 van de GGD Z-W vooralsnog geraamd op € 2.342.000 inclusief Veilig Thuis. In de begroting was rekening gehouden met een bedrag van € 2.612.000 voor 2026. Deze bijstelling leidt in 2026 tot en met 2028 tot een verhoging van het saldo begroting met respectievelijk € 270.000, € 25.000 en € 40.000 en een tot een verlaging van het saldo begroting in 2029 van € 50.000. Budgetten jeugdzorg prijsinflatie (van 2% naar 3%) Binnen het sociaal domein zien we dat de index voor bepaalde dienstverlening 4,5% is. Dat betekent dat de in deze begroting toegepaste prijsindexatie van 2% geen realistisch percentage is, waardoor we hiermee mogelijk niet binnen de gereserveerde budgetten kunnen blijven. De VNG adviseert gemeenten om de jeugdzorg budgetten realistisch te ramen en stelposten voor nog te ontvangen middelen van het rijk op te nemen. Voorgesteld wordt om de ramingen van de budgetten voor jeugdzorg te verhogen met 1%. Daarmee worden de budgetten in totaal met 3% geïndexeerd. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging (van het saldo begroting van respectievelijk € 99.000, € 203.000, € 312.000 en € 426.000. In deze kadernota treft u in programma 6 de door de VNG voorgestelde stelposten aan voor de jaren 2026 tot en met 2029.

Budgetten Wmo prijsinflatie (van 2% naar 3%) Binnen het sociaal domein zien we dat de index voor bepaalde dienstverlening 4,5% is. Dat betekent dat de in deze begroting toegepaste prijsindexatie van 2% geen realistisch percentage is, waardoor we hiermee mogelijk niet binnen de gereserveerde budgetten kunnen blijven. Voorgesteld wordt om de ramingen van de budgetten voor Wmo te verhogen met 1%. Daarmee worden de budgetten in totaal met 3% geïndexeerd. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging (van het saldo begroting van respectievelijk € 61.000, € 133.000, € 208.000 en € 287.000. Extra sloopkosten De Nieuwe School De kosten van de "sloop" zijn fors duurder geworden. Dit heeft verschillende oorzaken. Het is niet zomaar een sloop. Het gebouw moet zorgvuldig gestript worden en klaar gemaakt worden voor de vernieuwbouw. In de kosten van de sloop zitten ook de kosten van een mogelijk asbestsanering opgenomen. De aannemer die gaat bouwen, gaat ook slopen. De extra kosten bedragen € 200.000 in 2026, waardoor de totale sloopkosten € 300.000 bedragen. De kosten worden gedekt door een extra onttrekking van € 200.000 aan de Algemene Reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. Indexatie budgetten Jeugdzorg (naar 2%) Op een aantal budgetten Jeugdzorg was nog geen prijsstijgingsindexatie van 2% doorgevoerd voor 2026 en verder.

Hiervoor was bij voorgaande begrotingen gekozen om ruimte in de begrotingen te creëren. We hoopten dat de kosten Jeugdzorg de komende jaren zouden gaan afvlakken. Deze afvlakking zien we niet terug in onze ervaringscijfers van de jeugdzorg. Daarom stellen wij voor onze ramingen in vervolg zo veel mogelijk aan te passen aan onze ervaringscijfers en te indexeren met een prijsinflatie van 2%. Deze bijstelling leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 500.000, € 699.000, € 909.000 en € 1.120.000. Indexatie budgetten Wmo (naar 2%) Op een aantal budgetten Wmo was nog geen prijsstijgingsindexatie van 2% doorgevoerd voor 2026 en verder. Hiervoor was bij voorgaande begrotingen gekozen om ruimte in de begrotingen te creëren. We hoopten dat de kosten Wmo de komende jaren zouden gaan afvlakken. Deze afvlakking zien we niet terug in onze ervaringscijfers van de Wmo. Daarom stellen wij voor onze ramingen in vervolg zo veel mogelijk aan te passen aan onze ervaringscijfers en te indexeren met een prijsinflatie van 2%. Deze bijstelling leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 164.000, € 275.000, € 388.000 en € 503.000.

Inkoop van de Wmo-maatwerkvoorzieningen De gemeenten in Zaanstreek-Waterland bereiden de aanbesteding voor van de Wmo- maatwerkvoorzieningen (huishoudelijke ondersteuning, individuele begeleiding, dagbesteding, respijtzorg en kortdurend verblijf). Beoogde ingangsdatum voor de nieuwe contracten is 1 juli 2026. De nieuwe tarieven zijn 21 mei 2025 bekend geworden. De financiële gevolgen van het vaststellen van de tarieven voor Wmo-maatwerkvoorzieningen zijn vooraf niet concreet in te schatten. De nieuwe producten komen niet geheel overeen met de huidige voorzieningen waardoor een exacte berekening niet te maken is. Daarbij betreft de Wmo een open einde regeling waardoor je niet van te voren weet hoeveel voorzieningen worden afgegeven. De nieuwe berekende tarieven liggen hoger dan de huidige tarieven. Dit is onvermijdbaar gevolg van de nieuwe inkoop van Wmo waarbij de wettelijke verplichting geldt om

reële tarieven vast te stellen. De contracten gaan per 1 juli 2026 in. Dit voorstel leidt in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 500.000, € 1.030.000, € 1.061.000 en € 1.094.000. Deze bedragen kunnen kan na een concretere berekening op basis van volume nog wijzigen. Programma 6 Financien & alg. dekkingsmiddelen BTW herziening Seinpaal De herziening op af te dragen btw met betrekking tot de nieuwe Seinpaal is nu geboekt tot en met 2029. Deze loopt echter af in 2027. De laatste 2 jaar kunnen dus vrijvallen. Deze bijstelling leidt tot een verhoging van het saldo begroting 2028 en 2029 met € 40.000 Indexatie 2029 Over het boekjaar 2029 is nog geen prijsstijgingsindexatie van 2% uitgevoerd. De exploitatiebudgetten die aan indexatie onderhevig zijn zullen in de begroting 2026 worden bijgesteld. Om de Kadernota 2026 zuiver te houden wordt er voor de indexatie nu een stelpost opgevoerd van € 1,15 mln. Deze bijstelling leidt tot een verlaging van het saldo begroting 2029 met € 1,15 mln. Bij het opvoeren van de indexatie over de budgetten in 2029 zal deze stelpost weer worden afgevoerd.

