CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

04. 201740462-Bijlage A-Maatschappelijk logboek

Politieke Avond 1 oktober 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: 19.30 – 21.30 - Vaststellen herindelingsontwerp “Op Weg naar De Liemers” - ronde tafel29.257 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Inwonersavond Angerlo, Zevenaar - Datum: 17 juni 2026 - Locatie: Dorpshuis de Meent, Angerlo, Zevenaar - Opkomst: circa 10 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de avond in Angerlo staat leefbaarheid centraal. Inwoners koppelen leefbaarheid nadrukkelijk aan de aanwezigheid van voorzieningen, woningbouw, verenigingen en persoonlijk contact met de gemeente. Daarbij wordt meerdere keren benoemd dat kleine kernen zichtbaar moeten blijven binnen een grotere gemeente. Er is aandacht voor dat voorzieningen, activiteiten en betrokkenheid afnemen wanneer jongeren vertrekken en vergrijzing toeneemt. Tegelijkertijd zien inwoners kansen wanneer de gemeente actief ondersteunt, samenwerkt met verenigingen en aandacht blijft houden voor de afzonderlijke kernen. dat ook kleinere kernen voldoende aandacht houden en niet uit beeld raken. Communicatie komt terug in de vorm van terugkoppeling. Inwoners geven aan dat niet alleen informatie opgehaald moet worden, maar dat ook duidelijk moet zijn wat er met die informatie gebeurt. Daarnaast wordt gevraagd om helder uit te leggen wat een eventuele herindeling concreet oplevert voor inwoners. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Wonen is een belangrijk thema tijdens de avond. Er wordt vooral gesproken over woningen voor jongeren, starters, eenoudergezinnen, ouderen en kleinere huishoudens.

Doorstroming wordt genoemd als belangrijk aandachtspunt. Ook wordt aangegeven dat ouderen mogelijkheden moeten houden om in het dorp te blijven wonen. Daarnaast worden leegstaande gebouwen genoemd als mogelijke locatie voor woningbouw. Woningbouw wordt niet los gezien van leefbaarheid; inwoners leggen nadrukkelijk de relatie tussen woningen, voorzieningen, scholen en verenigingen. Bereikbaarheid komt sterk terug. De verbinding met Zevenaar wordt als aandachtspunt genoemd en inwoners pleiten voor betrouwbare busverbindingen. Het pontje tussen Rheden en Lathum wordt expliciet genoemd als voorziening die behouden moet blijven. Ook wordt een werkende buurtbus als oplossing gezien. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor toegankelijkheid van gebouwen en voorzieningen voor mensen met een beperking. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Het verenigingsleven wordt gezien als een belangrijke kracht van Giesbeek. Er wordt verwezen naar vrijwilligers, dorpscontacten, scholen, verenigingen en ontmoetingsplekken. Ook jongeren komen regelmatig terug, niet alleen als doelgroep voor woningen, maar ook als belangrijke groep voor het verenigingsleven en de leefbaarheid van het dorp. Daarnaast wordt gewezen op het belang van cultuurhistorie, erfgoed en lokale geschiedenis. Erfgoed wordt breed opgevat: zowel tastbaar als immaterieel erfgoed wordt genoemd als iets dat behouden moet blijven.

Natuur speelt eveneens een belangrijke rol in de identiteit van Giesbeek. Inwoners beschrijven natuur als één van de kwaliteiten van het dorp en zien natuur en landschap als belangrijke onderdelen van de leefomgeving. ZORG EN VOORZIENINGEN Voorzieningen worden vaak in relatie tot leefbaarheid genoemd. Inwoners geven aan dat voldoende schaal nodig is om voorzieningen te behouden. Ouderenvoorzieningen en mogelijkheden om in het dorp te blijven wonen worden expliciet genoemd. Ook het cultuurhuis, verenigingen en ontmoe- tingsplekken worden gezien als belangrijke voorzieningen. Deelnemers noemen een verschil tussen mogelijkheden voor jongeren en ouderen. Voor ouderen worden relatief veel activiteiten genoemd, terwijl voor jongeren juist wordt aangegeven dat er weinig voorzieningen buiten verenigingen beschikbaar zijn. DIENSTVERLENING Bij dienstverlening staat nabijheid centraal. Inwoners vinden dat dienstverlening dichtbij georganiseerd moet blijven. Loketten, spreekuren, inlooppunten en aanspreekpunten worden meerdere keren genoemd. 48. | Herindelingsontwerp Bijlage A 49. | Herindelingsontwerp Bijlage A BESTUUR EN DEMOCRATIE Inwoners geven aan dat kernen zichtbaarder moeten worden binnen de gemeente. Dorpsplannen worden genoemd als manier om meer aandacht te krijgen voor lokale behoeften en ontwikkelingen. Ook wordt gevraagd om meer focus vanuit de gemeente op de kernen zelf.

Persoonlijk contact speelt een belangrijke rol. Inwoners noemen onder meer een contactpersoon of zelfs een wethouder per kern als voorbeeld van een bestuur dat dichtbij inwoners staat. Daarbij wordt aangegeven dat afspraken moeten worden nagekomen en dat inwoners oprechte aandacht verwachten. Ook wordt benoemd dat het vertrouwen in de gemeente onder druk kan komen te staan wanneer de gemeente groter wordt. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Woningbouw is een belangrijk onderwerp tijdens de avond. Inwoners geven aan dat er te weinig woningen worden gebouwd en dat er behoefte is aan woningen voor verschillende doelgroepen. Daarbij wordt expliciet gesproken over bouwen voor diverse doelgroepen en voldoende betaalbare woningen. Wonen wordt niet alleen gezien als een opgave op zichzelf, maar ook als voorwaarde voor het behoud van leefbaarheid. Inwoners leggen een directe relatie tussen woningbouw, het behouden van jongeren in het dorp en het in stand houden van voorzieningen en activiteiten. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Verenigingen, dorpshuizen en vrijwilligers worden gezien als belangrijke dragers van de gemeenschap. Inwoners geven aan dat deze voorzieningen en netwerken zorgen voor ontmoeting, betrokkenheid en verbondenheid binnen de kern. Ook wordt aandacht gevraagd voor de eigen identiteit van de gemeenschap.

Dat blijkt onder meer uit opmerkingen over archeologische vondsten uit Herwen en de wens om aandacht te houden voor de geschiedenis en eigenheid van de kernen. De gemeenschap wordt niet alleen gezien als een verzameling inwoners, maar ook als een netwerk van verenigingen, vrijwilligers en lokale initiatieven. ZORG EN VOORZIENINGEN Zorg en voorzieningen vormen een van de meest besproken thema’s. Inwoners noemen onder meer de huisarts, school, winkel, sporthal, dorpshuis en kermis als voorzieningen die belangrijk zijn voor de leefbaarheid. Vooral het behoud van de huisarts in het dorp wordt expliciet genoemd. Daarnaast wordt gesproken over goed bereikbare zorgvoorzieningen, wijkteams en de Wmo. Inwoners vinden het belangrijk dat ondersteuning dichtbij georganiseerd blijft. Ook wordt gewezen op het belang van multifunctionele voorzieningen en ontmoetingsplekken waar verschillende activiteiten samenkomen. DIENSTVERLENING Bij dienstverlening ligt de nadruk op ondersteuning door de gemeente. Inwoners noemen onder andere subsidieaanvragen en procedures die eenvoudiger kunnen worden ingericht. De gemeente wordt gezien als een belangrijke partner voor verenigingen en initiatieven in de kernen. Ook wordt gevraagd om een laagdrempelige en zichtbare overheid.

Daarbij gaat het niet alleen om dienstverlening vanuit het gemeentehuis, maar vooral om de vraag of inwoners zich gehoord voelen en weten waar zij terecht kunnen. TOERISME EN RECREATIE Dit thema komt beperkt naar voren tijdens de avond. Waar recreatie wordt genoemd, gebeurt dat vooral in relatie tot leefbaarheid, activiteiten en ontmoetingsplekken binnen de kern. FINANCIËN EN ECONOMIE Financiën en economie komen vooral indirect aan bod. Inwoners stellen vragen over prioritering en subsidies en vragen zich af hoe middelen in een grotere gemeente worden verdeeld. Daarnaast wordt benoemd dat voorzieningen in de kernen ondersteuning nodig hebben. De financiële discussie gaat daarmee vooral over het behoud van leefbaarheid en voorzieningen, en minder over economische ontwikkeling in bredere zin. NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Waar leefomgeving aan bod komt, gebeurt dat vooral in relatie tot wonen, voorzie- ningen en leefbaarheid van de kern, en niet specifiek vanuit natuur-, klimaat- of duurzaamheidsvraagstukken. Inwonersavond Groessen, Duiven - Datum: 17 juni 2026 - Locatie: Zalencentrum Gierling, Groessen, Duiven - Opkomst: circa. 8 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de avond in Groessen komt sterk naar voren dat inwoners waarde hechten aan nabijheid, duidelijkheid en betrokkenheid.

