95096864-c233-4bed-a987-c916a51a2847.pdf
Tekst van het document
De Belastingdienst heeft tot op heden geen uitspraak gedaan over de btw-positie van Optisport. Risico effecten COVID-19 Toelichting De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de continuïteitsveronderstelling van de gemeente Dronten. Echter, als gevolg van de uitbraak van COVID-19 wereldwijd, zijn door de Nederlandse overheid ingrijpende maatregelen genomen om de verspreiding van dit virus onder controle te krijgen. Deze maatregelen en mogelijke maatregelen die nog volgen, hebben naar verwachting belangrijke financiële gevolgen voor instellingen in Nederland. Deze gevolgen zijn op dit moment nog niet te overzien. De door de Nederlandse overheid genomen maatregelen kunnen impact hebben op de ontwikkeling van de opbrengsten en daarmee de ontwikkeling van het resultaat. Ook de financiële positie (liquiditeit en solvabiliteit) kan daardoor onder druk komen te staan. Door de Nederlandse overheid is een breed pakket Programmabegroting 2022
92
aan maatregelen aangekondigd ter ondersteuning van instellingen. Op grond van de financiële positie van de gemeente Dronten per balansdatum van boekjaar 2020, de prognose voor 2022 en de positieve invloed van de ondersteuningsmaatregelen door de overheid die de negatieve financiële gevolgen van de uitbraak van COVID-19 zullen beperken, acht het college een duurzame voortzetting van de activiteiten niet onmogelijk. De begroting is dan ook opgemaakt uitgaande van de veronderstelling van continuïteit.
Weerstandscapaciteit Bij weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt in: • Een incidentele component die als buffer dient voor het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten en van onvoorzienbare externe ontwikkelingen; • Een structurele component die kan worden benut om structurele tegenvallers te compenseren, indien de financiële planning- en controlinstrumenten onvoldoende soelaas bieden om structurele tegenvallers op te lossen. Incidentele componenten De incidentele componenten van het weerstandsvermogen bestaan uit: • De algemene reserve; • De post onvoorzien eenmalig; • De stille reserves. Algemene reserve In de Nota reserves en voorzieningen is als norm vastgelegd dat de gemeentelijke risicobuffer tenminste 10% van de gemeentelijke exploitatie moet bedragen. Met een exploitatiebegroting van € 118,2 miljoen in 2022 moet de buffer dus minimaal € 11,8 miljoen zijn. De algemene reserve is met € 34,1 miljoen (stand 31-12-2020 na vaststelling jaarrekening 2020) dus ruim hoger dan deze norm, ook de prognose van de algemene reserve voor boekjaar 2022 (€ 32,3 miljoen) is ruim boven de buffer. Post onvoorzien eenmalig Jaarlijks wordt binnen de begroting rekening gehouden met een raming voor onvoorziene uitgaven van € 3,50 per inwoner. Dat maakt dat in de begroting een post onvoorzien is opgenomen van € 147.000 (42.000 inwoners) voor incidentele uitgaven.
In het kader van de herijking stellen wij voor € 2,00 per inwoner te begroten vanaf 2023. Stille reserves Stille reserves zijn activa die onder de opbrengstwaarde of tegen nul op de balans zijn gewaardeerd. Dat betekent dat de boekhoudkundige waarde lager is dan de reële waarde. Indien de activa verkoopbaar zijn, is de opbrengst bij eventuele verkoop dan éénmalig vrij inzetbaar. In praktijk zijn deze activa echter vaak niet verkoopbaar. Stille reserves van de gemeente Dronten worden daarom op voorhand niet meegenomen bij het bepalen van de weerstandscapaciteit.
Programmabegroting 2022
93
Tabel incidentele componenten In de volgende tabel is aangegeven wat de weerstandscapaciteit is voor het incidenteel opvangen van exploitatietekorten en onvoorzienbare ontwikkelingen: Incidentele weerstandscapaciteit (algemene dienst)
1-1-2017
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
1-1-2022
Algemene reserves
51.350.381
59.978.836
66.129.271
35.470.749
21.908.884
32.319.000
142.000
142.000
142.000
142.000
147.000
147.000
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Onvoorzien Stille reserves Totaal
51.492.381 60.120.836 66.271.271 35.612.749 22.055.884 32.466.000
Conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader Gemeenten 2020 (Provincie Flevoland) tellen bestemmingsreserves niet mee voor de incidentele weerstandscapaciteit. Structurele componenten Onder de structurele componenten van de weerstandscapaciteit vallen: • De onbenutte belastingcapaciteit; • De post onvoorzien structureel. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit van de gemeente Dronten kan onderverdeeld worden in: • Onroerende Zaakbelastingen (OZB); • Rioolheffingen en afvalstoffenheffing; • Leges en andere heffingen. Onroerende Zaakbelastingen De Onroerende Zaakbelasting is de belangrijkste lokale belasting. Weliswaar gelden geen maximumtarieven en maximumstijgingspercentages, maar dat betekent niet dat de gemeente zo maar de tarieven mag verhogen. Om de onbenutte belastingcapaciteit van Dronten te bepalen wordt de volgende definitie gehanteerd: de onbenutte belastingcapaciteit kan worden gedefinieerd als het bedrag dat nog aan extra inkomsten kan worden gegenereerd voor het geval zich tegenvallers voordoen. Daarbij wordt uitsluitend rekening gehouden met de onroerendezaakbelastingen, aangezien de meeste andere belastingen en heffingen kostendekkend of substantieel van geringe betekenis zijn.
