[2024014643] Bijlage 4 Bestemmingsplan toelichting
Tekst van het document
In de verbinding tussen stad en land wordt rekenschap gegeven aan een integrale afweging van sectorale belangen, met het oog op het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Mede in het kader van de Omgevingsdialoog worden verschillende partijen - denk aan omwonenden, belangengroepen, bedrijven - betrokken bij de ontwikkeling. De basisopgava van de POVI is "werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit". Elke ruimtelijke ontwikkeling moet hieraan bijdragen. In vier hoofdopgaven worden accenten gelegd: 1. werken aan de Brabantse energietransitie: De energietransitie houdt enerzijds in het verminderen van het energieverbruik en anderzijds de verduurzaming van de energie. De nieuwe woningen worden gebouwd conform de wettelijke duurzaamheidseisen, waaronder aardgasvrij. 2. werken aan een klimaatproof Brabant: Eén van de onderdelen van een klimaatproof Brabant is het zorgen voor een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting. In paragraaf 4.6 wordt hierop ingegaan. 3. werken aan een slimme netwerkstad: Een duurzame verstedelijking draagt bij aan het komen tot een slimme netwerkstad. Uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied is alleen wenselijk vanuit kwalitatieve overwegingen en bij een concrete marktvraag. Het planvoornemen leidt tot een uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied.
In paragraaf 3.2.3 is gemotiveerd waarom dit kan worden gezien als duurzame verstedelijking. 4. werken aan een concurrerende, duurzame economie: Onderdeel van een concurrerende en duurzame economie is het voorzien in een aantrekkelijk vestigingsklimaat. De beschikbaarheid van goede woningen in een prettige leefomgeving draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Het planvoornemen voorziet in de bouw van maximaal 81 nieuwe woningen. Conclusie De beoogde ontwikkeling past binnen de Omgevingsvisie van de provincie Noord-Brabant.
38/108
3.3.2 Interim Omgevingsverordening Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben op 25 oktober 2019 de Interim omgevingsverordening (hierna: Iov) Noord-Brabant vastgesteld, als eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het plangebied is in de geconsolideerde versie van de Iov augustus 2023 aangeduid als 'verstedelijking afweegbaar' (zie figuur 3.2). 3.3.2.1 Verstedelijking afweegbaar Het plangebied ligt binnen het gebied 'verstedelijking afweegbaar' (artikel 3.43 Iov). Daarmee maakt het plangebied ook deel uit van 'landelijk gebied', meer specifiek 'gemengd landelijk gebied'. Voor deze gebieden stelt de Iovinstructieregels aan de vestiging van met name verschillende typen agrarisch bedrijven en stelt ze eisen op het gebied van kwaliteitsverbetering van het landschap.
Figuur 3.2: Uitsnede Kaart 3: Instructieregels gemeenten: stedelijke ontwikkeling en erfgoed, Plangebied blauw omcirkeld. (bron: Interim Omgevingsverordening)
39/108
Artikel 3.43 Afwijkende regels Verstedelijking afweegbaar In afwijking van Artikel 3.42 Duurzame stedelijke ontwikkeling, eerste lid, kan een bestemmingsplan, ter plaatse van Verstedelijking afweegbaar voorzien in de nieuwvestiging van een duurzame stedelijke ontwikkeling als: a. binnen Stedelijk Gebied feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar is; b. transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; c. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; d. de stedenbouwkundige- en landschappelijke inrichting rekening houdt met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het Stedelijk Gebied. Toetsing Het woningbouwprogramma (zowel het aantal als de typologieën) kan niet worden opgevangen binnen het bestaand stedelijk gebied of binnen bestaande bebouwing in Terheijden. Op 6 maart 2024 heeft regionale afstemming binnen het bestuurlijk overleg Subregio wonen Breda en omgeving plaatsgevonden en heeft de regio ingestemd met het aantal van 81 woningen en samenstelling van het woningaanbod. Van de 81 woningen worden 21 appartementen gerealiseerd in de categorie sociale huur. Dat komt neer op 25% van het totale aanbod.