Meerdere opmerkingen gaan over communicatie, informatie en de vraag hoe lijnen met politiek en bestuur behouden blijven. Ook wordt gevraagd hoe inwoners worden meegenomen in keuzes, hoe de gemeente straks aanspreekbaar blijft en hoe besluitvorming begrijpelijk wordt georganiseerd. Een terugkerend punt is de positie van kleine kernen in een grotere gemeente. Inwoners benoemen kansen van schaalvergroting, maar ook aandachtspunten. Daarbij gaat het vooral om de vraag of de eigenheid van kernen, lokale kennis, voorzieningen en betrokkenheid voldoende zichtbaar blijven. Daarnaast geven inwoners aan behoefte te hebben aan minder regels en eenvoudigere procedures. Met name op het gebied van ruimtelijke ordening wordt aangegeven dat inwoners meer ruimte zouden willen om op eigen erf of in de tuin aanpassingen te doen, zoals het plaatsen van een hekwerk of schuur, zonder daarvoor onnodig complexe vergunningstrajecten te doorlopen. Ook wordt opgemerkt dat informatie over regels, vergunningen en aanvragen momenteel lastig te vinden is en dat duidelijke communicatie hierover gewenst is. 50. | Herindelingsontwerp Bijlage A 51. | Herindelingsontwerp Bijlage A naar voren om dienstverlening efficiënter en eenvoudiger te organiseren. Digitale dienstverlening wordt genoemd als kans, mits deze het makkelijker maakt.

Tegelijkertijd blijft persoonlijk contact belangrijk, bijvoorbeeld via steunpunten in de buurt of ambtenaren die naar inwoners toe gaan. Inwoners benadrukken dat regels minder belemmerend moeten zijn en samenwerking moeten stimuleren. TOERISME EN RECREATIE Toerisme en recreatie komen in Groessen beperkt naar voren. Waar recreatie raakt aan de opbrengsten, gaat het vooral om voorzieningen, leefbaarheid en het gebruik van de omgeving. Sportvoorzieningen, verenigingen en activiteiten worden wél vaker genoemd als belangrijke onderdelen van het dorpsleven. Daarmee ligt de nadruk in Groessen minder op toeristische ontwikkeling en meer op het behouden van lokale recreatieve en maatschappelijke voorzieningen. Vooral sport en verenigingsactiviteiten worden gezien als belangrijk voor ontmoeting, leefbaarheid en binding in de kern. FINANCIËN EN ECONOMIE Financiën komen vooral terug in relatie tot verdeling, voorzieningen en schaalgrootte. Inwoners vragen zich af hoe kosten straks verdeeld worden tussen gemeenten en kernen. Ook wordt benoemd dat er verschillen zijn tussen huidige gemeenten, bijvoorbeeld in lasten of uitvoering, en dat de vraag speelt hoe dit financieel wordt rechtgetrokken. Daarnaast wordt schaalvergroting deels gezien als kans: een grotere gemeente kan mogelijk meer geld of middelen hebben om voorzieningen te behouden.

Tegelijkertijd klinkt de zorg dat keuzes financieel eerlijk moeten worden gemaakt, met aandacht voor iedere kern. NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Natuur, klimaat en duurzaamheid komen minder uitgebreid terug dan thema’s als dienstverlening, voorzieningen en identiteit. Wel worden natuur, landbouw, groen en leefomgeving genoemd als onderdelen die aandacht vragen bij toekomstige keuzes. Inwoners benoemen onder meer dat natuur goed is en dat cultuur, landbouwperspectief en bestaande structuren behouden moeten blijven. Daarnaast raakt duurzaamheid aan bereikbaar- heid en voorzieningen. Bij bereikbaarheid wordt bijvoorbeeld de spanning genoemd tussen bereikbaarheid en duurzaamheid. Ook wordt in bredere zin gevraagd om balans: tussen regels en maatwerk, tussen efficiëntie en lokale behoeften, en tussen centrale voorzieningen en behoud van leefbaarheid in kernen. Inwonersavond Zevenaar (kern) - Datum: 18 juni 2026 - Locatie: Turmac Cultuurfabriek, Zevenaar - Opkomst: circa 10 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens deze inwonersavond werd veel gesproken over het behoud van kwaliteiten die inwoners nu waarderen. Daarbij gaat het om voorzieningen dichtbij huis, een sterk verenigingsleven, het landelijke karakter van de omgeving, toegankelijk bestuur en een gemeente die inwoners kent en bereikbaar is.

Ook komt meerdere keren terug dat inwoners zich afvragen welke lessen worden getrokken uit eerdere herindelingen. Vertrouwen in de overheid wordt daarbij gekoppeld aan het nakomen van afspraken en het oplossen van zaken die nog openstaan uit eerdere trajecten. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Op het gebied van wonen gaat het vooral over de vraag hoe inwoners in Groessen en de andere kernen kunnen blijven wonen. Er wordt gesproken over “wonen je hele leven”, passend bouwen voor verschillende levensfasen en het splitsen van woningen. Ook wordt benoemd dat woningbouw en woonmogelijkheden duidelijker moeten worden uitgewerkt, met heldere eisen en communicatie. Daarnaast wordt benadrukt dat nieuwe inwoners zich welkom moeten voelen, maar ook oog moeten hebben voor het karakter en de gebruiken van Groessen. Als voorbeelden worden de kermis en agrarische activiteiten genoemd: inwoners vinden het belangrijk dat mensen die zich in het dorp vestigen weten wat daarbij hoort en begrip hebben voor zaken als geluidsoverlast tijdens de kermis of geurhinder afkomstig van agrarische bedrijven. Bereikbaarheid wordt meerdere keren als belangrijk thema genoemd. Inwoners geven aan dat bereikbaarheid nu op onderdelen goed gaat, maar dat dit behouden moet blijven. Daarbij gaat het zowel om fysieke bereikbaarheid van voorzieningen als om bereikbaarheid van de gemeente.

Ook steunpunten in de buurt worden genoemd als alternatief voor één centraal stadhuis. De buurtbus, taxi en mobiliteit komen terug als voorzieningen die bijdragen aan verbinding tussen kernen. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Het behoud van de eigen identiteit per kern wordt meerdere keren expliciet benoemd. Inwoners vinden het belangrijk dat iedere kern ruimte houdt voor het eigen karakter, eigen voorzieningen en lokale gebruiken. Daarbij wordt ook benoemd dat wat in de ene kern passend is, in een andere kern anders kan zijn. Er is dus behoefte aan maatwerk en oog voor verschillen tussen dorpen. Daarnaast wordt lokale kennis gezien als belangrijke kracht. Inwoners willen dat de gemeente deze kennis benut, bijvoorbeeld bij beleid, uitvoering en keuzes over voorzieningen. Tegelijkertijd klinkt de zorg dat standaardisering en schaalvergroting kunnen leiden tot minder maatwerk. De balans tussen één grotere gemeente en behoud van lokale eigenheid is daarmee een belangrijke rode draad. ZORG EN VOORZIENINGEN Voorzieningen worden door inwoners nadrukkelijk gekoppeld aan de leefbaarheid van de kernen. Daarbij worden onder meer sportvoorzieningen, scholen, verenigingen, het zwembad en voorzieningen voor ouderen genoemd. Niet zozeer de locatie van een voorziening staat daarbij centraal, maar vooral de bereikbaarheid ervan.

