5fc00a3f-d4eb-4028-8b06-acc81faffe36.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2024
68
Beleidsindicatoren (BBV) Gemeenten nemen vanaf 2017 een basisset BBV beleidsindicatoren op in de begroting en het jaarverslag voor inzicht en heldere beeldvorming over de beleidsresultaten van de gemeente, en vergelijking van gemeenten onderling. Via het verplichte dashboard van Waarstaatjegemeente.nl zijn nog meer gegevens beschikbaar. In de onderstaande tabel staan de beleidsindicatoren voor dit programma van onze gemeente vergeleken met Nederland: Indicator
2020
2021
2022
2023
2024
% Jongeren met delict 1,00 voor rechter
1,00
NB
NB
NB
Gemeenten Bron 25.000-50.000 inwoners 1,00 CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
% Jongeren met jeugdbescherming
1,50
1,50
1,50
NB
NB
1,20
CBS - Jeugd
Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.
% Jongeren met jeugdhulp
10,90
10,30
11,50
NB
NB
13,20
CBS - Jeugd
Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed. Persoonsgebonden budget (PGB) is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente.
% Jongeren met jeugdreclassering
0,20
0,20
0,10
NB
NB
0,30
CBS Beleidsinformatie Jeugd
Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart.
% Kinderen in uitkeringsgezin
4,00
4,00
NB
NB
NB
4,00
Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
% Netto arbeidsparticipatie
72,30
73,00
74,1
NB
NB
72,50
CBS Arbeidsdeelname
1,00
CBS Jeugd
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
% Werkloze jongeren
1,00
1,00
NB
NB
NB
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 64 jaar
653,50
652,10
647,50
NB
NB
706,40
LISA
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.
Aantal cliënten met een maatwarr. Wmo per 10.000 inwoners
620,00
550,00
550,00
NB
NB
686,00
CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
Lopende re303,40 integratievoorzieningen per 10.000 inwoners
210,00
154,1
NB
NB
192,00
CBS Participatiewet
277,70
CBS Participatiewet
Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Personen met een bijstandsuitkering
263,90
319,20
277,90
NB
NB
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
Programmabegroting 2024
69
Eigen beleidsindicatoren themaplannen De doelen en acties voor onderstaande indicatoren, komen uit de Strategie en Themaplannen van het sociaal domein. Bij het opstellen en vaststellen van dit beleid, zijn geen streefwaarden opgenomen. Deze zijn meer in algemene vorm geformuleerd. Het opstellen van streefwaarden gedegen en gebaseerd op gericht beleid moet gebeuren. Omdat deze streefwaarden niet zijn meegenomen in de themaplannen, hebben wij deze voor nu ook niet opgenomen in de programmabegroting van 2024. Voor 2025 komen nieuwe beleidsplannen voor het sociaal domein. In deze beleidsplannen worden ook streefwaarden opgenomen. Deze worden dan verwerkt in de programmabegroting van 2025. Participatie Meer huishoudens met een minimuminkomen zijn in beeld en maken gebruik van voorzieningen Gebruik van de toegankelijkheidsbijdrage (Pas van Dronten) neemt in de periode 2017-2022 toe met 10% (t.o.v. de nulmeting) 2020 2021 2022 2023 Bron Aantal kinderen < 12 jaar
213,00
206,00
212,00
217,00 Intern, gemeente
Aantal kinderen 12-18 jaar
271,00
265,00
175,00
179,00 Intern, gemeente
Aantal Volwassenen
922,00
981,00
908,00
NB Intern, gemeente
1.406,00
1.452,00
1.295,00
NB Intern, gemeente
Totaal aantal personen
Meer inwoners met een uitkering op grond van de Participatiewet hebben betaald werk of doen op een andere wijze mee in de samenleving naar vermogen Aantal inwoners instroom en aantal inwoners uitstroom 2020
2021
2022
2023
Bron
Instroom
174,00
160,00
169,00
171,00 Intern, gemeente
Uitstroom
191,00
204,00
149,00
142,00 Intern, gemeente
Meer jongeren die een uitkering op grond van de Participatiewet ontvangen, stromen uit naar school mits zij leerbaar zijn (afstemmen met Opgroeien en Opvoeden) % jongeren dat uitstroomt naar school 2020 Uitstroom naar school
2021
12,00
2022
7,00
2023
5,00
Bron
5,00 Intern, gemeente
Minder laaggeletterdheid % laaggeletterdheid 15-65 jaar 2020 laaggeletterden
2021
7,00
2022 NB
2023
Bron NB Stichting lezen en schrijven
NB
Statushouders zijn in toenemende mate geïntegreerd Uitstroom aantal statushouders naar werk 2020 Uitgestroomd naar werk
Programmabegroting 2024
2021 NB
16,00
2022
2023 NB
Bron NB Intern, gemeente
70
Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden Er zijn minder overbelaste mantelzorgers % Zwaar belaste mantelzorgers 2020
2021
2022
2023
Bron
% In de leeftijd 19-64 jaar
NB
NB
NB
NB Een Gezonder Flevoland
% In de leeftijd 65+
NB
NB
NB
NB Een Gezonder Flevoland
Het aantal inwoners dat zich eenzaam voelt, neemt af % Inwoners dat zich eenzaam voelt 2020
2021
2022
2023
Bron
Ernstig eenzaam in leeftijd 19-64 jaar
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Ernstig eenzaam in leeftijd 65+
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Matig eenzaam in leeftijd 1964 jaar
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Matig eenzaam in leeftijd 65+
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Zeer ernstig eenzaam in leeftijd 19-64 jaar
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Zeer ernstig eenzaam in leeftijd 65+
NB
NB
NB
NB Gezondheidsmonitor GGD
Inwoners blijven langer zelfstandig wonen Aantal inwoners met WLZ-Zorg Thuis en WLZ Zorg instelling 2020
2021
2022
2023
Bron
Personen die gebruik maken van WLZ Zorg thuis per 10.000 personen
NB
NB
NB
NB Waarstaatjegemeente.nl
Personen die gebruik maken van WLZ-zorg in een instelling per 10.000 personen
NB
NB
NB
NB Waarstaatjegemeente.nl
Inwoners krijgen de hulp die nodig is Aantal inwoners met beschikking maatwerk voorziening Wmo
Aantal inwoners met een maatwerkarrangement per 1.000 huishoudens
2020
2021
2022
2023
106,00
117,00
109,00
Bron NB Waarstaatjegemeente.nl
Meer inwoners die aan informele zorg (vrijwilligers) doen % Vrijwilligers 2020 % Doet vrijwilligerswerk
2021 NB
2022 NB
2023
Bron NB RIVM
NB
Minder inwoners met financiële problemen % Volwassenen heeft enige of grote moeite met rondkomen 2020 Volwassenen
Programmabegroting 2024
2021 NB
17,00
2022
2023 NB
Bron NB Buurtmonitor volwassenen
71
Wat gaat dit kosten? Lasten en Baten
Rekening
Begroting na wijziging
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Leefbaarheid en veiligheid
-41
-62
-62
-62
-62
-62
6M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen 6M4 Inburgering, (arbeids)participatie en integratie van statushouders 6N Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden 6O Gezonde leefstijl
-18.692
-20.175
-18.515
-17.561
-17.532
-17.475
-3.943
-5.030
-4.667
-898
-900
-900
-12.832
-14.937
-14.729
-13.883
-13.505
-13.510
-81
-187
-57
-29
-29
-29
6P
Opgroeien en opvoeden
-14.302
-14.438
-16.282
-15.648
-15.510
-15.376
Subtotaal Lasten
-49.891
-54.829
-54.312
-48.081
-47.538
-47.352
9.989
10.624
10.624
10.624
10.624
10.624
6.511
6.846
5.606
446
446
446
1.139
263
263
410
412
412
20
17
17
17
17
17
Subtotaal Baten
17.660
17.750
16.510
11.497
11.500
11.500
Saldo Lasten en Baten programma 6 0.10 Toevoegingen aan reserves (lasten) 0.10 Onttrekkingen uit reserves (baten) 0.10 Saldo Reserves programma 6 Resultaat programma 6
-32.231
-37.079
-37.802
-36.584
-36.039
-35.852
-1.101
-
-
-
-
-
-52
1.744
700
-
-
-
-1.154
1.744
700
-
-
-
-33.385
-35.335
-37.102
-36.584
-36.039
-35.852
(x € 1.000)
Lasten 6L
Baten 6M3 Arbeidsparticipatie en minima ondersteunende regelingen 6M4 Inburgering, (arbeids)participatie en integratie van statushouders 6N Zelfredzaamheid en eigen mogelijkheden 6P Opgroeien en opvoeden
Programmabegroting 2024
72
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Dit programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op Centra Jeugd en Gezin (exclusief jeugdmaatwerkdeel Wmo, dat hoort bij programma 6), gezondheidszorg, milieu, integrale handhaving en vergunningverlening, afvalverzameling en reiniging, water en riolering en ook de gemeentelijke begraafplaats.
