Document · PDF

3. 201661158-Voorjaarsnota gemeente Duiven 2024

Raadsavond 2 juli 2024, gemeente DuivenBij agendapunt: Voorjaarsnota 2024 gemeente Duiven24.430 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Om de taken van de WSOB (Wet Stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen) en de toekomstige Zorgplicht (vanaf 2025) uit te kunnen voeren, heeft de bibliotheek een stabiele financiële basis nodig. De gemeente Duiven staat (net als de andere Liemerse gemeenten) op dit moment laag op de ladder van financiering tov de landelĳke cĳfers (€ 11,81 per inwoner tov € 26,25 per inwoner als landelĳk gemiddelde). Daardoor kan lang niet alles worden uitgevoerd wat vanuit de wet en de netwerkagenda gewenst is. Gezien de versterkingsoperatie die vanuit het rĳk is opgezet zou de gemeente moeten investeren in de bibliotheek om o.a. de achterstanden te verkleinen en laaggeletterdheid omlaag te brengen (14% van de bevolking is laaggeletterd). Om gelĳk op te trekken met de Liemerse gemeenten is het voorstel om de structurele subsidie aan de bibliotheek te verhogen met € 94.611 waarbĳ de financiering omhoog gaat naar € 18,61 per inwoner. 2.4.c Budget SHO De Stichting Activiteiten Horsterpark, HOPE XXL en DE OGTENT (verder te noemen: SHO) heeft voor 2024 € 190.844 subsidie toegekend gekregen [raadsbesluit 26-03-2024]. Deze is gebaseerd op de meerjarige overeenkomst welke tot en met 2023 liep; bestaande uit een basissubsidiebedrag [€ 138.000 + indexatie) en een medemogelĳkmaakbedrag (€ 47.000). De basissubsidie is opgenomen in de begroting tot en met 2028.

De subsidie voor het mede mogelĳk maken is begroot tot en met 2024. We stellen voor om deze subsiide te verlengen tot en met 2026. Daarna vervalt het medemogelĳkmaakbedrag. 2.4.d Voorzieningen en projectleiding Blĳfwĳk In Duiven werkt een aantal partners samen rondom het Eilandplein aan een Blĳfwĳk. Dit is een wĳk waar mensen een leven lang kunnen blĳven wonen, een wĳk waar alle voorzieningen aanwezig zĳn voor mensen die kwetsbaar en/of hulpvragend zĳn. Denk aan aangepaste voorzieningen in huis, fysiek in de wĳk en diensten afgestemd op de behoeften van inwoners. Het doel is niet dat mensen nooit meer verhuizen, maar wel dat ze in de wĳk kunnen blĳven wonen. Het droomscenario is dat zorg, woningbouwcorporaties, welzĳn en gemeente met elkaar werken aan leefbaarheid, zorg en vitaal deelnemen. De basis hiervoor is in de wĳk aanwezig. De gemeente werkt aan verdere samenwerking en een afgestemd aanbod en financieringsstromen. De gemeente onderzoekt mogelĳkheden om te experimenteren met de Wmo, Wlz en zorgverzekeringswet op de Blĳfwĳk zodat toegankelĳkheid van voorzieningen door domein

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

overstĳgende samenwerking verbetert. Ook als er straks onvoldoende handen in de zorg zĳn en onvoldoende verpleeghuizen. Concreet kan dit kostenstĳging tot gevolg hebben; om inwoners langer thuis te kunnen laten wonen, zal meer aanspraak gedaan worden op de Wmo en woningaanpassingen in plaats van op de Wlz. Dit vraagt een tĳdelĳke, maar naar schatting forse investering voor Duiven. Voorbeeld is het realiseren van een scootmobielpool in de wĳk, waardoor inwoners samen van een scootmobiel gebruik kunnen maken. Op termĳn levert dit ‘winst’ op, maar het vraagt voor nu een investering. Om de aansluiting met de zorgpartners (Vivare, Liemerĳe, zorgverzekeraars en Woonzorg Nederland) te verstevigen en de financieringsstromen op elkaar af te stemmen, is een projectleider aangetrokken. Deze wordt samen met de partners gefinancierd. De gemeente schat in dat onze cofinanciering neer komt op € 25.000 voor 2025. 2.4.e Accommodatiebeleid Met het accommodatiebeleid legt de gemeente een koppeling tussen de beleidsvelden in het sociaal domein en sport en de benodigde huisvesting. Om de vastgoedinvesteringen te beschermen heeft de gemeente perspectief nodig wat er met accommodatiebeleid opgehaald en vastgesteld wordt. De gemeente verwacht naar de toekomst toe een efficiënter ruimtegebruik. Voor het opstellen van dit beleid is eenmalig een bedrag van € 46.000 nodig.

2.4.f Realisatie hangplekken De realisatie van hangplekken voor jongeren in de gemeente Duiven is van essentieel belang voor het bevorderen van sociale cohesie, het verminderen van overlast en het creëren van een positieve relatie tussen jongeren en de gemeente. In de dorpsgesprekken met jongeren van 12 jaar en ouder is deze wens stevig geuit. Door gebruik te maken van voorbeelden van succesvolle implementaties elders, een doordacht stappenplan en voldoende financieringsmogelĳkheden, kan de gemeente Duiven deze doelen realiseren. Door nauw samen te werken met jongerenwerk kan de gemeente Duiven ervoor zorgen dat de hangplekken niet alleen worden gerealiseerd, maar ook succesvol worden ingezet als ontmoetingsplekken en sociale hubs voor jongeren in de gemeente. Voor de realisatie en inrichting van hangplekken is een eenmalig werkbudget nodig van € 50.000. Hiermee geeft de raad het college de mogelĳkheid om na gedegen onderzoek aan de slag te gaan. Het budget hoeft uiteraard niet volledig benut te worden. Het eventuele onderhoud zal in de toekomst opgenomen worden, bĳvoorbeeld bĳ het onderhoud van ‘speel- en hang voorzieningen’ in de wĳken. Het gevraagd bedrag kan toegevoegd worden aan de post jeugd en jongerenwerk (2025) onder noemer “inrichten ontmoetingsruimten jeugd’. Dekking voor dit bedrag komt uit de onderbesteding van diezelfde posten in 2023 (ruim € 80.000) en 2024.

Dat geld is in het resultaat 2023 meegenomen en in de Algemene Reserve gestort. Deze eenmalige investering kan daarom vanuit de algemene reserve gedekt worden. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen. 2.4.g Procesmanager Sociaal Domein De transformatie in het Sociaal Domein is al een aantal jaren aan de gang. Na de decentralisatie in 2015 is deze in gang gezet en met het beleidskader Samen Sterk (2020) zĳn de kaders hiervoor door de gemeenteraad vastgesteld. In het derde kwartaal van 2023 heeft een oplevering hiervan plaatsgevonden, waarna we aan de slag gegaan zĳn met het vervolg in de vorm van een uitvoeringsprogramma en een strategische visie en missie. In het coalitie akkoord is herĳken van het Sociaal Domein opgenomen als een belangrĳke opgave. De coalitie wil het omzien naar elkaar in de samenleving bevorderen (o.a. door burenhulp) en daarmee het beroep op maatwerkvoorzieningen verkleinen. Gelet op de demografische ontwikkelingen en de toenemende zorgvraag hebben de investeringen van de afgelopen jaren in het voorliggend veld nog niet geleidt tot lagere uitgaven op de maatwerkvoorzieningen.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

De uitgaven nemen nog steeds toe. Om deze ombuiging in de samenleving en in financiële zin te realiseren is een samenhangende programmatische aanpak nodig. Daarbĳ moeten samenhangende keuzes gemaakt worden die moeten leiden tot een toekomstbestendig Sociaal Domein. Keuzes over de rol en inzet van de gemeente en de samenleving, keuzes die moeten leiden tot lagere uitgaven voor maatwerkvoorzieningen en keuzes op in wat we als gemeente doen en laten. Die aanpak kan niet binnen de huidige bezetting vormgegeven worden en vraag om extra inzet en expertise. Daarom wordt voorgesteld voor 3 jaar – samen met Westervoort- een programmamanager aan te stellen voor het Sociaal Domein die de opdracht krĳgt om een samenhangende aanpak te formuleren hiervoor. Deze samenhangende aanpak omvat zowel de beleidsinhoud als financiën en bedrĳfsvoering en verbindt de diverse onderdelen die nu al worden voorbereidt in het kader van Samen Sterk. Voor beide gemeenten samen zou de inzet 32 uur per week zĳn. Het aandeel van Duiven in de kosten is voor 2024 € 44.100 en voor 2025 en 2026 € 88.200. 2.4.1 Overige activiteiten De gemeente werkt ernaar toe dat meer jongeren naar school gaan, een startkwalificatie behalen en een duurzame plek op de arbeidsmarkt vinden.

