Toelichting

Ondanks deze onsamenhangende structuur zijn bij het herbestemmingsonderzoek diverse studies

30

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

uitgevoerd met het doel tot behoud van dit volume. Bij inpassing door met name grootschalige functies ontstaat er een publieksaantrekkelijke voorzijde aan de parkeerplaats en een niet aantrekkelijke achterzijde aan de Aasterbergerweg. Bij inpassing met grootschalige functies ligt het voor de hand om de monumentale galerij te gaan gebruiken als ondergeschikte ruimte ten opzichte van de publieksgeoriënteerde ruimte. De monumentale galerij krijgt daarmee niet de gewenste openheid en uitstraling naar de straat. In diverse studiemodellen is getracht hier een oplossing voor te vinden middels grote onderdoorgangen of door entrees toe te voegen. Door de beoogde grote interventies bleek de monumentale samenhang van de galerij onevenredig verloren te gaan. In de grote hal zijn bouwhistorische structuren met waarde te benoemen. Een van de meest karakteristieke onderdelen is het spoorlijntje voor de kleiwagens. Het spoorlijntje wordt bewaard en zichtbaar gemaakt in de vloer en bestrating. De bouwkundige structuur van het spoortraject wordt in de plannen vormgegeven door transparante uitbouwen aan de galerij

Verbinding De voetgangersverbinding tussen de twee grote parkeerstructuren is van groot stedenbouwkundig en economisch belang. Het compacte goed ontsloten centrumplan is hoofdaandachtspunt in het centrumplan Echt. De fysieke en visuele verbinding is belangrijk voor het onderling versterken van het winkelaanbod aan weerszijden van de Aasterbergerweg. Bij het amoveren van de grote hal aan de achterzijde wordt de onderdoorgang ter plaatse van de aansluiting tussen galerij en Loods 14 al een stuk ondieper. In het stedenbouwkundig onderzoek wordt duidelijk, dat een ontkoppeling van beide hallen voorwaarde is voor een goede stedenbouwkundige en visuele verbinding. De galerij wordt ter plaatse van het dak over twee traveeën ingekort. De onderdoorgang wordt gewijzigd in een bredere doorgang. De te maken snede in het gebouw wordt bouwhistorisch en architectonisch tot uitdrukking gebracht door de nieuwe kopgevel transparant in te vullen. Een eigentijdse interventie maakt daarmee de nieuwe bouwhistorische laag zichtbaar. Tevens kan men daardoor van buiten het monument aan de binnenzijde beleven. Ter plaatse van de te realiseren doorgang wordt voorgesteld om de voormalige gootlijsten van de galerij te vervangen door een staalconstructie. Deze constructie verwijst naar de historische structuur, maar biedt tegelijkertijd de gewenste stedenbouwkundige openheid.

Een verdere uitwerking van dit element komt in de planuitwerking aan de orde.

Herbestemmingsonderzoek In navolging en in aanvulling op de motivering herbestemmingsonderzoek van de voormalige pannenfabriek De Valk in Echt, beschrijven we hier het vervolgonderzoek met betrekking tot de grote hal.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

31

Afbeelding 13: Impressies markthal

Tijdens het herbestemmingsonderzoek zijn we tot het inzicht gekomen dat de grote hal niet te herbestemmen was. De instandhouding van de bouwkundige elementen door sec instandhoudingswerkzaamheden was mogelijk. De vloeren, muren, gevelopeningen en daken zijn te restaureren net zoals de galerij en Loods 14. Echter het transformeren tot een bruikbaar gebouw bleek niet haalbaar, door de aanwezigheid van de vele obstakels van installatieonderdelen in de vorm van kolommen droogbanen. De obstakels zijn niet eenvoudig te verwijderen omdat ze voor een deel verbonden zijn met de draagstructuur van het gebouw. In de structuur van het gebouw hebben in het verleden al grote interventies plaatsgevonden. Ter plaatse

32

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

van de begane grond is een deel van de staalconstructie vervangen door een betonnen draagstructuur met doorgaande betonnenplaatvloer ter plaatse van de eerste verdieping. De samenhang tussen begane grond en verdieping ontbreekt daardoor. In het bouwdeel zonder betonconstructie is de staalconstructie voornamelijk aanwezig voor het dragen van de droogbanen. Deze droogbanen hinderen het gebruik van de verdiepingen en zouden verwijderd moeten worden voor toekomstig gebruik. Daarnaast correspondeert de indeling van de huidige achtergevel qua draagstructuur niet met de spantstructuur van het dak. Dat betekent dat het volledig vrij maken van de grote hal voor een nieuw gebruik uitermate complex is gebleken.

Bij het verder inhoud geven aan de nieuwe impuls voor de voormalige pannenfabriek is gebleken dat er stedenbouwkundig, ruimtelijk en functioneel, wel mogelijkheden zijn voor het realiseren van een overdekte markthal. De transformatie van de grote hal bleek zoals beschreven uitermate complex. Door dit teleurstellend resultaat van het onderzoek, hebben we de mogelijkheid onderzocht om het wezen van de grote hal niet verloren te laten gaan. We hebben ontdekt, dat de polonceauspanten wel een duidelijke samenhang en structuur kunnen vormen. Zodra we deze spanten op een nieuwe zelfstandige draagstructuur achter de galerij kunnen plaatsen, dan zien we mogelijkheden om de galerij in de originele staat te restaureren. De opgaande doorgemetselde muur kan dan weggenomen worden en het dak en de goot kunnen hersteld worden.

De nieuwe draagstructuur en onderlinge spantafstand kan afgestemd worden op de achtergevel van de galerij en kan op die wijze een nieuwe samenhang vormen.

Door gebruik te maken van de bestaande spanten en deze te plaatsen op stalen kolommen kunnen we een grote vrije markthal realiseren ter plaatse van de huidige grote hal. De ruimtelijke inpassing tussen de beide monumenten en de nieuwbouw van de foodmarket is bepalend voor de toekomstige afmetingen.

Oude relicten uit het productieproces, zoals motoren en een deel van de droogbanen kunnen in de markthal museaal geïntegreerd worden. Het doel daarvan is, om het verhaal van het productieproces te kunnen blijven uitleggen of te kunnen beleven.

Daarom wordt ter plaatse van het voormalige spoorbaantje, tbv het transport van de kleiwagens, de historische structuur en ondergrond geduid door een transparant bouwvolume, in de vorm van een glazen serre. Deze transparante aanbouw vergroot de gebruiksmogelijkheden van de galerij, maakt de voormalige achterkant tot een transparante aantrekkelijke voorzijde en vormt een verbinding met de voorgestelde markthal.

We zien, dankzij deze nadere studie en uitwerking, mogelijkheden om meer recht te doen aan de bouwhistorie van de locatie. Het verhaal van de ontwikkeling en het productieproces van de pannenfabriek te kunnen beleven en vertellen. Functioneel kan de open markthal op diverse manieren bijdragen in het breder programmeren van de nieuwe centrale open plek achter de monumenten.

De kansen die we in de markthal zien zijn samengevat: Cascorestauratie van het dak en goot van de galerij wordt technisch beter mogelijk.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

33

Zichtbaarheid en beleving van de huidige achtergevel van de galerij kan geoptimaliseerd worden. Door er een nieuwe voorzijde van te maken. De historische structuur van het spoorbaantje komt beter tot haar recht. Het historisch materiaal van de polonceau spanten wordt opnieuw ingezet. De relicten uit het productieproces blijven bewaard, waardoor het verhaal uit het verleden verteld wordt. De markthal blijft uitdrukking geven aan een ensemble van grote volumes, zoals dat in het verleden altijd aan de orde is geweest en ook herhaaldelijk om economisch redenen aan verandering onderhevig was. De markthal draagt bij aan de levendigheid op de nieuwe centrale plek grenzend aan de parkeerplaats. De markthal is geschikt voor een brede aantrekkelijke programmering ook op cultureel vlak. De verdere uitwerking van de markthal wordt in vorm van een separate omgevingsvergunningsaanvraag in procedure gebracht. We gaan ervan uit dat dit een goede aanvulling is op de eerder in procedure gebrachte omgevingsvergunningaanvraag van de cascorestauratie met hoofdinterventies van de galerij en Loods 14.