Inwoners geven aan dat niet iedere kern over alle voorzieningen hoeft te beschikken, mits deze binnen redelijke reistijd bereikbaar zijn en ruime openingstijden hebben. Tegelijkertijd wordt gezocht naar een balans tussen nabijheid en efficiëntie. Inwoners vinden het belangrijk dat per kern wordt gekeken welke voorzieningen lokaal nodig zijn en welke voorzieningen ook gezamenlijk kunnen worden georganiseerd. Daarbij klinkt de wens dat de gemeente voorzieningen en lokale initiatieven faciliteert en ondersteunt, zonder alles zelf over te nemen DIENSTVERLENING Dienstverlening komt in Groessen sterk naar voren als thema van nabijheid, duidelijkheid en toegankelijkheid. Inwoners vragen om heldere communicatie, goede aanspreekpunten en duidelijke regels. Daarnaast komt de wens BESTUUR EN DEMOCRATIE | LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN | expliciet gesproken over een prettige en snelle | klimaatverandering. Daarbij wordt uitgesproken GEMEENSCHAPPEN | servicebalie en het belang van bereikbaarheid | dat bestaande vergroeningsmaatregelen Inwoners noemen het vertrouwen in de lokale | van gemeentelijke dienstverlening. Daarnaast | moeten worden voortgezet. overheid als belangrijke kwaliteit.

Tegelijkertijd | Het verenigingsleven wordt door deelnemers | wordt genoemd dat flexibiliteit, toegankelijkheid | Ook wordt aandacht gevraagd voor het wordt aangegeven dat openstaande punten | gezien als een belangrijke kracht van de | en nabijheid behouden moeten blijven. | onderhoud van groenvoorzieningen. Daarnaast uit eerdere herindelingen invloed hebben op | gemeenschap. Verenigingen zorgen voor | Ook wordt aandacht gevraagd voor de | komen afvalinzameling, afvalstromen en dat vertrouwen. Meerdere deelnemers vinden | verbinding en sociale cohesie en dragen bij aan | toekomstige bereikbaarheid van gemeentelijke | het behoud van een goed functionerend dat eerst zaken uit eerdere fusies goed moeten | de leefbaarheid van de kernen. Deelnemers | voorzieningen en dienstverlening. | afvalaanbiedstation naar voren als concrete worden afgerond voordat nieuwe stappen | noemen ook het belang van cultuurhistorische | aandachtspunten voor een eventuele nieuwe worden gezet. | verenigingen en het behoud van lokale | gemeente. karakteristieken. | TOERISME EN RECREATIE Ook wordt aandacht gevraagd voor participatie en het bereiken van inwoners. Een deelnemer | Daarnaast worden het landelijke karakter van | Toerisme en recreatie zijn tijdens deze noemt expliciet dat de weg naar een nieuwe | de omgeving en de afwisseling in landschappen | inwonersavond slechts beperkt besproken.

| Inwonersavond Spijk, Zevenaar fusie als snel wordt ervaren. Daarnaast | genoemd als kwaliteiten die behouden moeten | De opmerkingen die zijn gemaakt, hebben | - Datum: 18 juni 2026 wordt gewezen op zorgvuldig omgaan met | blijven. Er wordt gepleit voor het behoud van | vooral betrekking op het behoud van | - Locatie: Hof Zum Walde, Spijk, Zevenaar communicatie richting inwoners, bijvoorbeeld | het lokale en voor aandacht voor verschillen | de cultuurhistorie, monumenten en de | - Opkomst: circa 15 aanwezigen rondom bijeenkomsten en nieuwsbrieven. | tussen verenigingen en kernen. | landschappelijke kwaliteiten van de omgeving. Deze elementen worden door inwoners gezien Ondersteuning van verenigingen komt | als waardevol voor de identiteit van het dorp en | ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN WONEN, MOBILITEIT EN | nadrukkelijk terug. Daarbij gaat het niet alleen | verdienen volgens hen blijvende aandacht. BEREIKBAARHEID | om financiële ondersteuning, maar ook om | De opbrengsten uit Spijk laten een duidelijke huisvesting, continuïteit en een passend | betrokkenheid bij het dorp zien. Inwoners zijn Wonen komt aan bod vanuit de vraag of | huisvestingsbeleid voor verenigingen en | FINANCIËN EN ECONOMIE | trots op de rust, veiligheid en de ligging aan gebouwd wordt wat daadwerkelijk nodig is. | maatschappelijke organisaties. | de uiterwaarden.

Tegelijkertijd leven er zorgen Scheef wonen wordt expliciet genoemd. Deel- | Dit thema is tijdens de inwonersavond beperkt | over het verdwijnen van voorzieningen, het nemers wijzen op ouderen die graag willen | aan bod gekomen. De opmerkingen die zijn | afnemen van bereikbaarheid en de afstand tot verhuizen, maar waarvoor dit financieel lastig | ZORG EN VOORZIENINGEN | gemaakt, hebben vooral betrekking op de | de gemeente. is. Er wordt gepleit voor woningbouw die beter | kwaliteit van de leefomgeving. Zo geven aansluit bij de behoefte van inwoners en voor | Inwoners benadrukken het belang van goed | deelnemers aan dat het onderhoud van | Veel opmerkingen gaan over praktische meer aandacht voor doorstroming. | bereikbare voorzieningen die bijdragen aan de | monumenten blijvende aandacht verdient | leefbaarheid. Inwoners spreken over scholen, leefbaarheid van de kernen. Daarbij worden | en wordt het winkelaanbod, mede door de | openbaar vervoer, speelvoorzieningen, het Op het gebied van bereikbaarheid en | onder meer voorzieningen voor jongeren, | beperkte leegstand, positief gewaardeerd. Ook | dorpshuis, woningbouw en communicatie. verkeer wordt verkeersveiligheid meerdere | sporthallen, zwembaden, bibliotheken en | wordt kort gesproken over de besteding van | Daarbij klinkt regelmatig de wens door dat Spijk keren genoemd.

Een deelnemer noemt het | het afvalaanbiedstation genoemd. Ook het | gemeentelijke middelen. Verdere opmerkingen | voldoende aandacht blijft krijgen binnen een verlagen van snelheden binnen de bebouwde | behoud van bestaande voorzieningen wordt | over toerisme, recreatie, economie, | grotere gemeente en dat niet alle besluiten kom van 50 naar 30 kilometer per uur als | belangrijk gevonden. Inwoners geven aan | werkgelegenheid of gemeentelijke financiën zijn | vanuit Zevenaar worden bekeken. mogelijke maatregel om verkeersveiligheid en | dat voorzieningen niet per se in iedere kern | tijdens de bijeenkomst nauwelijks gemaakt. leefbaarheid te verbeteren. Ook wordt gevraagd | aanwezig hoeven te zijn, maar wel goed of gemeenten hun woningbouwopgaven | bereikbaar moeten blijven, zodat zij voor alle | BESTUUR EN DEMOCRATIE en bouwplannen meer gezamenlijk kunnen | inwoners toegankelijk zijn. | NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID afstemmen. | Inwoners geven aan dat de gemeente Binnen dit thema wordt vooral gesproken | zichtbaarder aanwezig mag zijn in het dorp. DIENSTVERLENING | over vergroening en klimaatadaptatie.

Een | Op verschillende plekken wordt gepleit voor deelnemer noemt specifiek de wens om | een dorpscontactpersoon met mandaat, een Inwoners waarderen een toegankelijke en | meer bomen toe te voegen in versteende | herkenbaar aanspreekpunt dat daadwerkelijk laagdrempelige dienstverlening. Er wordt | straten, onder meer om de verblijfskwaliteit | iets kan regelen voor het dorp. Ook wordt te verbeteren en beter om te gaan met | genoemd dat wethouders vaker zichtbaar 52. | Herindelingsontwerp Bijlage A | 53. | Herindelingsontwerp Bijlage A 54. | Herindelingsontwerp Bijlage A 55. | Herindelingsontwerp Bijlage A zouden moeten zijn in de kernen en dat de gemeenteraad vaker buiten het gemeentehuis zou kunnen vergaderen. Meerdere deelnemers geven aan dat beter geluisterd moet worden naar inwoners en dat de afstand tussen gemeente en dorp kleiner moet worden. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Wonen komt vooral terug in relatie tot sociale huur, starters, jongeren en ouderen. Inwoners geven aan dat er te weinig sociale huurwoningen zijn en dat doorstroming onvoldoende op gang komt. Daarbij wordt genoemd dat veel ouderen in relatief grote woningen blijven wonen, terwijl passende alternatieven ontbreken. Ook jongeren worden regelmatig genoemd. Er leven zorgen over hun mogelijkheden om in het dorp te blijven wonen en over de beschikbaarheid van woningen voor jonge inwoners.

