3. 201613345-Jaarstukken 2022.pdf

VTH beleidsplan/Wet Kwaliteitsborging Bouw Legesverordening Verordening Veiligheid en Handhaving Kaders Participatie

Over deze onderwerpen zal in 2023 besluitvorming noodzakelijk zijn. Ook zal gewerkt worden aan het definitieve Omgevingsplan. Vanaf 1 januari 2024 zal gewerkt worden met het tijdelijke Omgevingsplan (huidige ruimtelijke kaders). Het definitieve Omgevingsplan dient klaar te zijn in 2029. Het is de bedoeling om in 2023 en de jaren daarna zoveel mogelijk onderdelen al definitief te maken.

Aanvullende wensen Beheerplannen groen, verhardingen, riolering en openbare verlichting Het integrale beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) is in december 2022 vastgesteld. Het opstellen van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte is uitgesteld naar 2023 en wordt naar verwachting in Q4 afgerond. De geraamde kosten voor het opstellen van de integrale beheerplannen zijn niet aangewend en worden in de Voorjaarsnota weer meegenomen. Actieplan Biodiversiteit vanuit de omgevingsvisie Met het opstellen van een projectplan is in 2021 gestart voor Duiven waarbij in 2022, na beschikbaar komen van de middelen uit de vjn 2022 in Westervoort, het project herijkt is voor een maximale samenwerking. Inmiddels wordt er gewerkt aan een samenwerking binnen de Liemers en de planning is om in 2023 te starten waarbij de vaststelling van het plan gepland staat voor q1 2024. Ondersteunen ondernemers Ter ondersteuning van groepen ondernemers zijn middelen ingezet om in coronatijd deze ondernemers te ondersteunen. Met name door bij te dragen aan de Koop Lokaalactie van MKB Duiven en de bekostiging van de horecavouchers. Impuls strategische denk- en doekracht In Duiven is het goed leven, wonen en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is en wij willen die betrouwbare en betrokken partner zijn die goed in staat is daar aan bij te dragen.

Omdat afspraken die grote invloed hebben op de lokale werk-, woon- en leefomgeving steeds vaker op regionale schaal gemaakt worden, is het afgelopen jaar stevig geïnvesteerd om ook daadwerkelijk aanwezig te kunnen zijn in die regio (met name de MGR) en inbreng te hebben op deze schaal. Door het vrijmaken van strategische denk- en doekracht zitten we nu vooraan bij nieuwe ontwikkelingen, praten we mee en kunnen zo invloed uitoefenen. We merken dat door onze aanwezigheid en actieve

44

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

betrokkenheid we meer grip krijgen op processen en de inhoud. En ook merken we dat er nu wel naar ons (regiogemeenten) geluisterd wordt. Op dit moment is concretere duiding nog lastig te maken. Daarvoor zijn we nog te kort aanwezig. Maar het zal zeker deels ook op beleidsinvloed liggen, het koppelen van projecten voor een groter bereik en daarmee ook een grotere kans op het binnenhalen van Rijks en of provinciale middelen voor proces en uitvoering. 3.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2021, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2022 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Omgeving

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2021 14.552 15.201 649 1.707 2.356

Begroting 2022 v.w. 14.583 10.705 - 3.878 641 - 3.237

Begroting 2022 n.w. 18.179 11.993 - 6.186 1.925 - 4.261

Rekening 2022 16.333 12.431 - 3.902 604 - 3.298

Saldo 2022 1.846 438 2.284 - 1.321 963

(Bedragen x € 1.000)

Verklaring van het saldo Het positieve resultaat op het programma Omgeving bedraagt vóór bestemming € 2.284.000. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 108 en verder. Verkeer en vervoer Parkeren Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Doorbelasting 1Stroom Doorbelasting kapitaallasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bedragen in €

755.000 6.000 1.739.000 - 4.000 362.000 211.000 125.000 91.000 - 6.000 292.000 - 1.070.000 527.000 - 833.000 89.000 2.284.000

Directe kosten (€ 3.028.000) Ter uitvoering van het mobiliteitsplan worden jaarlijks onderzoeken en projecten uitgevoerd. Een aantal projecten is doorgeschoven naar 2023 en onderzoeken zijn niet uitgevoerd vanwege capaciteitsproblemen. Het project infrastructurele verbetering Nieuwgraaf is pas laat opgestart en is ook gedeeltelijk doorgeschoven naar 2023. Ook een deel van het project aanpassen Rijksweg is naar 2023 doorgeschoven. Verder zijn er voordelen op de gladheidsbestrijding, openbare verlichting en de wegmarkeringen. De reiniging van het openbaar gebied gaf een nadeel. Per saldo ontstaat een voordeel op taakveld verkeer en vervoer.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

45

Op het taakveld Parkeren ontstaat een klein voordeel vanwege meer ontvangsten van leges invalidenparkeerplaatsen. Het resultaat op taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur ontstaat voornamelijk door winstnemingen op de bedrijventerreinen Graafstaete en Innofase. En een vrijval uit de verliesvoorziening voor Seingraaf. Op het taakveld bedrijvenloket en bedrijfsregelingen is een nadeel doordat de opbrengst marktgelden tegenviel vanwege de matige bezetting. Op het taakveld economische promotie ontstaat het voordeel doordat er weinig gebruik is gemaakt van het herstelfonds voor ondernemers. Er was een nadeel op de opbrengst toeristenbelasting vanwege de lagere bezetting van de hotels. En er is geld over gehouden van de specifieke uitkering voor energiearmoede. Er zijn minder kosten gemaakt voor onderhoud van riolen en rioolgemalen. Er is ook een hogere storting in de voorziening riolering omdat het verschil tussen gemaakte kosten voor riolering en de ontvangen rioolheffing daarin wordt opgespaard om de verwachte toekomstige grote onderhoudsgolf voor rioleringen op te kunnen vangen zonder dan een extreme verhoging van de rioolheffing nodig te hebben. Hierdoor ontstaat op het taakveld riool een voordeel. De verwerkingskosten voor het restafval zijn gestegen. De vergoeding voor het oud papier was aanzienlijk hoger door een hogere papierprijs.

Het aantal ledigingen ging omlaag waardoor de opbrengst afvalstoffenheffing lager was. De opbrengst voor grof metaal was hoger. Ook de subsidie voor de inzameling van plastic, metalen verpakkingen en drinkkartons was hoger. Per saldo was er een voordeel op het taakveld afval. Het voordeel op het taakveld milieubeheer ontstaat doordat de bijdrage aan de ODRA lager was dan geraamd omdat de ODRA niet alle opdrachten heeft kunnen uitvoeren. De leges voor de lijkbezorging vielen in 2022 lager uit. Hierdoor ontstaat een nadeel op het taakveld begraafplaatsen en crematoria. Er zijn in 2022 minder advieskosten gemaakt voor te ontwikkelen plannen waar via een anterieure overeenkomst vergoedingen voor werden ontvangen. Daar zijn in 2022 ook nog vergoedingen van eerdere jaren voor ontvangen. Veel kosten voor de aanleg van de A15 zijn doorgeschoven naar volgende jaren. Er zijn minder kosten gemaakt voor bestemmingsplannen en vrijstellingen omdat daar in 2022 geen prioriteit aan is gegeven. Dit alles levert een voordeel op bij het taakveld ruimtelijke ontwikkeling. We hebben een extra bedrag op moeten nemen in de verliesvoorziening voor het complex Vitaal Centrum Duiven. Ook voor het complex sint Antoniusstraat 8-10 Loo is een bedrag in de voorziening voor veliesgevende complexen gestort. Op de complexen Weidekervel, PSZ Hoflaan Loo en De Timp zijn winsten genomen.

