Document · PDF

95096864-c233-4bed-a987-c916a51a2847.pdf

Raadsvergadering 4 november 2021, gemeente DrontenBij agendapunt: 4: Raadvoorstel Programmabegroting 202238.449 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

2022

2023

2024

2025

-90

Totaal voorgestelde maatregelen

Inhoud De OFGV is een regionale uitvoeringsorganisatie rond het milieu. Dit geldt voor groene wetten, geluid, bodemsanering, luchtvaart, vuurwerk, toezicht op zwemwater, Wabo en het omgevingsrecht. De OFGV voert taken uit voor de gemeente Dronten. Met het Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleidsplan werken we via verschillende maatregelen aan de bewustwording van inwoners, ondersteuning van energieloketten in de dorpen, stimulering van energiesamenwerkingsverbanden, verstrekken van duurzaamheidsleningen, ondersteunen van innovaties voor de energietransitie en klimaatadaptatie. Naast deze maatregelen werken we aan de Transitievisie Warmte (aardgasloze wijken per 2050). Ontwikkelingen De Wet geluidhinder, Wet milieubeheer en ook de Wet Bodembescherming gaan op in de Omgevingswet. De windplannen en zonneprojecten worden dit jaar en de komende jaren aangelegd. Nieuwe zonneprojecten zijn in ontwikkeling (o.a. RWS A6, IJsseloog en Prorail). Maar de grootste ontwikkeling is de visievorming over het aardgasloos maken (conform Klimaatakkoord) van alle wijken in Dronten. Klimaatakkoord Het Rijk heeft nog geen bedragen gereserveerd voor het Klimaatakkoord. Het VNGadvies is om geen aanvullend structureel budget te ramen voor uitvoering dan de feitelijke bijdrage van het Rijk. Incidenteel budget ramen is dan de oplossing. Beleidsdoelen 1.

We geven de energietransitie van energie-opwekking en/of energiegebruik vorm via burgerparticipatie; 2. We streven naar een betere balans tussen doelstellingen voor duurzame energie, economisch rendement, landschappelijke kwaliteit en maatschappelijk draagvlak; 3. Naast wind zetten we in op andere vormen van duurzame energieopwekking en energiebesparing; 4. We willen inspelen op de klimaatadaptatie; 5. Bij aanschaf van producten houden we rekening met de principes van de circulaire economie.

Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2022? Windplannen: In 2022 wordt in de gemeente Dronten volop gebouwd aan de twee windparken. Dit betekent veel aandacht voor omgevingsmanagement rondom de bouwactiviteiten, vergunningverlening en toezicht op de uitvoering. Daarnaast zal vorm en inhoud worden gegeven aan de bestuursvorm van de Stichting Windfondsen Dronten.

Nieuw beleid Pakket R (Milieu)omgevingsveiligheid Door de komst van de Omgevingswet wijzigt de systematiek en berekeningsmethodiek voor de lokale omgevingsveiligheid. Lokale overheden en hun omgevingsdiensten en veiligheidsregio’s staan voor een grote opgave om de transitie naar Omgevingsveiligheid onder de Omgevingswet te kunnen maken. Naast de bestaande wettelijke taken daarover is een aantal nieuwe risicovolle ontwikkelingen ook belangrijk, zoals realisaties van windturbines, biogasvergisters, zonneparken, datacenter, opslagen van waterstof, energieopslagsystemen (buurtbatterijen), elektrische auto's enzovoort. Programmabegroting 2022

Als bevoegd gezag zijn wij verantwoordelijk voor uitvoering van de omgevingsveiligheidstaken, maar de Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) en Veiligheidsregio Flevoland (VRF) hebben de taak om ons te adviseren over de lokale omgevingsveiligheid. Hiervoor is samenwerking van groot belang. In de periode 2021-2024 ontvangt gemeente Dronten via het gemeentefonds een decentralisatie-uitkering voor de omgevingsveiligheid van € 11.000. Deze bijdrage is speciaal bedoeld voor de uitvoering van de werkzaamheden uit cluster 4 “lokaal beleid omgevingsveiligheid” van de “Meerjarenagenda omgevingsveiligheid 2021-2024”. Het is op dit moment niet bekend of deze bijdrage na 2024 gelijk blijft. Het voorstel is om de jaarlijkse bijdrage onder beide partners naar verhouding te verdelen. Na 2024 volgt een herijking van deze taken en kosten.

Beleidsindicatoren (BBV) Gemeenten nemen vanaf 2017 een basisset BBV beleidsindicatoren op in de begroting en het jaarverslag voor inzicht en heldere beeldvorming over de beleidsresultaten van de gemeente, en vergelijking van gemeenten onderling. Via het verplichte dashboard van Waarstaatjegemeente.nl zijn nog meer gegevens beschikbaar. In de onderstaande tabel staan de beleidsindicatoren voor dit programma van onze gemeente vergeleken met Nederland: Indicator

2018

2019

2020

2021

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

Bron

Hernieuwbare elektriciteit in %

159,10

161,80

21,20

KlimaatmonitorRijkswaterstaat

Omschrijving

Hernieuwbare elektriciteit

Omvang huishoudelijk restafval in kg per inwoner

115,00

129,00

CBS - Statistiek Huishoudelijk afval

Omschrijving

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval

120,00

Wat gaat dit kosten? Lasten en Baten

(x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2020

2021

2022

2023

2024

2025

-953

-1.046

-967

-983

-999

Lasten 7O

Gezonde leefstijl

Gemeentelijke basisvoorzieningen (Milieu)omgevingsveiligheid

-6.958

-7.305

-7.059

-7.077

-7.100

-7.044

-2.059

-2.531

-2.135

-1.995

-1.425

-1.452

Subtotaal Lasten

-9.970

-10.883

-10.161

-10.055

-9.524

-9.495

8.401

8.597

8.812

8.737

2.546

5.910

10.948

14.508

8.815

8.740

978

3.625

-1.346

-1.314

-784

-755

Baten 7O

Gezonde leefstijl

Gemeentelijke basisvoorzieningen (Milieu)omgevingsveiligheid

Subtotaal Baten

0.10 0.10

Saldo Lasten en Baten programma 7 Toevoegingen aan reserves (lasten) Onttrekkingen uit reserves (baten)

Programmabegroting 2022

0.10 Saldo Reserves programma 7 Resultaat programma 7

978

3.625

-1.346

-1.314

-784

-755

Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Het programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op de fysieke leefomgeving (toekomstige omgevingsvisie, omgevingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum) en bouwgrondexploitaties.

Wat willen we bereiken in 2022 en verder? Autonome ontwikkelingen Pakket S Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet

Rangorde

Pakket

Minder Intensiever Gelijkwaardig intensief kwaliteitsniveau kwaliteitsniveau kwaliteitsniveau

11 S

Voorgestelde maatregelen pakket 8S Geen voorgestelde maatregelen

4 2022

2023

2024

2025

Totaal voorgestelde maatregelen

Inhoud In de huidige praktijk gaat dit pakket over het voldoen aan de Wet ruimtelijke ordening (onder andere structuurvisie, (actualisatie) bestemmingsplannen, planschade). Daarnaast besteden we ook budget aan de inhuur voor advies op de omgevingsaspecten: archeologie en ecologie. Op deze wijze werken we aan de ruimtelijke kwaliteit van Dronten. Volgens de huidige planning treedt de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking. Deze wet vraagt van gemeenten om te zorgen voor een goede, veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Het begrip “fysieke leefomgeving” dat in de Omgevingswet centraal staat, is veel breder dan het huidige begrip “goede ruimtelijke ordening”. Van de gemeente wordt verwacht dat zij beslissingen over de fysieke leefomgeving integraal afweegt. Participatie is daarbij zeer belangrijk. Dit vraagt van de gemeente een andere manier van werken. Ontwikkelingen Medio 2024 moet een omgevingsvisie zijn vastgesteld. In Dronten wordt de omgevingsvisie onderdeel van de bredere ‘integrale visie op de leefomgeving’ waar ook het sociaal domein in op gaat. Daarmee willen we integraal werken verder stimuleren.

