3. 201661158-Voorjaarsnota gemeente Duiven 2024
Tekst van het document
C: Vitale Economie 3.C.1 Doel
Uitbreiding bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete Twee omgevingsplannen opstellen, in procedure brengen en laten vaststellen door college en gemeenteraad. En een uitgiftestrategie ontwikkelen en uit te voeren. Het gaat om de omgevingsplannen voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen CenterpoortNoord en Graafstaete met respectievelijk Centerpoort-Noord 2 en Graafstaete 2. Verder duurzaamheidsuitgangspunten en -doelstellingen bepalen en in uitvoering brengen. De inwerkingtreding van de Omgevingswet was uitgesteld tot 1 januari 2024.
Toelichting
Risico’s
Derhalve is voor Graafstaete 2 niet langer gewerkt aan een omgevingsplan, maar is hiervoor een (ontwerp van een) bestemmingsplan opgesteld. Dit kan in Q2 2024 worden vastgesteld door de gemeenteraad. Voor Centerpoort-Noord 2 wordt een omgevingsplan opgesteld. Door de economische groei van de afgelopen jaren zijn er in Duiven nagenoeg geen bedrijfskavels meer beschikbaar voor uitgifte. Het ontwikkelen van bedrijventerreinen is voor Duiven een belangrijk onderdeel van het economisch vestigingsbeleid. Met name vanwege de uitstekende ligging langs de economisch aantrekkelijke A12/A15-as. Hierdoor is Duiven een gewilde vestigingsplaats voor ondernemers uit de regio, maar ook voor ondernemers die een binding hebben met Duiven. De bedrijventerreinen zijn van groot belang voor verdere economische ontwikkeling en leveren veel banen op. Risicomanagement is een dynamisch proces dat per projectfase verschilt. We benoemen risico's per fase en treffen waar nodig beheersmaatregelen.
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
3.C.1 Planning
43
Uitbreiding bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete Ten aanzien van Centerpoort-Noord 2 wordt de volgende planning gehanteerd: • • • • •
Tender aanbesteding – afgerond in 2023 Participatie Q4 2023 – Q1 en Q 2 2024 Opstellen omgevingsplan Q1 – Q2 2024 Start procedure omgevingsplan Q3 2024 Vaststelling omgevingsplan door gemeenteraad – Q4 2024
Ten aanzien van Graafstaete 2 wordt deze planning gehanteerd:
Financiën
Participatie
3.C.2 Doel Toelichting
• Participatie – afgerond in 2023 • Opstellen bestemmingsplan – afgerond in 2023 • Start procedure bestemmingsplan - Q4 2023 • Vaststelling bestemmingsplan door gemeenteraad – Q2 2024 De gemeenteraad heeft op 10 maart 2022 een krediet van € 5.760.000 beschikbaar gesteld voor de aankoop van gronden voor Centerpoort-Noord 2. Een voorbereidingskrediet van € 150.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een omgevingsplan voor Centerpoort-Noord 2. En een voorbereidingskrediet van € 150.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een bestemmingsplan voor Graafstaete 2. Bij de najaarsnota 2023 is een aanvullend krediet beschikbaar gesteld voor proefsleuvenonderzoek archeologie op Graafstaete 2 en Centerpoort-Noord 2 en advisering over het decentraal energienetwerk op Centerpoort-Noord 2 Participatie is een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Met participatie bedoelt de Omgevingswet ‘het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden) bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen’. Er is gekozen om belanghebbenden te informeren en te raadplegen (op de participatieladder is dit trede 2). Liemerse Ambassade Optimale regionale samenwerking tussen de Liemerse gemeenten met onderwijs en ondernemers.
In het coalitieakkoord 2023-2026 staat dat samenwerking in de regio van groot belang is. De Liemerse Ambassade wordt gezien als belangrijke organisatie, waar de gemeente samenwerkt met bedrijfslevens en onderwijs. De gemeente ziet graag dat dit de komende jaren wordt geïntensiveerd, onder meer als uitkomst van de evaluatie van de Liemerse Economische Visie (LEV) 2020-2023. De Liemerse Ambassade gaat ook de komende jaren uitvoering geven aan het Actieplan LEV 2024-2026, samen met de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar, Doesburg en Montferland. Middelen worden onder meer ingezet voor het promoten van de logistiek en het project Kijk verder in de Liemers, ter promotie van het toerisme in onze regio. Daarnaast is de Liemerse Ambassade betrokken bij een verkenning van de landbouw in de Liemers met de opstelling van een gebiedsagenda en mogelijke oprichting van een landbouwnetwerk, samen met gemeenten, LTO Noord/Liemers-Montferland en Waterschap Rijn en IJssel. En betrokken bij het LEADER-programma 2023-2027 voor de vijf Liemerse gemeenten, gericht op de ontwikkeling van de ‘landelijke’ delen van de Liemers. Verwacht wordt dat projecten vanaf 1 mei 2024 kunnen worden ingediend.