Voor de berekening van de omvang van de onbenutte belastingcapaciteit wordt de ruimte in aanmerking genomen tussen de eigen tarieven en het normtarief voor de zgn. artikel 12-gemeenten van 0,1800% (Meicirculaire 2021), ook wel het redelijk peil genoemd. Omschrijving
geraamde opbrengst 2021
geraamde opbrengst 2022
Redelijk peil 2021
ruimte
OZB
10.226.297 10.410.371
10.592.123
111.278
% stijging
1,80%
* o.b.v. 0,1800%
Rioolheffing en afvalstoffenheffing De rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn heffingen voor het gebruik van de riolering en voor het inzamelen van afval. De wet geeft aan dat de (meerjarige) baten niet hoger mogen zijn dan de (meerjarige) lasten. Het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) 2016 is de basis voor het toekomstig onderhoud aan de riolering. Er is een voorziening Rioolbeheer gevormd om de toekomstige lasten voor het GRP af te dekken. De voorziening Rioolbeheer bedraagt € 20,7 miljoen ultimo Programmabegroting 2022
94
2019. De voorziening is ontstaan door een overdekking op het rioolbeheer in de afgelopen jaren. In het GRP is aangegeven hoe de rioolheffingen zich de komende jaren ontwikkelen. Dit houdt in dat op dit moment geen rekening kan worden gehouden met een onbenutte belastingcapaciteit binnen de rioolheffingen. Voor de afvalstoffenheffing is het uitgangspunt 100% kostendekkendheid van de afvalbeheerkosten, waarbij jaarlijks het overschot of tekort wordt verrekend met de egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. Het saldo van deze egalisatievoorziening wordt weer ingezet om de tarieven (incidenteel) te verlagen of om toekomstige kosten te dekken. De egalisatievoorziening Afvalstoffenheffing is ultimo 2019 uitgeput. Jaarlijks wordt in het najaar de verordening voor het volgende jaar vastgesteld door de raad. Het tarief wordt eventueel verhoogd om op begrotingsbasis kostendekkend te zijn. Mocht blijken dat er in enig jaar een tekort is, dan komt dat ten laste van het saldo van de jaarrekening en toegelicht. Aangezien uitgegaan wordt van maximale kostendekkendheid is geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit in de riool- en afvalstoffenheffing. Leges en andere heffingen Uitgangspunt van de leges en andere heffingen is maximale kostendekkendheid van de kosten. Hier is dus geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit.
Post onvoorzien structureel De post structureel onvoorzien is bedoeld om onvoorziene structurele uitgaven te kunnen afdekken. De gemeente Dronten kent geen structurele stelpost voor onvoorzien. Conclusie Al met al heeft Dronten slechts een geringe structurele weerstandscapaciteit van € 111.000 in de exploitatie. Dit betreft de onbenutte belastingcapaciteit.
Benodigde versus beschikbare weerstandscapaciteit Op basis van de risicoanalyse is het risicoprofiel berekend op € 15,2 miljoen voor alle bekende risico's. Om dat op te vangen, is incidentele weerstandscapaciteit benodigd. Er is € 32,5 miljoen aan incidentele weerstandscapaciteit beschikbaar. Dat is ruim voldoende om de risico’s incidenteel te kunnen opvangen. Dat is ruim voldoende om de risico’s incidenteel te kunnen opvangen . De relatie tussen de risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit, de beschikbare weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen is in de volgende figuur weergegeven:
Risico's
Gewenste weerstandscapaciteit
Programmabegroting 2022
Beschikbare weerstandscapaciteit
95
Weerstandsvermogen
De ratio tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit is een norm voor de mate waarin een gemeente de risico's kan opvangen. Deze ratio wordt "ratio weerstandsvermogen" genoemd. Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen
= Benodigde weerstandscapaciteit
In de volgende tabel is de "ratio weerstandsvermogen" berekend: Ratio weerstandsvermogen
Begroot 2020
Realisatie 2020
Begroot 2021
Begroot 2022
Risicoprofiel (= benodigde weerstandscapaciteit)
11.005.000
15.200.000
12.620.000
15.192.000
Weerstand (= beschikbare weerstandscapaciteit)
52.203.752
34.146.829
21.908.884
32.319.000
4,7
2,2
1,7
2,1
Uitstekend
Uitstekend
Ruim voldoende
Uitstekend
Ratio weerstandsvermogen* Waardering ratio weerstandscapaciteit
* Ratio Weerstandsvermogen = risicoprofiel gedeeld door weerstand in %
Voor de beoordeling van de ratio weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van de waarderingstabel die het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) en de Universiteit Twente samen hebben opgesteld. De ratio weerstandsvermogen komt voor Dronten tussen de 1,4 < x < 2,0 uit. Dat betekent dat de gemeente Dronten over een vermogenspositie beschikt die als ruim voldoende wordt beoordeeld om de financiële risico’s éénmalig af te dekken. Ratio weerstandsvermogen Waardering >2,0
Uitstekend
1,4 < x < 2,0
Ruim voldoende
1,0 < x < 1,4
Voldoende
0,8 < x < 1,0
Matig
0.6 < x < 0,8
Onvoldoende
< 0,6
Ruim Onvoldoende
Algemene conclusie weerstandsvermogen van de gemeente Dronten • Er is een buffer aanwezig voor het opvangen van de financiële gevolgen van éénmalige tegenvallers; • Er is, evenals voorgaande jaren, geen buffer aanwezig voor het opvangen van tegenvallers met structurele financiële gevolgen. Bij structurele risico’s gaan we ervan uit dat binnen 3 jaar maatregelen worden getroffen om de gevolgen binnen de begroting op te vangen.
Programmabegroting 2022
96
Kengetallen Onderstaand treft u de kengetallen aan die wij in het kader van het BBV moeten opnemen. Daarnaast zijn met de provincie in het kader van het Convenant Interbestuurlijk Toezicht (IBT) ook afspraken gemaakt over het opnemen van bepaalde kengetallen in de P&Cdocumenten. Interbestuurlijk toezicht is een wettelijke taak van de provincie waarbij zij toezicht houdt op de taakuitoefening door gemeenten. Het wettelijke uitgangspunt is dat de provincie voor alle beleidsterreinen de toezichthouder op gemeenten is met uitzondering van de terreinen waarop de provincie geen taken heeft. Het specifiek toezicht vormt hierop een uitzondering, waarbij met name het financieel toezicht integraal, op alle gemeentelijke domeinen, van toepassing is. In samenspraak met de provincie is afgesproken dat in de P&C-documenten ten aanzien van het onderdeel financiën ingegaan wordt op de volgende onderdelen: sluitende meerjarenbegroting, weerstandsvermogen, materieel evenwicht (structurele baten zijn in evenwicht met de structurele lasten) en de schuldpositie. Verloop kengetallen Verloop van de kengetallen Begroting 2022
Rekening Begroting Begroting Norm 2020 2021 2022
Meerjaren- Meerjaren- Meerjarenraming raming raming 2023 2024 2025
Netto schuldquote
-/- 13%
-/-6%
-/-8%
A
-/-10%
-/-17%
-/-22%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-/- 18%
-/-2%
-/-12%
A
-/-14%
-/-20%
-/-25%
58%
75%
55%
A
53%
53%
52%
12,0%
-1,2%
1,1%
A
0,5%
1,0%
0,2%
Grondexploitatie
11%
-14%
9%
A
10%
9%
8%
Belastingcapaciteit
90%
88%
96%
A
96%
96%
96%
Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Categorie
Categorie
Categorie
A. Minste risico
B. Gemiddeld risico
C. Meeste risico
Netto schuldquote
< 90%
90% - 130%
> 130%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
< 90%
90% - 130%
> 130%
Solvabiliteitsratio
> 50%
20% - 50%
< 20%
Structurele exploitatieruimte
Begr > 0%
Begr = 0%