Wat willen we bereiken in 2024 en verder? Autonome ontwikkelingen Pakket O Gezonde leefstijl Inhoud Op basis van de huidige programmastructuur is de GGD voor Flevoland onderdeel van pakket O in programma 7. De overige taken uit pakket O staan in programma 5. Inhoudelijk verwijzen wij u daarom graag door naar programma 5.
Pakket Q Gemeentelijke basisvoorzieningen Inhoud Het pakket gemeentelijke basisvoorzieningen bestaat uit de zorg voor de riolering, de vuilophaal, -verwerking en -afvoer en de exploitatie van de begraafplaats. Het gaat om wettelijke taken die door een gemeente uitgevoerd moeten worden. Het Gemeentelijke RioleringsPlan geeft inhoudelijke, financiële en programmatische sturing aan het rioleringsbeheer in de gemeente. Goed functionerende riolering is uit oogpunt van volksgezondheid, bewoonbaarheid en milieubescherming één van de kerntaken van de gemeente. Het gaat daarbij om meer dan alleen de riolering zelf, namelijk om de wettelijke gemeentelijke watertaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze watertaken vergen veel financiële middelen en verdienen daarom een zorgvuldige benadering. Daarnaast zijn er klimaat adaptieve maatregelen voor wateroverlast te nemen welke deels bekostigd worden middels het Gemeentelijk RioleringsPlan 2022-2028. In dit Gemeentelijk RioleringsPlan zijn de maatregelen voor de planperiode aangegeven. De vuilophaal, -verwerking en -afvoer gaat over het ophalen en verwerken van het huishoudelijk afval en het exploiteren van de milieustraat. Met deze beide thema’s streven we een schone, milieuveilige en gezonde leefomgeving na. Door een heffing brengen we beide in rekening bij de inwoners.
Groei van areaal (woningbouw) betekent ook een toename van exploitatiekosten. De exploitatie van de begraafplaats gaat over het hebben en onderhouden van een algemene begraafplaats voor alle inwoners. Dit betreft het verzorgen van begrafenissen, het ruimen van graven en het beheren en onderhouden van de begraafplaats. Ontwikkelingen In de komende jaren wordt het opvangen van piekbuien een steeds groter aandachtspunt bij de riolering. De weersomstandigheden worden extremer. Daarom adviseren we de opvang en afvoer van hemelwater daarop aan te passen. Daarnaast komt de vervanging van rioolstelsels aan de orde omdat Dronten ouder wordt. Hiervoor is een voorziening beschikbaar.
Programmabegroting 2024
73
De wereld van afval is volop in beweging. Op wereldschaal zijn er vele ontwikkelingen die elkaar in snel tempo opvolgen. Afval wordt steeds meer een grondstof en de acceptatiecriteria van de kwaliteit van grondstoffen worden steeds strenger. Landelijk zijn hierover duidelijke ambities geformuleerd en via het Grondstoffenbeleidsplan 2021 2025 geven we hier voor de gemeente Dronten al invulling aan. Op Europees niveau zijn nieuwe doelstellingen geformuleerd, zo zal er vanaf 2025 een CO2-heffing worden geheven op het fossiele deel van restafval en komt de focus nog meer te liggen op daadwerkelijke recycling in de hele afvalketen. Het mobiele netwerk 2G wordt de komende jaren uitgefaseerd, dit heeft mogelijk grote (financiële) gevolgen voor de zakelijke markt. Deze vorm van datacommunicatie wordt ook toegepast op onze ondergrondse containers en zal vervangen moeten worden. Begraven, cremeren en de recente ontwikkeling van resomeren is van alle tijden en zal altijd blijven. De vraag naar nieuwe vormen van het verwerken en plaatsen van stoffelijke resten op de begraafplaats neemt de laatste jaren toe. Dit ontwikkelt zich de komende jaren verder door. Beleidsdoelen 1. We streven naar een optimaal niveau van de basisvoorzieningen tegen een zo laag mogelijke lokale lastendruk voor afval en riolering; 2.
De beleidsdoelen voor de afval-, hemel-, grond- en oppervlaktewater zijn beschreven in het GRP Dronten 2022-2028; 3. We spelen in op het voorkomen van wateroverlast (onderdeel van klimaatadaptie); 4. We streven naar een groene nette rustgevende begraafplaats waar nabestaanden hun dierbaren op waardige wijze kunnen herdenken.
Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2024? Fresh-Station (structureel € 10.000) Het leveren van maatwerkoplossingen, zodat bewoners van appartementen biologisch afbreekbaar afval kunnen scheiden wat bijdraagt een duurzamere wereld en het verminderen van restafval. Ondergrondse containers en mini-containers (€ 10.000 structureel en jaarlijkse investering zie VVI- bijlage) Het leveren van voorzieningen voor de inzameling van huishoudelijk afval. De jaarlijkse investeringskosten bedragen € 135.500 en de jaarlijkse beheerkosten (exclusief structurele kapitaallasten) bedragen € 10.000. Roll-over (eenmalige investering zie VVI - bijlage) Het verdichten van volumineus afval, waardoor er minder transportbewegingen nodig zijn op de milieustraat en een bijdrage wordt geleverd aan een duurzame samenleving en excellente dienstverlening/bedrijfsvoering. Eenmalige investering van € 60.000. Hier zullen structurele kapitaallasten uit voortvloeien. Digitale vrachtbrieven (€ 10.000 incidenteel en € 5.000 structureel) Het vervangen van papieren vrachtbrieven door digitale vrachtbrieven, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan een duurzame samenleving en excellente bedrijfsvoering. Eenmalige investering van € 10.000 en jaarlijkse licentiekosten van € 5.000.
Programmabegroting 2024
74
Traineeship circulaire economie Het begeleiden van jong afgestudeerden om zich te ontwikkelen tot professionals in afval- en grondstoffenbranche en die een bijdrage gaan leveren aan een duurzame en circulaire toekomst. Een traineeship van 3 x 8 maanden binnen de gemeente Dronten bij het team Afval & Reiniging.