44
3.C.2 Risico’s
Planning
Financiën
Participatie
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
Liemerse Ambassade De Liemerse Ambassade geeft ook komende jaren uitvoering aan de Liemerse Economische Visie 2024-2026. Uit de evaluatie in 2023 is gebleken dat extra inspanningen nodig zijn om ondernemers en onderwijs beter aan te haken om de gezamenlijke doelstellingen te halen. De evaluatie van de Liemerse Economische Visie 2020-2023 heeft geleid tot een Actieplan voor de periode 2024-2026. De Liemerse Ambassade werkt dit actieplan in Q2 2024 uit tot een concreet Plan van Aanpak voor de periode tot en met 2026. In de programmabegroting staat voor de Liemerse Ambassade voor 2024 en verder een bedrag van jaarlijks € 25.000 opgenomen. Voor uitvoering van de Liemerse Economische Visie 2024-2026 staat een bedrag opgenomen van jaarlijks € 31.000. Daarnaast resteren beperkte middelen over de periode 2020-2023. Projecten die door de Liemerse Ambassade worden opgepakt, komen veelal vanuit de samenleving en er wordt in gezamenlijkheid uitvoering aan gegeven. Zoals het promoten van logistiek en vrijetijdseconomie, maar ook het LEADER-programma en de verkenning van de landbouw.
D: Bereikbaarheid 3.D.1 Doel Toelichting
Risico’s
Planning
Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Een zo goed mogelijke inpassing van de doortrekking van de A15 en verbreding van de A12 voor de gemeenschap van Duiven. Begin 2025 wordt het Tracébesluit ViA15 naar verwachting onherroepelijk en kan de (fysieke) voorbereiding van de realisatie van het project ViA15 weer opgepakt. De gemeente blijft inzetten op een proactieve en constructieve grondhouding. Samen met regiopartners en de Stichting BOG A15 blijft de gemeente zich richting en in samenwerking met Rijkswaterstaat, aannemersconsortium GelreGroen en andere opdrachtnemers hard maken voor meekoppelkansen en maatwerkoplossingen. Maatwerk kan ook betekenen dat afgeweken kan worden van bestaande gemeentelijke (planologische) beleidskaders. De definitieve uitkomst van de beroepsprocedure tegen het Tracébesluit volgt naar verwachting Q1 2025. De uitslag kan gevolgen hebben voor de planning van Rijkswaterstaat en GelreGroen. Wanneer de planning en/of realisatie van het infraproject uitloopt dan heeft dit ook gevolgen voor onze planning en inzet van middelen. De gemeentelijke inzet loopt minimaal totdat de A15/A12 wordt opgeleverd. De planning voor de openstelling loopt steeds verder uit.
Naar verwachting blijft in elk geval de komende begrotingsperiode ambtelijke inzet nodig in het kader van de nazorg en afronding van het Project ViA15 richting de gemeente over bijvoorbeeld het onderliggende wegennet. Zodra het Tracébesluit onherroepelijk is moeten we dit vertalen in een Omgevingsplan. In 2025-2026 hopen we het afstemmingstraject tussen de verschillende landschapsplannen af te ronden. Dit traject houdt een gebiedsproces met de verschillende stakeholders waaronder bewoners en de aanplant van extra omgevingsmaatregelen in.
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
3.D.1 Financiën
Participatie
45
Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Het college blijft een extra kredietaanvraag ten behoeve van vervangende inhuur bij onder andere de afdeling Realisatie & Beheer niet uitsluiten mocht blijken dat de gelden uit de voorziening en bestemmingsreserve onvoldoende zijn. De gemeente is regelmatig met de Stichting Bewonersoverleg Groessen A15 in gesprek, hierin zijn alle kernen en buurtschappen langs het tracé verenigd. De participatieladder wordt naar gelang de situatie ingezet.
E: Klaar voor de toekomst 3.E.1 Doel
Toelichting
Risico’s
Duurzaamheid Doelstellingen per programmalijn zijn: • Energietransitie: 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. • Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. • Circulariteit: 100% circulair in 2050 Het programma Duurzaamheid bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen ontwikkelen we een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen). Ondanks gemeentelijke participatie is een risico dat samenwerking tussen inwoners, bedrijven, onderwijs en overheid onvoldoende van de grond komt en er onvoldoende stappen gezet worden richting de programmadoelstellingen. Voor het behoud en versterking van draagvlak voor maatregelen en acties is consistente communicatie van belang. Zo hebben we de afgelopen jaren gezien dat met name landelijke ontwikkelingen enorme impact hebben op draagvlak en de afkalving hiervan. Daarnaast is het een risico dat er financiële druk ontstaat door het uitblijven van structurele middelen van het Rijk aan gemeenten en daardoor, onvoldoende continuïteit hebben op gemaakte afspraken, inzet op beleid, initiatieven en/of allianties, waardoor kansen of allianties verloren gaan.
Tot slot is netcongestie een issue dat een (realisatie) risico vormt voor projecten met betrekking tot onder andere grootschalige opwek, elektrificatie van zowel bedrijfsprocessen als – transport, aardgasvrij.