Bereikbaarheid is eveneens een belangrijk onderwerp. Inwoners noemen het ontbreken van openbaar vervoer in het weekend en vragen aandacht voor verbindingen met omliggende kernen. Ook worden heel praktische voorzieningen genoemd, zoals een bushokje. Bereikbaarheid wordt daarbij niet alleen gezien als vervoersvraagstuk, maar ook als voorwaarde voor leefbaarheid. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN De trots op Spijk komt duidelijk naar voren. Inwoners noemen de rust, veiligheid, het landschap en de uiterwaarden als belangrijke kwaliteiten van het dorp. Ook het dorpshuis, verenigingen en vrijwil- ligerswerk worden gezien als dragers van de gemeenschap. Er wordt meerdere keren gesproken over activiteiten voor ouderen en jongeren en over het belang van ontmoeting. Tegelijkertijd leven er zorgen over het verdwijnen van voorzieningen en initiatieven die juist bijdragen aan de samenhang in het dorp. Vrijwilligerswerk wordt expliciet genoemd als iets dat ruimte moet krijgen. Inwoners vinden dat initiatieven vanuit het dorp ondersteund moeten worden en niet onnodig belemmerd mogen worden. ZORG EN VOORZIENINGEN Voorzieningen zijn een van de meest besproken onderwerpen tijdens de avond. Inwoners noemen onder meer het dorpshuis, de school, speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken. De school wordt meerdere keren genoemd als gemis.

Daarnaast wordt verwezen naar het verdwijnen of verminderen van andere voorzieningen. Inwoners geven aan dat het behoud van voorzieningen essentieel is voor de leefbaarheid van het dorp. Het dorpshuis komt vaak terug als belangrijke ontmoetingsplek. Verschillende deelnemers vinden dat deze voorziening versterkt of nieuw leven ingeblazen moet worden. Ook worden concrete wensen genoemd, zoals speelvoorzieningen voor kinderen en ontmoetingsplekken voor jongeren. DIENSTVERLENING Inwoners willen dat dienstverlening toegankelijk en persoonlijk blijft. Op verschillende plekken wordt gesproken over duidelijkheid, persoonlijk contact en de zichtbaarheid van de gemeente. Er klinkt kritiek op lange wachttijden en op processen die als traag worden ervaren. Ook wordt genoemd dat klachten niet altijd voldoende worden opgepakt. Tegelijkertijd zien inwoners voordelen van een professionelere gemeentelijke organisatie, zolang dit niet leidt tot meer afstand tussen gemeente en inwoners. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor communicatie. Inwoners vinden dat informatie tijdig gedeeld moet worden en via kanalen die daadwerkelijk worden gebruikt. De Zevenaar Post wordt bijvoorbeeld genoemd als medium dat in Spijk weinig wordt gelezen. Ook wordt benadrukt dat de gemeente niet te veel moet beloven en duidelijk moet communiceren over wat wel en niet mogelijk is.

Meerdere deelnemers vragen zowel betere dienstverlening als meer aanwezigheid in het dorp. Professionalisering wordt dus niet afgewezen, maar moet volgens inwoners hand in hand gaan met nabijheid. TOERISME EN RECREATIE Dit thema komt slechts beperkt naar voren tijdens de avond. Waar recreatie wordt genoemd, gaat het vooral over de kwaliteit van de leefomgeving, de uiterwaarden en het landschap rond Spijk. Er zijn geen uitgebreide opmerkingen gemaakt over toeristische ontwikkeling of recreatieve voorzieningen als zelfstandig onderwerp. FINANCIËN EN ECONOMIE Financiën en economie worden beperkt genoemd. Voor zover het onderwerp terugkomt, gebeurt dat vooral indirect via woningbouw, leefbaarheid en voorzieningen. Er worden geen uitgebreide opmerkingen gemaakt over economische ontwikkeling of bedrijvigheid. Wel klinkt de wens door dat voldoende middelen beschikbaar moeten blijven voor onderhoud, voorzieningen en leefbaarheid in het dorp. NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Natuur wordt niet uitgebreid besproken, maar de omgeving van Spijk speelt wel een belangrijke rol in hoe inwoners naar hun dorp kijken. De uiterwaarden, rust en landschappelijke kwaliteit worden expliciet genoemd als kwaliteiten van het dorp. Natuur wordt daarmee vooral genoemd als onderdeel van de identiteit en aantrekkelijkheid van Spijk en minder als zelfstandig onderwerp van beleid.

Inwonersavond Oud-Zevenaar en Ooy - Datum: 25 juni 2026 - Locatie: Schuttersgebouw E.M.M., Ooy- Zevenaar, Zevenaar - Opkomst: circa 16 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de avond in Oud-Zevenaar en Ooy komt sterk naar voren dat inwoners waarde hechten aan nabijheid. Dat geldt zowel voor het bestuur als voor de dienstverlening en de voorzieningen in de kernen. Inwoners geven aan dat zij betrokken willen worden bij ontwikkelingen en dat de kennis en ervaring van inwoners beter benut kunnen worden. Dorpen moeten herkenbaar blijven en niet uit beeld raken in een grotere gemeente. Daarnaast komt meerdere keren de spanning naar voren tussen ontwikkelen en behouden. Inwoners zien kansen voor woningbouw, nieuwe bewoners en economische ontwikkeling, maar vragen tegelijkertijd aandacht voor het behoud van het dorpse karakter, de leefomgeving en de verbondenheid met het platteland. 56. | Herindelingsontwerp Bijlage A 57. | Herindelingsontwerp Bijlage A gezien. Daarbij wordt benadrukt dat ambtenaren de verschillende dorpen en hun inwoners moeten kennen, weten wat er lokaal speelt en regelmatig in de kernen aanwezig zijn. Daarnaast wordt gepleit voor meer en betere communicatie. Inwoners willen weten waar zij terecht kunnen en wat er met hun inbreng gebeurt. Een grotere gemeente mag volgens deelnemers niet leiden tot meer afstand tussen inwoners en de overheid.

TOERISME EN RECREATIE Toerisme en recreatie komen minder nadrukkelijk naar voren dan andere thema’s, maar worden gekoppeld aan de aantrekkelijkheid en levendigheid van de kern. Inwoners noemen recreatie, horeca en activiteiten als belangrijke elementen voor een fijn woon- en leefklimaat. Er wordt gesproken over het organiseren van meer activiteiten en het versterken van de aantrekkingskracht van de omgeving. Daarbij ligt de nadruk niet op grootschalig toerisme, maar vooral op voorzieningen en activiteiten die bijdragen aan ontmoeting en leefbaarheid. FINANCIËN EN ECONOMIE Economische ontwikkeling wordt belangrijk gevonden, maar moet volgens inwoners wel passen bij de schaal en identiteit van de kern. Ook woningbouw raakt aan dit thema. Inwoners benoemen de betaalbaarheid van woningen en de vraag voor wie nieuwe woningen worden gebouwd. Daarmee wordt economie vooral gekoppeld aan leefbaarheid, wonen en het behouden van voorzieningen in de toekomst. NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Inwoners geven aan dat natuurgebieden waardevol zijn en vragen aandacht voor het behoud van groen en open ruimte. Tegelijkertijd erkennen deelnemers dat er behoefte blijft aan woningen. De uitdaging ligt volgens hen in het vinden van een goede balans tussen bouwen en behouden.

Daarbij worden duurzaamheid, groenstroken en de kwaliteit van de leefomgeving expliciet genoemd als aandachtspunten voor de toekomst BESTUUR EN DEMOCRATIE Inwoners vinden het belangrijk dat de afstand tussen bestuur en inwoners klein blijft. Er wordt expliciet benoemd dat inwoners betrokken moeten worden bij ontwikkelingen en dat hun kennis en ervaring benut moeten worden. Ook wordt gewezen op het belang van zichtbaarheid van de dorpskernen binnen een grotere gemeente. Meerdere deelnemers benadrukken dat bestuur niet alleen gaat over besluitvorming, maar ook over herkenbaarheid en verbondenheid. Inwoners vragen aandacht voor het behoud van de eigen identiteit van kernen en willen voorkomen dat die ondergesneeuwd raakt. Daarbij wordt het belang genoemd van korte lijnen tussen inwoners, bestuurders en ambtenaren. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Woningbouw is een belangrijk onderwerp tijdens de avond. Inwoners spreken over nieuwbouw, betaalbare woningen en woningen voor verschillende doelgroepen. Daarbij wordt aandacht gevraagd voor starters, gezinnen en levensloopbestendig wonen. Ook wordt benoemd dat woningen betaalbaar moeten blijven en dat nieuwbouwwoningen momenteel als duur worden ervaren. Bereikbaarheid wordt overwegend positief beoordeeld. Onderhoud van de infrastructuur en bereikbaarheid voor woon- en werkverkeer worden als sterke punten genoemd.

