Document · PDF

3. 201661158-Voorjaarsnota gemeente Duiven 2024

Raadsavond 2 juli 2024, gemeente DuivenBij agendapunt: Voorjaarsnota 2024 gemeente Duiven24.430 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Voorjaarsnota Duiven 2024

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting Inleiding Financieel (totaal)overzicht Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappĳ Programma 3 Omgeving Totalen Bĳlage 1: Voorstellen "Financieel gezond 2026" Bĳlage 2: Investeringskredieten Bĳlage 3 Wensenlĳst

3 4 5 6 17 31 50 53 56 57

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Samenvatting

Samenvatting Saldo voor Voorjaarsnota Vastgesteld begrotingssaldo Structurele doorwerking Najaarsnota 2023 Decembercirculaire 2023 Leges Omgevingswet Startpunt Voorjaarsnota 2024

2024 93 222

2025 1.913 384

2026 -992 -8

2027 -1.760 543

2028 -1.689 543

-782 -95 -562

-95 2.203

-95 -1.095

-95 -1.312

-95 -1.241

2024 -562 156 -3.482 -19 -3.907

2025 2.203 -3.357 -4.090 -10 -5.255

2026 -1.095 -1.312 -4.521 -110 -7.038

2027 -1.312 -1.759 -4.615 -310 -7.955

2028 -1.241 -2.403 -4.810 -310 -8.764

Bedragen x € 1.000

Ontwikkeling resultaten 2024 - 2028 Startpunt Voorjaarsnota Ontwikkelingen prog 1 Bestuur Ontwikkelingen prog 2 Maatschappĳ Ontwikkelingen prog 3 Omgeving Begrotingsresultaat na Voorjaarsnota Bedragen x € 1.000

Door middel van een aantal dekkingsmaatregelen uit het project "Duiven financieel gezond" verbeteren de saldi in de verschillende jaren:

Begrotingsresultaat na Voorjaarsnota Dekkingsmaatregelen incidenteel Maatregelen categorie A Saldo na Voorjaarsnota Overige oplossingen: Maatregelen categorie B Maatregelen categorie C Extra OZB stĳging 20%

2024 -3.907 0 0 -3.907

2025 -5.255 772 3.271 -1.212

2026 -7.038 308 1.654 -5.075

2027 -7.955 300 1.654 -6.041

2028 -8.764 300 1.624 -6.840

0 0 0

821 787 1.300

967 843 1.300

987 843 1.300

973 843 1.300

Bedragen x € 1.000

Op dit moment is nog niet bekend welke gevolgen de meicirculaire 2023 exact gaat hebben. Naar aanleiding van de presentatie van de Voorjaarsnota van het Rĳk is al wel een aanname gedaan. Bovendien worden in de maanden juni/juli de inkomsten nog geactualiseerd. Deze zaken gaan nog voor een wĳziging van het saldo zorgdragen.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Inleiding

Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2024. Deze Voorjaarsnota schetst een beeld van de ontwikkelingen in de gemeente Duiven. Welke externe ontwikkelingen komen er op ons af, wat is het beschikbare budget en op welke wĳze willen en kunnen we dit budget inzetten? De Voorjaarsnota geeft koers en richting voor de komende jaren. De keuzes die met het vaststellen van deze nota worden gemaakt vormen de basis voor de meerjarenbegroting 2025-2028 die in het najaar door de gemeenteraad wordt behandeld. Het streven om in deze nota te komen tot een sluitende begroting voor 2025 is zeer ingewikkeld. Wat heeft prioriteit, wat is van groot belang voor het verder werken aan onze opgaven. Het college legt u een Voorjaarsnota voor die niet sluitend is. Het college van gemeente Duiven wil een financieel duurzaam beleid voeren maar wel een beleid waarbĳ we blĳven omzien naar elkaar. Dat betekent in ieder geval de noodzaak om het eerstkomende begrotingsjaar sluitend te maken. We beseffen ons dat we besturen in zeer onzekere tĳden. De financiële ingrepen van het Rĳk in het gemeentefonds voor het jaar 2025 beïnvloed de financiële situatie van Duiven negatief. Daarnaast zien we ons geconfronteerd met een forse kostenstĳging in het sociaal domein. Ook 2026 wordt financieel een zwaar jaar door financiële keuze die door het laatste kabinet Rutte is gemaakt ten aanzien van het Gemeentefonds.

We staan met elkaar voor belangrĳke keuzes. Is het mogelĳk om het verhogen van belastingen kan worden voorkomen of beperkt? Als samenleving hebben we de mogelĳkheid om meer taken vrĳwillig met elkaar uit te voeren. Daarmee de kostenstĳging voor onze inwoners te beperken. Ook kĳken we kritisch naar grote investeringen en naar het al dan niet uitvoeren van alle bestaande plannen. En elke keer is het relevant om de vraag te stellen of het noodzakelĳk is om een plan uit te voeren of is er de mogelĳkheid om uit te stellen. Ook als het gaat om het onderhoudsniveau van de openbare ruimte moeten keuzes gemaakt worden evenals in de tariefstĳgingen voor een aantal diensten van de gemeente. Hoeveel dat is zal pas in de begroting duidelĳk worden. Het college zoekt naar een balans in de maatregelen. We willen blĳven investeren en op andere vlakken de kosten terugdringen. Voor het jaar 2025 voorzien we op dit moment geen hele heftige ingrepen in de voorzieningen. We investeren in alles dat noodzakelĳk is maar we kĳken ook naar het schrappen van zaken die niet noodzakelĳk zĳn. Het handhaven van het voorzieningenniveau van de gemeente Duiven staat onder druk. Dit werpt de vraag op: Hoe zien we om naar elkaar? Wat kunnen mensen zelf oplossen en waar is de hulp van de gemeente echt wel nodig. Daar moeten we als samenleving over in gesprek.

Maar als we niet naar elkaar blĳven omzien dan krĳgen we een minder prettige samenleving. De huidige financiële situatie dwingt ons om keuzes te maken. Er is ruimte voor nieuw beleid als we keuzes durven maken in het bestaand beleid. Het is onvermĳdelĳke om maatregelen treffen die zorgen voor een gezonde financiële begroting. Het colleges legt daarin keuzes voor waar de raad stelling in kan nemen.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Financieel (totaal)overzicht

Financieel (totaal)overzicht Totaal Startpunt Voorjaarsnota Autonome ontwikkelingen: Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappĳ Programma 3 Omgeving Saldo na autonome ontwikkelingen Overige ontwikkelingen (speerpunten/wensen) Saldo Voorjaarsnota Dekkingsmaatregelen: Incidentele zaken incidenteel dekken Totaal na dekkingsmaatregelen Maatregelen categorie A Maatregelen categorie B Maatregelen categorie C Saldo vjn na maatregelen A

2024 -561.944

2025 2.202.530

2026 -1.094.988

2027 -1.311.705

2028 -1.240.780

435.874 -3.343.408 -8.900 -3.478.378

-2.560.422 -3.789.444

-536.134 -4.291.194

-1.078.637 -4.520.194

-1.697.638 -4.715.194

-4.147.336

-5.922.316

-6.910.536

-7.653.612

-429.023

-1.107.842

-1.115.450

-1.084.802

-1.110.336

-3.907.401

-5.255.178

-6.962.766

-7.995.338

-8.763.948

772.450

308.200

300.000

-4.482.728 3.271.200 821.048 786.906 -1.211.528

-6.729.566 1.654.350 966.774 843.134 -5.075.216

-7.695.338 1.654.350 987.274 843.134 -6.040.988

-8.463.948 1.624.350 973.274 843.134 -6.839.598

-3.907.401

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

Programma 1 Bestuur Inleiding Het programma Bestuur gaat over de relatie van de gemeente met inwoners, ondernemers, medewerkers en samenwerkingspartners. Het gaat om overheidsparticipatie (het ondersteunen van initiatieven vanuit de bevolking en bedrĳfsleven), dienstverlening, de samenwerking met andere gemeenten en organisaties, het creëren van een veilige omgeving voor inwoners en bedrĳven. En om een financieel gezonde huishouding en de bedrĳfsvoering van de eigen (ambtelĳke) organisatie. Binnen dit programma vallen onder andere de werkzaamheden die ondersteunend zĳn aan de gemeentelĳke taken uit de programma’s 2 en 3, zoals communicatie, participatie, juridische zaken en dienstverlening. Onder dienstverlening vallen de publieksbalies/Burgerzaken, het telefonisch klant contact centrum, de website en sociale media. Daarnaast vallen het financiële beleid van de gemeente, de ontvangsten vanuit het gemeentefonds, de lokale lasten zoals OZB, leges en heffingen en de reserves onder dit programma. Verder omvat dit programma de werkzaamheden die passen bĳ de verantwoordelĳkheid van de gemeente voor openbare orde en veiligheid. Met de veiligheidspartners (veiligheidsregio, politie, brandweer, openbaar ministerie), inwoners en bedrĳven wordt binnen dit programma samengewerkt aan de veiligheid in de gemeente.