Stelpost Deskundigencommissie-Van Ark compensatie 2023 en 2024 voor jeugd In haar brief van 20 mei 2025 adviseert de VNG de gemeenten om de nog te verwachten middelen voor jeugd 2023 en 2024 ad € 728 miljoen die we op Prinsjesdag 2025 verwachten om het jeugdstelsel te verbeteren via een stelpost te benutten om gaten 2026 en 2027 te dichten of in te zetten in stelsel jeugd. De VNG geeft mee om deze middelen (compensatie van de eerdere kortingen) bij voorkeur te benutten voor dekking kosten jeugd in 2026 en 2027 of voor de te realiseren besparingen in de toekomst door bijvoorbeeld meer in te zetten op preventie. We nemen het advies van de VNG over en nemen in 2026 en 2027 een stelpost op aan de batenkant met de titel: ‘DeskundigencommissieVan Ark 2023 en 2024’ van € 350.000. Dit voorstel leidt in 2026 en 2027 tot een verhoging van het saldo begroting in programma 6 (extra inkomsten algemene uitkering). Stelpost: Deskundigencommissie-Van Ark 2027 (inschatting 2028 en 2029) In haar brief van 202 mei 2025 adviseert de VNG de gemeenten om de baten en lasten van de jeugdzorg in balans te brengen met behulp van een stelpost, waarbij de lasten voor jeugdzorg realistisch worden geraamd.

In haar vervroegde tweede advies zal de commissie Van Ark begin 2027 onder andere haar oordeel vellen over de verhouding tussen kosten en budget voor jeugd over de jaren 2025, 2026 en een inschatting maken voor het lopende 2027. Maar ook over de jaren daarna: 2028 en verder. In de afgelopen Voorjaarsnota is enkel een gedeeltelijke oplossing gekomen tot en met 2027 en moeten we het oordeel van de commissie afwachten voor de jaren 2028 en 2029. Om geen bezuinigingen op andere beleidsterreinen te moeten inboeken vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg in de jaren 2028 en 2029, terwijl het tweede advies van de commissie Van Ark nog in het verschiet ligt. Daarom adviseert de VNG om een stelpost op te nemen aan de batenkant. Het rijk is verantwoordelijk voor tijdige invoering van wet- en regelgeving. Bij uitstel of afstel van wet- en regelgeving geldt dat dit voor rekening risico rijk is. We volgen het advies van de VNG op en maken een "realistische" inschatting voor de kosten op basis van historische groei voor 2028 en 2029. Aan de batenkant nemen wij een stelpost op met de titel ‘Deskundigencommissie-Van Ark 2027’ in de begroting voor deze jaren. Dit voorstel leidt in 2028 en 2029 tot een verhoging van het saldo begroting in programma 6 (extra inkomsten algemene uitkering) van respectievelijk € 800.000 en € 1.000.000.

Vooruitblik meicirculaire 2025 Het ministerie van Financiën heeft de Voorjaarsnota 2025 gepresenteerd. Deze geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Over de gevolgen worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire 2025. Vooruitlopend op de circulaire kan op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk reeds een inschatting worden gemaakt van de mutaties die via de meicirculaire zullen worden doorgevoerd. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota extra middelen vrij gemaakt om gemeenten te compenseren voor jeugdzorgtaken en om het “ravijnjaar” 2026 te overbruggen. Per saldo komt er tot en met 2027 in de Voorjaarsnota 3 miljard euro extra beschikbaar voor jeugdzorg. Voor de jaren 2026 en 2027 ontvangt onze gemeente respectievelijk € 1,4 ml. en € 1,3 mln. extra voor Jeugdzorg. Naast de gelden voor jeugdzorg en demping van het ravijnjaar, zorgen extra rijksuitgaven voor stijgende accressen welke er voor zorgen dat de Algemene uitkering de komende jaren flink stijgt. Voor onze gemeente wordt

voor de jaren 2026 tot en met 2029 gerekend op een verhoogde Algemene uitkering van respectievelijk € 3.017.000, € 2.949.000, € 1.334.000 en € 5.090.000. Deze bijstelling leidt tot een structurele verhoging van het saldo begroting voor de jaren 2026 verder. De hoge bijstelling in 2029 heeft te maken met de methodiek van het financiële systeem waarbij de waarden van 2028 bij de jaarovergang worden gekopieerd naar 2029. Verhoging inkomsten toeristenbelasting Voor de gehele regio Waterland is het de verwachting dat het aantal overnachtingen van toeristen de komende jaren zal blijven stijgen. Deze toename van het aantal overnachtingen zal ervoor zorgen dat de opbrengst toeristenbelasting met ingang van 2026 structureel met € 50.000 zal gaan stijgen. Deze bijstelling leidt tot een structurele verhoging van het saldo begroting 2026 en verder.

C. Mutaties op uitgewerkte voorstellen uit Kadernota 2025 In dit overzicht zijn de mutaties opgenomen die een uitwerking zijn van de voorstellen zoals die zijn opgenomen in de Kadernota 2025 (van vorig jaar). Ook is er een extra indicatie Operationeel, Strategisch of Tactisch in het overzicht opgenomen. Nieuwe voorstellen 2026 en voorstellen die een heroverweging zijn van de voorstellen uit de Kadernota 2025 (vorig jaar) zijn opgenomen in het overzicht D. Heroverweging kadernota 2025 en nieuwe voorstellen kadernota 2026. . Bedragen * € 1.000

2026 2027 2028 2029

C. Mutaties op uitgewerkte voorstellen uit Kadernota 2025 KN25 Wijziging op Aanpassing tarief leges Operat. Pr 4 parkeervergunningen/parkeerontheffing (voorstel 27)

-48

-107

-126

Operat. Pr 4

KN25 Wijziging op Hoger tarief parkeervergunningen/parkeerontheffing voor 2e auto (voorstel 27a)

-6

-12

-18

Operat. Pr 4

KN25 Wijziging op Busparkeren Marinapark en tarief Parallelweg in 2 stappen naar € 25 (voorstel 3b)

-12

Operat. Pr 6 KN25 Wijziging op invoeren Forensenbelasting (voorstel 30)