Per saldo ontstaat een nadeel op het taakveld grondexploitatie. Er waren meer legesinkomsten voor omgevingsvergunningen als gevolg van meer aanvragen tijdens de corona pandemie. Ook waren er hogere legesinkomsten voor bouw-, aanleg en reclamevergunningen. Verder was er een voordeel doordat niet het hele budget voor inhuur personeel voor het versnellen van de woningbouw is gebruikt. Daardoor ontstond een voordeel op het taakveld wonen en bouwen. Doorbelasting (-€ 744.000) De werkelijke lasten van 1stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In programma 3 zijn meer kosten terecht gekomen dan geraamd vanwege de extra inspanningen inzake de woningbouwplannen. Doordat er minder investeringen in wegen en riolering zijn gedaan en doordat er vanwege de lagere boekwaarden op de grondexploitatie minder rentekosten worden toegerekend werden er minder kapitaallasten op dit programma geboekt. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is -€ 1.321.000. Dat betekent dat er minder uit de reserves is onttrokken dan geraamd. En dat is nadelig. Er is een storting in de BR Stimuleringsfonds gedaan voor de SVN inzake startersleningen (-€ 4.000). Er was een hogere onttrekking voor landschapsontwikkeling (€ 52.000). Er is minder onttrokken uit de

46

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

BR Circulaire Economie (-€ 371.000). Er is meer geld gestort vanwege ontvangen gelden uit anterieure overeenkomsten (-€ 20.000) en er is geen geld gestort inzake het complex PSZ Hoflaan Loo (€ 20.000). Er is geen geld onttrokken uit de reserves ter dekking omdat de kosten in 2022 niet gemaakt zijn voor basis op orde, voetpad Heilweg, bodemsanering Fresh & Fast, voetpad Loo en ontsluiting Hogeweg 9. In totaal een nadeel van € 315.000. Voor de inrichting van de Rijksweg Robert Josephstraat werd € 2.000 minder onttrokken dan de raming en voor de infrastructurele verbetering van Nieuwgraaf werd € 124.000 minder onttrokken. Voor de kosten A15 werd € 74.000 minder onttrokken en voor ondersteunen ondernemers € 125.000 minder. Dat zijn ook allemaal nadelen. Voor het uitvoeren van de woonvisie is minder onttrokken (-€ 54.000). Vanwege het uitstel van de invoering is er ook minder onttrokken voor de implementatie van de Omgevingswet (-€ 56.000). Vanwege het uitblijven van activiteiten is er geen geld onttrokken voor Uitdaagrecht (-€ 15.000), versnellen woningbouw (-€ 91.000), mobiliteitsplan (-€ 41.000) en gebiedsgerichte aanpak Rijksweg (-€ 410.000). Ook voor het centrumherstelplan is minder onttrokken (-€ 16.000) dan geraamd. Voor sanering Plaksestraat is € 75.000 meer onttrokken. De vrijval uit de bestemmingsreserve Stimuleringsfonds was niet geraamd (€ 250.000).

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Startersleningen SVN Landschapsontwikkeling Circulaire Economie Anterieure overeenkomsten PSZ Hoflaan Loo Doorschuiven kredieten Krediet Rijksweg Robert Josephstraat Infrastructurele verbetering Nieuwgraaf A15 Ondersteunen ondernemers Uitvoeren Woonvisie Implementatie Omgevingswet Uitdaagrecht Versnelling woningbouw Mobiliteitsplan Gebiedsgerichte aanpak Rijksweg Centrumherstelplan Sanering Plaksestraat Vrijval Stimuleringsfonds Gerealiseerde resultaat

2.284.000 - 4.000 52.000 - 371.000 - 20.000 20.000 - 315.000 - 2.000 - 124.000 - 74.000 -125.000 - 54.000 - 56.000 - 15.000 - 91.000 - 41.000 - 410.000 - 16.000 75.000 250.000 963.000

Bedragen in €

3.4 Welke verbonden partijen zijn betrokken?

Doel

Taak

Omgevingsdienst Regio Arnhem De gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers terzake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Middels de ODRA worden de krachten gebundeld zodat sprake is van minder versnippering, een grotere mate van deskundigheid en een meer efficiënte inzet van middelen. Het uitvoeren van meerdere taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht voor gemeenten in de regio Arnhem en Provincie Gelderland. Ook is Omgevingsdienst Regio Arnhem voor deze overheden het aanspreekpunt voor milieuvraagstukken.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2022

Doel Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2022

47

De ODRA is een uitvoeringsorganisatie. De beleidsrisico’s zijn derhalve zeer beperkt. Uitvoerend beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. In 2022 is iets minder uitgegeven dan begroot. De oorzaak hiervan is te vinden in het aantal begrootte projecten vanuit ODRA niet in zijn geheel uitgevoerd is en daarmee ook de uren van projectmanagement niet gemaakt zijn. Op de basistaken toezicht, vergunningverlening en advies zijn nagenoeg de begrootte uren gemaakt.

Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen Het realiseren van groei én het versterken van het groene karakter binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en voor haar deelnemers. Overleg voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. De gemeenschappelijke opgaven zijn vooral gericht op ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling. Onder ruimtelijke ontwikkeling valt wonen, landschap, verkeer en mobiliteit. Sociaaleconomische ontwikkeling betreft o.a. werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme en cultuur. Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. Er is wel een risico dat in overleggen een vorm van consensus ontstaat. Als niet actief wordt deelgenomen aan de verschillende overleggen kan de kans op beïnvloeding worden gemist. In 2022 is op alle opgaven van de Opgave-agenda ingetekend en is er aan diverse speerpunten actief bestuurlijk dan wel ambtelijk deelgenomen. 2022 stond ook in het teken van de verkiezingen en wisseling als het gaat om deelname aan de Regionale Agendacommissie door raadsleden en binnen de diverse Bestuurlijke opgaveteams als speerpunteigenaar dan wel in een andere betrokkenheid.

In 2023/2024 zal een evaluatie plaatsvinden waarbij duidelijk moet worden welke opbrengst er is aan deelname aan de opgaven. Er zijn ook diverse regionale bijeenkomsten geweest waarbij college en raad betrokken zijn bij de voortgang en afstemming binnen de Groene Metropoolregio. Een van de meest in het oog springende resultaten is de oplevering van de Woondeal 2.0. die verder zijn lokale uitwerking krijgt.

VGGM – Zie programma 1.

48

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Jaarstukken Duiven 2022 - Algemene Dekkingsmiddelen

49

Algemene Dekkingsmiddelen In de nieuwe opzet van de programmabegroting zijn de diverse onderdelen van de Algemene Dekkingsmiddelen onder Programma 1 Bestuur opgenomen. Omdat de opsomming van Algemene Dekkingsmiddelen een verplicht onderdeel van de BBV is, zijn deze als aanvullend hoofdstuk in het Programmaplan opgenomen. Tevens zijn in dit hoofdstuk verplichte onderdelen over de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting opgenomen. Als Algemeen Dekkingsmiddel worden de volgende onderdelen aangemerkt: • Belastingen. • Uitkering uit het Gemeentefonds. • Beleggingen. • Overige Algemene Dekkingsmiddelen. Belastingen Hieronder vallen de gemeentelijke belastingen, voor zover zijnde Algemene Dekkingsmiddelen. In Duiven zijn dat de onroerende-zaakbelastingen, de toeristenbelasting, de precariobelasting, de reclamebelasting en de hondenbelasting. De toelichting op deze belastingen is opgenomen in de paragraaf Lokale Heffingen. Uitkering uit het Gemeentefonds De uitkering uit het Gemeentefonds bestaat uit de volgende onderdelen: de Algemene Uitkering (waar het Sociaal Domein inmiddels in is opgenomen), de Integratie-uitkeringen en de Decentralisatie-uitkeringen. De opbrengst van de uitkering uit het Gemeentefonds is ten opzichte van de Najaarsnota afgerond € 192.000 hoger. Dat heeft voornamelijk te maken met de gevolgen van de decembercirculaire.