Daarnaast worden nog eens 11 woningen gerealiseerd als goedkope koopwoning. Het totaal aantal woningen in de sociale sector bedraagt daarmee 40%. De ontwikkeling is daarmee regionaal afgestemd en akkoord en draagt bij aan het voorzien in de grote behoefte aan nieuwe harde plannen voor woningbouw in de regio, zoals onder andere geschetst in de Woondeal SRBT. In het ontwerp wordt rekening gehouden met een duurzame inpassing, waarin een groene woonomgeving centraal staat. Delen van het plangebied worden ingericht als groen en water. Deze inrichting draagt bij aan de biodiveriteit, het tegengaan van hittestress en het voldoende kunnen opvangen van water. Deze groene woonomgeving draagt ook bij aan een gezonde leefomgeving. Het betreft een duurzame afronding van het stedelijk gebied. 3.3.2.2 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit De voor het plan relevante basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zijn: zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit kwaliteitsverbetering van het landschap Artikel 3.5 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Lid 1 Een bestemmingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies, zoals opgenomen in hoofdstuk 3 'Instructieregels aan gemeenten', invulling aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving.
Lid 2 Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik; b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering; c. meerwaardecreatie.
40/108
Toetsing De toetsing aan de onderdelen zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering en de meerwaardecreatie vindt plaats bij de navolgende artikelen. Artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik Lid 1 Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing, behalve in de gevallen dat: a. nieuwvestiging mogelijk is op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk; b. er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is en uitbreiding, al dan niet gelijktijdig met de vestiging van een functie, op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk is toegestaan; c. bij stedelijke ontwikkeling toepassing is gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, Bro (ladder voor duurzame verstedelijking); d. gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. Lid 2 Onder bestaand ruimtebeslag voor bebouwing wordt verstaan het werkingsgebied Stedelijk Gebied of een bestaand bouwperceel. Toetsing De ontwikkeling vindt plaats binnen het werkingsgebied 'verstedelijking afweegbaar'. In paragraaf 3.2.3 is de ontwikkeling getoetst aan de ladder. Hieruit blijkt dat de woningbouwopgave niet kan worden opgelost binnen het bestaand stedelijk gebied van Terheijden.
Artikel 3.7 Toepassing van de lagenbenadering Lid 1 De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. Lid 2 De lagenbenadering omvat de effecten op: a. de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; b. de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. c. de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. Lid 3 Door de factor tijd actief te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Toetsing In het stedenbouwkundig plan is rekening gehouden met de lagenbenadering. In het stedenbouwkundig ontwerp is rekening gehouden met de beperkingen en kansen vanuit de ondergrond, enkele relevante netwerklagen en de landschappelijke waarden. Dit heeft geresulteerd in een ontwerp voor een woonwijk waarin het landschap wordt
41/108
gebruikt als drager voor de stedelijke ontwikkeling en waarin het verbeteren van de natuur- en landschappelijke waarden in het plangebied een belangrijke plek heeft. De woonwijk wordt gekenmerkt door een groene woonkwaliteit met zo min mogelijk verharding. Artikel 3.8 Meerwaardecreatie Lid 1 Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. Lid 2 De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. Toetsing Het gebied transformeert naar een aantrekkelijke woonwijk. Met een integraal ontwerp is sprake van een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit. Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap Lid 1 Een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk Gebied bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving.
Lid 2 Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied én op welke wijze de uitvoering is geborgd door dat: a. dit financieel, juridisch en feitelijk is geborgd in het plan; of b. de afspraken uit het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken, worden nagekomen. Lid 3 Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: a. de op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing; b. het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stadland; c. het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen; d. het wegnemen van verharding; e. het slopen van bebouwing; f. de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; g. het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Lid 4 Ingeval er toepassing wordt gegeven aan het tweede lid onder b geldt dat een passende financiële bijdrage in een landschapsfonds is verzekerd én over de besteding van dat fonds periodiek verslag wordt gedaan in het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken.