-20

Leeg

-86

-151

-176

Totaal C. Mutaties op uitgewerkte voorstellen uit Kadernota 2025

KN25 Wijziging op Aanpassing tarief leges parkeervergunningen/parkeerontheffing (voorstel 27) In de Kadernota 2025 is voorgesteld het tarief voor parkeervergunningen en parkeerontheffingen in vier gelijke stappen te verhogen van € 23 naar € 100 in 2028. Een parkeervergunning en een ontheffing voor een parkeerschijfzone vallen onder de leges. Dit betekent dat de tarieven niet hoger mogen zijn dan kostendekkend. Alleen de kosten voor het verstrekken van de vergunning of ontheffing, zoals personeelskosten en overhead, mogen worden doorberekend. Kosten voor handhaving, belijning en bebording maken hier geen onderdeel van uit. Het is mogelijk het tarief in 2025 te verhogen naar € 42, zoals voorgesteld in de Kadernota 2025. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 kan het tarief, bij een ongewijzigd parkeerregime, alleen verhoogd worden op basis van indexatie. Verschil ten opzichte van de Kadernota 2025: Als gevolg van het bovenstaande zullen de extra baten in 2026 uitkomen op € 29.000 in plaats van € 77.000. Voor 2027 betreft dit € 29.000 in plaats van € 136.000 en voor 2028 € 29.000 in plaats van € 155.000. Dit voorstel leidt per saldo in de jaren 2026 tot en met 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 48.000, € 107.000, € 126.000 en € 126.000 ten opzichte van de Kadernota 2025.

KN25 Wijziging op Hoger tarief parkeervergunningen/parkeerontheffing voor 2e auto (voorstel 27a) In de kadernota 2025 is voorgesteld om de tarieven voor de tweede parkeervergunningen en -ontheffingen in vier gelijke stappen van € 23 (afgerond) te verhogen tot € 180 in 2028. Een parkeervergunning en een ontheffing voor een parkeerschijfzone worden aangemerkt als leges. Dit betekent dat de tarieven maximaal kostendekkend mogen zijn. Alleen de kosten voor personeel en overhead met betrekking tot het verstrekken van de vergunning of ontheffing mogen hierin worden meegenomen. Kosten voor handhaving, belijning en bebording mogen niet worden doorberekend in het tarief. Dit betekent dat voor het jaar 2025 het tarief van € 62 in rekening kan worden gebracht, conform het voorstel in de kadernota 2025. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 kan het tarief uitsluitend worden verhoogd met de 30

jaarlijkse indexatie, mits het parkeerregime ongewijzigd blijft. Verschil ten opzichte van de kadernota 2025: De aanpassing van de tarieven leidt tot lagere baten ten opzichte van de inschatting in de kadernota 2025. Dit voorstel leidt in 2026, 2027, 2028 en 2029 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 6.000, € 12.000, € 18.000 en nogmaals € 18.000. KN25 Wijziging op Busparkeren Marinapark en tarief Parallelweg in 2 stappen naar € 25 (voorstel 3b) Voor parkeerterrein Parallelweg werd uitgegaan van gemiddeld 8.000 bussen per jaar vanaf 2025. Voor parkeerterrein P1 Marinapark werd gerekend op 1.200 bussen en voor P2 Marinapark op 100 bussen per jaar. Uit de parkeercijfers van 2024 blijkt echter dat het aantal bussen op parkeerterrein Parallelweg niet is gestegen ten opzichte van 2023 en uitkomt op circa 7.850 bussen. Op basis hiervan wordt het uitgangspunt voor 2025 voor parkeerterrein Parallelweg bijgesteld naar 7.850 bussen. Omdat het aantal bussen op parkeerterrein Parallelweg lager blijft dan verwacht, wordt het geschatte aantal bussen op de parkeerterreinen van het Marinapark ook naar beneden bijgesteld. Voor parkeerterrein P1 Marinapark wordt nu uitgegaan van 800 bussen en voor P2 Marinapark van 50 bussen. Deze bijstelling heeft gevolgen voor de te verwachten baten uit parkeergelden.

Voor de jaren 2026 tot en met 2029 leidt dit voorstel tot een verlaging van het saldo begroting van € 12.000 per jaar. KN25 Wijziging op invoeren Forensenbelasting (voorstel 30) In de Kadernota 2025 is een voorstel opgenomen voor de invoering van een forensenbelasting. Forensenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van een belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Een rechtvaardiging voor de forensenbelasting is dat forensen niet als inwoners worden gezien en de gemeente daar geen bijdrage voor ontvangt in het gemeentefonds. Forensen betalen overigens wel belasting. Zij ontvangen op basis van het eigendom van de (tweede) woning een aanslagbiljet OZB en rioolheffing. Ten opzichte van de eigen inwoners betalen zij alleen géén afvalstoffenheffing. Naar aanleiding van het voorstel in de Kadernota 2025 is een eerste onderzoek uitgevoerd gericht op woningen waarbij een lijst met 267 woningen is onderzocht op natuurlijke personen die niet woonachtig zijn in de gemeente Edam-Volendam.

Forensenbelasting kan niet worden geheven van: - woningen welke te koop staan of recent verkocht zijn; - woningen die aan derden worden verhuurd; - woningen welke worden verbouwd; - garageboxen; - recreatiewoningen die worden verhuurd door een exploitant; ( de eigenaar kan geen 90 dagen over de recreatiewoning beschikken ) - woningen waarvoor al toeristenbelasting wordt geheven (B&B, RBB). Van deze lijst blijven slechts 22 objecten over die in aanmerking zouden kunnen komen voor een forensenbelasting. Verder onderzoek voor deze woningen is nog wel nodig, hiervoor moet contact worden gelegd met de eigenaar over het gebruik van de woning. Van dit aantal objecten zal een deel afvallen als blijkt dat deze woningen verhuurd worden en niet aan de eigenaar ter beschikking staan. De eerste controle is gebaseerd op woningen vanuit de WOZ-administratie. Er bestaat een mogelijkheid om naast de toeristenbelasting ook een forensenbelasting te heffen van stacaravans en chalets op campings en vakantieparken. Deze objecten zijn vaak roerend en komen niet voor in de WOZ-administratie. Getoetst moet worden aan de norm van een gemeubileerde woning en of de gemeubileerde woning naast het verhuur aan derden, meer dan 90 dagen ter beschikking staat aan de eigenaar. Hier is op dit moment geen inzicht in.