Verder zijn er ook een aantal maatstaven aangepast. Tenslotte zijn er nog afrekeningen van de jaren 2020 en 2021 geweest. Uitgangspunt voor de jaarrekening is de betaalspecificatie gemeentefonds van januari 2023. Uitkering Gemeentefonds 2022

Algemene Uitkering Integratie-uitkering Voogdij 18+ Integratie-uitkering WSW Decentralisatie-uitkeringen Totaal

Rekening 2021 39.171 0 0 0 39.171

Begroting 2022 38.045 1.007 1.856 381 41.289

Begroting 2022 n.w. 40.759 1.358 2.132 761 45.010

Rekening 2022 45.202 0 0 0 45.202

Saldo 2022 4.443 -1.358 - 2.132 -761 192

Bedragen * € 1.000, (- is een nadeel, + is een voordeel)

Gemeentefonds Door de aanpassing van de hoeveelheden bij een aantal maatstaven (bijstandsontvangers, inwoners en jongeren) en voornamelijk door de gevolgen van de decembercirculaire komen de uitkeringen uit het Gemeentefonds per saldo € 192.000 hoger uit. In de loop van de komende twee jaar worden de aantallen bij de maatstaven definitief vastgesteld. In de totale opbrengst 2022 zijn de aanpassingen van de maatstaven voor 2020 € 56.000 en 2021 -€ 40.000 ook verwerkt. Decentralisatie-uitkeringen De decentralisatie-uitkering is een variant op de integratie-uitkering. Het tijdstip van overheveling hoeft in het geval van een decentralisatie-uitkering nog niet bekend te zijn en daarnaast kan het ook om tijdelijke middelen gaan.

50

Jaarstukken Duiven 2022 - Algemene Dekkingsmiddelen

In 2022 heeft de gemeente Duiven een aantal uitkeringen ontvangen: de decentralisatieuitkering Combinatiefuncties, de decentralisatie-uitkering Gezond in de stad, de decentralisatieuitkering Voorschoolse voorziening peuters, de decentralisatie-uitkering Armoedebestrijding kinderen, de decentralisatie-uitkering voor VTH provinciale taken, de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke begeleiding statushouders, de decentralisatie-uitkering Jeugdhulp kinderen in een AZC, de decentralisatie-uitkering Versterking omgevingsveiligheidsdienst, de decentralisatieuitkering Handhaving quarantaine, de decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplicht, de decentralisatie-uitkering Gemeenteraadsverkiezingen, de decentralisatie-uitkering Extra capaciteit BOA's, de decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten klimaatakkoord, de decentralisatie-uitkering Invoeringskosten Omgevingswet, de decentralisatie-uitkering Wet kwaliteitsborging bouw, de decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne, de decentralisatie-uitkering Meerkosten Oekraïne sociaal domein, de decentralisatie-uitkering Versterken sociale basis, de integratieuitkering Participatie, de integratie-uitkering Voogdij 18+ en de integratie-uitkering Inburgering. Ten opzichte van de Najaarsnota 2022 is de decentralisatie-uitkering Versterken sociale basis toegevoegd.

Beleggingen Het rendement van deelname in maatschappelijk kapitaal van instellingen en ondernemingen heeft in 2022 € 120.193 opgeleverd. Het gaat hierbij om dividend uitkeringen op aandelen Alliander en BNG. Overige Algemene Dekkingsmiddelen Het gaat om de volgende producten: • Algemene baten en lasten. • Lasten van belastingheffing en uitvoering Wet WOZ. • Rente interne financiering. Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn gemeenten voor een aantal activiteiten, zoals de grondexploitatie, vennootschapsbelastingplichtig. Voor de jaren 2016, 2017 en 2018 is inmiddels een definitieve aanslag ontvangen. De aangifte voor het jaar 2021 is in april 2023 verstuurd. De aangifte kwam uit op een verlies van € 2.287.457. Verwacht wordt dat de aangifte over het jaar 2022 in de tweede helft van 2023 zal worden verstuurd. Hiervoor is door de belastingdienst uitstel verleend tot 1 mei 2024. Vooralsnog wordt niet verwacht dat er in de komende jaren een daadwerkelijke betaling moet worden gedaan. Overhead Overzicht overhead Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies en kosten gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn Huisvesting, Management, Financiën, Personeel & Organisatie, Inkoop, Juridische zaken, Control, Interne en Externe communicatie, Bestuurszaken en ondersteuning.

Op deze wijze wordt inzicht gegeven in de concern brede kosten overhead en daarnaast is door een éénduidige systematiek een betere vergelijking mogelijk met andere gemeenten. De lasten en baten van overhead worden centraal verantwoord binnen dit programma.

Jaarstukken Duiven 2022 - Algemene Dekkingsmiddelen

51

Nagenoeg alle kosten van overhead krijgt de gemeente Duiven doorbelast van 1Stroom.

Kosten overhead Totale lasten Percentage overhead van totale lasten

Begroting 2022 8.911.708 83.371.648 10,69%

Rekening 2022 9.964.151 82.228.781 12,12%

52

Jaarstukken Duiven 2022 - Algemene Dekkingsmiddelen

Jaarstukken Duiven 2022 - Onvoorzien

53

Onvoorzien Deze post dient ter dekking van de in de loop van het begrotingsjaar optredende onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare niet geraamde uitgaven. Dit budget is niet per programma verdeeld, maar als totaalpost in de ramingen opgenomen. In totaal werd € 25.000 in de begroting 2022 voor de post Onvoorzien opgenomen. Begrotingswijzigingen Onvoorzien in 2022 Onderwerp Begrotingswijziging Begroting 2022 Primitieve raming Nr: 0 (raad 9 november 2021) Afboeken onvoorzien Najaarsnota (6 december 2022) Totaal

Bedrag 25.000 - 25.000 0

Wat heeft het gekost? Resultaat Onvoorzien

Lasten Baten Gerealiseerd totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat

Rekening 2021 0 0 0 0 0

Begroting 2022 v.w. 25 0 - 25 0 - 25

Begroting 2022 n.w. 0 0 0 0 0

Rekening 2022 0 0 0 0 0

Saldo 2022 0 0 0 0 0

(Bedragen x € 1.000)

Verklaring van het saldo Er is in principe geen resultaat op Onvoorzien. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Er kan geen resultaatbestemming plaatsvinden op Onvoorzien. Verplichte Indicatoren Indicator Formatie fte per 1.000 inwoners

Duiven 3-3-2023 6,80

Bezetting fte per 1.000 inwoners

6,34

Apparaatskosten per inwoner

€ 725

Externe inhuur als % van totale loonsom + inhuur externen

15,62%

Overhead als % van totale lasten

12,12%

Woonlasten eenpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden WOZ-waarde woningen Nieuwbouw woningen

700 892 262 3,4

Nederland 3-3-2023 gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar gegevens niet beschikbaar 823 905 416 7,3

54

Huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Hernieuwbare elektriciteit

Jaarstukken Duiven 2022 - Verplichte Indicatoren

111 99,7%

169 26,5%

2,3 2,0 0,1 2,9

2,3 4,3 1,4 4,0

6 1% 69,7% 48,6% 1.069,8 113,3 74,0% 100 62,1% 310,2 203,0 516

8 1% 70,3% 49,3% 805,5 130,7 72,2% 125,2 53,3% 431,2 197,7 640

%kinderen in uitkeringsgezin % achterstandsleerlingen % werkloze jongeren % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO+MBO)

4 3,6 1 1,4

6 3,4 2 1,7

Absoluut verzuim Relatief verzuim Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdreclassering Jongeren met jeugdbescherming

1,4 26 12,2 0,3% 1,0%

2,7 20 10,7 0,3% 1,1%

Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Geweldmisdrijven per 1.000 inwoners Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners Verwijzingen HALT per 1.000 jongeren Jongeren met delict voor rechter Demografische druk Niet-sporters Banen Vestigingen Netto arbeidsparticipatie Bruto gemeentelijk product Functiemenging Bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners Wmo-clienten met een maatwerkarrangement

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Bovenstaande indicatoren worden op deze site ververst zodra er nieuwe informatie beschikbaar is.