Dit gebeurt vanuit bestaande financiële middelen voor Regionaal Bureau Leerlingzaken, die beschikbaar zĳn gesteld vanuit de Modulaire Gemeenschappelĳke Regeling (MGR). 2.4.2 Welke externe partĳen dragen hieraan bĳ? BVO-DRAN Als gevolg van gestegen brandstofprĳzen en hogere cao-lonen stĳgt de bĳdrage van Duiven aan vervoersorganisatie BVO-DRAN (beter bekend onder de naam Avan). Vanuit de transformatieagenda Samen Sterk wordt ingezet op het versterken van het aanbod van vervoer in de sociale basis zodat minder vervoer vanuit het sociale vangnet (Avan) nodig is. Met name Graag Gedaan en de Plusbus zĳn belangrĳke vormen van vervoer in de sociale basis. Het aanbod van de Plusbus wordt verruimd. Daarnaast wordt ingezet op communicatie om inwoners meer bewust te maken van het vervoersaanbod in de sociale basis. Hierdoor lĳkt de bestaande bestemmingsreserve afdoende en is aanmelding niet nodig. MGR De MGR is een Modulaire Gemeenschappelĳke Regeling die verantwoordelĳk is voor het inrichten en uitvoeren van de aanbestedingen van de regionale zorg en de inkoop en contractering van bovenregionale zorg. Zĳ dragen zorg voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördineren volwasseneducatie. Daarnaast geven zĳ vorm en inhoud aan het werkgeverschap voor SW-medewerkers en plaatsen zĳ werkzoekenden bĳ werkgevers uit de omschreven doelgroepen.

De MGR voert sinds 2022 het contractbeheer en contractmanagement van inburgeringstrajecten uit. VGGM Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) werkt voortdurend aan publieke veiligheid en gezondheid. De VGGM is de wettelĳk aangewezen hulporganisatie voor onder meer volksgezondheid en veiligheid. De VGGM beschik over de kennis en ervaring waar de gemeente Duiven niet over beschikt en ambtelĳk niet structureel kan aantrekken. Ze verzorgen onder andere het vaccinatiebeleid, geven voorlichtingen op het gebied van gezondheid, denken mee over gebiedsinrichting, etc. Momenteel heeft de VGGM, waaronder de GGD valt, te kampen met problemen die in de tĳd van corona zĳn opgeschoven. Om de dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren is er besloten om het financiële kader te verruimen voor 2024.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Het komende jaar wordt er onderzocht wat er de komende jaren aan financiën nodig is om de taakuitvoering van de GGD op niveau te houden. Santé Partners Santé Partners is een belangrĳke lokale partner die o.a. het opbouwwerk verzorgt. Samen met MEE zĳn deze organisaties onmisbaar in de realisatie van een betere toegang. Er wordt daarnaast samengewerkt met lokale belangenbehartigers zoals wĳk- en dorpsraden en wĳkverenigingen in de gemeente Duiven. 2.5 Wat gaat het kosten? Saldi 2024-2028 programma Maatschappĳ Nieuwe activiteiten Speerpunten: Poort voor de poort Totaal speerpunten Wensen/Keuzes: 2.4.a Kunstgrasveld Groessen 2.4.b Kunstwerk! Bibliotheek Liemers 2.4.c Budget SHO 2.4.d Projectleider Blĳfwĳk 2.4.e Accommodatiebeleid 2.4.f Realisatie hangplekken 2.4.g Procesmanager Sociaal Domein Totaal wensen/keuzes Autonome ontwikkelingen: 2.5.1.a Wmo maatwerkvoorzieningen 2.5.1.b Jeugdzorg individuele voorzieningen 2.5.1 a+b Inzet stelpost Prĳsstĳgingen 2.5.1.c Bestuursopdracht RSD 2.5.1.c Kostenstĳging RSD 2.5.1.d Aanstellen Wmo consulenten 2.5.1.d Nieuwe aanvragen AVHO 2.5.1.e Onderwĳsachterstandenbeleid 2.5.1.e Rĳksuitkering OAB 2.5.1.f SPUK Wet Inburgering 2.5.1.f Inburgeringskosten 2.5.1.g Doelgroepenvervoer 2.5.1.h Plusbus 2.5.1.i GRHVOL 2.5.1.j 80 jaar vrĳheid 2.5.1.k Cultuur en Erfgoedpact 2.5.1.l Onderhoud openbaar groen 2.5.1.m Participatiebudgetten 2.5.1.n Subsidie

versterken bibliotheekvoorziening 2.5.1.n SPUK lokale bibliotheekvoorziening 2.5.1.o 2 noodlokalen IKC Remigius 2.5.1.p Herziening IHP

2024

2025

2026

94.611

44.100 138.711

94.611 47.000 25.000 46.000 0 88.200 300.811

1.325.000

2027

2028

0 94.611 47.000

0 94.611

88.200 229.811

94.611

1.557.000

1.747.000

1.940.000

2.135.000

2.114.000

2.548.000

-422.000 304.845 pm 13.251 4.096 506.704 -506.704 -520.891 520.891 -224.000 17.000 -220.000 10.000 0 205.000 -37.500

-418.000

-358.000

-322.000

pm 26.502 8.192 506.704 -506.704

pm 26.502 8.192

-264.000 17.000

17.000

0 0 205.000

92.000 -92.000 61.216 70.000

21.250

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

2.5.1.q Gymonderwĳs 2.5.1.r Aanbesteding onderhoud openbaar groen Investeringskredieten: 2.5.2.a Renovatie veld1 MHC Westerduiven Totaal autonome ontwikkelingen Saldo programma 2

97.500

25.000

-25.000

97.500

4.291.194 4.521.005

4.520.194 4.614.805

4.715.194 4.809.805

16.000 3.343.408 3.482.119

3.789.444 4.090.255

Bedragen in €

2.5.1 Autonome financiële ontwikkelingen 2.5.1.a Wmo maatwerkvoorzieningen Naast de normale jaarlĳkse indexering (volgens de systematiek van de Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland) is er door landelĳke en regionale ontwikkelingen een extra stĳging vanaf 1 april 2024 in de tarieven voor de zorgproducten vanaf 2024 voor Wmo. Deze tariefstĳging zorgt voor een forse stĳging in de uitgaven. U bent hierover al geïnformeerd via een kennisgeving in maart 2024. Rekening houdend met overige ontwikkelingen, zoals stĳging aantal cliënten door vergrĳzing, afschaffing algemene voorziening en nieuw normenkader, stellen wĳ voor de uitgaven in de begroting bĳ te ramen met de volgende bedragen: • Indexering: structureel € 325.000 bĳramen vanaf 2024, dekking komt gedeeltelĳk uit stelpost Prĳsstĳgingen. • Extra tariefstĳging + overige ontwikkelingen: 2024 2025 2026 2027 2028

1.000.000 1.232.000 1.422.000 1.615.000 1.810.000

2.5.1.b Jeugd individuele voorzieningen Naast de normale jaarlĳkse indexering (volgens de systematiek van de Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland) is er door landelĳke en regionale ontwikkelingen een extra stĳging in de tarieven voor de zorgproducten vanaf 2024 voor Jeugdzorg. Deze tariefstĳging zorgt voor een forse stĳging in de uitgaven. U bent hierover al geïnformeerd via een kennisgeving in maart 2024. Rekening houdend met de gestegen uitgaven van afgelopen jaren en de prognose stellen wĳ voor de uitgaven in de begroting bĳ te ramen met de volgende bedragen: • Indexering: structureel € 538.000 bĳramen vanaf 2024, dekking komt gedeeltelĳk uit stelpost Prĳsstĳgingen. • Extra tariefstĳging + overige ontwikkelingen: 2024 2025 2026 2027 2028

1.576.000 2.010.000 2.010.000 2.010.000 2.010.000

2.5.1.c Regionale Sociale Dienst (RSD)