Begr < 0%
Grondexploitatie
< 20%
20% - 35%
> 35%
Belastingcapaciteit
< 95%
95% - 105%
> 105%
Signaleringswaarden kengetallen
Netto schuldquote De netto schuldquote geeft de hoogte van de schuld aan ten opzichte van de jaarlijkse omzet, de baten. Als de quote heel hoog is, dan betekent dat er relatief veel schuld is en dat rente en aflossing een belangrijk deel van de inkomsten opslokken. De norm ligt op 80% met een door de VNG geadviseerd maximum van 130%. Dronten heeft netto geen schuld. We zijn dus nog ver af van de grenzen die door de VNG zijn aangegeven. Er is nog een tweede kengetal voor de netto schuldquote die we formeel volgens de BBV ook moeten vermelden. Dit is de netto schuldquote gecorrigeerd min de verstrekte leningen. Solvabiliteitsratio Programmabegroting 2022
97
De solvabiliteitsratio is de verhouding tussen de schulden en het totale vermogen. Solvabiliteit wordt ook vaak in het bedrijfsleven gebruikt. Het geeft aan in hoeverre de organisatie in staat is om schulden ook op langere termijn te voldoen. De structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Het aandeel van de waarde van de grondexploitatie op de totale balanswaarde De grondexploitaties hebben veel invloed op de ontwikkeling van de financiële resultaten. Gemeenten met een relatief grote grondpositie hebben ook een relatief groot financieel risico. Ook hiervoor zijn normen ontwikkeld waarbij de totale boekwaarde van de grondvoorraad bij voorkeur niet groter mag zijn dan 20%. Het advies is om in elk geval niet boven de 35% uit te komen. De belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft aan in hoeverre de woonlasten binnen een gemeente hoger of lager zijn dan de gemiddelde woonlasten. In de paragraaf lokale heffingen is aangegeven dat de woonlasten in 2022 € 782,12 bedragen. We zijn hierbij uitgegaan van een woningwaarde van € 234.000.
Programmabegroting 2022
98
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen zijn de spullen die de gemeente nodig heeft om de diensten en goederen die zij aan haar burgers levert te produceren; grote zaken die vaak veel waarde hebben en meerdere jaren meegaan. De gemeente Dronten heeft ongeveer 1.400 hectare aan openbare ruimte in beheer. Veel activiteiten vinden daarop plaats zoals wonen, werken en recreëren. Daarvoor zijn veel kapitaalgoederen nodig in de vorm van: • Wegenbeheer en verhardingen; • Riolering; • Openbaar groen; • Speelvoorzieningen; • Openbare verlichting; • Bruggen, steigers en vlonders; • Accommodatiebeleid, -beheer, renovatie en vervanging; • Stranden en voorlanden. Van deze kapitaalgoederen is het beleidskader, de financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien en een vertaling van de financiële consequenties in de begroting opgenomen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten.
Beleid Het beleid van Dronten voor het onderhoud van kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in de volgende nota’s: • Beheerplan wegen 2021-2025; • Beheerplan civieltechnische kunstwerken 2017-2021; • Beleidsplan verlichting in de openbare ruimte 2018-2027; • Beheerplan openbare verlichting 2018-2022; • Groenbeleidsplan gemeente Dronten 2017; • Groenbeheerplan Dronten 2020-2024; • Bosbeheerplan Dronten 2020-2024; • Boombeheerplan Dronten 2020-2024; • Beheer- en onderhoudsplan halfverhardingen; • Beheerplan Voorlanden 2021-2025; • Speelruimteplan 2018; • Gemeentelijk Rioleringsplan Dronten 2016 t/m 2021; • Accommodatiebeleidsplan 2015-2020.
Wegenbeheer en verhardingen In 2021 is het beheerplan wegen 2021-2025 vastgesteld. De norm waarop het onderhoud wordt gepleegd is CROW-niveau B voor centra, fiets- en voetpaden. Voor alle overige wegen is dat CROW niveau C. Inspecties vinden jaarlijks plaats (naast de reguliere schouw die meerder keren per jaar plaatsvindt).
Riolering In 2021 zal aan de raad ter goedkeuring een nieuw gemeentelijk rioleringsplan (GRP) worden voorgelegd. Het GRP houdt naast de zorgplicht voor afvalwater tevens een zorgplicht voor hemel- en grondwater in. Voor de zorgplicht afvalwater gaat de hoofdtaak naar gedegen beheer. Voor de zorgplicht hemelwater wordt er ook gekeken naar klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte. In het GRP worden de nieuwe maatregelen beschreven waar de komende jaren (2022 en verder) uitvoering aan wordt gegeven. Het GRP wordt zo opgesteld dat de paragrafen in de toekomst geïntegreerd kunnen worden in de integrale visie op de leefomgeving en de hierbij horende onderliggende documenten. Programmabegroting 2022
99