Zoals aangegeven blijven er na het eerste onderzoek slechts 22 objecten over en de verwachting is dat na verder onderzoek er hiervan nog een aantal afvallen. Zelfs op basis van 22 objecten zal de jaarlijkse opbrengst forensenbelasting zeer gering zijn. Tegenover deze opbrengsten staan ook eenmalige en jaarlijkse kosten. Bij de eenmalige kosten moet men denken aan aanvullend onderzoek/inventarisatie (extern), opstellen verordening forensenbelasting (extern), aanpassing inrichting belastingpakket, opstellen van communicatie en 31

voorlichtingsmateriaal (extern) en aanpassen website. Bij de jaarlijkse kosten moet gedacht worden aan het onderzoeken van welke woningen aangeslagen kunnen worden, het controleren op hoofdverblijf en gebruik van de woningen, de heffing en invordering, actualisatie verordeningen, bezwaar- en beroepsafhandeling, informatieverstrekking, klantenservice (klachtenafhandeling) en communicatie. Wij hebben op dit moment geen beeld van de hoogte van de eenmalige en jaarlijkse kosten. Aangezien de verwachte opbrengst forensenbelasting zeer gering zal zijn stellen wij voor om geen forensenbelasting in te voeren. Dit voorstel leidt met ingang van 2026 tot een structurele verlaging van het saldo begroting van € 20.000.

D. Heroverweging Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026 In dit overzicht zijn de nieuwe voorstellen 2026 en voorstellen die een heroverweging zijn van de voorstellen uit de Kadernota 2025 (van vorig jaar) opgenomen. Ook is er een extra indicatie Operationeel, Strategisch of Tactisch in het overzicht opgenomen. 2026 2027 2028 2029

Bedragen * € 1.000 D. Heroverweging Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026 Strateg. Pr 1 KN26 Opschaling woningbouw vanaf 2026 Personeelslasten

Strateg. Pr 1 KN26 Organisatie ontwikkeling: Frictiebudget

Strateg. Pr 1 KN26 Organisatie ontwikkeling: Opstellen visiedocument

Strateg. Pr 1

KN26 Organisatie ontwikkeling: Formatie strategische bestuursadviseurs

Strateg. Pr 1

KN26 Organisatie ontwikkeling: Tijdelijke formatie organisatieadviseur

Strateg. Pr 1

KN26 Organisatie ontwikkeling: Tijdelijke formatie strategisch proces manager

-182

-289

-393

-405

-5

-22

-80

Strateg. Pr 4 KN25 Afstoten Milieustraat Oosthuizen (voorstel 23b)

-150

Strateg. Pr 4 KN25 Wijziging op Inzameling bedrijfsafval (voorstel 23a)

148

335

Strateg. Pr 4 KN25 Wijziging op Overstap Milieustraat Purmerend (voorstel 23)

-350

Strateg. Pr 4 KN26 Herinrichten milieustraat Volendam (voorstel 23/1)

Strateg. Pr 4 KN26 Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval

450

Strateg. Pr 1 KN26 Uitbreiding formatie Informatievoorziening Strateg. Pr 1

Opvoering investering KN26 Herinrichten milieustraat Oosthuizen (voorstel 23b/1)

Strateg. Pr 1 Uitbreiding formatie Team Projecten (voorstel 14) Strateg. Pr 3

KN26 Optuigen programma Volkshuisvesting als onderdeel van toekomstig programma wonen

Strateg. Pr 4

Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2026

-20

Strateg. Pr 4

Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2027

-20

Strateg. Pr 4

Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2028

-20

Strateg. Pr 4

Opvoering investering KN26 Vervanging en uitbreiding van de weegbruggen (Wijziging op Inzameling bedrijfsafval (voorstel 23a)

-40

Tact.

Pr 1

KN26 Medewerkers-tevredenheidsonderzoek (MTO)/Preventief Medisch Onderzoek (PMO)

-30

Tact.

Pr 3 Opvoering investering KN26 Fietsverbinding Zeesluis Edam

-5

Operat. Pr 1 KN25 Wijziging op Formatie team projecten (voorstel 14)

-50

Operat. Pr 1 KN26 Dienstverlening: Wijk- en buurtgericht werken

Operat. Pr 1 KN26 Taakstelling organisatie

100

200

300

-32

Operat. Pr 2 KN26 Handhaving op het water (nautisch toezicht) 33

2026 2027 2028 2029

Bedragen * € 1.000 D. Heroverweging Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026 KN26 Handhaving: Uitbreiding formatie buitengebied en nautisch Operat. Pr 2 toezicht

-85

-12

-60

Operat. Pr 3 KN25 Kosten beleidsmedewerker toerisme

-80

Operat. Pr 3 KN25 Werkbudget beleidsmedewerker toerisme

-50

Operat. Pr 3 KN26 Aanvullende voorzieningen kitesurf locatie (Meekoppelkans)

Operat. Pr 3 KN26 Gebiedsontwikkeling Etersheim (Meekoppelkans steiger)

Operat. Pr 3 KN26 Uitvoering programma Energie en klimaat

Operat. Pr 3 KN26 Uitvoering programma Waterfront

Operat. Pr 3 KN26 Verhoging bijdrage OD IJmond vanaf 2027

-151

-143

Operat. Pr 5 KN25 Kunst & Cultuur (Cultuurcoördinator)

-81

Operat. Pr 5 KN25 Kunst & Cultuur (Uitvoeringsbudget)

-90

Operat. Pr 5 KN25 Bouwspeelplaats (voorstel 41)

-40

-41

Operat. Pr 5 KN25 Inzet reserves Sociaal Domein en Opvang Oekraine (bijlage 5)

-900

900

-200

-250

-300

Operat. Pr 5 Opvoering investering KN26 Sleutelplan sportaccommodaties

-16

Operat. Pr 5 KN26 Voorziene eigen bijdrage jeugdzorg vanaf 2028

260

-100

-200

-150

-180

Operat. Pr 2 Opvoering investering KN26 Aanschaf BRIG/RIB boot met toebehoren Operat. Pr 2

Operat. Pr 5

Opvoering investering KN26 vervanging/uitbreiding cameratoezichtsysteem

KN25 Stelpost verlaging Wmo Woningaanpassing (voorstel uit bijlage 5)