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Ook voor de RSD verwacht de gemeente vanaf 2025 een toename in de kosten door indexering, het gaat hierbĳ om de exploitatiekosten. De te verwachte hoogte van de stĳging kan nog niet worden vastgesteld, de (meerjaren)begroting RSD vanaf 2025 wordt begin juni 2024 verwacht. De te verwachten kostenstĳging zal dan worden meegenomen in de meerjarenbegroting van de gemeente Duiven. Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst de Liemers (RSD) 2024-2026 In de Voorjaarsnota 2023 was de aankondiging van de nieuwe bestuurlĳke opdracht RSD al opgenomen. Deze is inmiddels op 1 januari 2024 ingegaan, na goedkeuring van de Raad op 14 november 2023. Er is akkoord gegaan met de kosten voor 2024, 2025, 2026 ad € 394.845 per jaar. Daarbĳ is tevens het besluit genomen om het benodigde budget a € 304.845 bĳ de Voorjaarsnota van 2024 beschikbaar te stellen, voor 2024, 2025 en 2026. Dit benodigde bedrag is lager vastgesteld dan de verwachte kosten omdat er een besparing op de uitkeringslasten van € 90.000 per jaar wordt gegenereerd. In de latere jaren wordt de complete investering op deze wĳze terug verdient. 2.5.1.d Aanstellen 14,4 uur Wmo-consulenten per 1 juli 2024 Vanaf juli 2024 zet de gemeente de algemene voorziening huishoudelĳke ondersteuning om in een maatwerkvoorziening huishoudelĳke ondersteuning. Inwoners kunnen gebruik blĳven maken van de algemene voorziening totdat hun verwĳzing afloopt.

Als zĳ na deze periode nog huishoudelĳke ondersteuning nodig hebben, moeten zĳ opnieuw een melding doen bĳ het Sociaal Loket. Deze meldingen worden vanaf 1 juli 2024 opgepakt door de Wmo-consulenten in plaats van het Sociaal Loket. Om deze omzetting mogelĳk te maken is 11 uur per week extra capaciteit nodig. De WMOconsulenten zitten in functieschaal 9. Bĳ een 36 uur werkweek kost dit € 7.227,92 per maand. Om de omzetting te realiseren is 11 uur aan extra capaciteit nodig. Dit kost € 26.502 per jaar. Om nieuwe aanvragen op te pakken is 3,4 uur extra capaciteit nodig. In 2023 zĳn 70 nieuwe aanvragen voor de Algemene Voorziening Huishoudelĳke Ondersteuning ingediend. Een nieuwe aanvraag behandelen kost een WMO-consulent 2,5 uur. Als het aantal nieuwe aanvragen in 2013 gelĳk blĳft, is per week 3,4 uur extra capaciteit nodig. Dit kost € 8.192 per jaar. 2.5.1.e Specifieke uitkering Onderwĳsachterstandenbeleid De uitkering is bedoeld voor het voorkomen en bestrĳden van onderwĳsachterstanden in de Nederlandse taal. Over het jaar 2024 ontvangt de gemeente een bedrag van € 506.704. De regeling loopt tot en met 2026. Voor de jaren 2023 tot en met 2026 kan er per jaar aan Rĳksuitkering worden bĳgeraamd. De gelden worden grotendeels besteed aan peuteropvang voor peuters met een risico op (onderwĳs)achterstanden. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen.

2.5.1.f Specifieke uitkering Wet Inburgering De uitkering (in 2024 is een bedrag van € 520.891 ontvangen) is bedoeld ter dekking van voorzieningen, niet zĳnde uitvoeringskosten. Na afloop van ieder jaar moet verantwoording plaatsvinden aan het Rĳk en vindt er een afrekening plaats. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. 2.5.1.g Doelgroepenvervoer Met de voorjaarsnota 2023 is er nog vanuit gegaan dat voor de jaren 2024 en 2025 de kosten voor doelgroepenvervoer fors zouden stĳgen en de reserve Doelgroepenvervoer gebruikt zou worden als dekking. Volgens de gewĳzigde begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2028 zal dit niet het geval zĳn. Voor het jaar 2023 de gemeente al dat de uitgaven een stuk lager uitvielen. Dit was het gevolg van de inzet van de Plusbus en minder instroom in het leerlingenvervoer. Ook werd er vanuit gegaan dat er Coronaeffecten zichtbaar waren en deze zouden herstellen, waardoor meer mensen weer gebruik gingen maken van het doelgroepenvervoer. Dit is niet het geval gebleken. Voor de jaren 2024 en 2025 zullen hierdoor de kosten lager uitvallen. Voor de jaren 2026 t/m 2028 ziet de

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

gemeente juist weer een stĳging in de uitgaven. Dit komt door de zero-emissie doelen die gesteld zĳn, de nieuwe contracten die ingaan en de te verwachtten indexaties. De gemeente stelt dan ook voor om onze begroting naar beneden bĳ te stellen voor de jaren 2024 en 2025 en de reserve Doelgroepenvervoer te gebruiken voor de jaren 2026-2028 indien nodig. Voor 2024 gaat het om een bedrag van € 224.000 en voor 2025 om een bedrag van € 264.000. 2.5.1.h Plusbus De Plusbus is een voorliggende voorziening die voor het overgrote deel door vrĳwilligers mogelĳk wordt gemaakt. Inmiddels zĳn er 39 vrĳwilligers actief, hierdoor kan de Plusbus nog breder worden ingezet. De gemeente ziet dat in Duiven veel gebruik wordt gemaakt van de Plusbus en de instroom stĳgt, waardoor het subsidiebedrag niet meer toereikend is. Er is een nieuwe verdeelsleutel gemaakt voor 2024 en verder. Duiven dient hiervoor € 17.000 bĳ te ramen. 2.5.1.i Bĳdrage GRHVOL (gemeenschappelĳke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwĳs in de Liemers) De bĳdrage aan de GHRVOL voor het jaar 2024 kan conform de opgestelde begroting 2024 door de GRHVOL worden afgeraamd met een bedrag van € 220.000. Voor het jaar 2025 en verder zal de begroting van de GRHVOL worden verwerkt in de meerjarenbegroting.

2.5.1.j Regionale samenwerking: 80 jaar Vrĳheid De gemeente Duiven heeft sinds het vieren van 75 jaar vrĳheid in 2020 samengewerkt met de regio Achterhoek aan de programma’s ‘Gelderland Herdenkt’ en ‘Gelderland in Vrĳheid’. Het vieren van Vrĳheid is nog steeds een relevant thema. Vanuit de Achterhoek is een waardevol netwerk voor vrĳheid en vrede over de grens ontstaan. Naast de Achterhoekse gemeenten en de Liemers sluiten ook de Duitse buurgemeenten weer aan. Ook het programma 80 jaar vrĳheid draait om grensoverstĳgende samenwerking, het uitwisselen van kennis en informatie tussen de deelnemende gemeenten en het verbinden en ondersteunen van lokale initiatieven. De Regio Achterhoek en Liemers wil deze samenwerking voortzetten en daar incidenteel en structureel geld voor vrĳmaken: incidenteel € 10.000 voor deelname aan een gezamenlĳke activiteit (over onderduikverhalen danwel de Liemers evacuatieverhalen, deze zichtbaar te maken, te verbinden aan de actualiteit en de jeugd en te verwerken in wandel- of fietsroutes). Structureel wordt € 3.000 gevraagd om de regionale samenwerking mogelĳk te maken en voor de toekomst de samenwerking te kunnen continueren. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze structurele wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen.