Alle gemeenten hebben bij inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsplan van rechtswege met daarin bijvoorbeeld de huidig, geldende bestemmingsplannen, beheersverordeningen en de bruidsschat (rijksregels die vanaf de Omgevingswet naar gemeenten worden gedecentraliseerd). De gemeente moet vóór 1 januari 2030 voorzien zijn van één definitief omgevingsplan. In het omgevingsplan staan álle regels over de fysieke leefomgeving voor het totale grondgebied van Dronten. We pakken deze enorme klus gebiedsgericht aan en we starten met het opstellen van een omgevingsplan voor het gebied bedrijventerreinen. Programmabegroting 2022

Beleidsdoelen De gemeente Dronten streeft een gezond en vitaal leef- en woonklimaat na. 1. Correcte en tijdige implementatie van de Omgevingswet conform de door u vastgestelde Leidende principes: • Draagkracht samenleving; • Ruimte geven; • Verantwoordelijkheid; • Vernieuwend; • Vertrouwen, 2. Implementatie van de Omgevingswet volgens de vier verbeterdoelen van de wetgever: • Inzichtelijk omgevingsrecht; • Leefomgeving centraal; • Ruimte voor lokaal maatwerk; • Snellere besluitvorming, 3. De Wro is het huidige integrale toetsingskader voor ruimtelijke kwaliteit en ruimtelijke ontwikkelingen; we oefenen nu al zoveel mogelijk met de uitgangspunten en manier van werken die de Omgevingswet van ons vraagt.

Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2022? •

In 2021 zijn we gestart met de werkzaamheden om tot de integrale visie te komen. Deze werkzaamheden worden in 2022 voortgezet. Een belangrijk onderdeel van deze werkzaamheden bestaat uit een participatietraject met inwoners en organisaties. Om te komen tot het omgevingsplan voor de bedrijventerreinen, leggen we eind 2021/begin 2022 een bestuurlijke startnotitie aan u voor. Daarna voeren we de werkzaamheden voor het opstellen van een omgevingsplan verder uit.

•

Om deze activiteiten mogelijk te maken is een incidenteel invoer- en/of transformatieprogrammabudget nodig voor de periode 2022-2024. Voor het ramen van de invoeringskosten is eerder gebruik gemaakt van het door de VNG ontwikkelde “financieel dialoogmodel”. Wij vinden deze berekeningsmethodiek nog steeds een goede leidraad bij het ramen van de kosten voor de komende jaren. Uit dit model blijkt dat de volgende jaren de volgende incidentele middelen moeten worden geraamd: - 2022: € 295.000; - 2023: € 155.000; - 2024: € 35.000. Veel gemeenten in Nederland hebben het geraamde invoeringsbudget inmiddels al overschreden. Daar is in Dronten geen sprake van. Wel is het nodig om deze incidentele middelen beschikbaar te stellen, omdat we anders niet kunnen garanderen dat we tijdig en op de gewenste manier kunnen voldoen aan de eisen die de Omgevingswet van de gemeente vraagt én aan de 'Leidende principes' die u heeft vastgesteld voor de bouw van het stelsel in Dronten.

Pakket T Wonen en bouwen

Rangorde

Pakket

Minder Intensiever Gelijkwaardig intensief kwaliteitsniveau kwaliteitsniveau kwaliteitsniveau

3 T

Voorgestelde maatregelen pakket 8T Geen voorgestelde maatregelen

0 2022

2023

2024

2025

Totaal voorgestelde maatregelen

Programmabegroting 2022

Inhoud Het pakket bestaat uit activiteiten die gericht zijn op de ruimtelijke ontwikkeling/ordening (ontwikkelingsvisie, bestemmingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum), verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie en bouwgrondexploitaties, met als doel een aantrekkelijke woongemeente. Wonen Dit pakket bestaat uit beleidsdoelen en onderwerpen over de ontwikkeling en groei van Dronten als aantrekkelijke woongemeente. Dit vraagt het realiseren van voldoende én passende woningen voor de huidige en ook voor de toekomstige inwoners van Dronten. Daarom worden minimaal 250 woningen per jaar gebouwd. Daarnaast zijn een duurzame woningvoorraad en het verbeteren van de leefbaarheid in wijk en buurten belangrijke doelstellingen. Om bovenstaande te realiseren maken we (prestatie)afspraken met de woningcorporatie en met ontwikkelende marktpartijen, volgen we (markt)ontwikkelingen, zijn we gesprekspartner voor Rijk, provincie en regio, stemmen we af met andere gemeenten, leveren we een bijdrage aan de marketing van Dronten en stimuleren we inwoners om hun woning tijdig levensloopbestendig te maken/ te verduurzamen (bijvoorbeeld door specifieke leningen).

Verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie Het bewust worden bij de inwoners en ondernemers van de energietransitie en klimaatadaptatie; Het verstrekken van Duurzaamheidsleningen om inwoners te stimuleren energiebesparende en/of energieopwekkende maatregelen te treffen; Het opstellen van de Transitievisie warmte die een eerste richting geeft aan de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Bouwen • Bouw en woningtoezicht; • Een gebouw moet voldoen aan bouwtechnische vereisten. Afhankelijk van het type gebouw en de functie van het gebouw moet er aan een aantal aspecten worden voldaan. Voorbeelden zijn de constructieve veiligheid, isolerende aspecten, geluidstechnische aspecten en brandveiligheid; • Bouw- en Woningtoezicht controleert in verschillende fasen (van het bouwontwerp tot de uiteindelijke realisatie) stukken en de concrete uitvoering of het bouwwerk volgens het Bouwbesluit wordt uitgevoerd. Welstand • In het belang van de kwaliteit van de woon-, leef- en werkomgeving is aan de gemeente een zorgplicht toebedeeld. De gemeente heeft de wettelijke taak om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit. Dat betekent een leefomgeving die veilig, gezond en aantrekkelijk is.

Dat is in het belang van de burgers: er is zorg voor hun welzijn (gezond en veilig) en ook voor hun welvaart, omdat een goede omgevingskwaliteit verloedering voorkomt, en daarmee waardeverlies van de afzonderlijke gebouwen; • Een omgevingsvergunning voor het bouwen mag niet verleend worden als het bouwplan in strijd is met 'redelijke eisen van welstand', tenzij het college van B&W gemotiveerd beslissen dat het (om andere redenen) toch mag. In een welstandsnota heeft de gemeenteraad in criteria vastgelegd welke welstandseisen van toepassing zijn op het betreffende gebied. Een onafhankelijke adviseur toetst deze welstandseisen.

Programmabegroting 2022

Omgevingsvergunning • Een omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu veroorzaken (milieuvergunning); • We werken aan een optimale dienstverlening en streven er naar om alle omgevingsvergunningen binnen de wettelijke termijn te beschikken. Voor deze dienst worden leges opgelegd. BAG •

•

De BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) bevat gemeentelijke basisgegevens van alle adressen en gebouwen in een gemeente. Kopieën van al deze gegevens zijn verzameld in een Landelijke Voorziening (BAG LV). Het Kadaster beheert de BAG LV en stelt de gegevens beschikbaar aan organisaties met een publieke taak, instellingen, bedrijven en particulieren; De gemeente is BAG-beheerder en op die manier verantwoordelijk voor de inhoud en ook de kwaliteit van de gegevens.