Tegelijkertijd leven er wensen voor verbetering van het openbaar vervoer en worden zorgen benoemd over verkeersdrukte. De uitdaging ligt volgens inwoners in het combineren van woningbouw met bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Het behoud van de eigen identiteit van Oud-Zevenaar en Ooy is een duidelijke rode draad. Inwoners hechten veel waarde aan de herkenbaarheid van de kern, de verbondenheid met het platteland en de rol van lokale verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Vrijwilligers, ondernemers, verenigingen en inwoners worden gezien als belangrijke dragers van de gemeenschap. Tegelijkertijd wordt aandacht gevraagd voor vergrijzing en het aantrekken van jongere inwoners. Volgens deelnemers blijft een kern alleen vitaal wanneer er voldoende ontmoeting, activiteiten en betrokkenheid blijven bestaan. ZORG EN VOORZIENINGEN Voorzieningen worden gezien als een belangrijke voorwaarde voor leefbaarheid. Inwoners noemen onder meer verenigingen, maatschappelijke organisaties en voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting en sociale samenhang. Daarbij wordt benadrukt dat voorzieningen bereikbaar en toegankelijk moeten blijven. Ook wordt gewezen op de rol van vrijwilligersorganisaties. Deze organisaties worden gezien als onmisbaar voor het functioneren van de gemeenschap.

DIENSTVERLENING Inwoners geven aan dat dienstverlening persoonlijk en dichtbij moet blijven. Digitalisering is niet voor alles een oplossing en direct contact met inwoners blijft belangrijk. Korte lijnen, zichtbaarheid en fysieke aanwezigheid worden als belangrijke voorwaarden voor goede dienstverlening 58. | Herindelingsontwerp Bijlage A 59. | Herindelingsontwerp Bijlage A VERSLAGEN THEMA-AVONDEN FINANCIËN EN ECONOMIE De economische discussie richt zich sterk op samenwerking, ondernemerschap en de toekomstige economische positie van de regio. Deelnemers zien kansen om economische samenwerking binnen de regio te versterken. Netcongestie wordt genoemd als een belangrijk knelpunt. Volgens deelnemers lopen initiatieven rondom bedrijfsontwikkeling en energietransitie vast doordat het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft. Ook wordt benoemd dat bedrijven daardoor soms uitwijken naar Duitsland. Er wordt gepleit voor een sterkere gezamenlijke lobby richting netbeheerders en andere overheden om deze problematiek aan te pakken. Daarnaast wordt gesproken over het benutten van bestaande kennis en succesvolle werkwijzen. Er wordt voorgesteld om goed werkende processen en aanpakken tussen gemeenten uit te wisselen en breder toe te passen. Een grotere schaal wordt daarbij gezien als mogelijkheid om meer expertise, kennis en uitvoeringskracht te bundelen.

Toerisme en erfgoed komen eveneens terug als economische kwaliteiten van de regio. Monumenten, historische kernen en de aantrekkelijkheid van plaatsen zoals Doesburg worden genoemd als belangrijke sterke punten. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat economische ontwikkeling niet ten koste mag gaan van het karakter van de kernen. Ondernemerschap, toerisme, leefbaarheid en identiteit worden gezien als onderwerpen die met elkaar in balans moeten blijven. Tot slot klinkt de wens door om economische keuzes steeds te verbinden aan de vraag wat inwoners en ondernemers daadwerkelijk nodig hebben. Korte lijnen, goede samenwerking en betrokkenheid van verschillende partijen worden daarbij als belangrijke voorwaarden genoemd. Thema-avond Doesburg: Lokale identiteit & verbonden gemeenschappen en Toerisme & recreatie - Datum: 11 juni 2026 - Locatie: Werkcafé Stadskantoor, Doesburg - Thema’s: Lokale identiteit & verbonden gemeenschappen en Toerisme & recreatie - Opkomst: circa 16 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de gesprekken werd veel gesproken over de vraag wat Doesburg onderscheidt van andere plaatsen en hoe die eigenheid behouden kan blijven binnen een eventuele nieuwe gemeente. Deelnemers benadrukken dat Doesburg een sterk en herkenbaar profiel heeft als historische Hanzestad, vestingstad en centrum van cultuur, erfgoed en evenementen.

Tegelijkertijd leeft de vraag hoe een gezamenlijke Liemerse identiteit kan ontstaan zonder dat lokale verhalen, kenmerken en gemeenschappen naar de achtergrond verdwijnen. Meerdere keren komt naar voren dat deelnemers niet tegen samenwerking zijn, maar wel willen voorkomen dat alle kernen hetzelfde worden. Samenwerking wordt vooral gezien als een manier om elkaar te versterken, voorzieningen in stand te houden en gezamenlijke kansen te benutten. Daarbij wordt meermaals benadrukt dat verschillen tussen kernen juist een kwaliteit vormen. LOKALE IDENTITEIT EN VERBONDEN GEMEENSCHAPPEN Lokale identiteit wordt sterk verbonden aan kleinschaligheid, herkenbaarheid en sociale verbondenheid. Meerdere deelnemers noemen het belang van een gemeenschap waarin mensen elkaar kennen, elkaar groeten en betrokken zijn bij hun omgeving. Volksfeesten, De themabijeenkomsten waren bedoeld voor stakeholders binnen de Liemers. Samen met verenigingen, maatschappelijke organisaties, ondernemersnetwerken en initiatiefnemers uit de vier gemeenten gingen wij in gesprek op specifieke thema’s. Elke participatieavond stonden twee thema’s centraal, om dieper in te gaan op specifieke thema’s.

Thema-avond Loo, Duiven: Wonen, mobiliteit & bereikbaarheid en Financiën & economie - Datum: 9 juni 2026 - Locatie: Zalencentrum Berentsen, Loo, Duiven - Thema’s: Wonen, mobiliteit & bereikbaarheid en Financiën & economie - Opkomst: circa 18 aanwezigen ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN De gesprekken tijdens deze thema-avond laten zien dat deelnemers sterk kijken naar de samenhang tussen wonen, bereikbaarheid, economie, voorzieningen en leefbaarheid. Wonen wordt niet als een op zichzelf staande opgave gezien, maar in relatie tot voorzieningen, mobiliteit, energie, economie en de aantrekkelijkheid van de verschillende kernen. Deelnemers zien regelmatig kansen in regionale samenwerking en schaalvergroting. Een grotere gemeente wordt onder meer genoemd als mogelijkheid om meer kennis, uitvoeringskracht en invloed te organiseren. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat verschillen tussen kernen zichtbaar moeten blijven en dat er ruimte moet blijven voor lokale identiteiten en behoeften. Daarnaast komt meermaals naar voren dat inwoners, ondernemers, woningcorporaties en andere betrokken partijen actief betrokken moeten worden bij de uitwerking van plannen en beleid. Ook wordt gewezen op het belang van korte lijnen tussen inwoners, ondernemers en de gemeente. WONEN, MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID Het woningtekort wordt door deelnemers als een belangrijke opgave gezien.