Jaarstukken Duiven 2022 - Jaarverslag - Paragrafen

55

Jaarverslag - Paragrafen Paragraaf 1 Paragraaf 2 Paragraaf 3 Paragraaf 4 Paragraaf 5 Paragraaf 6 Paragraaf 7 Paragraaf 8

Lokale heffingen Weerstandsvermogen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Covid'19

Paragraaf 1 Lokale heffingen Algemeen Deze paragraaf bevat informatie over gemeentelijke belastingen. De gemeentelijke belastingen zijn te onderscheiden in drie typen belastingen. De algemene belastingen, de bestemmingsheffingen en de retributies. Na de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds zijn dit de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Het aandeel van de gemeentelijke belastingen in het totaal van de inkomsten is 20%. Algemene belastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten ten goede komen aan de algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten van deze belastingen niet voor een specifiek en wettelijk bepaald doel maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen mogen worden ingezet. De onroerende-zaakbelastingen (hierna: OZB), hondenbelasting en toeristenbelasting behoren tot deze categorie. De reclamebelasting feitelijk ook maar daar is in de gemeente Duiven wel een specifiek doel aan gekoppeld. Bestemmingsheffingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Retributies zijn belastingen die worden geheven als er door of namens de gemeente een specifiek product of een specifieke dienst wordt verleend. De leges, lijkbezorgingsrechten en marktgelden behoren tot deze categorie.

Voor bestemmingsheffingen en retributies geldt dat er geen winst mag worden gemaakt. De opbrengst mag daarom niet hoger zijn dan de kosten die worden gemaakt om het product of de dienst te verlenen. In de gemeente Duiven worden diverse belastingen geheven, te weten OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, reclamebelasting en rechten (o.a. leges).

56

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Financiële gegevens Lokale heffingen 2022 Begroting 2022 6.435.861 2.482.283 2.713.887 176.467 177.420 0

Begroting 2022 n.w. 6.428.997 2.482.283 2.516.812 176.467 139.948 0

Rekening 2022 6.414.716 2.372.205 2.516.812 165.104 82.080 0

Saldo 2022

OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Hondenbelasting Toeristenbelasting Precariobelasting

Rekening 2021 6.348.684 2.467.094 2.524.032 171.266 171.872 265.027

Reclamebelasting Sportaccommodaties Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Leges Totaal

48.750 255.211 68.887 2.418 1.517.601 13.840.842

50.250 256.643 59.505 8.922 1.133.721 13.494.959

50.250 256.643 59.505 8.922 1.183.741 13.303.568

54.938 242.457 56.401 2.249 1.393.897 13.300.859

4.688 -14.186 -3.104 -6.673 210.156 -2.709

-14.281 -110.078 0 -11.363 -57.868 0

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel) Deze tabel vindt u ook terug in de programmarekening, onder de totale inkomsten. Ten opzichte van de begroting na wijziging zijn de opbrengsten uit lokale heffingen € 2.709 lager. De inwoners van de gemeente krijgen jaarlijks een aanslag gemeentelijke belastingen. Voor de beoordeling van de lastendruk zijn de tarieven dan ook van groot belang. Naast kostenontwikkelingen (bijvoorbeeld inzameling- en verwerkingsprijzen afval) is uitgegaan van een indexering van de tarieven 2022 met 1,6% voor loon- en prijsontwikkelingen overeenkomstig het percentage BBP (Bruto Binnenlands Product) uit de septembercirculaire gemeentefonds 2021. Verder is het uitgangspunt gehanteerd dat afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges omgevingsvergunning en leges kostendekkend zijn. Voor lijkbezorgingsrechten en marktgelden is het uitgangspunt om zoveel mogelijk kosten te verhalen. Hieronder zijn de belastingtarieven voor het jaar 2022 vermeld. De tarieven van de rechten, waaronder de leges en tarieven huur sportaccommodaties zijn divers. Daarom zijn deze tarieven niet opgenomen in het overzicht. De tarieven, met uitzondering van OZB, zijn in €.

Belastingsoort OZB eigenarenbelasting: - woningen, % van vastgestelde waarde - niet-woningen, % van vastgestelde waarde OZB gebruikersbelasting niet-woningen, % van vastgestelde waarde Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing variabel: - per lediging 140 liter container restafval - per lediging 240 liter container restafval - per storting ondergrondse container Rioolheffing, per m3 Hondenbelasting:

Tarief 2022 0,1229 0,1997 0,1528 179,00 5,00 8,90 1,40 1,79

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

57

- 1e hond - 2e hond - 3e hond en volgende honden, per hond - kennel Toeristenbelasting: - hotel, hostel, pension en B&B - kampeerterrein en camperplaats Reclamebelasting, Centrum Duiven

66,53 122,71 178,89 189,24 2,00 1,10 750,00

Gemeenten kennen een gesloten belastingstelsel. Dit betekent dat een gemeente een belasting alleen kan heffen als een wet daar nadrukkelijk de bevoegdheid toe geeft. Het beleid betreffende de gemeentelijke belastingen is opgenomen in landelijke wet- en regelgeving. De belastingtarieven zijn opgenomen in onderstaande belastingverordeningen. - "Verordening onroerende-zaakbelastingen 2022". - "Verordening afvalstoffenheffing 2022". - "Verordening rioolheffing 2022". - "Verordening hondenbelasting 2022". - "Verordening toeristenbelasting 2022". - "Verordening reclamebelasting 2022". - "Verordening lijkbezorgingsrechten 2022". - "Verordening marktgelden 2022". - "Verordening leges omgevingsvergunning 2022". - "Legesverordening 2022". In de verordeningen zijn verder bepalingen opgenomen ter uitvoering van de heffing en de invordering van gemeentelijke belastingen. Belastingen Onroerende-zaakbelastingen Tarieven OZB 2022 Woningen Gebruiker Eigenaar Totaal

0,1229% 0,1229%

Niet-woningen 0,1528% 0,1997% 0,3525%

De tarieven zijn ten opzichte van het tarief 2021 eerst verhoogd met een inflatiecorrectie van 1,6%. Daarna zijn deze tarieven aangepast aan de resultaten van de herwaardering 2022. Dat betekent een verlaging van de bij de begroting 2022 vastgestelde tarieven met 11,38% voor woningen en 0,80% voor niet-woningen. Rekentarief De inkomsten van de OZB worden door het Rijk gekort. Het Rijk rekent met de zogenaamde vaste rekentarieven. Voor 2022 bedroeg dat voor woningen 0,0838%, voor niet-woningen eigenaren 0,1631% en voor niet-woningen gebruikers 0,1315%. De systematiek is als volgt: OZB waarde woningen x 80% x 0,0838%. OZB waarde niet-woningen eigenaren x 70% x 0,1631%. OZB waarde niet-woningen gebruikers x 70% x 0,1315%.

58

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Onroerende-zaakbelastingen 2022

OZB woningen OZB niet-woningen Totaal

Rekening 2021

Begroting 2022

3.764.396 2.584.288 6.348.684

3.791.962 2.643.899 6.435.861

Begroting 2022 n.w. 3.787.916 2.641.081 6.428.997

Rekening 2022 3.809.822 2.604.894 6.414.716

Saldo 2022 21.906 -36.187 -14.281

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Er is sprake van een nadeel van € 14.281. Bij het opstellen van de ramingen wordt geen rekening gehouden met de nieuwbouw die in de loop van het jaar wordt gerealiseerd. Er zijn echter wel nieuwe woningen opgeleverd in de loop van 2021. Tevens zijn er ook verbouwingen van bestaande woningen gereed gemeld. Dit alles resulteert in een meeropbrengst van € 21.906 voor woningen. Voor niet-woningen is er een minderopbrengst van € 36.187. Dit is het gevolg van meer leegstaande bedrijven dan geraamd. In de gemeente Duiven is de gemiddelde waardestijging per 1 januari 2021 (waardepeildatum) ten opzichte van de waarden per peildatum 1 januari 2020 voor woningen 11,38%. De gemiddelde waardestijging voor niet-woningen is 0,80%. De vastgestelde landelijke waardestijging is 9,0% voor woningen en voor niet-woningen een waardedaling van 0,5%. De WOZ-waarde 2022 is eind januari 2022 gelijktijdig met de aanslag gemeentelijke belastingen 2022 aan de burgers kenbaar gemaakt. In 2022 zijn er 382 bezwaarschriften ingediend tegen de WOZ-beschikkingen. Dit is 3,3% van de door de gemeente Duiven verzonden beschikkingen. Landelijk gezien is er tegen 2,6% van de beschikkingen bezwaar ingediend. Voor alle bezwaren is uitspraak gedaan. De bezwaren zijn grotendeels afgehandeld door externe inhuur en deels in eigen beheer. Tegen 4 ongegrond verklaarde bezwaren is beroep ingesteld.