2.5.1.k Cultuur en Erfgoedpact De gemeenten Zevenaar, Duiven en Westervoort werken sinds 2009 samen binnen de provinciale regeling Cultuur en Erfgoedpact. Met behulp van provinciale subsidie worden diverse culturele en erfgoedactiviteiten georganiseerd met als doel versterking van cultuur- en erfgoededucatie, -participatie en -toerisme in onze regio. Met de merknaam ‘Leven in de Liemers’ krĳgt de samenwerking steeds meer vorm en weten culturele organisaties en verenigingen elkaar steeds beter te vinden. Deze succesvolle samenwerking wil de gemeente voortzetten en borgen voor de toekomst. Jaarlĳks wordt er van gemeenten een bĳdrage verwacht van € 15.000, de provincie verdubbeld dit bedrag zodat er een stevige impuls kan worden gegeven aan cultuur en erfgoed in onze regio. Om dit mogelĳk te maken stelt de gemeente voor om van een aantal budgetten (beeldende-en amateurkunst, overige culturele activiteiten en vormings- en ontwikkelingswerk) voor een klein deel af te ramen en deze samen te voegen tot een budget van € 15.000 voor Cultuur en Erfgoedpact voor 2025 en verder. Dit is budgettair neutraal. 2.5.1.l Onderhoud openbaar groen In 2019 is het onderhoud van het openbare groen aanbesteed middels een Europese aanbesteding. Het contract loopt vanaf 2020 t/m 2023 met 2 jaar optionele verlenging. Het

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

contract gaat uit van een vaste aanneemsom waarbĳ indexering is uitgesloten. Er is besloten om gebruik te maken van de 2 optiejaren in het contract. Door de afgelopen jaren zĳn de prĳzen door onvoorziene omstandigheden fors gestegen. Hierdoor ontstaat er een prĳsverhoging van € 290.000 per jaar. Dit bedrag wordt voor een bedrag € 85.000 gedekt uit het budget dat beschikbaar is gesteld voor onderhoud openbaar groen bĳ vaststelling van IBOR (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte). Het overige deel van € 205.000 moet worden bĳgeraamd. 2.1.5.m Participatiebudgetten De budgetten voor participatie worden momenteel deels niet uitgegeven. Dit komt doordat er onvoldoende formatie binnen 1Stroom is om initiatieven uit de samenleving te begeleiden. Oftewel: budgetten worden deels niet benut en initiatieven uit de samenleving worden niet goed ondersteunt vanuit de gemeente. Daarom wordt in deze voorjaarsnota voorgesteld om een deel van het budget voor participatie dat nu niet wordt uitgegeven, in te zetten voor extra ambtelĳke formatie om burgerinitiatieven goed te kunnen begeleiden. Dit moet ingaan vanaf Q3 2024. Tot die tĳd is het aannemelĳk dat een deel van het budget voor participatie nog niet wordt uitgegeven zoals begroot. Voor Programma 2 levert dit een incidenteel voordeel op van € 37.500. Voor Programma 1 een voordeel van € 7.500.

2.5.1.n Specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorziening In november 2023 heeft de gemeente Duiven een subsidieaanvraag ingediend bĳ het Ministerie van Onderwĳs, Cultuur en Wetenschappen in het kader van de versterking van bibliotheken. Het gaat om een eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen (SPUK). De subsidie is bedoeld voor het verbeteren en doorontwikkelen van de bestaande bibliotheekvoorziening. In maart 2024 is een bedrag toegekend van € 92.000. Het bedrag is inmiddels verleend aan de bibliotheek. 2.5.1.o 2 noodlokalen IKC Remigius Momenteel wordt er volop gebouwd aan de nieuwe school voor IKC de Remigius. Tot het moment dat IKC Remigius de nieuwbouw in gebruik kan nemen heeft ze behoefte aan 2 noodlokalen. In de Najaarsnota 2023 is een bedrag beschikbaar gesteld voor de uitgaven in 2023. Voor 2024 dient er nog een bedrag van € 87.660 beschikbaar te worden gesteld. Stichting Innerwaard neemt hiervan een bedrag van € 26.444 voor haar rekening. Voor 2025 is er nog een bedrag van € 21.250 nodig voor huur, demontagekosten en retourtransport. 2.5.1.p Herziening IHP ( Integraal Huisvestingsplan) In 2019 is er een IHP gemaakt voor Duiven. Deze wordt eens in de 4 a 5 jaar herzien. Er wordt in het IHP ook een koppeling gemaakt met het voortgezet onderwĳs. Hiervoor is eenmalig een bedrag van € 70.000 nodig.

2.5.1.q Gymonderwĳs In de afgelopen jaren is gebleken dat het budget voor het gymonderwĳs als gevolg van het niet indexeren niet meer toereikend is. Daarnaast wordt er ook meer gebruik gemaakt van de gymvoorzieninigen. Hierdoor dient er een bedrag van € 97.500 structureel te worden bĳgeraamd. 2.5.1.r Aanbesteding onderhoud openbaar groen Voor de aanbesteding van het groenonderhoud is voor het jaar 2025 een bedrag van € 25.000 geraamd. Er wordt op dit moment overwogen om het contract niet te verlengen en de werkzaamheden al in 2024 aan te besteden. Hierdoor dient het bedrag van € 25.000 een jaar naar voren te worden gehaald. 2.5.2 Investeringskredieten 2.5.2.a Renovatie veld 1 MHC De Westerduiven

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Voor de zomerstop 2025 staat de renovatie van veld 1 bĳ MHC De Westerduiven op de planning. De keuringsresultaten laten zien dat het veld op dit moment aan de onderkant van de kwaliteitsnorm zit. Dit maakt dat de renovatie naar voren moet worden gehaald. Uitvoering zal plaatsvinden van december 2024 t/m maart 2025. Een deel van het krediet voor de renovatie, welke was gepland voor 2025, zal dan ook naar voren moeten worden gehaald. Het gaat om een bedrag van € 100.000 voor het kunstgras en een bedrag van € 75.000 voor de onderbouw. Een bedrag van € 16.000 aan kapitaallasten zal al in 2025 worden opgenomen in de begroting 2025. Het restant van het krediet, € 415.000, zal in de begroting 2025 worden opgenomen en de kapitaallasten hiervoor vanaf 2026.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Programma 3 Omgeving Inleiding De gemeente Duiven streeft naar het behouden en versterken van een gezonde, veilige, vitale, duurzame, leefbare en aantrekkelĳke leefomgeving. Voor nu én voor de toekomst. Om dit te bereiken heeft de gemeente een omgevingsvisie opgesteld als stip op de horizon voor de fysieke leefomgeving van Duiven, Groessen en Loo in 2040.

De omgevingsvisie sluit aan bĳ nationaal, regionaal en lokaal beleid. De inhoudelĳke basis voor deze omgevingsvisie bestaat uit vier onderdelen: • Historie: de gemeente Duiven heeft een rĳke geschiedenis waar op wordt voortgebouwd. • Richtinggevende waarden: belangrĳk zĳn onder andere de vitale, sterk onderling verbonden inclusieve gemeenschap, de aantrekkelĳke leefomgeving en de uitstekende voorzieningen van de gemeente Duiven. • Ruimtelĳke kwaliteiten: de kenmerken van het landschap, het erfgoed en de manier van wonen in Duiven, Groessen en Loo dragen bĳ aan de ruimtelĳke kwaliteit van de gemeente. • Ontwikkelingen & toekomstperspectief: leidraad voor de toekomst is dat de gemeente ruimte wil bieden aan ontwikkelingen, recht doen aan ruimtelĳke kwaliteiten, maatwerk leveren op basis van de leefomgevingskwaliteiten en zorg dragen voor natuur en milieu. Dit gebeurt samen met alle gebruikers van de leefomgeving. Deze onderdelen zĳn vertaald in een vĳftal ambities met bĳbehorende doelen 2030-2040. Deze thema’s zĳn: A Een Duurzaam thuis; B Gezonde, sociale en veilige leefomgeving; C Vitale economie; D Bereikbaarheid; E Klaar voor de toekomst.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

A. Een duurzaam thuis De lokale woonvraag en bovenlokale vraag uit de regionale woningmarkt Arnhem, waar Duiven onderdeel van uitmaakt, leiden tot de vraag naar nieuwe woonlocaties. In de eerste plaats streven we naar inbreiding. Gelet op de grote woonbehoefte zĳn inbreidingslocaties echter niet meer voldoende. Naast het benutten van de inbreidingslocaties is het noodzakelĳk om op korte termĳn woningen op uitbreidingslocaties te ontwikkelen. Een duurzaam woningaanbod dat aansluit op de wensen en behoeften van de inwoners van de gemeente vraagt om een ander type woningen dan er op dit moment beschikbaar zĳn in Duiven, Groessen en Loo. De verduurzaming van de woonomgeving zal door het Klimaatakkoord verder gestalte krĳgen. Concreet betekent dit het terugdringen van de energiebehoefte en het benutten van duurzame warmtebronnen. Ook klimaatadaptatie zal invloed hebben op de woningen en de openbare ruimte. Dit vraagt om rekening houden met droogte, piekbuien en de behoefte aan koelte. Dit is lokaal gekoppeld aan het programma duurzaamheid met daarin de drie programmalĳnen Klimaat adaptatie, Circulariteit, Energie transitie.