Daarbij wordt benadrukt dat de oplossing niet alleen in nieuwbouw ligt. Er wordt ook gewezen op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad, het bevorderen van doorstroming en het realiseren van woningen die aansluiten bij de behoefte van verschillende doelgroepen. Betaalbare koopwoningen en sociale huur worden expliciet genoemd. Wonen wordt nadrukkelijk gekoppeld aan leefbaarheid. Deelnemers vinden het belangrijk dat mensen in hun eigen kern kunnen blijven wonen en dat woningbouw aansluit op de kenmerken en behoeften van een gebied. Daarbij wordt gewezen op de noodzaak om ruimte te houden voor verschillen tussen kernen. Bereikbaarheid komt terug in relatie tot voor- zieningen, dagelijkse verplaatsingen en verbindingen tussen kernen. Goede fiets- verbindingen worden meerdere keren genoemd. Ook wordt gesproken over verkeers- veiligheid en verbindingen tussen verschillende delen van de regio. Bereikbaarheid wordt vooral gezien als voorwaarde om voorzieningen, scholen, zorg en werk toegankelijk te houden. Daarnaast komt de energietransitie naar voren als onderdeel van de woonopgave. Er worden vragen gesteld over de overgang naar aardgasvrije woningen, warmtenetten en warmtepompen. Daarbij ligt de nadruk niet zozeer op de wenselijkheid van de energietransitie, maar vooral op de praktische uitvoering ervan. 60. | Herindelingsontwerp Bijlage A 61.

| Herindelingsontwerp Bijlage A Meerdere deelnemers zien kansen om toerisme en recreatie meer regionaal te benaderen. Daarbij worden recreatieve routes, fietsverbindingen, waternetwerken en verbindingen langs de IJssel genoemd. Ook wordt gesproken over het benutten van gebieden tussen gemeenten, bijvoorbeeld voor recreatieve verbindingen of gezamenlijke evenementen. Spreiding van toeristen is een terugkerend thema. In plaats van alle bezoekers naar dezelfde plekken te trekken, wordt voorgesteld om toeristen beter over de regio te verdelen en meer gebruik te maken van de kwaliteiten van verschillende kernen. Daarbij worden fietsroutes door alle kernen en recreatieve verbindingen tussen gebieden als kansen genoemd. Ook gezamenlijke evenementen worden meermaals genoemd. Deelnemers opperen ideeën zoals regionale festiviteiten, gezamen- lijke festivals of het beter verbinden van bestaande evenementen. Daarbij wordt niet gezocht naar één uniforme identiteit, maar juist naar manieren om de verschillende verhalen en kwaliteiten van de kernen zichtbaar te maken. Een gedachte die op meerdere werkbladen terugkomt, is dat toerisme niet alleen bedoeld is voor bezoekers van buitenaf. Recreatie en toerisme kunnen ook helpen om inwoners kennis te laten maken met andere delen van de Liemers.

Er wordt gesproken over inwoners die “bij elkaar in de keuken kijken”, het ontwikkelen van een gezamenlijk verhaal en het actief stimuleren dat inwoners andere kernen leren kennen. De rode draad in de gesprekken is dat toerisme en recreatie vooral worden gezien als middelen om kwaliteiten zichtbaar te maken, gebieden met elkaar te verbinden en voorzieningen in stand te houden. Deelnemers zoeken daarbij naar een balans tussen regionale samenwerking, leefbaarheid en het behoud van het eigen karakter van Doesburg. Thema-avond Westervoort: Zorg & voorzieningen en Natuur, klimaat & duurzaamheid - Datum: 16 juni 2026 - Locatie: Zalencentrum Wieleman, Westervoort - Thema’s: Zorg & voorzieningen en Natuur, klimaat & duurzaamheid - Opkomst: circa 30 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de gesprekken kwam naar voren dat deelnemers zowel bij zorg en voorzieningen als bij natuur, klimaat en duurzaamheid veel waarde hechten aan samenwerking, maar tegelijk aandacht vragen voor lokale kracht en nabijheid. Regionale samenwerking wordt gezien als kans om kennis, capaciteit en voorzieningen te bundelen, maar daarbij moet volgens deelnemers behouden blijven wat lokaal goed werkt. Op meerdere momenten werd gesproken over het belang van korte lijnen, vertrouwen en persoonlijk contact.

Deelnemers vinden dat inwoners, vrijwilligers, verenigingen en maatschappelijke organisaties een belangrijke rol spelen in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Er klinkt een duidelijke wens door om niet uitsluitend vanuit regels en systemen te werken, maar meer vanuit praktische oplossingen en de behoeften van inwoners. Daarnaast wordt meerdere keren gewezen op ontwikkelingen die de komende jaren steeds belangrijker worden, zoals vergrijzing, toenemende zorgvraag, klimaatverandering, druk op voorzieningen en de energietransitie. Deelnemers pleiten daarbij voor een langetermijnvisie en een meer integrale aanpak waarin verschillende beleidsterreinen met elkaar worden verbonden. tradities, verenigingen en lokale initiatieven worden gezien als belangrijke dragers van die identiteit. De historische identiteit van Doesburg komt veelvuldig terug. De stad wordt omschreven als Hanzestad, vestingstad, historisch stadje en zelfs als een “pareltje in de Liemers”. De historische binnenstad en het culturele karakter van de stad worden gezien als kwaliteiten die behouden moeten blijven. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat identiteit niet alleen over gebouwen of geschiedenis gaat, maar ook over gemeenschappen. Verschillende deelnemers wijzen op het belang van buurt- schappen, dorpen en wijken die niet uit beeld mogen raken.

Er wordt expliciet aandacht gevraagd voor kleinere gemeenschappen die anders gemakkelijk vergeten kunnen worden. Zorgen over de gevolgen van een grotere gemeente komen worden meerdere keren benoemd. Deelnemers vragen zich af hoe de eigenheid van kernen behouden blijft wanneer beleid, voorzieningen en budgetten centraal georganiseerd worden. Er leeft angst dat kleinere kernen of stadsdelen ondergesneeuwd kunnen raken of dat lokale verschillen onvoldoende worden meegenomen. Daarom worden verschillende ideeën genoemd om lokale invloed te behouden. Dorpsraden en stadsraden worden regelmatig genoemd als instrumenten om lokale belangen te bewaken. Daarbij gaat het niet alleen om advies geven, maar ook om daadwerkelijke invloed, bijvoorbeeld via eigen budgetten of beslissingsruimte voor lokale vraagstukken. Ook lokale aanspreekpunten en zichtbaarheid van bestuur worden belangrijk gevonden. Een aantal deelnemers benadrukt dat samenwerking niet automatisch tot een fusie hoeft te leiden. De wens om samen te werken wordt breed gedeeld, maar daarbij moet volgens hen ruimte blijven bestaan voor lokale keuzes, lokale identiteit en maatwerk. TOERISME EN RECREATIE Toerisme wordt door veel deelnemers gezien als een belangrijk onderdeel van het profiel van Doesburg.

De historische binnenstad, de Hanzegeschiedenis, cultuur, evenementen en de vestingstad-identiteit worden genoemd als belangrijke kwaliteiten die bezoekers aantrekken. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat Doesburg meer is dan een toeristische bestemming alleen; het is ook een plek waar mensen wonen, werken en leven. Een terugkerend onderwerp is de vraag hoe toerisme zich verhoudt tot leefbaarheid. Meerdere deelnemers benoemen dat toerisme kansen biedt, maar dat ook moet worden voorkomen dat de druk op de binnenstad te groot wordt. Op een werkblad wordt expliciet gevraagd hoe de aantrekkelijkheid voor toeristen behouden kan blijven zonder dat dit ten koste gaat van bewoners. Daarnaast wordt gesproken over toeristenbelasting en de manier waarop opbrengsten uit toerisme worden ingezet. Verschillende deelnemers vinden dat opbrengsten uit toerisme zichtbaar terug moeten vloeien naar voorzieningen, recreatie en de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij worden onder meer het zwembad, recreatieve voorzieningen en ontmoetingsplekken genoemd. Enkele personen benoemden het behoud van het zwembad. Dit zien zij als ontmoetingsplek en als voorziening die belangrijk is voor gezondheid en voor ouderen. Regionale samenwerking wordt hier juist als kans gezien: een bredere gemeente kan mogelijk helpen voorzieningen, zoals bijvoorbeeld het zwembad, te behouden. 62.

| Herindelingsontwerp Bijlage A 63. | Herindelingsontwerp Bijlage A ZORG EN VOORZIENINGEN Veel gesprekken gingen over de vraag hoe zorg en ondersteuning in de toekomst toegankelijk en betaalbaar kunnen blijven. Deelnemers wijzen op de toenemende druk op de zorg als gevolg van vergrijzing, bevolkingsgroei, langere wachtlijsten en een groeiende vraag naar ondersteuning. Daarbij werden onder meer huisartsenzorg, GGZ en andere vormen van ondersteuning genoemd. Een terugkerend thema is preventie. Deelnemers pleiten ervoor om meer te investeren aan de voorkant, zodat problemen eerder worden gesignaleerd en voorkomen kan worden dat mensen pas hulp krijgen wanneer de situatie al is geëscaleerd. Gezondheid wordt daarbij breed opgevat. Het gaat niet alleen om medische zorg, maar ook om bewegen, welzijn, sociale contacten, gezondheid van de leefomgeving en het versterken van de eigen kracht van inwoners. Ook vertrouwen en menselijke maat komen veelvuldig terug. Er wordt gesproken over het verminderen van bureaucratie, het werken vanuit vertrouwen en het zoeken naar oplossingen in plaats van procedures. Verschillende deelnemers vinden dat professionals meer ruimte moeten krijgen om maatwerk te leveren. Daarnaast wordt gewezen op het belang van persoonlijke contacten en zichtbare, toegankelijke ondersteuning dichtbij inwoners. Er wordt gesproken over samenredzaamheid.