Hondenbelasting Opbrengsten hondenbelasting 2022 Rekening 2021

Begroting 2022

171.266 171.266

176.467 176.467

Hondenbelasting Totaal

Begroting 2022 n.w. 176.467 176.467

Rekening 2022 165.104 165.104

Saldo 2022 -11.363 -11.363

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Tarieven hondenbelasting 2022 1e hond 2e hond 3e hond en volgende honden, per hond kennel

Tarief 66,53 122,71 178,89 189,24

Bedragen in €

De tarieven zijn ten opzichte van 2021 gestegen. Er is een inflatiecorrectie van 1,6% toegepast. Toeristenbelasting

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

59

Opbrengsten toeristenbelasting 2022

Toeristenbelasting Totaal

Rekening 2021 171.872 171.872

Begroting 2022 177.420 177.420

Begroting 2022 n.w. 139.948 139.948

Rekening 2022 82.080 82.080

Saldo 2022 -57.868 -57.868

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

De aanslagen 2022 voor toeristenbelasting zijn opgelegd voor een bedrag van € 119.802. Dit is € 20.146 lager dan geraamd. Bij de jaarrekening voor 2021 is een bedrag van € 171.872 opgenomen als nog te ontvangen. Bij de aanslagoplegging van 2021 bleek het aantal overnachtingen dermate lager dat de opbrengst € 37.472 lager was dan geraamd in 2021. Het aantal werkelijke overnachtingen in 2021 en in 2022 waren aanzienlijk lager dan geraamd.Dit is gedeeltelijk het gevolg van de periode met Covid-19. Precariobelasting Opbrengsten precariobelasting 2022

Precariobelasting Totaal

Rekening 2021 265.027 265.027

Begroting 2022 0 0

Begroting 2022 n.w. 0 0

Rekening 2022 0 0

Saldo 2022 0 0

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Vanaf belastingjaar 2022 is de precariobelasting voor buizen, draden, kabels en leidingen afgeschaft. Er is dan ook geen opbrengst geraamd en er zijn geen aanslagen opgelegd. Reclamebelasting Opbrengsten reclamebelasting 2022

Reclamebelasting Totaal

Rekening 2021 48.750 48.750

Begroting 2022 50.250 50.250

Begroting 2022 n.w. 50.250 50.250

Rekening 2022 54.938 54.938

Saldo 2022 4.688 4.688

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Om het free-rider gedrag van een aantal ondernemers in het centrum van Duiven te voorkomen heeft de gemeente in 2015 een reclamebelasting ingevoerd. De gemeente is hiertoe overgegaan op verzoek van het bestuur van Ondernemingsvereniging Centrum Duiven (OCD). De opbrengst van de belasting wordt, na aftrek van perceptiekosten, als subsidie uitbetaald aan de OCD. In overleg met de ondernemers is een gelijkblijvend tarief voor de reclamebelasting bepaald. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing is een kostendekkende heffing. Loon- en prijsstijgingen alsmede (vervangings-) investeringen hebben invloed op de stijging van het tarief. In 2016 is een nieuwe vorm van afvalinzameling ingevoerd namelijk DIFTAR. Er wordt onderscheid gemaakt tussen grondgebonden huishoudens en hoogbouwaansluitingen. Verder wordt er onderscheid gemaakt in een vastrecht en een variabel tarief. Het variabele tarief is een tarief dat per aanbieding van de container of per storting van een zak in een ondergrondse container moet worden betaald. De kosten van kwijtschelding zijn in de tarieven afvalstoffenheffing verdisconteerd. In 2022 is de ophaalfrequentie van restafval gewijzigd van 1x per 2 weken naar 1x per 4 weken. Bij het gemiddelde aantal aanbiedingen is uitgegaan van 10 aanbiedingen (was: 12) en 28 stortingen (was: 35) per jaar.

60

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Tarieven afvalstoffenheffing 2022 Soort heffing Afvalstoffenheffing vastrecht

Tarief per jaar € 179,00

Tarieven afvalstoffenheffing 2022 Soort heffing Afvalstoffenheffing lediging 140 liter container restafval Afvalstoffenheffing lediging 240 liter container restafval Afvalstoffenheffing storting ondergrondse container

Tarief per lediging/storting € 5,00 € 8,90 € 1,40

Opbrengsten Afvalstoffenheffing 2022

Afvalstoffenheffing Totaal

Rekening 2021 2.467.094 2.467.094

Begroting 2022 2.482.283 2.482.283

Begroting 2022 n.w. 2.482.283 2.482.283

Rekening 2022 2.372.205 2.372.205

Saldo 2022 -110.078 -110.078

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

De opbrengst van de afvalstoffenheffing is € 110.078 lager dan geraamd. Dit bedrag bestaat uit een meeropbrengst op het vastrecht van € 22.508 en een minderopbrengst van het variabele recht van € 88.871. De meeropbrengst bij het vastrecht wordt veroorzaakt door het feit dat er minder leegstaande woningen zijn dan bij het vaststellen van de raming was voorzien. Bij het variabele recht zijn de ledigingen en stortingen lager dan voorzien. Bij het vaststellen van de ramingen is uitgegaan van een gemiddelde van 10 ledigingen. Bij het opleggen van de aanslagen blijkt het gemiddelde echter 7 ledigingen te zijn. In 2022 zijn ook aanslagen voor 2020 en 2021 opgelegd, en wel voor een bedrag van € 1.877. Daarnaast is er een bedrag van € 45.591 aan verminderingen verleend. Deze verminderingen zijn opgenomen bij de uitgaven. Kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2022 Soort heffing Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Begroting 2022 2.482.283 2.483.970 100%

Begroting 2022 na wijz 2.482.283 2.521.260 98%

Rekening 2022 2.372.205 2.372.205 100%

Bedragen in €

Door minder aanbod van het gft en restafval zijn de verwerkingskosten gedaald. In 2022 is er ruim 30% minder fijn restafval aangeboden, onder meer door invoering van het 4 wekelijks inzamelen. De opbrengst voor het oud papier is gestegen door een hogere variabel papierprijs. Er is een voordeel op handhavingskosten. Door stijgende uitgifte van zakken tbv inzameling PMD zijn de kosten gestegen. Van St Afvalfonds is een hogere eindafrekening van de vergoeding voor de inzameling van PMD, papier en glas over 2020 ontvangen. Er is minder uitgegeven aan communicatie. De verwerkingskosten op het afvalaanbiedstation zijn tov 2021 licht gedaald als ook de bezoekers. De inkomsten voor metaal zijn licht gestegen door een hogere vergoeding. De totale kosten voor inzameling van het huis aan huis afval en het afvalaanbiedstation zijn lager dan de totale opbrengst voor de afvalstoffenheffing waardoor er een bedrag van € 57.745 is gestort in de voorziening afvalinzameling. Rioolheffing

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

61

Het tarief voor rioolheffing bedroeg in 2022 € 1,79 per m3. De tarieven zijn ten opzichte van 2021 verhoogd met 1,6% inflatiecorrectie. De verhoging conform het WaterTakenPlan is voor 2022 niet toegepast. Rioolheffing 2022

Opbrengsten Totaal

Rekening 2021 2.524.032 2.524.032

Begroting 2022 2.713.887 2.713.887

Begroting 2022 n.w. 2.516.812 2.516.812

Rekening 2022 2.516.812 2.516.812

Saldo 2022 0 0

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Kostendekkendheid Rioolheffing 2022 Soort heffing Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Begroting 2022 Begroting 2022 na wijz. 2.713.887 2.516.812 2.713.887 2.516.812 100% 100%