B. Gezonde, sociale en veilige leefomgeving Gezondheid is een randvoorwaarde voor het handelen, de ontwikkelingen en de plannen in de fysieke leefomgeving. We willen in het fysieke domein de gezondheid en veiligheid van inwoners beschermen, bewaken en waar mogelĳk bevorderen en versterken. Ons uitgangspunt is dat een ieder die wil maximaal gezond kan leven en wonen in de gemeente Duiven. Hierbĳ wordt naar een aantrekkelĳke leefomgeving die de inwoners herkennen en waar ze zich thuis voelen nagestreefd. Dit gebeurt samen met inwoners en andere maatschappelĳke partners. Daarnaast vindt de gemeente het belangrĳk dat er aandacht is voor de medemens. Voor het fysieke domein gaat het dan om thema’s als toegankelĳkheid van gebouwen, openbare ruimte en bereikbaarheid. Door de groene leefomgeving te verbinden aan andere maatschappelĳke vraagstukken, zoals klimaatadaptatie en het vergroten van biodiversiteit, is het mogelĳk om een win-winsituatie te creëren.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

C. Vitale Economie Duiven heeft zich in korte tĳd ontwikkeld tot een vitaal-economische gemeente die veel bĳdraagt aan de lokale en regionale werkgelegenheid. Kwaliteiten dienen behouden te blĳven. Dit vereist permanente aandacht voor uitstraling en bereikbaarheid. Het versterken van de lokale economie en voorzieningen houdt de gemeente Duiven vitaal. Zo blĳft de herontwikkeling van het centrum van Duiven, de spoorzone en de locaties voor de combinatie van wonen en werken ook de komende jaren op de agenda staan om de vitaliteit van de gemeenschap en voorzieningen verder te versterken. Hierbĳ wordt de verbinding gelegd met de ontwikkelingen in de agrarische sector, vrĳetĳdseconomie, natuur, biodiversiteit en klimaat.

D. Bereikbaarheid Op lokaal niveau zet de gemeente in op duurzaamheid door te richten op meer lopen, fietsen en gebruik van het openbaar vervoer. Verbeteringen kunnen onder andere worden gezocht op het gebied van verkeersveiligheid, weginrichting, maar ook herkenbaarheid van routes en de bereikbaarheid van het buitengebied. Daarnaast is er aandacht voor de toegankelĳkheid van de openbare ruimte en de bereikbaarheid van voorzieningen voor verkeersdeelnemers met een beperking. Ook houdt de gemeente de doorstroming van het verkeer in de gaten. Op de doorgaande wegen in Duiven en Westervoort is het druk (intensiteiten zĳn hoog). Bĳ de ontwikkeling van inbreidingsen uitbreidingslocaties voor bĳvoorbeeld woningen en bedrĳven is er aandacht voor de impact op de bereikbaarheid en de benodigde ruimte voor aanpassing of uitbreiding van de infrastructuur. Vanuit duurzame mobiliteit en de energietransitie wil de gemeente ontwikkelingen stimuleren. Voor de langere termĳn worden daarin de nationale plannen voor transitie naar duurzame mobiliteit gevolgd. Op deze wĳze behoudt de gemeente een kwalitatieve, schone, duurzame en gezonde leefomgeving.

E. Klaar voor de toekomst

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

De gemeente staat voor tal van uitdagingen. Zo dient de CO2-uitstoot vergaand gereduceeerd te worden, dient de gemeente zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering, is er een grondstoffentransitie nodig naar een circulaire economie en staat de biodiversiteit onder druk. Met andere woorden: de gemeente staat voor complexe opgaven die bĳ voorkeur integraal en in samenhang aangepakt moeten worden. De inzet is gericht op het energieneutraal zĳn van de gemeente in 2050 en in aansluiting is op regionaal en nationaal beleid en wetgeving (Klimaatakkoord/Klimaatwet). Dat vraagt enerzĳds om vergaande energiebesparing en anderzĳds meer opwek van duurzame (hernieuwbare) energie. Ook in de gemeente worden de gevolgen van klimaatverandering gemerkt. Denk alleen maar aan de toename van hoosbuien, periodes van stĳgende temperaturen en toenemende droogte. Hoewel de gemeentelĳke bĳdrage als gemeente aan de klimaatverandering maar relatief bescheiden is, neemte de gemeente de verantwoordelĳkheid voor de gevolgen voor het landschap en onze samenleving. De aanpak is gericht op het realiseren van een veerkrachtig en duurzaam water-, natuur, - en bodemsysteem. Een belangrĳke waarde van de inzet is om daarbĳ de biodiversiteit te behouden. De gemeente geeft het goede voorbeeld door steeds natuur-inclusief te denken bĳ alle beslissingen en investeringen.

Naast de energietransitie en klimaatadaptatie is er een grote opgave in het realiseren van een circulaire economie en het sluiten van de kringlopen. Hierbĳ wordt naar minder afval, meer recycling en hergebruik nagestreefd. Gezien integrale ruimtelĳke ordening steeds belangrĳker wordt, dienen er in relatie tot bodem en ondergrond verschillende disciplines bĳ projecten betrokken te zĳn. Daarnaast moeten beheer en uitvoering van de openbare ruimte veel meer met het beleid van het fysiek domein verbonden worden. Kansen en risico’s in de ondergrond worden zo eerder benut en/of gesignaleerd en betrokken worden bĳ de plan- of beleidsvorming. 3.1 Externe ontwikkelingen Economische ontwikkeling De gemeente wil de lokale en regionale economie verstevigen. Om dat te bereiken, wordt er binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nĳmegen aan de verschillende opgaven samengewerkt. Binnen de Productieve Regio (Economie) wordt dit jaar gewerkt aan een nieuw Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2028 met aandacht voor onder meer vraag naar en aanbod van bedrĳventerreinen, herstructurering en intensivering van bestaande terreinen en netcongestie. De gemeente ziet graag dat onderwĳs, bedrĳfsleven en gemeente intensiever met elkaar samenwerken.

Hier gaat onder meer de Liemerse Ambassade zich de komende jaren nog nadrukkelĳker mee bezighouden in het kader van het Actieplan Liemerse Economische Visie 2024-2026. De belangrĳkste thema’s van de Liemerse Ambassade blĳven logistiek, maakindustrie en vrĳetĳdseconomie inclusief retail. The Economic Board werkt aan het versterken van verbindingen in de regio Arnhem-Nĳmegen vanuit de economische kracht met de nadruk op de samenwerking tussen ondernemers, onderwĳs en overheid. Voor de gemeente Duiven is met name de ontwikkeling van de energiesector van groot belang. De gemeente geeft de laatste kavels uit op bedrĳventerrein De Nieuweling en Synergiepark InnoFase. Daarnaast worden gesprekken gevoerd met ondernemers die zich willen vestigen op Centerpoort-Noord 2, vooruitlopend op de vaststelling van het omgevingsplan door de gemeenteraad, naar verwachting in Q4 2024. In Q2 2024 wordt naar verwachting door de gemeenteraad het bestemmingsplan Graafstaete 2 vastgesteld. Daarna kunnen ook voor dit terrein met belangstellende ondernemers gesprekken worden gevoerd over de mogelĳkheden tot vestiging.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Voor de economische ontwikkeling zĳn ook inspanningen op andere beleidsterreinen van groot belang. Zoals bereikbaarheid, huisvesting, beschikbaarheid van (duurzame) energie en een goed functionerende arbeidsmarkt. De woningnood/-markt Voor veel mensen is het lastig om een woning te vinden die aansluit bĳ hun wensen en (financiële) mogelĳkheden. Ook groeit het aantal huishoudens de komende jaren fors. Daarom moeten er snel meer woningen bĳ komen. Daarnaast staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blĳvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrĳzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blĳvende immigratie. Het aantal huishoudens blĳft door de gezinsverdunning (toename van het aantal 1 en 2 persoonshuishoudens) groeien. Zo zĳn er tot 2040 zo’n 60.000 extra woningen nodig in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nĳmegen (GMR). Ook in de Liemers en in Duiven blĳft het aantal huishoudens groeien en zĳn er veel extra woningen nodig. Het kunnen laten bouwen van deze aantallen woningen is een stevige opgave waar ook in regionaal verband hard aan wordt gewerkt. In 2020 zĳn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio, provincie Gelderland en Rĳk met de 1e Woondeal een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Landelĳk heeft deze opgave sindsdien steeds meer aandacht en prioriteit gekregen.