42/108
Toetsing Het plangebied is aangemerkt als landelijk gebied. Woningbouwontwikkelingen dienen in principe plaats te vinden in 'stedelijk gebied'. In dit geval is echter sprake van transformatie naar een nieuwe woonwijk, binnen de aanduiding 'verstedelijking afweegbaar'. Gemeente Drimmelen heeft een uitwerking van deze verplichting nader uitgewerkt in de Structuurvisie Landschappelijke kwaliteit buitengebied. Het plan wordt gezien als een categorie 3 ontwikkeling. De investering bedraagt in dit geval minimaal 1% van de uitgifteprijs van de grond. Op 6 maart 2024 heeft regionale afstemming binnen het bestuurlijk overleg Subregio wonen Breda en omgeving plaatsgevonden en heeft de regio ingestemd met het aantal van 81 woningen en samenstelling van het woningaanbod. Van de 81 woningen worden 21 appartementen gerealiseerd in de categorie sociale huur. Dat komt neer op 25% van het totale aanbod. Daarnaast worden nog eens 11 woningen gerealiseerd als goedkope koopwoning. Het totaal aantal woningen in de sociale sector bedraagt daarmee 40%. In paragraaf 3.4.3 wordt nader ingegaan op de Structuurvisie Landschappelijke kwaliteit buitengebied en de benodigde landschappelijke inpassing en kwaliteitsverbetering van het landschap.
Op deze plaats volstaat de conclusie dat het bestemmingsplan voorziet in voldoende kwaliteitsverbetering van het landschap in relatie tot de stedelijke ontwikkeling die het mogelijk maakt. 3.3.2.3 Attentiezone waterhuishouding Een bestemmings- of wijzigingsplan van toepassing op Attentiezone waterhuishouding strekt tot bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit met een negatief effect op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant. Ter bescherming van de waterhuishouding stelt het plan in ieder geval regels over: het verzetten van grond van meer dan 100 m³ of op een diepte van meer dan 60 centimeter beneden maaiveld, voor zover geen vergunning is vereist op grond van de Ontgrondingenwet; de aanleg van drainage ongeacht de diepte, tenzij het gaat om vervanging van een bestaande drainage; het verlagen van de grondwaterstand anders dan door middel van het graven van sloten of het toepassen van drainagemiddelen, met uitzondering van grondwateronttrekkingen; het beperken van het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten.
43/108
Figuur 3.4: Uitsnede kaart 8: Attentiezone waterhuishouding (blauw omcirkeld plangebied) (bron: Interim Omgevingsverordening) Waar het werkingsgebied Verstedelijking afweegbaar samenvalt met de Attentiezone waterhuishouding gelden aanvullende voorwaarden vanwege de waarden die aanwezig zijn. Belangrijke voorwaarde is dat in deze gebieden de stedelijke ontwikkeling plaats vindt in samenhang en evenredigheid met de betreffende kwaliteiten in het gebied en de directe omgeving. In de toelichting op het plan wordt aangegeven hoe in deze gebieden nieuwe stedelijke en landschapsontwikkelingen gelijktijdig en in samenhang met elkaar worden ontwikkeld. Het doel hierbij is dat er in het landschap nieuwe kwaliteiten ontstaan of bestaande landschapskwaliteiten worden versterkt. Bij het ontwerp van de landschappelijke invulling van het plangebied is rekening gehouden met de waterhuishouding door het plangebied ruim groen in te richten en een waterbergende vijver aan te leggen in het noorden van het plangebied (zie ook paragraaf 4.6 Waterhuishouding). In de regels is een gebiedsaanduiding opgenomen die de ter plaatse aanwezige waarden/waterhuishouding middels een omgevingsvergunningstelsel voor werken en werkzaamheden beschermt.
44/108
Gelet op het voorgaande strekt dit planvoornemen tot bescherming van de waterhuishouding en sluit het functies en activiteiten uit met een negatief effect op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant.