Pakket R (Milieu)omgevingsveiligheid Inhoud De OFGV is een regionale uitvoeringsorganisatie rond het milieu. Dit geldt voor groene wetten, geluid, bodemsanering, luchtvaart, vuurwerk, toezicht op zwemwater, Wabo en het omgevingsrecht. De OFGV voert taken uit voor de gemeente Dronten. Met het Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleidsplan werken we via verschillende maatregelen aan de bewustwording van inwoners, ondersteuning van energieloketten in de dorpen, stimulering van energiesamenwerkingsverbanden, verstrekken van duurzaamheidsleningen, ondersteunen van innovaties voor de energietransitie en klimaatadaptatie. De Transitievisie Nieuwe Warmte (aardgas loze wijken per 2050) is begin februari 2021 vastgesteld. Het Uitvoeringsprogramma Nieuwe Warmte is inmiddels vastgesteld en wordt ter hand genomen. Ontwikkelingen Met de komst van de Omgevingswet wordt de wet- en regelgeving, inrichting en gebruik van de fysieke leefomgeving samengebracht met de milieuregels (bodem, geluid en omgevingsveiligheid). Onder de Omgevingswet wordt externe veiligheid gemoderniseerd, dit staat beschreven in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Externe veiligheid (EV) is een aspect van milieu en wordt ingepast in het omgevingsbeleid met de vraag waar we milieubelastende activiteiten willen toestaan en op welke locaties vinden we welke risico's toelaatbaar.
Deze resultaten bundelen we uiteindelijk in het Register Externe Veiligheid. Landelijke ontwikkelingen met betrekking tot het Interbestuurlijk Programma versterking VTH-stelsel kunnen invloed hebben op de uitvoering van de taken van de OFGV en daarmee op Dronten. Daarin is een robuuste omgevingsdienst en financiering een van de pijlers uit het Interbestuurlijk Programma. Vanuit het Rijk worden robuustheidscriteria ‘s opgelegd aan omgevingsdiensten. Verwacht wordt dat de OFGV niet robuust genoeg is. Het gevolg hiervan is dat de OFGV samen met de partners zal bekijken wat de benodigdheden zijn om een robuuste omgevingsdienst te worden. In Q4 verwacht de OFGV helderheid te verschaffen in de financiële gevolgen van deze ontwikkelingen voor Dronten. Deze ontwikkelingen blijven we op de voet volgen. Vanuit Klimaat en Energie-ontwikkelingen worden windplannen en zonneprojecten aangelegd. Nieuwe zonneprojecten zijn onder andere RWS A6 en Prorail. Maar de grootste ontwikkeling is het (mede) uitvoering geven aan het aardgas loos maken (conform Klimaatakkoord) van alle woningen in Dronten. Voor 2024 staat naast bewustwording ons een grote meerjarige duurzaamheids opgave te wachten. Voor de uitvoering van het klimaatakkoord ontvangen wij van het Rijk meerdere meerjarige Specifieke Uitkeringen (SPUK).
Voor de aanpak energiearmoede € 1.028.891 (energierekening te verlagen of het energiegebruik in de woning te verminderen). Voor extra capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid € 2.357.346 en voor verduurzaming slecht geïsoleerde woningen in het kader van het Nationaal isolatieprogramma € 320.959
Programmabegroting 2024
75
Beleidsdoelen 1. We geven de energietransitie van energieopwekking en/of energiegebruik vorm via burgerparticipatie; 2. We streven naar een betere balans tussen doelstellingen voor duurzame energie, economisch rendement, landschappelijke kwaliteit en maatschappelijk draagvlak; 3. Naast wind zetten we in op andere vormen van duurzame energieopwekking en energiebesparing; 4. We willen inspelen op de klimaatadaptatie; 5. Bij aanschaf van producten houden we rekening met de principes van de circulaire economie.
Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2024? De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma Transitievisie Nieuwe Warmte uitrollen; De klimaat adaptieve maatregelen vervolgen; Het bijdragen aan het RES 2.0 proces in de regio Flevoland. In een RES (Regionale Energiestrategie) staat hoe Flevoland van fossiele energie overstapt op duurzame elektriciteit en duurzame warmte. De samenwerkende overheden gaan nu alle informatie verzamelen om de zoekgebieden voor windturbines en zonnevelden in de RES 2.0 te kunnen bepalen. Voordat de regio besluit worden eerst de milieugevolgen onderzocht in een milieueffectrapport; Het uitvoering geven van de 2e tranche Structuurvisie Zon-Flevoland; Invulling geven aan het VTH-beleidskader op de fysieke leefomgeving; Duidelijkheid krijgen over de financiering van de bodemtaken en omgevingsveiligheidstaken bij de OFGV. Pilot Regionaal Schakelpunt Bodem (RSP) (€ 10.000 in 2023 en € 12.500 in 2024) In het kader van de taakverschuiving bodem van provincie naar gemeenten zal deze pilot leiden tot een monitoring op omvang en dekking van de wettelijke bodemtaken.
Nieuw beleid Voor het heffen van milieuleges wordt in de Model Verordening Leges gebruik gemaakt van milieubelastende activiteiten (mba). Wat de reikwijdte, aannames en tarifering van deze mba's betreft zijn we in gesprek met de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek en Platform Flevoland. De resultaten van deze gesprekken zullen geïntegreerd worden in de Legesverordening 2024 en aan u voorgelegd worden in Q4.
Beleidsindicatoren (BBV) Gemeenten nemen vanaf 2017 een basisset BBV beleidsindicatoren op in de begroting en het jaarverslag voor inzicht en heldere beeldvorming over de beleidsresultaten van de gemeente, en vergelijking van gemeenten onderling. Via het verplichte dashboard van Waarstaatjegemeente.nl zijn nog meer gegevens beschikbaar. In de onderstaande tabel staan de beleidsindicatoren voor dit programma van onze gemeente vergeleken met Nederland: Indicator
2020
2021
2022
2023
2024
Hernieuwbare elektriciteit in %
161,80
170,40
NB
NB
NB
Omschrijving
Omvang 120,00 huishoudelijk restafval in kg per inwoner
Gemeenten 25.000- Bron 50.000 inwoners (2021) 33,2 KlimaatmonitorRijkswaterstaat
Hernieuwbare elektriciteit
136,00
Omschrijving
Programmabegroting 2024
NB
NB
NB
129,00
CBS - Statistiek Huishoudelijk afval
Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
76
Wat gaat dit kosten? Lasten en Baten
Rekening
Begroting na wijziging
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
(x € 1.000)
Lasten 7O
Gezonde leefstijl
-1.032
-1.221
-1.273
-1.185
-1.211
-1.237
7Q
Gemeentelijke basisvoorzieningen
-7.996
-9.288
-8.895
-8.569
-8.630
-8.598
7R
(Milieu)omgevingsveiligheid
-1.733
-2.475
-1.766
-1.482
-1.513
-1.559
-10.762
-12.984
-11.934
-11.235
-11.354
-11.395
-
30
-
-
-
-
Subtotaal Lasten Baten 7O
Gezonde leefstijl
7Q
Gemeentelijke basisvoorzieningen
9.791
10.521
11.022
11.019
11.056
11.056
7R
(Milieu)omgevingsveiligheid
-364
349
337
4
4
4
9.427
10.900
11.358
11.022
11.060
11.060
Saldo Lasten en Baten programma 7 0.10 Toevoegingen aan reserves (lasten) 0.10 Onttrekkingen uit reserves (baten) 0.10 Saldo Reserves programma 7
-1.334
-2.084
-575
-213
-294
-335
-137
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-137
-
-
-
-
-
Resultaat programma 7
-1.472
-2.084
-575
-213
-294
-335
Subtotaal Baten
Programmabegroting 2024
77
Programma 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Het programma bestaat uit activiteiten die gericht zijn op de fysieke leefomgeving (toekomstige omgevingsvisie, omgevingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum) en bouwgrondexploitaties.