Verlengde Diepstraat De huidige Aasterbergerweg heeft geen uitstraling als ontsluitingsweg en is ook niet goed te transformeren hiernaar. De huidige aanhaking bij de Sint Janskamp is problematisch zo dicht op de rotonde bij Zuiderpoort. Ook de bochten in de Diepstraat zijn niet overzichtelijk. Met het doortrekken van de Diepstraat naar Sint Janskamp wordt het mogelijk een weg met allure te realiseren. Een echte overzichtelijke laan, met aanliggende fietsstroken en een goede overgang tussen Sint Janskamp en in het verlengde daarvan de Diepstraat met een rotonde. Zo komt je Echt goed en logisch binnen aan de noordzijde van het centrum. Ook voetgangers en fietsers worden uitgenodigd het centrum van Echt en de foodmarkt te bezoeken. Dat betekent dat er ook aandacht dient te zijn voor de uitstraling van het gebied. Het knippen van de Aasterbergerweg is een stimulans voor de verblijfskwaliteit van het gebied. De prioriteit ligt bij het langzaam verkeer waardoor de verkeersveiligheid en de (verkeers-)beleving centraal staan. Daarbij is een goede fietsoversteek bij de beek belangrijk.

Afbeelding 14: Impressie Verlengde Diepstraat Aanhechting De Valk aan centrum Echt

34

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

De locatie De Valk heeft een belangrijke entreefunctie voor het centrum van Echt. Doordat de voormalige dakpannenfabriek momenteel leeg staat vormt het geen fraaie binnenkomst voor bezoekers vanaf de A2. Door transformatie van de locatie wordt leegstand opgelost en zal het een noodzakelijke impuls geven voor het centrum van Echt. Om combinatiebezoek tussen De Valk en Echt-centrum te optimaliseren, doet de gemeente Echt-Susteren diverse ruimtelijke, functionele en juridische ingrepen: Bezoekers aan de locatie De Valk (Foodmarkt e.o.) kunnen gemakkelijk en logisch vanuit het parkeerterrein van De Valk naar Echt-centrum lopen. De loopafstand tussen De Valk en het huidige parkeerterrein van Echt-centrum is door deze routing nog geen 100 meter. De afstand tussen De Valk en het centrale punt in het kernwinkelgebied (midden Bovenste straat) is circa 300 meter. - Er wordt een nieuwe voetgangersbrug aangelegd over de Molenbeek tussen De Valk en het Ursulinenplein. - De galerijbebouwing van De Valk aan de Aasterbergerweg krijgt een ruime doorgang, zodat er een goede zichtlijn ontstaat tussen (het parkeerterrein van) De Valk en het Ursulinenplein. - De Aasterbergerweg tussen De Valk en het Ursulinenplein wordt autovrij gemaakt, zodat met name voetgangers ongehinderd en plezierig van De Valk naar het Ursulinenplein kunnen lopen en vice versa.

- De looproute over het Ursulinenplein richting het winkelcentrum wordt duidelijk aangegeven en aantrekkelijk vormgegeven door middel van groen en nieuw straatmeubilair (zie navolgende impressies). Door harde plancapaciteit aan de randen juridisch te saneren, wordt een compacter kernwinkelgebied gerealiseerd. Hierdoor verschuift het zwaartepunt van de passantenstroom meer richting de locatie De Valk. De bereikbaarheid van het winkelcentrum en van de parkeervoorzieningen op het Ursulinenplein wordt verbeterd door de aanleg van een nieuwe verbindingsweg vanuit de Zuiderpoort. Ter hoogte van de Palmbrugweg wordt een nieuwe rotonde aangelegd met een directe verbinding richting het Ursulinenplein. Ook wordt de bereikbaarheid van het centrum en van het terrein van De Valk vanaf de A2 verbeterd door een aantal infrastructurele maatregelen. De Valk vervult daardoor ook een bronpuntfunctie voor het centrumgebied. Daarnaast studeert de gemeente op de mogelijkheid om de Bovenste Straat weer geheel of gedeeltelijk te gaan openstellen voor autoverkeer.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

35

Afbeelding 15: Impressies aantrekkelijke looproute De Valk - centrum Echt

Ursulinenplein Duidelijk markeren van de positie van Bufkens als los object op het plein. Trappen vormen de overgang naar het parkeerplein. Trappen kunnen dienen als podium bij activiteiten op parkeerplein. Parkeerplein Ursulinenplein. Een bomendak voor een intieme sfeer, wel hoog opkronen voor het zicht. School handhaven als verlevendiging in het centrum. Aandacht voor de routing van voetgangers van De Valk naar het Ursulinenplein. Graus Wonen De alzijdige presentatie handhaven. Een krachtig pand bepalend voor de sfeer van Echt centrum. Het plan voor een ander gebruik van de verdiepingen honoreren. Dit past in de gedachte van de upgrading van het centrum. Molenbeecke De alzijdige presentatie versterken. Meer interactie van de begane grond en de buitenruimte, met name aan de zuid- en westzijde. Molenbeek en park De parksfeer staat centraal, opgespannen tussen Aasterbergerweg en Zuiderpoort. Realisatie van een trappenpartij van de beek naar het parkeerplein. Een nieuwe 'brede' brug als verblijfsplek en onderdeel van het looproute naar De Valk. Meer 'park' aan het parkeerplein. Voorzieningen realiseren voor verblijf (zitgelegenheden, Wifi, verlichting, bedriegertjes). Aasterbergerweg Diepstraat Herinrichten van doorgaand verkeer naar bestemmingsverkeer. De verblijfsfunctie staat centraal. Diepstraat

36

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

De Diepstraat richting centrum krijgt deels een andere functie: van ontsluitingsweg naar erftoegangsweg naar het parkeerplein Ursulinenplein. De verblijfsfunctie staat hier centraal, de auto is te gast. Op de vrijkomende ruimte aan de westzijde van de Diepstraat is ruimte voor een gebouw voor wonen. In dit bestemmingsplan is hiervoor een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Met deze nieuwe woonbebouwing wordt de entree van het centrum benadrukt en wordt de Diepstraat beter begeleid. Het huidige parkeerterrein wordt bovendien enigszins aan het zicht onttrokken.

Afbeelding 16: Impressie Diepstraat Noordzijde Diepstraat westzijde Molenbeek Aan de noordzijde van de (verlengde) Diepstraat is ruimte voor kleinschalige bedrijfsfuncties met een representatieve uitstraling aan de straatzijde. De bebouwing langs de weg benadrukt de entree van het centrum van Echt. Die zijde dient een kwalitatieve uitstraling te hebben. Verder naar het noorden aan Sint Janskamp kunnen reguliere bedrijven worden gerealiseerd. Wel dient er afschermende beplanting te worden gerealiseerd richting de Molenbeek. Op dit moment (voorjaar 2020) vindt er nog onderzoek plaats naar een bij het centrum passende leisurefunctie. Noordzijde Diepstraat oostzijde Molenbeek In het voormalige trefcentrum Edith Stein wordt een tandartsenpraktijk gerealiseerd. Hier is tevens ruimte voor centrumparkeren. De gedateerde bebouwing naast het Trefcentrum is van de gemeente en kan worden getransformeerd naar één of twee vrijstaande gebouwen voor dienstverlening in combinatie met wonen. De presentatie naar de Diepstraat dient een statige kwalitatieve uitstraling te krijgen, die qua massaopbouw en architectuur inspeelt op de ligging nabij landgoed Huis Verduynen. Tussen de nieuwe invulling en Huis Verduynen komt een wandelroute. Hiermee wordt het landgoed beter ervaarbaar. Onderzocht wordt of ook het landgoed deels opengesteld kan worden voor publiek.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

37

Tevens dient er tussen de gebouwen een doorkijk te worden gerealiseerd naar het erachter gelegen landgoed. Wonen wordt mogelijk gemaakt met een wijzigingsbevoegdheid. Gedacht wordt aan 2 losse woonblokken van elk 6 woningen of een woonblok van maximaal 12 woningen.