3.3.3 Omgevingsverordening Na inwerkingtreding van de Omgevingswet (voorzien op 1-1-2024) zal de Omgevingsverordening van provincie Noord-Brabant de Iov vervangen. De Omgevingsverordening is een nagenoeg beleidsneutrale opvolger van de Iov. Voor dit bestemmingsplan gelden er vanuit de Omgevingsverordening geen in beginsel geen andere regels dan op grond van de Iov gelden. Hierna wordt kort ingegaan op de belangrijkste veranderingen voor het plangebied door inwerkingtreding van de Omgevingsverordening. Verstedelijking afweegbaar Dit werkingsgebied keer niet terug in de Omgevingsverordening. Op grond van artikel 4.77 lid 2 onder a in combinatie met artikel 4.56 van de Omgevingsverordening s woningbouw in landelijk gebied mogelijk, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: 1. binnen stedelijk gebied is feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar; 2. transformatie van cultuurhistorisch waardevol of ander geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; 3. de woningbouwontwikkeling past binnen de ontwikkelingsrichting van het gebied; 4. de ontwikkeling past binnen de regionale woningbouwafspraken; 5. de stedenbouwkundige- en landschappelijke inrichting is afgestemd op de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving, waaronder de met de Omgevingsverordening te beschermen en te ontwikkelen waarden; 6.
de stedenbouwkundige- en landschappelijke inrichting houdt rekening met een duurzame afronding van het Stedelijk gebied. De voorwaarden 1, 2, 4, 5 en 6 komen overeen met de voorwaarden a tot en met d van artikel 3.43 van de Iov. Voor een motivering van die voorwaarden wordt dan verwezen naar subparagraaf 3.3.2.1 van deze toelichting. De door de gemeente voorgestande ontwikkelingsrichting van het gebied (voorwaade 3) is vastgelegd in de 'Aanvulling op de Structuuvisie 2033' van gemeente Drimmelen en het amendement op het raadsvoorstel ter vaststelling van die visie. Hiervoor wordt verwezen naar subparaaf 2.5.1. Kortheidshalve volstaat op deze plaats de conclusie dat de ontwikkeling voldoet aan de voorwaarden voor een woningbouwontwikkeling in landelijk gebied op grond van de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies De basisprincipes uit paragraaf 3.1.2 van de Interim omgevingsverordening zijn ongewijzigd overgenomen paragraaf 4.1.2 van de Omgevingsverordening. Het artikel over kwaliteitsverbetering van het landschap (artikel 3.9 Iov) komt nagenoeg ongewijzigd terug in artikel 4.11 van de Omgevingsverordening. De conclusie ten aanzien van deze artikelen wijzigt dan ook niet ten opzichte van de toets aan de Interim Omgevingsverordening.
45/108
Attentiegebied waterhuishouding De bepaling uit artikel 3.26 van de Interim omgevingsverordening zijn ongewijzigd overgenomen in artikel 4.41 van de Omgevingsverordening. Kortheidshalve volstaat op deze plaats de conclusie dat voorliggend bestemmingsplan zorgt voor de bescherming van de waterhuishouding en dat het bestemmingsplan functies en activiteiten met een negatief effect op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant uitsluit. Overige werkingsgebieden Er zijn geen andere werkingsgebieden of instructieregels relevant voor dit bestemmingsplan.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1 Omgevingsvisie Drimmelen 2040 De Omgevingsvisie Drimmelen is op 18 november 2021 vastgesteld. In de Omgevingsvisie is aangegeven waar de gemeente Drimmelen voor staat en waar de gemeente naar toe wil in de toekomst. De combinatie van ‘thema’s’, ‘waarden’ en ‘ambities’ bepaalt wat er wel en niet kan in onze verschillende gebieden. Voor deze ontwikkeling is met name het thema 'wonen' van toepassing. Daarover wordt in de Omgevingsvisie onder meer het navolgende aangehaald: "De gemeente zet zich in om de kwaliteit van de dorpen en bestaande woningvoorraad te verbeteren en beter te laten aansluiten op de (veranderende) vraag. Dit betekent woningverbetering, kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte en het geschikt maken van zoveel mogelijk woningen voor ouderen zodat we zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen in ons eigen dorp." De behoefte aan nieuwe woningen is in Terheijden aanzienlijk. In het dorp worden op een aantal inbreidingslocaties woningen gerealiseerd. Er wordt ook gewerkt aan andere woningbouwlocaties en gezocht naar extra woningbouwlocaties aan de randen van het dorp. Op navolgende afbeelding uit de Omgevingsvisie Drimmelen staan verschillende markers aangegeven. Deze markers geven aan waar de gemeente kansrijke locaties voor woningbouw ziet, waaronder de locatie Terheijden Zuidoost. Deze locaties worden in de toekomst nader onderzocht en/of uitgewerkt.