46
3.E.1 Planning
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
Duurzaamheid De planning is meerjarig. Het speerpunt blijft de komende jaren in toenemende mate, stevige aandacht vragen. Wettelijke doelstellingen, ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen moeten meer concrete activiteiten geven voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlijnen richting 2050. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. Belangrijke actiepunten voor 2024: • Energietransitie: ◦ Res 2.0 ◦ Herijken capaciteitsraming ◦ Ontwerpen monitoringsdashboard voor het programma ◦ Wijkuitvoeringsplan de Vergert door ontwikkelen ◦ Ruimtelijke inpassing zonneparken rondom InnoFase en de doorontwikkeling van de Smart Energy Hub InnoFase ◦ Vervolg aanpak energie armoede • Circulariteit: ◦ Verduurzamen verenigingen & -evenementen ◦ Circulair inkoopbeleid ◦ Implementatie CROW monitor • Klimaatadaptatie: ◦ Beleidsontwikkeling Biodiversiteit ◦ Implementatie Landelijke Maatlat Klimaatadaptatie ◦ Opstellen en uitvoeren subsidieregeling Klimaatadaptatie ◦ Klimaatadaptief maken van o.a. Eilandplein en Liemers Plein • Bedrijventerreinen
Financiën
Opstellen Plan van Aanpak voor de verduurzamingsopgave op de bedrijventerreinen in de A-12 zone (incl. netcongestie en laadinfra voor zover dit binnen onze cirkel van controle ofinvloed ligt). Voor het de uitvoering van de programmalijn Energietransitie heeft uw raad in totaal en structureel ca € 140.000 procesgeld beschikbaar gesteld (excl. Bedrijfsvoeringskosten). Voor de uitvoering van de programmalijn Circulariteit heeft uw raad ca € 28.000 procesgeld beschikbaar gesteld tot en met 2025 (excl. Bedrijfsvoeringskosten).
Participatie
Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is totaal € 1.042.510 ter beschikking gesteld t/m 2027. De gemeente kan de ambities voor alle de drie programmalijnen alleen realiseren met grote inzet en betrokkenheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Om hen actief te betrekken is communicatie & participatie in het ‘hart’ van het programma geplaatst. Hiertoe is een Communicatiestrategie, het beeldmerk en platform ’Samen1Nergie’ en een Participatie strategie ontwikkeld. Daarnaast werkt de gemeente met ondernemersverenigingen samen om te komen tot een gedragen aanpak richting bedrijven(terreinen), bereidt de gemeente samen met de klankbordgroep en juniorklankbordgroep nieuw beleid voor en haalt de gemeente nieuwe ideeën op en heeft de gemeente een stap gezet richting verenigingen en maatschappelijke organisaties.
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
47
3.4 Wensen/Keuzemogelijkheden 3.4.1 Herinrichting Eilandplein Tijdens het participatietraject van herinrichting van het Eilandplein is door de bewoners aangegeven dat het wenselijk is om het projectgebied te vergroten. Dit omdat het kruispunt Vlielandlaan-Rottumstraat als onoverzichtelijk wordt ervaren en de school de speeltuin gebruikt als verlengstuk van het schoolplein. Daarbij sluit het uitbreiden van het projectgebied aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen Blijfwijk, Boss (Bewegen, Ontmoeten Sport en Spel) en Mobiliteit. Het uitbreiden van het projectgebied betekent dat er een extra investering dient te worden gedaan in de openbare ruimte (met name groen) voor een bedrag van € 500.000. Een deel van de kosten, € 350.000, kunnen naar verwachting worden gedekt uit een subsidie van de Provincie. Voor het overige deel van € 150.000 zal een krediet beschikbaar moeten worden gesteld. De kapitaallasten hiervoor bedragen € 8.000 per jaar. Daarnaast zal er voor het extra onderhoud van het openbaar groen in de eerste 3 jaren (vanaf 2025) een bedrag van € 20.000 per jaar nodig zijn. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen. 3.4.2 Extra capaciteit riolering Op dit moment huren we capaciteit in om werkzaamheden op het gebied van riool uit te voeren.
De werkzaamheden zijn van permanente aard zoals het oplossen en afhandelen van rioolverstoppingen, toezicht houden op renovatie werkzaamheden, dagelijks beheer en onderhoud van het rioolsysteem, signaleren van problemen en verbeterpunten in het rioolsysteem, oplossen van calamiteiten en het aansturen van diverse uitvoeringspartijen. Omdat op de langere termijn inhuren duurder is en de kennis niet in de organisatie blijft moeten we extra capaciteit in de organisatie gaan borgen. De kosten hiervoor bedragen € 80.000 per jaar en worden gedekt uit de voorziening riolering. 2/3 van de kosten komen volgens de verdeelsleutel ten laste van de gemeente Duiven. De kosten worden verrekend in het rioolrecht. Al jaren is er sprake van een onderbezetting op het gebied van riolering. Hierdoor kunnen de taken niet voldoende worden uitgevoerd. Tot heden heeft dit nog niet tot grote problemen geleid maar we zien nu dat we met alle nieuwe ontwikkelingen in de woningbouw en het complexer worden van het werkveld en ouder wordende arealen dat we de taken niet meer voldoende kunnen uitvoeren. Om toekomstbestendig en robuust de taken uit te kunnen voeren dient er 1 fte aangevuld te worden op de huidige bezetting. Dit blijkt ook uit de formatiescan van rioned. Volgens die berekening is minimaal 3 FTE noodzakelijk indien we maximaal regisserend werken.