Afbeelding 17: Impressie noordzijde Diepstraat Verbinding Zuiderpoort Ursulinenplein Een wezenlijke ingreep in het centrumplan is de nieuwe verbinding van Zuiderpoort naar het Ursulinenplein. Hierdoor wordt het centrum vanuit het zuiden beter bereikbaar en voor bezoekers van buiten Echt beter vindbaar. De weg krijgt een parkachtige uitstraling langs de Molenbeek en het Kerkhof met kapel Maaseikerpoort. De Kruising Zuiderpoort-Palmbrugweg wordt vormgegeven als rotonde. Hiermee wordt de entree van het centrum en het PDV-gebied aan de Palmbrugweg extra benadrukt en een veilige oversteek voor langzaam verkeer gerealiseerd. Naast het garagebedrijf is ruimte voor een transparant gebouw, bijvoorbeeld een showroom, dat zich presenteert naar de kruising en het park en de Molenbeek. De ontsluiting kan via het bestaande bedrijf. Rondom het monument Kerkhof kapel Maaseikerpoort moet het park worden verbreed en een afschermende beplanting komen naar de opslag van het westelijk gelegen bedrijf. Aan de Palmbrugweg wordt een nieuwe oversteek over de Molenbeek gerealiseerd. Hiermee komt de bestaande uitrit voor autoverkeer van De Jumbo aan de Zuiderpoort op termijn te vervallen. Hiermee wordt de bestaande in/uitrit voor autoverkeer van de Jumbo aan de Zuiderpoort behoorlijk ontlast waardoor de doorstroming ter plaatse verbetert.

38

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

Afbeelding 18: Impressie verbinding Zuiderpoort - Ursulinenplein

Zuiderpoort 31 Door de ontwikkeling van De Valk wordt de bestaande Jumbo opgeheven. In feite is daardoor sprake van een verplaatser. Deze locatie wordt mogelijk ingevuld met de bestaande Lidl-supermarkt uit Pey. Met de mogelijke verplaatsing van Lidl zal deze supermarkt ook moderniseren en dichter tegen Echt-centrum aanliggen. Zoals gesteld in 2.1.2 (Behoefte) Foodmarkt is met deze 'carrouselbeweging' per saldo sprake van een versterking van de detailhandelsstructuur en consumentenverzorging in Echt. In geval van de verplaatsing wordt onderzocht of de Lidl zich vestigt in het huidige pand of dat een herontwikkeling op deze locatie gaat plaatsvinden. In dit bestemmingsplan zijn beide opties mogelijk gemaakt. Het huidige toegestane bouwoppervlak en winkel verkoopvloeroppervlak blijven in beide gevallen gelijk. Uitgangspunt voor de ontsluiting is dat vanaf Zuiderpoort het terrein alleen wordt ingereden. Via de Palmbrugweg is zowel in- als uitrijden mogelijk via een nieuwe ontsluiting. Beide situaties gelden voor autoverkeer en voor vrachtverkeer voor laden en lossen.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

39

Bij een herontwikkeling van de locatie dient een nieuw gebouw een representatieve presentatie te krijgen naar de Zuiderpoort, als hoofdontsluitingsweg in Echt.

Afbeelding 19: Impressie Zuiderpoort 31 Bovenstestraat Zuid In het zuidelijk deel van de Bovenstestraat is een transformatie voorzien van centrumgebied naar een gemengd aanloopgebied zonder detailhandel. Voor de locatie Apollo is een complete transformatie naar wonen voorzien. Met name geschikt voor senioren. Hiervoor is een uit te werken bestemming opgenomen. Belangrijk is dat het karakteristieke straatbeeld in de Bovenstestraat intact blijft . Dit betekent aandacht voor percelering en vergelijkbare bouwhoogte als de belendingen in maximaal 4,5 lagen, waarvan de bovenste 2 bouwlagen in de kap. In het binnengebied is ruimte voor een woonhof dat in verbinding staat met de Edith Steinstraat. Hier kan ook het parkeren worden opgelost middels (half)verdiept parkeren. In het binnengebied kan de bouwhoogte wat hoger in maximaal 4 à 5 lagen.

Afbeelding 20: Impressie locatie Apollo

40

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

2.2.2

Functioneel

Hierna wordt ingegaan op de verschillende nieuwe, toe te voegen functies binnen het plangebied. Zoals eerder ook aangegeven blijft een groot deel van het centrum in de basis ongewijzigd. Wel voorziet dit plan in een aantal veranderingen / transformaties in het centrum. Hierna wordt met name ingegaan op deze veranderingen.

Bestaand / transformatie winkelgebied Het winkelgebied binnen het centrum van Echt kent behoorlijk wat leegstand. Om een gezond aantrekkelijk centrum te creëren op termijn kiest de gemeente Echt ervoor om de detailhandel in het centrum meer te concentreren en de mogelijkheid te bieden om winkelvoorzieningen (panden waar detailhandel mogelijk is) buiten dit daadwerkelijke centrum te transformeren naar bijvoorbeeld een woonfunctie. Het gebied waar dit in is voorzien, wordt ook wel 'aanloopgebied' genoemd. Dit is het aanloopgebied naar het daadwerkelijke centrum, waar zowel detailhandel, als horeca, als wonen, als maatschappelijke voorzieningen aanwezig zijn en mogelijk zijn. Binnen het aanloopgebied zijn nu nog winkels aanwezig, maar de inzet is gericht op het volledig ontwinkelen van het aanloopgebied.

Bedrijven Bestaande bedrijven binnen het plangebied zijn voorzien van een passende juridisch-planologische regeling in dit bestemmingsplan, zoveel als mogelijk en reëel in lijn met de reeds geldende regeling. De bedrijvigheid op het De Valk terrein is gesaneerd. Deze bedrijvigheid, die ook deels deel uitmaakt van het (aangrenzende) bedrijventerrein De Loop komt ook niet meer in die hoedanigheid terug. De exacte invulling van het noordelijke deel van het De Valk terrein is nog niet helder. Wel is op voorhand aangegeven dat de categorie bedrijvigheid die hier is toegestaan, lager is dan de nu toegestane categorie bedrijvigheid. Dit bestemmingsplan staat hier bedrijven toe zoals opgenomen in een aparte staat van bedrijfsactiviteiten. Het gaat in principe om bedrijven tot en met milieucategorie 2, maar er zijn ook categorie 3 bedrijven met een beperkte, ter plaatse aanvaardbare milieucontour opgenomen op deze lijst. Het terrein heeft een uit te werken bestemming in dit bestemmingsplan. Dit houdt in dat er een plicht is om deze bestemming uit te werken, waarbij aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan. Denk hierbij aan voorwaarden onder andere met betrekking tot inpassing, stedenbouw, ontsluiting en behoefte / markt. Gedacht wordt aan een bij het centrum passende leisurefunctie. Deze functie wordt te zijner tijd via een apart bestemmingsplan (uitwerkingsplan) geregeld.