Bouwgrondexploitatie Een grondexploitatie (soms afgekort tot grex) is een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen. Met de bundeling van de actieve grondexploitaties in de perspectiefnota leggen we verantwoording af bij het vaststellen van de jaarrekening over de wijze waarop (financiële en programmatische) uitvoering wordt gegeven aan het grondbeleid en de doelstelling van de grondexploitatie. Hiervoor is naast het verwachte resultaat van de gezamenlijke grondexploitaties, bepaald welke risico’s op deze complexen (grondexploitaties) worden gelopen. Aan de hand van de stand van de algemene reserve, voorzieningen, claims en de exploitatieresultaten van de gronden in exploitatie wordt de vermogenspositie (aanwezige weerstandsvermogen) bepaald. Het aanwezige en toekomstige vermogen zetten we af tegen het gewenste weerstandsvermogen om zodoende te kunnen bepalen hoe de grondexploitatie ervoor staat. Vastgoed Doel van het vastgoed is het administratief beheren van gronden en opstallen in eigendom van de gemeente Dronten (niet zijnde de maatschappelijke opstallen/gronden en gemeentelijke gebouwen). Landmeten • De meeste werkzaamheden van de landmeter en werkvoorbereider gebeuren op basis van een wettelijke taak. Denk aan de wetten BGT en BAG.

Verder meten we voor het beheer openbare ruimte; • Voor Gebiedsontwikkeling gaat het over het meten van oneigenlijk grondgebruik en het uitzetten van percelen voor aanwijs met Kadaster; • Voor VHV zetten we de bouw uit volgens vergunning; • Verder doen we hoogtemetingen voor de infrastructuur. Ontwikkelingen Wonen • Groei: Dronten heeft een groeiambitie. Het is goed mogelijk dat deze groei versneld wordt. Het woningtekort in Nederland gaat leiden tot meer overloop naar regio’s zoals Flevoland en ook de regio Zwolle. Als uitvloeisel van de motie Koerhuis zal Dronten hierin positie gaan kiezen; • Verandering bevolkingssamenstelling/vergrijzing: Naast een forse toename van het aantal 65+, neemt ook het aandeel 1- en 2-persoonhuishoudens toe. Onze woningvoorraad moet hierop worden aangepast; • Huisvesten bijzondere doelgroepen: een grote opgave (statushouders, arbeidsmigranten, zorgdoelgroepen, studenten enzovoort); Programmabegroting 2022

•

Innovatieve woonconcepten: Industrieel bouwen, Flexwonen, enzovoort vragen om verdere verdieping.

Verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie • Duurzaamheidsleningen: De Duurzaamheidsleningen zullen worden verbreed zodat ook activiteiten/investeringen voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving onder de maatregelen kunnen vallen; • Warmtetransitie: Dit jaar starten we met de Transitievisie Warmte. Deze visie zal in de nabije toekomst worden uitgewerkt in zogenaamde Wijkuitvoeringsplannen. De duurzaamheidsambities toetsen we op vijf thema's: 1. Benutting van beschikbare materialen en producten; 2. Gebruik van hernieuwbare grondstoffen; 3. Minimalisering van milieu-impact; 4. Levensduurverlenging; 5. Toekomstige cycli inbedden. Bouwen • Bouw- en woningtoezicht: Op 1 januari 2022 treedt de Wet kwaliteitsborging bouwen in werking. Dit heeft gevolgen voor de wijze waarom de gemeente het bouwtoezicht uitoefent; • Welstand: Onder de Omgevingswet moeten gemeenten een gemeentelijke adviescommissie instellen voor de omgevingskwaliteit. De bestaande commissies voor ruimtelijke kwaliteit, welstand en monumenten komen niet meer terug; • Omgevingsvergunning: Een van de kerninstrumenten van de komende Omgevingswet is de omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning bestaat al sinds 2010 toen de Wabo in werking trad. Onder de Omgevingswet verandert er toch het nodige.

Zo is de splitsing van de omgevingsvergunning, bouwen in een technische vergunning en een ruimtelijke vergunning een ingrijpende verandering; • BAG: Een belangrijke ontwikkeling waarmee we gestart zijn, is de ontwikkeling van een samenhangende objectenregistratie. Een samenhangende objectenregistratie is één centraal georganiseerde uniforme registratie met daarin basisgegevens over objecten in de fysieke werkelijkheid. Daaronder verstaan we objecten die in het terrein zichtbaar zijn, zoals gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en bomen, terreindelen, aangevuld met enkele (administratieve) objecten als woonplaatsen, gemeentegrenzen en openbare ruimten. Bouwgrondexploitatie Voor de bouwgrondexploitatie zijn geen belangrijke nieuwe ontwikkelingen te verwachten. Vastgoed In 2020 was een onderzoek gestart naar de positie en bijbehorende taken van het vastgoed binnen de organisatie voor al het vastgoed in beheer en eigendom van de gemeente inclusief de maatschappelijke opstallen/gronden en gemeentelijke gebouwen. We verwachten de uitkomst eind 2021. Landmeten De dienstverleningsuitgangspunten die de komende jaren centraal staan zijn het tijdig, duidelijk en vraaggericht verlenen van producten en diensten. De vraag naar juiste en nauwkeurige metingen stijgt.

Om die reden loopt er momenteel een pilot om de aangeleverde revisie te gebruiken van een aannemer in plaats van zelf revisie te meten. Verder zijn inwinningstechnieken altijd in ontwikkeling, denk aan grootschalige inwinning uit beeldmateriaal.

Programmabegroting 2022

Wet kwaliteitsborging De structurele effecten door het vervallen van de vergunningsplicht technische bouwactiviteit gevolgklasse 0 en voor gevolgklasse 1 door verschuiving van het werk naar de private sector zijn nog niet te bepalen, aldus de VNG. Wij stellen voor hier vanuit het voorzichtigheidsprincipe wel een incidenteel nadeel van € 496.000 (47% van de huidige begroting) voor de legesinkomsten op te nemen tijdens de transitieperiode (maximaal tot 2030). Beleidsdoelen 1. Voldoende en passend woningaanbod realiseren voor huidige en toekomstige inwoners; 2. Minimaal 250 woningen per jaar te realiseren volgens het vastgestelde woningbouwprogramma; 3. Inspelen op vergrijzing: ouderen stimuleren door te stromen of hun woning levensloopbestendig te maken; 4. Voldoende en passende huisvesting realiseren voor bijzondere (zorg)doelgroepen. 5. Dronten wil een aantrekkelijke woongemeente zijn voor haar inwoners; 6. Het doel van vergunningverlening is om initiatieven van aanvragers mogelijk te maken, waarbij de belangen van anderen niet onevenredig geschaad mogen worden, in aansluiting bij de waarden van de Visie op Dienstverlening en Dronten op Koers.

Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2022? Verduurzaming woningvoorraad en warmtetransitie • Duurzaamheidsleningen: De Duurzaamheidsleningen worden verbreed, zodat ook activiteiten/investeringen voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving onder de maatregelen kunnen vallen; • Warmtetransitie: Dit jaar starten we met acties voortkomend uit de vastgestelde Transitievisie Nieuwe Warmte. • Energieloket: Ook dit jaar ondersteunen we de Energieloketten in Dronten, Swifterbant en Biddinghuizen.

Nieuw beleid Pakket S Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet Doorontwikkeling programma Omgevingswet De Omgevingswet wordt (naar verwachting) begin 2022 van kracht en heeft als één van de doelstellingen het creëren van een gezonde en veilige leefomgeving. De gemeente is en blijft daarbij een belangrijke adviseur en partner van diverse ketenpartners, initiatiefnemers en burgers. Wij willen graag in een zo vroeg mogelijk stadium bij ontwikkelingen worden betrokken. We zijn bezig met het opstellen van een integrale omgevingsvisie en omgevingsplannen. De samenwerking bij het adviseren over en toezicht houden op een veilige en gezonde leefomgeving wordt ondersteund met nieuwe digitale systemen. De ketentest op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), dat ondersteunt bij de informatie-uitwisseling tussen alle partijen, is helemaal uitgevoerd. Wet kwaliteitsborging In 2022 wordt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht. Deze wet zorgt voor een verschuiving van taken van de overheid naar private partijen bij de beoordeling van bouwaanvragen. Voor niet-complexe bouwwerken (lage risicoklasse) kan de bouwtechnische toets en het toezicht tijdens de bouw door private kwaliteitsborgers worden gedaan. Dit betekent dat een groot deel van de huidige legesopbrengsten aan omgevingsvergunningen komt te vervallen.