Dit zijn potentieel geschikte locaties om woningbouw te realiseren. Het is afhankelijk van de invulling of een plan daadwerkelijk toegevoegde waarde heeft.
46/108
Figuur 3.5. Gebiedskaart Terheijden (Bron: omgevingsvisie Drimmelen) Om het aantrekkelijke landelijke woonklimaat in de dorpen te behouden, richt de gemeente zich meer op kleinschalige inbreidingslocaties. Dit heeft de prioriteit boven uitbreidingslocaties. De omgevingsvisie richt zich op samen bouwen aan de gezonde toekomst, het realiseren van levendige dorpen, de blauw-groene motor en een toekomstbestendige gemeente. Op basis van de omgevingsvisie is het plangebied aangeduid als 'Kansrijk voor woningbouw Terheijden Zuidoost'. Dit plan voorziet hierin. Conclusie Gelet op het voorgaande voldoet het plan aan de Omgevingsvisie Drimmelen. De locatie is in de omgevingsvisie specifiek aangegeven als kansrijke locatie voor woningbouw.
47/108
3.4.2 Programma Wonen 2030 Het programma Wonen is een vrijwillig programma in het kader van de Omgevingswet. In de omgevingsvisie van gemeente Drimmelen, zoals vastgesteld in november 2021, is de ambitie geformuleerd om tot 2030 zo'n 1.500 woningen toe te voegen. Via het programma Wonen wordt uitwerking gegeven aan deze ambitie. Verder wordt invulling gegeven waar deze woningen worden gerealiseerd en om type woningen het gaat. Het hoofddoel is om over een gevarieerde toegankelijke duurzame en betaalbare woningvoorraad te beschikken waarbij wordt voorzien in de woningbehoefte per dorp.
Tabel globale indeling woningbehoefte per dorp Uitgangspunten zijn daarbij dat nieuwe woningen (bijna) energieneutraal en zoveel mogelijk levensloopbestendig zijn. In alle dorpen worden nieuwe woningen gebouwd. Concreet is het doel om in de periode 2020-2030 zo'n 1.500 woningen toe te voegen. Dit is een verdubbeling ten opzichte van de lokale behoefte. De ambitie is om in elk dorp met name betaalbare woningen, onder andere geschikt voor starters en levensloopbestendige woningen toe te voegen. In het plan wordt uitgegaan van 70% betaalbaar, waarvan 40% sociaal. Hiermee wordt voldaan aan de voorwaarden ten aanzien van betaalbaarheid. Ook wordt minimaal eenderde van het programma nultreden. Het grootste deel daarvan betreft de sociale huurappartementen. De locatie Terheijden Zuidoost wordt concreet genoemd als kansrijke locatie voor woningbouw. Gelet op het voorgaande is dit planvoornemen passend binnen het Programma Wonen 2030.
48/108
3.4.3 Structuurvisie landschappelijke kwaliteit buitengebied (2014) In de provinciale (Interim) Omgevingsverordening is opgenomen dat ruimtelijke ontwikkelingen buiten het stedelijk gebied gepaard moeten gaan met een bijdrage aan de kwaliteitsverbetering van het landschap. De gemeente heeft deze verplichting nader uitgewerkt. De landschapsinvesteringsregeling maakt onderscheid in planmatige en niet-planmatige projecten. Voor de niet-planmatige projecten gaat de regeling uit van 3 categorieën ontwikkelingen, waarbij investering in kwaliteitsverbetering van het landschap afhangt van de impact op de omgeving. Voor planmatige projecten is in de regeling bepaald omvang van de kwaliteitsverbetering minimaal 1% van de uitgifteprijs bedraagt. In Bijlage 1 van de regels is het kwaliteitsverbeteringsplan inclusief een beplantingsplan opgenomen. Daarin is de benodigde investering voor kwaliteitsverbetering van het landschap op € 41.345,50 bepaald. In het beplantingsplan is aan de hand van een landschappelijke analyse onderzocht welke structuren, eigenschappen en kwaliteiten belangrijk en daarmee leidend zijn voor de voorgenomen ontwikkeling en stedenbouwkundige opzet. Zoals in paragraaf 2.5.2 al naar voren is gekomen wordt daarbij uitgegaan van vier woningclusters en twee beeldkwaliteitsthema's, waaronder 'Wonen in het groen'.