Indien we meer in eigen beheer uitvoeren hebben we maximaal 5 FTE nodig. De huidige bezetting is 2 FTE. Deze extra kosten worden gedekt uit de voorziening riolering. De kosten bedragen € 80.000 per jaar. 2/3 van de kosten komen volgens de verdeelsleutel ten laste van de gemeente Duiven. De kosten worden verrekend in het rioolrecht. 3.5 Wat gaat het kosten? Saldi 2024-2028 programma Omgeving Nieuwe activiteiten Saldo voor de Voorjaarsnota Speerpunten:
2024
2025
2026
2027
2028
48
3.A.1 Versnellen woningbouw/ uitvoeren woonvisie 3.A.2 Flexwonen Biezenkampen 3.A.3 Herontwikkeling Centrum 3.B.1 Transitie naar omgevingsplan 3.C.1 Uitbreiden CPN en Graafstaete 3.C.2 Liemerse ambassade 3.D.1 Doortrekken A15 3.E.1 Duurzaamheid Totaal speerpunten Wensen/Keuzes: 3.4.1 Herinrichting Eilandplein 3.4.2 Extra capaciteit riolering Totaal wensen/keuzes Autonome ontwikkelingen: 3.5.1.1 Aanbesteding openbare verlichting 3.5.1.2 Natuurinclusieve ontwikkeling gebied Duiven/Westervoort 3.5.1.3 Dwangsom Awb Investeringskredieten: 3.5.a.1 Voetgangersbrug de Esdoorn Totaal autonome ontwikkelingen Saldo na voorjaarsnota 2024
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
10.000
10.000
110.000
310.000
310.000
10.000
10.000
110.000
310.000
310.000
0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 10.000
0 0 110.000
0 0 310.000
0 0 310.000
5.000 18.000 -14.100
8.900 18.900
Bedragen in €
3.5.1 Autonome financiële ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen voor 2024 en volgende jaren worden hier aangegeven. Dat zijn naast incidentele zaken voor 2024, ook de structurele kostenontwikkelingen. 3.5.1.1 Aanbesteding onderhoud openbare verlichting. Het contract voor het onderhoud op de openbare verlichting loopt dit jaar af. De 3 Liemerse gemeenten gaan gezamenlijk de aanbesteding uitvoeren. De kosten voor de aanbesteding voor de gemeente Duiven bedraagt € 5.000 incidenteel. 3.5.1.2 Vervolgproces Natuurinclusieve ontwikkeling gebied tussen Duiven en Westervoort Op 18 april 2023 heeft de raad de startnotitie natuurinclusieve ontwikkeling tussengebied DuivenWestervoort vastgesteld. Ook de raad van Westervoort heeft dat gedaan. Daarmee hebben beide gemeenten opdracht gegeven voor het opstellen van een zg. koersdocument waarin de kaders worden geschetst voor verdere ontwikkeling van het gebied. In de startnotitie is een aantal specifieke opgaven voor het gebied genoemd: de ontwikkeling van een groenblauw raamwerk, de landbouwtransitie, recreatiemogelijkheden, de ontwikkeling van een sportpark van 10-15 ha. (nodig voor verplaatsing van sportvelden uit Westervoort en mogelijk kansen vanuit Duiven) en tenslotte een eventuele, in omvang beperkte, woonfunctie. Voor dit proces is bij de Najaarsnota 2023 eenmalig een bedrag van € 30.000 beschikbaar gesteld.
De door externen uit te voeren werkzaamheden zijn eind 2023 gestart en lopen door tot medio 2024. Hiervoor dient het restant budget van € 18.000 te worden overgeheveld naar 2024. 3.5.1.3 Dwangsom AWB (Algemene wet bestuursrecht)
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 3 Omgeving
49
In het kader van de Algemene wet bestuursrecht is er een dwangsom opgelegd en ontvangen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 14.100. 3.5.a Investeringskredieten 3.5.a.1 Vervangen houten voetgangersbrug B6 de Esdoorn Van het brugdek van de houten voetgangersbrug B6 ter hoogte van de Esdoorn in Duiven is een dekplank afgebroken. Nader onderzoek gaf aan dat de veroudering van dek en brug verder is dan bleek bij de inspectie van voorjaar 2023. Ook gaf dit onderzoek aan dat na herstel van het dek de brug nog veilig kan worden gebruikt voor voetgangers en fietsers, maar dat vervanging in 2025 of uiterlijk 2028 nodig is. Vervanging van gehele brug stond gepland in 2030. Voorgaande is de aanleiding om de vervanging naar voren te halen. Hiervoor dient een krediet van € 80.000 beschikbaar te worden gesteld. De kapitaallasten bedragen vanaf 2025 € 5.667 per jaar. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen.