Rekening 2022 2.516.812 2.516.812 100%

Bedragen in €

Op rekeningbasis zijn de kosten gelijk aan de opbrengsten. Het overschot wordt gestort in de voorziening "riolering artikel 44 lid 2". Voor 2022 gaat het om een bedrag van € 544.848. Er was een storting van € 532.443 voorzien. De storting is € 12.405 hoger doordat er per saldo een voordeel is op projectkosten, advieskosten, de kapitaallasten door uitstel van werkzaamheden tbv klimaatregeling. Daarnaast waren er hogere kosten voor het klein dagelijks onderhoud door verstoppingen en storingen in de gemalen en meer kapotte rioolaansluitingen door verzakkingen in de ondergrond door droogte. Het tarief rioolheffing is een kostendekkend tarief. Het tarief wordt geheven per m3 waterverbruik. De stijging in het tarief wordt veroorzaakt door de afspraken die zijn gemaakt in het in oktober 2022 vastgestelde WaterTakenPlan de Liemers 2022-2026.In het Watertakenplan zijn het met name de verscherpte milieueisen die leiden tot meer investeringen. Deze extra investeringen omvatten in grote lijnen ombouw van gescheiden rioolstelsels in woongebieden, meekoppelkansen klimaatregelingen, rioleringswerkzaamheden A15 en klimaatadaptatie. Die investeringen worden gedekt uit de rioolheffing. De tarieven zullen de komende jaren stijgen met 0,7% per jaar. De voorziening "Riolering artikel 44 lid 2" wordt ingezet om de tariefstijgingen te matigen.

Lijkbezorgingsrechten De tarieven Lijkbezorgingsrechten 2022 zijn gedifferentieerd. Ten opzichte van 2021 zijn de tarieven met 1,6% gestegen. Lijkbezorgingsrechten 2022

Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Rekening 2021 68.887 224.305 30%

Begroting 2022 59.505 272.081 22%

Begroting 2022 n.w. 59.505 272.081 22%

Rekening 2022 56.401 206.482 27%

Saldo 2022 -3.104 65.599 62.495

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Het dekkingspercentage bedraagt 27%. Marktgelden Een aantal jaren is er in de gemeente Duiven geen marktgelden geheven. Met ingang van het jaar 2021 is de heffing weer gestart.

62

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Vaste standplaats: € 20,82 per m1 per kwartaal, met een minimum van € 83,28. Losse standplaats: € 2,45 per m1 per dag, met een minimum van € 9,81 per standplaats. Marktgelden 2022

Opbrengsten Kosten Kostendekkendheid

Rekening 2021 2.418 23.755 10%

Begroting 2022 8.922 26.234 34%

Begroting 2022 n.w. 8.922 26.234 34%

Rekening 2022 2.249 44.167 5%

Saldo 2022 -6.673 -17.933 -24.606

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

Het dekkingspercentage bedraagt 5 %. Leges en retributies Leges en retributies zijn vergoedingen die worden gevraagd voor het verrichten van bepaalde diensten. Uitgangspunt is dat de tarieven kostendekkend zijn. Tarieven 2022 leges bouwvergunningen: gedifferentieerd. Overige legestarieven 2022: gedifferentieerd. Verhoging ten opzichte van de tarieven 2021: 1,6%. Leges en retributies 2022

Leges omgevingsvergunning Overige leges Totaal

Rekening 2021 1.055.309 462.292 1.517.601

Begroting 2022 779.644 354.077 1.133.721

Begroting 2022 n.w. 779.644 404.097 1.183.741

Rekening Saldo 2022 2022 916.065 136.421 477.832 73.735 1.393.897 210.156

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

In 2022 is € 136.421 meer aan leges omgevingsvergunning ontvangen dan in de begroting 2022 is opgenomen. Dit is te verklaren door het feit dat er meerdere grotere bouwwerken zijn vergund dan voorzien. Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur van capaciteit. Ook voor 2023 worden veel extra aanvragen verwacht (met name de realisatie woningbouw en de voorsortering op de inwerkingtreding van de Omgevingswet waarbij de verwachting is dat veel aanvragen nog onder de Wabo zullen worden ingediend) waar extra capaciteit voor nodig is. De bekostiging van deze extra inhuur (€ 51.202) zal worden meegenomen in de voorjaarsnota 2023. Bij de overige leges is er per saldo ook sprake van een voordeel. Er is een voordeel op de leges AVOI (kabels en leidingen). Er zijn namelijk veel meer werken uitgevoerd dan voorzien. Ook de opbrengst leges bestemmingsplannen is hoger dan voorzien. De reden hiervan is dat er meer wijzigingen van bestemmingsplannen zijn aangevraagd dan bij de raming werd verwacht. Met nog wat andere kleinere voor- en nadelen resulteert dit alles in een voordeel van € 73.735. Sportaccommodaties Tarieven 2022 Onoverdekte sportaccommodaties: gedifferentieerd. Overdekte sportaccommodaties: gedifferentieerd. Verhoging ten opzichte van de tarieven 2021: 1,6%. Huuropbrengst sportaccommodaties 2022

Overdekte accommodaties

Rekening 2021 182.717

Begroting 2022 181.162

Begroting 2022 n.w. 181.162

Rekening Saldo 2022 2022 167.515 -13.647

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Onoverdekte accommodaties Totaal

63

72.494

75.481

75.481

74.941

-540

255.211

256.643

256.643

242.457 -14.186

Bedragen in € (- is een nadeel, + is een voordeel)

De opbrengst is € 14.186 lager dan geraamd vanwege een beperkte verhuur van Triominos in de periode rondom Covid-19. Kwijtschelding en lastenverlichting De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. In de gemeente Duiven kan door belastingplichtigen (particulieren en zzp'ers) kwijtschelding worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing. Kwijtschelding wordt verleend op basis van 100% van de bijstandsnorm, waarbij tevens een vermogenstoets plaatsvindt. Ligt het netto besteedbare inkomen op of onder het bijstandsniveau, dan wordt volledige kwijtschelding verleend. Bij een gering hoger inkomen kan sprake zijn van een gedeeltelijke kwijtschelding. In al deze gevallen zal het beschikbare vermogen beneden de toegestane norm moeten liggen. Na invoering van de maatregelen uit de Kadernota is in het kwijtscheldingsbeleid een prikkel opgenomen voor afvalreductie. Zeer incidenteel wordt er ook kwijtschelding voor OZB verleend. In 2022 is voor een totaalbedrag van € 86.465 kwjtschelding verleend. Kwijtschelding Rekening 2018 105.825

Rekening 2019 83.170

Rekening 2020 87.695

Rekening 2021 101.788

Rekening 2022 86.465

Bedragen in €

Ontwikkeling van de lokale lastendruk In de begroting 2022 was een lastendrukverhoging van 2,3% voorzien. De werkelijke lastendruk 2022 daalde met 3,61%. In onderstaand overzicht is de lastendruk voor 2022 weergegeven. Aanname: OZB-waarde woning € 233.000, afvalstoffenheffing vastrecht en 10 ledigingen (140-liter container) - , rioolheffing 140 m3 (waterverbruik gezin met 4 personen). Ontwikkeling lastendruk 2022 Onderdeel OZB-eigenaar Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

2022 (in €) 286,36 229,00 250,60 765,96

2021 (in €) 318,05 230,08 246,40 794,53

stijging (in %) -9,96% -0,47% 1,70% -3,72%

In onderstaand overzicht is de lastendruk van de gemeente Duiven weergegeven in vergelijking tot een aantal andere Gelderse gemeenten. Hiervoor maken we gebruik van cijfers uit de Provinciale databank. Hierin wordt de gemiddelde totale belastingdruk per inwoner berekend. Om een vergelijk te kunnen maken zijn de cijfers voor 2021 ook weergegeven. Vergelijking lokale lastendruk per inwoner 2022 met een aantal andere Gelderse gemeenten Gemeente Nijmegen

2022 620

positie 2022 1

2021 605

positie 2021 1

64

Arnhem Brummen Doetinchem Zevenaar Duiven Doesburg Westervoort Montferland Rheden Aalten