Wat willen we bereiken in 2024 en verder? Autonome ontwikkelingen Pakket S Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet Inhoud In de huidige praktijk gaat dit pakket over het voldoen aan de Wet ruimtelijke ordening (onder andere structuurvisie, actualisatie bestemmingsplannen, planschade). Daarnaast besteden we ook budget aan de inhuur voor advies op de omgevingsaspecten: archeologie en ecologie. Op deze wijze werken we aan de ruimtelijke kwaliteit van Dronten. De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Naast de inwerkingtreding van de Omgevingswet treedt ook de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. De Omgevingswet vraagt, met het oog op duurzame ontwikkeling, gericht op onderlinge samenhang van gemeenten a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke functies. Van de gemeente wordt verwacht dat zij beslissingen over de fysieke leefomgeving integraal afweegt. Participatie is daarbij zeer belangrijk. Dit vraagt van de gemeente een andere manier van werken. Ontwikkelingen De Omgevingswet (Ow) bundelt wet- en regelgeving van 26 bestaande wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. De wet streeft vier verbeterdoelen na: 1. Het omgevingsrecht moet inzichtelijker worden; 2.
De leefomgeving staat centraal; 3. Er is meer ruimte voor lokaal maatwerk; 4. Besluitvorming moet sneller en beter (integrale afwegingen maken). De Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb) streeft drie doelen na: 1. Verbeterde (borging van de) bouwkwaliteit; 2. Verbeterde positie van de consument; 3. Stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. De Ow en de Wkb vragen niet alleen een juridische en een technische verandering, maar vooral ook een verandering in de manier waarop we werken, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Uiteindelijk willen we in Dronten bijdragen aan het geluk van onze inwoners door Dronten steeds een beetje mooier te maken en onze dienstverlening naar het excellente niveau te brengen. Het uitvoeren van de Ow en Wkb zoals deze bedoeld is door de wetgever, is daarin een belangrijke bouwsteen. Om een zo goed mogelijk landelijk beeld te krijgen van de financiële consequenties voor de Ow en Wkb nemen we deel aan de Landelijke Financiële Monitor Ow en Wkb.
Programmabegroting 2024
78
Beleidsdoelen De gemeente Dronten streeft een gezond en vitaal leef- en woonklimaat na. 1. Correcte en tijdige implementatie van de Omgevingswet conform de door u vastgestelde Leidende principes: Draagkracht samenleving; Ruimte geven; Verantwoordelijkheid; Vernieuwend; Vertrouwen, 2. Implementatie van de Omgevingswet volgens de vier verbeterdoelen van de wetgever: Inzichtelijk omgevingsrecht; Leefomgeving centraal; Ruimte voor lokaal maatwerk; Snellere besluitvorming, 3. De Wro is het huidige integrale toetsingskader voor ruimtelijke kwaliteit en ruimtelijke ontwikkelingen; we oefenen nu al zoveel mogelijk met de uitgangspunten en manier van werken die de Omgevingswet van ons vraagt.
Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2024? Implementatie Omgevingswet (€ 184.944 in 2024 en € 70.000 2025-2027) Het doel van de implementatiefase Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging Bouwen (wkb) is om alle acties uit te voeren die nodig zijn om te komen tot een operationeel werkend Ow- en Wkb-stelsel zodat de inwerkingtreding van de Ow en Wkb per 1/1/2024 soepel verloopt. Belangrijke (begrotings)onderwerpen zijn: technologie, Wkb, voortraject, wijzigingen op milieugebied, participatie, beleidsinhoudelijke sporen, excellente dienstverlening en compensatie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het LEFprincipe: Leren, Experimenteren, Funderen. Bij alle acties die worden gepland en uitgevoerd wordt gewerkt vanuit de mindset die de Omgevingswet van ons vraagt. Vergunningscheck DSO-LV (€ 100.000 incidenteel) Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt, ontstaat er een situatie waarin onze klanten via een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO-LV) informatie krijgen en een vragenproces kunnen doorlopen om te bepalen wat er voor een activiteit nodig is. Het probleem bij de start is dat die vragenbomen de klant niet helpt. De testen daarover bij onder andere de gemeenten Den Haag en Heusden tonen dit aan.
Oorzaak zit hem in diverse aspecten, maar onder andere in het feit dat de Toepasbare regels die het Rijk beschikbaar stelt, pas door de gemeente Dronten aangepast kunnen worden na inwerkingtreding van de wet. Die situatie past niet bij de excellente dienstverlening die de gemeente Dronten voorstaat. Om te voorkomen dat de klant verkeerd geïnformeerd wordt, een illegale actie start, een onnodige aanvraag indient of zich geïrriteerd meldt bij de gemeente, is een tijdelijke extra actie noodzakelijk. Klanten worden dan geholpen om tot een juiste verkenning of aanvraag te komen. Daarvoor is tijdelijk extra inzet vereist. Ondertussen werken we door aan de integratie en duidelijkheid van de Toepasbare Regels om dit probleem, voor de meest voorkomende aanvragen, structureel op te lossen.
Programmabegroting 2024
79
De Toekomstvisie Op 21 januari 2021 heeft de raad het besluit genomen om een integrale visie (die ook dient als omgevingsvisie) op te stellen en daarbij het participatieniveau ‘coproductie’ te hanteren. In vervolg op het raadsbesluit ‘Richting aan de groei’ heeft het college het participatieproces voor de Toekomstvisie (voorheen: integrale visie) verder uitgewerkt in een uitvoeringsnotitie (d.d. 10 juli 2023). De Toekomstvisie bestaat feitelijk uit twee delen: de Toekomstvisie 2050 die de beoogde maatschappelijke effecten en ambities formuleert (hoe willen we samenleven, werken en wonen in 2050). En de Samenlevings- en Omgevingsvisie waarin we de hoofdlijnen van de strategie voor het te voeren beleid formuleren. Dit tweede deel dient ook invulling te geven aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Eerste halfjaar 2024 gaat het te formeren Dronter Toekomstberaad (geworven, gelote burgers) in samenwerking met werkateliers (experts, maatschappelijk middenveld) in een aantal bijeenkomsten een advies formuleren aan de raad. Daarin zal staan welke maatschappelijke effecten en ambities zij graag opgenomen zien in de Toekomstvisie. In de tweede helft van 2024 zal de Toekomstvisie ter besluitvorming in de raad komen. Na de zomer 2024 starten we met het doorvertalen naar de Samenlevings- & Omgevingsvisie.
De concrete aanpak daarvoor zullen we eerste helft 2024 bespreken met de raad. De wettelijke procedures voor de ontwerp-Samenlevings- & Omgevingsvisie zijn voorzien 1e helft 2025. Vaststelling door de raad is voorzien najaar 2025.
Pakket T Wonen en bouwen Inhoud Het pakket bestaat uit activiteiten die gericht zijn op de ruimtelijke ontwikkeling/ordening (ontwikkelingsvisie, bestemmingsplannen, welstandstoezicht en handhaving), volkshuisvesting (woningbouw nieuw en bestaand, woonwagencentrum), verduurzaming woningvoorraad en warmte transitie en bouwgrondexploitaties, met als doel een aantrekkelijke woongemeente. Ontwikkelingen Verdere uitwerking Woonperspectief (€ 75.000 incidenteel) Eind 2023 wordt een voorstel voorgelegd om het Woonperspectief Dronten vast te stellen. In 2024 vindt, samen met stakeholders de verdere uitwerking plaats in doelen, strategieën en maatregelen. Het Woonperspectief gaat over de vraag waar Dronten nu staat en waar zij naar toe wil bewegen als het gaat om wonen. Daarvoor moeten keuzes gemaakt worden: Welke woonwaarden van nu moeten behouden worden en welke nieuwe woonwaarden gaan worden nagestreefd? Het Woonperspectief wordt het lange termijn handelingskader voor de periode tussen vandaag en 2050. En daarmee ook disciplinerend voor de manier waarop Dronten de woningbouwopgave vorm en inhoud geeft. Zie verder toelichting paragraaf grondbeleid. Woningmarkt Momenteel zien we een kanteling op de woningmarkt.