Dit wonen in het groen is verder uitgewerkt in het beplantingsplan. Het beplantingsplan heeft de volgende drie ontwikkelprincipes als basis: Spel van open en dicht: De clusters vanuit het stedenbouwkundig plan vormen de basis voor de dichte clusters en het landschap erom heen blijft open. Hierdoor ontstaat er een interessant spel tussen open en dicht, waarmee gespeeld kan worden voor goede aansluiting met de omringende buurten. Historische watergang en bestaande watergangen: De watergang in het midden van de planlocatie (gelegen in de noord-zuid richting) die al vanaf 1874 op de kaarten te zien is, moet terugkomen in het plan. Juist de verbreding en verbetering van de ecologische waarden van deze watergang bieden de mogelijkheid om een natuurzone te realiseren tussen de verschillende NNN gebieden in. Hierdoor biedt het groen van de wijk niet alleen voordelen voor de woonwijk zelf, maar dient het een hoger schaalniveau. 1. Gedeeltelijk wordt bestaande B-watergang gedempt, het noordelijke deel wordt verbreed. 2. Door de verbreding van het Munnikenhof (tot aan de parkeerkoffer) dient A-watergang ten oosten van het plangebied gedeeltelijk gecompenseerd te worden in het plangebied. Aansluiten bij Terheijden: Het plan voor Munnikenhof wordt gecreëerd aan de rand van het dorp Terheijden. Het ontwerp van het plan dient te zoeken naar aansluiting met de bestaande structuren.
Zo dient er rekening gehouden te worden met zichtlijnen van omwonende. Deze drie ontwikkelprinipes hebben geleid tot de volgende onderdelen van het beplantingsplan. Groene clusters in een open landschap Rondom de stedenbouwkundige clusters zijn er groene randen gecreëerd. Deze groene randen dienen een bijdrage te leveren aan de biodiversiteit. Door een gradiënt te realiseren in de groene ruimte rondom de clusters creëren we een positief effect op de biodiversiteit door voor verschillende flora en fauna een leef en/of foerageergebied te realiseren. Het gradiënt dat we realiseren loopt van bloemrijk grasland over in een twee meter brede zoom van ruig grasland en dan over in een mantel die bestaat uit inheemse struiken met incidenteel de toevoeging van een boom.
49/108
Natuurzone in noordzuid-richting Groen in het dorp is van grote betekenis voor de kwaliteit en de verspreidingsmogelijkheden van planten en dieren binnen een stedelijk gebied en vanuit de stad naar de aangrenzende groenstructuren. Deze moet duurzaam in stand worden gehouden om de natuur een kans te geven en bij te dragen aan de kwaliteit, identiteit en belevingswaarde van stedelijke functies (zoals woonwijken). Voor deze (verbindingszones) is een breedte van tenminste 20 meter nodig om aan de doelstelling te voldoen. De zone-opbouw in dwarsprofiel omvat struweel met boomgroepen en 2-zijdig een zoom van 2 m aan minimaal één zijde overgaande in een plas-dras berm met open water en plaatselijk een grasberm. Rondom de oude loop van de watergang wordt een natuurzone gecreëerd met een breedte van 20 tot 30 meter. Deze zone bestaat uit natuurvriendelijke oevers, plas-dras zone, struweel en een zoom bestaande uit ruig grasland. De overgang naar het dorp De westzijde van het plangebied grenst aan de huidige grens van het dorp Terheijden. De rij karakteristieke populieren en de hier aanwezige biodiversiteitslaan blijven behouden. De groenstrook wordt versterkt met om de 17 meter een boom van de eerste orde.