Inwoners, vrijwilligers, verenigingen, bibliotheken, stichtingen en andere maatschappelijke organisaties worden gezien als belangrijke partners bij het ondersteunen van mensen. Volgens deelnemers hoeft niet iedere vraag direct door professionele zorg te worden opgelost. Er wordt juist gezocht naar een betere balans tussen professionele ondersteuning en de kracht van lokale netwerken. Regionale samenwerking wordt overwegend positief beoordeeld, vooral wanneer die helpt om specialistische kennis en voorzieningen beschikbaar te houden. Tegelijkertijd wordt gewaarschuwd voor te veel centralisatie. Deelnemers vinden dat sterke lokale teams, lokale initiatieven en de identiteit van kernen behouden moeten blijven. Wat lokaal goed functioneert, moet niet verdwijnen door harmonisatie of schaalvergroting. In de aanvullende uitwerkingen wordt veel aandacht besteed aan de toekomstige zorgvraag. Daarbij wordt gewezen op de groeiende groep ouderen, mantelzorgers, chronisch zieken en mensen met een levenslange of levensbrede beperking die zelfstandig wonen. Deelnemers zien kansen voor meer regionale samenwerking rond niet-planbare ondersteuning, zodat mensen tijdig hulp kunnen krijgen wanneer reguliere ondersteuning of mantelzorg tijdelijk wegvalt. Daarbij worden preventie, multidisciplinaire samenwerking en het voorkomen van crisiszorg als belangrijke uitgangspunten genoemd.

Verder wordt gewezen op het belang van innovatie, digitale ondersteuning en het delen van expertise tussen organisaties. Succesvolle aanpakken mogen volgens deelnemers niet verloren gaan, maar juist regionaal gedeeld worden. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt dat ondersteuning dichtbij inwoners georganiseerd moet worden. NATUUR, KLIMAAT EN DUURZAAMHEID Binnen het thema natuur, klimaat en duurzaamheid werd veel aandacht besteed aan groen, biodiversiteit en leefkwaliteit. Groen wordt niet alleen gezien als natuurwaarde, maar ook als een belangrijke voorwaarde voor gezondheid, welzijn en een prettige leefomgeving. Op meerdere werkbladen worden bomen, groenstructuren, groene linten en biodiversiteit genoemd als onderwerpen die versterkt moeten worden. Deelnemers pleiten voor een actief en langjarig groenbeleid. Daarbij wordt gesproken over meer groen, minder verharding, natuurontwikkeling, biodiversiteit en het verbeteren van groene zones. Ook wordt aandacht gevraagd voor specifieke gebieden, zoals de Broekgebieden, en voor mogelijkheden om natuur beter te verbinden met recreatie en leefomgeving. Groen wordt regelmatig gekoppeld aan gezond- heid. Verschillende deelnemers noemen expliciet de relatie tussen groen, gezondheid en educatie.

Er wordt gepleit voor meer aandacht voor milieu-educatie en bewustwording, zodat inwoners beter betrokken worden bij duurzaamheid en natuurbeheer. Klimaatadaptatie is een tweede belangrijke lijn. Er wordt gewezen op toekomstige uitdagingen zoals droogte, watertekorten en waterschaarste. Volgens deelnemers moet hier tijdig op worden voorbereid. Waterbeheer, samenwerking met het waterschap en een langetermijnvisie worden hierbij genoemd als belangrijke aandachtspunten. Ook de energietransitie komt uitgebreid aan bod. Op de werkbladen worden energie- gemeenschappen, zonnepanelen, energie- opwekking en zelfvoorzienendheid genoemd. De aanvullende notities leggen daarnaast sterk de nadruk op netcongestie. Volgens deelnemers vormt de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet een belangrijke belemmering voor verduurzaming en economische ontwikkeling. Bedrijven, inwoners en organisaties lopen hierdoor tegen grenzen aan bij het verduurzamen van gebouwen, energieopwekking en elektrificatie. Er wordt gepleit voor een actievere rol van gemeenten en regionale samenwerking rondom energie-infrastructuur. Mogelijke oplossingen die worden genoemd zijn collectieve energieopslag, energiedeling, energiehubs, warmtenetten en het meenemen van energie-infrastructuur in ruimtelijke plannen.

Deelnemers vinden dat duurzaamheid niet los gezien moet worden van economie, wonen en ruimtelijke ontwikkeling. Tot slot wordt duurzaamheid breed opgevat. Naast natuur en energie worden ook onderwerpen genoemd als circulaire economie, biobased bouwen, vergroening van bedrijventerreinen, biodiversiteit en slimme combinaties van functies. Energieopwekking en natuur worden daarbij niet als tegenstellingen gezien, maar juist als onderwerpen die zoveel mogelijk in samenhang ontwikkeld moeten worden. Thema-avond Zevenaar: Bestuur & democratie en Dienstverlening - Datum: 18 juni 2026 - Locatie: Turmac Cultuurfabriek - Thema’s: Bestuur & democratie en Dienstverlening - Opkomst: circa 15 deelnemers ALGEMENE BEELDEN EN OPMERKINGEN Tijdens de gesprekken stond de vraag centraal hoe een grotere gemeente dichtbij inwoners, kernen en lokale netwerken kan blijven staan. Deelnemers zijn over het algemeen positief over bestaande vormen van participatie, dienstverlening en samenwerking, maar benadrukken dat deze kwaliteiten behouden moeten blijven in een toekomstige gemeente. Op meerdere werkbladen wordt gesproken over vertrouwen, nabijheid en zichtbaarheid. Daarbij gaat het niet alleen om bestuurders en ambtenaren, maar ook om dorpsraden, participatieraden, wijkraden, welzijnsorganisaties, aanbieders en andere maatschappelijke partners.

Deelnemers vinden het belangrijk dat een nieuwe gemeente niet opnieuw begint, maar voortbouwt op wat al goed werkt. 64. | Herindelingsontwerp Bijlage A 65. | Herindelingsontwerp Bijlage A gebiedsregisseurs, gebiedsspreekuren of andere vaste aanspreekpunten die dichtbij inwoners staan. Ook communicatie komt regelmatig terug. Deelnemers geven aan dat informatie over ontwikkelingen en de herindeling niet altijd alle inwoners bereikt. Er wordt gevraagd om tijdige, duidelijke en toegankelijke communicatie, zodat inwoners niet alleen geïnformeerd worden, maar ook begrijpen welke keuzes worden gemaakt. Digitalisering wordt gezien als nuttig, maar niet als vervanging van menselijke dienstverlening. Deelnemers vinden dat digitale hulpmiddelen, chatbots en AI kunnen ondersteunen, maar dat persoonlijk contact beschikbaar moet blijven. Daarbij wordt expliciet genoemd dat niet iedere inwoner digitaal vaardig is. Lokale loketten, spreekuren en andere vormen van fysieke dienstverlening blijven volgens deelnemers noodzakelijk. Verschillende deelnemers maken onderscheid tussen de organisatie achter de schermen en het contact met inwoners. Een grotere gemeente mag volgens hen een efficiënte en professionele organisatie hebben, maar inwoners moeten terecht kunnen bij een nabij en toegankelijk aanspreekpunt.

De gedachte van een grote en efficiënte backoffice met een toegankelijke frontoffice komt meerdere keren terug. Daarnaast wordt dienstverlening aan onder- nemers expliciet genoemd. Ondernemers hebben behoefte aan duidelijke aanspreek- punten, overzichtelijke procedures en meer transparantie in vergunningverlening. Er wordt voorgesteld om met vaste contactpersonen of accountmanagers te werken en ondernemers eerder te betrekken bij ontwikkelingen en beleid. Ook wordt gepleit voor meer inzicht in vergunningentrajecten en het vereenvoudigen van regels en processen. Tot slot wordt ook binnen dienstverlening benadrukt dat bestaande samenwerkingen behouden moeten blijven. Deelnemers noemen specifiek de samenwerking met partners in welzijn, zorg en maatschappelijke ondersteuning. Volgens hen is het verstandig om eerst te kijken wat goed functioneert voordat bestaande structuren worden aangepast. De nieuwe gemeente moet volgens deelnemers voortbouwen op bestaande netwerken, kennis en relaties. Daarnaast komt regelmatig naar voren dat verschillen tussen kernen aandacht verdienen. Deelnemers benadrukken dat niet alleen fysieke afstand van belang is, maar ook verschillen in cultuur, geschiedenis en identiteit tussen dorpen, wijken en kernen. Verschillende deelnemers waarschuwen voor een situatie waarin inwoners meer afstand tot bestuur en besluitvorming ervaren.