Maatschappelijke voorzieningen De kerk en de begraafplaats in het centrum van Echt blijven behouden. Zij zijn conform de geldende regeling ter plaatse voorzien van een passende bestemming in dit bestemmingsplan. Het Edith Stein huis herbergt naast een museum diverse maatschappelijke voorzieningen. Denk hierbij aan een aantal zalen die door verschillende verenigingen uit Echt worden gebruikt. Het Edith Stein huis heeft hiermee ook een soort dorpshuis functie. Hier is ook ondersteunende horeca aanwezig en wordt ruimte geboden aan zelfstandige ( en kleinschalige) evenementen. Dit Edith Stein huis is van een bestemming voorzien die recht doet aan deze situatie.

Wonen Bestaande woningen binnen het plangebied, zijn conform de geldende regeling ter plaatse bestemd in dit bestemmingsplan. Binnen de verschillende bestemmingen in het centrum (Centrum-bestemming en gemengde bestemmingen) is wonen ook mogelijk. Binnen de bestemming 'Gemengd - De Valk' zijn

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

41

woningen specifiek aangeduid, gezien de ligging ten opzichte van het terrein van de foodmarkt. Het bestemmingsplan voorziet ook in een aantal transformaties naar 'wonen' op verschillende locaties. Voor een beperkt aantal betreft het rechtstreeks toegestane woningen, namelijk 2 bij De Valk. Voor het overige zijn hiertoe wijzigingsbevoegdheden en een uit te werken bestemming opgenomen in voorliggend bestemmingsplan. Onder voorwaarden is de wijziging naar wonen mogelijk. Zo mogen belangen van derden niet worden geschaad, dient parkeren op eigen terrein plaats te vinden en dient het initiatief te passen binnen de 'Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021' (dan wel een opvolgende structuurvisie). Maatwerk dient te worden geleverd. Dit kan bijvoorbeeld door te bouwen voor behoeften van speciale doelgroepen.

Verkeer en parkeren Het centrumplan leidt tot een aantal wijzigingen in de verkeersstructuur in het centrum. In Bijlage 4, Bijlage 5 en Bijlage 6 zijn de volledige rapportages opgenomen met betrekking tot de verkeerstructuur. Hierna is een korte samenvatting van deze rapportages opgenomen.

Verkeer De Aasterbergerweg heeft in de toekomst geen ontsluitende functie meer op de Sint Janskamp. De Diepstraat wordt verlengd tot aan de Sint Janskamp en hier aangesloten met een nieuwe rotonde. Het plein wordt met een nieuwe verbinding aangesloten op de Zuiderpoort door middel van een nieuwe rotonde. De extra verkeersgeneratie van de foodmarkt, de dagwinkels en de horeca worden aangesloten op de parkeerplaats ten noorden van de foodmarkt en de bedrijvigheid op het noordelijk deel van het De Valk terrein wordt aangesloten aan de noordzijde van de nieuwe rotonde ter plaatse van de kruising Diepstraat - Sint Janskamp. Het grootste gedeelte van het verkeer afkomstig van de ontwikkellocaties binnen het plangebied (foodmarkt, dagwinkels, etc.) rijdt van en naar de snelweg. Het overige verkeer heeft een meer lokale herkomst/bestemming en vindt zijn weg via het lokale wegennet. De nieuwe aansluiting van het plein op de Zuiderpoort zorgt ervoor dat het merendeel (ca 70%) van de centrumbezoekers die parkeren op het plein de (nieuwe) route via Zuiderpoort verkiest boven de route via de Diepstraat. Uit de analyse en de aanpassingen aan de wegenstructuur in het centrum volgt een meer logische routing in het centrum van Echt en ontstaat een centrum gebied wat meer verkeersluw is. Dit draagt bij aan het gewenste beeld en imago voor het centrum van Echt.

Vervolgens zijn aan de hand van deze verkeersgegevens berekeningen uitgevoerd in het kader van diverse onderzoeken.

Parkeren De herontwikkeling van De Valk en het transformeren van het centrum moeten het centrum een impuls geven. Het Ursulinenplein, een parkeerterrein met een gedeelte 'blauwe zone', ligt tussen het centrum en het De Valk terrein. In de toekomst fungeert dit terrein als schakel tussen deze twee gebieden. Om ervoor te zorgen dat bezoekers in de toekomstige situatie voldoende parkeerplekken hebben in de buurt van de parkeervoorzieningen is de gemeente voornemens de blauwe zone op het Ursulinenplein uit te breiden. De gemeente heeft de haalbaarheid hiervan laten onderzoeken. Het onderzoeksrapport is als Bijlage 6 bij deze toelichting opgenomen.

Uit het bijgevoegde onderzoek volgt dat dit mogelijk is. De blauwe zone op het Ursulinenplein kan worden uitgebreid tot 140 van de 224 parkeerplaatsen. Zo ontstaat er meer ruimte voor bezoekers op dit plein en blijven er voldoende parkeerplaatsen beschikbaar voor bewoners en werknemers in het centrum.

42

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

Aanvullend kan de gemeente een versimpeling van de werkingstijden overwegen (dagelijks dezelfde eindtijd) om de parkeermogelijkheden voor bewoners die 's avonds thuiskomen te vergroten. De parkeerdruk in het centrum van Echt blijft ook in de toekomst op de koopavond voldoende laag (circa 75%), bezoekers zullen ook dan weinig moeite hebben om een vrije parkeerplaats te vinden.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

43

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) schetst het Rijk ambities voor Nederland in 2040: een visie hoe Nederland er in 2040 voor moet staan. Uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk zijn de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028 en is aangegeven welke nationale belangen daarbij aan de orde zijn. De SVIR is vastgesteld op 13 maart 2012.

Nederland moet concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig zijn in 2040. Dit is het uitgangspunt van de SVIR. Om dit te bereiken moet het roer in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid om. De ruimtelijke ordening wordt zo dicht mogelijk bij burgers en bedrijven gebracht. Provincies en gemeenten krijgen meer verantwoordelijkheden en beleidsvrijheid (decentraal, tenzij) en de gebruiker komt centraal te staan. Het Rijk zet zich met name in op de drie hoofddoelen: 1. Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland. 2. Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat. 3. Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Naast het benoemen van bovenstaande beleidsdoelen onderscheidt het Rijk 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken: 1. Een excellente ruimtelijk-economische structuur van Nederland door een aantrekkelijk vestigingsklimaat in en goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren; 2. Ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en de energietransitie; 3. Ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen; 4.

Efficiënt gebruik van de ondergrond; 5. Een robuust hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen rondom en tussen de belangrijkste stedelijke regio's inclusief de achterlandverbindingen (ketenmobiliteit en multimodale knooppunten); 6. Betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem; 7. Het in stand houden van het hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen om het functioneren van het mobiliteitssysteem te waarborgen; 8. Verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico's; 9. Ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en kaders voor klimaatbestendige stedelijke (her)ontwikkeling; 10. Ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten; 11. Ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten; 12. Ruimte voor militaire terreinen en activiteiten; 13. Zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Relevantie voor het plan Het onderhavige bestemmingsplan is in lijn met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Er wordt invulling gegeven aan diverse doelen zoals deze hiervoor zijn opgenomen. Bij de ontwikkeling wordt

44

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

rekening gehouden met de diverse omgevingsaspecten, wat uiteindelijk resulteert in een betere milieukwaliteit. Een deel van het voormalige bedrijventerrein De Loop wordt op termijn omgevormd zodat hier te zijner tijd sprake is van bedrijven met een lagere milieucategorie. Bij de opzet van de stedenbouwkundige visie en het uiteindelijke plan is rekening gehouden met voldoende ruimte voor water. Het monument binnen het plangebied blijft behouden. Hierover heeft afstemming plaatsgevonden met de rijksoverheid. Wat betreft de visievorming en de planvorming voor het centrum van Echt is sprake van zorgvuldigheid en transparantie. Voorliggend bestemmingsplan geeft op diverse punten, waar relevant, invulling aan de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Met uitzondering van enkele onderdelen is het Barro eind december 2011 in werking getreden. In het Barro zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen.

