3. 201613345-Jaarstukken 2022.pdf

Het algemene beeld is dat deze jongeren vaak kampen met problematiek op meerdere leefgebieden en zijn met kortdurende trajecten niet direct bemiddelbaar naar scholing, werk of een re-integratietraject. Deze jongeren hebben behoefte aan een langere en intensievere begeleiding waarin ook in 2022 aandacht voor is geweest. De jongeren die minder te maken hebben met problematiek zijn bemiddeld naar werk of scholing. Ook in 2022 heeft de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland, op het gebied van uitvoeringsstructuur, bezetting en werkwijze, een professionaliseringsslag gemaakt. Zo is de overleg -en besluitvormingsstructuur steeds concreter en transparanter geworden. Alle inzet is gericht geweest op het realiseren van zaken waar inwoners van de Liemers concreet profijt van hebben. Dit zal de mogelijkheid voor onze inwoners om deel te nemen aan trajecten en projecten van de arbeidsmarktregio nog verder verbeteren.

C. Zelfredzaamheid naar vermogen. Dit zijn de speerpunten:

24

2.C.1 Doel Toelichting

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het sociaal domein Verbinding van de aanpak laaggeletterdheid met de uitvoering van de Participatiewet en schuldhulpverlening. Uit onderzoek blijkt dat 14% van de inwoners van de gemeente Duiven en Westervoort laaggeletterd is. Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 12% en ruim boven het gemiddelde van 7% in de regio Midden-Gelderland. Laaggeletterdheid gaat niet alleen over lezen, schrijven en rekenen, maar ook over digitale vaardigheden.

Bereikt/nietbereikt

In het regionaal programma volwasseneducatie en aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 is opgenomen dat we met onze aanpak willen bereiken dat inwoners basisvaardigheden beheersen om beter mee te kunnen doen in de samenleving. We willen vooral meer inzetten op het bereiken van laaggeletterden met Nederlands als moedertaal (NT1), omdat deze doelgroep door schaamte een hogere drempel ervaart om, bijvoorbeeld, een traject te volgen. Door een verbinding te maken met het sociaal domein bereiken we de NT1 doelgroep beter. We willen hiermee beginnen door afspraken te maken over de signalering van laaggeletterdheid door de consulenten Werk & Inkomen (RSD), schuldhulpverlening en bijzondere bijstand en over de verwijzing van inwoners naar het educatieaanbod. De regio Midden-Gelderland heeft in 2022 trajecten volwasseneneducatie gefaciliteerd. De regio heeft hierbij nauw samengewerkt met onder andere RijnIJssel Afdeling Educatie & Entree en Taalhuis de Liemers. Er is een zogenaamde Impactmeting uitgevoerd die heeft aangetoond dat door deze trajecten veel positieve resultaten worden bereikt. Voor uitvoering van laaggeletterdheid is verder het programma Volwasseneneducatie & aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 Regio Midden Gelderland gevolgd. In 2022 was het voor het eerst mogelijk voor aanbieders om een driejarige subsidie non-formele educatie aan te vragen.

Dit was een langgekoesterde wens van de aanbieders en geeft voor een langere periode financiële zekerheid. In dit kader is Mikado welzijn in Westervoort en Duiven aan de slag gegaan met “Sterk door taal”, een project voor taalondersteuning voor ouders van basisschoolleerlingen met een taalachterstand. Taalhuis de Liemers heeft in 2022 geïnvesteerd in de versterking van samenwerking met de verschillende partners, met name om daarmee meer laaggeletterden uit de NT-1 doelgroep te bereiken. Dit heeft geleid tot meer warme overdracht van cursisten tussen verschillende aanbieders. De verbinding met het sociaal domein is gemaakt, en zal medio 2023 verder worden versterkt.

2.C.2 Doel Toelichting

Jongerenwerk Jongerenwerk uitbreiden en aanpassen zodat het beter aansluit bij de huidige problematiek en vragen vanuit jongeren. Mede door Corona is de jeugdoverlast in de openbare ruimte toegenomen. Door inzet van het basisteam bij de overlastproblematiek is de samenwerking tussen betrokken partijen verbeterd. Er is veel inzet gepleegd door politie en Boa’s waardoor de overlast wel is verminderd, maar ook zij geven aan een contactpersoon voor de jongeren te missen die hen begeleidt en in gesprek gaat over de overlast die zij veroorzaken. Verder geven jongeren en professionals al langer aan een ambulant jongerenwerk te missen als aanspreekpunt voor jongeren en omwonenden, ook op andere vindplaatsen zoals scholen, en als verbindende partij naar professionals. Daarnaast dringt de Raad van Sociaal Domein ook al langer aan op meer jongerenwerk.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

2.C.2 Bereikt/nietbereikt

25

Jongerenwerk In 2020 en 2021 is de gemelde jeugdoverlast in de openbare ruimte toegenomen, dat is mede door Corona veroorzaakt. Door inzet van het basisteam (Politie) bij de overlastproblematiek is de samenwerking tussen betrokken partijen verbeterd. Er is veel inzet gepleegd door politie en Boa’s waardoor de overlast wel is verminderd, maar zij hebben aangegeven een contactpersoon voor de jongeren te missen die hen begeleidt en in gesprek gaat over de overlast die zij veroorzaken. In 2021 is een jongerenwerker geworven en die heeft in 2022 het ambulant outreachend jongerenwerk deels vorm kunnen geven. Op onderdelen is het jongerenwerk verstevigd. Waar versterking op nodig is, is de samenwerking op signalering van ‘kopstukken’ voor de overlast. Aan de andere kant ook het goede gesprek met de jongeren om inzichten te vergroten en verbinding met de buurt te vergroten. In 2022 is verder gesproken over de outreachende rol van de jongerenwerkers en de opdracht aangescherpt, m.a.w. minder activiteiten organiseren en meer de verbinding zoeken met de jeugd op straat. Tot slot is er een convenant afgesloten tussen gemeente, politie en Mikado ( jongerenwerk)

Aanvullende wensen Kunstgrasveld Voetbalvereniging DVV In september 2022 zijn de werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van 1,5 kunstgrasvoetbalveld bij voetbalvereniging DVV op sportpark Horsterpark afgerond. Met de aanleg van deze velden is het capaciteitsprobleem opgelost. De werkzaamheden zijn meervoudig onderhands aanbesteed en zijn gegund aan de aannemer met de laagste aanbieding. Op 7 juni 2022 heeft de raad vooruitlopend op de voorjaarnota ingestemd om € 160.000 bij te ramen ten behoeve van de realisatie. De prijzen in de GWW-sector zijn in 2021 en 2022 gestegen door de coronapandemie, maar ook door de oorlog in Oekraïne. Het destijds begrote budget bleek na aanbesteding niet meer toereikend. Het totale budget van € 897.820 is verhoogd met € 160.000. De totale kosten komen hiermee uit op € 1.057.820. Opdrachtverstrekking Stichting SHO De extra bijdrage aan de stichting SHO om de rol als medemogelijkmaker vorm te geven is begin 2022 beschikbaar gesteld. De stichting SHO heeft in 2022 daarmee deze rol weer goed vorm kunnen geven. Over de wijze waarop dat is gedaan is op 24 januari 2023 een presentatie gegeven aan de gemeenteraad. De extra bijdrage voor 2023 is dus ook al in 2022 uitbetaald. Over de wijze waarop de stichting de rol vormgeeft zijn er maandelijks afstemmingsmomenten.