BESTUUR EN DEMOCRATIE Een belangrijk onderwerp tijdens de avond was de positie van inwoners, dorpsraden en andere lokale vertegenwoordigers binnen een grotere gemeente. Deelnemers zien bestaande dorpsraden, participatieraden, wijkraden en andere lokale overlegstructuren als belangrijke schakels tussen inwoners en gemeente. Deze structuren worden gewaardeerd en zouden volgens deelnemers een belangrijke rol moeten blijven spelen. Meerdere deelnemers geven aan dat betrokkenheid van inwoners niet moet stoppen bij het ophalen van ideeën en meningen. Er wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor terugkoppeling: inwoners willen weten wat er met hun inbreng gebeurt en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Transparantie over besluitvorming wordt als voorwaarde gezien voor vertrouwen. Daarnaast wordt regelmatig gesproken over de rol van dorps- en stadsraden. Verschillende deelnemers vinden dat deze raden meer moeten kunnen doen dan alleen adviseren. Er wordt gesproken over een grotere rol bij lokale besluitvorming, het beheren van middelen of het realiseren van maatwerk in de eigen kern. Lokale invloed moet volgens deelnemers ook daadwerkelijk voelbaar zijn. De nabijheid van bestuur komt sterk terug in de gesprekken. Deelnemers vinden het belangrijk dat wethouders en ambtenaren zichtbaar blijven in de kernen en aanwezig zijn bij wijkraden, dorpsraden en andere lokale bijeenkomsten.

Een overheid die dichtbij voelt, draagt volgens deelnemers bij aan vertrouwen. De zorg bestaat dat een grotere gemeente kan leiden tot meer afstand tussen inwoners en bestuurders. Ook wordt aandacht gevraagd voor groepen die minder snel betrokken zijn. Jongeren worden daarbij expliciet genoemd. Daarnaast vinden deelnemers dat ook inwoners die kritisch zijn over de herindeling of zich minder vertegenwoordigd voelen een duidelijke plek moeten krijgen in het gesprek over de toekomst. Een terugkerende boodschap is dat de vorming van een nieuwe gemeente niet moet betekenen dat bestaande succesvolle werkwijzen verdwijnen. Deelnemers pleiten ervoor om eerst goed te inventariseren welke processen, overlegstructuren en samenwerkingen goed functioneren en daarop verder te bouwen. Leren van elkaar en het behouden van succesvolle relaties met maatschappelijke partners wordt gezien als belangrijk uitgangspunt. DIENSTVERLENING Binnen het thema dienstverlening wordt veel gesproken over begrijpelijke, bereikbare en persoonlijke dienstverlening. De huidige dienstverlening wordt overwegend positief beoordeeld. Persoonlijk contact, vaste contactpersonen en medewerkers die de lokale situatie kennen worden gewaardeerd. Deelnemers benadrukken dat dienstverlening meer is dan een loket. Het gaat ook om kennis van de kern, weten wat er lokaal speelt en zichtbaar zijn in de samenleving.

Er wordt meermaals gepleit voor contactambtenaren, VERSLAGEN PARTICIPATIE MARKT Markten in Doesburg, Duiven, Westervoort | REGIONALE ORIËNTATIE EN LOGICA VAN | - Inwoners vragen om een heldere | op wat behouden moet worden in de nieuwe en Zevenaar. | DE FUSIEPARTNER | communiceer over ruimtelijke keuzes en | gemeente, waar de nieuwe gemeente in moet beschermingsmaatregelen. | investeren, en waar de nieuwe gemeente Opinie Pijlers heeft de participatiemomenten | Met name Doesburg en Zevenaar plaatsen | aandacht aan kon geven. In totaal hebben 96 op de markten in de vier gemeenten verzorgd. | vraagtekens bij de gekozen combinatie. | mensen hun mening gegeven. De resultaten Naast de markten in de vier gemeenten, | - Doesburg voelt zich niet verbonden met | NAAMGEVING: VOORKEUR VOOR | laten zien dat respondenten vooral veel hechten stonden zij in Giesbeek, Lathum en Herwen om | Zevenaar (geen buslijn, andere oriëntatie). | ‘DE LIEMERS’ | aan een gemeente die dicht bij haar inwoners aandacht te vestigen op de bijeenkomsten van | - Zevenaar ziet meer culturele aansluiting met | staat, met goede voorzieningen, voldoende 15 juni 2026. | Montferland. | De naam is geen topprioriteit, maar wel een | woningen, goede bereikbaarheid en behoud van - Leg ons helder uit waarom deze fusiepartners | symbool voor herkenbaarheid.

| de eigen identiteit en leefbaarheid van dorpen Tijdens de participatiemomenten op de markt | gekozen zijn en hoe regionale samenwerking | - ‘De Liemers’ wordt breed gedragen. | en steden. Hierbij ligt de nadruk veel meer op zijn 196 mensen gesproken, een veelvoud van | wordt vormgegeven. | het versterken van de dagelijkse leefomgeving flyers en het grootste deel van de zonnebrillen | dan op economische profilering, toerisme of uitgedeeld. | KERNBOODSCHAP VOOR BESTUURDERS | bestuurlijke invloed. SCHAALVERGROTING: NOODZAAK De volgende zorgen en prioriteiten zijn onder- | ERKEND, MAAR MET ZORGEN | De fusie wordt door veel inwoners rationeel scheiden. | geaccepteerd, maar het draagvlak is emotioneel | BEHOUDEN WAT DICHTBIJ EN Veel inwoners begrijpen de bestuurlijke | kwetsbaar. Het succes van de nieuwe gemeente | HERKENBAAR IS noodzaak: | hangt af van drie factoren: - Tekort aan personeel | 1. | Dienstverlening moet dichtbij blijven. | Inwoners geven aan waarde te hechten aan DIENSTVERLENING DICHTBIJ HOUDEN | - Toenemende taken | 2. | Lokale identiteit moet zichtbaar en het behoud van voorzieningen dichtbij (52 - Financiële druk | voelbaar blijven. | respondenten), het karakter en de identiteit van In alle gemeenten is dit het belangrijkste thema. | - Tegelijk leeft de angst dat kleine kernen | 3.

| De fusie moet logisch en uitlegbaar zijn de dorpen en steden (44) en leefbare en veilige Inwoners accepteren schaalvergroting, maar | minder invloed krijgen. | vanuit het perspectief van inwoners. | buurten en dorpen (31). Andere onderwerpen niet als dit leidt tot grotere afstand tot de | zoals natuur en landschap, verenigingen, overheid. | betaalbaar wonen, zorg dichtbij huis en goede - Sterke behoefte aan lokale servicepunten/ | BEHOUD VAN VOORZIENINGEN | VERSLAGEN INPUT WEBSITE | bereikbaarheid worden ook genoemd, maar dependances | komen minder sterk naar voren. Dit wijst - Zorgen dat ambtenaren de lokale situatie niet | Voorzieningen worden gezien als fundament | Digitale participatie vond plaats via het online | erop dat inwoners vooral willen voorkomen meer kennen. | van leefbaarheid. | platform Op Weg naar De Liemers. Tussen 22 | dat een grotere gemeente leidt tot het verlies - Angst voor verlies van laagdrempelige toegang | - Winkels, zorg, verenigingen, sport en | mei en 3 juli 2026 konden inwoners reageren | van nabijheid, herkenbaarheid en lokale tot WMO, paspoorten, rijbewijzen en andere | evenementen moeten behouden blijven. | op stellingen en vragen over vier thema’s: | voorzieningen basisdiensten. | - Gemeentehuis of dependance wordt als | dienstverlening, lokale identiteit, bestuur ankerpunt ervaren. | en democratie en financiën en economie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0249c3ec-70ec-471d-a9a7-0bfdf5477f81?agendaItemId=cc3c5799-cc7a-46ea-a51e-3c0bec79b202