Over de afgelopen drie jaren gaat het dan gemiddeld over 47% van de vergunningaanvragen.

Programmabegroting 2022

Decentralisatie bodemtaken Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de gemeente bevoegd gezag voor nieuwe bodemtaken. Een deel van de huidige bodemtaken van de provincies (bodembeschermingstaken) komt naar de gemeenten. Maar onder de Omgevingswet komen er ook nieuwe taken bij (zoals bodembeleid). Hoe de verdeling van de taken tussen de provincie en gemeente er precies uit gaat zien en welke specialistische bodemtaken de gemeente verplicht moet uitbesteden aan de OFGV is nog niet duidelijk. Ook is nog niet bekend hoeveel budget er in verband met deze taakoverdracht overgaat van de provincies naar de gemeenten. Tot slot is ook nog geen definitief besluit genomen over de invoeringsdatum van de Omgevingswet.

2018

2019

2020

2021

Gemeenten 25.000- Bron 50.000 inwoners

% Demografische druk

71,80

72,20

71,70

70,60

78,30

Omschrijving

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

13,50

Omschrijving

Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

Woonlasten 674,00 éénpersoonshuishouden in € Omschrijving

739,00

793,00

8,60

678,00

Basisregistraties adressen en gebouwen bewerking ABF Research

COELO, Groningen

687,00

739,00

793,00

COELO, Groningen

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten

WOZ-waarde woningen x 206,00 € 1.000

Omschrijving

687,00

19,80

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten

Woonlasten 674,00 meerpersoonshuishoudens in € Omschrijving

14,60

CBS Bevolkingsstatistiek

218,00

234,00

280,00

CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken

De gemiddelde WOZ waarde van woningen 2014-2018

Programmabegroting 2022

Wat gaat dit kosten? Lasten en Baten

Rekenin Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting g na wijziging 2020

2021

2022

2023

2024

2025

Fysieke leefomgeving/implementati e Omgevingswet Wonen en bouwen

-1.452

-2.387

-1.332

-1.192

-1.072

-1.037

-5.003

-9.710

-3.822

-3.740

-3.603

-3.574

Subtotaal Lasten

-6.455

-12.096

-5.154

-4.933

-4.675

-4.611

(x € 1.000)

Lasten 8S

Baten 8S

0.10 0.10 0.1 0

Fysieke leefomgeving/implementati e Omgevingswet Wonen en bouwen

245

6.933

8.572

2.959

Subtotaal Baten

6.987

8.816

2.963

532

-3.280

-2.191

-1.970

-1.712

-1.649

-2.579

1.941

-637

-105

-3.278

-2.190

-1.968

-1.710

-1.647

Saldo Lasten en Baten programma 8 Toevoegingen aan reserves (lasten) Onttrekkingen uit reserves (baten) Saldo Reserves programma 8 Resultaat programma 8

Programmabegroting 2022

1.3 Paragrafen Hierna worden diverse onderwerpen uitgewerkt in de zogenoemde paragrafen. Aanvullend op de informatie in de programmabegroting is dit gedetailleerde informatie over een aantal specifieke onderwerpen met beheersmatige aspecten, zoals bijvoorbeeld de lokale heffingen de investeringen in wegen, riolering etc. De onderwerpen in de paragrafen bieden een belangrijk inzicht in de financiële positie van de gemeente conform de vastgestelde beleidsuitgangspunten van deze beheersmatige activiteiten.

Paragraaf lokale heffingen Algemeen Het totale pakket van gemeentelijke heffingen wordt gelegitimeerd door de gemeenteraad vastgestelde belasting- en legesverordeningen en wettelijk vastgestelde tarieven. Voor de hoogte van de tarieven en leges gelden de volgende uitgangspunten: 1. Voortzetten van gemaakte keuzes vanuit het verleden. Voorwaarde is dat de keuzes moeten voldoen aan het wettelijk toegestane; 2. Kostendekkendheid van tarieven en leges; 3. De tarieven en leges, met uitzondering van enkele belastingen, stijgen met 1,8%; 4. Dit geldt uiteraard niet voor tarieven die wettelijk worden vastgelegd of waarbij via besluitvorming een ander afwijkend tarief is afgesproken; 5. De verwerking van de kaders die door de raad zijn aangegeven in de Kadernota 2022. De gemeentebelastingen worden geheven en geïnd door Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus Tricijn (GBLT). Op het aanslagbiljet van GBLT staan de betreffende belastingsoorten. Niet iedereen betaalt alle belastingen. Het maakt verschil of de inwoner eigenaar of gebruiker is van een pand en of dit pand een woning of bedrijf is enzovoort.

Beleidsvoornemens ten aanzien van lokale heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en het overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen wordt onderstaand toegelicht. Het beleid over de lokale lasten is opgenomen in: • Diverse belastingverordeningen; • De nota kwijtscheldingsbeleid.

Kwijtscheldingsbeleid Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding is uitsluitend van toepassing op de riool- en afvalstoffenheffing. Door de aanscherping van het rijksbeleid op het gebied van kwijtschelding voelen de zogenaamde minima het steeds meer in hun portemonnee.

Gerealiseerde inkomsten Lokale heffingen genereren de volgende inkomsten in 2022: Opbrengsten lokale heffingen

Rekening

Begroting na wijziging

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

0.61 & 0.62 Onroerende zaakbelasting

10.192

10.226

10.410

10.919

10.811

7.3 afvalstoffenheffing

4.363

4.828

4.914

(x € 1.000)

Baten

Programmabegroting 2022

7.2 rioolrechten

2.561

2.520

2.565

0.2 burgerzaken

307

383

275

265

389

414

1.349

1.247

764

2.1 kabels en leidingen

174

3.4 (water)toeristenbelasting

662

1.137

1.220

2.270

3.4 forensenbelasting

180

138

140

3.3 marktgelden

7.5 grafrechten

355

398

405

1.2 openbare orde & veiligheid

0.63 parkeerbelasting

0.64 precariobelasting

976

975

0.64 reclamebelasting

138

193

197

21.137

22.212

21.063

22.612

22.736

22.652

8.3 omgevingsvergunningen

Totaal

Belastingbeleid en hoofdlijnen diverse heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en het overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen wordt onderstaand toegelicht.

Onroerende zaakbelasting Bij de Programmabegroting 2022 is gebruik gemaakt van het door de raad vastgestelde tarief 2021 van alle woningen/gebouwen in de gemeente Dronten. Het tarief 2022 is bijgesteld met 1,8% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2022. De waarden 2021 zijn afgezet tegen de OZB-tarieven leidt tot een begrote opbrengst. Op basis van deze gegevens worden de tarieven als volgt: Omschrijving

Percentage 2021

Verhogingen

Percentage 2022

Onroerende-zaakbelasting (OZB) eigenaar woningen

0,1422%

1,80%

0,1448%

Onroerende-zaakbelasting (OZB) eigenaar nietwoningen

0,2545%

1,80%

0,2591%

Onroerende-zaakbelasting (OZB) gebruiker nietwoningen

0,1900%

1,80%

0,1934%

NB: bovenstaande percentages 2021 zijn op basis van de WOZ-waarden peildatum per 1-1-2020. Het effect van de waardeontwikkeling wordt verrekend met het uiteindelijk gehanteerde percentage volgens de verordening 2022.