Het Rĳk heeft in 2022 met alle provincies afspraken gemaakt over de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven dat hiervan minimaal 2/3e deel betaalbaar is. Om dat te realiseren neemt het Rĳk de regie op de volkshuisvesting en de woningbouw met de Nationale Woon en Bouwagenda en het programma een thuis voor iedereen. Er zĳn prestatieafspraken gemaakt met provincies en corporaties, er is in 2023 een nieuwe Woondeal 2.0 afgesloten en is de GMR vanwege de benodigde schaalsprong, op het gebied van verstedelĳking, aangewezen als NOVEX ontwikkelgebied. Er wordt door het Rĳk ook gewerkt aan nieuwe wetgeving (Wet versterking regie volkshuisvesting). De opgaven voor de versnelling van de woningbouw zĳn dus groot maar onder meer door de oorlog in Oekraïne, de in 2022 en 2023 fors gestegen bouwkosten, een blĳvend gebrek aan personeel, de toenemende uitdaging rondom netcongestie en het ontbreken van middelen om onrendabele toppen af te dekken maakt het realiseren van de noodzakelĳke stevige betaalbare woningbouwopgave tot een grote uitdaging. Uitgebreide producentenverantwoordelĳkheid (UPV) wegwerpplastic, inkomsten zwerfafval Sinds 2023 betalen producenten van kunststofproducten voor eenmalig gebruik mee aan de aanpak van zwerfafval door gebiedsbeheerders.

Producenten moeten een deel van de kosten vergoeden die gemeenten en andere gebiedsbeheerders maken voor het opruimen, vegen en transport naar de verwerking van deze stromen in het zwerfafval. Ook kosten voor bewustwording en gedragsbeïnvloeding vallen onder de UPV. Beleidsontwikkeling, monitoring en handhaving vallen buiten deze UPV-zwerfafvalvergoeding. Gemeenten ontvangen de vergoeding achteraf voor reeds gemaakte kosten. Op 1 juni 2024 zal de hoogte van de vergoeding gepubliceerd worden waarna voor 1 november 2024 de vergoeding uitgekeerd zal worden voor kosten die gemaakt zĳn in 2023. De vergoeding wordt jaarlĳks via deze cyclus uitgekeerd. Er is geen einddatum voor deze regeling. De vergoeding is niet belastingplichtig, hoeft niet aangevraagd of verantwoord te worden en zal aangekondigd worden in de circulaires Netcongestie Het elektriciteitsnet zit (bĳna) vol en dat heeft consequenties voor zowel de levering van stroom als de teruglevering. Het Duivens elektriciteitsnet zit ongeveer als volgt in elkaar: Tennet levert aan een zogenaamd ‘onderstation’ hoogspanning. Op dit onderstation wordt de elektra omgezet naar middenspanning van waaruit het gedistribueerd naar de woonwĳken/bedrĳventerreinen en waar het in zgn middenspanningsruimtes wordt omgezet naar laagspanning.

Alle woonwĳken/bedrĳventerreinen in Duiven, Montferland (deels) Westervoort en Zevenaar worden gevoed vanuit ‘onderstation Zevenaar’. Dat onderstation zit bĳna vol, zo vol dat naar het zich nu laat aanzien niet alle ruimtelĳke plannen, in de periode heden tot en met 2030, in

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

de vier gemeenten gerealiseerd kunnen worden. Er zullen dus keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes tussen gemeenten onderling (welke gemeente krĳgt hoeveel restruimte) en keuzes binnen de gemeenten (welk plan wordt gerealiseerd en welk plan wordt getemporiseerd). Op moment van dit schrĳven is niet duidelĳk hoeveel restruimte er exact op het onderstation aanwezig is. Wel is de gemeente al in gesprek met de betrokken gemeenten en Liander over het verdelingsvraagstuk. NB dit is een zeer dynamisch dossier waarin informatie elkaar snel opvolgt en/of verouderd. Het college beraadt zich nog op de wĳze waarop wĳ de gemeenteraad hier goed over blĳven informeren. Nationaal Programma Landelĳk Gebied (NPLG)/ Vitaal Landelĳk Gebied Gelderland (VLGG) en Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX)GPLG) Blĳvende oplossingen voor opgaves als natuur (waaronder stikstof), waterkwaliteit en klimaat. Dat is het doel van het Nationaal Programma Landelĳk Gebied (NPLG). Door in een gebiedsgerichte aanpak maatregelen voor natuur, klimaat, bodem en water slim te combineren, is de verwachting dat de natuur hersteld en er meer ruimte komt voor vergunningverlening. Onderdeel van het NPLG zĳn afspraken tussen Rĳk en provincies over hoe de opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur, ruimtelĳk goed kunnen worden ingepast.

Het Rĳk vraagt hiervoor een ruimtelĳk voorstel van iedere provincie. De provincie Gelderland heeft in december 2023 een ruimtelĳk voorstel vastgesteld. Dit ruimtelĳk voorstel is opgebouwd uit de Regio Arrangementen van de 7 regio’s in Gelderland. Een van de regio’s is onze Groene Metropoolregio. In het Regio Arrangement worden door provincie, regio’s, gemeenten en waterschappen afspraken gemaakt over het gezamenlĳk perspectief voor hoe we al deze opgaven in samenhang aanpakken. In het NPLG heeft het Rĳk per provincie doelen gesteld voor natuur, stikstof, water en klimaat. De opdracht van het Rĳk aan de provincies is om te komen met een gebiedsplan over hoe deze doelen bereikt gaan worden. De Provincie Gelderland gaat dit doen via het gebiedsprogramma Vitaal Landelĳk Gebied Gelderland (VLGG). In dit Gelderse gebiedsprogramma (VLGG) zĳn naast de NPLG-thema’s een vitale en duurzame landbouw en duurzame verstedelĳking van essentieel belang, denk aan economie (bedrĳvigheid), bouwen, wonen en mobiliteit. Hier ligt voor de Groene Metropoolregio (de GMR) dan ook de verbinding met de Verstedelĳkingsstrategie en het Regio Arrangement. De verstedelĳkingsstrategie, verstedelĳkingsconcept en de verstedelĳkingsafspraken zĳn een belangrĳke basis geweest voor ons Regio Arrangement.

NOVEX Binnen de Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX) zĳn 17 NOVEX-gebieden aangewezen waarin Rĳk en regio langjarig samenwerken aan complexe, vaak gestapelde opgaven in deze gebieden. De GMR behoort samen met de Regio Foodvalley (FV) tot deze 17 Novex-gebieden. De grote ruimtelĳke transities in deze gebieden vragen om een NOVEX-uitvoeringsagenda en ontwikkelperspectief. Het ontwikkelperspectief bouwt voort op de verstelĳkingsstrategie, het Regioarrangement, VLGG, de Regionale EnergieStrategie (RES) en de Gelderse Energie Infra Structuur (GEIS) en is onderdeel van het Ruimtelĳk voorstel van de Provincies Gelderland en Utrecht. Het ontwikkelperspectief NOVEX Arnhem Nĳmegen Foodvalley is opgebouwd langs drie hoofdopgaven: • Realiseren van een schaalsprong in verstedelĳking met oog voor leefomgeving. • Realiseren van natuurherstel en een robuust watersysteem. • Realiseren van een transitie in het landelĳk gebied. Eind 2023 is het NOVEX-Ontwikkelperspectief opgesteld voor onze regio en vastgesteld door de Colleges van burgemeesters en wethouders in de GMR en FV. In de NOVEX uitvoeringsagenda staan de maatregelen die nodig zĳn om de gemeentelĳke opgaven te realiseren. Over een deel van deze maatregelen zĳn al afspraken met elkaar gemaakt (Bestuurlĳke afspraken verstedelĳking in 2022). Over een deel van deze maatregelen moeten nog nadere afspraken worden gemaakt.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Dit gebeurt in de NOVEX uitvoeringsagenda. Dit is een gezamenlĳke agenda van Rĳk, provincies, regio’s en waterschappen. De uitvoeringsagenda wordt in 2024 opgesteld. Gebiedsprogramma Liemers In de Liemers zĳn vanuit de verstedelĳkingsstrategie (nu NOVEX) in een gebiedsprogramma doelen vertaald naar concrete acties/ maatregelen met een prioritering voor de korte en lange termĳn. In 2024 ligt de prioriteit bĳ het onderzoeken van de mogelĳkheden voor woningbouw in de spoorzones (Westervoort, Duiven, Zevenaar en Didam). Dit is nodig om de toekomstige woningbouwopgave tot 2040 te kunnen uitvoeren (inbreiding zoveel mogelĳk boven uitbreiding). Daarnaast ligt er een ambitie om de groenblauwe gebieden en structuren binnen en buiten de stedelĳke zone te versterken en deze nog meer met elkaar verbinden. Hiermee moeten de landschapswaarden overal in de stedelĳke zone nabĳ zĳn en kunnen bĳdragen aan een goed woon en leefklimaat, de energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en gezondheid. Specifiek voor het Broek wordt ingezet op versterking van de landschapsstructuren, groen-blauw in combinatie met een vitale en toekomstbestendige landbouwsector en een aanpak droogte.