Door de stijgende hypotheekrente, hoge energielasten, en hoge bouwkosten (nieuwbouw) zijn we van een situatie met veel vraag, forse prijsstijgingen en overbiedingen terecht gekomen in een markt met dalende prijzen en een voorzichtige consument. Potentiële kopers nemen een afwachtende houding aan, waarbij eerst de oude woning verkocht wordt voordat er een nieuwe woning wordt gekocht. Woningmarktdeskundigen denken dat er niet zozeer sprake is van vraaguitval, maar van vraaguitstel en dat de markt tijd nodig heeft om zich aan te passen aan deze nieuwe werkelijkheid. Ook in de nieuwbouw neemt de verkoopbaarheid af, met name in de hogere prijsklassen. Het risico dat projecten het vereiste verkooppercentage niet halen, en daardoor niet tot Programmabegroting 2024
80
uitvoering komen, neemt daarmee toe. Daardoor is een 'dip' in de bouwproductie niet uit te sluiten. Het is van belang een dergelijke 'dip' zo kort mogelijk te laten zijn en zo veel mogelijk continuïteit in de bouwstroom te houden. Dat vraagt maatwerk per project: met de marktpartijen bespreken we de mogelijkheden. Daarbij zoeken we, ook vanuit de regionale Woondeals en de daarvoor ingerichte Versnellingstafels, de samenwerking met Rijk en Provincie. En waar mogelijk maken we gebruiken van stimuleringsregelingen van uit andere overheden. Zie verder ook paragraaf grondbeleid. Voor het verloop van de leges verwijzen we u naar de paragraaf lokale heffingen. Beleidsdoelen 1. Voldoende en passend woningaanbod realiseren voor huidige en toekomstige inwoners; 2. Minimaal 300 woningen per jaar te realiseren; 3. Inspelen op vergrijzing: ouderen stimuleren door te stromen of hun woning levensloopbestendig te maken; 4. Voldoende en passende huisvesting realiseren voor bijzondere (zorg)doelgroepen. 5. Dronten wil een aantrekkelijke woongemeente zijn voor haar inwoners; 6. Het doel van vergunningverlening is om initiatieven van aanvragers mogelijk te maken, waarbij de belangen van anderen niet onevenredig geschaad mogen worden, in aansluiting bij de waarden van de Visie op Dienstverlening en Dronten op Koers.
Welke activiteiten gaan we specifiek oppakken in 2024? Aanbesteding Beeldmateriaal (Luchtfotografie) Wat te bereiken Aanschaffen van extra Beeldmateriaal. Hoe te bereiken Europese aanbesteding starten waarbij voor de totale financiering € 60.000 extra benodigd is. Van deze € 60.000 is € 20.000 binnen de bestaande begroting gedekt. Toelichting Vanuit wettelijke ontwikkelingen (Omgevingswet, dienstverlening) en gelet op efficiency is het voorstel om andere bronnen en modernere vormen van beeldmateriaal toe te passen. De organisatie gaat hiermee de kwaliteit van de basisregistraties BGT/BOR/BAG verhogen op basis van het beschikbare beeldmateriaal. Ook kan vanuit kantoor de feitelijke situatie in het veld worden beoordeeld. Voorbeelden hiervan zijn het uitvoeren van weginspecties, lokalisering van groenobjecten langs openbaar toegankelijke wegen/fietspaden/voetpaden. Ook kunnen verbouwingen (carports/dakkapellen etc.) aan de voorzijde en naast woningen geïnspecteerd worden. Wonen en bouwen Realisatie van circa 250 nieuwe woningen; Voortzetting uitgifte Startersleningen en Blijversleningen; Vastgestelde Woonperspectief (eind 2023) verder vertalen in doelen, strategieën en maatregelen.
Programmabegroting 2024
81
Nieuw beleid Dronten ontwikkelt (€ 332.000 incidenteel) De gemeente Dronten ontwikkelde zich de afgelopen decennia tot een gemeente met ruim 43.000 inwoners. Ook de komende decennia zal Dronten blijven groeien. Er is blijvend behoefte aan nieuwe woningen, vitale kernen, een robuuste economie met bijbehorende voorzieningen en een robuust natuurlijk fundament. Om regie te kunnen voeren op de groei is door de raad op 11 mei 2023 een richtinggevende visie vastgesteld. Daarmee is een voorzet en een antwoord gegeven op de vraag welke kwaliteiten Dronten de komende decennia wil behouden en versterken. In de visie staat ook hoeveel groei wenselijk en voorstelbaar is, welke locaties in potentie in aanmerking komen voor woningbouwontwikkeling en welke uitgangspunten daarbij worden gehanteerd. Zo geeft de gemeente richting aan de groeiopgave tot aan 2050. Om deze groeiambitie te begeleiden, is een toegeruste organisatie nodig. Deze passage gaat hier kort op in. Waarom pakken we dit programmatisch aan? Om een strategisch einddoel te bereiken, moeten in samenhang verschillende activiteiten (projecten, processen, improvisaties) worden uitgevoerd.
Hoewel het einddoel duidelijk is (realiseer een groeiopgave naar een samenleving van 60.000 of meer inwoners waarbij sprake is van een hoogwaardig woon- en leefklimaat) zal de weg naar het einddoel al werkende weg moeten worden uitgewerkt, ervaren en bijgestuurd. Dit betekent dat er, het einddoel scherp in de gaten houdend, gedurende de jaren flexibel en adaptief moet kunnen worden ingespeeld op kansen en mogelijkheden om dit einddoel te behalen. Het einddoel wordt bereikt via verschillende resultaten en wordt vaak vervat in projecten. Om dit te begeleiden, ligt een programmatische aanpak voor de hand. De sturing op de samenhang van deze projecten valt onder het programma “Dronten ontwikkelt”. De groeiopgave zal worden gestuurd door een kernteam op de wijze van een IPM-model (Integraal projectmanagement) zoals dat al veelvuldig en succesvol in Nederland is toegepast. Er zal sprake zijn van een kernteam van 5-6 fte (vaste formatie) met daaromheen een flexibele schil vanuit verschillende disciplines. Per project en activiteit wordt bepaald hoe deze flexibele schil eruit zal zien. De flexibele schil wordt samengesteld uit vaste en externe mensen, al naar gelang deskundigheid wel of niet voorhanden is. De programma-organisatie zal naar schatting ca. 10-15 jaar bestaan waarna invoeging in de staande lijnorganisatie voor de hand ligt.
Om de groeiopgave structureel te kunnen realiseren, is een voorinvestering nodig, exclusief specifieke (uitvoerings-)kosten voor de afzonderlijke projecten. Deze uitwerking vindt plaats in de voorbereiding op de begroting van 2025. Voor 2024 is naar schatting 0,332 miljoen incidenteel nodig ten behoeve van het opzetten van verkennende verdiepingsonderzoeken bij de verschillende locaties. Ontwikkeling Dronten Zuid WVG In de raadsvergadering van 7 juni 2023 is door de raad besloten voor de locatie Dronten Zuid conform de artikelen 2 en 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten een voorkeursrecht te vestigen. Op termijn is hier een verwervingskrediet voor nodig. Zoals eerder aangegeven op pagina 4 komen wij hier met een los raadsvoorstel bij u op terug. Scenarioschetsen en nog te maken keuzes zijn de onderligger voor deze opgave. Sleutelprojecten In het licht van de groei van Dronten naar 60.000 inwoners in 2050, zijn de inbreiding van Swifterbant en Biddinghuizen aangemerkt als sleutelprojecten. In die projecten wordt de ruimte voor groei in beide dorpen uitgewerkt in samenhang met de noodzaak tot herontwikkeling van bestaande voorzieningen. Programmabegroting 2024
82
Doel Indien eigenaren de grond aan de gemeente aanbieden kan op basis van strategische overwegingen en goed beargumenteerd met behulp van een dekking uit het verwervingskrediet tot aankoop worden overgegaan. Dit om de verdere planontwikkeling van Dronten Zuid te faciliteren.