Figuur 3.5: Uitsnede visualisering kwaliteitsverbeteringsplan In het beplantingsplan is de landschappelijke inpassing verder uitgewerkt aan de hand van een aantal dwarsdoorsnedes en gegevens over de aanleg (soorten, aantallen, maten en plantvoorschriften). Ook zijn voorschriften opgenomen over het beheer en onderhoud. De aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing is met een voorwaardelijke verplichting juridisch geborgd in de regels van het bestemmingsplan, gekoppeld aan een gebiedsaanduiding voor het hele plangebied. Tot slot zijn de beoogde inpassingsmaatregelen en het beheer ervan gekwantificeerd in een berekening 'kwaliteitsinvestering landschap'. Uit de berekening blijkt dat € 15.931,56 wordt geïnvesteerd in kwaliteitsverbetering van het landschap. Vergeleken met de benodigde investering (€ 41.345,50) wordt te weinig geïnvesteerd. Dit tekort zal worden gestort in het gemeentelijk fonds landschapsontwikkeling. Hierover heeft gemeente Drimmelen in een anterieure overeenkomst afspraken gemaakt met de initiatiefnemer. Gelet op het voorgaande voorziet het bestemmingsplan in een zorgvuldige landschappelijke inpassing en voldoende kwaliteitsverbetering van het landschap.
50/108
3.4.4 Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026 In het Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026 is het daarvoor geldend beleid voor openbaar groen geïntegreerd. Het plan vormt het toetsingskader voor groen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Eén van de ambities van het plan is om, in nog op te stellen ruimtelijke plannen voor nieuwbouw in de verkeerskundige bebouwde kom, 50 m² openbaar groen per woning te realiseren. Het betreft een richtlijn vanuit het oogpunt van maatwerk. De nieuwbouwplannen worden bijvoorbeeld bekeken in relatie met bestaand groen in de omgeving, de aanwezigheid van grote tuinen en de nabijheid van het buitengebied. Terheijden kent een duidelijke groenstructuur. De belangrijkste toegangsweg vanaf de A59 naar het centrum is geheel voorzien van laanbeplanting. De Hoofdstraat/Raadhuisstraat in het zuidelijke deel is voorzien van een bomenlaan en het centrumdeel van leibomen. Daarnaast zijn er drie belangrijke oost-westgerichte groenstructuren te herkennen die samen met recreatieve routes de woonwijken verbinden. De oost- (landelijkgebied) en zuidrand (de Mark) hebben een groene rand waarin bomenrijen in een parkachtige setting de grens vormen tussen stad en land. Een bijzonder punt in de groenstructuur vormt de Kleine Schans.
Deze voormalige militaire vesting wordt omzoomd door vestingwallen begroeid met gras, water en grasland met knotwilgen.
Figuur 3.6: Uitsnede groenstructuur Terheijden, (bron: Integraal Groenbeleidsplan gemeente Drimmelen 2017-2026)
51/108
Het plangebied wordt aan de westzijde begrensd door een boomstructuur (populieren). Deze boomstructuur blijft behouden. Zoals uit het beplantingsplan blijkt wordt de groenstrook versterkt met om de 25 meter een boom van de 1e orde, en een haag rondom de parkeerplaatsen. De verbindingszones krijgen een breedte van tenminste 20 m. De zone-opbouw in dwarsprofiel omvat struweel met boomgroepen en 2-zijdig een zoom van 2 m aan minimaal één zijde overgaande in een plas-dras berm met open water en plaatselijk een grasberm. Rondom de stedenbouwkundige clusters zijn er groene randen gecreëerd met oog voor biodiversiteit. Het gradiënt loopt van bloemrijk grasland over in een twee meter brede zoom van ruig grasland en dan over in een mantel die bestaat uit inheemse struiken met incidenteel de toevoeging van een boom. Gelet op het beplantingsplan wordt wordt ruimschoots aan de ambitie van de gemeente Drimmelen voldaan om in ruimtelijke plannen voor nieuwbouw 50 m² openbaar groen per woning te realiseren. In dit geval wordt ongeveer 14.775 m² als openbaar groen uitgegeven (groenbestemming op de verbeelding). Op een omvang van het plangebied van ongeveer 35.000 m² betekent dit dat ongeveer 42% van het plangebied openbaar groen wordt. Dat is ongeveer 182 m² groen per woning.