50
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Totalen
Totalen In deze Voorjaarsnota worden een groot aantal zaken genoemd met financiële gevolgen. In meerjarenperspectief geven de aanpassingen het volgende beeld: Nieuwe activiteiten Programma 1 Bestuur Speerpunten Digitale veiligheid Uitvoering geven aan participatie Verbeteren van de schriftelijke dienstverlening Integraal werken Implementatie Wet Open Overheid Cyberveiligheid eigen organisatie Wensen/Keuzemogelijkheden Structureel verruimen openingstijden Verbeteren toegang gemeentehuis Vervolg toekomstvisie RID (groeimodel) Vervolg toekomstvisie RID (minimale variant) Artificial Intelligence Bestuursadviseurs Uitvoering motie kinderraad/ uitvoeringsbudget kinderburgemeester Begroting 1Stroom 2025-2028 (nieuwe wensen totaal 460k) Autonome ontwikkelingen: Blaashal Onderzoekskosten bestuurskracht Schatkistrente Rente grondexploitatie Dierentehuis Arnhem en omstreken Toeristenbelasting OZB niet woningen Participatiebudgetten Stelpost prijsstijgingen (komt te vervallen) Verkoop overige gronden Gevolgen Voorjaarsnota Rijk Gevolgen Voorjaarsnota Rijk - eenmalige kostenpost gemeenten 2025 Begroting 1Stroom 2025-2028 Taakstelling gemeenschappelijke regelingen Programma 2 Maatschappij Speerpunten Poort voor de poort Wensen/Keuzemogelijkheden Kunstgrasveld Groessen Kunstwerk! bibliotheek Liemers Budget SHO Projectleider Blijfwijk Accommodatiebeleid Realisatie hangplekken Procesmanager Sociaal Domein
2024
280.312
-45.000 36.053 -320.000 70.638 21.000 48.865 -50.000 -7.500 -45.930 -144.000
2025
2026
2027
2028
75.000
75.000
458.151
481.759
506.311
531.845
90.000
45.000
173.880
173.880
173.880
173.880
36.000
36.000
36.000
36.000
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000
357.000
-268.000
-143.000
-186.000
-100.000
800.000 1.017.422 500.000
94.611
44.100
94.611 47.000 25.000 46.000 0 88.200
818.134 1.235.637 1.897.638
0 94.611 47.000
88.200
0 94.611
0 94.611
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Totalen
Autonome ontwikkelingen: Wmo maatwerkvoorzieningen Structurele indexering Afboeken stelpost prijsstijging Jeugdzorg individuele voorzieningen structurele indexering Afboeken stelpost prijsstijging Kostenstijging RSD Aanstellen Wmo-consulenten Nieuwe aanvragen AVHO Onderwijsachterstandenbeleid OAB Rijksuitkering OAB SPUK Wet Inburgering Inburgeringskosten Doelgroepenvervoer Plusbus GRHVOL 80 jaar vrijheid Cultuur- en Erfgoedpact Onderhoud openbaar groen Participatiebudgetten Renovatieveld MHC Westerduiven Subsidie versterken bibliotheekvoorziening SPUK lokale bibliotheekvoorziening Twee noodlokalen IKC Remigius Herziening IHP Gymonderwijs Aanbesteding openbaar onderhoud groen Programma 3 Omgeving Speerpunten Advisering Woonvisie/ Uitvoering Huisvestingsverordening Doorpakken woningbouw Flexwoningen Biezenkampen A15 Herontwikkeling Centrum Uitbreiding CPN en Graafstaete Duurzaamheid Liemerse ambassade Transitie naar een definitief omgevingsplan Wensen/Keuzemogelijkheden Herinrichting Eilandplein - investering openbare ruimte Herinrichting Eilandplein - extra tijdelijk onderhoud groen Extra capaciteit riolering Dekking voorziening riolering Krediet: brug de Esdoorn Autonome ontwikkelingen: Aanbesteding openbare verlichting Zwerfafval (vervallen)
51
1.000.000 1.232.000 1.422.000 1.615.000 1.810.000 325.000 325.000 325.000 325.000 325.000 -325.000 -325.000 -325.000 -322.000 -322.000 1.576.000 2.010.000 2.010.000 2.010.000 2.010.000 538.000 538.000 538.000 538.000 538.000 -97.000 -93.000 -33.000 0 0 304.845 pm pm pm pm 13.251 26.502 26.502 26.502 26.502 4.096 8.192 8.192 8.192 8.192 506.704 506.704 506.704 -506.704 -506.704 -506.704 -520.891 520.891 -224.000 -264.000 17.000 17.000 17.000 17.000 17.000 -220.000 10.000 0 0 0 0 0 0 0 0 0 205.000 205.000 205.000 205.000 205.000 -37.500 16.000 92.000 -92.000 61.216 21.250 70.000 97.500 97.500 97.500 97.500 97.500 25.000 -25.000
10.000
80.000 -80.000
5.000 0
10.000
10.000
10.000
10.000
100.000
300.000
300.000
0
0
0
0
0
0
0
160.000 -160.000 0
160.000 -160.000 0
160.000 -160.000 0
160.000 -160.000 0
52
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Totalen
Natuurinclusieve ontwikkeling DuivenWestervoort Natuurinclusieve ontwikkeling DuivenWestervoort (bestemmingsvoorstel) Maaien bermen en sloten (vervallen) Dwangsom AWB Totaal Voorjaarsnota 2024
18.000 0 -14.100 3.345.457 7.457.708 5.942.778 6.683.633 7.523.168
Bedragen in € In de begroting 2024-2027 hebben we de verwachte resultaten voor de komende jaren aangegeven. Er is een aantal raadsbesluiten genomen met structurele gevolgen die daar nog niet in waren verwerkt. Alle raadsbesluiten tot en met 23 april 2024 zijn verwerkt. 2024 2025 2026 2027 2028 -617.119 1.364.196 -1.790.305 -2.789.871 -2.718.946
MJB Oplossingen: OZB inflatiestijging Herijken (vervangings-)investeringen BCF Amendement 't Hoge Veld
270.284 305.000 200.000 -65.000
Najaarsnota (incl Septembercirculaire 2023) Leges ivm Omgevingswet Decembercirculaire 2023 Saldo voor Voorjaarsnota 2024
549.284
798.284 1.030.284 1.030.284
222.267 384.400 -7.617 543.232 543.232 -95.350 -95.350 -95.350 -95.350 -95.350 -782.026 -561.944 2.202.530 -1.094.988 -1.311.705 -1.240.780
Het totaalbeeld na deze Voorjaarsnota ziet er dan als volgt uit:
Saldo voor Voorjaarsnota Nieuwe beleidswensen 2024-2028 Programma 1 Programma 2 Programma 3 Saldo bij honoreren alle wensen
2024 -561.944
2025 2.202.530
2026 -1.094.988
2027 -1.311.705
2028 -1.240.780
155.562 -3.482.119 -18.900 -3.907.401
-3.357.453 -4.090.255 -10.000 -5.255.178
-1.311.773 -4.521.005 -110.000 -7.037.766
-1.758.828 -4.614.805 -310.000 -7.995.338
-2.403.363 -4.809.805 -310.000 -8.763.948
Bedragen in €
In alle jaren ontstaat een begrotingstekort. Dat wordt veroorzaakt door de enorme loon- en prijsstijgingen en de te lage compensatie vanuit het Rijk. In het financieel overzicht vooraan deze Voorjaarsnota worden de uitkomsten van het project "Duiven financieel gezond 2026" benoemd. Met de hieruit voortkomende bezuinigingsvoorstellen wordt geprobeerd de begroting voor 2025 sluitend te maken. Bovendien levert dit project ook al een bijdrage aan het meerjarig sluitend maken van de begroting.
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Bijlage 1: Voorstellen "Financieel gezond 2026"
53
Bijlage 1: Voorstellen "Financieel gezond 2026" In de afgelopen maanden is er al gezocht naar mogelijkheden om de dreigende begrotingstekorten in de komende jaren op te lossen. Deze actie heeft een lijst aan mogelijke bezuinigingen opgeleverd. De voorstellen zijn vervolgens ingedeeld in 3 categorieën. In categorie A zijn de voorstellen opgenomen waarover het college een positief advies afgeeft. Het betreft hier veelal boekhoudkundige maatregelen maar ook leermomenten uit de recente jaarrekening. Budgetten die al enige jaren niet volledig worden gebruikt kunnen gedeeltelijk worden afgeraamd. In categorie B zijn de voorstellen opgenomen waar het college de keuze laat aan de gemeenteraad. Dit betreft keuzes waar moet worden bepaald hoe de pijn kan worden verdeeld over alle onderdelen van de samenleving. In categorie C zijn maatregelen opgenomen die grote risico's met zich meebrengen en mogelijk voor afbreuk in de samenleving kunnen zorgen. Onderstaand per programma de voorgestelde maatregelen met daarachter de categorie waar deze op is ingedeeld.
Overzicht bezuinigingen programma 1 Duiven Invoeren hondenbelasting Invoeren reclamebelasting Invoeren precariobelasting Verhogen tarieven OZB woningen & niet-woningen met 5% boven inflatie (of ander %) Kostendekkende tarieven Lijkbezorgingsrechten Kostendekkende tarieven Marktgelden Afschaffen markt Verlagen budget publicaties gemeenteblad in huisaan-huisblad Taakstelling brandweer (VGGM) Taakstelling contributie VNG 3% Afschaffen eigen budget kinderburgemeester Representatiekosten bestuur verlagen met 20% Budget representatiekosten college verlagen Scherper ramen budget reisdocumenten & rijbewijzen (6014) Scherper ramen budget aankoop en onderhoud meubilair (1stroom) Scherper ramen automatiseringsbenodigdheden (1stroom) Investeringskrediet vervanging bureaustoelen verlagen (1stroom) Voorziening pensioenen oud-wethouders Jaarlijks terugkerende ruimte onder plafond BTW compensatiefonds Vermindering bijdrage aan voorziening dubieuze debiteuren Groeiontwikkeling gemeentefonds meenemen Inzet algemene reserve (AR) conform nieuwe spelregels Inzet beklemd deel AR conform nieuwe spelregels Leereffecten Jaarrekening 2023 Totaal bezuinigingen programma 1 Overzicht bezuinigingen programma 2 Duiven
2025 143.000 100.000 60.000
2026 155.000 110.000 65.000
2027 155.000 110.000 65.000
2028 Cat 155.000 B 110.000 B 65.000 C
320.000
320.000
320.000
320.000
A
134.168 40.416 pm
134.168 40.416 pm
134.168 40.416 pm
134.168 40.416 pm
C C B
10.000
10.000
10.000
10.000
A
31.150 1.290 5.000 6.000 5.500
31.150 1.290 5.000 6.000 5.500
31.150 1.290 5.000 6.000 5.500
31.150 1.290 5.000 6.000 5.500
A B B A A
15.000
15.000
15.000
15.000
A
6.300
6.300
6.300
6.300
A
6.300
6.300
6.300
6.300
A
0
3.150
3.150
3.150
A
70.000
70.000
70.000
70.000
A
400.000
400.000
400.000
400.000
A
8.700
8.700
8.700
8.700
A
pm
pm
pm
pm
A
400.000
pm
pm
pm
A
1.220.000 pm pm pm pm pm pm pm 2.982.824 1.392.974 1.392.974 1.392.974
A A
2025
2026
2027
2028
Cat
54
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Bijlage 1: Voorstellen "Financieel gezond 2026"
Subsidie MDT aan te vragen voor 3 jaar 14.000 14.000 14.000 0 Onderbenutting budget positieve gezondheid inzetten 30.000 30.000 30.000 0 Leges gehandicaptenparkeerkaart invoeren (zie ook 12.517 12.517 12.517 12.517 prgr 1) Subsidie Plusbus stoppen (leidt tot extra 59.250 59.250 59.250 59.250 kosten elders) Afschaffen gemeentelijke bijdrage aan gemeentepolis 175.000 175.000 175.000 175.000 Afschaffen Gelrepas 149.721 149.721 149.721 149.721 5% bezuinigen op subsidies aan homestart, 5.800 5.800 5.800 5.800 buurtgezinnen etc Extra inzet specialistische ondersteuner 185.000 185.000 185.000 185.000 Budget leerlingprognose schrappen 5.000 5.000 5.000 5.000 Subsidie leerlingbegeleiding verlagen 20.000 20.000 20.000 20.000 Structurele versterking schoolmaatschappelijk werk 200.000 200.000 200.000 200.000 10% verminderen subsidies kleine organisaties 2.000 2.000 2.000 2.000 Inkrimpen budget huiselijk geweld kindermishandeling 4.410 4.410 4.410 4.410 met 3% 5% afbouw lokale maatwerk jeugdgezondheidszorg 10.250 10.250 10.250 10.250 Verlagen budget vrijwilligersdag 4.000 4.000 4.000 4.000 Verlagen budget mantelzorgcompliment 20.000 20.000 20.000 20.000 Verlagen subsidie aan vrijwilligersorganisaties (1) 1.021 1.021 1.021 1.021 Verlagen budget eenzaamheid 10.000 10.000 10.000 10.000 Toekenningen professionele voorliggende 68.227 68.227 68.227 68.227 voorzieningen met 5% verlagen Budget jeugd- en
jongerenwerk schrappen 75.000 75.000 75.000 75.000 Toekenningen sociaal domein (MEE, Liemosa etc.) 5.800 5.800 5.800 5.800 5% verlagen Subsidie Raad sociaal domein verlagen 1.000 1.000 1.000 1.000 Afschaffen innovatiewerkplaats 93.000 93.000 93.000 93.000 Verlagen budget clientondersteuning 15.000 15.000 15.000 15.000 Verlagen innovatiebudget 50.000 50.000 50.000 50.000 Verlagen budget vrijwilligerscentrale 61.000 61.000 61.000 61.000 Verlagen subsidie MEE 30.000 Onderbesteding jeugd en jongerenwerk 25.000 25.000 25.000 25.000 Niet verlengen huishoudelijke toelage 20.000 20.000 20.000 20.000 Verlagen budget beschermd thuis 117.000 117.000 117.000 117.000 Leereffecten jaarrekening 2023 pm pm pm pm Totaal bezuinigingen programma 2 1.468.996 1.438.996 1.438.996 1.394.996
Overzicht bezuinigingen programma 3 Duiven 6015 Straatnamen en huisnummers 6063 Gladheidsbestrijding 6223 Ongediertebestrijding 6067 Verkeersmaatregelen 6057 APV 6081 Markten 6219 Milieuonderzoek bodem 6239 Omgevingsvergunning 6083 Bedrijvigheid 6086 Vrijetijdseconomie 6106 Algemeen sportbeleid
2025 2.000 10.000 1.000 10.000 7.500 2.200 1.000 2.500 7.500 7.250 1.103
2026 2.000 10.000 1.000 10.000 7.500 2.200 1.000 2.500 7.500 7.250 1.103
2027 2.000 10.000 1.000 10.000 7.500 2.200 1.000 2.500 7.500 7.250 1.103
B A B C A C C A A A A C C A A A C C C C A A C A A B B A B B
2028 Cat 2.000 A 10.000 A 1.000 A 10.000 B 7.500 B 2.200 A 1.000 B 2.500 A 7.500 B 7.250 B 1.103 B
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Bijlage 1: Voorstellen "Financieel gezond 2026"
6108 Stimulering sport 6120 Amateurkunst subsidies 6125 Overige culturele activiteiten 6126 Overige vormings en ontwikkelingswerk 6138 Monumenten 6283 Liemerse uitdaging 6298 Actief verbinden 6061 Bewegwijzering 6062 Civiele kunstwerken 6070 wegen 6064 Mobiliteitsplan 6143 Fonteininstallaties 6068 Verkeersregelinstallaties 6335 Klimaatadaptatie 6066 Reiniging openbaar gebied 6113 Sportpark de Nieuweling 6114 Sportpark Groessen 6115 Sportpark Loo 6116 Sportpark Westsingel 6145 Openbaar groen 6229 Landschapsbeleidsplan 6020 Eilandplein 304 6033 Spoorzone 6088 Openbaar onderwijs 6090 Bijzonder basisonderwijs 6110 Gymzalen 6112 Triominos 6163 Wijkhuis van Droo Burg v Dorth t Medlerstraat Leereffecten jaarrekening 2023 Totaal bezuinigingen programma 3
17.397 7.500 6.500 9.250
17.397 7.500 6.500 9.250
10.000 20.000 4.500 0 100.000 7.500 22.000 15.000 11.824 0 4.000 0 0 0 0 4.000 18.000 3.500 -25.750 0 3.000 68.666 15.227 53.167 pm 427.334
10.000 20.000 4.500 7.000 100.000 7.500 22.000 15.000 0 5.000 4.000 7.000 4.000 15.000 50.000 11.000 36.000 6.300 8.500 12.500 6.000 104.666 30.455 53.167 pm 632.288
55
17.397 7.500 6.500 9.250 10.000 10.000 20.000 4.500 0 100.000 7.500 22.000 15.000 0 10.000 4.000 7.000 4.000 15.000 50.000 11.000 36.000 6.300 8.500 25.000 6.000 104.666 30.455 53.167 pm 652.788
17.397 7.500 6.500 9.250 10.000 10.000 20.000 4.500 0 100.000 7.500 22.000 15.000 0 10.000 4.000 7.000 4.000 15.000 50.000 11.000 36.000 6.300 8.500 25.000 6.000 104.666 30.455 53.167 pm 652.788
B B B B B B B A B B B B B B B A B B B B B B B B B B C C B
Van alle programma's bij elkaar opgeteld levert dat onderstaand overzicht per categorie op:
Positief advies college Keuze aan de raad Negatief advies college Totaal overzicht bezuinigingen
categorie A B C
2025 3.271.200 821.048 786.906 4.879.154
2026 1.654.350 966.774 843.134 3.464.258
2027 1.654.350 987.274 843.134 3.484.758
2028 1.624.350 973.274 843.134 3.440.758
56
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Bijlage 2: Investeringskredieten
Bijlage 2: Investeringskredieten In deze rapportage worden een aantal investeringskredieten aangevraagd of gewijzigd. Dergelijke aanvragen of wijzigingen moeten volgens onze financiele verordening worden voorgelegd aan de raad. Voor grote investeringskredieten worden deze via een separaat raadsvoorstel ter besluitvorming voorgelegd. Uit pragmatische overwegingen hebben wij besloten in deze Voorjaarsnota een aantal kleinere aanvragen/wijzigingen te verzamelen. Deze zijn allen reeds in de programma's toegelicht. In deze bijlagen staan alle investeringskredieten uit deze rapportage vermeld. In de tweede kolom ziet u het (extra) investeringsbedrag en in de daaropvolgende jaren de kapitaallast. Het gaat om de volgende kredieten: Investeringskredieten: 1.4.b Toegang gemeentehuis 2.4.a Kunstgrasveld Groessen 2.5.2.a Renovatie veld MHC Westerduiven 3.4.14 Herinrichting Eilandplein 3.5.a.1 Brug de Esdoorn Totaal
Investering 13.000 590.000 175.000 150.000 80.000 1.008.000
2025 780 16.000 8.000 5.667 30.447
2026 780 52.967
2027 780 52.967
2028 780 52.967
8.000 5.667 67.414
8.000 5.667 67.414
8.000 5.667 67.414
In deze bijlage staan alle investeringskredieten uit de meerjarenbegroting 2024-2027, de restant kredieten uit de jaarrekening 2023 en de aanvragen uit deze rapportage vermeld.
Restant kredieten jaarrekening 2023 Begroting 2023-2026 Kredietaanvraag: Toegang gemeentehuis Kunstgrasveld Groessen Renovatie veld MHC Westerduiven Herinrichting Eilandplein Brug de Esdoorn Totaal In € 1.000
2023 16.218
16.218
2024
2025
2026
2027
3.693
1.959
1.970
1.365
13 590 175 150 80 4.701
1.959
1.970
1.365
2028
Voorjaarsnota Duiven 2024 - Bijlage 3 Wensenlijst
57
Bijlage 3 Wensenlijst In deze Voorjaarsnota staan een groot aantal wensen. Het college heeft hierin mede op basis van de financiële situatie al voorgesorteerd. Een aantal wensen wordt niet gehonoreerd en is ook niet in de totalen meegeteld. Onderstaand een totaaloverzicht van de wensen. De gehonoreerde wensen zijn vetgedrukt. 2024 1.4 a 1.4 b 1.4 c 1.4 e 1.4 f 1.4 2.4.a 2.4.b 2.4.c 2.4.d 2.4.e 2.4.f 2.4.g
Structureel verruimen openingstijden Verbeteren toegang gemeentehuis Vervolg toekomstvisie RID (minimale variant) Bestuursadviseurs Uitvoering motie kinderraad/ uitvoeringsbudget kinderburgemeester Begroting 1Stroom 2025-2028 (nieuwe wensen) Kunstgrasveld Groessen Kunstwerk! bibliotheek Liemers Budget SHO Projectleider Blijfwijk Accommodatiebeleid Realisatie hangplekken Procesmanager Sociaal Domein
Herinrichting Eilandplein - investering openbare ruimte Herinrichting Eilandplein - extra tijdelijk 3.4.1 onderhoud groen 3.4.2 Extra capaciteit riolering 3.4.2 Dekking voorziening riolering en tarieven 3.5.a.1 Krediet: brug de Esdoorn 3.4.1
2025 20.000 780
2026 20.000 780
2027 20.000 780
2028 20.000 780
280.312 458.151
481.759
506.311
531.845
90.000
45.000
5.000
5.000
5.000
5.000
173.880
173.880
173.880
173.880
52.967 94.611 47.000
52.967 94.611
52.967 94.611
8.000
12.500
94.611
44.100
94.611 47.000 25.000 46.000 50.000 88.200
88.200
8.000
8.000
8.000
20.000
20.000
20.000
80.000 160.000 160.000 160.000 160.000 -80.000 -160.000 -160.000 -160.000 -160.000 5.667 5.667 5.667 5.667