Prioriteiten in het lokale veiligheidsplan zĳn: zorg & veiligheid, ondermĳning, digitale veiligheid en crisisbeheersing. De gemeente wil een betrouwbare, transparante en financieel gezonde partner zĳn voor inwoners, ondernemers en (overheids)instellingen. De speerpunten in dit programma dragen bĳ aan het realiseren van een goede dienstverlening aan en samenwerking met onze inwoners en partners. Onder 1.3 zĳn als speerpunten benoemd: • Digitale veiligheid voor inwoners en bedrĳven. • Uitvoering geven aan participatie. • Verbeteren van de schriftelĳke dienstverlening. • Integraal werken. • Implementatie Wet open overheid. • Cyberveiligheid van de eigen organisatie. 1.1 Externe ontwikkelingen Informatisering en de digitale samenleving Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelĳkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelĳkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente daarin moet meebewegen. Het beveiligen van informatie is essentieel voor het functioneren en de betrouwbaarheid van de gemeente. Het bekendste voorbeeld van ‘Hof van Twente’ toont aan dat een gemeente kwetsbaar is. In de afgelopen periode zĳn met name de risico’s rondom ransomware toegenomen.

Om goed in te kunnen blĳven spelen op alle ontwikkelingen, uitdagingen en bedreigingen in relatie tot de toenemende afhankelĳkheid van ICT-middelen is het te verwachten dat er structureel beduidend meer financiële middelen nodig zĳn in de komende periode. Wet open overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar,

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo is op 1 mei 2022 in werking getreden. Daarmee is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervallen. Het grote verschil met de Wob is dat de Woo verplicht dat documenten in elf informatiecategorieën gefaseerd (5 jaar) actief openbaar worden gemaakt. In 2024 zal de implementatie van de Woo voortgang hebben, waarbĳ ook het op orde brengen van de informatiehuishouding en training en bewustwording van de medewerkers en bestuurders belangrĳke doelstellingen zĳn. Artificial Intelligence (AI) Vanwege de ontwikkelingen op het gebied van Artificial Intelligence (AI) is te verwachten dat de gemeente zich ook moet voorbereiden op deze nieuwe ontwikkelingen op technisch vlak. De verwachting is dat er vanuit de in ontwikkeling zĳnde wetgeving, consequenties volgen voor gemeenten. De implementatie van het gemeentelĳke deel en de gevolgen voor de werkzaamheden die de gemeente op dit vlak moet verrichten zĳn nog onduidelĳk. De gemeente houdt zich aan de landelĳke richtlĳnen en volgt deze. Op dit moment is gekozen om nog geen extra inspanning te doen op het gebied van AI en aldus hiervoor geen capaciteitsvraag in te dienen. Bĳ implementatie nieuwe wetgeving moet rekening gehouden worden met een capaciteitsaanvraag.

1.2 Wat willen we bereiken? De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Elk contact met de gemeente draagt bĳ aan het welzĳn en de veiligheid van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrĳven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid. De gemeente is daartoe een transparante organisatie, die zĳn informatiehuishouding en informatieveiligheid op orde heeft. De manier waarop de dienstverlening, communicatie, participatie en de aandacht voor veiligheid (digitaal en fysiek) zĳn georganiseerd draagt hieraan bĳ. De gemeente heeft een visie op dienstverlening. In de gemeentelĳke organisatie worden de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening (‘inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelĳk’ en ‘kennis van zaken’) verankerd. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zĳ in alles dat zĳ centraal staan in het contact met de gemeente. Om de samenwerking en de verbinding tussen gemeente en samenleving te bevorderen, is in 2023 een beleidskader Participatie vastgesteld. De werkwĳze die daarbĳ hoort, wordt ontwikkeld en geborgd in de organisatie en de samenleving. Een goede en tĳdige communicatie en transparantie van informatie draagt bĳ aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes.

Zoveel mogelĳk stukken en beraadslagingen zĳn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelĳk is, wordt geheimhouding opgelegd. De gemeente is een veilige plaats om te wonen, te werken en te verblĳven. De gemeente probeert ervoor te zorgen dat kwetsbare personen niet afglĳden naar risico-, overlastgevend of crimineel gedrag. Inwoners en bedrĳven worden bewust gemaakt van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zĳ dat tĳdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krĳgen en zich ertegen kunnen wapenen. De gemeente werkt goed samen met andere overheidsinstanties om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

1.3 Wat gaan we daarvoor doen? A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving Dit zĳn de speerpunten: 1.A.1 Doel

Toelichting

Risico’s Planning

Financiën

Participatie

1.A.2 Doel Toelichting

Digitale veiligheid Inwoners en bedrĳven bewust maken van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zĳ dat tĳdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krĳgen en zich ertegen kunnen wapenen. Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftĳden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrĳfssystemen 'gĳzelen' en losgeld eisen of belangrĳke voorzieningen overnemen. En de digitale wereld draagt ook steeds vaker bĳ aan radicalisering, het creëren van maatschappelĳke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zĳn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bĳvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrĳven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet de bewustwording vergroot worden. Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrĳfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. In het nieuwe integrale veiligheidsplan 2023-2026 is digitale criminaliteit als prioriteit opgenomen.

In het plan is op hoofdlĳnen aangegeven wat we willen gaan doen. De acties spreiden zich uit over meerdere jaren. Cyberveiligheid is een betrekkelĳk nieuw onderwerp voor gemeenten. Langzaamaan komen er projecten en initiatieven op dit thema. Wat voor onze gemeente geschikt is, moet nog worden onderzocht of ontwikkeld. De kosten zĳn op voorhand niet aan te geven, maar het zal voornamelĳk personele inzet vergen. Het vergroten van de cyberveiligheid kan niet tot stand komen zonder de inwoners en ondernemers. Meer bewustwording bĳ inwoners en bedrĳven over de gevolgen van cybercrime is een belangrĳke eerste stap. Samenwerking met bĳvoorbeeld ondernemersverenigingen en het Nationaal Cyber Security Centrum zal daarbĳ worden gezocht. Uitvoering geven aan participatie Participatie gaat over actieve inwonersbetrokkenheid. Over hoe inwoners een rol kunnen spelen bĳ de voorbereiding, besluitvorming, uitvoering en evaluatie van zaken in het publieke domein. Dat kan op initiatief van de gemeente gebeuren, maar ook op initiatief van bewoners zelf. Participatie is doen. Actief het dorp in (bĳvoorbeeld via dorpsgesprekken) en met elkaar in gesprek over verschillende meningen, ervaringen, ideeën en belangen over verschillende onderwerpen. Achterhalen waar mensen zichzelf voor willen inzetten en dit faciliteren. Uitleggen waar de gemeente mee bezig is.