Beheerplannen groen, verhardingen, riolering en openbare verlichting Het integrale beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) is in december 2022 vastgesteld. Het opstellen van het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte is uitgesteld naar 2023 en wordt naar verwachting in Q4 afgerond. De geraamde kosten van € 11.667 voor het opstellen van dit integrale beheerplan zijn niet aangewend. Nieuwbouw Voortgezet onderwijs Waar eerst nog plannen waren voor nieuwbouw op locatie Vestersbos in Zevenaar en daar een onderwijsvorm met een doorlopende leerlijn (0 tot 16 jaar of 0-14 jaar) vorm te geven heeft de raad van Zevenaar dit plan verworpen en is het schoolbestuur zich opnieuw met de gemeente Zevenaar aan het beraden over mogelijke alternatieven voor (ver-) nieuwbouw waarbinnen drempelloze overgangen tussen primair en voortgezet onderwijs vorm gegeven kunnen worden. De eerste schetsplannen zijn reeds gepresenteerd aan de GRHVOL maar behoeven nog verdere uitwerking vanuit het schoolbestuur en vervolgens nog toetsing door de gemeente Zevenaar. De GRHVOL hoopt in 2023 een gedragen nieuw plan gepresenteerd te krijgen voor realisatie van een onderwijsvoorziening die de behoefte binnen de Liemerse gemeenten dekt.

26

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

WK Volleybal dames 2022 In 2022 vond van 23 september tot en met 16 oktober het WK volleybal plaats. Nederland en Polen waren gastlanden. Duiven had samen met de gemeente Zevenaar de toewijzing van Nevobo om speelland Duitsland te ontvangen tijdens deze weken. In de periode van maart 2022 tot en met oktober 2022 zijn er door verschillende partijen, onder leiding van een aanjager en de beweegteams (BOSS en Ataro), verschillende activiteiten en side events georganiseerd in het teken van volleybal. 2.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2021, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2022 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Maatschappij

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2021 37.798 9.566 - 28.233 -164 - 28.396

Begroting 2022 v.w. 37.382 7.137 - 30.245 255 - 29.990

Begroting 2022 n.w. 41.563 8.270 - 33.293 755 - 32.538

Rekening 2022 40.118 8.304 - 31.814 671 - 31.143

Saldo 2022 1.445 34 1.478 - 83 1.395

(Bedragen x € 1.000)

Verklaring van het saldo Het resultaat op het programma Maatschappij bedraagt vóór bestemming € 1.478.000 voordelig. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 108 en verder. Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuur Musea Cultureel erfgoed Media Samenkracht en burgerparticipatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening Wmo Geescaleerde zorg 18Geescaleerde zorg 18+ Openbaar groen en recreatie Inkomensregelingen Begeleide participatie Maatwerkdienstverlening 18Maatwerkdienstverlening 18+ Volksgezondheid Doorbelasting 1Stroom

- 10.000 5.000 316.000 - 22.000 - 53.000 22.000 1.000 7.000 - 11.000 336.000 433.000 - 12.000 - 3.000 8.000 259.000 - 148.000 34.000 192.000 - 117.000 - 24.000 373.000

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

27

Doorbelasting kapitaallasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

- 108.000 1.478.000

Bedragen in €

Directe kosten (€ 1.213.000) Op het taakveld Openbaar basisonderwijs zit een klein nadeel vanwege verzekeringskosten. Op het taakveld onderwijshuisvesting zijn meer lasten geboekt doordat de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling voor huisvesting van Voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) hoger uitviel. De kosten voor het noodlokaal van de Droomgaard vielen in 2022 lager uit. Het taakveld onderwijsbeleid geeft een groot voordeel. Dat komt omdat er op de post voor peuterspeelzalen veel van de kosten kunnen worden verrekend met de ontvangen uitkering voor Onderwijsachterstandenbeleid. Met terugwerkende kracht zijn hier ook ambtelijke uren mee verrekend. Op de post stimulering sport ontstaat een nadeel omdat Op het taakveld sportbeleid is een nadeel ontstaan doordat een deel van de voor sportstimulering ontvangen uitkering moet worden terug betaalt omdat de kosten niet zijn gemaakt. Het taakveld sportaccommodaties laat een nadeel zien doordat er meer kosten waren voor sporthal Triominos inzake onderhoud en gas, water en elektra. Het taakveld Cultuur geeft een voordeel doordat niet alle kosten zijn gemaakt omdat een aantal activiteiten niet zijn georganiseerd. Op het taakveld Musea ontstaat een voordeel doordat de kosten van het streekarchivariaat lager uitvielen.

Op het taakveld Cultureel Erfgoed zijn geen kosten gemaakt voor het uitvoeringsprogramma erfgoed waardoor hier een voordeel ontstond. Op het taakveld Media ontstond een nadeel omdat de bijdrage aan de Stichting Culturele voorzieningen in de Liemers hoger uitviel. Op het taakveld groenonderhoud zijn de kosten voor de fonteininstallaties iets lager vanwege een ontvangen schadevergoeding. De kosten voor onderhoud openbaar groen vielen lager uit omdat de kosten voor vegen van wegen op taakveld 2.1 zijn geboekt. Ook voor speeltuinen en weiden werden minder kosten gemaakt dan geraamd. De voordelen ontstaan omdat de extra budgetten in het kader van de IBOR door capaciteitsgebrek nog niet zijn uitvoerd. Het voordeel op taakveld Samenkracht en burgerparticipatie heeft te maken met voordelen op de kosten voor overheidsparticipatie, de stichting SHO, het Wijkhuis van Droo en het innovatiebudget Sociaal Domein. Na de coronaperiode kunnen nog niet alle activiteiten in het kader van de overheidsparticipatie worden georganiseerd. Doordat in de ramingen de SHO subsidie voor 3 jaar was opgenomen ontstaat hier een voordeel. Het wijkhuis van Droo levert een voordeel op omdat de onderhoudskosten, de schoonmaakkosten en de huuropbrengsten meevielen. Het innovatiebudget Sociaal Domein werd niet volledig gebruikt omdat het aantal initiatieven tegen viel.

Op het taakveld Inkomensregelingen ontstaat een nadeel doordat de rijksbijdrage lager uitviel. Verder zijn hier de kosten en opbrengsten geboekt inzake de energietoeslag. Dat leverde een voordeel op. Het taakveld Begeleide participatie laat een voordeel zien omdat de eindafrekening van de MGR lager was. Het is ieder jaar lastig de juiste aantallen nieuwkomers in te schatten. Doordat het aantal nieuwkomers lager was dan verwacht zijn de uitvoeringskosten lager uitgevallen. Bovendien is de medewerkster die hiermee belast is langdurig uitgevallen. Op het onderdeel re-integratie valt de afrekening van de RSD lager uit. Op het taakveld arbeidsparticipatie ontstaat hierdoor een voordeel. Bij het taakveld maatwerkvoorzieningen (Wmo) zijn de meeste kosten voor het doelgroepenvervoer ondergebracht. De kosten voor het doelgroepenvervoer zijn lager geweest doordat er vanwege corona minder ritten waren. Op dit taakveld zijn de kosten voor de verstrekkingen van rolstoelen tegen gevallen. De kosten voor vervoersvoorzieningen en

28

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

woonvoorzieningen zijn mee gevallen. Het betreft hier open einde regelingen die vooraf lastig zijn te ramen. Vooral op het taakveld maatwerkdienstverlening 18+ zijn in 2022 nog niet alle kosten gemaakt voor de WVGGZ. Verder is er een nadeel op het onderdeel hulp bij het huishouden vanwege de hogere vraag en een voordeel op maatwerkvoorzieningen Wmo nieuw omdat er minder gebruik is gemaakt van zorg in natura. Conform de landelijke trend is er een nadeel op het taakveld maatwerkdienstverlening 18-. Dat heeft vooral te maken met toenomen vraag in het laatste kwartaal. In 2022 zijn er meer uitgaven gedaan voor de Zorg in natura bij jeugdbescherming. Dat levert op het taakveld geëscaleerde zorg 18- een nadeel op. Op het taakveld geescaleerde zorg 18+ ontstaat een voordeel doordat de gemeente Arnhem een deel van de door hen ontvangen bijdrage voor Veilig Thuis aan de regiogemeenten heeft uitgekeerd. De nasleep van de corona pandemie heeft er voor gezorgd dat er op het taakveld volksgezondheid meer kosten zijn gemaakt in het kader van preventieve maatregelen. Doorbelasting (€ 265.000) De werkelijke lasten van 1stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In programma 2 zijn minder personeelskosten terecht gekomen dan geraamd doordat er minder uren aan jeugdzorg en Wmo zijn doorbelast.