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

566 487 479 474 465 447 436 429 419 318

2 11 16 17 20 24 30 31 35 51

557 467 464 468 449 441 422 427 398 311

2 16 15 15 23 27 30 29 42 51

Bron: http://ftgelderland.databank.nl/

De gemeente Nijmegen is in dit vergelijk over 2022 en 2021 de duurste gemeente. De gemeente Duiven is op de lijst 3 plaatsen gestegen. Duiven zit niet meer onder het Gelderse gemiddelde (€ 448). In 2021 zat Duiven nog wel onder dit gemiddelde. Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Inleiding Het weerstandsvermogen van een gemeente bestaat uit de relatie tussen de componenten risico's en de weerstandscapaciteit. De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan hoe robuust het weerstandsvermogen is. Dit is van belang wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Door een goed inzicht in het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller onmiddellijk dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen kan betrekking hebben op een specifiek jaar. Men spreekt dan van het statische weerstandsvermogen. Er kan ook op een meer dynamische manier naar het weerstandsvermogen worden gekeken. De aandacht richt zich dan op de effecten op middellange termijn (dynamisch weerstandsvermogen). De gemeente Duiven kiest ervoor op dynamische wijze met het weerstandsvermogen om te gaan. Risico's In de Nota Weerstandsvermogen worden de risico’s onderverdeeld in vier categorieën: 1. Risico's van de bedrijfsvoering. 2. Risico op eigendommen. 3. Aansprakelijkheidsrisico’s. 4. Financiële risico’s. Niet alle risico’s worden uitputtend behandeld.

Een volledig overzicht staat in de begroting. 1. Risico's van de bedrijfsvoering Apparaatskosten Grondexploitatie Een deel van de apparaatskosten wordt afgewend op de grondexploitatie. De winstmarge op het beperkte aantal resterende complexen staat onder druk. Indien complexen verlies laten, komen die ten laste van de gemeente-exploitatie. Deskundigheid personeel Er wordt binnen de organisatie van 1Stroom bewust gewerkt aan de kwaliteit van het personeel. Jaarlijks worden er opleidingsfaciliteiten beschikbaar gesteld ter hoogte van 2% van de loonsom. Het probleem van de vergrijzing speelt op dit moment ook bij 1Stroom. De grootste groepen personeel bevinden zich tussen 40 en 60 jaar. De problematiek zal de komende jaren gerichte

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

65

aandacht krijgen door middel van het aantrekken van jongeren, gezondheidsmanagement en strategische personeelsplanning. Wachtgelden bestuurders Voor de pensioenvoorziening van wethouders is de rekenrente een belangrijke variabele. Met de huidige licht gestegen rentestand kost het de gemeente Duiven minder geld om de voorziening op peil te houden. Bij de afgelopen verkiezingen heeft de situatie zich voorgedaan dat er een nieuwe wethouder is benoemd. In een dergelijk geval moet er voor worden gezorgd dat de voorziening toereikend is. Zie ook de nota reserves en voorzieningen. Algemene risico's Bij de risico-inventarisatie gaat het om risico's met een materieel belang. Dat neemt niet weg dat veel kleine risico's samen toch een substantieel bedrag kunnen worden. Daarom is in de kwantificering een bedrag opgenomen voor algemene risico's. Daarbij wordt uitgegaan van de norm van 6% van de Algemene Uitkering en de belastingcapaciteit die door de toezichthouder wordt gehanteerd voor de vrij aanwendbare reserve. Renterisico Het uitgangspunt voor de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico's op de langlopende schulden. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen in een keer opnieuw moet worden afgesloten met het risico van snel oplopende rentelasten.

De renterisiconorm wordt berekend als percentage van de totale vaste schuld. Uit de paragraaf Financiering blijkt dat op grond van deze norm in 2022 € 13.072.000 aan leningen opnieuw hadden mogen worden afgesloten. In 2022 is er geen nieuwe lening afgesloten. 2. Risico op eigendommen Grondexploitatie Gelet op de planperiode (einddatum van het langstlopende complex is ultimo 2026) en de geprognosticeerde omzetten zijn aan het exploiteren van gronden risico’s verbonden. Afhankelijk van het stadium waarin de exploitatie c.q. uitvoering van het betreffende complex zich bevindt, zal het risico afnemen naarmate de einddatum van de grondexploitatie nadert. Te onderscheiden zijn: - Algemene economische risico’s. - Projectgebonden risico’s. De risico’s die het exploiteren van gronden met zich meebrengt, zijn in de paragraaf Grondbeleid beschreven en gekwantificeerd. In onderstaand overzicht wordt de vertaling van de gewogen risico’s naar het gemeentelijk weerstandsvermogen weergegeven. Tabel risico's grondexploitatie

Algemene risico's Rentestijging (+1%) Inflatie blijft hoog (gem. 5% over rest looptijd) Twee jaar vertraging gronduitgifte Projectgebonden risico's Ontoereikend plankostenbudget grex-complexen Bodem-/grondwaterverontreiniging/ archeologie Grondwaarde Vitaal Centrum Duiven Elshofpassage 22a Grondprijs hoger bij inschrijving tender Vertraging restwerkzaamheden met 1 jaar Totalen

Min. risico

Max. risico

Kans

Gewogen risico

€€€-

€ 406.138 € 168.319 € 486.121

80% 60% 60%

€ 162.455 € 50.496 € 145.836

€€€€€€-

€ 232.000 € 100.000 € 200.000 - € 1.197.133 € 93.485 € 488.930

80% 60% 80% 40% 60%

€ 90.400 € 30.000 € 80.000 - € 239.427 € 28.046 € 350.206

66

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het gewogen maximum risico is met € 2.194.001 afgenomen van € 2.682.931 naar € 488.930 ten opzichte van de begroting 2022. Het gewogen gemiddeld risico is met € 484.955 afgenomen (van € 835.161 naar € 350.206). De daling is in grote lijnen toe te rekenen aan het vervallen van risico's op bedrijfsgronden door de recente grondverkopen. De cijfers in de tabel zijn louter een momentopname. In de begroting 2024 zullen de consequenties van de nu gekwantificeerde risico’s van de grondexploitatie geactualiseerd worden op basis van voortschrijdende inzichten voor zowel de ondergrens als de bovengrens van de Algemene Reserve verwerken. Uiteindelijk wordt dit verrekend met toekomstige (nog te realiseren) winsten vanuit de Grondexploitatie. Bodemverontreiniging Voor bekende verontreinigingen zijn de saneringskosten meegenomen in de kosten van de complexen van de Grondexploitatie. 3. Aansprakelijkheidsrisico’s Gewaarborgde geldleningen In 2022 stond de gemeente garant voor het betalen van rente en aflossing voor in totaal € 18.464.021. Het grootste deel hiervan, namelijk € 18.087.500 wordt gegarandeerd in de achtervang van het WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw). Voor deze laatste groep leningen kan de gemeente Duiven voor 50% worden aangesproken.

Van het restant van € 377.021 staat de gemeente borg voor verenigingen tot een bedrag van € 272.332 en voor leningen in het kader van cultuur € 104.689. Schadeclaims Het algemene beeld is dat de burgers de overheid vaker aansprakelijk stellen en schade claimen. De afgelopen vier jaar was er geen stijging in het aantal claims en ook geen stijging van het geclaimde bedrag. De gemeente is verzekerd voor wettelijke aansprakelijkheid en voor het eigen risico is in de begroting een budget opgenomen. Toch kunnen zich schadeclaims voordoen waar de gemeente niet voor verzekerd is. Gemeenschappelijke regelingen De gemeente Duiven participeert in een aantal gemeenschappelijke regelingen. Eventuele tekorten kunnen ten laste komen van de participerende gemeenten. 4. Financiële risico’s Open-einde regelingen De gemeente heeft te maken met de volgende open-einde regelingen: • De drie grote decentralisatie's voor de Participatiewet, de AWBZ/Wmo en de Jeugdzorg. Voor een analyse zie programma 2. • Wet voorzieningen gehandicapten (WVG) onderdeel van de Wet maatschappelijke ondersteuning): voor analyse zie programma 2. • De uitvoeringskosten door de RSD. Deze zijn hoger uitgevallen. Algemene Uitkering Het nominale accres ligt vast. In totaliteit was de uitkering uit het gemeentefonds € 192.000 hoger dan geraamd bij de Najaarsnota.