Afvalstoffenheffing (pakket Q) Voor de berekening van de afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een dekking van 100%. Het tarief 2022 is bijgesteld met 1,8% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2022. Bovenstaand verwerkt te hebben komt het tarief van de afvalstoffenheffing daarmee in 2022 op € 304,16 en is op basis van bestaand beleid (bestaande budgetten) op begrotingsbasis kostendekkend. In onderstaande tabel is geen rekening gehouden met de effecten van het vaststellen van het Grondstoffenbeleidsplan. In het plan is opgenomen dat met ingang van 2022 een gedifferentieerd tarief geldt voor een- en meerpersoonshuishoudens. Op basis van marktontwikkelingen kan het nodig zijn het tarief van de afvalstoffenheffing boventrendmatig te verhogen. Bij de aanbieding van de verordening wordt een voorstel gedaan om het effect van beide elementen op te nemen in de tariefstelling, en Programmabegroting 2022

tariefdifferentiatie toe te passen, om de inzameling van afval kostendekkend te houden voor 2022. In de onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing inzichtelijk gemaakt: Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing

Percentage 2022

€

Kosten taakveld (incl. omslagrente)

4.276.083

Inkomsten taakveld (excl. heffingen)

-785.374

Netto kosten taakveld

3.490.709

Overhead (incl. omslagrente)

85%

915.225

BTW

21%

508.471

Totaal toe te rekenen kosten

1.423.696

Totale kosten

4.914.405

Opbrengst heffingen

4.914.405

Dekkingspercentage

100%

Rioolheffing De rioolheffing wordt vastgesteld in het kader van het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Het tarief 2022 is bijgesteld met 1,8% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2022. Bovenstaand verwerkt te hebben komt het tarief van de rioolheffing daarmee in 2022 op € 139,22 en is daarmee 100% kostendekkend. In de onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van de rioolheffing inzichtelijk gemaakt: Berekening kostendekkendheid Rioolheffing

Percentage 2022

€

Kosten taakveld (incl. omslagrente)

2.152.267

Inkomsten taakveld (excl. heffingen)

Netto kosten taakveld

2.152.267

Overhead (incl. omslagrente)

85%

204.719

BTW

21%

208.149

Totaal toe te rekenen kosten

412.868

Totale kosten

2.565.135

Opbrengst heffingen

2.565.135

Dekkingspercentage

100%

(Water)Toeristenbelasting De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om het beleid ten aanzien van toeristenbelasting flexibel in te vullen middels de verordening toeristenbelasting. Voor de invulling zijn verschillende mogelijkheden. We hebben de tarieven van een aantal gemeenten onderzocht. Het tarief van de omliggende gemeenten varieert van € 1,15 tot € 2,50. Via een databestand van COELO is een selectie gemaakt van 120 gemeenten binnen de provincies Drenthe, Overijssel, Gelderland en Flevoland. Het gemiddelde tarief toeristenbelasting is dan € 1,48. Ook hebben er in een eerder stadium de eerste gesprekken plaatsgevonden met enkele recreatie ondernemers. In het laatste kwartaal van 2021 zal verder onderzocht gaan worden, in afstemming met GBLT of en hoe differentiatie in de tarieven voor de toeristenbelasting kan worden toegepast vanaf 2023.

Programmabegroting 2022

Er kan worden gedacht aan verschillende categorieën om te differentiëren zoals categorie 1: campings, hotels, bungalowparken, vakantiewoningen/B&B’s, havens (watertoeristenbelasting) en festivals als categorie 2. Een voorstel zou kunnen zijn om het basistarief voor categorie 1 te hanteren ad € 1,45 en voor categorie 2 een tarief van € 2,00. Voor 2023 zou dit een bedrag ad € 2.236.600 aan inkomsten opleveren. Dit betekent een verhoging van € 1.000.000 ten opzichte van het jaar 2021. Bij de berekening is rekening gehouden met het aantal bezoekers van het jaar 2019 van de festivals die normaliter jaarlijks terugkeren, zoals Defqon, Lowlands en de Pinksterconferentie. In het eerste kwartaal van 2022 zal een raadsvoorstel volgen zodat dit kan worden meegenomen in het proces richting Kadernota 2023.

Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven over de waarde van de woning/stacaravan. Voor 2022 wordt het tarief trendmatig verhoogd met 1,8%. Afhankelijk van de economische waarde van het object bedraagt de in 2022 te betalen belasting tussen € 146 en € 675. GBLT stuurt deze aanslag als een gebruiker meer dan 90 dagen van het jaar een gemeubileerde woning/caravan ter beschikking heeft en zelf geen hoofdverblijf in Dronten heeft.

Marktgelden Om een plaats op de weekmarkt in te nemen, is een marktvergunning nodig. Hiervoor worden legeskosten in rekening gebracht. Naast deze leges worden marktgelden betaald en deze worden opgelegd door GBLT. In deze Programmabegroting 2022 is voor deze gelden rekening gehouden met een stijging van de tarieven met 1,8%.

Grafrechten Uitgaande van een stabilisatie van de opbrengsten bij gelijkblijvende mate van kostendekkendheid wordt voor de begraafrechten uitgegaan van de trendmatige tariefstijging van 1,8%. Voor 2022 betekent dit het volgende voor de meest voorkomende tarieven: • Begraafrecht wordt € 912; • Begraafplaatsrecht wordt € 1.506; • Grafrecht voor 20 jaar wordt € 993; • Gedenktekenrecht wordt € 377; • Recht aanleg grafkelder € 1.100.

Precario-, reclamebelasting en overige leges en tarieven Vanaf 1 januari 2022 kan geen precariobelasting op nutsleidingen meer worden geheven. Tot 1 januari 2022 gold een overgangsregeling voor de inkomstenderving. In 2017 is hiervoor een bestemmingsreserve ingesteld met een jaarlijkse dotatie van € 100.000 tot 2022. In de Programmabegroting 2021 was de jaarlijkse onttrekking van 2022-2024 begroot om gelijkmatig naar 0 te begroten. De laatste onttrekking voor 2025 is in deze begroting verwerkt. Voor de overige leges en tarieven exclusief reclamebelasting geldt het uitgangspunt van 1,8% loon- en prijscompensatie. Naar verwachting betekent dit dat we voor deze tarieven onder wettelijk voorgeschreven tarieven zullen blijven.

Lokale lastendruk Eén van de uitgangspunten in de gemeente Dronten de laatste jaren is het principe van geen extra lastenverzwaring als gevolg van belastingverhoging voor de burger in de gemeente. Dit is de afgelopen jaren gelukt; de gemeentelijke lastendruk is sinds 2013 op hetzelfde niveau gebleven. Ook voor 2022 kunnen wij stellen dat wij geen extra lasten (buiten de reguliere trendmatige verhogingen voor inflatiecorrectie) bij de burgers neerleggen. Voor 2023 en verder zal een integrale afweging in het kader van Zero Based Begroten mogelijk een lastenverzwaring noodzakelijk maken. Programmabegroting 2022

N.B.: Als wij het over de lastendruk voor de burgers hebben dan spreken wij over de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Dit zijn belastingen die bij iedere huishouding worden geheven. Uitgaande van een woning met een economische waarde van € 234.000 (gemiddelde woning in Dronten) is de lastendruk voor een huishouden als volgt: Lastendruk per huishouden zonder of met eigen woning

2018

2019

Afvalstoffenheffing

219,16*

222,91*

264,36

298,78

304,16**

Rioolheffing

126,78

128,81

131,00

136,76

139,22

Totaal lastendruk zonder eigen woning

345,94

351,72

395,36

435,54

443,38

Afvalstoffenheffing

219,16*

222,91*

264,36

298,78

304,16**

Rioolheffing

126,78

128,81

131,00

136,76

139,22

- Eigenaar woning 2022 (waarde € 234.000)

300,72

305,53

301,38

323,80

338,74

Totaal lastendruk met eigen woning

646,66

657,25

696,74

759,34

782,12

2020

2021

2022

Onroerendezaakbelasting

* eenmalige korting ** tarief kan wijzigen na vaststelling van de verordening in de raad van november 2021

Verder zijn we er bij de berekening van de belastingdruk van uitgegaan dat de eigenaren van onroerende zaken die verhuren de extra tariefsverhoging doorrekenen in de huurprijs zodat de gebruiker van de woning daadwerkelijk betaalt (in de praktijk is dit niet altijd mogelijk).