Het gaat om de volgende nationale belangen: 1. Rijksvaarwegen. 2. Project Mainportontwikkeling Rotterdam. 3. Kustfundament. 4. Grote rivieren. 5. Waddenzee en waddengebied. 6. Defensie. 7. Hoofdwegen. 8. Landelijke spoorwegen. 9. Elektriciteitsvoorziening. 10. Ecologische Hoofdstructuur. 11. Primaire waterkeringen buiten het kustfundament. 12. IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). 13. Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. 14. Ruimtereservering parallelle Kaagbaan. Relevantie voor het plan Dit besluit staat het plan niet in de weg. Het plan voorziet juist in het behoud en hergebruik van een monumentaal pand (De Valk) en geeft hiermee invulling aan het Barro. Belangen die verder zijn opgenomen in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening spelen niet in het plangebied van dit bestemmingsplan. 3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Bro bepaalt dat de ladder van toepassing is voor onder meer bestemmingsplannen waarin nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. De ladder wordt geregeld in artikel 3.1.6 leden 2 - 4 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Per 1 juli 2017 luidt deze als volgt: "Lid 2: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijk e ontwikkeling mogelijk maakt,

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

45

bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Lid 3: Indien in een bestemmingsplan als bedoeld in het tweede lid toepassing is gegeven aan artikel 3.6, eerste lid, onder a of b, van de wet (Wet ruimtelijke ordening) kan bij dat bestemmingsplan worden bepaald dat de beschrijving van de behoefte aan een nieuwe stedelijke ontwikkeling en een motivering als bedoeld in het tweede lid eerst wordt opgenomen in de toelichting bij het wijzigings- of het uitwerkingsplan als bedoeld in dat artikel. Lid 4: Een onderzoek naar de behoefte als bedoeld in het tweede lid, heeft, in het geval dat een bestemmingsplan als bedoeld in het tweede lid, ziet op de vestiging van een dienst als bedoeld in artikel 1 van de Dienstenwet en dit onderzoek betrekking heeft op de economische behoefte, de marktvraag of de beoordeling van de mogelijke of actuele economische gevolgen van die vestiging, slechts tot doel na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een goede ruimtelijk e ordening." De begrippen "bestaand stedelijk gebied" en "nieuwe stedelijke ontwikkeling", opgenomen in artikel 1.1.1 lid 1 aanhef en onder h en i Bro, blijven ongewijzigd."

Relevantie voor het plan Paragraaf 2.1.2 gaat in op de onderbouwing van de behoefte aan een foodmarkt met daarbij horeca en dagwinkels binnen het plangebied. Op deze manier is voor dit initiatief invulling gegeven aan de onderbouwing in het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking. Daarnaast worden enkele woningen rechtstreeks mogelijk gemaakt en is een aantal wijzigingsbevoegdheden opgenomen die het mogelijk maken om onder voorwaarden woningen te realiseren binnen het plangebied. Voor de rechtstreeks mogelijk gemaakte woningen is in paragraaf 3.2.5 aangegeven dat deze passen binnen het volkshuisvestelijke beleid zoals vastgelegd in de regionale Structuurvisie Wonen Midden - Limburg 2018 tot en met 2021. Ook voor de woningen die middels een wijzigingsbevoegdheid mogelijk worden gemaakt dient te zijner tijd de behoefte te zijn aangetoond. Dit is geborgd door te stellen dat aan de wijziging medewerking kan worden verleend als het initiatief past binnen de Structuurvisie Wonen Midden - Limburg 2018 tot en met 2021, of een opvolger daarvan. Zie hiervoor de wijzigingsbevoegdheden zoals deze zijn geformuleerd in de regels van dit bestemmingsplan.

Kort samengevat wordt geconcludeerd dat het bestemmingsplan in overeenstemming is met de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking.

3.2

Provinciaal / regionaal beleid

3.2.1

Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014

De centrale ambitie in het POL2014 komt voort uit de Limburgagenda: een voortreffelijk grensoverschrijdend leef- en vestigingsklimaat, dat eraan bijdraagt dat burgers en bedrijven kiezen voor Limburg: om er naar toe te gaan en vooral ook om hier te blijven. In het POL staan de fysieke kanten van het leef- en vestigingsklimaat centraal. Belangrijke uitdagingen zijn het faciliteren van innovatie, het aantrekkelijk houden van de regio voor jongeren en arbeidskrachten, de fundamenteel veranderde opgaven op het gebied van wonen en voorzieningen, de leefbaarheid van kernen en buurten en het inspelen op de klimaatverandering.

46

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

Belangrijke principes in het omgevingsbeleid van de provincie Limburg zijn de volgende: 1. Kwaliteit staat centraal. Dat komt tot uiting in het koesteren van de gevarieerdheid van Limburg onder het motto 'meer stad, meer land', het bieden van ruimte voor verweving van functies, in kwaliteitsbewustzijn, en in dynamisch voorraadbeheer dat moet resulteren in een nieuwe vorm van groeien. Algemene principes voor duurzame verstedelijking sluiten hierop aan, zoals de ladder van duurzame verstedelijking en de prioriteit voor herbenutting van cultuurhistorische en beeldbepalende gebouwen. 2. Uitnodigen staat centraal. Dat gaat meer over de manier waarop de provincie samen met partners dat voortreffelijke leef- en vestigingsklimaat wil realiseren. Met instrumenten op maat en ruimte om te experimenteren. De Provincie wil hierbij selectief zijn: het POL richt zich alleen op die zaken die er op provinciaal niveau echt toe doen en vragen om regionale oplossingen. 3. In het POL is op basis van omgevingskwaliteiten een zonering gemaakt van acht soorten gebieden, variërend van stedelijk gebied tot beschermd natuurgebied. Daarnaast zijn sectorale (beschermings)gebieden als gebiedsaanduiding opgenomen.

Afbeelding 21: Uitsnede kaart zonering Limburg met globale ligging plangebied.

Zonering plangebied Op de zoneringenkaart van het POL2014 ligt het plangebied in de zone “Overig bebouwd gebied”. In deze categorie liggen gemengde woon/werkgebieden met voorzieningen, deels met een stedelijk karakter, deels met een dorps karakter. Woonterreinen, bedrijventerreinen en winkelgebieden vormen de basis, aangevuld met de aangrenzende openbare voorzieningen, sociaal-culturele voorzieningen, bouwterreinen, begraafplaatsen, sportterreinen en dag-recreatieve terreinen, stortplaatsen en binnen dat gebied gelegen infrastructuur. De accenten hierbinnen liggen vooral op een transformatie van de regionale woningvoorraad, de bereikbaarheid, de balans tussen voorzieningen en detailhandel, stedelijk groen en water en een goede kwaliteit van de leefomgeving.

Roerdalslenk Het plangebied valt deels samen met de boringsvrije milieuzone Roerdalslenk. Het is verboden de grond te roeren of een boorput of een bodemenergiesysteem te maken dieper dan 30 meter. De bijbehorende regeling is opgenomen in voorliggend bestemmingsplan.

