04. 201740462-Bijlage A-Maatschappelijk logboek
Tekst van het document
- Inwoners willen weten welke voorzieningen | Daarnaast konden zij suggesties doen voor de | INVESTEREN IN WONEN EN BEHOUD VAN IDENTITEIT EN CULTUUR | behouden blijven en hoe de gemeente dit | naam van de nieuwe gemeente en bestaande | VOORZIENINGEN borgt. | voorstellen ondersteunen. In totaal hebben 188 Inwoners hechten sterk aan het eigen karakter | personen zich aangemeld voor updates van de | Op de vraag waar de nieuwe gemeente vooral in van hun kern. | website opwegnaardeliemers.nl. | moet investeren, komt wonen en woningbouw - Schuttersleven, historische binnensteden, | RUST, RUIMTE EN LANDSCHAP | duidelijk naar voren als belangrijkste thema dorpscultuur en “ons kent ons” worden als | (55 respondenten). Daarna volgt voorzieningen kwetsbaar gezien. | Zorgen over verstedelijking door de Groene | MEERKEUZEVRAGEN | (44) en bereikbaarheid en verkeer (33). - Fusie mag niet leiden tot uniformiteit of verlies | Metropool Regio. | Onderwerpen als toerisme en recreatie, van lokale tradities. | - Angst dat woningbouw en bedrijventerreinen | In verschillende meerkeuzevragen mochten | economie en werkgelegenheid en cultuur het Liemerse landschap aantasten. | inwoners de drie belangrijkste thema’s kiezen | worden minder vaak genoemd. De nadruk ligt 66. | Herindelingsontwerp Bijlage A | 67.
| Herindelingsontwerp Bijlage A hiermee vooral op de dagelijkse leefbaarheid en | - Duurzaamheid en energie (26 ja/ 70 nee) | vergelijkbare situaties op dezelfde manier | Er is dus geen harde tegenstelling tussen basisvoorzieningen | - Veiligheid (21 ja/ 75 nee) | worden behandeld, zodat willekeur wordt | standaardisering en maatwerk. De meeste - Cultuur en evenementen (19 ja/ 77 nee) | voorkomen en de gemeente sneller kan werken. | reacties wijzen juist op een gewenste balans: Ook wordt genoemd dat standaardoplossingen | duidelijke basisregels en standaardprocessen TOEKOMSTIGE AANDACHTSPUNTEN | Waar moet de nieuwe gemeente volgens jou | tijd vrijmaken voor ingewikkelde of | voor gewone situaties, maar met voldoende aandacht aan geven in de toekomst? | uitzonderlijke gevallen. | ruimte, capaciteit en verantwoordelijkheid Inwoners noemen het behoud van leefbare | - Meer woningen bouwen (31 ja/ 65 nee) | om af te wijken als de situatie daarom vraagt.
dorpen, wijken en steden (44) en goede | - Zorg en ondersteuning dichtbij inwoners | Tegelijkertijd plaatsen ook veel voorstanders | Daarbij vinden respondenten het belangrijk bereikbaarheid met auto, fiets en openbaar | houden (31 ja/ 65 nee) | direct een belangrijke kanttekening: afwijken | dat uitzonderingen goed uitlegbaar zijn, dat de (37) duidelijk het meest bij de vraag naar | - Voorzieningen zoals scholen, bibliotheken en | van de standaard moet mogelijk blijven. In veel | gemeente transparant is over keuzes en dat toekomstige aandachtspunten. Daarnaast | sport versterken (30 ja/ 66 nee) | reacties wordt de formule gebruikt: standaard | inwoners niet vastlopen omdat hun situatie niet vinden veel respondenten dat er aandacht moet | - | Goede bereikbaarheid met auto, fiets en | waar het kan, maatwerk waar het nodig is. | in een standaardprocedure past. zijn voor het bouwen van meer woningen, het | openbaar vervoer (37 ja/ 59 nee) | Respondenten vinden standaardoplossingen dichtbij houden van zorg en ondersteuning. En | - Meer werkgelegenheid en een sterke | vooral geschikt voor veelvoorkomende of | Dienstverlening stelling 2: De nieuwe het versterken van voorzieningen.