Inbegrepen zijn ook de afrekeningen van voorgaande jaren, de decembercirculaire 2022 en de bijstelling van de decentralisatie-uitkeringen. Beleggingen Hoewel veel bedrijven streven naar een stabiel dividendniveau kan het jaarlijkse dividend toch mee- of tegenvallen.

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

67

Dubieuze debiteuren De vorderingen zijn gecontroleerd op invorderbaarheid. De inschatting voor de belastingdebiteuren is gemaakt op basis van ervaringscijfers en de publieke debiteuren op basis van een ouderdomsanalyse. Het resultaat is dat de voorziening in 2022 met € 15.535 is afgenomen. De ontwikkelingen en de hiermee verbonden risico’s en gevolgen voor het financiële resultaat 2022 en verder worden voortdurend gemonitord. Waar mogelijk worden dan ook beheersmaatregelen genomen. Mochten de actuele ontwikkelingen leiden tot aangepaste prognoses voor 2023 dan wordt dit verwerkt in de tussentijdse rapportages. Weerstandsvermogen Onderstaande tabel is ook in de begroting 2022 opgenomen, maar vooruitlopend op de actualisatie van deze tabel bij de komende begroting zijn de onderdelen Grondexploitatie aangepast.

Basis Min. Risico's omtrent de bedrijfsvoering Apparaatskosten 2fte-4fte 160.000 grondexploitatie Deskundigheid personeel 10.000 Wachtgeld ambtenaren 1fte-2fte 70.000 Bovenformatieven 1fte 0 Vennootschapsbelasting 0 Algemeen risico norm Gld 2.103.000 6% au / bel.cap. Renterisico 10 mln 0 rente 0%-0,5% Risico's omtrent eigendommen Grondexploitatie rente 0-1% 0 Inflatie blijft hoog 5% 0 Twee jaar 0 vertraging gronduitgifte Ontoereikend 0 plankostenbudget grexcomplex Bodem-/ grondwaterverontreiniging/ 0 archeologie Grondwaarde VCD 0 Elshofpassage 22a Grondprijs hoger inschrijving tender 0 Vertraging restwerkzaamheden met 0 1 jaar Bodemverontreiniging 1-5 100.000 (onbekende) saneringen Aansprakelijkheids risico's Gewaarborgde 100.000 geldleningen Schadeclaims 10.000

Max.

Risico Risico % minimum maximum

320.000 60%

Risico gemiddeld

96.000

192.000

144.000

50.000 20% 2.000 140.000 60% 42.000 70.000 40% 0 500.000 20% 0 2.103.000 100% 2.103.000

10.000 84.000 28.000 100.000 2.103.000

6.000 63.000 14.000 50.000 2.103.000

50.000 80%

0

40.000

20.000

406.138 80% 168.319 60%

0 0

324.910 100.991

162.455 50.496

486.121 60%

0

291.673

145.836

232.000 80%

0

185.600

92.800

100.000 60%

0

60.000

30.000

200.000 80%

0

160.000

80.000

-1.197.133 40% 93.485 60%

0 0

-478.853 56.091

-239.427 28.046

500.000 40%

40.000

200.000

120.000

1.000.000 40%

40.000

400.000

220.000

1.000.000 40%

4.000

400.000

202.000

68

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Basis Gem. regelingen Financiële risico's Open-einde regelingen: -Jeugdzorg -Bijzondere bijstand -Leerlingenvervoer -WVG -RSD Algemene Uitkering Beleggingen Afvalinzameling Referendum Inburgering nieuwkomers Totaal

1-10% budget 1-10% budget 1-10% budget 50-100% 10-25% dividend

Min. 25.000

Risico Risico Risico Max. % minimum maximum gemiddeld 1.000.000 60% 15.000 600.000 307.500

1.000.000 4.223

2.000.000 60% 42.230 60%

600.000 2.534

1.200.000 25.338

900.000 13.936

4.397

43.970 60%

2.638

26.382

14.510

9.617

96.170 80%

7.694

76.936

42.315

50.000 200.000 10.800

100.000 100% 1.200.000 80% 27.000 60%

50.000 160.000 6.480

100.000 960.000 16.200

75.000 560.000 11.340

0 64.000 50.000

225.000 80% 70.000 20% 100.000 20%

0 12.800 10.000

180.000 14.000 20.000 bovengrens 3.194.146 7.476.268

90.000 13.400 15.000 ondergrens 5.335.207

3.971.037 11.126.300

Als alle risico’s die tot nu toe zijn gekwantificeerd zich ook daadwerkelijk zouden voordoen, dan zou er sprake zijn van minimaal € 4,0 miljoen en maximaal € 11,1 miljoen schade (ongewogen risico’s). Maar de kans dat dit zich allemaal in één jaar voordoet, is zeer klein. Vandaar dat wordt uitgegaan van een gewogen risico: de kans dat een risico zich voordoet maal de hoogte van het bedrag dat daarmee gemoeid is. Deze kwantificering van risico’s waarbij rekening is gehouden met de kans dat een risico zich voordoet, komt uit op een gemiddeld bedrag van afgerond € 5,3 miljoen. Het gaat om het gemiddelde van het gewogen minimumrisico (€ 3,2 miljoen) en het gewogen maximumrisico (€ 7,5 miljoen). Weerstandscapaciteit De hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door de risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die een grote impact kunnen hebben op de financien van Duiven. Het risicoprofiel is een dynamisch geheel gelet op ontwikkelingen in de in- en externe omgeving, het bijstellen van doelstellingen en de werking van beheersmaatregelen. Op het moment dat een bepaald risico in de begroting is geraamd, is het geen risico meer. Op basis van de inschatting van de risico's in de programmabegroting heeft de gemeente Duiven een weerstandscapaciteit nodig van afgerond € 6,1 miljoen.

De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt om onverwachte, niet-begrote kosten, dat wil zeggen risico's, op te vangen. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de Algemene Reserve en bedraagt per 31 december 2022 € 14,7 miljoen.

Jaarstukken Duiven 2022 - Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

69

Ratio Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit 14.700.000 Ratio weerstandsvermogen=

= 2,77 Benodigde weerstandscapaciteit 5.300.000

De ratio voor het weerstandsvermogen kan worden ingedeeld in een aantal waarderingscijfers. Ratio weerstandsvermogen A B C D E F

>2 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De nu berekende ratio van de gemeente Duiven valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend weerstandsvermogen om de gewogen gemiddelde risico's af te dekken. Onder- en bovengrens Algemene Reserve Op basis van de nota Weerstandsvermogen 2005 zijn de onder- en de bovengrens van de Algemene Reserve vastgesteld. Aan de hand van de herziening van de kwantificeringen kan een nieuwe onder- en bovengrens worden bepaald. Om schommelingen te voorkomen, zullen deze grenzen niet meteen worden aangepast. Wel zal het vergelijk worden opgenomen en bij grote verschillen de grenzen aangepast. Bij de begroting 2023 is besloten om de onder- en bovengrens van de Algemene Reserve aan te passen, de ondergrens is verhoogd naar € 6,4 miljoen, de bovengrens blijft € 9,0 miljoen. Bij de begroting 2024 zullen de effecten van de geactualiseerde gekwantificeerde risico's opnieuw worden verwerkt. Vastgestelde grenzen Ondergrens Bovengrens

Begroting 2021 7.000.000 10.800.000

Begroting 2022 6.100.000 9.000.000

Begroting 2023 6.400.000 9.000.000

Financiele kengetallen In onderstaande tabel stat het verloop van de kengetallen zoals deze zijn voorgeschreven door de provinciale toezichthouder. Na vaststelling van de jaarrekening 2022 door de raad zal de toezichthouder opnieuw de kengetallen gaan beoordelen en een advies uitbrengen. Verloop van de kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio