CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

[2026020352] Begroting 2027_2026-10-14

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente drimmelenBij agendapunt: Begroting 2027-203062.481 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 7

Precariobelasting Onder Precariobelasting valt de belasting die een gemeente mag heffen voor het gebruik van gemeentegrond. De tarieven staan in de verordening Precariobelasting. Daarnaast wordt er precario geheven voor het afmeren in de buitenhaven van Lage Zwaluwe en worden er liggelden in rekening gebracht op basis van privaatrechtelijke overeenkomsten. Toeristenbelasting • Het tarief watertoeristenbelasting wordt overeenkomstig in het verleden gemaakte afspraken met ingang van 1 januari 2027 verhoogd met € 0,05 (3%) per persoon en komt daarmee op € 1,80 voor 24 uur. • Het tarief landtoeristenbelasting wordt eveneens met ingang van 1 januari 2027 verhoogd met € 0,05 (3%) per persoon en komt daarmee op € 1,80 voor een overnachting. Alleen niet-inwoners betalen de toeristenbelasting, dus ook arbeidsmigranten. Behalve als zij ingeschreven zijn in de BRP (Basisregistratie Personen). De opbrengst gebruiken we voor het verbeteren van toeristische voorzieningen. Afvalstoffenheffing De gemeente laat het huishoudelijk afval (oud papier en karton, plastic, blik en drinkpakken, rest- en gft-afval) door een gespecialiseerde en daartoe gecertificeerde afvalinzamelaar huis-aan-huis ophalen. Daarnaast kun je afval, soms gratis of tegen betaling, naar de milieustraat brengen. Daar betaal je belasting voor, de afvalstoffenheffing.

De afvalstoffenheffing is sinds 2003 gebaseerd op het Diftar-principe en is een 100% kostendekkende heffing. 73 Rioolheffing We innen de rioolheffing om de gemeentelijke kosten voor afvalwater-, hemelwater- en grondwaterzorg te dekken, waaronder het beheer en onderhoud van het rioleringsstelsel en maatregelen die voortvloeien uit de gemeentelijke zorgplichten. BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) De BIZ Bruisend Made is na een succesvolle eerste periode van vijf jaar voortgezet voor vijf jaar in de periode 2023-2027. Uiterlijk 1 november dient het BIZ bestuur een schriftelijk verzoek tot BIZ subsidie voor het komende belastingjaar in bij het college. BIZ-bijdrage wordt jaarlijks bij wege van aanslag geheven en bepaald op basis van de WOZ-waarden van de panden die niet in hoofdzaak tot woning dienen. Begraafrechten Begraafrechten omvatten het begraven van stoffelijke overschotten, het bijzetten van urnen en het onderhoud van graven op gemeentelijke begraafplaatsen. De tarieven zijn vastgelegd in de Verordening lijkbezorgingsrechten Drimmelen en mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. In het verleden zijn de tarieven meerdere malen aanzienlijk verhoogd om meer kostendekkend te zijn. Om de begraafplaats aantrekkelijk te houden voor nieuwe begravingen, zijn hoge tarieven ongunstig. Ze kunnen zelfs resulteren in een verdere daling van het aantal begravingen en daarmee de inkomsten.

Bovendien vervult de begraafplaats ook een parkfunctie, wat voor veel gemeenten een reden is om een lagere kostendekkendheid na te streven. Vanwege deze maatschappelijke betekenis zijn de tarieven niet kostendekkend. Marktgelden en standplaatsen De gemeente heeft weekmarkten op 3 locaties: het Dorpsplein in Terheijden, de Marktstraat te Made en de Nieuwstraat in Lage Zwaluwe. Voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt wordt een recht geheven, het marktgeld. Daarnaast wordt een recht geheven voor de standplaatsen op overige locaties in onze gemeente. In verband met de maatschappelijke betekenis zijn deze tarieven niet kostendekkend. Secretarieleges Secretarieleges worden geheven ter compensatie van de kosten voor diensten van de gemeenten, bijvoorbeeld voor het verstrekken van reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag, huwelijksvoltrekkingen. Leges omgevingsvergunning Leges omgevingsvergunning worden geheven ter compensatie van kosten voor diensten van de gemeente, bijvoorbeeld voor bouwaanvragen, het kappen van een boom, het afwijken van het omgevingsplan e.d.

Leges Biesbosch Voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een vergunning voor bijvoorbeeld het varen met een rondvaartboot of een ontheffing voor het beoefenen van modelsport in het Biesboschgebied binnen de gemeentegrenzen van Drimmelen worden leges geheven. Tussen de gemeenten Altena, Dordrecht en Drimmelen is afgesproken dat de tarieven van de 3 gemeenten voor eenzelfde vergunning aan elkaar gelijk zijn. De doelstelling is dat de tarieven van de leges Biesbosch 100% kostendekkend zijn. De kosten die we meenemen in de berekening betreffen uitsluitend de bijdragen die wij per gemeente aan Staatsbosbeheer betalen voor de vergunningverlening. Die kosten van de deelnemersbijdragen worden conform de contractuele afspraken jaarlijks met een inflatiecorrectie verhoogd en worden, ook weer volgens contractuele afspraken, verdeeld over de 3 gemeenten op basis van het inwoneraantal. De tarieven voor 2027 zijn met de deelnemende gemeenten afgestemd en opgenomen in de verordening. Overigens is de begrote opbrengst van deze regeling slechts € 4.000. Lokale lastendruk In de volgende tabel wordt de lokale belastingdruk weergegeven.

Tabel Par.B-1 Lokale Lastendruk gemiddeld per huishouden | Begroting | Begroting | Nominale | Procentuele 2026 | 2027 | stijging | stijging Onroerende zaakbelastingen | € 353,77 | € 373,94 | € 20,16 | 5,7% Afvalstoffenheffing | € 343,43 | € 356,71 | € 13,28 | 3,9% Rioolheffing | € 279,10 | € 275,93 | € 3,17- | -1,1% Totaal gemiddeld per huishouden (voor inzet | € 976,30 | € 1.006,57 | € 30,27 | 3,1% voorzieningen) De omvang van de totale lokale lastendruk stijgt in 2027 als gevolg van hogere netto-lasten onroerendezaakbelastingen, afvalstoffen- en rioolheffing. De stijging van de onroerendezaakbelasting (OZB) wordt onder andere bepaald door de OZB-index. De tarieven worden vastgesteld op basis van de verwachte inkomsten uit de OZB en de Waardering Onroerende Zaken (WOZ)-waarde voor het betreffende belastingjaar (inclusief de verwachte stijging van de marktwaarde). De definitieve tarieven worden vastgesteld tijdens de Raadsvergadering waarin u als raad diverse verordeningen met betrekking op lokale heffingen vaststelt. Afvalstoffenheffing berekenen we met de gemiddelde kosten per aansluiting na inzet van de voorziening. We passen hier een vast recht en een variabel tarief toe. Het variabel tarief bestaat uit het betalen per lediging. Naast de kosten zetten we ook een voorziening afvalstoffenheffing in om grote schommeling te voorkomen.

De rioolheffing is gebaseerd op de geraamde kosten per aansluiting, waarbij de voorziening riolering wordt ingezet om tariefschommelingen te beperken. De heffing bestaat uit een vast bedrag per aansluiting en een variabel deel dat afhankelijk is van het waterverbruik. Tabel Par.B-2.1 Overzicht | Bestemmingsbelastingen | Retributies kostendekkendheid Afvalstoffenheffing Rioolheffing | BIZ | Lijkbezorging | Marktgelden/ | Leges | Totalen standplaatsen Directe lasten -/- baten | 3.484.295 | 3.235.162 28.000 | 186.404 | 63.936 1.496.295 | 8.494.092 Overhead | 494.873 | 484.762 | 0 | 20.097 | 36.711 | 845.609 | 1.882.053 Btw | 634.425 | 390.150 | 0 | 33.003 | 2.940 | 29.169 | 1.089.686 Totaal lasten | 4.613.593 | 4.110.073 28.000 | 239.504 | 103.587 2.371.074 11.465.831 Totaal baten heffingen | 4.507.342 | 3.963.708 28.000 | 133.818 | 26.000 1.902.216 10.561.083 Inzet voorzieningen | 106.252 | 146.365 | 0 | 0 | 0 | 0 | 252.617 Totaal baten heffingen/ | 4.613.593 | 4.110.073 28.000 | 133.818 | 26.000 1.902.216 10.813.700 leges (incl. inzet voorziening) Kostendekkendheid | 100% | 100% | 100% | 56% | 25% | 80% | 94% Voor de bepaling van de kostendekkendheid van de leges moet er een onderverdeling worden gemaakt in de lasten en de baten die aan de verschillende titels van de legesverordeningen kunnen worden toegerekend.

Uit bovenstaande tabel blijkt dat de kostendekkendheid van de leges is berekend op 80%. Daarmee vallen we binnen de maximale toelaatbare dekking van 100%. Vanwege de diversiteit van de toe te rekenen lasten aan de verschillende titels is voor de berekening van de lasten is uitgegaan van de begrote lasten van 2026 verhoogd met een indexpercentage van 3%. De batenkant is gebaseerd op de geraamde baten van de begroting 2027. 74 Tabel Par.B-2.2 Overzicht | Titel 1 Algemene | Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke | Titel 3 Dienstverlening kostendekkendheid | dienstverlening | leefomgeving/omgevingsvergunning | vallend onder Europese Leges | dienstenrichtlijn Directe lasten -/- baten | 639.245 | 832.342 | 24.707 Overhead | 326.702 | 494.510 | 24.397 Btw | 2.940 | 26.230 | 0 Totaal lasten | 968.887 | 1.353.082 | 49.105 Totaal baten heffingen/ | 711.300 | 1.147.201 | 43.715 leges Kostendekkendheid | 73% | 85% | 89% Algemene uitgangspunten kostendekkende tarieven Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven hanteren we de algemene informatie in de Handreiking kostentoerekening Heffingen, rechten en tarieven (VNG) en de notitie Lokale heffingen van de commissie BBV. Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven hanteren we de volgende uitgangspunten: • | De gehanteerde index voor de tarieven in de tabellen van de begroting is de index op basis van de kadernota.

Dit geldt niet voor de tarieven met een wettelijk maximum of voor tarieven die al maximaal kostendekkend zijn. • | De basis wordt gevormd door de integrale kostprijs incl. overhead, omslagrente, bijdragen aan voorzieningen en de compensabele btw (voor riool, afval, diensten en gebruik van voor openbare dienst bestemde gemeentebezittingen). • | Voor de berekening van de uurtarieven salarissen en de door te belasten overhead uurtarief wordt uitgegaan van 1.400 productieve uren per Fte. Om het te heffen volume voor de afvalstoffen- en rioolheffing te bepalen gebruiken we de volgende uitgangspunten: • | Voor de afvalstoffen- en rioolheffing geldt het systeem van gesloten financiering met duurzame, 100% kostendekkendheid. Hierbij maken we gebruik van een egalisatievoorziening (conform art 44, lid 2 BBV), voorcalculatie en nacalculatie. • | Directe kostentoerekening van taakveld 7.3 voor de afvalstoffenheffing en van taakveld 7.2 voor de rioolheffing: dit zijn kosten voor de activiteiten die direct in verband staan met de geleverde dienst. De inzet van personeel rekenen we toe op basis van de voor 2026 berekende uurtarieven (zie Tabel Par.B-3). • | De toerekening van de (toerekenbare) kosten straatreiniging/vegen is voor de afvalstoffenheffing 30% (taakveld 2.1) en voor de rioolheffing 55%. Straatreiniging/vegen doen we om 3 redenen.

Voor het functioneren van de riolering, vanwege het nevenafval bij het (verkeerd) aanbieden en inzamelen van huishoudelijk afval en de verkeersveiligheid. Omdat we een landelijke gemeente zijn hebben we o.a. relatief veel bladafval in verhouding tot het nevenafval. Bladafval verstopt o.a. het rioolstelsel. • | Van het zwerfafval blijkt circa 60% te bestaan uit nevenvervuiling bij de inzameling van huishoudelijk afval; de toerekening van de kosten zwerfafval worden daarom voor 60% toegerekend aan de afvalstoffenheffing (taakveld 2.1). • | De toerekening van kosten stedelijk water en watergangen (taakveld 5.7) is voor de rioolheffing 15% van de kosten die zijn gekoppeld aan ØØn of meer van de vijf thema’s in het WRP: afvalwater, hemelwater, grondwater, oppervlaktewater en bedrijfsvoering. • | Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces (taakveld 0.4; zie voor de berekening zie tabel Par.B-3). • | Alle kwijtscheldingskosten nemen we op in het tarief voor de afvalstoffenheffing (taakveld 6.3). • | De rente toerekening is gebaseerd op de rente-omslag berekening. Deze bedraagt voor het jaar 2027 1,5%. • | De extra comptabele BTW toerekening: dit betreft de extracomptabel berekende compensabele BTW die kan worden toegerekend aan activiteiten waarvan de kosten worden verhaald via de afvalstoffen- en rioolheffing.

• | Het overheadtarief wordt bepaald door het totaal volume aan overheadkosten (exclusief gemeentewerf en tractie en gereedschappen) te delen door het totaal aan productieve uren van de primaire afdelingen (de programma’s exclusief het programma overhead). • | De toerekening van de kosten gemeentewerf en tractie en gereedschappen van de afdeling Openbare werken (buitendienst) wordt bepaald door het totaal volume van de kosten te delen door het totaal aan productieve uren van de afdeling Openbare werken buitendienst. 75 Afvalstoffenheffing Op basis van de algemene uitgangspunten kostendekkende tarieven leidt dit tot het volgende te heffen volume afvalstoffenheffing (100% kostendekkendheid) voor de jaren 2027 tot en met 2030: Tabel Par.B-3.1 Overzicht netto-lasten te heffen volume afvalstoffenheffing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.3 Afval | 3.023.966 | 3.038.444 | 3.012.447 | 3.013.082 2.1 Verkeer, wegen en water | 66.521 | 66.380 | 66.240 | 66.099 6.3 Inkomensregelingen | 86.000 | 86.000 | 86.000 | 86.000 Doorbelasting werf / tractie | 307.808 | 347.347 | 359.164 | 352.049 Directe lasten -/ baten | 3.484.295 | 3.538.171 | 3.523.851 | 3.517.230 0.4 Overhead, Ondersteuning organisatie: overige | 494.873 | 504.801 | 505.682 | 506.014 BTW toerekening (BCF) | 634.425 | 637.314 | 632.379 | 632.853 Totaal netto-lasten (100% kostendekkendheid) | 4.613.593 | 4.680.287 | 4.661.912 |

4.656.097 Toename te heffen volume t.o.v. 2027 (constante prijzen) | 66.694 | 48.319 | 42.504 Toename te heffen volume in percentages | 1,45% | 1,05% | 0,92% Het meerjarenverloop van de netto-lasten (tegen constante prijzen) laten een vrij constant beeld zien. De verhoging in 2027 aflopend naar 2030 wordt veroorzaakt door de kapitaallasten van nieuwe investeringen (zie bijlage 3), lopende en afgesloten kredieten. Tabel Par.B-3.2 Verloop voorziening Afvalstoffenheffing | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Beginstand | 583.841 | 425.006 | 318.755 | 212.503 | 106.252 Mutaties: * Primaire begroting | -157.140 | -106.252 | -106.252 | -106.252 | -106.252 * Voorjaarsnota | 0 * Najaarsnota | -1.695 Totaal mutaties | -158.835 | -106.252 | -106.252 | -106.252 | -106.252 Eindstand | 583.841 | 425.006 | 318.755 | 212.503 | 106.252 | 0 Drimmelen kent een voorziening voor het egaliseren van de tarieven voor de afvalstoffenheffing. Naar verwachting bedraagt deze per 31-12-2026: € 425.006. Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat een overschot van de voorziening ingezet moet worden in de exploitatiebegroting. Dit leidt tot een gemiddelde jaarlijkse onttrekking uit de voorziening Afvalstoffenheffing van € 106.252. Voor jaar 2027 bedraagt dan de verwachte eindstand van de voorziening € 318.755.

Dit kan gezien worden als weerstandsvermogen voor 2027 om eventuele mutaties op te kunnen vangen. Dit is 6,91% van het totaal te heffen volume afvalstoffenheffing 2027. De inzet van de voorziening resulteert in de volgende tarieven voor 2027: 76 Tabel Par.B-3.3 Tarieven afvalstoffenheffing (na inzet voorziening) | 2026 | 2027 | Mutatie in % | Nominaal Vastrecht tarief: - per perceel | € 214,73 | € 241,00 | 12,23% | € 26,27 - vermeerderd per perceel bij verzamelcontainers | € 162,79 | € 182,70 | 12,23% | € 19,91 Gedifferentieerde tarieven: - per lediging gft containerinhoud | 25 liter | € 0,80 | € 0,80 | 0% | € - - per lediging gft containerinhoud 140 liter | € 3,60 | € 3,60 | 0% | € - - per lediging ov.huish.afvalst. cont.-inh. | 40 liter | € 3,85 | € 3,85 | 0% | € - - per lediging ov.huish.afvalst. cont.-inh.

240 liter | € 18,38 | € 18,38 | 0% | € - - per aanbieding toegangspas perscontainer | € 3,85 | € 3,85 | 0% | € - Inzameling grove huishoudelijke afvalstoffen - per aanvraag | € 18,00 | € 18,00 | 0% | € - - per 0,5 m‡ | € 31,00 | € 31,00 | 0% | € - Inzameling grof tuinafval - per aanvraag | € 80,00 | € 80,00 | 0% | € - Aanbieding op de milieustraat - grove huishoudelijke afvalstoffen per 10 kilogram | € 2,50 | € 2,50 | 0% | € - - bouw- en sloopafval per 10 kilogram | € 2,50 | € 2,50 | 0% | € - - schoon puin per 10 kilogram | € 1,00 | € 1,00 | 0,00% | € - Bij gelijkblijvende tarieven voor Diftar, inzameling grove huishoudelijke afvalstoffen, grof tuinafval en milieustraat stijgt het vastrecht met circa 12% ten opzichte van jaar 2026.

Rioolheffing Op basis van de algemene uitgangspunten kostendekkende tarieven leidt dit tot het volgende te heffen volume rioolheffing (100% kostendekkendheid) voor de jaren 2027 tot en met 2030: Tabel Par.B-4.1 Overzicht netto-lasten te heffen volume rioolheffing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 7.2 Riolering | 2.864.308 | 2.985.712 | 3.290.470 | 3.331.632 2.1 Verkeer, wegen en water | 121.955 | 121.697 | 121.439 | 121.182 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 53.690 | 53.927 | 72.603 | 53.780 6.3 Inkomensregelingen | 71.000 | 71.000 | 71.000 | 71.000 Doorbelasting werf / tractie | 124.210 | 140.165 | 144.933 | 142.062 Directe lasten -/ baten | 3.235.162 | 3.372.501 | 3.700.446 | 3.719.655 0.4 Overhead, Ondersteuning organisatie: overige | 484.762 | 494.487 | 495.349 | 495.675 BTW toerekening (BCF) | 390.150 | 387.561 | 441.463 | 442.293 Totaal netto-lasten (100% kostendekkendheid) | 4.110.073 | 4.254.549 | 4.637.258 | 4.657.622 Toename te heffen volume t.o.v. 2027 (constante prijzen) | 144.475 | 527.185 | 547.549 Toename te heffen volume in percentages | 3,52% | 12,83% | 13,32% Het meerjarenverloop van de netto-lasten (tegen constante prijzen) laten een stijgend volume zien. De verhoging in 2027 oplopend naar 2030 wordt veroorzaakt door de kapitaallasten van nieuwe investeringen (zie bijlage 3. en Paragraaf C.

Onderhoud kapitaalgoederen), lopende en afgesloten kredieten (inclusief BTW toerekening). 77 Tabel Par.B-4.2 Verloop voorziening Riolering | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Beginstand | 740.437 | 585.461 | 439.096 | 292.731 | 146.365 Mutaties: * Primaire begroting | -114.940 | -146.365 | -146.365 | -146.365 | -146.365 * Voorjaarsnota | 0 * Najaarsnota | -40.036 Totaal mutaties | -154.976 | -146.365 | -146.365 | -146.365 | -146.365 Eindstand | 740.437 | 585.461 | 439.096 | 292.731 | 146.365 | 0 Drimmelen kent een voorziening voor het egaliseren van de tarieven voor de rioolheffing. Naar verwachting bedraagt deze per 31-12-2026: € 585.461. Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat een overschot van de voorziening ingezet moet worden in de exploitatiebegroting. Dit leidt tot een gemiddelde jaarlijkse onttrekking uit de voorziening Riolering van € 146.365. Voor jaar 2027 bedraagt dan de verwachte eindstand van de voorziening € 439.096. Dit kan gezien worden als weerstandsvermogen voor 2027 om eventuele mutaties op te kunnen vangen. Dit is 10,68% van het totaal te heffen volume afvalstoffenheffing jaar 2027.

De inzet van de voorziening resulteert in de volgende tarieven voor 2027: Tabel Par.B-4.3 Tarieven rioolheffing (na inzet voorziening) | 2026 | 2027 | Mutatie in % | Nominaal Vastrecht tarief | € 213,10 | € 208,35 | -2% | € 4,75- Variabele tarieven (verbruik water): - 0 - 250 m‡ | € 0,61 | € 0,61 | 0% | € - - 251 - 500 m‡ | € 0,42 | € 0,42 | 0% | € - - 501 - 1.000 m‡ | € 0,08 | € 0,08 | 0% | € - - meer dan 1.000 m‡ | € 0,03 | € 0,03 | 0% | € - Bij gelijkblijvende tarieven voor het waterverbruik daalt het vastrecht met circa 2% ten opzichte van jaar 2026. Kwijtschelding In de gemeente Drimmelen kun je kwijtschelding aanvragen voor de onroerendezaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor andere belastingen wordt geen kwijtschelding gegeven. De gemeente Drimmelen hanteert een kwijtscheldingsnorm van 100% van de bijstandsuitkering, terwijl de landelijke norm 90% is. Hierdoor komen meer mensen in aanmerking voor kwijtschelding. Dit betekent dat iedereen met een inkomen op bijstandsniveau kwijtschelding kan krijgen, zolang hij/zij geen vermogen heeft. Vermogen is bijvoorbeeld spaargeld, een auto of een huis. Sinds 1 januari 2023 is de vermogensnorm voor kwijtschelding versoepeld. Inwoners met een laag inkomen mogen nu een kleine buffer hebben voor onverwachte uitgaven, zonder dat dit invloed heeft op hun kwijtschelding.

Hierdoor kunnen inwoners wat geld opzij zetten en worden ze meer zelfredzaam. Het totale bedrag voor de kwijtschelding van riool- en afvalstoffenheffing wordt verwerkt in de tarieven voor alle belastingbetalers in de gemeente. Dit betekent dat iedereen in de gemeente meebetaalt aan deze kwijtschelding. 78 79 C. Onderhoud kapitaalgoederen Omschrijving Onderhoud kapitaalgoederen Het BBV schrijft voor dat de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ten minste de volgende kapitaalgoederen bevat: a. wegen; b. riolering; c. water; d. groen; e. gebouwen. Van de kapitaalgoederen wordt aangegeven: a. het beleidskader; b. de uit het beleidskader voortvloeiende financiºle consequenties; c. de vertaling van de financiºle consequenties in de begroting en jaarrekening. Wettelijke bepalingen Van toepassing zijn onder meer de volgende documenten, "Notitie Materiºle vaste activa " (2019) en “Handreiking onderhoud kapitaalgoederen” (2020) uitgebracht door de Provincie Noord-Brabant als toevoeging op deze notitie. Tevens is kennisgenomen van het themaonderzoek paragraaf onderhoud kapitaalgoederen van 19-03-2025. Deze notities behandelen de wijze van activeren, waarderen en afschrijven van activa en het onderhoud van kapitaalgoederen. Ook zijn aandachtspunten voor de financiºle verordening opgenomen. Het BBV schrijft recente beheerplannen voor.

Onder een recent beheerplan wordt verstaan: maximaal vijf jaar oud. Voor het verslagleggingsjaar 2027 mag het beheerplan niet ouder zijn dan 2023. Van deze vijf jaar kan door de raad alleen gemotiveerd afgeweken worden. Onderhoudskosten worden gemaakt om het object gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau te houden of weer te krijgen (naar behoren laten functioneren en een bepaalde representativiteit laten behouden). Onderhoud kan worden onderscheiden in groot onderhoud en klein onderhoud. Klein onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede werkende en veilige staat te houden tegen een van tevoren vastgesteld kwaliteitsniveau. Hierbij gaat het om maatregelen die noodzakelijk zijn om het object blijvend naar behoren te laten functioneren of haar representativiteit te laten behouden. Klein onderhoud vindt meestal plaats naar aanleiding van meldingen. De uitgaven voor klein onderhoud lopen altijd via de exploitatie. Groot onderhoud Groot onderhoud ontstaat na een langere periode van gebruik van een object als gevolg van slijtage. Groot onderhoud betreft doorgaans gepland onderhoud van ingrijpende aard, veroorzaakt door slijtage. Het wordt uitgevoerd op een substantieel deel van het object en vindt plaats na een langere gebruiksperiode.

Groot onderhoud vindt meestal plaats naar aanleiding van bevindingen uit de reguliere twee- of vijfjaarlijkse inspectieronden. Voor het groot onderhoud aan wegen, gebouwen en sportaccommodaties zijn voorzieningen ingesteld. Algemeen Onze gemeente beheert ongeveer 385 hectare openbare ruimte. Iedereen die hier woont, werkt of recreºert maakt daar gebruik van. De gemeente maakt dit mogelijk door het aanleggen en in stand houden van onder andere wegen, groen en riolering. Maar ook door het aanbrengen van verkeersmaatregelen (zoals verkeersborden en drempels), straatmeubilair en openbare verlichting. We noemen dat de kapitaalgoederen van de openbare ruimte. Bij het inrichten, onderhouden en beheren van de openbare ruimte houden we rekening met de vigerende wetgeving en besluiten vanuit het rijk, de provincie het waterschap en natuurlijk ons eigen beleid. Het onderhoud en beheer van de openbare ruimte verdelen we in drie categorieºn: Klein onderhoud, groot onderhoud en reconstructies/ rehabilitaties/vervangingen (investeringen). Voor een overzicht van de (vervangings)investeringen (inclusief toelichtingen) wordt verwezen naar "bijlage 3. Investeringsprognose 2027 - 2030" en voor een overzicht van de stand van de onderhoudsvoorzieningen (inclusief verloop) zie de "Financiºle begroting" onderdeel B2. Stand en verloop van de reserves en voorzieningen".

Op basis van de BBV-voorschriften en eis Provincie (toezichthouder) dienen de beleids- en beheersplannen actueel te zijn. Hiervoor zijn bedragen geraamd in de begroting. Indien er geen bedragen zijn opgenomen voor een plan betekent dit dat deze in eigen beheer wordt opgesteld. Openbaar groen Tabel Par. C-A Openbaar groen Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud bomen, bossen en bosplantsoenen | € 563.000 | € 563.000 | € 563.000 | € 563.000 Onderhoud cultuurbeplanting en grasvegetaties (incl. stortkosten) | € 1.245.000 | € 1.245.000 | € 1.245.000 | € 1.245.000 Onderhoud ecologische verbindingszones (EVZ) | € 44.000 | € 44.000 | € 44.000 | € 44.000 Onderhoud bermen (incl. egalisatie, stortkosten) | € 274.000 | € 274.000 | € 274.000 | € 274.000 Onderhoud bermen: extra budget (Coalitieakkoord) | € 75.000 | € 75.000 | € 75.000 | € 75.000 € 2.201.000 | € 2.201.000 | € 2.201.000 | € 2.201.000 Investeringen (bijlage 3. Investeringsprognose) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Renovatie openbaar groen | € 159.000 | € 159.000 | € 159.000 | € 159.000 Totaal | € 2.360.000 | € 2.360.000 | € 2.360.000 | € 2.360.000 Beleidskader Het huidige beleidskader voor openbaar groen is vastgelegd in het Integraal Groenbeleidsplan 2017-2026 ‘Groen leeft en verbindt’.

Dit plan is verouderd en sluit niet meer volledig aan bij de huidige maatschappelijke, ruimtelijke en klimaatgerelateerde opgaven. Daarom starten wij met de ontwikkeling van een nieuw Programma Groen, dat naar verwachting in 2027 aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Tot de vaststelling van dit programma blijven de uitgangspunten van het huidige groenbeleid van kracht. 80 Groenbeleid Het huidige en geldende groenbeleid is gericht op duurzaam kwaliteitsgroen. Daarbij maken we geen gebruik van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen en accepteren we, waar dit mogelijk en wenselijk is, een bepaalde mate van kruidengroei. Voor het onderhoud van groen en het beheersen van onkruid op verhardingen hanteren we minimaal beeldkwaliteitsniveau B. Grove heesters worden onderhouden op beeldkwaliteitsniveau C, terwijl in centra en op andere beeldbepalende locaties beeldkwaliteitsniveau A wordt nagestreefd. Begrazing vindt plaats op basis van visuele beoordeling en frequentie en wordt niet gestuurd op beeldkwaliteit. Bij de uitvoering van het onderhoud houden we daarnaast rekening met de tevredenheid van inwoners. Bomenbeleid Voor het beheer van bomen maken we gebruik van een waardevolle bomenkaart. Deze kaart wordt, samen met het bredere bomenbeleid, meegenomen bij de ontwikkeling van het thema bomen wat onder het programma groen hangt.

In 2027 willen we onderzoeken of we de kaart kunnen actualiseren. Bermenbeleid Het ecologisch bermbeheer is gericht op het versterken van de biodiversiteit door het bevorderen van plantensoorten die van nature in bermen voorkomen. In 2027 loopt het huidige contract met het waterschap af. In samenhang met de ontwikkeling van het Programma Groen onderzoeken we of de samenwerking met het waterschap wordt voortgezet en op welke wijze het bermbeheer in de toekomst wordt vormgegeven. Daarbij blijven verkeersveiligheid en het beheersen van ongewenste soorten, zoals Jacobskruiskruid en invasieve exoten, belangrijke aandachtspunten. Ecologische Verbindingszones Samen met Waterschap Brabantse Delta wordt gewerkt aan de realisatie van de ecologische verbindingszone Terheijden-Zonzeel. Het definitief ontwerp is nagenoeg gereed. De voorbereidingen voor uitvoering in 2027 worden momenteel voorbereidt. Daarnaast worden met het waterschap verkennende gesprekken gevoerd over de verdere invulling van de resterende opgave binnen de ecologische verbindingszone Gat van den Ham. Een ontwerp is hiervoor nog niet gemaakt. Onderhoud Het onderhoud van het openbaar groen bestaat uit regulier onderhoud en groot onderhoud. Regulier onderhoud omvat het afhandelen van meldingen, het verhelpen van kleine gebreken en het onderhouden van plantsoenen, bomen en overige groenvoorzieningen.

Dit onderhoud is meerjarig uitbesteed en wordt onder andere uitgevoerd door MidZuid op basis van een effectbestek. Groot onderhoud is gericht op het in stand houden van de kwaliteit en vitaliteit van het openbaar groen door onder meer snoeiwerkzaamheden, renovatie van plantsoenen en gazons en het vervangen van beplanting waar nodig. Speelvoorzieningen en sportfaciliteiten in de openbare ruimte Tabel Par. C-B Speelvoorzieningen en sportfaciliteiten in de openbare ruimte Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Speelvoorzieningen | € 139.000 | € 114.000 | € 114.000 | € 114.000 Sportfaciliteiten: trapveldjes, kunstgrasvelden | € 18.000 | € 18.000 | € 18.000 | € 18.000 Totaal | € 157.000 | € 132.000 | € 132.000 | € 132.000 81 Beleidskader Het huidige speelruimtebeleid uit 2015 is gebaseerd op de visie dat spelen een vorm van bewegen is, waarbij inwoners van alle leeftijden de mogelijkheid krijgen om actief gebruik te maken van de openbare ruimte. Deze visie is nog steeds relevant. Tegelijkertijd zijn de samenleving, de inrichting van de openbare ruimte en de behoeften van inwoners in de afgelopen jaren veranderd. Daarom is het wenselijk om de visie en uitgangspunten te actualiseren en beter aan te laten sluiten op actuele thema’s zoals inclusiviteit, ontmoeting en bewegen.