Doordat de blaashal na de stormschade in een keer af is geschreven zijn er meer kapitaallasten op dit programma geboekt. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is € 83.000 negatief. Dat betekent dat er minder aan de reserves is onttrokken dan geraamd. En dat is nadelig. Er zijn geen stortingen gedaan in de Bestemmingsreserves voor groenrenovatie en inboet bomen. Dat levert een voordeel op van € 104.000. Er is € 22.000 minder onttrokken ter dekking van kosten van groenrenovaties in 2022. Voor het accommodatie onderzoek blaashal en de kosten voor uitwijk blaashal is € 33.000 minder onttrokken. Er is geen onttrekking (€ 70.000) geweest voor de structurele aanpak jeugd/jeugdgroepen en ook niet voor Kunst op recept (€ 8.000). Ook de onttrekking voor de Statushouders (€ 28.000) is achterwege gebleven. Het saldo van de opgeheven Bestemmingsreserve groenonderhoud en vervanging was € 28.000 lager doordat er nog kosten uit zijn gedekt. Dat zijn allemaal nadelen. Er was een voordeel omdat er werd onttrokken voor Corona cultuurmiddelen (€ 2.000).

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Groenrenovatie en inboet bomen Statushouders Kosten groenrenovaties 2022 Opheffen Bestemmingsreserve groenonderhoud Blaashal, accommodatie onderzoek en uitwijk kosten Aanpak jeugd/jongerengroepen Corona cultuurmiddelen Kunst op recept Gerealiseerde resultaat

1.478.000 104.000 -28.000 - 22.000 - 28.000 - 33.000 - 70.000 2.000 - 8.000 1.395.000

Bedragen in €

2.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL)

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

Doel Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2022

Doel

Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2022

29

Gezamenlijke verantwoordelijkheid voorzieningen in het Voortgezet Onderwijs binnen de gemeenten Duiven, Zevenaar en Montferland (de Liemers). Verdeling van de kosten voor huisvesting van het voortgezet onderwijs in de Liemers, om het voortgezet onderwijs op adequate wijze in te richten en de kosten beheersbaar te houden voor de deelnemende gemeenten. De GRHVOL heeft geen rechtspersoonlijkheid en kan geen besluiten nemen, wat het risico nihil maakt. Niet de gemeente zelf maar de gemeenschappelijke regeling gaat over huisvesting gerelateerde investeringsvoorstellen aangaande voortgezet onderwijs binnen de 3 gemeenten. In 2022 heeft de gemeente Duiven eenmalig een bijdrage van € 229.091 ten gunste van egalisatiereserve van de GRHVOL geboekt. Conform de gemeenschappelijke regeling worden de jaarlijkse kosten, welke de gemeente maakt, verrekend met de het verschil verschuldigde bijdrage per leerling voor de gemeente. Indien de kosten lager zijn dan de bijdrage dan wordt toegevoegd aan de reserve. Vanaf 2022 is de egalisatiereserve leeg en zal deze enkel worden gebruikt voor de definitieve afrekening aan het einde van het jaar. Gezien het feit dat de verwachte kosten lager zijn dan de verschuldigde bijdrage voor 2022, de bijdrage per leerling is verhoogd, dient er incidenteel een bedrag van € 229.091 te worden bijgeraamd.

In de Voorjaarsnota 2023 komen we nog terug op de structurele gevolgen voor onze bijdrage aan de GRHVOL. Vanaf 2023 zal de jaarlijkse bijdrage per leerling structureel verhoogd worden om de egalisatiereserve op ‘nul’ te houden en niet in de negatieve cijfers te belanden. Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen De DRAN heeft tot doel de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer voor de deelnemers. De sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer. Het risico is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling. Personeelstekorten vormen een risico als het gaat om de uitvoerbaarheid van het doelgroepenvervoer. BVO DRAN voert namens 18 gemeenten van de regio Arnhem Nijmegen het doelgroepenvervoer uit. Corona heeft ook op het vervoer impact gehad. Door minder vraag zijn de kosten gedaald, dat wordt gecompenseerd door een compensatie in de fors gestegen brandstofprijzen. In het algemeen stijgt de vraag van jaar op jaar door vergrijzing. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland

30

Doel

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 2 Maatschappij

Het vormgeven van regionale samenwerking in het sociale domein in de vorm van vier samenwerkingsmodules: 1. Inkoop: op de gebieden Jeugd en Wmo zodat gemeenten effectief, efficiënt en in samenhang de taken waarin zij willen samenwerken kunnen uitvoeren. 2. Onderwijszaken: Het vormgeven van een intergemeentelijke samenwerking op de gebieden volwasseneneducatie, leerplicht en RMC (Regionale Melden Coördinatiefunctie). 3. Werkgeversservicepunt: werkgevers te ondersteunen bij hun personeelsvoorziening, in het bijzonder door vacatures te vervullen met kandidaten uit omschreven doelgroepen

Taak

4. Het werkgeverschap Sw: Doel is om het (formeel) werkgeverschap zoals dat is gedefinieerd in de regeling vorm te geven voor de ruim 2.000 SW medewerkers die sinds 1 januari 2019 een aanstelling hebben bij de MGR. 1. Het inrichten en uitvoeren van de aanbesteding van regionale zorg. De inkoop en contractering van bovenregionale jeugdzorg. 2. Het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördinatie volwasseneneducatie. 3. Het plaatsen bij werkgevers van werkzoekenden uit omschreven doelgroepen.

Beleidsrisico's

4. Vorm en inhoud geven aan het werkgeverschap voor SW medewerkers. 1. Doordat de organisatie een eigen begroting heeft en eigen besluiten kan nemen, kunnen wij achteraf met de gevolgen van deze besluiten worden geconfronteerd. 2. Er is een vaste verdeling van kosten op basis van inwoneraantal per gemeente.

Resultaat in 2022

3. Er is een verschil in de verdeelsleutel van de module Werkgeverschap SW, door verschil in uitstroom van SW medewerkers. Dit kan gevolgen hebben voor de bijdrage aan deze module. Door vanuit de modules van de MGR flexibel in te spelen op kansen en kleine aanpassingen in de uitvoering te doen is het gelukt in 2022 goede resultaten te boeken en een voordeel over 2021 te behalen, waar in de begroting voor 2022 een verhoging van de bijdrage tegenover staat.

VGGM Zie programma 1. Programma 3 Omgeving 3.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel In Duiven is het goed leven, wonen en werken. De gemeente wil een aantrekkelijke werk-, woonen leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Er is ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

31

Het bovenliggende doel is een bijdrage leveren aan het vergroten van ‘geluk en de geluksbeleving’ van onze inwoners. De aanwezigheid van werkgelegenheid, de kwaliteit van onze werk-, woonen leefomgeving, de mogelijkheid tot ontmoeting en het creëren van verbondenheid in de buurt, het realiseren en behouden van maatschappelijke voorzieningen, hebben uiteindelijk effect op het geluksgevoel van onze inwoners. De gemeente is steeds meer bewust in onze werkwijze en aanpak en de belangrijke keuzes die de gemeente daarbij maakt. Toelichting De gemeente wil de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrijventerreinen als in de winkelgebieden. Hiermee is de gemeente in staat te zorgen voor behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau. Wij willen de regionale vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en het beroepsonderwijs op elkaar afstemmen. Wij willen potenties in de vrijetijdseconomie verder benutten. Voor een goed ondernemings- en vestigingsklimaat zijn duurzaamheid en bereikbaarheid van Duiven belangrijke randvoorwaarden. Wij willen een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving in Duiven, Groessen, Loo en het buitengebied. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond.