Beleidsindicatoren (BBV) Gemeenten nemen vanaf 2017 een basisset BBV beleidsindicatoren op in de begroting en het jaarverslag voor inzicht en heldere beeldvorming over de beleidsresultaten van de gemeente, en vergelijking van gemeenten onderling. Via het verplichte dashboard van Waarstaatjegemeente.nl zijn nog meer gegevens beschikbaar. In de onderstaande tabel staan de beleidsindicatoren voor dit programma van onze gemeente vergeleken met Nederland: Indicator
2020
2021
2022
2023
2024
% Demografische druk
72,20
71,70
70,60
69,90
NB
Omschrijving
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.
Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen
14,60
19,80
Omschrijving
7,90
Basisregistraties adressen en gebouwen bewerking ABF Research
739,00
793,00
850,00
NB
NB
COELO, Groningen
739,00
793,00
920,00
NB
NB
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
WOZ-waarde woningen x 232,00 € 1.000 Omschrijving
NB
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Woonlasten 687,00 meerpersoonshuishoudens in € Omschrijving
NB
Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
Woonlasten 687,00 éénpersoonshuishouden in € Omschrijving
13,80
Gemeenten Bron 25.000-50.000 inwoners 79,00 CBS Bevolkingsstatistiek
247,00
262,00
339,00
313,00
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
De gemiddelde WOZ-waarde van woningen.
Programmabegroting 2024
83
Wat gaat dit kosten? Lasten en Baten
(x € 1.000)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting na wijziging 2022
2023
2024
2025
2026
2027
-2.574
-3.145
-2.268
-1.684
-1.472
-1.491
-8.104
-4.711
-4.240
-4.185
-4.153
-4.151
-10.677
-7.856
-6.507
-5.870
-5.625
-5.641
Lasten 8S
8T
Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet Wonen en bouwen Subtotaal Lasten Baten
8S
8T
Fysieke leefomgeving/implementatie Omgevingswet Wonen en bouwen
676
4
216
242
4
4
4.525
2.959
2.959
2.959
2.959
2.959
Subtotaal Baten
5.201
2.963
3.175
3.201
2.963
2.963
-5.476
-4.894
-3.332
-2.668
-2.662
-2.679
-1.643
-
-
-
-
-
1.200
2
2
2
2
2
-442
2
2
2
2
2
-5.918
-4.892
-3.330
-2.667
-2.660
-2.677
Saldo Lasten en Baten programma 8 0.10 Toevoegingen aan reserves (lasten) 0.10 Onttrekkingen uit reserves (baten) 0.10 Saldo Reserves programma 8 Resultaat programma 8
Programmabegroting 2024
84
1.3 Paragrafen Hierna worden diverse onderwerpen uitgewerkt in de zogenoemde paragrafen. Aanvullend op de informatie in de programmabegroting is dit gedetailleerde informatie over een aantal specifieke onderwerpen met beheersmatige aspecten, zoals bijvoorbeeld de lokale heffingen de investeringen in wegen, riolering etc. De onderwerpen in de paragrafen bieden een belangrijk inzicht in de financiële positie van de gemeente conform de vastgestelde beleidsuitgangspunten van deze beheersmatige activiteiten.
Paragraaf lokale heffingen Algemeen Het totale pakket van gemeentelijke heffingen wordt gelegitimeerd door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordeningen en wettelijk vastgestelde tarieven. Voor de hoogte van de tarieven en leges gelden de volgende uitgangspunten: 1. Voortzetten van gemaakte keuzes vanuit het verleden. Voorwaarde is dat de keuzes moeten voldoen aan het wettelijk toegestane; 2. Kostendekkendheid van tarieven en leges; 3. De tarieven en leges, met uitzondering van enkele belastingen, stijgen met 6,3%; 4. Dit geldt uiteraard niet voor tarieven die wettelijk worden vastgelegd of waarbij via besluitvorming een ander afwijkend tarief is afgesproken; 5. De verwerking van de kaders die door de raad zijn aangegeven in de Kaderbrief.
Beleidsvoornemens ten aanzien van lokale heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en het overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen wordt onderstaand toegelicht. Het beleid over de lokale lasten is opgenomen in: Diverse belastingverordeningen; De nota kwijtscheldingsbeleid.
Kwijtscheldingsbeleid Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding is uitsluitend van toepassing op de riool- en afvalstoffenheffing. Door de aanscherping van het Rijksbeleid op het gebied van kwijtschelding voelen de zogenaamde minima het steeds meer in hun portemonnee.
Programmabegroting 2024
85
Inkomsten Lokale heffingen genereren de volgende inkomsten in 2024: Rekening
Begroting na wijziging
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
0.61 & 0.62 Onroerende zaakbelasting
10.812
12.225
12.995
12.995
12.995
12.995
7.3 afvalstoffenheffing
5.593
5.650
6.006
6.006
6.006
6.006
7.2 rioolrechten
2.788
3.145
3.381
3.419
3.456
3.456
0.2 burgerzaken
347
265
408
433
433
433
1.385
764
764
764
764
764
135
97
97
97
97
97
1.423
1.995
1.995
1.995
1.995
1.995
3.4 forensenbelasting
282
244
259
259
259
259
3.3 marktgelden
21
23
23
23
23
23
7.5 grafrechten
350
430
457
457
457
457
1.2 openbare orde & veiligheid
56
39
39
39
39
39
0.63 parkeerbelasting
6
9
9
9
9
9
132
208
208
208
208
208
23.335
25.098
26.644
26.707
26.744
26.744
Opbrengsten lokale heffingen (x € 1.000)
Baten
8.3 omgevingsvergunningen 2.1 kabels en leidingen 3.4 (water)toeristenbelasting
0.64 precariobelasting 0.64 reclamebelasting Totaal
Belastingbeleid en hoofdlijnen diverse heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en het overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen wordt onderstaand toegelicht.
Burgerzaken De leges en opbrengsten komen voort uit onder andere paspoorten, ID-kaarten en rijbewijzen. Deze documenten kent een trend van het aantal aanvragen door de jaren heen. Dit heeft met de geldigheid van de documenten te maken. In 2024 zal de zogenaamde paspoortdip teneinde zijn en zullen de komende jaren door de cyclus van geldigheid weer meer reisdocumenten worden aangevraagd en verwerkt. Hierdoor zal er de komende jaren sprake zijn van meer legesopbrengsten.