Daarnaast zetten we in op natuurlijk spelen en schaduwrijke plekken, waarmee wordt aangesloten bij bredere ambities op het gebied van hittestress, klimaat en vergroening. Het bestaande beleid vormt een goede basis, maar vraagt op onderdelen om een herijking. Ook is sprake van een achterstand in het onderhoud van speelvoorzieningen. Om die reden stellen we, als onderdeel van het Programma Groen, een uitvoeringsplan Spelen vast in 2027. Onderhoud Sinds 2015 is het aantal speeltoestellen in de gemeente sterk toegenomen: van 282 toestellen op 172 locaties naar 440 toestellen op 80 locaties. Tegelijkertijd zien we dat een deel van de speeltoestellen en speelplekken beperkt wordt gebruikt. Gelet op de omvang van het huidige speelareaal blijkt het beschikbare budget structureel onvoldoende om het gewenste kwaliteitsniveau te behouden. Zowel de kosten voor dagelijks beheer en onderhoud als de uitgaven voor reparaties en vervanging van speeltoestellen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Wegen, Verkeer, Openbare verlichting en Overige objecten in de openbare ruimte Tabel Par.

C-C Wegen, Verkeer, Openbare verlichting en overige objecten in de openbare ruimte Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wegen | € 1.991.713 | € 1.991.713 | € 1.991.713 | € 1.991.713 Verkeer | € 192.400 | € 252.400 | € 252.400 | € 252.400 Openbare verlichting | € 215.000 | € 215.000 | € 215.000 | € 215.000 Overige objecten in de openbare ruimte | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 € 2.444.113 | € 2.504.113 | € 2.504.113 | € 2.504.113 Investeringen (bijlage 3. Investeringsprognose) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wegen rehabilitatie (vervanging bestratingsmaterialen) | € 882.000 | € 478.000 | € 365.000 | € 398.000 Vervanging openbare verlichting | € 159.000 | € 159.000 | € 159.000 | € 159.000 € 1.041.000 | € 637.000 | € 524.000 | € 557.000 Totaal | € 3.485.113 | € 3.141.113 | € 3.028.113 | € 3.061.113 Beleidskader Het beleidskader voor het beheer en onderhoud van wegen is vastgelegd in het Beleidsplan Wegen 2021-2030 "Op weg naar grotere burgertevredenheid". Uitgangspunt van dit beleid is kwaliteitsgestuurd onderhoud op basis van tweejaarlijkse weginspecties. Voor het merendeel van de verhardingen wordt onderhoud uitgevoerd op het moment dat de kwaliteit terugloopt van kwaliteitsniveau C (slecht) naar D (zeer slecht).

Voor hoofdfietsroutes en voetpaden hanteren wij een hogere ambitie en grijpen wij eerder in, namelijk bij de overgang van kwaliteitsniveau B (matig) naar C (slecht). Hiermee zetten wij de lijn uit het vorige beleidsplan voort, met extra aandacht voor de kwaliteit en veiligheid van voetpaden. De gemiddelde kwaliteit van het wegennet wordt bepaald aan de hand van de zogenoemde 90%- regel. Hierbij wordt vastgesteld bij welk kwaliteitsniveau ten minste 90% van het wegoppervlak voldoet. Op basis van deze methodiek wordt het algemene kwaliteitsniveau van de verhardingen in de gemeente Drimmelen beoordeeld als niveau B. De weginspecties vormen de basis voor de meerjarige onderhoudsplanning. De daaruit voortvloeiende werkzaamheden worden onderverdeeld in klein onderhoud (exploitatie), groot onderhoud (voorziening) en rehabilitaties (investeringen). Iedere twee jaar actualiseren wij het beheer- en uitvoeringsplan wegen. Daarbij houden wij rekening met de verwachte achteruitgang van verhardingen, de beschikbare financiºle middelen en de samenhang met andere werkzaamheden in de openbare ruimte. 82 Asfaltverhardingen degraderen bij onvoldoende onderhoud sneller dan elementenverhardingen. Om kapitaalvernietiging te voorkomen krijgt onderhoud aan asfalt daarom een hogere prioriteit.

Daarnaast stemmen wij werkzaamheden zoveel mogelijk integraal af met projecten op het gebied van riolering, groenbeheer en werkzaamheden van nutsbedrijven. De meest recente weginspectie is uitgevoerd in 2025. Klein onderhoud (exploitatie) Klein onderhoud bestaat uit het verhelpen van meldingen en het herstellen van kleine gebreken die tijdens inspecties worden geconstateerd. Het doel hiervan is om de veiligheid en bruikbaarheid van de verhardingen op peil te houden en verdere schade te voorkomen. Het klein onderhoud is meerjarig uitbesteed aan gespecialiseerde aannemers. Voor het onderhoud van bermen, waaronder het uitvullen van bermen en afbermen, wordt gebruikgemaakt van een aantal vaste contractpartners. Groot onderhoud (voorziening) Groot onderhoud wordt bekostigd vanuit de hiervoor gevormde voorziening en wordt opgenomen in het beheer- en uitvoeringsplan wegen. Deze werkzaamheden zijn gericht op het verlengen van de levensduur van verhardingen en het behouden van het gewenste kwaliteitsniveau. In 2027 wordt op basis van het uitvoeringsplan € 1,99 miljoen besteed aan groot en klein onderhoud van asfalt- en elementenverhardingen. Groot onderhoud aan elementenverhardingen wordt veelal gecombineerd met integrale projecten, zoals rioolvervangingen en herinrichtingen van de openbare ruimte. In 2027 vindt een nieuwe inspectieronde van het gemeentelijke wegennet plaats.

Investeringen Naast het reguliere onderhoud zijn investeringen voorzien voor de rehabilitatie van wegen. Deze investeringen hebben betrekking op de vervanging van bestratingsmaterialen en het herstellen van de constructieve opbouw van verhardingen wanneer onderhoud technisch of financieel niet langer doelmatig is. De planning van deze investeringen wordt waar mogelijk afgestemd op andere werkzaamheden in de openbare ruimte, zoals rioleringsprojecten, herinrichtingen en werkzaamheden van nutsbedrijven. Voor de periode 2027-2030 is hiervoor jaarlijks een investeringsbudget beschikbaar dat varieert van € 365.000 tot € 882.000. Hiermee wordt de kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van het gemeentelijke wegennet op de lange termijn gewaarborgd. Civieltechnische kunstwerken Tabel Par. C-D Civieltechnische kunstwerken Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Civieltechnische kunstwerken | € 65.000 | € 65.000 | € 65.000 | € 65.000 Totaal | € 65.000 | € 65.000 | € 65.000 | € 65.000 Beleidskader In 2009 stelden we de Beleidsnotitie civiele kunstwerken en havens vast. Er is ØØn duidelijk uitgangspunt. We houden de kunstwerken veilig. Onderhoud We inspecteren de kunstwerken iedere drie jaar. In 2026 was de laatste inspectieronde. In 2027 laten we een beheerplan Civiele Kunstwerken opstellen.

In 2027 gaan we de data uit het beheerprogramma kunstwerken over zetten naar het integrale beheerprogramma Obsurv. Zodra dat op orde is, maken we in 2027 een nieuw beheerplan. 83 Riolering en Water Tabel Par. C-E Riolering en Water Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Riolering | € 590.000 | € 530.000 | € 530.000 | € 530.000 Stedelijk water | € 283.000 | € 283.000 | € 408.000 | € 283.000 € 873.000 | € 813.000 | € 938.000 | € 813.000 Investeringen (bijlage 3. Investeringsprognose) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vervanging vrijverval riolering | € 4.261.000 | € 441.000 | € 3.431.000 | € 3.200.000 Aankoop gronden waterretentie (14.000 m2) | € 317.000 Mechanische riolering | € 95.000 | € 100.000 € 4.261.000 | € 441.000 | € 3.843.000 | € 3.300.000 Totaal | € 5.134.000 | € 1.254.000 | € 4.781.000 | € 4.113.000 Riolering Op gemeentelijk niveau is begin 2023 het Water en Rioleringsplan Drimmelen 2023-2027 vastgesteld. Door de integrale benadering van het gehele watersysteem vindt in dit beleidsplan zowel riolering als water plaats en is afgestemd op het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA 2018).