Daartoe onderscheiden we in de Liemers in grote lĳnen 3 zones: • Het Liemers Broek (zone boven de A12) à aanpak via VLGG • De Stedenband (Westervoort-Didam) à aanpak via NOVEX • Het buitendĳksgebied (van Spĳk tot Doesburg) à aanpak via IRM en PAGW

3.2 Wat willen we bereiken? Programmadoel In Duiven is het goed leven, wonen en werken. De gemeente wil werken aan een aantrekkelĳke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Er is ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

De thema’s uit de omgevingsvisie zoals beschreven in de inleiding van dit hoofdstuk sluiten aan bĳ dit programmadoel. Toelichting De aanwezigheid van werkgelegenheid, de kwaliteit van de werk-, woon- en leefomgeving, de mogelĳkheid tot ontmoeting en het creëren van verbondenheid in de buurt, het realiseren en behouden van maatschappelĳke voorzieningen, hebben uiteindelĳk effect op de positieve gezondheid van de inwoners. De gemeente zet hier steeds meer op in bĳ de werkwĳze en aanpak en de belangrĳke keuzes die gemaakt worden. De gemeente wil de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrĳventerreinen als in de winkelgebieden. Zo is de gemeente in staat om te zorgen voor behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau. Het is daarbĳ belangrĳk om de regionale vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en het beroepsonderwĳs op elkaar af te stemmen. Ook is het streven om potenties in de vrĳetĳdseconomie verder te benutten. Voor een goed ondernemings- en vestigingsklimaat zĳn duurzaamheid en bereikbaarheid van Duiven belangrĳke randvoorwaarden. De gemeente wil bĳdragen aan een aantrekkelĳke en duurzame leefomgeving in Duiven, Groessen, Loo en het buitengebied. Hierbĳ gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. Uitbreidings- en inbreidingslocaties dienen gerealiseerd te worden.

De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbĳ passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-)waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelĳke ontwikkelingen en behoefte. De gemeente stimuleert en faciliteert en is hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrĳven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Duiven. Hierbĳ heeft de gemeente een verbindende rol. Hoofddoelen De hoofddoelen van programma 3 hebben samenhang in de Omgevingswet. De Omgevingswet is als het ware de kapstok. Het proces rondom de omgevingswet is weergegeven in het eerste speerpunt. De thema’s uit de omgevingsvisie vormen de basis voor de overige speerpunten. Deze thema’s zĳn: A. Een Duurzaam thuis; B. Gezonde, sociale en veilige leefomgeving; C. Vitale economie; D. Bereikbaarheid; E.Klaar voor de toekomst. 3.3 Wat gaan we daarvoor doen?

A. Een Duurzaam thuis

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.A.1 Doel

Toelichting

Risico’s

Planning

Uitvoeren Woonvisie/Versnellen woningbouw De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Duiven, Groessen en Loo sluiten aan bĳ de behoefte, initiatieven en ontwikkelingen in de samenleving. Voor de nieuwe buurten en wĳken werkt de gemeente aan een goede mix van betaalbare huur- en koopwoningen voor met name jongeren, ouderen en één -, en tweepersoonshuishoudens. Dit draagt bĳ aan het behouden van een aantrekkelĳke en duurzame leef- en woonomgeving en voldoende aanbod van betaalbare woningen. Met het vaststellen van de Woonvisie 2021-2030 heeft de gemeente weer een actievere en proactieve houding gekregen in de uitvoering van het gemeentelĳk woonbeleid. De noodzaak voor deze houding is inmiddels via de Nationale Woon en Bouwagenda, het programma een duurzaam thuis en de nieuwe Woondeals ook op rĳks-, provinciaalen regionaal niveau vorm gekregen voor het langer zelfstandig thuis wonen, de grote (betaalbare) woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen, bevestigd. In de Woonvisie is een groot aantal doelen voor de komende jaren benoemd. Deze zĳn na de evaluatie van de Woonagenda 2021-2022 voor de jaren 2023-2024 concreet gemaakt in de Woonagenda 2023-2024.

Voor de jaren 2025-2026 zal op basis van de Woonvisie en nieuw Rĳksbeleid een nieuwe Woonagenda worden opgesteld. Om aan de grote behoefte aan woningen te kunnen voldoen moet er flink worden doorgepakt op de reeds in beeld zĳnde woningbouwlocaties, wordt er afgestapt van het fenomeen reserve locatie en als het haalbaar is, worden er zo snel mogelĳk flexwoningen gerealiseerd op de Biezenkampen. De gemeente bouwt naar behoefte de juiste woning op de juiste plek op het juiste moment. De grootste opgave voor woningbouw ligt vanzelfsprekend in de kern Duiven. De gemeente realiseert de nieuwbouw daarom vooral in en bĳ de kern Duiven. In Loo en Groessen wordt naar behoefte gebouwd met extra aandacht voor lokale kenmerken als woonmilieus en sociale binding. De gemeente stelt eisen op het gebied van betaalbaarheid, energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid. Met de Woondeal 2023 is geconstateerd dat er voor de regio nog een grotere woningbehoefte is dan tot nu toe berekend. Dit betekent dat er dus met blĳvende prioriteit uitvoering gegeven moet worden aan woningbouw op de nu bekende locaties en dat er nog ruimte noodzakelĳk is om de komende jaren te zoeken naar aanvullende woningbouwlocaties. Onvoldoende kunnen inzetten op monitoring, continuering van gemaakte afspraken, inzet op beleid en of woningbouwprojecten.

Bĳ woningbouwlocaties specifiek zĳn er in algemene zin risico’s als: onrendabele toppen, netcongestie, het niet kunnen vinden van personeel voor met name specialistische functies, afhankelĳkheid ontwikkelaar (bĳ locaties waar we faciliterende rol hebben), stikstof, gerechtelĳke uitspraken, doorlooptĳd beroepsprocedures Raad van State etc.. Verder is het uitblĳven van de noodzakelĳke besluiten een procesrisico om voldoende woningen op tĳd te kunnen realiseren. Het beleid is daardoor onvoldoende effectief of woningbouwprojecten en/of de realisatie van woningen en de woonagenda schuift daardoor op in de tĳd. Uitvoering geven aan de Woonvisie 2021, de Woonagenda en de Woondeal 2023, waaronder het doorpakken op woningbouwprojecten (huidige korte termĳn plannen voor de komende twee tot vier jaar). De Woonvisie en woningbouwversnelling zĳn gecombineerd met de Woondeal 2023 meerjarige processen die de komende jaren blĳvend om grote inzet vragen. Voor de middellange termĳn start deze raadsperiode naar aanleiding van de evaluatie van medio 2024 de visievorming voor mogelĳke nieuwe woningbouwlocaties op basis van de nieuwste prognose cĳfers.