De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbij passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-)waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoefte. Wij stimuleren en faciliteren en zijn hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrijven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Duiven. Wij verbinden en doen mee. Zo maakt Duiven het waar. Wij zijn ons bewust van bestaande waarden, kwaliteiten en potenties van Duiven. Wij zorgen er samen voor dat deze evenwichtig worden benut óf worden beschermd. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. • Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. • Het implementeren van nieuwe wetgeving die op ons afkomt. Externe ontwikkelingen Economische groei – grote verschillen in sectoren In 2022 kwam een einde aan de coronamaatregelen, maar kreeg de gemeente te maken met de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan. Prijzen stegen, van onder meer energie en bouwmaterialen, en levertijden namen toe. Om onze ondernemers in deze moeilijke en onzekere tijden een steuntje in de rug te bieden, hebben we voucherregelingen voor horecaondernemers en kleine ondernemers in het leven geroepen.

Hiervoor worden de middelen uit het noodherstelfonds ondernemers aangewend. De gemeenten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ontwikkelden samen het programma Toekomstgericht Ondernemen. In het kader van het centrumherstelplan is het budget van 2022 onder meer ingezet om de lasten van de centrumondernemers iets te verlichten door de reclamebelasting te halveren. Daarnaast is in het centrum het traject opgestart met Platform De Nieuwe Winkelstraat (DNWS) om met ondernemers, de ondernemersvereniging en vastgoedeigenaren de gezamenlijke opgaven in beeld te krijgen. De meeste sectoren lieten groei zien, maar lopen ook tegen grenzen aan. Door onder meer de enorme krapte op de arbeidsmarkt. De vraag naar bedrijfskavels bleef onverminderd groot. In 2022 zijn de laatste kavels verkocht op Graafstaete en Seingraaf en is de uitgifte voorbereid van de laatste kavels op InnoFase en De Nieuweling.

32

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

RPW (Regionaal Programma Werklocaties) In 2021 heeft Duiven vanuit de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen netto 10 ha ontwikkelruimte toegewezen gekregen om het regionale bedrijventerrein Centerpoort-Noord uit te breiden. Informatie is opgehaald bij de ondernemersverenigingen, makelaars en OostNL om te zorgen dat het bedrijventerrein straks aansluit bij de vraag. En er zijn duurzaamheidsambities bepaald die ondernemers meekrijgen, wanneer wordt gestart met de kaveluitgifte. Nu ook de laatste kavels op bedrijventerrein De Nieuweling worden uitgegeven, wordt, om ook de komende jaren te kunnen voorzien in de vraag naar kavels voor lokale ondernemers, het plan uitgewerkt om Graafstaete uit te breiden met netto 4 ha. De duurzaamheidsambities zijn bepaald en de eerste gesprekken met betrokkenen en ondernemersverenigingen hebben plaatsgevonden. Circulaire economie In 2022 is de naam van het programma Circulaire Economie veranderd in het programma Duurzaamheid, omdat de naam Circulaire Economie eigenlijk een te beperkte duiding geeft voor een integraal duurzaamheidsprogramma. Het programma Duurzaamheid bestaat namelijk uit drie programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Daarnaast is er speciale aandacht voor het thema toekomstbestendige bedrijventerreinen dat de drie lijnen met elkaar verbind.

In 2022 waren belangrijke externe ontwikkelingen de COVID-19 pandemie (waardoor fysieke bijeenkomsten nog onmogelijk waren). Daarnaast vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats en werden nieuwe colleges en coalitieakkoorden gevormd. Beide hebben een belangrijke stempel gedrukt op de eerste helft van het jaar. Een andere externe ontwikkeling met impact was het advies over het toepassen van een milieueffectrapportage voorafgaand aan de besluitvorming over de Regionale Energiestrategieën (RES’en). De vraag was of en wanneer dit op grond van de EU-richtlijn voor Strategische Milieubeoordeling (smb-richtlijn) vereist of gewenst is bij de nadere uitwerking van de RES en de verankering hiervan met instrumenten van de Omgevingswet. De conclusie was dat de RES 1.0 niet plan-MER-plichtig is, maar de RES 2.0 in sommige gevallen wel, wat gevolgen had op het RES-document en het RES-proces. Qua thematiek stonden energiebesparing en de aanpak energiearmoede hoog op de agenda net als bij veel andere gemeenten. Ook konden we aan de slag gaan met het eerste wijkuitvoeringsplan (voor de Vergert), omdat eind 2021 de transitievisie warmte werd vastgesteld. De woningmarkt Tot 2040 staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie.

Het aantal huishoudens blijft door de gezinsverdunning (toename van het aantal kleinere 1- en tweepersoonshuishoudens) echter groeien. Zo zijn er tot 2030 zo’n 1 miljoen extra woningen nodig in Nederland. Ook in de regio Arnhem-Nijmegen, in de Liemers en in Duiven blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. Voor de Liemers is in het regionale woningmarktonderzoek van 2019 de groei van de woningbehoefte berekend op 4.850 woningen. Dat is een groei van de woningvoorraad met 8,4%. Ter vergelijking de berekende groei van de woningvoorraad van Arnhem tot 2040 is 12,5%. Om aan het Duivense aandeel in de groei van de Liemerse woningbehoefte te kunnen voldoen en om het woningtekort (waar in Duiven vanwege de nabijheid van Arnhem sprake van is) te kunnen inlopen gaat Duiven uit van een groei van 8,4% van de woningvoorraad. Dat betekent op basis van de cijfers van 2019 dat er tot 2040 voor bijna 1.200 woningen plannen moeten komen. Het kunnen laten bouwen van deze aantallen woningen is een stevige opgave waar ook in regionaal verband hard aan wordt gewerkt. In 2020 zijn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio, provincie Gelderland en Rijk een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Landelijk heeft deze opgave sindsdien steeds

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

33

meer aandacht en prioriteit gekregen. Het Rijk heeft in 2022 met alle provincies afspraken gemaakt over de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven dat hiervan minimaal 2/3e deel betaalbaar is. In 2022 is ook het jaar van de oorlog in Oekraïne, verder stijgende bouwkosten, een blijvend gebrek aan personeel, en het ontbreken van middelen om onrendabele toppen af te dekken. Dit alles maakt het realiseren van deze stevige betaalbare woningbouwopgave tot een uitdaging waarvoor samenwerking essentieel is. Naar een nieuwe Omgevingswet De Omgevingswet is wederom uitgesteld. Naar alle waarschijnlijkheid zal de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 inwerking treden. De eerste kamer zal op 14 maart 2023 tot besluitvorming overgaan. Zie voor de verantwoording over 2022 het speerpunt: ‘Implementatie nieuwe Omgevingswet’ Vermindering Legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging Er is inmiddels duidelijkheid over de datum van inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging. De wet zal op 1 januari 2024 in werking treden tegelijkertijd met de Omgevingswet. Dit betekent dat er in 2022 geen sprake was van derving van legesinkomsten vanwege deze wet. Ook in 2023 zal dit niet het geval zijn.