Detailhandel in omgevingsplan

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

47

Het Provinciaal Detailhandelsbeleid is ook opgenomen in het POL. De belangrijkste uitgangspunten met betrekking tot detailhandel in Limburg zijn hieronder aangegeven. Het POL richt zich op de vraag wat er nodig is om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in Limburg te verbeteren. Samen met de inspanningen op andere terreinen moet dat leiden tot een leef- en vestigingsklimaat van een ‘voortreffelijke’ kwaliteit. Het POL stelt dat er in Limburg voldoende, en in toenemende mate zelfs te veel woningen, bedrijventerreinen, kantoren en winkels zijn. Tegelijkertijd liggen er op al deze gebieden nog grote kwalitatieve opgaven. De uitdaging is om een omslag te maken ‘van kwantiteit naar kwaliteit’ en meer schaarste te creëren. Detailhandel draagt bij aan leefbaarheid van woongebieden. In verband met het teveel aan winkels ligt er een grote ‘kwalitatieve’ opgave. Inspelen op de groei van het internetwinkelen en de toenemende vraag naar beleving staat centraal. Behoud en versterking van de kwaliteit van de binnensteden als belangrijke ontmoetingsplaatsen. In dorpskernen en wijken het zoveel mogelijk op peil houden van het voorzieningenniveau en de leefbaarheid.

In stand houden van de kwaliteit van grootschalige winkelgebieden aan de rand van de steden en voorkomen dat als oplossing van de problemen gekozen wordt voor verbreding van deze centra waardoor deze zich tot nieuwe ‘binnensteden’ kunnen ontwikkelen. De meeste beslissingen over de ontwikkeling van de winkelvoorzieningen worden op lokaal niveau genomen. Basisprincipes en spelregels zijn hierbij: Binnensteden hebben prioriteit. Buiten het stedelijk gebied is geen plek voor nieuwe winkelgebieden of grote uitbreidingen van bestaande. In het landelijk gebied helemaal geen nieuwe winkels. Inzetten op compactere winkelgebieden. Voor nieuwe winkelgebieden of uitbreiding van bestaande is ruimte, als deze aantoonbaar toegevoegde waarde bieden aan de regio en leiden tot een versterking van de structuur en de vitaliteit van de binnensteden niet aantasten. De ontwikkeling moet gepaard gaan met het verdwijnen van minstens zoveel bestaande voorraad elders in de regio. Geen winkels op bedrijventerreinen, behalve als het gaat om verkoop van goederen die zich bij uitstek lenen voor vestiging op zo’n terrein. Geen ruimte voor winkels uit de branches die bij uitstek thuishoren in stadscentra (kleding, schoenen, gewone supermarkten). Plannen in ontwikkeling die niet bijdragen aan de beoogde vernieuwing dienen zoveel mogelijk stopgezet te worden.

Initiatieven voor grotere nieuwe winkelgebieden, winkels of uitbreidingen moeten passen binnen de regionale visie. Aan die afweging ligt een ruimtelijk-economische effectstudie ten grondslag (Ladder voor Duurzame Verstedelijking). Vernieuwing en verbetering van de detailhandelsstructuur is primair de verantwoordelijkheid van de markt, aldus de provincie. De gemeenten zijn waar het gaat om de ruimtelijke sturing van ontwikkelingen de belangrijkste partij. De provincie speelt een rol als regisseur: initiëren en participatie regionale samenwerking, monitoring, afstemming tussen regio’s en met omliggende regio’s, faciliteren met kennis en instrumentontwikkeling. Relevantie voor het plan Het plan past binnen de belangrijkste principes van het POL 2014. Middels dit bestemmingsplan geeft de gemeente sturing aan de ontwikkelingen in het centrum. Door de ontwikkelingen in het plangebied worden cultuurhistorische en beeldbepalende gebouwen opnieuw benut. Ook zorgt het plan er voor dat er een bijdrage wordt geleverd aan een voortreffelijk leef- en vestigingsklimaat zoals dit in het provinciaal beleid wordt bedoeld. De Roerdalslenk wordt beschermd middels een hierop toegesneden regeling, conform het reeds ter plaatse geldende bestemmingsplan.

48

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

3.2.2

Omgevingsverordening Limburg 2014

Bij het POL2014 hoort de Omgevingsverordening Limburg. De juridische doorwerking van het omgevingsbeleid wordt in deze verordening geregeld. Naast bepalingen die voor iedereen gelden (gedragsregels), bevat de Omgevingsverordening ook een hoofdstuk "Ruimte", waarin instructieregels naar gemeenten zijn opgenomen. De te maken regionale bestuursafspraken worden in de Omgevingsverordening Limburg geborgd. De Omgevingsverordening Limburg 2014 is, net als het POL, op 12 december 2014 vastgesteld door Provinciale Staten en is per 16 januari 2015 in werking getreden.

Het plangebied bevindt zich in het bebouwd gebied met een opgave voor duurzame verstedelijking. Voor een ruimtelijke plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt is toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking verplicht.

Relevantie voor het plan Volgens de ladder voor duurzame verstedelijking voldoet dit project aan de daarin voorkomende kaders. Binnen het oorspronkelijke gebied kan in de behoefte van stedelijke ontwikkeling worden voorzien. Zie ook paragraaf 2.1.2 van deze toelichting en Bijlage 1, waarin de zogenaamde ladderonderbouwing is opgenomen voor de foodmarkt en aanverwante horeca- en detailhandelsvoorzieningen. 3.2.3

Regionaal beleidskader werklocaties

In het Regionaal beleidskader Werklocaties van het Samenwerkingsverband Midden-Limburg (SML), zijn de belangrijkste regionale kaders voor detailhandel vastgelegd. De belangrijkste uitgangspunten zijn als volgt: De bestaande winkelvoorraad en leegstand bieden in beginsel voldoende ruimte om nieuwe vestigers op te vangen. Er wordt terughoudend met nieuwe planinitiatieven omgegaan. De bestaande locaties en plannen zijn het vertrekpunt van waaruit naar een verbeterd evenwicht tussen vraag en aanbod (het dynamisch voorraadbeheer) wordt toegewerkt. Gezien de hoog dynamische ontwikkeling van de retailmarkt blijft er wel ruimte voor nieuwe planinitiatieven. Er is enkel ruimte voor concrete initiatieven die de bestaande structuur aantoonbaar niet negatief beïnvloeden. Uit oogpunt van de consumentverzorging kan uitbreiding van het winkelaanbod te verantwoorden zijn, bijvoorbeeld door toename van het bevolkingsdraagvlak. Hier speelt de Ladder voor Duurzame Verstedelijking een belangrijke rol. Nieuwe ontwikkelingen zijn in principe (bijzondere initiatieven daargelaten) alleen toegestaan op locaties binnen de (toekomstige) winkelstructuur (Echt-centrum behoort tot deze winkelstructuur). Ook de lokaal verzorgende centrumgebieden hebben in die structuur een belangrijke verzorgingspositie. Kwaliteitsimpulsen staan voorop, kwantitatieve uitbreiding van winkelaanbod zijn volgend.

Nieuwe ontwikkelingen buiten de structuurbepalende winkelgebieden worden altijd regionaal afgestemd. Er is specifieke aandacht voor het behoud van trekkers (met name supermarkten) in de bestaande structuur. Schaalvergroting van supermarkten dient te voorzien in een behoefte van de consument en de continuïteit van de supermarktondernemer. Met verplaatsing naar randen van de kernen wordt in beginsel terughoudend omgegaan. De Ladder voor Duurzame Verstedelijking is hier nadrukkelijk van toepassing. Er wordt ingezet op compactere kernwinkelgebieden, door de gebiedsafbakening te heroverwegen. Concentratie vindt plaats in het kernwinkelgebied, in de randen van de kernen is ruimte voor functietransformatie. Gemeenten maken werk van het verminderen van overbodig aanbod en ongebruikte bestemmingsplancapaciteit buiten de kernwinkelgebieden, waarvoor gemeenten jaarlijks aan de hand van de regionale monitor prioriteiten vaststellen.