Operat. Pr 6 KN25 Stelpost vrijval kapitaallasten investeringen Operat. Pr 6

KN26 Verhogen toevoeging voorziening Onderhoud gemeentelijke eigendommen

Operat. Pr 6 KN25 Wijziging op aanpassing tarief OZB Totaal D. Heroverweging Kadernota 2025 en nieuwe voorstellen Kadernota 2026

-2.074 -1.052

-158 -1.021

KN26 Opschaling woningbouw vanaf 2026 Personeelslasten De bouw-ambitie in onze gemeente is groot. Grondeigenaren/ontwikkelaars dienen initiatieven in die leiden tot een project of aanvragen die leiden tot een vergunning. De toenemende projectwerkzaamheden en procedures vragen om extra inzet van personeel. Uitgaande van 2 vaste personeelsleden kan rekening worden gehouden met een extra kostenpost ven € 200.000 structureel. Dekking van deze kosten vindt plaats vanuit de projecten met overeenkomsten waarop de uren van deze medewerkers worden verantwoord. Op het moment dat gekozen wordt voor een flexibele schil (inhuur) dan zijn de kosten 100% duurder. De projectleiding wordt gefinancierd uit inkomsten van ontwikkelaars. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. KN26 Organisatie ontwikkeling: Formatie strategische bestuursadviseurs De top van de organisatie structureel te versterken met twee strategisch bestuursadviseurs om het strategisch vermogen te vergroten t.b.v. raad, college en management. De structurele kosten bedragen € 225.000. Voorgesteld wordt de structurele kosten te dekken binnen de bestaande begroting van de gemeente door het maken van keuzes bij de herinrichting van de organisatie (als stelpost bezuinigingen van € 225.000). Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.

KN26 Organisatie ontwikkeling: Frictiebudget De medewerkers zo equiperen, dat ze hun werk met plezier, doelgericht en effectief kunnen uitvoeren. Medewerkers zijn de spin in het web, dus het is belangrijk, dat er meer geïnvesteerd wordt in het samenbrengen van processen, systemen en mensen als de richting van de organisatie is bepaald. Ook data gedreven werken, beter monitoren en het gebruik van AI kan daaraan bijdragen. Voorgesteld wordt om een frictiebudget van € 300.000 voor 3 jaar beschikbaar te stellen en dit budget te dekken uit de Algemene reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. KN26 Organisatie ontwikkeling: Opstellen visiedocument Het opstellen van een financieel strategische visie voor de gemeente Edam-Volendam om in de nabije toekomst strategische keuzes te kunnen maken, zodat het gemeentebestuur een afwegingskader kan maken voor toekomstige investeringen en bezuinigingen. Deze visie ontbreekt nu, waardoor er geen gedragen en gewogen afwegingen gemaakt kunnen worden. De incidentele kosten bedragen € 100.000. Voorgesteld wordt voor het opstellen van dit visiedocument in 2026 en 2027 € 50.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de Algemene reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.

KN26 Organisatie ontwikkeling: Tijdelijke formatie organisatieadviseur De top van de organisatie tijdelijk te versterken met een organisatieadviseur. Doel: ondersteuning van de nog aan te stellen vaste gemeentesecretaris om de richting van de organisatie professioneel te laten begeleiden. De incidentele kosten bedragen € 100.000. Voorgesteld wordt deze kosten de dekken uit de Algemene Reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. KN26 Organisatie ontwikkeling: Tijdelijke formatie strategisch proces manager De organisatie tijdelijk uit te breiden met een strategisch procesmanager, waardoor de capaciteit verdubbeld om de processen vast te leggen en te verbeteren. De incidentele kosten bedragen € 100.000. Voorgesteld wordt deze kosten te dekken uit de Algemene reserve. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. KN26 Uitbreiding formatie Informatievoorziening Naast ontwikkelingen op het gebied van ICT projecten, zijn er ook ontwikkelingen op het personele vlak. De ontwikkelingen gaan steeds harder en worden ook steeds complexer. Het aantal werknemers binnen de gemeente groeit ook. Daar staat tegenover dat ook de formatie van de sectie Informatievoorziening moet groeien om de nodige en gewenste ondersteuning te kunnen blijven geven. Zo zien we de ontwikkelingen op het gebied van Artificial Intelligence (AI) zeer snel gaan.

Maar ook de daaraan gekoppelde complexiteit van ICT applicaties, informatiebeveiliging en samenwerkingsplatformen. Met de huidige kennis en personele capaciteit is dat niet bij te houden. Dat gaat knellen en heeft daarmee gevolgen voor de dienstverlening en bedrijfsvoering. Voorgesteld wordt om de sectie Informatievoorziening gefaseerd uit te breiden. 2 nieuwe medewerkers in 2026, 3 in 2027 en 4 in 2028. Het gaat hier om 2 medewerkers Technisch ICT Beheer, 1 medewerker informatiebeveiliging en 1 IV adviseur. Deze bijstelling leidt tot een structurele verlaging van het saldo begroting voor de jaren 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 182.000, € 289.000, € 393.000 en € 405.000. Jaartal Aantal extra fte Financieel effect

2026 2 € 182.000

2027 1 € 289.000

2028 1 €393.000

Totaal 4 €393.000

Opvoering investering KN26 Herinrichten milieustraat Oosthuizen (voorstel 23b/1) Op de milieustraat Oosthuizen staan een aantal opstallen die volledig afgeschreven zijn. Nu de gemeenteraad heeft aangegeven dat men de milieustraat Oosthuizen wil open houden dienen deze opstallen vervangen te worden. Om de kosten te beperken is er besloten om de huidige opstallen te slopen en 2 portacabins terug te plaatsen die we nog in opslag hebben staan in Den Helder. Hier kan een kleine kantine, toilet en douche in gerealiseerd te worden. Verschil ten opzichte van de kadernota 2025: In de kadernota 2025 is uitgegaan van sluiting van de milieustraat Oosthuizen. Nu hiervan wordt afgezien, moeten er maatregelen worden getroffen om de huidige opstallen te vervangen. De lasten bedragen € 100.000 en worden in 20 jaar afgeschreven. De kapitaallasten bedragen hierdoor vanaf 2027 € 5.000 per jaar. Dit voorstel leidt vanaf 2027 tot een verlaging van het saldo begroting van € 5.000 per jaar. 35