3.A.1 Financiën

Participatie

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Uitvoeren Woonvisie/Versnellen woningbouw Voor de uitvoering van dit speerpunt is met de voorjaarsnota 2021 gelet op de ambities uit de nieuwe Woonvisie, de Woonagenda en de Woondeal meerjarig extra middelen aan extern advies-, onderzoek, ondersteuning of facilitering van initiatieven structureel € 50.000 per jaar opgenomen. Dit bedrag wordt met ingang van 2024 structureel verhoogd met € 10.000 tot € 60.000. Voor de uitvoering urgentie, bezwaar en beroep van de gemeentelĳke Huisvestingsverordening komt met ingang van 2025 een andere kostenverdeling tussen corporaties en gemeenten, zodat deze wat meer in balans is. Dit leidt tot een verhoging van het benodigde budget van € 10.000. Voor het doorpakken op de Ploen-Noord (1e fase), Plakse Weide, Biezenkampen (flexwoningen) en de inbreidingslocaties zĳn de bestaande (extra) middelen vooralsnog voldoende (vanuit de huidige ambtelĳke formatie, de voorbereidingskredieten, grondexploitaties en anterieure overeenkomsten). Voor de verdere uitwerking en uitvoering is aanvullende ambtelĳke capaciteit nodig. Met de programmabegroting 2022-2026 is voor de realisatie van woningbouwplannen tot 1 oktober 2026 aanvullend budget vastgelegd. In 2023, 2024 en 2025 ieder jaar € 300.000 en in 2026 tot 1 oktober 2026 nog eens € 200.000. Deze middelen worden gedekt uit de Algemene Reserve.

Om het doorpakken op de woningbouw ook na oktober 2026 te kunnen doorzetten is voor het resterende deel van 2026 nog € 100.000 benodigd en voor de jaren 2027 en 2028 € 300.000 per jaar. De Woonagenda met daarin opgenomen de actuele informatie per doel wordt 2 maal per jaar met de gemeenteraad gedeeld. Voor wat betreft woningbouw en verdere beleidsontwikkeling bepaalt de gemeente, afhankelĳk van de situatie en de ontwikkeling hoe en in welke mate participatie wordt ingezet.

3.A.2 Doel Toelichting

Risico’s

Flexwoningen Biezenkampen De realisatie van Flexwoningen op Biezenkampen Het College wil zo snel mogelĳk een bĳdrage leveren aan het tekort aan woningen voor 1- en 2 persoonshuishoudens in de sociale- en middeldure huur. Het College denkt dan met name aan de doelgroepen jongeren/starters, spoedzoekers en statushouders. Locatie Biezenkampen is volgens het locatie- en effectonderzoek flexwonen uit 2023 een geschikte locatie voor woningbouw. De gemeente onderzoekt met Vivare en marktpartĳ de haalbaarheid van een circulair verplaatsbaar woningbouwproject op deze locatie, groot ca. 120-150 flexwoningen. Wanneer de gemeenteraad instemt met woningbouw voor de gehele locatie Biezenkampen, krĳgen de circulair verplaatsbare woningen een tweede permanente plek binnen locatie Biezenkampen. Dit is duurzaam en geeft Vivare en Rabo SmartBuilds meer zekerheid over een tweede locatie. Dit komt hun businesscase ten goede. Dit betekent dat huurprĳzen zo laag mogelĳk kunnen worden gehouden en ook gedurende de hele periode in hetzelfde prĳssegment blĳven. Wanneer de gemeenteraad niet instemt met een totale ontwikkeling van locatie Biezenkampen, bestaat er onzekerheid over de tweede locatie voor het flexwoonproject. Dit kan betekenen dat de businesscase alsnog niet haalbaar is voor Vivare en/of marktpartĳ.

Of dat gemeente hier garanties voor moet afgeven (financiële risico’s voor Vivare en marktpartĳ afdekken). Om snelheid in het proces te krĳgen, worden stappen niet na elkaar gezet, maar zoveel mogelĳk gelĳktĳdig. Dit kan betekenen dat er kosten gemaakt worden voor onderzoeken die vervolgens niet kunnen worden doorberekend aan Vivare en/of marktpartĳ, omdat de ontwikkeling alsnog niet haalbaar is.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

3.A.2 Planning

Financiën

Participatie

3.A.3 Doel Toelichting

Risico’s Planning Financiën

Participatie

Flexwoningen Biezenkampen Het College wil voor de zomer 2024 een stedenbouwkundig plan voor het flexwoonproject afronden, waarbĳ er ook met de omgeving hierover is geparticipeerd. Ook is dan helder of de businesscase voor alle partĳen (gemeente, Vivare en marktpartĳ) haalbaar is. Hierna wordt de ruimtelĳke procedure opgestart. De planning hangt onder andere af van de snelheid van de procedure, hoe snel kunnen woningen worden geleverd, wanneer worden deze besteld (na onherroepelĳke omgevingsvergunning of eerder) en aansluiting op het elektriciteitsnetwerk. Binnen het voorbereidingskrediet flexwonen ad € 200.000 is ruimte voor projectbegeleiding en diverse onderzoeken in 2024. Wanneer het plan wordt ontwikkeld, worden afspraken gemaakt met partĳen over doorberekening van deze plankosten. Er is gekozen voor participatietrede raadplegen. Omwonenden krĳgen o.a. de schets gepresenteerd en kunnen daarop input leveren. Wanneer wĳzigingen bĳdragen aan een beter plan en passen binnen budget en planning, worden deze meegenomen. Een snelle realisatie staat voorop, om mensen die nu geen woning hebben of in een onwenselĳke woonsituatie leven, te kunnen helpen. Herontwikkeling Centrum Het realiseren van een aantrekkelĳk “Vitaal Centrum Duiven (VCD)". In 2023 is een integraal schetsontwerp opgesteld met daarin de plannen van Woonzorg Nederland en WP Retail (fase 4).

Aangezien het schetsontwerp op onderdelen afwĳkt van de in 2022 vastgestelde kaders wordt dit in Q2/3 aan de raad voorgelegd. De bouw van IKC is gestart. Oplevering vindt naar verwachting plaats in 20 december 2024. Na de kerstvakantie zullen de leerlingen beginnen in het nieuwe schoolgebouw. Bestemmingsplan Droopad is vastgesteld maar nog niet onherroepelĳk. Met de voorbereiding van het ontwikkelproces is al wel begonnen. Binnenkort wordt er een tenderprocedure gestart voor de selectie van de ontwikkelende partĳ. Voor de plannen van Droopad en VCD fase 4 vormen de planologische procedures een risico voor de termĳn waarbinnen ontwikkeling kan plaatsvinden. De planning voor vitaal centrum loopt door tot en met 2028. De huidige stand van zaken voor de diverse deellocaties worden verwerkt in een geactualiseerde grondexploitatie VCD en vastgesteld bĳ de Jaarrekening 2023. Bĳ het voorleggen van de nieuwe kaders voor VCD fase 4 wordt tegelĳkertĳd een financiële doorrekening aangeboden. Voorafgaand aan de benodigde ruimtelĳke procedures worden per deelplan participatie- en communicatieplannen opgesteld. Uitgangspunt is het collegebesluit waarin is vastgelegd dat voor alle deellocaties op trede 1 en 2 wordt geparticipeerd (informeren en raadplegen). Voor de openbare ruimte op het Remigiusplein geldt trede 3 (adviseren).

B. Gezonde, sociale en veilige leefomgeving 3.B.1 Doel

Transitie naar een definitief omgevingsplan Een definitief omgevingsplan waarin alle gemeentelĳke verordeningen, regels voor de fysieke leefomgeving en bestemmingsplan zĳn opgenomen.

3.B.1 Toelichting

Risico’s Planning Financiën

Participatie

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving

Transitie naar een definitief omgevingsplan Met de komst van de Omgevingswet zĳn alle ruimtelĳk relevante regels (regels voor de fysieke leefomgeving) opgenomen in één tĳdelĳk omgevingsplan. Op dit moment zĳn deze “losse” ruimtelĳke regels, zoals bestemmingsplannen, verordeningen etc nog op zichzelf staand, maar het doel is dat de losse onderdelen in één definitief omgevingsplan hun plek krĳgen. Intern: ambtelĳke capaciteit; extern: digitaal systeem (DSO) Definitief omgevingsplan inclusief een digitaal (landelĳk werkend) systeem 2031 Tot en met 2025 dekt het budget vanuit de gemeentebegroting en de extra middelen die vanuit het rĳk komen de noodzakelĳk uitgaven. Daarna zal er extra budget beschikbaar moeten komen. Kennisgevingsplicht en motiveringsplicht

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duiven&id=3b67cffb-a67a-492a-8aad-7ede85ae74c0