Programmabegroting 2022

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt de financiële positie van de gemeente beschreven. Ook moeten gemeenten hier een geprognosticeerde balans opnemen en enkele verplichte financiële kengetallen. Of de gemeente in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de 'weerstandscapaciteit'. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan onder andere uit het vrij aanwendbare gedeelte van de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien die in de begroting is opgenomen. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar de gemeente mee wordt geconfronteerd (risicoprofiel), bijvoorbeeld financiële risico’s binnen projecten. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor een gemeente geen maatregelen heeft getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van een gemeente bestaat dus een relatie.

Deze relatie wordt het weerstandsvermogen genoemd (zie ook het artikel van de NVVR).

Beleid De Nota Risicomanagement bevat het beleid omtrent het benodigde weerstandsvermogen, de aanwezige weerstandscapaciteit en de werkwijze omtrent het omgaan met en beheersen van onzekerheden. Voor 2021 staat een actualisatie van deze nota gepland waarin wordt ingegaan op de nieuwste inzichten ten aanzien van risicomanagement. Ook wordt daarbij ingegaan op de verandering ten aanzien van de rechtmatigheidsverklaring, die met ingang van 2022 niet meer door de accountant zal worden afgegeven maar door het college. De risico’s worden halfjaarlijks geactualiseerd bij de begroting en de jaarstukken. Risico’s met een financieel gevolg zijn beoordeeld en opgenomen in de risico-inventarisatie van deze paragraaf. De gemeente Dronten wil met risicomanagement onder andere het volgende bereiken: • Risicobewustzijn bij management en medewerkers; • Risico's en onzekerheden onderkennen bij het streven naar beleidsdoeleinden en maatschappelijke effecten; • Inzicht in risico’s verschaffen en wijze waarop we op deze risico's sturen; • Beheersing van risico’s door bewuste preventieve en reactieve maatregelen; • Behoud van een goede financiële positie. De Paragraaf weerstandsvermogen delen we op in de volgende onderdelen: • Risico-inventarisatie; • Weerstandscapaciteit inclusief relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit; • Kengetallen BBV.

Risico-inventarisatie Een risico is een kans op het optreden van een gebeurtenis met een bepaald (veelal negatief) gevolg. Tot de risico’s behoren alle onzekerheden van materiële betekenis welke mogelijk impact hebben op onze organisatie. Het is van belang om inzicht te verschaffen in de risico’s die de organisatie loopt. Niet financiële risico’s worden onderkend, maar ook zeker de risico’s op het terrein van milieu, Programmabegroting 2022

letsel/veiligheid, imago, organisatorische en juridische aspecten. De geïdentificeerde risico’s zijn in een risicotabel opgenomen om eenduidige vastlegging te borgen. Deze risicotabel wordt jaarlijks geactualiseerd en in de begroting en jaarrekening verwerkt in de paragraaf weerstandsvermogen. De gemeentelijke risico’s zijn in te delen in twee hoofdgroepen: 1. Risico's afkomstig buiten de eigen organisatie, macro-economisch gebonden risico’s (exogene risico’s); 2. Risico's binnen de eigen organisatie, organisatiegebonden risico’s (endogene risico’s). Daarnaast maken we onderscheid in risico's met een structureel gevolg en risico's met een incidenteel gevolg.

Risicokaart In onderstaande risicokaart zijn de risico’s opgenomen, onderverdeeld naar kans en impact, waaruit de risicoscore wordt bepaald op basis van kans-score x impact-score. Het aantal risico’s is in onderstaande tabel vermeld:

IMPACT (in euro's)

Zeer groot (81-100%)

< € 25.000

€ 100.000 € 25.000 tot € 50.000 tot tot € € 49.999 € 99.999 499.999

> € 500.000

Score 1

Score 2

Score 3

Score 4

Score 5

Score 5 Groot (61-80%) Score 4 KANS

Gemiddeld (41-60%) Score 3 Klein (21-40%) Score 2 Zeer klein (1-20%) Score 1

Leeswijzer: het getal 3 rechtsonder op de kaart geeft aan dat er drie risico’s zijn geformuleerd met kans-score 1 en impact-score 5. Deze drie risico’s hebben een risicoscore van 1 x 5 = 5.

Risicotabel met scores en toelichting In onderstaand schema zijn de risico’s inclusief risicoscore vermeld. De gewijzigde risico’s en risico’s met een hoge risicoscore (8 en hoger) worden nader toegelicht: Omschrijving risico's:

Programma Verwachte Verwachte Incidenteel Risicoscore kans impact of structureel

Exogene risico's: SPUK

↑ 90

↑ 570.000

Incidenteel

Structureel

Uitkeringen van het Rijk

↑ 2.000.000

Transities Sociaal Domein

1.000.000

Structureel

Lagere legesopbrengsten omgevingsvergunning (a.g.v. omgevingswet)

65.000

Structureel

Programmabegroting 2022

Leerlingenvervoer

50.000

Structureel

Bijstand zelfstandigen

30.000

Structureel

Bodemsaneringen

500.000

Incidenteel

Structureel

Exploitatietekort Wsw IMpact

↓ 22.000

Renteontwikkelingen

50.000

Structureel

Inkomensdeel Participatiewet

↓ 0.000

Structureel

↓ 0.000

Structureel

Bijdrage aan negatief resultaat grondexploitaties

7.000.000

Incidenteel

Accommodatiebeleid

↓ 50

↓ 500.000

Structureel

Personeel, krapte arbeidsmarkt

300.000

Structureel

Kosten ICT

100.000

Structureel

Procedures subsidies

50.000

Incidenteel

Garantstellingen OFW (WSW)

1.060.000

Incidenteel

Garantstelling HVC

1.050.000

Incidenteel

Aansprakelijkheidsclaim

250.000

Incidenteel

Toereikendheid VZ Afvalstoffenheffing

250.000

Incidenteel

Garantstelling Impact

240.000

Incidenteel

Europese aanbestedingen

150.000

Incidenteel

Overige garantstellingen

110.000

Incidenteel

Personeel (politiek verlof c.q. detachering/terugkeergarantie)

↓ 20

↓ 100.000

Structureel

Gladheidbestrijding

100.000

Incidenteel

Schade vandalisme

30.000

Incidenteel

Minimabeleid

50.000

Structureel

Gebruik accommodaties

50.000

Incidenteel

Re-integratieprocedure personeel

40.000

Incidenteel

Lagere inkomsten begraafplaats

30.000

Structureel

Kosten bestuursdwang Totaal

15.000 15.192.000

Incidenteel

waarvan structureel

4.297.000

Structureel

waarvan incidenteel

10.895.000

Incidenteel

Minder inkomsten uit dividenden Endogene risico's:

Toelichting omvangrijkste risico’s Risico’s Sociaal Domein Het financiële risico Sociaal Domein (SD) is dat de taken niet binnen het vastgestelde financiële scenario kunnen worden uitgevoerd. Sinds de begroting 2020 is sprake van een stevige ambitie voor wat de financiële kaders betreft. We staan voor deze opgave en nemen de afgesproken maatregelen. Desondanks blijft de uitvoering van taken in het SD het karakter houden van een openeinderegeling. Een toe- of afnemende zorgvraag vanuit de samenleving, de praktische haalbaarheid of effectiviteit van bedachte activiteiten en maatregelen en/of de ontwikkelingen van inkomsten maakt dat er te allen tijde een risico is op overschrijding van het budget. Programmabegroting 2022

Het onderliggende Berenschot is in 2018 vastgesteld en financieel verwerkt in de Programmabegroting 2019. Met de vaststelling van de begroting 2019 is gekozen voor scenario 2 uit het rapport van Berenschot om te komen tot een sluitende begroting SD. Scenario 2 houdt de voortzetting en aanscherping van de maatregelen in, 20 maatregelen (uit rapport Berenschot en meegenomen in de aangenomen Strategie SD) die moeten leiden tot een besparing op de kosten. Tijdens het opstellen van deze begroting 2022 vindt een evaluatie SD plaats door Andersson Elffers Felix (AEF). De raad is en wordt meegenomen in de evaluatie en tussentijdse bevindingen door middel van raadsinformatiebrieven en raadsinformatiebijeenkomsten. Risico’s Wmo Toelichting • Het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo neemt toe vanwege de vergrijzing en de aanzuigende werking van het abonnementstarief; • Doordat de tarieven duurder geworden zijn i.v.m. gemaakte CAO-afspraken zal de impact van de aanzuigende werking versterkt worden. Beheersmaatregel Om bovenstaande risico’s te beperken zijn de volgende maatregelen getroffen: • Door de eenduidige toegang en werkwijze werken we integraal, vraag- en resultaatgericht.