KN26 Uitbreiding formatie Team Projecten De ambities binnen de gemeente zijn hoog. Ook de behoefte aan woningbouw blijft urgent. Om zowel de ambities van de gemeente als de behoefte aan woningbouw te kunnen (blijven) realiseren is met grote regelmaat de inzet van het Projectenbureau nodig. Denk aan bestaande projecten als De Lange Weeren, bedrijventerrein De Purmer, transformatie Julianaweg en diverse inbreidingslocaties. Er blijven echter ook nieuwe projecten bijkomen zoals een AMVO, Slobbeland en de realisatie van een nieuw gebouw voor de Trimaran. Daarnaast blijven er diverse initiatieven binnen komen via de Initiatievenloods die regelmatig verder gaan in de projectenorganisatie. Om dit te blijven faciliteren wordt een structurele uitbreiding van de bestaande formatie gevraagd met 8 uur per week. Hiervan kan 2 uur gedekt worden binnen de huidige formatie. Dit betekent dat er om 6 uur formatie uitbreiding gevraagd wordt. De kosten bedragen € 22.000 op jaarbasis. Dit voorstel leidt met ingang van 2026 tot een structurele verlaging van het saldo begroting van € 22.000. KN26 Optuigen programma Volkshuisvesting als onderdeel van toekomstig programma wonen In de begroting 2025 hebben we opgenomen dat we ons voorbereiden op het programma Volkshuisvesting als onderdeel van het programma Wonen zoals omschreven in de omgevingsvisie.

Om in 2026 een programma volkshuisvesting te starten is een programmamanager nodig. Voorgesteld wordt deze toe te voegen aan de formatie van team omgevingsbeleid in de omvang van 1fte. De kosten voor een vaste medewerker bedragen ca. € 80.000. Dit voorstel leidt met ingang van 2025 tot een structurele verlaging van het saldo begroting van ca. € 80.000. KN25 Afstoten Milieustraat Oosthuizen (voorstel 23b) Bij de behandeling van het Grondstoffenplan in januari 2025 heeft de gemeenteraad uitgesproken dat de milieustraten in Oosthuizen en Volendam open dienen te blijven. Hierdoor kan de beoogde besparing vanaf 2027, voortvloeiend uit het sluiten van de milieustraten Oosthuizen en Volendam, niet gerealiseerd worden. Doordat de milieustraat in Oosthuizen niet wordt gesloten, kan de eerder geraamde besparing van € 150.000 vanaf 2027 niet worden gerealiseerd. Dit voorstel leidt daarmee met ingang van 2027 tot een verlaging van het saldo begroting van € 150.000 ten opzichte van de eerdere raming. Dit voorstel komt voor in de programma's 1 en 4. KN25 Wijziging op Inzameling bedrijfsafval (voorstel 23a) In januari 2025 heeft de gemeenteraad de wens geuit dat bedrijven hun afval kunnen blijven aanbieden bij de milieustraat in Volendam, tegen marktconforme tarieven.

Daarnaast wordt onderzocht of het ophalen van bedrijfsafval op locatie volledig kan stoppen en of visafval volledig via KRAS Recycling verwerkt kan worden. Huidige situatie: De huidige inzameling van bedrijfsafval is niet kostendekkend. Bedrijven betalen jaarlijks € 220.000 via het reinigingsrecht, terwijl de werkelijke kosten € 515.000 bedragen. Deze kosten bestaan uit € 290.000 voor verwerking van circa 2.410 ton bedrijfsafval, € 140.000 voor de verwerking van visafval via KRAS Recycling, € 25.000 voor transport naar HVC en € 60.000 voor het ophalen en verwerken van grofvuil bij bedrijven. Dit resulteert in een structureel tekort van € 295.000 per jaar. Voorgestelde werkwijze vanaf 2026: Vanaf 2026 wordt voorgesteld het reinigingsrecht te vervangen en bedrijven marktconforme tarieven in rekening te brengen. Door deze maatregelen is de verwachting dat het tekort verdwijnt en vanaf 2026 een positief begrotingseffect van € 295.000 per jaar ontstaat. Aanpassingen milieustraat Volendam: Om bedrijfsafval op de milieustraat te blijven accepteren, zijn enkele investeringen nodig. De weegbruggen worden vervangen en uitgebreid voor een bedrag van € 400.000, met een jaarlijkse afschrijving van € 40.000 vanaf 2027. Daarnaast is er jaarlijks € 150.000 nodig voor twee extra fte’s voor controle, weging, administratie en facturering.

Voor de aanschaf en het onderhoud van een administratief systeem is € 40.000 per jaar begroot. De totale extra jaarlijkse kosten bedragen € 230.000, maar vallen in 2026 lager uit, namelijk € 95.000. Dit komt doordat de afschrijvingslast van de weegbruggen pas in 2027 begint en de invoering van marktconforme tarieven waarschijnlijk pas halverwege 2026 wordt doorgevoerd. Hierdoor zijn de kosten voor personeel en systeem dat jaar gehalveerd. 36

De extra kosten worden in principe gedekt via doorberekening in de tarieven voor bedrijven, uitgaande van een bepaalde hoeveelheid bedrijfsafval. Wanneer er structureel minder bedrijfsafval op de milieustraat Volendam wordt aangeboden worden deze extra kosten dan ook niet volledig gedekt. Let op: deze toelichting betreft uitsluitend de jaarlijkse exploitatiebudgetten. De investeringskosten brengen ook kapitaallasten met zich mee, zoals rente en afschrijving. Deze worden in een apart investeringskrediet toegelicht. Daardoor valt het financiële voordeel vanaf 2027 € 40.000 hoger uit dan in deze toelichting is vermeld. Dit verschil wordt later gecorrigeerd in het afzonderlijke investeringsvoorstel, waardoor het uiteindelijke voordeel uitkomt op € 295.000. Verschil ten opzichte van de Kadernota 2025: In de Kadernota 2025 zijn geen lasten en baten met betrekking tot de inzameling van bedrijfsafval opgenomen. Dit voorstel leidt daarom tot een verhoging van het saldo begroting in 2026 van € 148.000 en vanaf 2027 structureel van € 335.000. KN25 Wijziging op Overstap Milieustraat Purmerend (voorstel 23) Bij de behandeling van het grondstoffenplan in januari 2025 heeft de gemeenteraad de wens geuit dat de milieustraten in Oosthuizen en Volendam open moeten blijven.