Onroerendezaakbelasting (OZB) Bij de Programmabegroting 2024 is gebruik gemaakt van het door de raad vastgestelde tarief 2023 van alle woningen/gebouwen in de gemeente Dronten. Het tarief 2024 is bijgesteld met 6,3% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2024. De waarden 2023 afgezet tegen de OZB-tarieven leidt tot een begrote opbrengst. Op basis van deze gegevens worden de tarieven als volgt: Omschrijving
Percentage 2023
Verhogingen
Percentage 2024
Onroerendezaakbelasting (OZB) eigenaar woningen
0,1157%
6,30%
0,1230%
Onroerendezaakbelasting (OZB) eigenaar niet-woningen
0,2653%
6,30%
0,2820%
Onroerendezaakbelasting (OZB) gebruiker niet-woningen
0,1978%
6,30%
0,2103%
Programmabegroting 2024
86
Afvalstoffenheffing Voor de berekening van de afvalstoffenheffing streven we naar maximale kostendekkendheid. Door inzet van de voorziening Afvalstoffenheffing kan de jaarlijkse exploitatie van de afvalstoffen worden genivelleerd en wordt een grillig beeld in de hoogte van de jaarlijkse afvalstoffenheffing voorkomen. De toe te rekenen kosten die samenhangen met de afvalinzameling stijgen in 2024 hoger dan de inflatiecorrectie op het tarief. Het tarief 2024 is immers bijgesteld met 6,3% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2024 en volgens bestendige gedragslijn. Het tarief van de afvalstoffenheffing komt daarmee in 2024 op € 300,46 voor eenpersoonshuishoudens en € 375,57 voor meerpersoonshuishoudens en is daarmee sinds lange tijd niet 100% kostendekkend. Op basis van marktontwikkelingen kan het nodig zijn het tarief van de afvalstoffenheffing te verhogen of te verlagen. Bij het aanbieden van de verordening wordt een voorstel gedaan voor een passende tariefstelling om te kunnen voldoen aan onze maatschappelijke opgave. In de onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing inzichtelijk gemaakt: Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing
Percentage 2024
€
Kosten taakveld (incl. omslagrente) Inkomsten taakveld (excl. heffingen)
€ 5.480.511
-/-
700.722
Netto kosten taakveld
4.779.789
Overhead (incl. omslagrente)
78%
1.480.338
BTW
21%
514.823
Totaal toe te rekenen kosten
1.995.161
Totale kosten
6.774.950
Opbrengst heffingen
6.185.312
Dekkingspercentage
91%
Rioolheffing Voor de berekening van de rioolheffing gaan we uit van 100% kostendekkendheid. Het berekenen van de benodigde rioolheffing komt neer op het vinden van balans tussen inkomsten en uitgaven waarbij een dempende rol wordt gespeeld door de methode van vermogensbeheer. Hiervoor maken we gebruik van een egalisatievoorziening door derden beklemd en een (spaar)voorziening voor toekomstige kosten waarbij de gespaarde middelen ingezet worden voor vervanging en risicoafdekking riolering. Beiden gebaseerd op het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). De rioolheffing is ook vastgesteld in het GRP. Het tarief 2024 is bijgesteld met 6,3% stijging voor loon- en prijscompensatie zoals opgenomen in de Kadernota 2024. Bovenstaand verwerkt te hebben komt het tarief van de rioolheffing daarmee in 2024 op € 169,02 en is daarmee 100% kostendekkend.
Programmabegroting 2024
87
In de onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van de rioolheffing inzichtelijk gemaakt: Berekening kostendekkendheid Rioolheffing
Percentage 2024
€
Kosten taakveld (incl. omslagrente) Inkomsten taakveld (excl. heffingen)
€ 2.599.420
-/-
30.667
Netto kosten taakveld
2.568.753
Overhead (incl. omslagrente)
78%
233.178
BTW
21%
330.330
Dotatie aan voorziening
248.903
Totaal toe te rekenen kosten
812.411
Totale kosten
3.381.164
Opbrengst heffingen
3.381.164
Dekkingspercentage
100%
(Water)Toeristenbelasting Het tarief voor de (water)toeristenbelasting bedraagt sinds 2023 € 1,45 per persoon per overnachting. De toeristenbelasting wordt niet geïndexeerd.
Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven over de waarde van de woning/stacaravan. Voor 2024 wordt het tarief trendmatig verhoogd met 6,3%. Afhankelijk van de economische waarde van het object bedraagt de in 2024 te betalen belasting tussen € 164 en € 761.
Marktgelden Om een plaats op de weekmarkt in te nemen, is een marktvergunning nodig. Hiervoor worden legeskosten in rekening gebracht. Naast deze leges worden marktgelden betaald en deze worden opgelegd door GBLT. In deze Programmabegroting 2024 is voor deze heffing rekening gehouden met een stijging van de tarieven 6,3%. In de tabel op de vorige pagina is dit niet te zien omdat het een afronding betreft die kleiner is dan € 1.000.
Grafrechten Uitgaande van een stabilisatie van de opbrengsten bij gelijkblijvende mate van kostendekkendheid wordt voor de begraafrechten uitgegaan van de trendmatige tariefstijging van 6,3%. Voor 2024 betekent dit het volgende voor de meest voorkomende tarieven: Begraafrecht wordt € 1.028; Begraafplaatsrecht wordt € 1.697; Grafrecht voor 20 jaar wordt € 1.119; Gedenktekenrecht wordt € 529; Recht aanleg grafkelder € 1.239.
Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geïnd bij reclame-uitingen die vanaf de openbare weg zichtbaar zijn op het bedrijfspand dat wordt gebruikt. Deze belasting geldt alleen voor gebruikers van winkels, kantoren etc. in het centrum van Dronten. Dit belastinggeld wordt vervolgens ingezet voor gezamenlijke marketing en activiteiten om bezoekers naar het centrum te trekken via Stichting DOES.
Programmabegroting 2024
88
Precariobelasting Vanaf 1 januari 2022 kan geen precariobelasting op nutsleidingen meer worden geheven. Tot 1 januari 2022 gold een overgangsregeling voor de inkomstenderving. In 2017 is hiervoor een bestemmingsreserve ingesteld met een jaarlijkse dotatie van € 100.000 tot 2022. In de Programmabegroting 2021 was de jaarlijkse onttrekking van 2022-2024 begroot om gelijkmatig naar 0 te begroten. De laatste onttrekking voor 2025 is in deze begroting verwerkt.
Leges en overige tarieven De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Door het in werking treden van de nieuwe Omgevingswet verandert er veel. Het principe van legesheffing verandert niet. Ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges verandert niet. Toch zijn er een aantal zaken die wel gaan veranderen: Er zijn nieuwe activiteiten toegestaan om leges over te heffen (‘milieuvergunningen’); De bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning worden gesplitst: dat noemen we “de knip”; Er vervallen activiteiten waar de gemeente nu leges voor heft (de bouwtechnische toets onder de Wkb); De gemeente gaat (mogelijk) met minder vergunningplichten werken; De gemeentelijke kosten, waarover leges berekend worden, worden hoger of lager (afhankelijk van beleidskeuzes van de gemeente); De gemeentelijke kosten verschuiven soms van werkzaamheden waar leges voor geheven mogen worden, naar andere werkzaamheden, of andersom; Omgevingsvergunningen worden meer integraal, waardoor er meerdere overheden betrokken zijn. In de legesheffing moet dan ook in zekere zin worden samengewerkt; Planactiviteiten worden minder complex (of juist complexer), met mogelijk effect voor kostenverrekening; De Model Verordening leges is hierop aangepast. De Modelverordening leges inclusief tarieventabel leggen wij u voor in de novemberraad.
Voor de overige leges en/of tarieven exclusief reclamebelasting geldt het uitgangspunt van 6,3% loon- en prijscompensatie. Naar verwachting betekent dit dat we voor deze tarieven onder wettelijk voorgeschreven tarieven zullen blijven.
Lokale lastendruk Lokale lasten waar je als inwoner voor moet betalen zijn: onroerendezaakbelastingen (OZB), afvalstoffen- en rioolheffing. De afvalstoffen- en rioolheffing moeten kostendekkend zijn. Uit de OZB-tarieven mag een gemeente inkomsten halen. Deze opbrengsten worden meestal gebruikt voor het lokale voorzieningenniveau. Vanuit het Coalitieakkoord 2022-2026 geldt het uitgangspunt "we willen voorkomen dat mensen in de schulden komen', waardoor we het principe van geen extra lastenverzwaring als gevolg van belastingverhoging voor de burger willen minimaliseren. Hierdoor wijken we voor dit jaar af van het uitgangspunt 100% kostendekkendheid voor de afvalstoffenheffing, omdat we inwoners niet direct willen laten betalen voor de extra kosten door het verkeerd scheiden van afval.