Er wordt gewerkt aan een nieuwe legesverordening waarin de financiële gevolgen van de WKB met ingang van 1 januari 2024 verdisconteerd zullen worden zodat de impact van de in werkingtreding van deze wet geminimaliseerd zullen worden. In 2022 is ruim € 137.000 meer aan leges geïnd dan in de begroting 2022 is opgenomen. Dit is te verklaren uit het feit dat er meerdere grotere bouwwerken zijn vergund dan voorzien. Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur capaciteit. Ook voor 2023 worden veel extra aanvragen verwacht (mn realisatie woningbouw) waar extra capaciteit voor nodig is. De bekostiging van deze extra inhuur (€ 51.000) zal meegenomen worden in de voorjaarsnota van 2023. Doortrekking A15 en verbreding A12 Het project “ViA15” is een ontwikkeling die de komende jaren de grootste impact heeft op de leefomgevingskwaliteit van Duiven, Groessen en Loo. Op 7 september 2021 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat het Tracébesluit uit 2017 en 2019 gewijzigd vastgesteld. Het dossier ligt na de tweede tussenuitspraak van 5 april 2023 nog steeds bij de Raad van State. Naar verwachting volgt in Q3 2023 de definitieve einduitspraak. In 2022 is relatief weinig gemeentelijke inzet geweest. 3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten:

3.A.1 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Continueren van het Programma Stimulering Kaveluitgifte en Kostenreductie Grondexploitaties (SKKG) De verkoop van bedrijfskavels en het verlagen van de kosten verbonden aan de grondexploitaties. Het programma SKKG is in het eerste kwartaal van 2023 beëindigd. Voor de planontwikkeling en uitgifte van de nieuwe bedrijventerreinen Centerpoort-Noord 2 en Graafstaete 2 is een nieuwe ambtelijke en bestuurlijke projectstructuur opgesteld. De Stuurgroep hierbij is het college van B&W. In 2022 zijn de laatste kavels op bedrijventerrein Seingraaf verkocht. Voor de uitgifte van de laatste kavels op Synergiepark InnoFase en bedrijventerrein De Nieuweling is een tender voorbereid, die in 2023 wordt opengesteld.

34

3.A.2 Doel

Toelichting

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Een circulaire economie dichterbij brengen 1. Het verduurzamen van de lokale economie, verstevigen van het vestigingsklimaat van Duiven en het bereiken van een energie neutrale energievoorziening in 2050. 2. Het voldoen aan de wettelijke verplichtingen die voortvloeien uit o.a. de Klimaatwet, Grondstoffenakkoord en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Voor de programmalijn Energietransitie heeft de gemeente de ambities (23% energieneutraal in 2023, 41% energieneutraal in 2030 en 100% energieneutraal in 2050) vastgelegd in lijn met het Klimaatakkoord en de inmiddels vastgestelde Klimaatwet. De uitwerking van de programmalijn Circulariteit is eind 2021 door uw raad de Routekaart Circulariteit vastgesteld: volledig circulair in 2050. De programmalijn Circulariteit ziet toe op de grondstoffentransitie en reststromenverwaarding waarbij grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu.

Bereikt/nietbereikt

De programmalijn Klimaatadaptatie bestaat uit de opgave om de kwetsbaarheid als gevolg van klimaatverandering te verminderen met als doelstelling: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. Deze plicht is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is een plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken. Energietransitie: De ambitie om in 2023 23% energieneutraal te zijn heeft de gemeente bereikt door in te zetten op het gebied van grootschalige opwek van zon en wind en het feit dat de AVR ons voor een belangrijk deel van stadswarmte voorziet. In 2022 zijn er tal van zaken binnen deze pijler opgepakt t.b.v. de energietransitie, zoals de aanpak energiearmoede. Een groot deel van deze huishoudens betreft sociale huurwoningen. Voor de lange termijn wordt hiervoor samengewerkt met woningcorporaties, op korte termijn konden alvast kleine energiebesparende maatregelen worden verstrekt en huisbezoeken gefaciliteerd worden door energiecoaches. Voor particuliere huiseigenaren is uitvoering gegeven aan de Reductie Regeling Energieverbruik Woningen om hen te helpen energie te besparen. Op het gebied van zonne- en windenergie is in 2022 het ‘Beleidskader Grootschalige opwek zon en wind’ vastgesteld.

Ook heeft de gemeente een aantal grootschalige zon- en windprojecten getoetst en begeleid en heeft Duiven de oprichting van de Energiecoorporatie Energie De Liemers ondersteund. Als gevolg van het advies over de al dan niet verplichte plan-MER (zie externe ontwikkelingen) is er een ‘Zienswijze PlanMER RES 2.0’ opgeleverd. Verder heeft de gemeente gewerkt aan een brede Warmtebronnenstrategie, met als doel richting te geven aan de ontwikkeling en inzet van duurzame warmtebronnen in de gemeente. De vaststelling van de Transitievisiewarmte in 2021 zorgde ervoor dat er in Duiven aan de slag gegaan kon worden met de het eerste wijkuitvoeringsplan (WUP): De Vergert. Hierin zijn belangrijke eerste stappen gezet. Bewoners zijn geïnformeerd via informatiebijeenkomsten en worden actief betrokken bij de totstandkoming van de WUP via werkgroepen. Ook is er een wijkanalyse gemaakt, die de basis zal vormen voor de warmtevisie.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

3.A.2

35

Een circulaire economie dichterbij brengen Klimaatadaptatie: Alle werkregio’s in Nederland doorlopen nu de 7 ambities van het DPRA, als onderdeel van het Nationaal Deltaprogramma. Een belangrijke mijlpaal in 2022 was dus de vaststelling van het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie en het daarbij beschikbaar gestelde budget. Ondertussen is de gemeente begonnen werk te maken van het benutten van meekoppelkansen. Binnen Duiven zijn nu diverse herinrichtingstrajecten waar klimaatadaptatie veel meer dan voorheen een plaats heeft en de inrichting heeft bepaald. Denk hierbij aan nog nadrukkelijker water vasthouden op de locatie en groenmaatregelen om koelte te brengen. Ook de invulling van de beschikbaar gestelde personele formatie (1 fte) per november 2022 was een mijlpaal, waardoor de organisatie nu echt aan de slag kan gaan met de uitvoering. Verder heeft de gemeente in 2022 de Hemelwaterverordening laten vaststellen, heeft de verdere implementatie van vastgestelde nota Bloeiend Maaibeheer plaatsgevonden en is het Watertakenplan vastgesteld. Er zijn tenslotte impulsgelden aangevraagd en is er subsidie aangevraagd en toegekend vanuit de provincie voor de aanpak van hittestress. Circulariteit: In 2022 is het uitvoeringsprogramma circulariteit 2023-2025 vastgesteld: de vertaling van de doelen die in de Routekaart Circulariteit eind 2021 waren vastgelegd door de gemeenteraad.

Deze pijler zal zich dus -net als de pijler Klimaatadaptatie- de komende jaren echt op de uitvoering kunnen gaan richten. Tegelijkertijd is in 2022 circulariteit al steeds meer onderdeel geworden van inkopen en aanbestedingen. Een voorbeeld is het project Rijksweg, waarbij zoveel mogelijk gebruik is gemaakt van circulaire grondstoffen en de aanschaf circulair meubilair voor 1Stroom. Het thema afval is een belangrijk thema voor deze pijler daarom is er in het 2022 vastgestelde nieuwe afvalbeleidsplan ‘Samen minder Afval’ veel aandacht voor circulariteit. Ook is het vierwekelijks inzamelen van restafval in Duiven geïmplementeerd, de GFT inzameling bij hoogbouw, luierinzameling, en de verhoging van het diftartarief. Tenslotte is voor deze pijler de beschikbaar gestelde personele formatie (1fte) in november 2022 ingevuld. Toekomstbestendige bedrijventerreinen: In 2022 is het uitvoeringsprogramma circulariteit 2023-2025 vastgesteld: de vertaling van de doelen die in de Routekaart Circulariteit eind 2021 waren vastgelegd door de gemeenteraad. Deze pijler zal zich dus -net als de pijler Klimaatadaptatie- de komende jaren echt op de uitvoering kunnen gaan richten. Tegelijkertijd is in 2022 circulariteit al steeds meer onderdeel geworden van inkopen en aanbestedingen.