Dit betekent dat de eerder opgenomen bezuiniging, vanaf 2027 door het sluiten van de milieustraten in Oosthuizen en Volendam, niet gerealiseerd zal worden. Daarnaast zal onderzocht worden of aanvullende investeringen nodig zijn om de milieustraat in Volendam beter in te richten, omdat de huidige inrichting niet optimaal is. Dit wordt verder toegelicht in voorstel 23/1. Doordat de milieustraat in Volendam open blijft, vervalt vanaf 2027 de beoogde structurele bezuiniging van € 350.000. Dit voorstel leidt vanaf 2027 tot een verlaging van het saldo begroting van € 350.000. KN26 Herinrichten milieustraat Volendam De gemeenteraad heeft de wens geuit dat de milieustraat in Volendam open dient te blijven. Dit betekent dat onderzocht moet worden of investeringen noodzakelijk zijn om de huidige inrichting te verbeteren. De huidige situatie kent een aantal knelpunten: • De inrichting van de milieustraat is niet optimaal. Het bordes is klein, niet alle afvalfracties kunnen worden aangeboden, en voertuigen kunnen niet rondrijden. Voor de afvoer van puin door bedrijven worden containers op de gemeentewerf gebruikt, wat de situatie onoverzichtelijk maakt. Om tot een veilige en overzichtelijke situatie te komen, zal een bordes moeten worden gerealiseerd met ruimte voor meerdere containers, los van de gemeentewerf. • Er is momenteel geen toegangscontrole bij de milieustraat.

Toegang op basis van de milieupas, die elk huishouden bezit, is wenselijk. Hiervoor dient het toegangssysteem aangepast te worden. • Gemeentelijk personeel moet zich verplaatsen via de milieustraat om de kantine te bereiken. Dit is vanuit veiligheidsoogpunt onwenselijk. • De toegang tot de milieustraat is nu gelijk aan die van de gemeentewerf. Bij het blijven innemen van bedrijfsafval en het invoeren van toegangscontrole zullen er naar verwachting wachtrijen ontstaan. Dit is niet wenselijk voor personeel dat naar de gemeentewerf moet.

Om bovenstaande punten te kunnen realiseren, is een herinrichting van de milieustraat en gemeentewerf noodzakelijk. De totale investering wordt op een globale schatting van € 1.500.000 gebracht, opgebouwd uit: • € 1.400.000 voor de uitbreiding van het bordes en de herinrichting van de milieustraat en gemeentewerf, • € 50.000 voor aanpassing van het toegangssysteem, • € 50.000 voor het verplaatsen van de toegang tot de gemeentewerf en het aanbrengen van een veilige looproute. Toelichting op samenhang met andere voorstellen: De in dit voorstel genoemde investeringen staan los van de voorstellen KN25 “Wijziging op inzameling bedrijfsafval (voorstel 23a)” en KN26 “Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval”. De maatregelen met betrekking tot de inzameling van bedrijfsafval worden namelijk inhoudelijk behandeld in voorstel 23a. Dit voorstel omvat een investering in een weegbrug, maar die investering maakt geen deel uit van het onderhavige voorstel. Voorgestelde besluitvorming: Wij stellen voor om op dit moment nog geen investeringskrediet beschikbaar te stellen. In de Omgevingsvisie is namelijk opgenomen dat het industrieterrein aan de Julianaweg binnen tien jaar wordt herbestemd voor wonen en werken. Bedrijven met een milieuzone, waaronder de milieustraat, zullen dan verplaatst worden naar een nieuw bedrijventerrein in de Purmer.

Het is daarom van belang eerst duidelijkheid te verkrijgen over of, en wanneer, verplaatsing plaatsvindt voordat tot investering wordt overgegaan. De precieze afmeting van de milieucontour van de milieustraat wordt uitgezocht. Financiële consequenties: Dit voorstel heeft op dit moment geen gevolgen voor het saldo van de begroting. Mocht echter besloten worden om de genoemde investering van € 1.500.000 alsnog te realiseren, dan zou dit – uitgaande van een gemiddelde kapitaallast van 5% – een structurele last van circa € 75.000 per jaar betekenen. KN26 Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval De gemeenteraad heeft bij de behandeling van het grondstoffenplan uitgesproken dat het principe ‘de vervuiler betaalt’ moet worden toegepast bij de inzameling van huishoudelijk afval. Dit houdt in dat inwoners betalen naar rato van de hoeveelheid afval die zij aanbieden. Dit kan worden gerealiseerd door verschillende tarieven te hanteren op basis van de hoeveelheid afval. Dit noemen we tariefdifferentiatie. Huidige situatie: Op dit moment zijn de kosten voor afvalverwerking hoger dan de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing. In de jaarrekening 2024 was er een tekort van € 750.000, wat overeenkomt met een dekkingspercentage van 88%. Voorgestelde verandering: Wij stellen voor om tariefdifferentiatie in te voeren met ingang van 2027, zodat de afvalstoffenheffing kostendekkend wordt.

In 2026 vindt een testfase plaats ter voorbereiding op de daadwerkelijke invoering. Deze periode is nodig voor het aanpassen van verordeningen, het inregelen van systemen en het uitvoeren van communicatie richting inwoners. In de berekening voor de kostendekkendheid is al rekening gehouden met een jaarlijkse stijging van het tarief met 5%. Daardoor loopt het tekort geleidelijk terug. Het tekort van € 750.000 in 2024 is dus incidentieel en kan niet als structureel tekort worden beschouwd. In de praktijk betekent dit dat we structureel niet meer dan ongeveer € 450.000 extra aan inkomsten mogen realiseren. Daarmee zouden we vanaf 2028 zelfs boven de 100% kostendekkendheid uitkomen, maar dat moment ligt nog ver in de toekomst. We toetsen de kostendekkendheid jaarlijks en zullen zo nodig bijsturen. Het bedrag van € 450.000 is gebaseerd op een gefaseerde invoering van tariefdifferentiatie. Het is niet haalbaar om in het eerste jaar een volledige tekort van € 750.000 te dekken; dat zou een te grote stap zijn voor de inwoners.