| economie (11 ja/ 59 nee) | eenvoudige situaties, maar niet voor situaties | gemeente moet vooral inzetten op digitale - Meer invloed richting provincie en Rijk | waarin inwoners anders “buiten de boot vallen” | dienstverlening, ook als persoonlijk contact Wat moet volgens jou altijd behouden worden in | (11 ja/ 85 nee) | of waarin een standaardoplossing onredelijk | daardoor op minder plekken mogelijk wordt. de nieuwe gemeente? | - Meer aandacht voor natuur, landschap en | uitpakt. | - Aantal likes: 27 - Het karakter en de identiteit van dorpen | duurzaamheid (24 ja/ 72 nee) | - Aantal dislikes: 55 en steden (44 ja/ 52 nee) | - Toerisme en recreatie versterken (6 ja/ 90 nee) | Bij tegenstanders ligt de nadruk sterker op - Voorzieningen dichtbij inwoners | - Leefbare dorpen, wijken en steden behouden | het risico dat standaardoplossingen leiden tot | Reacties dienstverlening stelling 2 (52 ja/ 44 nee) | (44 ja/ 52 nee) | starheid, afstand tot inwoners en onvoldoende | De reacties laten een vrij eenduidig beeld zien. - Rust en ruimte (13 ja/ 83 nee) | - Meer kansen voor verenigingen en lokale | oog voor verschillen.
Veel reacties noemen | Hoewel een deel van de respondenten de - Natuur en landschap (22 ja/ 74 nee) | initiatieven (12 ja/ 84 nee) | dat “ieder mens anders is” en dat situaties niet | voordelen van digitalisering benoemt, vinden - Verenigingen, sport en evenementen | - Veiligheid verbeteren (8 ja/ 88 nee) | zwart-wit zijn. Respondenten vrezen dat een | de meeste respondenten dat de gemeente (25 ja/ 71 nee) | - Cultuur en evenementen versterken | standaardaanpak ertoe kan leiden dat inwoners | persoonlijk bereikbaar moet blijven. De - Persoonlijk contact met de gemeente | (12 ja/ 84 nee) | zich niet gehoord voelen, of dat de gemeente | discussie gaat dan ook niet zozeer over de vraag (14 ja/ 82 nee) | zich verschuilt achter regels, procedures of “het | óf digitalisering wenselijk is, maar vooral over - Betaalbaar wonen (23 ja/ 73 nee) | systeem”. Ook wordt meerdere keren benoemd | de vraag hoe de gemeente toegankelijk blijft - Cultureel erfgoed en historische | REACTIES OP DE STELLINGEN | dat de nieuwe gemeente juist dichtbij inwoners | voor inwoners die niet of minder goed digitaal binnensteden (15 ja/ 81 nee) | moet blijven staan en moet luisteren naar | mee kunnen komen.
- Zorg dichtbij huis (21 ja/ 75 nee) | Dienstverlening stelling 1: de gemeente | persoonlijke omstandigheden, lokale verschillen - Goede bereikbaarheid (22 ja/ 74 nee) | moet zoveel mogelijk werken met duidelijke | en verschillen tussen dorpen en steden. | Voorstanders van verdere digitalisering - Leefbare en veilige buurten en dorpen | standaardoplossingen, ook als die niet altijd | wijzen vooral op voordelen als snelheid, (31 ja/ 65 nee) | perfect passen bij iedere situatie. | Een terugkerend punt is dat de nieuwe | gemak, efficiëntie en lagere kosten. Digitale - Aantal likes: 24 | gemeente niet alleen groter, maar ook menselijk | dienstverlening maakt het mogelijk om op Waar moet de nieuwe gemeente volgens jou | - Aantal dislikes: 88 | en benaderbaar moet blijven. Sommige | ieder moment van de dag zaken te regelen vooral in investeren? | respondenten koppelen maatwerk expliciet aan | en kan ervoor zorgen dat medewerkers meer - Wonen en woningbouw (55 ja/ 41 nee) | Reacties dienstverlening stelling 1 | het behoud van het dorpse of lokale karakter. | tijd overhouden voor ingewikkelde vragen.