De doelen van het Deltaplan zijn: • | Analyseren van de gevolgen van klimaatverandering (tot 2050) voor diverse functies in een gebied; • | Bepalen van een strategie en concrete doelen (tot 2050) voor het verbeteren van de water robuust- en klimaatbestendigheid; • | Uitvoering geven aan de strategie door dit vast te leggen in beleidsplannen, wetten en regels. Beleidskader Bij het vaststellen van het Waterbeleidsplan (WRP) zijn nieuwe ambities vastgesteld. Deze ambities anticiperen vooral op klimaatverandering. • | Afvalwater: het verzamelen en afvoeren van afvalwater gebeurt op een milieu hygiºnische wijze. • | Hemelwater: We staan overlast eens in de vijf jaar toe (bui 09). We infiltreren zo veel als mogelijk. • | Grondwater: We anticiperen op grondwaterknelpunten zoals bodemdaling door lage grondwaterstanden of grondwateroverlast door storende grondlagen. Ieder jaar inspecteren we ongeveer 10% van het rioolstelsel. Jaarlijks maken we een uitvoeringsplanning. We maken onderscheid in klein onderhoud, groot onderhoud en reconstructies. Klein onderhoud bestaat uit kleine reparaties, verwijderen wortel-ingroei en kleine reliningen. Groot onderhoud houdt in dat er grotere lengtes riool ØØn op ØØn vervangen of voorzien van een relining. Reconstructies zijn rioleringen waarvan de buisdiameter verandert of een geheel stelsel wordt vervangen. We onderhouden de drukriolering frequent.

Het onderhoud en het beheer aan de IBA’s (Individuele Behandeling Afvalwater) wordt verzorgd door de Gemeente. Water In het WRP namen we ook ambities voor oppervlaktewater op. Oppervlaktewater: • | Slechte oppervlaktekwaliteit beperken we; • | Oppervlaktewater proberen we lang vast te houden; • | Wateroverlast door oppervlaktewater beperken we in samenwerking met het waterschap. In de notitie Baggeren havens (2014) namen we een aantal streef dieptes op. Een ander uitgangspunt bestaat uit het eens in de vijf jaar monitoren van de diepten in de havens. Watergangen In de legger van het waterschap is van alle watergangen vastgelegd wie verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud. In grote lijn kan gesteld worden dat alle watervoerende sloten, vaak als A- watergang aangemerkt, in beheer en onderhoud zijn bij het waterschap. De overige watergangen (B- watergang of bermsloten) zijn in beheer en onderhoud bij de aanliggende perceeleigenaren. In stedelijk gebied is dit de gemeente, om niet elke afzonderlijke bewoner een deel van het onderhoud te laten uitvoeren.

84 De onderstaande kenmerken van het watersysteem zijn bekend: • totale lengte categorie A watergangen in beheer bij het waterschap: 342 km; • totale lengte categorie B watergangen buitenstedelijk in particulier beheer: 68 km; • totale lengte categorie B watergangen binnenstedelijk in beheer bij de gemeente: 11 km; • totale lengte overstortsloten in beheer bij de gemeente (opgenomen als categorie A watergang in de legger): 14 km (250 m aan beide zijden van 27 overstorten). Gebouwenbeheer Tabel Par. C-F Gebouwenbeheer Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Groot onderhoud Gebouwenbeheer (Planon) | € 355.816 | € 355.816 | € 355.816 | € 355.816 Contractueel onderhoud gebouwenbeheer | € 156.000 | € 156.000 | € 156.000 | € 156.000 Klein onderhoud gebouwenbeheer | € 57.000 | € 57.000 | € 57.000 | € 57.000 € 568.816 | € 568.816 | € 568.816 | € 568.816 Totaal | € 568.816 | € 568.816 | € 568.816 | € 568.816 Beleidskader De werkzaamheden worden uitgevoerd overeenkomstig het door de gemeenteraad in 2020 vastgestelde beleidskader. Dit is verankerd in het Gebouwen Beheer Systeem (GBS-systeem). Medio 2027 wordt naar verwachting het onderhoudsplan geactualiseerd en ter vaststelling worden voorgelegd. Onderhoud Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie).

Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. Onderwijshuisvesting Tabel Par. C-G Onderwijshuisvesting Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Groot onderhoud Gebouwenbeheer (Planon) | € 33.821 | € 33.821 | € 33.821 | € 33.821 Contractueel onderhoud gebouwenbeheer | € 17.000 | € 17.000 | € 17.000 | € 17.000 Klein onderhoud gebouwenbeheer | € 52.000 | € 52.000 | € 52.000 | € 52.000 Overig onderhoudsbudgetten in exploitatie | € 15.000 | € 15.000 | € 15.000 | € 15.000 Totaal | € 117.821 | € 117.821 | € 117.821 | € 117.821 Beleidskader Op 18 september 2025 stelde de gemeenteraad de ‘Visie Onderwijshuisvesting Drimmelen 2025-2030’ vast. In deze visie is een aantal onderwijshuisvestingsprojecten benoemd die de komende jaren bijzondere aandacht vragen.

De raad besloot de visie vast te stellen, nader onderzoek te doen naar de verschillende scenario’s en financiºle gevolgen voor de toekomstige huisvesting van Den Duin en het Dongemond College en de verschillende huisvestingsscenario’s samen met de schoolbesturen uit te gaan werken in het IHP 2027-2030 (met een doorkijk tot 2042). In het 4e kwartaal van 2026 heeft de raad besloten welk huisvestingsscenario voor Den Duin en Dongemond we opnemen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs. Dit IHP wordt vervolgens aan de raad voorgelegd ter vaststelling. Investeringen die volgen uit het IHP zullen pas na vaststelling opgenomen worden in de gemeentelijke begroting. Onderhoud 85 Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie). Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. Sportaccommodaties Tabel Par.

C-H Sportaccommodaties Beschikbare onderhoudsbudgetten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Groot onderhoud Gebouwenbeheer (Planon) | € 299.131 | € 299.131 | € 299.131 | € 299.131 Contractueel onderhoud gebouwenbeheer | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 Klein onderhoud gebouwenbeheer | € 70.000 | € 70.000 | € 70.000 | € 70.000 Overig onderhoudsbudgetten in exploitatie | € 78.500 | € 78.500 | € 78.500 | € 78.500 € 492.631 | € 492.631 | € 492.631 | € 492.631 Investeringen (bijlage 3. Investeringsprognose) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Terreininrichting Schietberg | € - | € - | € - | € 187.000 Vervanging veld en veldinrichting E2 Madese Boys | € 469.000 | € - | € - | € - Veldinrichting E2 tm E6 Madese Boys | € - | € - | € 57.000 | € - Vervanging veld E8 en veldinrichting Madese Hockeyclub | € 598.000 | € - | € - | € - Vervanging veld D4 en veldinrichting Ruitersvaart (SV Terheijden) | € 474.000 | € - | € - | € - Renovatie toplaag kunstgrasveld handbal Wagenberg | € 133.607 | € - | € - | € - Terreininrichting Heesterbosch 2029 cf beheerplan | € - | € - | € 159.000 | € - Veldinrichting Heesterbosch | € - | € - | € - | € 129.000 Veldinrichting Moerbos | € - | € - | € - | € 38.000 € 1.674.607 | € - | € 216.000 | € 354.000 Totaal | € 2.167.238 | € 492.631 | € 708.631 | € 846.631 Beleidskader De gemeenteraad heeft op 9 juli 2026 op basis van nieuwe beleidsuitgangspunten een beheerplan

voor de sportparken vastgesteld. Met ingang van 2027 werken we met een plan dat voorziet in het groot onderhoud aan de natuurgrasvelden en hiervoor vormen we een voorziening. De investeringen nemen we op in het investeringsplan. Hierbij hanteren we de spelregels van het BBV en dit plan wordt elke 5 jaar volledig geactualiseerd en voorgelegd aan de raad. Onderhoud Er wordt onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud (voorziening) en klein onderhoud (exploitatie). Klein onderhoud bestaat uit jaarlijks terugkerend onderhoud (contracten) en klein technisch onderhoud. Onder klein technisch onderhoud wordt verstaan het vervangen of repareren van onderdelen van het vastgoed die geen planmatige investering vragen. Groot onderhoud gaat over grotere werkzaamheden aan gebouwen en installaties. Deze werkzaamheden komen naar voren uit het beheerplan. Bij een aantal geplande werkzaamheden toetsen we of het noodzakelijk is. Zo niet dan stellen we de werkzaamheden uit. 86 Kengetallen Tabel Par. C-I Kengetallen Categorie | Onderdeel | Eenheid | Jaarrekening | Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 A. Openbaar groen | Bomen | stuks | 17.149 | 17.802 | 16.891 | 19.038 Beplanting | m2 | 432.117 | 505.768 | 477.369 | 505.577 Gras | m2 | 495.659 | 720.430 | 502.616 | 726.388 Bermen | m2 1.463.370 | 1.674.410 | 1.109.970 | 1.660.945 Ecologische VerbindingsZones (EVZ) | stuks | 3 | 3 | 3 | 3 B.