Testfase 2026: In 2026 voeren we een testfase uit waarin systemen worden getest, verordeningen worden aangepast en inwoners worden geïnformeerd. In deze fase worden al wel bepaalde investeringen gedaan, maar er zijn nog geen structurele baten uit tariefdifferentiatie. Noodzakelijke investeringen: Om tariefdifferentiatie mogelijk te maken, is het nodig te investeren in onder andere ondergrondse containers en extra containers voor plastic, metaal en drinkpakken. Wij stellen voor om hiervoor jaarlijks een investeringskrediet van € 200.000 beschikbaar te stellen tot en met 2029. De hiermee samenhangende kapitaallasten (rente en afschrijving) starten in 2027 en bedragen: • • • •

2027: € 20.000 2028: € 40.000 2029: € 60.000 2030: € 80.000

De kapitaallasten nemen jaarlijks toe als gevolg van de cumulatieve inzet van jaarschijfkredieten. Effect op het begrotingssaldo: De verwachte extra opbrengsten van tariefdifferentiatie, na correctie voor de kapitaallasten, zijn: • • • •

2026: € 0 (testfase; nog geen structurele baten of lasten) 2027: € 430.000 2028: € 410.000 2029: € 390.000

Let op: deze toelichting heeft alleen betrekking op de exploitatiebudgetten (de jaarlijks terugkerende inkomsten en uitgaven). De investeringskosten brengen kapitaallasten met zich mee, die apart worden toegelicht. Vanaf 2027 leidt dit voorstel structureel tot een verhoging van het begrotingssaldo van circa € 450.000. Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2026 Wij stellen u voor om een investeringskrediet van € 200.000 beschikbaar te stellen voor de invoering van tariefdifferentiatie bij de inzameling van huishoudelijk afval voor het jaar 2026. Deze investering is nodig voor onder andere ondergrondse containers en extra containers voor plastic, metaal en drinkpakken. De kapitaallasten starten in 2027 en nemen jaarlijks toe door de gefaseerde inzet van jaarschijfkredieten. De kapitaallasten leiden vanaf 2027 tot een structurele verlaging van het saldo van de begroting van € 22.000 per jaar. Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2027 Voor de voortzetting van de gefaseerde invoering van tariefdifferentiatie stellen wij u voor in de begroting 2027 een investeringskrediet van € 200.000 op te nemen. Dit krediet maakt onderdeel uit van het meerjarige investeringsprogramma (2026–2029) ten behoeve van de benodigde aanpassingen in de afvalinzameling.

Het betreft onder andere de uitbreiding van ondergrondse containers en voorzieningen voor het gescheiden aanbieden van afvalstromen. Dit krediet dient nog formeel te worden goedgekeurd. De kapitaallasten leiden vanaf 2027 tot een structurele verlaging van het saldo van de begroting van € 22.000 per jaar. Opvoering investering KN26 Implementatiekrediet Tariefdifferentiatie huishoudelijk afval jaarschijf 2028 In het kader van de gefaseerde invoering van tariefdifferentiatie stellen wij u voor in de begroting 2028 opnieuw een investeringskrediet van € 200.000 op te nemen. Dit betreft het derde jaar van het meerjarige investeringsprogramma (2026–2029) voor aanpassingen in de afvalstructuur, waaronder extra voorzieningen voor gescheiden inzameling. Het jaarschijfkrediet voor 2028 moet nog formeel worden vastgesteld. De kapitaallasten leiden vanaf 2028 tot een structurele verlaging van het saldo van de begroting van € 22.000 per jaar.

Opvoering investering KN26 Vervanging en uitbreiding van de weegbruggen (Wijziging op Inzameling bedrijfsafval (voorstel 23a) Wij stellen u voor een investeringskrediet van € 400.000 beschikbaar te stellen voor de vervanging en uitbreiding van de weegbruggen op de milieustraat Volendam. Deze investering is nodig om bedrijfsafval tegen marktconforme tarieven te kunnen blijven accepteren. De kapitaallasten worden berekend over een afschrijvingsperiode van 10 jaar en bedragen € 40.000 per jaar vanaf 2027. Dit voorstel leidt vanaf 2027 tot een verlaging van het saldo begroting van € 40.000. KN26 Medewerkers-tevredenheidsonderzoek (MTO)/Preventief Medisch Onderzoek (PMO) In het collegeprogramma is opgenomen dat er om het jaar een Medewerkers-tevredenheidsonderzoek (MTO) wordt gehouden. Officieel is er binnen de organisatie nog nooit een MTO uitgevoerd; het laatste onderzoek betrof een Preventief Medisch Onderzoek (PMO). In het tweede kwartaal van 2026 zal een gecombineerd MTO/PMO plaatsvinden. Hiermee voldoen we aan de Arbowet door medewerkers periodiek een preventief medisch onderzoek aan te bieden en tegelijkertijd hun tevredenheid te meten. Dit onderzoek zal voortaan eens per drie jaar worden uitgevoerd. De kosten voor dit gecombineerde onderzoek bedragen circa € 30.000.

Deze bijstelling leidt tot een verlaging van het saldo begroting 2026 en 2029 van € 30.000 Opvoering investering KN26 Fietsverbinding Zeesluis Edam De Zeesluis van Edam, gelegen tussen het Oorgat en de Keetzijde, kan nu door wandelaars worden gebruikt om de afstand tussen de weg langs de dijk naar Warder en de weg langs de dijk of de nieuwbouw van Volendam te verkorten. Er bestaan plannen om deze verbinding ook geschikt te maken voor het fietsverkeer, wat de recreatieve fietsroute langs de hele IJsselmeerdijk aantrekkelijker maakt. De benodigde investering bedraagt € 350.000 (prijspeil 2025) en de verdeling is als volgt: Vervoerregio subsidiebijdrage à € 150.000; Recreatieschap € 100.000, waarvan reeds € 25.000 is uitgegeven aan het technisch haalbaarheidsonderzoek. Het resterende bedrag is € 75.000; Gemeente € 100.000 (tevens onder dezelfde voorwaarden als gesteld door het recreatieschap: andere projectpartners dragen ook bij en draagvlak in de omgeving). Het recreatieschap Twiske Waterland is actief bezig met het uitwerken van plannen voor deze fietsverbinding. Het recreatieschap verwacht van onze gemeente een bijdrage van € 100.000 voor de realisatie van dit project. Dit voorstel leidt in de jaren 2027 tot en met 2046 tot een verlaging van het saldo begroting van € 5.000.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EdamVolendam&id=7d99f641-e891-4ece-a055-a3c8e5ec1d3e