Een voorbeeld is het project Rijksweg, waarbij zoveel mogelijk gebruik is gemaakt van circulaire grondstoffen en de aanschaf circulair meubilair voor 1Stroom. Het thema afval is een belangrijk thema voor deze pijler daarom is er in het 2022 vastgestelde nieuwe afvalbeleidsplan ‘Samen minder Afval’ veel aandacht voor circulariteit. Ook is het vierwekelijks inzamelen van restafval in Duiven geïmplementeerd, de GFT inzameling bij hoogbouw, luierinzameling, en de verhoging van het diftartarief. Tenslotte is voor deze pijler de beschikbaar gestelde personele formatie (1fte) in november 2022 ingevuld.

36

3.A.2

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Een circulaire economie dichterbij brengen Monitoring Afgelopen jaar heeft de gemeente voorbereidende stappen gezet om het programma Duurzaamheid gerichter te kunnen monitoren vanuit het college en de raad. Dit blijft nog even pionieren, omdat monitoring van duurzaamheidsprogramma’s landelijk nog in de kinderschoenen staat. In het kader van monitoring van onze eigen bedrijfsvoering en ketenpartners als gemeente, zijn er afgelopen jaar wel al gegevens verzameld en voorbereidingen getroffen tbv certificering in voor de CO2-prestatieladder. Dit is een CO2-managementsysteem en kan als aanbestedingsinstrument worden gebruikt.

3.A.3 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

3.A.4 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Realisatie van Vitaal Centrum Duiven Het realiseren van een aantrekkelijk “Vitaal Centrum Duiven”. In 2022 ligt onze focus op het afronden van de centrumontwikkeling in het winkelgebied. De gedeeltelijke vervreemding van het opstal fase 2 maakt onderdeel uit van deze opgave. Voor de ontwikkeling van fase 4 ligt in 2021 het accent een afweging van het plan van Woonzorg Nederland en de drie alternatieve plannen die zijn ingediend. Vervolgens kan in 2022 worden gewerkt aan realisatie van het door de raad gekozen plan. Voor het Woonpark geldt dat deze locatie in beeld is voor de verhuizing van IKC Remigius. In 2022 ligt de focus op het afwikkelen van de benodigde planologische procedure en vergunningverlening. De woningbouwontwikkeling in de resterende ruimte in het Woon- en onderwijspark wordt parallel aan en in afstemming met de uitwerking van de plannen voor het IKC opgepakt. Voor IKC Remigius is de planologische procedure opgestart en is de opdracht verleend voor archeologisch onderzoek en het verleggen van de persleiding die door het gebied loopt. Voor het opstal fase 2 is gebleken dat verkoop in zijn geheel niet lukt. Het college heeft derhalve besloten de begaande grond te gaan verkopen aan de zittende huurders. Eind 2022/ beging zijn 4 units verkocht aan drie ondernemers. Een raadsvoorstel om de verdiepingen voorlopig in eigendom te houden is maart 2023 voorgelegd aan uw raad.

Voor de ontwikkeling van fase 4 is gekozen voor het plan van Woonzorg Nederland. Vervolgens is met Woonzorg Nederland een koopovereenkomst gesloten voor de realisatie van 35 appartementen aan het Remigiusplein. De eigenaar van de Elsofpassage (WPRI) heeft in de loop van 2022 een concept principeverzoek aan de gemeente aangeboden voor de herontwikkeling van de passage en de verplaatsing van de Jumbo naar de kop van de passage. Omdat beide plannen invloed op elkaar hebben is overleg gestart met de 2 partijen, hun architecten en supervisor buro Wissing om de plannen te optimaliseren en af te stemmen. In het tweede kwartaal 2023 moet duidelijk worden hoe de plannen van Woonzorg en WPRI er uit gaan zien. Infrastructurele verbetering Nieuwgraaf het verbeteren van de bereikbaarheid en doorstroming op bedrijventerrein Nieuwgraaf. Na de komst van Hornbach en Loods 5 ontstonden er regelmatig doorstromingsproblemen op bedrijventerrein Nieuwgraaf. Samen met de ondernemers is gezocht naar een pakket van maatregelen om de doorstroming te bevorderen De getroffen civiele aanpassingen werpen hun vruchten af: in het vierde kwartaal van 2022 zijn geen opstoppingen meer gesignaleerd. Ondernemers en gemeente zijn tevreden over de totstandkoming en het gerealiseerde resultaat.

B. Het waarborgen van een aantrekkelijke fysieke leefomgeving.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

37

Dit zijn de speerpunten: 3.B.1 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Het doel is een zo goed mogelijke inpassing van de doortrekking van de A15 en verbreding van de A12 voor de gemeenschap van Duiven. Zie begroting 2022-2025, pagina 41: ‘’In 2022 is het Tracébesluit ViA15 naar verwachting onherroepelijk en is de realisatie van het project ViA15 in volle gang. We blijven inzetten op een pro-actieve en constructieve grondhouding. Samen met onze regiopartners en de Stichting BOG A15 blijven we ons richting en in samenwerking met Rijkswaterstaat, aannemersconsortium GelreGroen en andere opdrachtnemers hard maken voor meekoppelkansen en maatwerkoplossingen. Maatwerk kan ook betekenen dat afgeweken kan worden van bestaande gemeentelijke (planologische) beleidskaders.’’ Tracébesluit en planning: De beroepsprocedure bij de Raad van State duurt langer dan vorig jaar ingeschat. Het dossier ligt na de tweede tussenuitspraak van 5 april 2023 nog steeds bij de Raad van State. Naar verwachting volgt in Q3 2023 de definitieve einduitspraak. Bij een positief besluit moeten Rijkswaterstaat en GelreGroen hun werkzaamheden weer opstarten en voor wat betreft de logistiek helemaal opnieuw inplannen. Al met al verwachten wij de openstelling van het A15-tracé hierom niet eerder dan in 2028. Ontwerp en vergunningverlening: Gelet op de beroepsprocedure hebben Rijkswaterstaat en GerleGroen hun projectorganisaties afgeschaald.

Dit heeft ook op gemeentelijk niveau tot een relatief rustig jaar geleid. Bestemmingsreserve A15: De hoogte van de Bestemmingsreserve A15 bedroeg per 31 december 2022 € 995.899. Mede op basis van eerdere raadsbesluitvorming bedraagt de totale hoogte van de geoormerkte budgetten binnen deze reserve € 973.795. Zie tabel hieronder”: Voorziening A15: De hoogte van de voorziening voor vergunningverlening en toezicht bedroeg per 31 december 2022 € 542.332. Zoals vorig jaar gemeld wordt deze voorziening wordt gevuld met de vier (IBOI-geïndexeerde) bijdragen vanuit RWS voor het gehele vergunningentraject. Er zijn drie bijdragen voldaan en de laatste volgt afhankelijk van de start bouw. In 2022 is voor € 137.706 aan de voorziening onttrokken voor leges omgevingsvergunningen en kosten externe inhuur. Jaarbudgetten: Tijdens de besluitvorming over de Tussenrapportage 2020 is bepaald dat de eerder ontvangen jaarbudgetten niet meer uit de algemene middelen maar uit de Bestemmingsreserve A15 worden gedekt. Gelet op de verdere vertraging van het Project ViA15 doen we een extra kredietaanvraag indien blijkt dat de gelden uit de bestemmingsreserve en/of de voorziening onvoldoende blijken te zijn. Landschap: Eind 2020 hebben we Stichting Landschapsbeheer Gelderland opdracht gegeven om via een gebiedsproces het afstemmingstraject tussen de verschillende landschapsplannen tot een goed einde te brengen.