- Zorg en ondersteuning (31 ja/ 65 nee) | De meeste reacties draaien om de spanning | Anderen leggen de nadruk op dienstverlening: | Verschillende respondenten noemen bovendien - Voorzieningen (zoals scholen, bibliotheken en | tussen duidelijkheid en efficiëntie enerzijds | de gemeente moet er voor inwoners zijn, niet | dat veel inwoners inmiddels digitaal vaardig zijn sport) (44 ja/ 52 nee) | en menselijke maat en maatwerk anderzijds. | andersom. Vooral bij zorg, ondersteuning, | en verwachten dat dit in de toekomst verder zal - Bereikbaarheid en verkeer (33 ja/ 63 nee) | Voorstanders van standaardoplossingen | parkeerproblemen, lokale omstandigheden | toenemen. - Economie en werkgelegenheid (17 ja/ 79 nee) | noemen vooral dat standaarden zorgen voor | en bijzondere persoonlijke situaties vinden - Toerisme en recreatie (10 ja/ 86 nee) | gelijke behandeling, voorspelbaarheid, snelheid | respondenten standaardoplossingen | Tegelijkertijd plaatsen ook veel voorstanders - Natuur en landschap (24 ja/ 72 nee) | en efficiëntie. Zij vinden het belangrijk dat | onvoldoende. | een duidelijke voorwaarde bij hun steun. Vrijwel steeds wordt genoemd dat persoonlijk contact 68. | Herindelingsontwerp Bijlage A | 69. | Herindelingsontwerp Bijlage A 70. | Herindelingsontwerp Bijlage A 71. | Herindelingsontwerp Bijlage A behoud van tradities.
Het behoud van lokale kenmerken wordt gezien als een belangrijke voorwaarde om dorpen, wijken en steden aantrekkelijk en leefbaar te houden. Sommige respondenten stellen zelfs dat je “het hart uit een kern haalt” wanneer die eigen identiteit verloren gaat. Tegelijkertijd betekent ruimte voor verschillen volgens veel respondenten niet dat alles overal anders moet worden georganiseerd. Een aantal reacties benadrukt dat basisvoorzieningen, dienstverlening en behandeling van inwoners gelijk moeten zijn, terwijl er daarnaast ruimte blijft voor lokale invulling. De voorkeur gaat uit naar een combinatie van een gezamenlijke gemeentelijke basis en aandacht voor de specifieke kenmerken van afzonderlijke kernen. In een aantal reacties klinkt ook zorg door over het effect van de herindeling op de lokale identiteit. Met name inwoners van Doesburg benadrukken dat hun stad een eigen karakter heeft dat volgens hen sterk verschilt van de andere gemeenten. Sommigen vrezen dat de identiteit van kleinere kernen ondergesneeuwd raakt in een grotere gemeente of dat toekomstige besluiten steeds meer centraal zullen worden genomen. Ook wordt gewezen op het risico dat efficiëntie en uniformering op termijn kunnen leiden tot vervaging van lokale verschillen. Lokale identiteit stelling 2: Inwoners moeten een duidelijke rol krijgen bij plannen en ontwikkelingen in hun eigen omgeving.
- Aantal likes: 49 - Aantal dislikes: 13 Reacties lokale identiteit stelling 2 De reacties laten zien dat er veel steun bestaat voor het idee dat inwoners een duidelijke rol moeten hebben bij plannen en ontwikkelingen in hun eigen omgeving. Respondenten geven aan dat inwoners hun straat, wijk of dorp vaak het beste kennen en daardoor waardevolle kennis kunnen inbrengen over kansen, knelpunten en gevolgen van plannen. Volgens verschillende reacties kan die lokale kennis helpen om plannen beter te maken en beter aan te laten sluiten op de praktijk. Een belangrijk argument voor participatie is het creëren van draagvlak. Respondenten vinden dat inwoners eerder bereid zijn een besluit te accepteren wanneer zij tijdig zijn betrokken, ook als de uiteindelijke uitkomst niet volledig overeenkomt met hun eigen voorkeur. Daarbij wordt regelmatig genoemd dat goede participatie kan helpen om bezwaarprocedures, conflicten en juridische trajecten te voorkomen. Ook wordt benadrukt dat inwoners zich meer betrokken voelen bij hun leefomgeving wanneer zij daadwerkelijk kunnen meedenken. Tegelijkertijd komt in veel reacties naar voren dat participatie wel duidelijke grenzen moet hebben. Verschillende respondenten benadrukken dat inwoners moeten weten waarover zij kunnen meedenken, waarover zij kunnen adviseren en welke keuzes uiteindelijk aan het gemeentebestuur zijn.