En leren van de ervaringen die de gemeente daarbĳ opdoet. Kortom: participatie is samen aan de slag zĳn. In 2023 is het beleidskader participatie vastgesteld. Daar geeft de gemeente de komende jaren uitvoering aan getraind en begeleid medewerkers in het werken volgens de handreiking participatie. Daarnaast wordt ingezet op het begeleiden van burgerinitiatieven die een beroep op de gemeente doen voor ondersteuning.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

1.A.2 Risico’s

Planning

Financiën

Participatie

1.A.3 Doel

Toelichting

Uitvoering geven aan participatie Participatieplannen kunnen onvoldoende worden ingericht, waardoor onduidelĳkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. Invoering van het uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico voor de organisatie, omdat elke uitdaging hoe dan ook begeleiding vraagt van meerdere afdelingen en daarmee de druk op de organisatie opvoert. Bĳ de voorjaarsnota maakt de gemeenteraad een definitieve keuze voor implementatiescenario 1 of 2. Na deze besluitvorming wordt het uitvoeringsplan participatie uitgevoerd. De uitvoering en borging loopt door naar volgende jaren. Er zĳn 2 scenario’s uitgewerkt voor het implementeren van het beleidskader participatie. Het eerste scenario is een budgetneutraal scenario waarin beperkt de ambities uit het beleidskader worden geïmplementeerd in de ambtelĳke organisatie door bestaande budgetten te verschuiven. Nadeel van dit scenario is dat er geen capaciteit is om uitdaagrecht initiatieven te begeleiden. Het tweede scenario vergt een bescheiden extra investering (€ 75.000 per jaar), maar heeft als grote voordeel dat het door de inwoners gewenste initiatievenloket robuust kan worden ingericht met de benodigde begeleiding aan burgerinitiatieven. Ook kunnen initiatieven op basis van het uitdaagrecht wel worden opgepakt in dit scenario.

Zo wordt een impuls gegeven aan het mede mogelĳk maken van burgerinitiatieven en levert de gemeente een bĳdrage aan het omzien naar elkaar. De € 75.000 wordt beschikbaar gesteld voor deze coalitieperiode. Daarna zal worden gekeken of het loket werkt en of hier mee door kan worden gegaan. Dit speerpunt is gericht op het versterken van de kwaliteit van participatieve trajecten. Op basis van ervaringen scherpt de gemeente werkwĳzen en beleid verder aan. Verbeteren van de schriftelĳke dienstverlening Een belangrĳk onderdeel van de gemeentelĳke dienstverlening is de wĳze waarop wordt gecommuniceerd met inwoners, bedrĳven, instellingen en andere klanten. Iedereen die van de gemeente een (nieuws)brief, een e-mail of ander bericht ontvangt, moet begrĳpen waarom hĳ die ontvangt, waar de tekst over gaat, wat de boodschap is en wat er van hem wordt verwacht. Communicatie vanuit de gemeente moet uitnodigend en servicegericht zĳn, geschreven vanuit de belevingswereld van de ontvanger. Dat betekent dat de schriftelĳke boodschappen lezersgericht moeten zĳn. Heldere, foutloze teksten met een goede opbouw, een heldere boodschap, een neutrale toon en op een passend taalniveau. In de meeste gevallen is dat B1. Dit taalniveau -dat teksten voor de meeste mensen begrĳpelĳk maakt- wordt al toegepast bĳ de webteksten.

Gemeentelĳke brieven, mails en andere uitingen worden nog niet altĳd geschreven in taalniveau B1. Hierdoor wordt vaak niet goed begrepen wat wordt bedoeld of wat er van de lezer wordt verwacht. Daarom is het belangrĳk een verbeterslag te maken in de schriftelĳke communicatie. In 2024 worden hiervoor al diverse acties opgepakt, zoals een leer- en ontwikkeltraject voor medewerkers gericht op het schrĳven van lezersgerichte en begrĳpelĳke teksten en de inzet van de tool Klinkende Taal. Verder wordt in 2024 een versimpelteam opgericht, dat moeilĳk leesbare (standaard)brieven gaat herschrĳven. In 2025 zal de focus erop gericht zĳn ook inwoners te gaan betrekken bĳ het vereenvoudigen van teksten. Er zal een klantenpanel worden opgericht met inwoners uit diverse doelgroepen om moeilĳke teksten te helpen “versimpelen”.

1.A.3 Risico’s

Planning

Financiën Participatie

1.A.4 Doel Toelichting

Risico’s

Planning Financiën

Participatie

1.A.5 Doel

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

Verbeteren van de schriftelĳke dienstverlening Het anders schrĳven vraagt om bewustwording en draagvlak binnen de gemeentelĳke organisatie. Medewerkers moeten een nieuwe schrĳfvaardigheid ontwikkelen. In het begin zal het schrĳven van een tekst meer tĳd kosten. Hiermee ontstaat het risico dat men afhaakt en terugvalt op de oude manier van schrĳven. Dit risico wordt ondervangen door een goede inrichting van het leerproces, door begeleiding en door monitoring. Verder vraagt het vereenvoudigen van teksten veel tĳd en wordt de inzet van medewerkers vooralsnog budgetneutraal ingestoken. Dit betekent dat de voortgang afhankelĳk is van beschikbare tĳd/ruimte naast andere prioriteiten en het reguliere takenpakket. De tool Klinkende Taal wordt vanaf medio 2024 door een groot deel van de medewerkers van 1Stroom gebruikt voor het helpen vereenvoudigen van teksten. Ook wordt in 2024 een intern versimpelteam opgericht dat aan de slag gaat met het herschrĳven van (standaard)brieven. Dit jaar zal erop gericht zĳn om binnen de ambtelĳke organisatie een routine voor het herschrĳven van teksten te ontwikkelen, zodat het proces goed ingericht is en vanaf 2025 ook inwoners hierbĳ kunnen worden betrokken. De kosten van het leer- en ontwikkeltraject en de tool Klinkende Taal worden gedekt uit bestaande budgetten binnen de begroting van 1Stroom.

Er wordt een inwonerspanel opgericht om moeilĳke teksten te beoordelen en het versimpelteam te helpen deze teksten te vereenvoudigen. Verder zal steekproefsgewĳs onderzoek worden gedaan onder de ontvangers van brieven om te kunnen toetsen of de schriftelĳke communicatie ook daadwerkelĳk begrĳpelĳk is. Daarnaast kan op basis van inkomende klantvragen worden gemonitord of het aantal vragen naar aanleiding van de schriftelĳke communicatie vanuit de gemeente afneemt. Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Een transparante organisatie en gemeente, die zĳn informatiehuishouding op orde heeft De Wet open overheid is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie (11 informatiecategorieën). Een belangrĳk onderdeel van de Woo is het op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeenten en 1Stroom. Beide zullen tot en met 2027 gefaseerd moeten gaan plaatsvinden. De Gemeenschappelĳke Regelingen waarmee onze gemeenten verbonden zĳn moeten zich ook houden aan de Wet Open overheid. GR’s krĳgen echter geen budget vanuit het Rĳk. De implementatie van de Woo duurt nog tot en met 2027.

De uitvoering van het project Implementatie WOO is in de begroting gedekt uit de middelen die vanuit de Rĳksoverheid beschikbaar zĳn gesteld. Er worden bovenop deze middelen geen extra middelen gevraagd. Dit speerpunt is volledig gericht op het verbeteren van de informatievoorziening aan inwoners. Daarnaast zullen inwoners ook actief bevraagd gaan worden over hoe zĳ de informatievoorziening van de gemeenten ervaren, bĳvoorbeeld via een klankbordgroep. Cyberveiligheid eigen organisatie Cyberveiligheid in de organisatie van de gemeente vergroten.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

1.A.5 Toelichting

Risico’s Planning

Financiën

Participatie

Cyberveiligheid eigen organisatie Het is voor de gemeente en de gemeentelĳke organisatie van belang om een goede weerbaarheid tegen cybercriminelen te hebben. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt. Niet alleen is onze dienstverlening afhankelĳk van goed werkende ICT-systemen, ook wordt er veel met privacygevoelige informatie gewerkt. Het gĳzelen c.q. stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Het snel signaleren en bestrĳden van incidenten is belangrĳk. Cybercrime kan leiden tot diefstal van informatie en/of andere middelen, bedrĳfsschade en zelfs tot ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. De Regionaal ICT en Inkoop Dienstencentrum (RID) en 1Stroom werken voortdurend aan de veiligheid van de gemeentelĳke ICT-systemen. De RID voert de benodigde technische wĳzigingen uit. 1Stroom werkt aan het vergroten van het bewustzĳn informatieveiligheid en de digitale vaardigheden van de organisatie door middel van opleidingen en cyberveiligheidsoefening. De kosten voor de cyberveiligheid van de gemeentelĳke systemen zĳn meegenomen in de begroting van de RID. Kosten voor het vergroten van het interne bewustzĳn en het uitvoeren van een cyberveiligheidsoefening zĳn gedekt vanuit de bestaande middelen.