Programmabegroting 2024
89
Uitgaande van een woning met een economische waarde van € 324.000 (gemiddelde woning in Dronten per 01-01-2022) is de lastendruk voor een huishouden als volgt: Lastendruk per huishouden zonder of met eigen woning
2020
2021
2022
2023 **
2024
Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden
264,36
298,78
279,18
282,65
300,46
Rioolheffing Totaal lastendruk zonder eigen woning eenpersoonshuishouden
131,00
136,76
139,22
159,00
169,02
395,36
435,54
418,40
441,65
469,47
Afvalstoffenheffing
264,36
298,78
348,97
353,31
375,57
Rioolheffing Totaal lastendruk zonder eigen woning meerpersoonshuishouden
131,00
136,76
139,22
159,00
169,02
395,36
435,54
488,19
512,31
544,59
Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden
264,36
298,78
279,18
282,65
300,46
Rioolheffing
131,00
136,76
139,22
159,00
169,02
Onroerendezaakbelasting - Eigenaar woning 2023 (waarde € 324.000)
301,38
323,80
360,80
374,87
398,48
Totaal lastendruk met eigen woning eenpersoonshuishouden
696,74
759,34
779,20
816,52
867,96
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden
264,36
298,78
348,97
369,91
393,21
Rioolheffing
131,00
136,76
139,22
159,00
169,02
Onroerendezaakbelasting - Eigenaar woning 2023 (waarde € 324.000)
301,38
323,80
360,80
374,87
398,48
Totaal lastendruk met eigen woning meerpersoonshuishouden
696,74
759,34
848,99
903,78
960,71
* eenmalige korting ** tarief op basis verordening 2023
Verder zijn we er bij de berekening van de belastingdruk van uitgegaan dat de eigenaren van onroerende goederen die verhuren de extra tariefsverhoging doorrekenen in de huurprijs zodat de gebruiker van de woning daadwerkelijk betaalt (in de praktijk is dit niet altijd mogelijk).
Programmabegroting 2024
90
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt de financiële positie van de gemeente beschreven. Ook moeten gemeenten hier een geprognosticeerde balans opnemen en enkele verplichte financiële kengetallen. Of de gemeente in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de 'weerstandscapaciteit'. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan onder andere uit het vrij aanwendbare gedeelte van de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien die in de begroting is opgenomen. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar de gemeente mee wordt geconfronteerd (risicoprofiel), bijvoorbeeld financiële risico’s binnen projecten. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor een gemeente geen maatregelen heeft getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van een gemeente bestaat dus een relatie.
Deze relatie wordt het weerstandsvermogen genoemd (zie ook het artikel van de NVVR).
Beleid De Nota Risicomanagement bevat het beleid omtrent het benodigde weerstandsvermogen, de aanwezige weerstandscapaciteit en de werkwijze omtrent het omgaan met en beheersen van onzekerheden. Voor 2024 staat een actualisatie van deze nota gepland waarin wordt ingegaan op de nieuwste inzichten ten aanzien van risicomanagement. Ook wordt daarbij ingegaan op de verandering ten aanzien van de rechtmatigheidsverklaring, die met ingang van 2023 niet meer door de accountant zal worden afgegeven maar door het college. De risico’s worden halfjaarlijks geactualiseerd bij de begroting en de jaarstukken. Risico’s met een financieel gevolg zijn beoordeeld en opgenomen in de risico-inventarisatie van deze paragraaf. De gemeente Dronten wil met risicomanagement onder andere het volgende bereiken: Risicobewustzijn bij management en medewerkers; Risico's en onzekerheden onderkennen bij het streven naar beleidsdoeleinden en maatschappelijke effecten; Inzicht in risico’s verschaffen en wijze waarop we op deze risico's sturen; Beheersing van risico’s door bewuste preventieve en reactieve maatregelen; Behoud van een goede financiële positie. De Paragraaf weerstandsvermogen delen we op in de volgende onderdelen: Risico-inventarisatie; Weerstandscapaciteit inclusief relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit; Kengetallen BBV.
Risico-inventarisatie Tot de risico’s behoren alle zaken van materiële betekenis voor de financiële situatie, waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd, geen verzekeringen zijn afgesloten of die niet tot afwaardering van activa hebben geleid.
Programmabegroting 2024
91
Wij gaan uit van de risico-inventarisatie zoals opgesteld bij de Jaarstukken 2022 en hebben de geactualiseerde risico's voor 2024 benoemd. De risico's met een hoge risicoscore (8 en hoger) worden nader toegelicht. De gemeentelijke risico’s zijn in te delen in twee hoofdgroepen: 1. Macro-economisch gebonden risico’s (exogene risico’s); 2. Organisatie gebonden risico’s (endogene risico’s). Risicokaart In onderstaande risicokaart zijn de risico’s opgenomen, onderverdeeld naar kans en impact, waaruit de risicoscore wordt bepaald op basis van kans-score x impact-score. Het aantal risico’s is in onderstaande tabel vermeld: IMPACT (in euro's)
< € 25.000
€ 100.000 € 25.000 tot € 50.000 tot tot € € 49.999 € 99.999 499.999
> € 500.000
Score 1
Score 2
Score 5
Score 3
Score 4
Zeer groot (81-100%)
1
Score 5 Groot (61-80%)
1
1
2
5
2
Score 4 KANS
Gemiddeld (41-60%)
1
Score 3 Klein (21-40%)
3
1
Score 2 Zeer klein (1-20%)
1
2
2
6
2
Score 1
Leeswijzer: het getal 2 rechtsonder op de kaart geeft aan dat er drie risico’s zijn geformuleerd met kans-score 1 en impactscore. Deze twee risico’s hebben een risicoscore van 5 x 1 = 5.
Programmabegroting 2024
92
Risicoscores In onderstaand schema zijn de risico’s inclusief risicoscore vermeld. De gewijzigde risico’s en risico’s met een hoge risicoscore (8 en hoger) worden nader toegelicht: Omschrijving risico's:
Programma Verwachte kans
Verwachte impact
Incidenteel Risicoscore of structureel
Exogene risico's: 0 t/m 8
70
2.000.000
Structureel
↑ 20
Renteontwikkelingen
0
25
1.500.000
Structureel
↑ 10
Leerlingenvervoer
4
40
50.000
Structureel
6
Bijstand zelfstandigen
6
50
30.000
Structureel
6
Exploitatietekort Wsw IMpact
6
70
22.000
Structureel
4
0, 4 en 8
90
3.000.000
Structureel
↑ 25
Bijdrage aan negatief resultaat grondexploitaties
8
75
3.600.000
Incidenteel
20
Schade straatmeubilair en openbare verlichting
2
↑ 70
↑ 200.000
Structureel
↑ 16
Aansprakelijkheidsclaim
0
↑ 50
↑ 500.000
Incidenteel
↑ 15
Risico uitgaven Lokale Jeugd vanaf 2025
6
↑ 50
↑ 500.000
Structureel
↑ 15
Veiligheidsregio Flevoland
1
↑ 50
↑ 400.000
structureel
↑ 12
Personeel, krapte arbeidsmarkt
0
50
400.000
Structureel
↑ 12
Schade openbare ruimte door extreem weer
5
↑ 60
↑ 225.000
Structureel
12
ICT - Informatieveiligheid
0
50
250.000
Incidenteel
12
Kosten ICT
0
50
100.000
Structureel
12
Schade vandalisme
0
40
50.000
Incidenteel
6
Procedures subsidies
5
40
50.000
Incidenteel
6
Garantstellingen OFW (WSW)
8
1
1.060.000
Incidenteel
5
Garantstelling HVC
7
10
1.050.000
Incidenteel
5
Toereikendheid VZ Afvalstoffenheffing
7
1
250.000
Incidenteel
4
Garantstelling Impact
6
10
240.000
Incidenteel
4
Overige garantstellingen
0
5
110.000
Incidenteel
4
Personeel (politiek verlof c.q. detachering/terugkeergarantie)
0
20
100.000