Mede door Corona is dit proces vertraagd. Eind 2021 hebben zijn we gestart met het participatieproces. In 2022 hebben we de eerste resultaten tot uitvoering kunnen brengen. Ook is de uitkijktoren Fibula nabij Loo is deels hiervan bekostigd.

38

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

3.B.1

Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12

3.B.2 Doel

Uitvoeren nieuwe Woonvisie De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Duiven sluiten aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving. Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van een nieuwe Woonvisie vorm gekregen. Deze Woonvisie zoals in 2021 vastgesteld, wordt het nieuwe vertrekpunt voor de pro-actievere gemeentelijke rol en toenemende prioriteit op het beleidsterrein Wonen die van ons gevraag wordt, door het langer zelfstandig thuis wonen, de grote woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen, zoals huisvesting arbeidsmigranten en uitvoering geven aan het nieuwe rijkskader omtrent woonwagenstandplaatsen. Ook in 2022 gaan we concreet uitvoering geven aan het monitoren en opnieuw maken van (jaarlijkse) prestatieafspraken met Vivare en Woonzorg Nederland, zodat er voldoende goede woningen beschikbaar zijn en komen voor de doelgroep.

Voorts werken we aan het verder uitvoeren van Liemerse Woonagenda en de regionale Woondeal en dit alles passend bij de opgave de juiste woning op de juiste plek op het goede moment.

Toelichting

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

39

3.B.2 Bereikt/nietbereikt

Uitvoeren nieuwe Woonvisie In 2022 is volop uitvoering gegeven aan de doelen uit de Woonvisie 2021, waarover de gemeenteraad onder meer in juli via een brede kennisgeving over is geïnformeerd. Verder zijn de prestatieafspraken met de corporaties opnieuw geactualiseerd, is er uitvoering gegeven aan de Woondeal 2020 onder andere middels het proces rondom de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Is er in regionaal verband gewerkt aan een nieuwe Woondeal 2023. Er is een doelgroepenverordening en huisvestingsbeleid internationale medewerkers opgesteld en ter vaststelling aan uw raad voorgelegd. Er is samen met de regio gestart met een nieuw woningmarktonderzoek. Ook is het proces richting een nieuwe regioanaal afgestemde Huisvestingsverordening opgestart. De vergrote taakstelling van statushouders hebben we naast de opvang van Oekraïners en minderjarige asielzoekers ondanks de enorme druk op de woningmarkt kunnen huisvesten. Verder zijn er voor de vele woningbouwlocaties waar aan gewerkt wordt ook weer de nodige stappen richting realisatie gezet. Dit heeft in 2022 geleid tot de oplevering van onder meer 12 sociale huurwoningen aan de Weidekervel, 17 appartementen (Thuvinpark), 4 vrijstaande woningen in Loo en start bouw van “Onder de Toren” in Groessen en Rijksweg 62 in Duiven.

3.B.3 Doel

Versnellen van de woningbouw Tempo in de woningbouw maken zodat de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Duiven in 2030 weer aansluiten bij de behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. De woningbouw moet worden versneld om aan de behoefte te voldoen. Daarvoor zijn zowel de al bekende inbreidingslocaties als uitbreidingslocaties nodig. We willen de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. De grootste opgave ligt in de kern Duiven. We realiseren de nieuwbouw daarom vooral in en bij de kern Duiven. In Loo en Groessen wordt naar behoefte gebouwd met extra aandacht voor lokale kenmerken als woonmilieus en sociale binding. We willen de betaalbare woningen die we realiseren ook betaalbaar houden. We stellen eisen op het gebied van energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid.

Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Er zijn al de nodige stappen gezet om de woningbouw te versnellen met het vaststellen van de notitie woningbouwprogramma van 2018 en de versnellingsnotitie woningbouw van 2019 en de raadsbesluiten over de uitbreidingslocaties. Gelet op de onderschatting in eerdere prognoses, de achterblijvende woningbouw de afgelopen jaren gecombineerd met de grote druk op de woningmarkt en het huidige woningtekort, zijn er in regionaal verband afspraken gemaakt met het Rijk in de Woondeal. Vanuit deze Woondealafspraken moet rekening worden gehouden met een grotere woningbehoefte dan tot nu toe berekend. Vervolgens kan de planvoorbereiding voor de uitbreidingslocaties worden opgepakt. Parallel hieraan wordt met onverminderde prioriteit uitvoering gegeven aan woningbouw op de inbreidingslocaties die voor de korte termijn in beeld zijn. In 2022 is volop uitvoering gegeven aan het versnellen van de woningbouw. Dit heeft in 2022 geleid tot de oplevering van 40 woningen waarvan 12 sociale huurwoningen aan de Weidekervel, 17 appartementen (Thuvinpark) en 4 vrijstaande woningen in Loo. Eind 2022/ begin is gestart met bouw van 28 woningen in het plan “Onder de Toren”, 12 woningen op Rijksweg 62 en 13 appartementen in Regina Pacis. Ook zijn de planologische procedures, die de bouw van nog eens 38 woningen mogelijk maken, afgerond.

Verder zijn we in 2022 verder gegaan met de planontwikkeling van andere woningbouwlocaties die de komende jaren moeten leiden tot plannen die nog eens zo’n 800 woningen mogelijk maken.

40

3.B.4 Doel Toelichting

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Stimuleren en faciliteren van vitale wijken en dorpen Het behouden en versterken van een aantrekkelijke en duurzame leef-, woon- en werkomgeving in dorpen en wijken. In 2021 zijn stappen gezet in de verdere uitwerking van de thema’s en aandachtspunten uit de in voorgaande jaren opgemaakte dorpsvisies voor Loo en Groessen en het wijkontwikkelingsplan Duiven-West. Dit geldt ook voor het buurtschap Helhoek ten aanzien van de Toekomstvisie en het uitwerkingsplan. • Dorpsraad Loo is bezig met de uitwerking van een voetpad conform de Dorpsvisie. De verwachting is dat daarvoor eind dit jaar, bij voldoende draagvlak in het dorp, een voorstel aan de raad wordt voorgelegd om aanspraak te maken op de bestemmingsreserve en dat dit in 2022 wordt gerealiseerd. Voor het Kidsklompenpad is in het dorp voldoende draagvlak gebleken. Voor de uitwerking en het ontwikkelen (ook met dorpsraad Groessen en Helhoek) is opdracht verstrekt aan Landschapsbeheer (Erik van Eek). • Er is een bezoek geweest bij KidsKlompenpad Wageningen, ter inspiratie van de werkgroep. In 2022 is gebleken dat de natuurbeschermingswet het onmogelijk maakt om te kunnen wandelen in Loowaard. Hierdoor is de uitwerking van het Plan Loowaard gestremd. Omdat een officiële aanvraag een zware procedure is, is er voor gekozen om het gesprek te zoeken met de provincie om de mogelijkheden te verkennen.