Participatie is niet van toepassing op het vergroten van de cyberveiligheid van de eigen organisatie.

1.4 Wensen/Keuzemogelĳkheden Wensen/keuzemogelĳkheden 1.4.a Dienstverlening: Structureel verruimen van de openingstĳden van het gemeentehuis Bĳ de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 is het amendement aangenomen om in 2024 als pilot voor 1 jaar de openingstĳden van het gemeentehuis verder te verruimen en het gemeentehuis wekelĳks op maandagavond te openen van 18.00 – 20.00 uur. Deze pilot blĳkt succesvol: de agenda voor de afspraken bĳ de aanvraagbalie reisdocumenten staat iedere maandagavond vol. Ook als er meerdere momenten in de week beschikbaar zĳn, is de maandagavond het eerst gevuld. Zeker met de toenemende drukte in verband met de reisdocumentenpiek vult de agenda op de maandagavond zich al weken van tevoren terwĳl er al eerder ook overdag ruimte is voor het maken van een afspraak. Hieruit blĳkt dat de extra avondopenstelling in een brede behoefte voorziet. Het continueren van deze wekelĳkse avondopenstelling vraagt structureel een extra budget voor personele inzet en beveiliging ter hoogte van € 20.000. Intussen vraagt het vooruitzicht met tekorten op de gemeentebegroting vanaf 2025 om scherpe keuzes ten behoeve van een sluitende begroting. Naast de beperkte ruimte voor nieuwe wensen zal er ook bezuinigd moeten worden op bestaand beleid.

In dat licht en gelet op het feit dat de maandagavondopenstelling dient voor de aanvraag van producten en diensten waarvoor inwoners gemiddeld eens in de tien jaar naar het gemeentehuis moeten komen, wordt voorgesteld de pilot niet te continueren en vanaf 2025 weer om de week de avondopenstelling te bieden. Deze beperking in dienstverlening geeft minimale overlast voor inwoners. 1.4 b Verbeteren toegang gemeentehuis voor minder validen In 2023 is er een klacht ingediend door een minder valide inwoner die voor haar mobiliteit afhankelĳk is van een scootmobiel. Via de huidige draaideur kan zĳ niet in het gemeentehuis komen. Nu is de draaideurstand in de dagelĳkse praktĳk de meest ideale stand van de draaideur. De draaistand biedt het meeste comfort, en vraagt het minst energieverbruik. De draaideur regelt een efficiënte doorstroming van verkeer in 2 richtingen. Daarbĳ voorkomt de draaideur tocht in de publiekshal en houdt deze koude lucht van buiten tegen en geconditioneerde binnenlucht binnen.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

Het is daarom niet mogelĳk om de voordeur standaard op schuifdeurstand te zetten. Wel is het mogelĳk om op verzoek de schuifdeurstand te activeren waardoor de doorgang wel toegankelĳk is voor scootmobielgebruikers. Echter, daarvoor is dan wel vooraf telefonisch contact nodig met het KlantContactCentum zodat de schuifdeurstand aangezet kan worden. Dit wordt als discriminerend ervaren omdat daarmee een barrière wordt opgeworpen in de toegankelĳkheid van de gemeente. Om een toegankelĳke entree voor minder validen te kunnen realiseren bĳ de voordeur is het mogelĳk om links naast de huidige draaideur een schuifdeur te maken. Om een toegankelĳke entree voor minder validen te kunnen realiseren bĳ de voordeur is het mogelĳk om links naast de huidige draaideur een schuifdeur te maken. In de plaats van de huidige vaste glazen panelen. De kosten hiervoor en voor het aanpassen van de bestrating bĳ deze nieuwe entree worden geraamd op € 13.000. Hiermee wordt dan meteen een slimme en snelle uitgang gerealiseerd voor medewerkers waardoor de kans op verdwaalde bezoekers in de publiekshal tĳdens de sluitingstĳden wordt verkleind. Nu lopen namelĳk regelmatig bezoekers tĳdens sluitingstĳd naar binnen door de draaideur die na passeren altĳd nog een paar rondjes extra doordraait waardoor mensen tĳdens sluitingstĳd ongezien binnen kunnen komen.

Het genoemde bedrag betreft een eenmalige uitgave in 2025. Desondanks legt ook deze wens een belasting op de begroting waar tegenover een bezuinigingsmaatregel zal moeten worden gezet. Voorgesteld wordt om deze keuzemogelĳkheid niet tot uitvoering te brengen. Het afzien van deze wens heeft een negatief effect op de toegankelĳkheid van het gemeentehuis voor minder validen. Intussen is het mogelĳk om op verzoek de schuifdeurstand te activeren waardoor de doorgang wel toegankelĳk is voor scootmobielgebruikers. Daarvoor is dan wel vooraf telefonisch contact nodig zodat de schuifdeurstand aangezet kan worden in het tĳdvak waarin de inwoner aangeeft naar het gemeentehuis te komen. Dit wordt weliswaar als discriminerend ervaren omdat daarmee een barrière wordt opgeworpen in de toegankelĳkheid van de gemeente. Echter, afgezet tegen de scherpe keuzes die gemaakt moeten worden voor een sluitende begroting is het afzien van deze wens alleszins reëel nu er naast genoemde klacht geen verdere bezwaren of klachten zĳn ingediend tegen de huidige toegang van het gemeentehuis. 1.4.c Vervolg Toekomstvisie RID De RID is naar aanleiding van de strategische sessies in 2022 en het rapport Toekomstvisie RID van adviesbureau M&I uit 2023 een verbetertraject gestart om klaar te zĳn voor deze toekomst.

De daaruit volgende informatisering- en automatiseringvisie en consequenties zĳn in de gemeenteraad van april behandeld. De invulling van de opdrachtgevende rol van de gemeente is in het integrale beeld meegenomen. In 2024 zal er aanvullend een onderzoek uitgevoerd worden naar de verdere professionalisering van functioneel beheer. De consequenties van dat onderzoek worden in het vervolgtraject meegenomen. Er zĳn 3 modellen die zouden kunnen worden gehanteerd. De financiële gevolgen voor Duiven per model worden in onderstaande tabel aangegeven. Duiven kiest voor het minimale model. Model Minimaal Optimaal Groei

2024 280.132 494.537 315.708

2025 458.151 684.561 484.068

2026 481.759 721.348 566.868

2027 506.311 760.342 684.272

2028 531.845 801.676 801.676

1.4.d Bestuursadviseurs De gemeentesecretaris in Duiven heeft de wens om administratief ondersteund te worden door een assistent. Deze assistent notuleert de collegevergaderingen, houdt verschillende administraties bĳ (waaronder de Lĳst van Toezeggingen, de Lange Termĳn Agenda,

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

binnengekomen vragen, voortgang op uitvoering van moties). De opgave in Duiven met de financiële opgave, woningbouw, sociaal domein. Het college van Duiven heeft de wens om gedurende deze coalitieperiode geadviseerd te worden door een bestuursadviseur. Hiervoor is in 2025 € 90.000 benodigd en in 2026 nog eens € 45.000. 1.4.e Uitvoering motie Kinderraad Het uitvoeren van motie Kinderraad vergt onderzoek. In het voorbereidende onderzoek moet helder worden welke varianten mogelĳk en wenselĳk zĳn. Het resultaat moet een beslisdocument zĳn voor de gemeenteraad waarin de consequenties van de varianten en bĳbehorende kosten inzichtelĳk gemaakt zĳn. Na de keuze voor een variant zal de uitvoering structureel in de begroting moeten worden opgenomen. Tĳdelĳke inhuur voor het onderzoek kost € 12.500. De structurele kosten zĳn afhankelĳk van ambitieniveau en kaders. Door het bestaande eenmalige budget voor de kinderburgemeester structureel door te trekken zouden deze kosten kunnen worden gedekt. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen. 1.4.f Nieuwe wensen 1stroom In de nieuwe begroting 1stroom zĳn een aantal nieuwe wensen opgenomen. Het betreft hier de wensen voor datagedreven werken en verbeteren kwaliteit stukkenstroom.

Omdat er nog over deze voorstellen moet worden beslist neemt de gemeente de bedragen die op de nieuwe wensen betrekking hebben in dit onderdeel op. Dat gaat om € 173.880 structureel vanaf 2025. 1.4.2 Welke externe partĳen dragen hieraan bĳ Gemeenschappelĳke regelingen De gemeente neemt deel aan diverse gemeenschappelĳk regelingen. Een gemeenschappelĳke regeling is een vorm samenwerking tussen verschillende bestuursorganen ter behartiging van een of meerdere belangen van die bestuursorganen. De Gemeenschappelĳke regelingen vragen hun bĳdrage via besluiten van hun eigen (Algemeen) Bestuur van de betreffende regeling aan de gemeente. Gelet op de loon- en prĳsontwikkelingen zullen de begrotingen van de gemeenschappelĳke regelingen fors hoger uitvallen.

De gemeente neemt deel aan de volgende regelingen: • Groene Metropoolregio Arnhem-Nĳmegen (GMR) • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) • Euregio Rĳn en Waal • Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA) • Bedrĳfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nĳmegen (DRAN) • 1Stroom • Samenwerking de Liemers (SDL (RSD/RID)) • Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg (SALD) • Modulaire gemeenschappelĳke regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland (MGR) • Gemeenschappelĳke regeling Huisvesting Voorgezet Onderwĳs in de Liemers (GRHVOL) Behalve deze gemeenschappelĳke regelingen zĳn er tal van andere vormen van samenwerkingen waar aan wordt deelgenomen maar niet vallen onder de Wet gemeenschappelĳke regelingen, bĳvoorbeeld de Liemerse Ambassade. Terugtrekkende rol veiligheidspartners Het Openbaar Ministerie (OM) en de politie worden jaarlĳks geconfronteerd met een groot aantal strafbare feiten waarvan melding of aangifte wordt gedaan. De beschikbare opsporingscapaciteit is niet toereikend om van alle strafbare feiten verdachten op te sporen en, in geval van voldoende bewĳs, te vervolgen. Dat is altĳd al zo geweest, maar knelt nu extra door personeelstekorten. Om diezelfde reden neemt het OM ook een minder prominente rol in, in het Veiligheidshuis. Dat betekent dat de strafrechtelĳke component in het gedrang komt en de druk op de gemeente en op

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

de (bestuursrechtelĳke) bevoegdheden van de burgemeester groter wordt. Inwoners verwachten namelĳk wel dat er wordt opgetreden tegen misstanden. Mede daarom heeft de burgemeester eerder dit jaar bĳvoorbeeld beleidsregels vastgesteld voor de aanpak van straatdealers. De Wet Bevordering integriteits Beoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) wordt aangescherpt, net als de prostitutiewetgeving en prostitutiecontroles gaan op termĳn van de politie naar de gemeente. De verhoogde druk op de gemeente leidt ook tot een hogere druk op de ambtelĳke capaciteit. De komende tĳd moet uitwĳzen wat de gevolgen precies gaan zĳn.

1.5 Wat gaat het kosten? Saldo 2024-2028 programma Bestuur Nieuwe activiteiten Speerpunten: 1.A.1 Digitale veiligheid 1.A.2 Uitvoering geven aan participatie 1.A.3 Verbeteren van de schriftelĳke dienstverlening 1.A.4 Implementatie Wet Open Overheid 1.A.5 Cyberveiligheid eigen organisatie Totaal speerpunten Wensen/Keuze 1.4.a Structureel verruimen openingstĳden 1.4.b Verbeteren toegang gemeentehuis 1.4.c Vervolg toekomstvisie RID 1.4.d Bestuursadviseurs 1.4.e Uitvoering motie kinderraad 1.4.f Wensen begroting 1stroom Totaal wensen/keuzes Autonome ontwikkelingen: 1.5.1.a Restitutie stichting Blaashal 1.5.1.b Onderzoekskosten bestuurskracht en bestuurscultuur 1.5.1.c Rente schatkistbankieren 1.5.1.d Rente grondexploitatie 1.5.1.e Dierentehuis Arnhem en omstreken 1.5.1.f Toeristenbelasting 1.5.1.g OZB niet woningen 1.5.1.h Partipatiebudgetten 1.5.1.i Verkoop overige gronden 1.5.1.j Gevolgen Voorjaarsnota Rĳk 1.5.1.k Begroting 1Stroom 2025-2028 1.5.1.l Taakstelling gemeenschappelĳke regelingen Totaal autonome ontwikkelingen Saldo programma 1 Bedragen in €

2024

280.312 0 280.312

2025

2026

2027

2028

75.000

0 0 458.151 90.000 0 173.880 722.031

0 0 481.759 45.000 0 173.880 700.639

0 0 506.311

0 0 531.845

0 173.880 680.191

0 173.880 705.725

36.000

-50.000

-45.000 36.053 -320.000 70.638 21.000 48.865 -50.000 37.500 -45.930 -144.000

-100.000

1.157.000 1.017.422

-268.000 -143.000 -186.000 818.134 1.235.637 1.897.638

500.000 -435.874 -155.562

2.560.422 536.134 1.078.637 1.697.638 3.357.453 1.311.773 1.758.828 2.403.363

1.5.1 Toelichting op de ´Autonome ontwikkelingen’ 1.5.1.a Bĳdrage schade blaashal Door de storm is de blaashal van de Stichting Buitensport Horsterpark vernield. De Stichting heeft besloten om geen nieuwe blaashal meer te plaatsen. Hierdoor wordt de stichting opgeheven. Zĳ

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

hebben nog een bedrag van € 45.0000 in "kas" welke zĳ over hebben gemaakt aan de gemeente Duiven zĳnde een tegemoetkoming in de kosten welke de gemeente destĳds heeft moeten maken voor afwaardering van de blaashal. Het bedrag van € 45.000 is een incidenteel voordeel. 1.5.1 b Onderzoekskosten bestuurskracht (toekomstscenario's bestuurlĳke samenwerking) en bestuurscultuur De gemeenteraad van Duiven heeft besloten (24-10-2023) om een bestuurskracht onderzoek te laten uitvoeren. In opdracht van de Raad heeft het College van B&W een Startnotitie opgesteld waarin een procesaanpak is voorgesteld. Samengevat richt het onderzoek zich op ‘Bestuurlĳke samenwerking in de toekomst’ en ‘Ambtelĳke fusie in 1Stroom’. Voor het uitvoeren van het onderzoek is bureau Dirk Lauter aangetrokken. Daarnaast is op 12 december 2023 de motie onderzoek naar de bestuurscultuur in de gemeente Duiven unaniem aangenomen. Aanleiding voor de motie was o.a. dat in korte tĳd twee wethouders vertrokken. Voor het uitvoeren van het onderzoek is bureau Wagenaar Hoes aangetrokken. De geraamde kosten voor het bestuurskracht onderzoek bedragen € 106.176 en voor het bestuurscultuur onderzoek € 14.000. Deze bedragen zĳn excl. btw en incl. reiskosten). 70% van deze kosten worden als subsidie door de provincie bekostigd.

Voor Duiven betekent dit per saldo een incidenteel nadeel van totaal € 36.053 1.5.1 c Rente ontvangst schatkistbankieren In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van € 100.000 voor rente Schatkistbankieren. Voor het eerste kwartaal 2024 is een bedrag ontvangen van totaal 120.000 aan rente. Het percentage rente bĳ de schatkist schommelde het eerste kwartaal rond de 3,85%. Op jaarbasis betekent dat een renteopbrengst van € 480.000. Rekening houdend met een daling van de rente en een vermindering van het saldo op de rekeningen verwachten we een jaaropbrengst van € 420.000. Een incidenteel voordeel van € 320.000. Daarnaast voor 2025 een opbrengst verwacht van € 100.000 1.5.1.d Ontvangen rente grondexploitatie op de kostenplaats kapitaallasten Voor de rente grondexploitatie is voor 2024 een bedrag opgenomen van € 70.638. De verwachting is dat er voor 2024 door het saldo van betaalde rente en ontvangen rente geen rente wordt doorberekend aan de grondexploitatie. Een incidenteel nadeel op de kostenplaats kapitaallasten van € 70.638. 1.51.e Dierentehuis Arnhem en omstreken Het Dierentehuis Arnhem en omstreken voert voor de gemeente een wettelĳk taak uit, namelĳk het opvangen van (zwerf)dieren. Dit doen zĳn in een verouderd gebouw te Velp. De afgelopen jaren zĳn dienst afnemende gemeenten samen met het Dierentehuis in gesprek geweest voor nieuwbouw van het Dierentehuis.

Dit heeft in 2023 geresulteerd in een (contra)garantstelling aan de gemeente Arnhem voor het kunnen verstrekken van een lening van de BNG door de stichting Dierentehuis Arnhem en omstreken, een start (eind 2023) met de verbouwing van een tĳdelĳk locatie en het verhuizen van de opgevangen dieren in begin 2024. Ook is er een vernieuwde overeenkomst afgesloten. Ook de financieringssystematiek van het dierentehuis wordt gewĳzigd. Hierdoor stĳgt de structurele bĳdrage aan het Dierentehuis met ingang van 2024 met € 21.000 en in 2025 nog eens met € 15.000. Hierna (2026 en verder) zal er sprake zĳn van indexering. 1.5.1.f Toeristenbelasting Bĳ de aanslagoplegging van 2023 waren er beduidend minder commerciële overnachtingen in hotels dan in 2022. Dit komt omdat er kamers zĳn gereserveerd voor de opvang van nareizigers. Deze kamers kunnen dus niet worden gebruikt voor commerciële reserveringen. De verwachting is dat deze situatie zich ook in het jaar 2024 voordoet. Daarom wordt de raming van de opbrengst incidenteel met € 48.865 verlaagd.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 1 Bestuur

1.5.1 g OZB niet woningen In de begroting 2024 is rekening gehouden met een toename van de OZB-opbrengst voor niet-woningen in verband met (de afronding van) de bouw van nieuwe bedrĳfspanden. De OZB-waarden van de nieuwe panden zĳn echter hoger dan voorzien. Hierdoor is de opbrengst structureel € 50.000 hoger dan geraamd. 1.5.1.h Participatie budgetten De budgetten voor participatie worden momenteel deels niet uitgegeven. Dit komt doordat er onvoldoende formatie binnen 1Stroom is om initiatieven uit de samenleving te begeleiden. Oftewel: budgetten worden deels niet benut en initiatieven uit de samenleving worden niet goed ondersteunt vanuit de gemeente. Daarom wordt in deze voorjaarsnota voorgesteld om een deel van het budget voor participatie dat nu niet wordt uitgegeven, in te zetten voor extra ambtelĳke formatie om burgerinitiatieven goed te kunnen begeleiden. Dit moet ingaan vanaf Q3 2024. Tot die tĳd is het aannemelĳk dat een deel van het budget voor participatie nog niet wordt uitgegeven zoals begroot. Voor programma 1 levert dit een incidenteel voordeel op van € 7.500. Voor Programma 2 een voordeel van € 37.500 incidenteel. 1.5.1.i verkoop overige gronden Er zĳn een aantal percelen grond verkocht aan derden. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 45.930.

1.5.1.j Gevolgen voorjaarsnota Rĳk Het ministerie van Financiën heeft zoals gebruikelĳk de voorjaarsnota van het rĳk opgesteld. Deze geeft een vooruitblik op de rĳksbegroting voor de komende jaren. Over de exacte gevolgen hiervan worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire. Op basis van een voorlopige doorrekening is een inschatting gemaakt wat de gevolgen voor de gemeente Duiven zĳn. In de voorjaarsnota wordt iets gezegd over het accres, de incidentele compensatie vanaf 2024 tot en met 2029, het schrappen van de opschalingskorting en de afrekening van het BTWcompensatiefonds over 2023. Voor Duiven zou dit in 2024 een voordeel opleveren van € 144.000. In 2025 volgt dan een nadeel van € 1.157.000. In 2026 is er dan een voordeel van € 268.000, in 2027 een voordeel van € 143.000 en in 2028 een voordeel van € 186.000. Totdat de meicirculaire is doorgerekend wordt aangenomen dat dit de gevolgen zĳn voor de algemene uitkering in de komende jaren. 1.5.1.k Begroting 1stroom De meerjarenbegroting 2025-2028 van 1Stroom ligt op dit moment ter besluitvorming voor. In deze begroting zĳn een aantal structurele formatievoorstellen opgenomen (zie onderdeel 1.4.g) alsmede de loon- en prĳsontwikkeling binnen 1Stroom voor de komende jaren. De bĳdrage van Duiven aan 1Stroom zal stĳgen in de komende jaren.

Voor 2025 is er een kostenstĳging van € 1.307.222, voor 2026 een stĳging van € 1.107.934, voor 2027 €1.525.437 en voor 2028 een stĳging van € 2.187.438. Voor de exacte inhoud van de voorstellen wordt verwezen naar de begroting 1Stroom. 1.5.1.l Taakstelling gemeenschappelĳke regelingen In de meerjarenbegroting 2023-2026 is een taakstelling opgenomen waarin de gemeente zich ten doel stelt om vanaf het jaar 2025 een bezuiniging op de kosten van de gemeenschappelĳke regelingen te realiseren. Deze bezuiniging wordt in 2025 nog niet gerealiseerd. Er lopen weliswaar gesprekken met de verschillende partĳen maar er zĳn nog geen concrete besparingen afgesproken. Voor de jaren 2026 en verder blĳft de taakstelling nog wel staan.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Programma 2 Maatschappĳ Inleiding Het programma Maatschappĳ omvat alle beleidsvelden van het sociale domein. Naast de taken op het vlak van zorg voor kwetsbare inwoners, de jeugd en participatie gaat het ook om verantwoordelĳkheden op het gebied van sport, cultuur, onderwĳs en ontmoeting. De transformatie in het sociale domein geeft de gemeente vorm op basis van vĳf ontwikkellĳnen. In 2023 heeft de gemeente een start gemaakt het de strategische notitie Sociaal Domein. Deze hoopt de gemeente medio 2024 vast te stellen. Dit document is het fundament voor de transformatie en voor (lastige) beleidskeuzes in de nabĳe toekomst. Met transformeren wordt bedoelt dat de sociale basis zo stevig staat, dat de meeste mensen met een hulpvraag op maat, snel en dichtbĳ ondersteund worden. De gemeente stuurt op omzien naar elkaar en op zelfredzame burgers. En ook op normaliseren: accepteren dat niet alles opgelost kan worden. De gemeente investeert aan ‘de voorkant’ om grip te houden op stĳgende kosten aan ‘de achterkant’. Het effect is minder vraag naar dure gespecialiseerde voorzieningen is. De gemeentelĳke missie is ‘werken aan positieve gezondheid voor alle inwoners, nu en in de toekomst’. Inwoners van Duiven kunnen een gezond, betekenisvol en veerkrachtig leven leiden. Er wordt genoeg ruimte geboden om een bĳdrage te leveren aan de maatschappĳ.

Om dit te bereiken stelt de gemeente zich open en aandachtig op richting haar burgers. De gemeente wil middels dialoog én inspelend op de veranderingen in de maatschappĳ, komen tot beleid waarin de kansen en mogelĳkheden van de burgers altĳd het uitgangspunt vormen. Participatie, buurtbetrokkenheid en een positieve leefwereld, mét passende ondersteuning, staan hierin centraal.

De vĳf lĳnen binnen de transformatie zĳn: Vitaal deelnemen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan volwassen inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Wettelĳke kaders voor deze lĳn: Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo), Wet publieke gezondheid (Wpg), Wet langdurige zorg (Wlz), Woningwet. Gezond en veilig opgroeien Deze lĳn beslaat de ondersteuning die aan alle gezinnen, kinderen en jongeren geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. Wettelĳke kaders van deze lĳn: Jeugdwet, Wet Passend Onderwĳs, Leerplichtwet, Wet publieke gezondheid (Wpg). Beschermd thuis Dit omvat de ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of psychosociale problemen. Wettelĳk kader van deze lĳn: Wet verplichte geestelĳke gezondheidszorg (Wvggz), Wmo. Integratie en vluchtelingen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. Wettelĳk kader van deze lĳn: Wmo, Wet Inburgering en Spreidingswet. De dagelĳkse basis op orde Ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelĳks leven op orde te hebben of te krĳgen. Wettelĳk kader van deze lĳn: Participatiewet, Wet gemeentelĳke schuldhulpverlening. 2.1 Externe ontwikkelingen Er zĳn vier grote maatschappelĳke opgaven voor alle gemeenten in heel Nederland: Jeugdzorg verbeteren en financieel houdbaar maken Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd wordt ingezet op het zo dichtbĳ mogelĳk organiseren van de zorg en ondersteuning voor jeugdigen. Het doel hiervan is jeugdigen zo lang mogelĳk in de eigen omgeving te ondersteunen.

Vanuit de landelĳke overheid wordt sterk gestuurd op regionale samenwerking en een uniforme (boven) regionale aanpak. Op gemeentelĳk niveau zĳn verschillende basisfuncties benoemd voor de lokale uitvoering: oog houden voor een veilige leefomgeving, tĳdig signaleren van de vraag, handelen vanuit een brede blik, en het vinden van bereikbare en toegankelĳke hulp. Dit vraagt om een integrale aanpak op lokaal niveau, waarbĳ een koppeling gelegd wordt tussen voorliggende voorzieningen zoals schoolmaatschappelĳk werk en het consultatiebureau, het sociaal loket en geïndiceerde jeugdhulp. De gemeente wil dit doortrekken binnen de Wmo en voorliggende voorzieningen. Zodra de eigen toegang beter is georganiseerd, kan de gemeente inwoners sneller de juiste ondersteuning geven of verwĳzen. Wonen en zorg De gemeente heeft de maatschappelĳke opgave om de groeiende groep ouderen te faciliteren in hun woon-, zorg- en welzĳnsbehoeften. Naar schatting zĳn er in 2040 ongeveer twee keer zoveel 75-plussers als nu. Daar komen zorgvragers zoals statushouders, dak- en thuislozen en mensen die uitstromen uit beschermd wonen en maatschappelĳke opvang nog bĳ. Er zĳn onvoldoende geschikte woningen voor deze groepen. Woningen zĳn vaak ongeschikt om (langer) in te kunnen wonen.

Omdat de benodigde zorg er niet geleverd kan worden, omdat de omgeving onvoldoende voorzieningen biedt of/en omdat het gedrag van deze inwoners op weerstand van de buurt stuit. Een andere ontwikkeling is het tekort aan (zorg)professionals en het feit dat het aantal mantelzorgers en vrĳwilligers daalt. Er zĳn meer hulpvragen dan de zorgprofessionals aankunnen.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Door al deze feiten staat de gemeente voor een enorme uitdaging om de toekomstige ouderen in een veilige omgeving zo vitaal mogelĳk deel te laten nemen aan de maatschappĳ. Omzien naar elkaar De gemeente moet het beleid en de uitvoering toekomstbestendig maken. Dat wil zeggen: als de gemeente in de nabĳe toekomst alle inwoners woonruimte en zorg wil bieden, dan de gemeente met de samenleving zoeken naar andere woonvormen (RSO) en een andere manieren van zorg verlenen aan elkaar (SD). Dat vraagt om een mentaliteitsverandering: we moeten weer meer omzien naar elkaar, vergelĳkbaar met het Noaberschap. Dat vraagt om begrip in de samenleving voor normaliseren: accepteren dat een 6 soms genoeg is en dat men elkaar vaker hulp biedt in plaats van professionele hulp vragen. Leefbare wĳken en dorpen Mensen moeten langer thuis wonen, uit regionale opvangcentra sneller terug naar ‘huis’ (lees ingeschreven gemeente) en het duurt langer voordat ze intramuraal kunnen wonen. Het effect is een veranderende samenstelling van wĳken: er wonen (straks) meer mensen met onbegrepen gedrag in de wĳken. Deze ontwikkeling vraagt om aandacht voor ‘prettig samenleven’.

Bĳvoorbeeld door nabĳheid te organiseren (elkaar te kennen zorgt voor meer begrip voor onbegrepen gedrag), door te zorgen voor een goede balans tussen hulpvragers en hulpdragers in wĳken en dorpen, door professionele ondersteuning (welzĳn) aan hulpdragers te bieden, door community’s te stimuleren en faciliteren (om omzien naar elkaar te bevorderen). Daarnaast spelen ook nog andere externe ontwikkelingen: Arbeidsmarktsituatie Er is sprake van een gespannen arbeidsmarkt, waardoor het moeilĳk is om goed gekwalificeerd personeel te werven. Dit geldt zowel voor de zorg en welzĳnsaanbieders als voor de gemeente zelf. Decentralisatie en extramuralisering zorg De decentralisatie van de jeugdzorg en de extramuralisering van de GGZ en de ouderenzorg wordt verder doorgevoerd. Daardoor wonen jeugdigen en volwassenen met een zorgvraag steeds langer zelfstandig thuis. Vanuit inwoners en partners krĳgen de gemeente signalen dat de problematiek van de zelfstandig wonende jeugdige en volwassene met zorg- en ondersteuningsvraag, steeds verder toeneemt in aantal en complexiteit. Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis De decentralisatie van beschermd wonen wordt zeer waarschĳnlĳk uitgesteld naar 2026.

Doel van de decentralisatie is om inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelĳk in de eigen omgeving op te vangen en te ondersteunen, ook nadat een inwoner uitbehandeld en vanuit de intramurale zorg zelfstandig gaat wonen. Vanaf de invoering worden alle gemeenten verantwoordelĳk voor de uitvoering en financiering van beschermd wonen. In tien jaar tĳd wordt het budget dat nu toegekend wordt aan centrumgemeente Arnhem op basis van een objectief verdeelmodel overgeheveld naar alle gemeenten. De toegang tot beschermd wonen wordt lokaal georganiseerd en er worden verbindingen gelegd met voorliggende veld en de maatwerkvoorzieningen beschermd wonen Wet van school naar duurzaam werk Naar verwachting treedt per 1 augustus 2025 de Wet van school naar duurzaam werk in werking. De gemeente wordt door middel van deze wet gestimuleerd om vanuit de participatiewet eerder aan te sluiten bĳ de scholen om jongeren waar nodig eerder te ondersteunen richting een (leer)werkplek. Op dit moment is de wet nog in ontwikkeling. De gemeente volgt de ontwikkelingen en bereidt zich voor waar mogelĳk.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlĳk programma van de ministeries van J&V en VWS en de VNG. Hierin wordt nauw samengewerkt met de partners in het veld. De jeugdbescherming moet effectiever en slimmer worden georganiseerd. De planning is dat deze stelselwĳziging in 2030 is gerealiseerd. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de lokale toegang. Vanuit de regionale samenwerking werken de gemeente mee aan deze ontwikkeling. De kern is dat gezinnen en kinderen beter en sneller worden geholpen. Daarbĳ wordt toegewerkt naar één vast gezicht vanuit de lokale uitvoering die hulp verleent aan een gezin. Indien nodig betrekt deze regievoerder een professional vanuit het op te richten regionale veiligheidsteam. In dat veiligheidsteam zĳn de functies van de gecertificeerde instellingen (GI), Veilig Thuis (VT) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) samengebracht. Abonnementstarief Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelĳke ondersteuning te verbeteren, heeft het kabinet besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelĳke eigen bĳdrage in te voeren. Met de invoering van de inkomensafhankelĳke eigen bĳdrage wordt de hoogte van de eigen bĳdrage bĳ alle maatwerkvoorzieningen afhankelĳk van het inkomen. Deze wĳziging gaat per 1 januari 2026 in.