Er wordt meermaals gesteld dat inspraak niet hetzelfde is als meebeslissen en dat bestuurders uiteindelijk verantwoordelijk blijven voor het nemen van besluiten, zeker wanneer verschillende belangen tegenover elkaar staan. Daarnaast wijzen enkele respondenten op mogelijke nadelen van uitgebreide participatie. Zij vrezen dat besluitvorming trager wordt wanneer iedere stap uitgebreid met inwoners moet worden besproken. Ook wordt genoemd dat participatietrajecten soms gedomineerd kunnen worden door een kleine groep zeer actieve inwoners of door mensen die vooral aangeven wat zij niet willen. Volgens deze respondenten moet de gemeente voorkomen dat noodzakelijke ontwikkelingen vastlopen door langdurige inspraakprocessen. mogelijk moet blijven voor inwoners die daar behoefte aan hebben. Daarbij worden onder andere ouderen, mensen met een beperking, inwoners die minder digitaal vaardig zijn en mensen met complexe hulpvragen genoemd. Suggesties die terugkomen zijn lokale loketten, hulp in bibliotheken, telefonische ondersteuning en fysieke spreekuren in de verschillende kernen. Tegenstanders leggen vooral de nadruk op het belang van de menselijke maat. Zij vrezen dat verdere digitalisering leidt tot meer afstand tussen gemeente en inwoners, zeker in een grotere gemeente.
Persoonlijk contact wordt gezien als belangrijk voor begrip, maatwerk, vertrouwen en het goed kunnen uitleggen van situaties. Verschillende respondenten geven aan dat niet iedereen beschikt over de vaardigheden of middelen om zaken digitaal te regelen en dat de overheid daarom voor iedereen toegankelijk moet blijven. Daarnaast klinkt in meerdere reacties de zorg door dat een fusie de afstand tot inwoners al vergroot. Wanneer tegelijkertijd dienstverlening verder wordt gedigitaliseerd, kan die afstand volgens respondenten nog groter worden. Sommigen beschrijven digitale systemen als onpersoonlijk en vrezen dat inwoners vastlopen in procedures, websites of chatbots zonder daadwerkelijk geholpen te worden. Net als bij de eerste stelling ontstaat uiteindelijk een breed gedeeld middenbeeld. Veel respondenten lijken een combinatie van beide benaderingen voor te staan: digitale dienstverlening voor eenvoudige en veelvoorkomende zaken, maar altijd met de mogelijkheid om persoonlijk contact op te nemen wanneer dat nodig is. Daarbij wordt de gemeente geacht rekening te houden met verschillen in digitale vaardigheden, leeftijd, mobiliteit en persoonlijke omstandigheden. Lokale identiteit stelling 1: Binnen de nieuwe gemeente moet ruimte blijven voor verschillen tussen dorpen, wijken en steden.
- Aantal likes: 76 - Aantal dislikes: 1 Reacties lokale identiteit stelling 1 De reacties laten een eensgezind beeld zien. Vrijwel alle respondenten vinden dat er binnen de nieuwe gemeente ruimte moet blijven voor verschillen tussen dorpen, wijken en steden. Verschillen in identiteit, geschiedenis, voorzieningen en behoeften worden gezien als een vanzelfsprekend gegeven waar de nieuwe gemeente rekening mee moet houden. Het meest genoemde argument is het belang van de eigen identiteit van kernen. Veel respondenten benadrukken dat dorpen en steden ieder een eigen karakter, geschiedenis, cultuur en tradities hebben ontwikkeld. Deze eigenheid wordt gezien als iets waardevols dat niet verloren mag gaan door de vorming van een nieuwe gemeente. Verschillende reacties noemen expliciet dat juist deze kenmerken zorgen voor herkenbaarheid, trots en verbondenheid van inwoners met hun woonplaats. Daarnaast wordt vaak gewezen op de verschillen in behoeften tussen gebieden. Respondenten geven aan dat niet iedere kern dezelfde vraagstukken kent. Wat in de ene wijk of kern belangrijk is, hoeft dat elders niet te zijn. Voorbeelden die worden genoemd zijn verschillen in woningbouw, groen, parkeren, voorzieningen, landbouw, toerisme en economische ontwikkeling. Daarom vinden veel respondenten dat ruimte voor maatwerk nodig blijft in beleid en uitvoering.