Speelvoorzieningen | Speellocaties | stuks | 80 | 80 Speeltoestellen | stuks | 440 | 440 B. Sportfaciliteiten in de openbare | Kunstgrasvelden | stuks | 3 | 3 ruimte C. Wegen | Asfaltverhardingen | m2 | 796.084 | 806.472 | 828.951 | 806.526 Elementenverhardingen | m2 1.236.154 | 1.264.420 | 1.369.470 | 1.252.007 Betonverhardingen | m2 | 32.516 | 40.363 | 31.110 | 39.454 Halfverharding | m2 | 50.897 | 66.839 | 32.803 | 68.525 C. Openbare verlichting | Lichtmasten | stuks | 6.597 | 6.547 | 6.657 | 6.746 Armaturen | stuks | 6.641 | 6.591 | 6.657 | 6.746 C. Overige objecten in de openbare | Banken | stuks | 218 | 218 ruimte Papierbakken | stuks | 314 | 314 D. Civieltechnische kunstwerken | Objecten havens | stuks | 45 | 45 | 52 | 52 Bruggen (hout, staal, beton), | stuks | 33 | 33 | 31 | 31 duikerbruggen Duikers (beton) | stuks | 227 | 227 | 227 | 227 Beschoeiingen | m1 | 7.000 | 7.000 Objecten overige (vissteigers / | stuks | 15 | 6 | 15 | 15 beschoeiingen) E. Riolering | Vrijverval riolering | m1 | 131.236 | 227.163 | 223.050 | 170.347 Drukriool | m1 | 42.762 | 51.410 | 51.102 | 51.434 Individuele Behandeling Afvalwater | stuks | 83 | 75 | 78 | 78 (IBA) Gemalen | stuks | 400 | 305 | 305 | 46 Pomp-units | stuks | 42 | 259 Bergbezinkbassins | stuks | 8 | 9 | 9 | 8 E.

Stedelijk water | Watergangen | m1 | 200.681 | 93.453 | 200.681 | 200.681 Stedelijk water | m2 | 20.182 | 20.128 | 20.182 | 20.182 E. Vaarwegen | Havens | m2 | 269.280 | 269.280 | 269.280 | 269.280 * Bij het actualiseren van de areaalgegevens is gebleken dat de bestaande registratie niet op alle onderdelen overeenkwam met de feitelijke situatie. De verschillen zijn enerzijds het gevolg van fouten en onnauwkeurigheden uit het verleden en anderzijds van aanpassingen die zijn doorgevoerd om de registratie in overeenstemming te brengen met de actuele inrichting van de openbare ruimte 87 88 D. Financiering Treasuryfunctie: Taken en Beleid De Treasury functie is ondergebracht bij de afdeling Financiºn. Een Treasury functie bij de gemeente Drimmelen gaat over het beheer van geld en het omgaan met financiºle risico’s. De persoon die deze functie vervult, zorgt ervoor dat de gemeente goed met haar geld omgaat. De belangrijkste taken van de treasurer zijn: • Geldbeheer • Leningen en beleggingen • Risico’s beheren • Budget en Planning • Rapporteren • Wet- en Regelgeving • Advies geven Geldbeheer: Bij geldbeheer zorgt de treasurer dat er genoeg geld op de bankrekening van de gemeente staat om rekeningen te betalen.

Leningen en beleggingen: De treasurer zorgt voor het lenen van geld voor projecten van de gemeente, beheert de schulden en zorgt ervoor dat leningen op tijd worden terugbetaald. Gemeente Drimmelen heeft geen actieve beleggingsportefeuille gericht op winst. Risico’s beheren: Een andere taak is het zorgen dat de gemeente goed omgaat met risico’s, zoals veranderingen in rente of geld dat niet op tijd binnenkomt. Hierbij is een goede planning van belang om risico’s zo klein mogelijk te houden. Budget en planning: Een treasurer helpt bij het maken van de jaarlijkse begroting door te kijken hoeveel geld er is en hoeveel geld er nodig is gedurende verschillende momenten van het jaar. Een zogeheten liquiditeitsplanning. Rapporteren: Verslag uitbrengen aan het gemeentebestuur over hoe het met het geldbeheer gaat is ook een belangrijk taak voor een treasurer. Hij zorgt ervoor dat het voor iedereen duidelijk is hoe het geld wordt beheerd en welke financiºle risico’s er zijn. Wet- en Regelgeving: Een andere taak is ook dat de gemeente zich houdt aan alle wet en regelgeving. Dit borgt de gemeente Drimmelen door iedere 4 jaar een eigen Treasury statuut op te stellen, met daarin alle kaders waarbinnen de treasurer zijn taken moet uitvoeren. Advies geven: Als laatste geeft de treasurer advies aan de gemeenteraad en het bestuur over financiºle beslissingen.

Het financieringsbeleid van de gemeente Drimmelen schrijft voor dat we bij een normale rentestructuur maximaal gebruikmaken van financieringen met een korte looptijd. Op deze manier lenen we alleen geld voor de periode dat we het nodig hebben. Het rentetarief op kortlopende leningen is doorgaans lager dan bij langlopende leningen. Daarbij neemt de gemeente de wettelijke kaders voor renterisicobeheer in acht, zoals het kasgeldlimiet en renterisiconorm. Renteverwachtingen De renteverwachtingen voor Nederland en de eurozone in het algemeen worden sterk beïnvloed door het monetair beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). 89 Nadat de inflatie in 2025 was afgenomen richting de doelstelling van 2%, heeft de ECB de beleidsrente verlaagd. In 2026 zorgden geopolitieke spanningen en hogere energieprijzen echter voor oplopende inflatieverwachtingen, waarop de ECB haar beleid heeft aangescherpt. Hierdoor zijn de inflatieverwachtingen gestegen, waarop de ECB in juni 2026 besloot de beleidsrente te verhogen. Voor de komende jaren wordt uitgegaan van een stabiel tot licht oplopend renteniveau. De verdere renteontwikkeling blijft afhankelijk van de inflatieontwikkeling en de economische omstandigheden. Bij het opstellen van de begroting 2027 is gerekend met een gemiddelde rente van 3,0% voor kortlopende financiering en 3,7% voor langlopende financiering.

Deze uitgangspunten sluiten aan bij de huidige marktverwachtingen en vormen de basis voor de berekening van de rentelasten binnen de begroting. Financieringsbeleid De rente die we in de toekomst moeten betalen, is belangrijk voor ons financieringsbeleid. Dit hangt af van de rente op de geld- en kapitaalmarkt. Op de geldmarkt trekt de gemeente kortlopende leningen aan met een maximale looptijd van 1 jaar. Op de kapitaalmarkt trekt de gemeente langlopende leningen aan met een looptijd van meer dan 1 jaar. De gemeente zorgt ervoor dat niet alle langlopende schulden op hetzelfde moment aflopen. Dit helpt om het renterisico te verminderen. Eind 2026 ramen we een financieringsbehoefte van 10 miljoen. Hiervoor zullen we een langlopende financiering aantrekken. Verder dienen we in het derde kwartaal van 2027 nog een langlopende financiering aantrekken met een omvang van € 5,4 miljoen. Deze financiering behoeftes geven een totaal van € 570.000 voor 2027 aan rentekosten. De toename in (langlopende) schulden wordt veroorzaakt doordat het huidige patroon van bestedingen de inkomende geldstromen overstijgt. Dit leidt ertoe dat leningen afgesloten dienen te worden om alle betalingen te kunnen verrichten. Geldleningen en garanties De gemeente heeft zoals de in de jaarrekening 2025 te lezen was een € 44,6 miljoen aan langlopende geldleningen openstaan.