Hoe de nieuwe, inkomensafhankelĳke eigen bĳdrage er precies uit komt te zien wordt in de komende periode verder uitgewerkt. In 2024 en 2025 bereidt de gemeente zich hierop voor. Uit de memorie van toelichting volgt dat dit een besparing van 30-32% op zal gaan leveren. Lokale toegang Vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming wordt gekeken hoe de lokale toegang het best vorm gegeven kan worden. De kern is dat cliënten beter en sneller worden geholpen. Vanuit de Wmo wil de gemeente mee in deze ontwikkeling zodat ook Wmo-cliënten beter en sneller worden geholpen. 2.2 Wat wil de gemeente bereiken? Inwoners voelen zich goed omdat ze de koers van hun eigen leven bepalen, eventueel ondersteund door de kracht van de samenleving, laagdrempelige zorg en kortdurende (welzĳns-)voorzieningen. Gezinnen, kinderen en jongeren ondersteunen bĳ het lichamelĳk en psychisch gezond opgroeien in een veilig leefmilieu. Met als uitgangspunt: zo licht als het kan en zo zwaar als het nodig is. Dit doet de gemeente door in samenwerking met professionele partners op preventie in te zetten binnen een dekkend zorgnetwerk. Mensen met psychische of sociaal-maatschappelĳke problemen zĳn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bĳ aan voorspoedig herstel en het afnemen van problemen.

Voorwaarden hiervoor zĳn veilig en betaalbaar wonen, in of dicht bĳ de eigen woonplek, passende begeleiding en ondersteuning, zinvol werk, voldoende inkomen, een veilige en gezonde leefomgeving en een welwillende samenleving. Nieuwkomers stimuleren om mee te doen in de maatschappĳ. Door het begrĳpen en spreken van de Nederlandse taal, door een thuis te hebben, te participeren op werkgebied en op sociaal vlak deel te nemen in de maatschappĳ. Hiermee creëert de gemeente draagvlak bĳ de nieuwkomer en zĳn omgeving. Op deze manier vindt sneller juiste integratie plaats. Het vergroten van de (financiële) weerbaarheid van onze inwoners, zodat iedereen in staat is om volop mee te doen in de samenleving.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Initiatieven en activiteiten gericht op maatschappelĳke activering van de steeds groter wordende groep ouderen moeten actief ondersteund worden. “Omzien naar elkaar” is het vertrekpunt. De gemeente doet een groter beroep op onderlinge hulp in de vorm van burenhulp, mantelzorg en vrĳwilligerswerk. Meedoen in een meer inclusieve samenleving vindt de gemeente belangrĳk. Om meer grip te krĳgen op het volume en de kosten van maatwerkvoorzieningen zet de gemeente optimaal in op preventie (vrĳ naar Coalitieakkoord 23-26). 2.3 Wat gaan de gemeente daarvoor doen? De gemeente gaat de transformatie snel meer vorm geven. Er ligt een bezuinigingsopgave en er zĳn wachtlĳsten binnen Wmo en Jeugd, zowel intern als bĳ de gecontracteerde aanbieders. Dit alles maakt dat er is gekozen voor één speerpunt die deze punten tezamen aanpakt: ‘Poort voor de Poort’ Hierin vat de gemeente alles samen. Door de lokale toegang te versterken en deze toegankelĳker te maken voor inwoners, worden mensen sneller geholpen én is er minder doorstroom naar duurdere geïndiceerde zorg. Door mensen dichter bĳ huis te helpen met laagdrempelige zorg of ondersteuning, wordt voorkomen dat men lang moet wachten en dat zorgvrager groter (en duurder) worden. De gemeente wil de bereikbaarheid van de toegang vergroten, mensen bereiken via bĳvoorbeeld sportverenigingen of culturele activiteiten.

Voor iedere inwoner moet duidelĳk zĳn waar welke zorg of ondersteuning, laagdrempelig en dichtbĳ huis, beschikbaar is. De gemeente noemt dit het voorliggend veld, ofwel gesubsidieerde aanbod. Het wordt zo ingericht , dat de gemeente tĳdig kan signaleren (vroeg signalering), de hulp is vindbaar en toegankelĳk. Borgen voorzieningen sociale basis De gemeente wil de voorzieningen in de sociale basis borgen, met als doel het duurzaam inrichten van het voorliggend veld. De gemeente versterkt de verbinding voor de toegang met belangrĳke lokale partners en stemt werkzaamheden op elkaar af. Het doel is de hulpvraag snel en efficiënt op de juiste plaats op te kunnen pakken. Dit wordt bereik door: • Integraal overzicht opstellen van alle voorliggende voorzieningen • Versterken opdrachtgeverschap • Versterken lokaal partnerschap • Visiedocument over inzet van voorliggende voorzieningen Leefbaarheid kwetsbare buurten vergroten De gemeente zet opbouwwerk in om de gemeenschap te versterken, vroegtĳdig ondersteuning te kunnen bieden en daarmee een zwaardere (en dus duurdere) zorgvraag te voorkomen. Opbouwwerk is een lokale partner die de gemeente tĳdig helpt te signaleren. Ontwikkelen sterke lokale teams De gemeente inventariseert welke duurzame verbeterpunten nodig zĳn die bĳdragen aan de transformatie.

Er wordt gestart met Jeugd, de gemeente sluit aan bĳ het proces van de Hervormingsagenda Jeugd in de regio. Medio 2024 levert de gemeente met ondersteuning van een procesleider in de regio de volgende resultaten op: een inventarisatie in welke mate de toegang voldoet aan de eisen vanuit de hervormingsagenda en een verbeterplan. Hierbĳ heeft de gemeente ook inzicht in de financiën en welke besparingen hier uit komen. Versterken poort voor ondersteuning en advies De gemeente gaat in gesprek met maatschappelĳke werk, adviseur zorg en dienstverlening, de Wmo consulenten, consulenten ondersteuning en advies en mogelĳk andere partners in de sociale basis over de rol die zĳ kunnen spelen als eerste toegang voor ondersteuning en advies.

Voorjaarsnota Duiven 2024 - Programma 2 Maatschappĳ

Invoeren hybride toegang beschermd wonen, beschermd thuis. Met de definitieve invoering van de decentralisatie beschermd wonen, wordt de toegang tot beschermd wonen belegd bĳ het sociaal loket, ondersteund door een regionaal expertise team. Hier moet echter rekening gehouden dat de invoering uitgesteld wordt naar 1 januari 2026. Relatie met de Poort: Het voorliggend veld zĳn de belangrĳke lokale partners waarmee de gemeente de toegang willen verbinden. De gemeente gaat de verbinding voor de toegang versterken met belangrĳke lokale partners en stemt werkzaamheden op elkaar af. 2.4 Wensen/Keuzemogelĳkheden 2.4.a Kunstgrasveld SC Groessen Sportclub Groessen is de afgelopen jaren gegroeid. De huidige capaciteit van de velden is niet meer voldoende voor trainingen en wedstrĳden. Om deze reden is een tweede kunstgrasveld noodzakelĳk. Voor de aanleg van een kunstgrasveld is in 2025 een bedrag van € 590.000 nodig. De kapitaallasten bedragen vanaf 2026 € 52.967 per jaar. Gezien de financiële situatie raden we het honoreren van deze wens af. Mocht de wens toch worden gehonoreerd dan zal er een aanvullende keuze uit de bezuinigingsmaatregelen moeten volgen. 2.4.b Kunstwerk bibliotheek Liemers Bibliotheekwerk is sinds 2020 een wettelĳke taak van gemeenten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duiven&id=3b67cffb-a67a-492a-8aad-7ede85ae74c0