Ook de relatie tussen identiteit en leefbaarheid komt regelmatig terug. Volgens verschillende respondenten draagt een sterke lokale identiteit bij aan betrokkenheid van inwoners, vrijwilligerswerk, verenigingsleven en het 72. | Herindelingsontwerp Bijlage A 73. | Herindelingsontwerp Bijlage A omstandigheden en betrokkenheid bij inwoners bepalend. Sommige reacties stellen dat kleinere gemeenten juist beter weten wat lokaal nodig is en daardoor gerichter voor hun eigen belangen kunnen opkomen. Een ander terugkerend punt is de mogelijke toename van de afstand tussen inwoners en bestuur. Verschillende respondenten vrezen dat een grotere gemeente minder binding heeft met afzonderlijke kernen en dat inwoners zich minder vertegenwoordigd voelen. Daarbij wordt ook gewezen op het risico dat kleinere gemeenten of dorpen op termijn worden overvleugeld door grotere plaatsen binnen de nieuwe gemeente. Verschillende voorstanders noemen ook een duidelijke voorwaarde. Zij zien voordelen van schaalvergroting, maar vinden het belangrijk dat alle kernen zich vertegenwoordigd blijven voelen en dat niet het “recht van de sterkste” gaat gelden. De grotere invloed naar buiten toe mag volgens hen niet ten koste gaan van aandacht voor lokale belangen en identiteit. Bestuur en democratie stelling 2: Wijk-, dorps- en stadswethouders kunnen bijdragen aan beter contact tussen inwoners en de gemeente.
- Aantal likes: 30 - Aantal dislikes: 27 Reacties bestuur en democratie stelling 2 De reacties laten een verdeeld beeld zien over de vraag of wijk-, dorps- en stadswethouders kunnen bijdragen aan beter contact tussen inwoners en de gemeente. Voorstanders zien hierin vooral een manier om de afstand tussen bestuur en inwoners te verkleinen, terwijl tegenstanders twijfelen aan de effectiviteit en vinden dat wethouders verantwoordelijk moeten blijven voor de hele gemeente. Voorstanders benadrukken dat gebiedsgebonden wethouders kunnen zorgen voor kortere lijnen tussen inwoners en het gemeentebestuur. Zij verwachten dat een wethouder die een specifieke wijk, dorp of stad goed kent beter zicht heeft op wat er lokaal speelt en signalen sneller kan oppakken. Volgens verschillende respondenten is dit vooral van belang in een grotere gemeente, waar inwoners kunnen ervaren dat het bestuur verder weg komt te staan. Een gebiedswethouder kan volgens hen helpen om betrokkenheid te behouden en ervoor te zorgen dat lokale belangen zichtbaar blijven binnen het gemeentebestuur. Ook wordt genoemd dat een gebiedswethouder kan bijdragen aan het gevoel dat kernen niet op één grote hoop worden gegooid. Verschillende respondenten vinden het belangrijk dat er op bestuurlijk niveau aandacht blijft voor de verschillen tussen dorpen, wijken en steden.
Daarbij wordt regelmatig verwezen naar het belang van kennis van lokale verenigingen, bedrijven, maatschappelijke organisaties en leefbaarheidsvraagstukken. Tegelijkertijd plaatsen ook veel voorstanders voorwaarden bij hun steun. Zo wordt benadrukt dat gebiedswethouders alleen meerwaarde hebben wanneer zij daadwerkelijk invloed hebben en niet uitsluitend een symbolische of representatieve functie vervullen. Daarnaast vinden enkele respondenten dat gebiedswethouders hun partijpolitieke voorkeuren opzij moeten kunnen zetten en vooral de belangen van hun gebied moeten vertegenwoordigen. Ook wordt gewaarschuwd voor het ontstaan van afzonderlijke “koninkrijkjes” binnen de gemeente. Tegenstanders betwijfelen juist of gebiedswethouders de juiste oplossing zijn. Een veelgehoord argument is dat wethouders verantwoordelijk zijn voor de hele gemeente en hun portefeuille, niet voor één specifiek gebied. Volgens deze respondenten moeten wethouders voldoende zicht hebben op alle Een ander terugkerend thema is de kwaliteit van participatie. Verschillende reacties maken duidelijk dat inwoners niet alleen betrokken willen worden, maar ook serieus genomen willen worden. Respondenten noemen dat participatie geen symbolisch proces mag zijn waarbij de belangrijkste besluiten feitelijk al genomen zijn.