Na alle aflossingen en aantrekken van nieuwe financiering zal naar verwachting de totale langlopende schuld van de gemeente uitkomen op € 51,1 miljoen per 31-12-2026. De gemeente Drimmelen staat garant voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen die zijn aangevraagd door organisaties, instellingen of verenigingen, op voorwaarde dat hun activiteiten in lijn liggen met de taken van de gemeente, ook wel borgstelling genoemd. Deze directe borgstellingen zijn voornamelijk gericht op woningbouwverenigingen, zorginstellingen en sportverenigingen. Voor deze borgstellingen wordt € 316.000 afgelost in 2027, totale borgstelling komt eind 2027 uit op € 1,1 miljoen. Het beleid van de gemeente Drimmelen is als volgt: Er worden geen gemeentegaranties verleend voor geldleningen aan derden zoals stichtingen en verenigingen, tenzij: • het gaat om de herfinanciering van bestaande leningen waarvoor eerder een gemeentegarantie is verleend. • het geldleningen betreft voor sportverenigingen of welzijns- en zorginstellingen. Deze specifieke geldleningen worden apart beoordeeld. Daarnaast fungeert gemeente Drimmelen fungeert als achtervang voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) bij borgstellingen voor de woningbouwvereniging. 90 Het WSW staat garant voor de rente- en aflossingsverplichtingen van de deelnemers.

Met de garantie van het WSW kunnen de deelnemers (corporaties) gunstige leningen op de kapitaalmarkt aantrekken. Het WSW heeft door toonaangevende kredietbeoordelaars de Triple A rating gekregen. De eventuele verplichtingen die voortvloeien uit de garanties worden gedekt door het risicovermogen en de obligoverplichtingen van WSW-deelnemers. Als het risicovermogen van het WSW ontoereikend is, worden de obligoverplichtingen bij de deelnemers opgevraagd. Als het risicovermogen (inclusief ontvangen obligo) vervolgens onder de 0,25% van het garantievolume daalt, treedt de achtervangpositie van het Rijk en de betrokken gemeente in werking. Het WSW beoordeelt de financiºle positie van corporaties bij elke leningsaanvraag en verleent alleen leningen als de corporatie voldoende vermogensdekking heeft. Jaarlijks screent het WSW samen met het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) alle corporaties financieel, namens het ministerie. Alle borgstellingen van woningstichtingen in de gemeente Drimmelen worden opgenomen in de overzichten van het WSW. Het nieuwe kapitaalbeleid, inclusief het aangaan van obligoleningen, is geïmplementeerd in het najaar van 2021. De obligoleningen van de deelnemers zijn opgenomen in het overzicht van ’gewaarborgde geldleningen’.

Wanneer dit het regime van voor 1 augustus 2021 betreft, is de verdeelsleutel 100% voor elke geldlening waarvoor de gemeente een achtervangpositie inneemt, waardoor het aan de gemeente toegerekend bedrag gelijk is aan het schuldrestant. Wanneer dit het regime vanaf 1 augustus 2021 betreft, is de verdeelsleutel gelijk aan het percentage van marktwaarde van het DAEB-bezit van de betreffende deelnemer dat in de gemeente ligt (conform de meest recente verantwoordingscijfers). Het toegerekende achtervangbedrag is gelijk aan het schuldrestant vermenigvuldigd met deze verdeelsleutel. In 2025 is het totaal nominaal geborgd schuldrestant van de corporatie € 4.700 miljoen van de corporaties die actief zijn in gemeente Drimmelen. Totale waarde van leningen en borgingsplafond is als geheel opgenomen en niet uitgesplitst naar de gemeenten waarin corporatie bezit heeft. Op basis van de marktwaard van het DAEB bezit percentage, betreft dit een schuld toerekenbaar aan gemeente Drimmelen omvang € 142 miljoen. Op basis van het borgingsplafond voor 2026 kan een inschatting gemaakt worden van de maximaal toe te rekenen schuld. Dit bedraagt € 157 miljoen. Renterisicobeheer De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) vormt het wettelijke kader voor de financiering. De intentie van de wet is gericht op het bevorderen van de kredietwaardigheid en transparantie van het financieringsbeleid.

Kasgeldlimiet Een gemeente mag maximaal 8.5% van haar totale begroting lenen met kortlopende leningen. De kasgeldlimiet bedraagt € 8,3 miljoen voor 2027. Voor 2026 geldt dat sprake is geweest van vier kasgeldleningen, met een rentepercentage tussen 2,1% en 2,5%. Voor de begroting 2027 wordt gerekend met 3,7% rente voor nieuwe kasgeldleningen. Renterisiconorm De renterisiconorm is 20% van de totale begroting. De renterisiconorm bedraagt € 19,6 miljoen voor 2027. Dit betekent dat maximaal 20% van de langlopende schulden kan veranderen door renteherziening. De norm zorgt ervoor dat de gemiddelde looptijd van de schulden minimaal 5 jaar is. Dit helpt om het renterisico te verminderen. De renterisiconorm wordt in de komende jaren niet overschreden. Dit komt doordat veel van onze leningen langlopend zijn. Op alle leningen wordt afgelost. In 2027 vervalt geen lening. We verwachten in 2027 twee nieuwe langlopende leningen aan te trekken. Daarbij houden we rekening met de renterisiconorm voor de periode van het afsluiten van de lening. Schatkistbankieren Als gevolg van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden moeten gemeenten sinds eind 2013 hun overtollige middelen dagelijks afstorten in de rekening courant die aangehouden wordt bij het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiºn.

Aanwending van de middelen is slechts toegestaan ten behoeve van de publieke taak. Ten behoeve van het afstorten geldt een drempelbedrag, waardoor het bankrekeningsaldo door de afroming niet op € 0 uitkomt. De drempel bedraagt 2 procent van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000 . Voor onze gemeente betekent dit dat we in 2027 ongeveer € 2,0 miljoen op de spaarrekening mogen hebben staan. We gebruiken de rekening bij het Rijk alleen voor het bewaren van tijdelijk extra geld. Treasuryresultaat De stijging van de rente ten opzichte van de periode 2021-2024 waarin een zeer lage rente gebruikelijk was, leidt tot hogere rentekosten voor de gemeente. De externe rentekosten vormen de input voor de omslagrente. In 2026 bedroeg deze 1,2%. In 2027 wordt deze begroot op 1,5%. De omslagrente is een interne renteberekening die geen invloed heeft op de werkelijke, extern te betalen rente. Een wijziging in de rekenrente leidt dus alleen tot een intern renteverschil en een herverdeling van kosten. Wanneer de rekenrente relatief hoog is, wordt er veel rente toegerekend aan investeringen. Bij een lage rekenrente wordt er juist weinig rente aan investeringen toegerekend. Het verschil tussen de toegerekende rente en de werkelijke rente kosten en baten, wordt het treasury resultaat genoemd.

Het doel van het hanteren van een omslagrente is om de kosten toe te rekenen aan de activiteiten die ermee samen hangen. Tabel Par.D-1 (bedragen x € 1.000) Rentelasten en -baten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Rente vaste schulden: opgenomen geldleningen t.b.v. de gemeente | 1.562 | 1.610 | 1.735 | 1.735 Rente nieuwe kortlopende financiering (2026) | 50 | 50 | 50 | 50 Overige financieringslasten (saldo) | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal rentelasten | 1.612 | 1.660 | 1.785 | 1.785 Externe rentebaten | -90 | -90 | -90 | -90 Totaal rentebaten | -90 | -90 | -90 | -90 Saldo rentelasten minus -baten | 1.522 | 1.571 | 1.695 | 1.695 Rentelast over eigen vermogen (reserves) | 0 | 0 | 0 | 0 Rentelast over voorzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 Rentelast projectfinanciering | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo rentelasten over eigen vermogen, voorzieningen en projectfinanciering | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal toe te rekenen rentelast | 1.522 | 1.571 | 1.695 | 1.695 Toe te rekenen aan grondexploitaties | 22 | 17 | 0 | 0 Resteert toe te rekenen aan taakvelden (vaste activa) | 1.500 | 1.553 | 1.695 | 1.695 De toegerekende rente aan taakvelden via renteomslag | -1.642 | -1.760 | -1.736 | -1.660 Resultaat treasury | -141 | -207 | -41 | 35 91 92 E.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://drimmelen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a8f05f3c-9a1e-4526-87b0-ea8e7cafe095?agendaItemId=b3c1edbe-38cf-4baf-864e-ce273630f701