Door de vele personeelswisselingen is deze actie nog niet ondernomen. • De Dorpsraad Groessen is, naast dat zij zich inzet voor het woningbouwplan “Onder de Toren” gestart met de uitwerking van het dorpshart, als onderdeel van de visie van Sant&Co. Het eerste onderdeel waar aan wordt gewerkt, is de herinrichting van het Schuttersplein en de oversteek richting de kerk. In 2021-2023 zal dit worden uitgewerkt en wordt te zijner tijd een voorstel aan de raad voorgelegd om aanspraak te maken op de bestemmingsreserve “Vitale dorpen en wijken”. Daarnaast zal het dorp zelf (financiële) middelen aan moeten dragen. Het voorstel is om de uitvoering te laten aansluiten op de afronding van het woningbouwplan (afhankelijk van financiering planning: realisatie 2024).

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

3.B.4 Bereikt/nietbereikt

41

Stimuleren en faciliteren van vitale wijken en dorpen • Met diverse werkgroepen is een visie ontwikkelt Verbinding dorpshart voor Groessen • Een ‘ommetje’ met stakeholders, waar wethouders Goossen, Tiedink en van Dam aanwezig waren. Doorkijkje van de verbinding dorpshart door Groessen. Verkennen van de (on)mogelijkheden. • Voorstel ‘Verbinding dorpshart voor Groessen’ met aanbevelingen is aangeboden aan het college 2023) • De brief en aanbeveling is een vervolg op de rapportage van Sant & Co waarin ook de zaken die zijn opgehaald uit de diverse enquêtes en rondgangen zijn verwerkt. Ook maakt het parkeeronderzoek dat is uitgevoerd in de kern van Groessen onderdeel uit van dit rapport dat ook gebruikt kan worden bij de plannen voor het Schuttersplein. • Het plan “Onder de Toren” is inmiddels bouwrijp gemaakt en de ontwikkelaar is bezig met de funderingen van de woningen. Alle woningen zijn inmiddels verkocht. • De archeologische opgravingen zijn afgerond en er is een publieksdag geweest. Wanneer de resultaten van het onderzoek zijn verwerkt zullen deze ook gedeeld worden met de inwoners van Groessen. Dit kan echter nog enige tijd duren omdat er best veel vondsten zijn gedaan. • Bij de Helhoek ligt op dit moment het accent op de ontwikkeling van een aantal woningen (planning bouw: 2022).

Een uitwerkingsgroep gaat verder met het concretiseren van de maatregelen ten aanzien van inpassing en (verkeers-) veiligheid uit het uitwerkingsplan (verwacht eerste uitvoering: 2022/2023). Door veel onduidelijkheden (intern), geen uitsluitsel over wel/niet doorgaan A15 heeft de ontwikkeling van woningbouw stil gelegen. De Uitwerkingsgroep is een stichting geworden. De Uitwerkingsgroep heeft een concretiseringsplan gemaakt ten aanzien van de landschapsinrichting. Diverse werkzaamheden starten in januari 2023, i.s.m. de gemeente. Eind 2022 is besloten om een projectleider aan te stellen die het grote geheel gaat coördineren. • In Duiven-West wordt verder gewerkt aan een uitvoeringsprogramma bij het wijkontwikkelingsplan. De projectgroep heeft hiervoor een participatief traject opgestart voor de uitwerking van het schetsontwerp van de wijkraad. Een definitief ontwerp, inclusief een raming van de uitvoeringsbouwsom is naar verwachting in september 2021 gereed. Op dat moment wordt aan de raad een voorstel voorgelegd om een beroep te doen op de bestemmingsreserve “Vitale dorpen en wijken”. Gestreefd wordt naar realisatie van het ontmoetingsplein begin 2022. Realisatie van de overige punten uit het uitvoeringsprogramma, rondom openbaar groen, hondenuitlaatplaatsen en verkeer, zijn gepland in 2022/2023.

In Duiven West zijn in 2022 samen met de wijkraad en ander partners verschillende punten uit het wijkontwikkelingsplan van de wijkraad verder opgepakt. Zo is de pilot met een opruimplicht van hondenpoep op de drie hondenlosloopterreinen in de wijk afgerond en zijn er opruimacties geweest op meerdere achterpaden in de wijk.

42

3.B.4

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

Stimuleren en faciliteren van vitale wijken en dorpen Daarnaast is verder gewerkt uit het voornemen van de wijkraad een ontmoetingsplein in de wijk te realiseren. Het gaat daarbij om het hart van de wijk, tussen de Plus, de Kameleon, het Palet en de snackbar de Mondriaan. Een eerste ontwerp dat eind 2021 door de wijkraad werd voorgelegd is niet verder uitgewerkt. In de zomer heeft de wijkraad een tweede ontwerp ingediend, dat het ontmoetingsplein meer tussen het Palet en het parkeerterrein situeert. Dit plan wordt op dit moment getoetst aan de uitgangspunten van klimaatadapatie in het kader waarvan de raad bij de voorjaarsnota extra gelden ook voor het Mondriaanplein heeft gereserveerd. In overleg met de wijkraad en andere stakeholders wordt bezien in hoeverre beide ontwikkelingen elkaar kunnen aanvullen. Deze mogelijkheid om het oorspronkelijke ontwerp verder te vergroenen heeft er daarmee wel voor gezorgd dat realisatie van het ontmoetingsplein in 2022 niet is bereikt. In de komende jaren wordt ingezet op de concrete uitvoering van de deelplannen van de visies. Een belangrijk aandachtspunt is en blijft het investeren in een goede relatie. De gemeente biedt ondersteuning aan en faciliteert, en vanuit de wijken en dorpen wordt inzet en initiatief verwacht (“van, voor en door”). Het creëren van draagvlak en het samen realiseren van planonderdelen vormt een belangrijk onderdeel.

Dit geldt ook voor het uitspreken van verwachtingen naar elkaar; niet alles is (direct) haalbaar. Een aantal plannen kan op de korte termijn (deels) worden uitgevoerd. En andere plannen worden in tijd gefaseerd, die wellicht niet allemaal kostendekkend zijn. Hiervoor zal t.z.t. mogelijk een financieel, inhoudelijke bijdrage worden gevraagd, en zal een dorp en/of wijk zelf middelen dienen te genereren (eigen inzet, crowdfunding, aanspreken van subsidies). Bovengenoemde processen kunnen het effect hebben dat andere wijken en buurten ook een toekomstvisie opstellen, waarbij wordt gekeken naar een aantrekkelijke, veilige inrichting en sociale samenhang.

C. Het implementeren van nieuwe wetgeving, die op ons afkomt. Dit is het speerpunt: 3.C.1 Doel Toelichting

Implementatie nieuwe Omgevingswet Doorontwikkeling van de verdere implementatie van de Omgevingswet. De implementatie van de Omgevingswet is een transitieproces. Dit proces loopt tot maximaal 2029. De inwerkingtreding van de wet is al meerdere keren uitgesteld. In 2022 was de verwachting dat de wet met ingang van 1 juli 2022 in werking zou treden. Dat is later bijgesteld naar 1 januari 2023. Inmiddels is duidelijk geworden dat de inwerkingtreding is uitgesteld tot 1 januari 2024. De zorgen die er zijn omtrent de kwaliteit van de landelijke ICT-ontwikkeling zijn de oorzaak van dit herhaaldelijke uitstel.

Jaarstukken Duiven 2022 - Programma 3 Omgeving

3.C.1 Bereikt/nietbereikt

43

Implementatie nieuwe Omgevingswet De verordeningen/besluiten die noodzakelijk zijn voor het werken met de Omgevingswet zijn grotendeels vastgesteld door de Raad. Het Omgevingsprogramma (uitvoeringsplan Omgevingsvisie/niet verplicht) is nagenoeg afgerond en zal in het eerste kwartaal vastgesteld worden door het college en ter kennisname aangeboden worden aan de Raad. In verband met het uitstel tot 1 januari 2024 zijn in 2022 de volgende onderwerpen nog niet afgerond: • • • •