Oplossingen zullen meer gevonden worden in het sociaal netwerk en algemene voorzieningen; • De verordening en nadere regels zijn aangepast waardoor inwoners beter inzicht hebben in wat er van hun en de gemeente wordt verwacht. De grenzen van de ondersteuning zijn hierdoor duidelijker voor zowel inwoners als gidsen. • In de aanbesteding Wmo zorg zijn afspraken gemaakt rondom resultaat gericht werken, de insteek hierbij is dat de resultaten houvast bieden en duidelijkheid scheppen rondom de duur van de zorg. Dit houdt in dat de zorg (waar mogelijk) eindig is of wordt afgeschaald. De verbinding met het de algemene voorzieningen door aanbieders wordt veel gestimuleerd door de gemeente. Hoe hoog is het risico dat het risico zich voordoet in 2022 Via de monitor abonnementstarief wordt beoordeeld of sprake is van extra toestroom van cliënten. Risico’s Jeugdwet Toelichting De landelijke ontwikkeling is dat het beroep op jeugdhulp iets lijkt te stabiliseren na een jarenlange toename. In Dronten is dit nog niet zichtbaar. Dit leidt tot een groter financieel risico op het Sociaal Domein (SD). Bij de Jeugdwet is daarnaast ook sprake van het risico dat de uitvoering van beleid niet de tot de gewenste resultaten leidt, vooral door omstandigheden buiten onze invloedssfeer.

Onzekerheden zijn binnen de Jeugdwet: • Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs jeugdzorg zou ingaan per 1 april 2021. Dit is uitgesteld, er is nog geen nieuwe datum bekend. De AMvB gaat gelden voor nieuwe contracten. Bestaande contracten hoeven niet te worden opengebroken; • Het nieuwe kabinet besluit over de structurele middelen voor jeugdhulp; • Er is een wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen in voorbereiding. De essentie daarvan is dat gemeenten met andere gemeenten binnen en buiten haar regio samenwerken om te bewerkstelligen dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te bepalen vormen van jeugdhulp, alsmede kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering, steeds voldoende beschikbaar zijn; • De openeinderegeling van de wet wordt hiermee verder versterkt.

Programmabegroting 2022

Beheersmaatregel bezuinigingsopdracht Om de risico's rond de bezuinigingsopdracht in te perken, doen we het volgende: • Samen met de toegang zijn we actief om de instroom, doorstroom en uitstroom meer in balans te krijgen en in te zetten op de zelfredzaamheid van onze inwoners; • Naast de omgekeerde verordening, hebben we nieuwe nadere regels opgesteld waarbij grenzen gesteld worden aan de reikwijdte van de jeugdhulp in Dronten; • In de nieuwe contractperiode zijn we gestart met een resultaatgerichte aanpak. Op termijn verwachten we ook hier een besparing mee te bereiken; • De verbeteringen in de monitoring zal ons meer informatie opleveren om tijdig te sturen op afwijkingen van de begroting en van de beleidsdoelen. Hoe hoog is het risico dat het risico zich voordoet in 2022 Het risico dat de besparingsopdracht op het onderdeel Jeugdwet in 2021 en 2022 niet wordt gehaald is hoog gezien de beperkte daling van de instroom. Hoewel Dronten een iets lager beroep op jeugdhulp heeft dan het landelijke gemiddelde, heeft dit nog niet voldoende geleid tot de gewenste lagere uitgaven. De beïnvloedbaarheid van de gevolgen van het rijksbeleid is laag, het risico dat de maatregelen leiden tot hogere uitgaven is daarom hoog.

Risico op bijdrage in exploitatietekort werkvoorzieningschap Impact Toelichting Voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) heeft de gemeente Dronten samen met de gemeente Kampen het Werkvoorzieningschap Kampen en Dronten opgericht. Het werkvoorzieningschap heeft Stichting Impact aangewezen als de feitelijke uitvoerder van de Wsw. Daarnaast richt Impact zich o.a. op de brede doelgroep uit de Participatiewet en Wajongers. De deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling dragen naar rato bij aan een eventueel exploitatietekort. Dronten draagt 25% van de tekorten van Impact. Meerjarig (2022-2025) daalt het begrote tekort op de Wsw van € 727.000 in 2022 naar 544.000 in 2025. Het risico op een bijdrage voor Dronten daalt van € 182.000 in 2022 naar € 136.000 in 2025. Daarnaast staat de gemeente vanaf 2011 garant voor geldleningen van Impact bij de BNG. Voor die garantstelling heeft Dronten een 1e hypotheek gevestigd op de bedrijfslocatie van Impact in Dronten. Dit risico is onder garantstellingen opgenomen. Beheersmaatregel • Impact heeft in 2017 een nieuw Ondernemingsplan opgesteld in 2017 voor de jaren 2018 – 2021. In dit plan stelt Impact een scenario ‘Lokaal investeren’ voor. Hierin ligt de koers voor de toekomst waarmee antwoord gegeven wordt op de toegevoegde waarde en de betaalbaarheid.

De gemeenten volgen en beoordelen de ontwikkelingen bij Impact aan de hand van maandrapportages. Het plan loopt nog door in 2022. • In de kadernota 2019 is voorgesteld om voor de meerjarenbegroting Dronten rekening te houden met een jaarlijkse bijdrage in het exploitatietekort van € 160.000 (conform de eindafrekening 2017). Het verschil met de begroting 2022 van Impact (€ 22.000 in 2022) is in de Programmabegroting 2022 als risico opgenomen. Hoe hoog is het risico dat het risico zich voordoet in 2022 Het verschil met de begroting 2022 van Impact van ongeveer € 22.000 is als risico opgenomen.

Programmabegroting 2022

Risico uitkeringen van het Rijk Toelichting De Algemene Uitkering gemeentefonds is afhankelijk van de Rijksuitgaven (samen de trap op en samen de trap af) en van wijzigingen in het verdeelmodel van de Algemene Uitkering. Forse kortingen kunnen leiden tot een meerjarig niet sluitende begroting. Het Rijk gaat de verdeelsystematiek van de Algemene Uitkering herzien. Dit zal naar verwachting tot uiting komen bij de September- of Decembercirculaire 2021. Een wijziging in de verdeelsystematiek valt, naar alle waarschijnlijkheid, nadelig uit voor de gemeente Dronten. Het is ook mogelijk dat het landelijke hoogte van het BTWcompensatiefonds ontoereikend is, en dat er in de nabije toekomst sprake blijkt te zijn van een korting op de Algemene Uitkering als gevolg van een overschrijding in het BTWcompensatiefonds. Tot slot is er nog geen definitieve hoogte bepaald voor de extra middelen Jeugd voor de jaren 2022 en 2023. Ook dit vormt een risico. Beheersmaatregel De geraamde ruimte onder het BCF-plafond is conform de richtlijn van de provincie naar beneden bijgesteld. Verder worden de afspraken tussen de VNG en het Rijk goed gemonitord om tijdig een inschatting te kunnen maken van de onzekerheid met betrekking tot de Algemene Uitkering. Risico minder inkomsten uit dividenden Toelichting De dividenduitkeringen die de gemeente Dronten ontvangt van Vitens en Alliander staan onder druk.