Er wordt gevraagd om duidelijke verwachtingen, eerlijke terugkoppeling en transparantie over wat er wel en niet met de inbreng van inwoners gebeurt. Verder klinkt in meerdere reacties door dat participatie extra belangrijk wordt in een grotere gemeente. Sommige respondenten vrezen dat de afstand tussen bestuur en inwoners door de herindeling toeneemt. Juist daarom vinden zij het belangrijk dat inwoners betrokken blijven bij ontwikkelingen in hun eigen leefomgeving en dat er voldoende mogelijkheden zijn om hun kennis, ideeën en zorgen in te brengen. Bestuur en democratie stelling 1: Eén grotere gemeente biedt kansen om sterker op te komen voor de belangen van de vier huidige gemeenten. - Aantal likes: 51 - Aantal dislikes: 23 Reacties bestuur en democratie stelling 1 Er is een verdeeld beeld over de vraag of één grotere gemeente sterker kan opkomen voor de belangen van het gebied. Voorstanders zien vooral kansen in meer bestuurlijke slagkracht, meer invloed richting provincie en Rijk en een sterkere ambtelijke organisatie. Tegenstanders plaatsen juist vraagtekens bij de veronderstelling dat groter automatisch beter is en maken zich zorgen dat lokale belangen ondergesneeuwd raken. Voorstanders wijzen vaak op de grotere invloed die een gemeente met meer inwoners kan uitoefenen.
Volgens hen worden grotere gemeenten serieuzer genomen door provincie, Rijk en regionale samenwerkingsverbanden. Ook wordt genoemd dat een grotere gemeente beter in staat zou zijn subsidies en investeringen aan te trekken en grotere opgaven aan te pakken, bijvoorbeeld op het gebied van infra- structuur, woningbouw, energietransitie en waterbeheer. Daarnaast wordt veelvuldig verwezen naar de organisatiekracht van een grotere gemeente. Respondenten verwachten dat schaalvergroting helpt bij het aantrekken en behouden van deskundige medewerkers, het opbouwen van specialistische kennis en het efficiënter organiseren van gemeentelijke taken. Verschillende reacties noemen dat kleine gemeenten steeds meer taken van het Rijk krijgen, terwijl het lastig is om daarvoor voldoende expertise in huis te hebben. Een grotere organisatie zou volgens hen beter in staat zijn om deze uitdagingen aan te kunnen. Een deel van de voorstanders benadrukt daarbij dat samenwerking noodzakelijk wordt geacht vanwege toekomstige ontwikkelingen. Zij stellen dat individuele gemeenten steeds minder goed in staat zijn om zelfstandig hun dienstverlening op niveau te houden. Vanuit die gedachte wordt de fusie gezien als een manier om de bestuurskracht en toekomstbestendigheid van het gebied te vergroten. Tegenstanders betwijfelen juist of een grotere gemeente daadwerkelijk beter voor alle belangen kan opkomen.
Een veelgenoemde zorg is dat de belangen van kleinere kernen en gemeenten minder gewicht krijgen binnen een grotere organisatie. Vooral inwoners uit kleinere plaatsen vrezen dat besluitvorming meer wordt bepaald door de grootste kernen en dat specifieke lokale belangen daardoor naar de achtergrond verdwijnen. Daarnaast wordt meerdere keren opgemerkt dat bestuurskracht niet uitsluitend afhankelijk is van omvang. Volgens deze respondenten zijn ook kwaliteit van bestuur, kennis van lokale 74. | Herindelingsontwerp Bijlage A 75. | Herindelingsontwerp Bijlage A Een terugkerend argument is dat de nieuwe gemeente met één gezamenlijk verhaal naar buiten kan treden. Respondenten geven aan dat de huidige gemeenten soms afzonderlijke belangen en standpunten vertegenwoordigen, terwijl een gezamenlijke gemeente volgens hen duidelijker prioriteiten kan stellen en daardoor effectiever kan optreden richting Arnhem, Den Haag en andere partners. Daarbij wordt wel benadrukt dat die gezamenlijke koers gebaseerd moet zijn op een gedeelde visie en een zorgvuldige afweging van belangen. Tegenstanders plaatsen vraagtekens bij de veronderstelling dat groter automatisch tot meer invloed leidt. Sommigen wijzen erop dat het inwonertal en de opgaven in het gebied hetzelfde blijven, ongeacht de bestuurlijke vorm.