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

49

Perifere concentraties zijn nadrukkelijk complementair aan de reguliere centrumgebieden. Om de complementariteit van perifere locaties te bewaken, kunnen in bestemmingsplannen beperkende regelingen worden opgenomen. Dit kan gaan om een minimale omvang van winkels (bijv. 1.000 of 1.500 m² wvo) of branchering. Brancheringsregels voor perifere locaties kunnen in principe nog steeds in bestemmingsplannen opgenomen worden, indien de motivering vanuit een goede ruimtelijke ordening en een ‘gezonde’ dynamiek plaatsvindt en niet vanuit concurrentie met bestaand winkelaanbod. Nieuwe initiatieven die leiden tot brancheverruiming op perifere detailhandelsconcentraties dienen zo veel mogelijk voorkomen te worden. Brancheverruiming op als PDV-locatie aangemerkte winkelgebieden is wel toegestaan binnen de geijkte PDV-branches. In het regionaal beleid wordt specifiek het volgende benoemd ten aanzien van De Valk: De ontwikkeling van het monumentale fabriekscomplex De Valk kan een versterking voor het centrum van Echt zijn. Voorwaarde is wel dat een verbinding met het Ursulindeplein gelegd kan worden en de invulling bij voorkeur een verplaatsende supermarkt is. Relevantie voor het plan Het bestemmingsplan geeft juist invulling aan dit beleidskader door de ontwikkeling van een foodmarkt binnen het monumentale fabriekscomplex van De Valk mogelijk te maken. 3.2.4

Handelingsperspectief supermarkten Midden-Limburg (concept juni 2019)

In opdracht van de gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Roerdalen en Maasgouw is een nadere uitwerking van het regionale beleidskader gemaakt voor supermarkten. Hierin staan de volgende uitgangspunten benoemd. In het regionale beleid wordt vanuit consumentenperspectief (terecht) veel waarde gehecht aan zowel de regionale centra, (boven)lokale centra als de supermarkt als een basisvoorziening in de kleinere kern. Behoud van deze functioneel-hiërarchische en ruimtelijk fijnmazige supermarktstructuur voor de consument wordt nagestreefd. De economische houdbaarheid op langere termijn is echter niet gegarandeerd. Supermarktontwikkelingen staan ten dienste van de versterking van de beleidsmatig gewenste winkelstructuur en vraagt, waar nodig om een zorgvuldige nadere afweging (zo nodig herijking) van de winkelstructuur op deelgebiedsniveau. Keuzes en concessies in de supermarktstructuur zijn uiteindelijk nodig om een op voldoende economisch niveau functionerend en voor de consument voldoende aantrekkelijk aanbod over te houden. Op lokaal en intergemeentelijk niveau zullen effecten van mogelijke ontwikkelingen in relatie tot de totale winkelstructuur worden beoordeeld. De betekenis voor kwaliteit (omvang/variëteit) en bereikbaarheid/nabijheid van supermarkt- en overig winkelaanbod voor consumenten is leidend.

Vanuit kwalitatieve versterkingen van de winkelstructuur zijn supermarktuitbreidingen gewenst, mits: Passend bij de beoogde verzorgingsfunctie van de locatie en omvang van het verzorgingsgebied. Deze niet gepaard gaat met negatieve structuureffecten op de gewenste positie van omliggende winkelgebieden of zorgvuldig gemotiveerd wordt afgeweken / de gewenste lokale winkelstructuur wordt herijkt. Inspanning ten aanzien van saldering (dynamisch voorraadbeheer) aan de planontwikkeling wordt gekoppeld. De gemeente over het initiatief regionaal afstemt.

50

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

Relevantie voor het plan Het voorgenomen initiatief tot vestiging van een foodmarkt binnen het plangebied, op het terrein van De Valk, geeft invulling aan het handelingsperspectief dat de gemeenten samen hebben opgesteld. 3.2.5

Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021

De Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 is bij besluit van 9 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Echt-Susteren vastgesteld. Centrale thema's in de woonvisie zijn de bouwambities voor de komende jaren en de sanering van plancapaciteit. De gemeente Echt-Susteren beschikt op basis van de Structuurvisie gemaakte afspraken nog over een bouwvolume van 345 woningen. Gelet op het aantal gerealiseerde woningen in de voorgaande jaren is dit voldoende. Als grondslag voor het opstellen van de Structuurvisie is in 2018 een onderzoek uitgevoerd naar de behoefte aan woningen. Gebleken is dat de meeste behoefte bestaat aan grondgebonden seniorenwoningen of appartementen met lift in de prijsklassen laag tot midden. Daarnaast blijkt uit regelmatig overleg met makelaars, ontwikkelaars en binnen de gemeente werkzame woningcorporaties dat er een vraag bestaat naar luxere appartementen dichtbij voorzieningen en naar woningen voor starters en jongeren. De transformatie van winkelgebieden biedt een mogelijkheid om te bouwen voor deze doelgroepen. Dichtbij het centrum en gezondheidsvoorzieningen de gevraagde woningbouw realiseren is een uitgelezen kans te voldoen aan deze vraag en daarmee het in stand houden van deze voorzieningen.

Het bestemmingsplan 'Centrum Echt' voorziet in de realisatie van circa 111 woningen binnen de kern Echt zelf, dicht bij winkelvoorzieningen en zorgvoorzieningen. Van deze 111 woningen c.q. contingenten komen 32 contingenten uit bestaande harde plancapaciteit (bestaande plannen binnen het nu te ontwikkelen gebied). Voorts zijn er zorgaanbieders die de wens hebben uitgesproken woningen te realiseren binnen diverse zorgcategorieën (zelf-standige wooneenheden met zorg en niet-zelfstandige bewoning). Overigens worden in het plan niet alle woningen rechtstreeks mogelijk gemaakt, er zijn wijzigingsbevoegdheden opgenomen. In het navolgende wordt beschreven welke locaties worden bebouwd met welk soort type woningen en de beoogde doelgroep. Overigens is het helder dat toevoeging van woningen ook inhoudt dat, conform de vastgestelde Structuurvisie wonen, harde plancapaciteit mogelijk dient te worden geschrapt. Dit is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de huishoudens binnen de gemeente. Hiertoe zijn wij in overleg waarbij wij in onze overweging dienen mee te nemen dat een aanzienlijke taak op de gemeente afkomt wat betreft de huisvesting van internationale werknemers en de daarvoor noodzakelijke aantallen woningen.

Locatie Transformatiegebied Bovenste Straat-zuid / Apollo-locatie:

Woningen Doelgroep Maximaal 65 woningen: Senioren, starters, - Drie typologieën: alleenstaanden sociale huur, middenhuur en koop middensegment - Appartementen met halfverdiepte parkeergarages

Bouwtitel Uit te werken woonbestemming

ABNAMRO-locatie

6 studio's

starters, jongeren, alleenstaanden

Wijzigingsbevoegdheid

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

51

Locatie Diepstraat-Noord

Maximaal 12 woningen: - Mogelijk combinatie met dienstverlening en maatschappelijk - Naar verwachting appartementen Diepstraat Maximaal 10 appartementen met gebouwde parkeervoorziening De Valk menghal Maximaal 6 woningen ( - Appartementen in de stijl van de oude menghal - parkeren op maaiveld Kopgebouw De Valk - Maximaal 2 loftachtige woningen - In het monumentale kopgebouw, tussen winkels en horeca Winkelstraat: bij Maximaal 10 panden: saneren Per pand nu de detailhandelsmogelijkheid om op de bestemming begane grond 1 woning extra te realiseren

jongeren, starters, alleenstaanden

Wijzigingsbevoegdheid

primair senioren

Wijzigingsbevoegdheid

starters, jongeren

Wijzigingsbevoegdheid

starters, jongeren

Directe woonbestemming

alleenstaanden, jongeren, starters

Directe woonbestemming

Afstemming Conform de afspraken met de samenwerkende gemeenten binnen de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 is het plan voor het centrum van Echt op ambtelijk en bestuurlijk niveau afgestemd. Geconstateerd is dat binnen het centrum van Echt 19 appartementen met lift zijn gerealiseerd in 2018/2019. Samen met de toe te voegen woningen vanuit Echt Centrum betekent dat een realisatie van 120 woningen terwijl er een behoefte is aan 196 woningen. Daarmee wordt meer dan voldaan aan de afspraken uit de Structuurvisie.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Structuurvisie 2012-2025: Ontwikkelen met kwaliteit