Beide partijen mogen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) slechts beperkt winst maken gezien hun publieke taak en monopolistische positie. Tevens krijgt Alliander te maken met hogere doorberekende tarieven vanuit TenneT. Vitens keert al enige jaren geen dividend meer uit. Beheersmaatregel De lagere dividenden zijn verwerkt in de begroting conform de laatste inzichten. Eventuele nieuwe ontwikkelingen worden gemonitord. Risico grondexploitatie: risico op tekorten voor algemene dienst Toelichting Wanneer tekorten en afwaarderingen in de grondexploitatie niet binnen de algemene reserves van de grondexploitatie kunnen worden opgevangen, dient vanuit de algemene reserve een aanvulling plaats te vinden op de algemene reserve Grondexploitatie. De woningmarkt vertoont herstel. Dit is ook verwerkt in het woningbouwprogramma dat in juni 2016 is vastgesteld (Woonvisie 2016-2021). Bij de uitgifte van de bedrijventerreinen, zien we de effecten van het huidige economisch herstel terug in de verkoop van bedrijfskavels. De gewijzigde voorschriften van de BBV en de daaruit volgende noodzakelijke beheermaatregelen voor complexen met een looptijd langer dan 10 jaar vormen een aanzienlijk risico. Ook de gevolgen van de invoering van de Wet op de Vennootschapsbelasting (VpB) hebben een effect op de geprognosticeerde resultaten.

Met de belastingdienst is in 2019 een Vaststellingsovereenkomst afgesloten waarin de uitgangspunten en methode voor de aangiften VpB zijn opgenomen. Bij het opstellen van de jaarrekening en de perspectiefnota zijn deze effecten financieel verwerkt. In 2017 zijn de regels op tussentijdse winstneming aangepast. Met als uitgangspunt het realisatiebeginsel van de POC-methode (Percentage of completion). Beheersmaatregel Grondexploitaties worden bij de Jaarstukken geactualiseerd en er wordt strak gemonitord op de voortgang en financiële stand van zaken. Indien tussentijds substantiële wijzigingen voordoen, worden deze indien nodig aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming. Woningbouwprognoses worden periodiek Programmabegroting 2022

bijgesteld met als uitgangspunt een woningbouwprogramma van 250 woningen per jaar zoals benoemd in de Woonvisie. In november 2016 is een nieuwe nota grondbeleid aan de raad aangeboden waarin de wijzigingen BBV en VpB zijn verwerkt en zijn door de raad beheersmaatregelen vastgesteld om de risico's af te dekken. De stand van de reserve Grondexploitatie per 11-2021 is nihil. Risico leges omgevingsvergunningen a.g.v. invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging Toelichting Door het in werking treden van de nieuwe Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging per 01-01-2022 verandert er veel. Het principe van legesheffing verandert niet. Ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges verandert niet. Toch zijn er een aantal zaken die wel gaan veranderen, waar u nog een kaderstellend besluit over neemt: • Mogelijk nieuwe activiteiten toestaan om leges over te heffen; • (Mogelijk) minder vergunningplichten, dus meer vergunningvrij; • De ‘knip’: het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke vergunning; • De maximale kostendekkendheid van de gemeentelijke kosten herijken; • Meer integrale vergunningen (meerdere gezagen betrokken); • Planactiviteiten worden minder complex (of juist complexer). Beheersmaatregel Bij de begroting 2022 zijn de laatste inzichten ten aanzien van de minderopbrengsten leges verwerkt als autonome ontwikkeling.

Risico ICT-kosten Toelichting Op het gebied van ICT gaan de ontwikkelingen snel en worden steeds hogere eisen gesteld. Het risico blijft aanwezig dat de komende jaren zowel incidenteel als structureel hogere kosten ICT noodzakelijk zijn. In 2021 is een wereldwijde schaarste aan grondstoffen ontstaan. Voor ICT betekent dit dat de schaarste aan chips en andere grondstoffen de levertijden van ICT-onderdelen verlengt en de stuksprijs van laptops bijna doet verdubbelen. Deze ontwikkeling zal in 2022 naar verwachting leiden tot budgetoverschrijdingen. De precieze impact is op dit moment nog niet bekend. Naast deze financiële risico's speelt bij ICT ook het risico informatieveiligheid. Beheersmaatregel De teammanager IMF (Informatiemanagement en Facilitair) is verantwoordelijk voor beheersing van de ICT en Facilitaire budgetten. Er is een ICT-adviesgroep (de IV-Raad) ingesteld die zich richt op de prioritering van IMF. In 2017 is een nieuw meerjarig informatiebeleidsplan (IBP) vastgesteld voor 2017-2021. In 2021 wordt het IBP vernieuwd en wordt het plan op visieniveau en dus meer op hoofdlijnen opgesteld. Het informatieveiligheidsbeleid 2019-2021 is in 2019 door het college vastgesteld. Hiermee wordt invulling gegeven aan het borgen van informatieveiligheid vanuit de jaarlijkse risicoscan.

Risico krapte op de arbeidsmarkt Toelichting De schaarste van personeel op de arbeidsmarkt neemt toe. Tegelijkertijd vergrijzen wij als organisatie, met verwachte uitstroom in de komende jaren tot gevolg. In bepaalde beroepsgroepen neemt het risico toe dat we geen goed gekwalificeerd personeel kunnen werven of in dienst kunnen houden. Dit kan gevolgen hebben voor de kwaliteit van het werk en verhoging van de werkdruk. Het financiële gevolg heeft betrekking op hogere kosten omdat vacatures niet worden Programmabegroting 2022

ingevuld en er meer (en duurder) moet worden ingehuurd. Dit risico wordt ingeschat op basis van verwachte uitstroom in de komende jaren en een percentage van de functies die als moeilijk invulbaar worden ingeschat. Daarmee komen we op een financieel gevolg van € 300.000. Het gaat om een risico dat afhankelijk van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt een aantal jaren kan voortduren. Beheersmaatregel Er worden traineetrajecten ingezet om hoogopgeleide jongeren binnen te halen. Met betere opleidings- en ontwikkelmogelijkheden willen we medewerkers binden en boeien. Voor zeer lastig in te vullen vacatures kan het nodig zijn om professionele recruiters in te schakelen. Risico SPUK Toelichting Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK). Gemeente Dronten verhuurt de binnensportaccommodaties btw-belast aan Optisport. Optisport exploiteert de sportaccommodaties en ontvangt hiervoor een vergoeding. Het is op dit moment nog niet duidelijk of Optisport als winst beogend wordt aangemerkt voor de omzetbelasting.

Om als winst beogend voor de omzetbelasting te worden aangemerkt moet onder andere een kostprijs dekkende huur voor de accommodaties in rekening worden gebracht. Afhankelijk van de uitkomst van de vraag of Optisport winst beogend is voor de omzetbelasting kan gemeente Dronten wel of niet gebruik maken van de SPUK voor het deel van de binnensport-accommodaties. Als de uitkomst is dat Optisport als winst beogend kan worden aangemerkt, kunnen we geen gebruik maken van de SPUK en zullen de ontvangen subsidiebedragen over 2019, 2020 en 2021 terugbetaald moeten worden. Het totaal terug te betalen bedrag over de jaren 2019 t/m 2021 is dan € 570.000. De regeling heeft een maximum uit te keren bedrag dat naar waarschijnlijkheid volledig is benut, waardoor achteraf geen mogelijkheid meer is om alsnog een bedrag te claimen. Vanwege deze reden heeft gemeente Dronten de SPUK voor de binnensportaccommodaties wel aangevraagd. Mocht de uitkomst zijn dat Optisport niet als winst beogend kan worden aangemerkt, dan is de SPUK terecht aangevraagd maar moet de verrekende en gecompenseerde BTW die drukt op de kosten en de investeringen van de sportaccommodaties vanaf 1-1-2019 terugbetaald worden. Wij verrekenen momenteel de btw op basis van de wet omzetbelasting dan wel compenseren deze op grond van de Wet op het btw-compensatiefonds.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.dronten.nl/api//v1/meetings/991/documents/1819