Volgens hen kunnen gemeenten ook via samenwerking sterke resultaten bereiken zonder volledig te fuseren. In meerdere reacties wordt gesteld dat samenwerking tussen gemeenten voldoende mogelijkheden biedt om kennis te delen en gezamenlijk op te trekken richting andere overheden. Een andere zorg is dat lokale belangen minder zwaar gaan wegen binnen een grotere gemeente. Vooral inwoners uit kleinere kernen vrezen dat aandacht voor hun dorp of stad afneemt wanneer besluiten steeds meer vanuit een groter geheel worden genomen. Daarbij wordt gewezen op het risico dat lokale zeggenschap en herkenbaarheid verloren gaan en dat de afstand tussen inwoners en bestuur toeneemt. Ook klinkt er scepsis door over de financiële en organisatorische voordelen van schaalvergroting. Sommige respondenten betwijfelen of een fusie daadwerkelijk leidt tot besparingen of betere voorzieningen. Zij vinden dat de voordelen vaak te vanzelfsprekend worden gepresenteerd en pleiten voor meer aandacht voor mogelijke nadelen en risico’s. Tegelijkertijd worden hier ook voorwaarden aan verbonden. Zij zien de kansen van een grotere gemeente, maar vinden dat lokale belangen, identiteit en verschillen tussen kernen zichtbaar moeten blijven. De grotere invloed richting provincie en Rijk mag volgens hen niet betekenen dat de belangen van kleinere plaatsen ondergeschikt worden aan het gemeentelijke totaalbelang.
Financiën en economie stelling 2: Voorzieningen zoals scholen, sportverenigingen, bibliotheken, zorglocaties en ontmoetingsplekken kunnen het beste worden georganiseerd op plekken die voor veel inwoners goed bereikbaar zijn. - Aantal likes: 17 - Aantal dislikes: 39 Reacties financiën en economie stelling 2 De reacties laten zien dat veel inwoners het belang van goed bereikbare voorzieningen onderschrijven, maar tegelijkertijd grote waarde hechten aan het behoud van voorzieningen in de verschillende kernen. De discussie gaat daardoor minder over bereikbaarheid op zichzelf en meer over de vraag of bereikbaarheid mag leiden tot concentratie van voorzieningen. Tegenstanders vrezen vooral dat voorzieningen steeds meer in de grootste kernen worden geconcentreerd. Daarbij wordt regelmatig gewezen op de geografische spreiding van de nieuwe gemeente en de afstand tussen dorpen en steden. Respondenten uit kleinere kernen geven aan dat voorzieningen dan verder weg komen te liggen, terwijl niet iedereen beschikt over een auto of goede openbaarvervoerverbindingen. Met name voor ouderen, jongeren en minder mobiele inwoners wordt dit als risico gezien. Een belangrijk argument tegen concentratie is het belang van voorzieningen voor de leefbaarheid van dorpen en wijken.
Verschillende respondenten benadrukken dat kernen en hoort gebiedsgericht contact niet afhankelijk te zijn van een aparte functie. Sommigen vrezen bovendien dat de bestuurlijke organisatie hierdoor ingewikkelder wordt en dat extra functies of overlegstructuren ontstaan zonder dat dit daadwerkelijk leidt tot beter contact met inwoners. Verschillende reacties noemen alternatieven. In plaats van wijk-, dorps- of stadswethouders zien zij meer in professionele dorpsraden, wijkraden, gebiedscontactpersonen of andere vormen van lokale vertegenwoordiging die structureel contact onderhouden met het gemeentebestuur. Deze vormen zouden volgens hen beter kunnen zorgen voor verbinding tussen inwoners en bestuur, terwijl wethouders zich kunnen blijven richten op hun inhoudelijke verantwoordelijkheden. Daarnaast bestaat bij een aantal respondenten scepsis over de praktische werking van gebiedswethouders. Vanuit ervaringen in andere gemeenten wordt aangegeven dat wijkwethouders in de praktijk vaak weinig eigen bevoegdheden hebben, omdat de meeste onderwerpen uiteindelijk onder inhoudelijke portefeuilles vallen. Volgens deze respondenten gaat het daarom minder om de titel of functie en meer om de vraag of inwoners daadwerkelijk gehoord worden en invloed kunnen uitoefenen.