Op 12 december 2012 heeft gemeenteraad van Echt-Susteren de “Structuurvisie Echt-Susteren 2025” vastgesteld. Voor zowel het buitengebied als het stedelijk gebied formuleert de structuurvisie een aantal ambities. Het realiseren van deze ambities draagt bij aan het halen van de algemene gemeentelijke doelstelling om ook in 2025 en lang daarna een aantrekkelijke gemeente te zijn waar het prettig wonen, werken en recreëren is. De ambities voor het stedelijk gebied zijn als volgt: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

realisatie van een woningvoorraad die kwantitatief en kwalitatief aansluit op de vraag; gericht ruimtegebruik voor en door alle typen bedrijven; concentratie van verstedelijking gericht op behoud van een onderscheidend detailhandelsaanbod; concentratie en combinatie van maatschappelijke voorzieningen; behoud van (be)leefbare kernen; optimale bereikbaarheid van stedelijke functies; het zijn van een veilige en duurzame gemeente.

52

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

Om de ambitities te realiseren wordt bij alle ruimtelijke keuzes gebruik gemaakt van een zestal leidende principes welke ertoe bijdraagt dat ruimtelijke kwaliteit leidend is bij het dagelijkse handelen. De volgende zes principes worden gebruikt voor een optimale belangenafweging: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

meer aandacht voor de onderste lagen; zorgvuldig ruimtegebruik; grensoverschrijdend denken en handelen; tegengaan van verdere verstening van het buitengebied kwaliteit belangrijker dan kwantiteit; bereikbaarheid belangrijker dan aanwezigheid of nabijheid.

Relevantie voor het plan Met het plan wordt er voldaan aan verschillende ambities van de gemeente Echt-Susteren: De bestaande ruimte wordt opnieuw ingericht en geoptimaliseerd. Met het onderhavige bestemmingsplan wordt er invulling gegeven aan de doelstellingen van de Structuurvisie 2012-2025 en richt gemeente Echt-Susteren zich op concentratie van detailhandel. De nieuwe, gewenste centrumstructuur is gericht op leegstandsbestrijding, een opwaardering van het huidige winkelaanbod en op een passende ontsluiting van het sub regionale winkelgebied. Een verbetering van de routing, doorstroming, scheiding van verkeersstromen én bereikbaarheid leidt tot de gewenste adequate ontsluiting. De herstructurering geldt als regionale uitwerking van het provinciaal omgevingsplan (detailhandel) en deze sluit aan op de uitgangspunten in het regionaal beleidskader. Er wordt gestreefd naar een optimale koopkrachtbinding van de eigen bevolking en naar het zo veel mogelijk weerstand bieden aan concurrentie van over de grens, waarbij het effect in SML-verband beperkt is. Deze componenten samen dragen bij aan een betere leefbaarheid in het centrum en de kern van Echt. Het plan geeft invulling aan de structuurvisie van de gemeente. 3.3.2

Programma Centrum Echt

Programma Centrum Echt is een gebiedsgerichte aanpak die de basis vormt voor de lokale beleidsmatige uitwerking waarbij de centrale doelstelling luidt: 'Programma centrum Echt heeft als centrale doelstelling haar regionale functie te behouden en te verstreken. Dit vraagt om zorgvuldig ruimtegebruik waarbij compactisering en clustering van stedelijke functies een belangrijk onderdeel vormt, zodat anno 2025 een vitaal en toekomstbestendig Centrum Echt is gerealiseerd' Het programma is gestoeld op 5 pijlers: 1. Cultuurhuis Edith Stein: ontwikkeling van het ontmoetingscentrum (voormalig Plats gebouw) dat wordt getransformeerd naar een bruisend kloppend hart voor het lokale verenigingsleven. 2. Planologie: op basis van juist ruimtegebruik ontstaat een compacter en vitaal centrum waarbij afstemming in de regio plaatsvindt. Herbestemming en invulling geven aan de lokale transformatieopgave heeft hierbij prioriteit. 3. Bereikbaarheid: de komende jaren wordt ingezet op een verbeterde algehele ontsluiting en infrastructuur van het centrum. 4. Activering centrum: op basis van draagvlak wordt samen met betrokken stakeholders toegewerkt naar structurele samenwerking. 5. Ontwikkeling monument De Valk: de ontwikkeling van een foodmarkt met aanverwante functies die leidt tot een versterking van algehele centrumstructuur.

Het Programma Centrum Echt geeft invulling aan de gedachte van Cittaslow. Cittaslow is het internationale keurmerk voor gemeenten die op het gebied van leefomgeving, landschap, streekproducten, gastvrijheid, milieu, infrastructuur, cultuurhistorie en behoud van identiteit tot de top behoren. Cittaslow Nederland is het netwerk van alle gemeenten in Nederland met het Cittaslow

Bestemmingsplan "Centrum Echt" (vastgesteld)

53

keurmerk. De gemeente Echt-Susteren is aangesloten bij dit netwerk. Door zich aan te sluiten bij het Nederlandse Cittaslow netwerk, werkt de gemeente samen om de kwaliteit van leven te verbeteren door het authentieke te koesteren en nieuwe technieken in te zetten die vooruitgang mogelijk maken.

Relevantie voor het plan Voorliggend bestemmingsplan maakt de vijf pijlers, voor zover ruimtelijke relevant en zoals verwoord in het Porgramma Centrum Echt mogelijk. Ook geeft het bestemmingsplan invulling aan de Cittaslow gedachte. 3.3.3

Welstandsnota Echt-Susteren 2019

Het welstandsbeleid is beschreven vanuit het perspectief, dat de gemeentelijke overheid het publieke belang van een aantrekkelijke gebouwde omgeving dient te behartigen. De overheid grijpt met het welstandstoezicht in in de individuele vrijheid van burgers en ondernemers, omdat de verschijningsvorm van een bouwwerk geen individuele aangelegenheid is. Een bouwwerk maakt deel uit van de publieke ruimte; een voorbijganger wordt hiermee geconfronteerd, of hij dat wil of niet. Een aantrekkelijke, goed verzorgde omgeving is van belang voor het welbehagen en welzijn van de burgers (in de zin van "gebruikers"), maar verhoogt ook de waarde van het onroerend goed en versterkt het vestigingsklimaat. Het welstandstoezicht dient hieraan, in alle openheid, een bijdrage te leveren. De welstandscriteria in deze nota dienen dan ook om bouwplannen (in de aangewezen "welstandsplichtige gebieden" en gebieden met een beeldkwaliteitsplan) te laten voldoen aan de beoogde kwaliteit. Initiatiefnemers en ontwerpers kunnen ze gebruiken als een opstap naar betere plannen. De welstandscriteria vormen de kern van het welstandsbeleid. Ze vormen het door de gemeenteraad vastgesteld kader, waarbinnen burgemeester en wethouders en de Omgevingscommissie MER de welstandsbeoordeling uitvoeren.