Samengevat laten de reacties zien dat veel inwoners het belangrijk vinden dat het contact tussen bestuur en inwoners ook in een grotere gemeente dichtbij blijft. Over de manier waarop verschillen de meningen echter. Voorstanders zien wijk-, dorps- en stadswethouders als een mogelijkheid om lokale signalen beter op te vangen en de afstand tot het bestuur te verkleinen. Tegenstanders vinden dat wethouders verantwoordelijk moeten blijven voor de hele gemeente en zien meer in andere vormen van gebiedsgerichte vertegenwoordiging en betrokkenheid. De centrale vraag in de reacties is daarmee niet zozeer óf er lokaal contact moet zijn, maar welke bestuurlijke vorm daar het beste bij past. Financiën en economie stelling 1: Door de omvang van de nieuwe gemeente wordt het makkelijker om samen met provincie en Rijk kansen en uitdagingen aan te pakken. - Aantal likes: 47 - Aantal dislikes: 15 Reacties financiën en economie stelling 1 Respondenten verwachten dat een grotere gemeente sterker kan optreden richting provincie, Rijk en andere overheden. Voorstanders zien vooral voordelen in een grotere bestuurlijke en ambtelijke slagkracht, terwijl tegenstanders betwijfelen of schaalvergroting daarvoor noodzakelijk is en vrezen dat lokale belangen minder aandacht krijgen. Voorstanders noemen vaak dat een gemeente van ongeveer 100.000 inwoners meer invloed heeft dan vier afzonderlijke gemeenten.
Volgens hen wordt een grotere gemeente serieuzer genomen door provincie en Rijk, kan zij sterker lobbyen voor investeringen en subsidies en meer gewicht in de schaal leggen bij regionale vraagstukken. Daarbij worden onderwerpen als infrastructuur, woningbouw, energietransitie, economie, recreatie en bereikbaarheid regelmatig genoemd. Daarnaast wordt gewezen op voordelen binnen de gemeentelijke organisatie. Verschillende respondenten verwachten dat een grotere gemeente meer specialistische kennis kan aantrekken en behouden, hoogwaardiger personeel kan inzetten en complexe opgaven beter kan organiseren. Ook wordt genoemd dat schaalgrootte kan leiden tot meer expertise, betere samenwerking tussen vakgebieden en een sterkere positie bij onderhandelingen met andere overheden. 76. | Herindelingsontwerp Bijlage A 77. | Herindelingsontwerp Bijlage A scholen, sportverenigingen, zorgvoorzieningen, bibliotheken en ontmoetingsplekken meer zijn dan alleen praktische voorzieningen. Zij vervullen ook een sociale functie en dragen bij aan ontmoeting, gemeenschapsgevoel en de aantrekkelijkheid van een kern. Het verdwijnen van voorzieningen wordt daarom vaak gezien als een directe aantasting van de leefbaarheid. Tegelijkertijd erkennen veel respondenten dat niet iedere voorziening in iedere kern aanwezig kan zijn.
Vooral bij grotere of specialistische voorzieningen bestaat begrip voor een meer centrale locatie. Daarbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen basisvoorzieningen en voorzieningen waarvoor inwoners bereid zijn verder te reizen. Basisscholen, huisartsen, ontmoetingsplekken en lokale sportverenigingen worden regelmatig genoemd als voorzieningen die dichtbij inwoners beschikbaar moeten blijven, terwijl bijvoorbeeld een bibliotheek, ziekenhuis of specialistische voorziening op grotere afstand acceptabel wordt gevonden. Ook onder voorstanders van de stelling klinkt vaak een belangrijke nuance door. Zij vinden bereikbaarheid belangrijk, maar benadrukken dat voorzieningen niet uitsluitend voor de grootste groep inwoners moeten worden georganiseerd. Als concentratie ertoe leidt dat kleinere kernen voorzieningen verliezen, vinden veel respondenten dat onwenselijk. Meerdere reacties noemen daarom als voorwaarde dat elke kern of deelgemeente een bepaald basisniveau aan voorzieningen behoudt. Openbaar vervoer en bereikbaarheid spelen daarbij een belangrijke rol. Verschillende respondenten geven aan dat centralisatie alleen goed kan werken wanneer inwoners voorzieningen daadwerkelijk eenvoudig kunnen bereiken. Zolang openbaar vervoer beperkt is of niet alle kernen goed verbindt, vinden zij dat voorzieningen zoveel mogelijk gespreid moeten blijven.
In de reacties klinkt daarnaast enige zorg door dat de stelling vooral vanuit financiële overwegingen is geformuleerd. Sommige respondenten vrezen dat bereikbaarheid wordt gebruikt als argument om voorzieningen samen te voegen of weg te bezuinigen. Zij waarschuwen dat efficiëntie niet het enige criterium mag zijn en dat ook leefbaarheid, sociale samenhang en lokale behoeften moeten meewegen in besluiten. Aantal aanmeldingen voor updates 188 personen hebben zich aangemeld voor updates van de website opwegnaardeliemers.nl.