3.4.5 Duurzaamheid 3.4.5.1 Toetsingskader De gemeenteraad van Drimmelen heeft op 25 maart 2021 het 'Programma Duurzaamheid' vastgesteld. In dit programma staan vijf grote opgaven centraal, in lijn met de Nationale Omgevingsvisie, de provinciale en de gemeentelijk omgevingsvisie: de duurzame Big Five van de gemeente Drimmelen. Het gaat om: 1. Natuur en biodiversiteit. In 2040 is de gemeente Drimmelen een krachtige blauw-groene motor waar natuur, de agrarische sector en recreatie centraal staan. De gemeente is in dit kader zuinig op de Biesbosch, realiseert ecologische verbindingszones en bevordert biodiversiteit. 2. Duurzaam mobiliteit. In 2040 zijn de zes kernen van de gemeente Drimmelen op een duurzame manier met elkaar en met de regio verbonden. Het aantal vervuilende verkeersbewegingen in de gemeente is dan fors teruggebracht, terwijl er een goede innovatieve infrastructuur tussen de verschillende dorpskernen ligt. In dit kader heeft de gemeente in 2025 emissieloos openbaar vervoer en doelgroepenvervoer en in 2030 duurzaam vervoer voor de gemeentelijke organisatie. Vóór 2028 wil ze minder, schonere en zuinigere verplaatsingen realiseren en langzaam verkeer bevorderen. 3. Klimaatadaptatie. Drimmelen is klimaatbestendig en waterrobuust in 2050: in Drimmelen heb je droge voeten en een koel hoofd.
Doelstellingen op dit gebied zijn klimaatbestendig handelen vanaf 2020, vanaf 2020 in nieuwe gebieden waterneutraal bouwen bij een toename van verhard oppervlak van 500 m² of meer en de inzet op groene kernen. Conform het Waterbeleidsplan streeft de gemeente naar bovengrondse oplossingen om hemelwater op te vangen, in plaats van afvoeren via het riool. 4. Duurzaam ondernemen en circulariteit. In 2040 zit circulair handelen in het systeem van de gemeenschap. Grondstoffen worden maximaal hergebruikt. Afval wordt maximaal gescheiden en in feite wordt al het bedrijfsen huishoudelijk afval gebruikt voor iets anders. Eén van de doelstellingen in dit kader is dat de bouw van nieuwe huizen en de ontwikkeling van openbare ruimtes in 2040 circulair gebeurt.
52/108
5. Energietransitie. De gemeente Drimmelen is in 2050 een volledig energieneutrale gemeenschap. In 2040 is ze al ver op weg om energieneutraal te worden. Doelstellingen in dit kader zijn: a. gemiddeld energielabel B voor alle woningen in 2021; b. nieuwbouw voldoet aan BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen); c. gemeentelijke gebouwen duurzaam maken: 49% CO2-reductie in 2030 en 95% in 2050; d. energiebesparing openbare verlichting: 50% in 2030 ten opzichte van 2013; e. aardgasvrij in 2050; f. energiebesparing: 15% voor warmte tussen 2020-2030; g. opwek van duurzame energie; opgave grootschalig zon op dak tot 2030: 26 GWh (ong. 25–30 ha); op zoek naar innovaties: bijv. drijvende panelen op spaarbekkens Biesbosch; h. gezamenlijke energie-initiatieven zorgen voor verbinding tussen inwoners, bedrijven en maatschappelijke instanties i. onderwijs dat aansluit op werkgelegenheid, zoals in de energiesector. 3.4.5.2 Beoordeling Duurzaamheid komt op meerdere manieren terug in voorliggend plan: Natuur en biodiversiteit: Zoals in paragraaf 3.4.3 en het beplantingsplan in Bijlage 1 van de regels naar voren komt heeft natuurinclusiviteit en klimaatadaptiviteit een belangrijke plaats ingenomen bij het stedenbouwkundig ontwerp en het uiteindelijke beplantingsplan. Dit komt met name terug in de groene omzoming van de clusters en de ecologische verbindingszone.
Bij de inrichting daarvan is gekozen voor soorten die biodiversiteit bevorderen. Klimaatadaptatie: In het stedenbouwkundig ontwerp en beplantingsplan is veel oog voor klimaatadaptatie. Meer dan de helft van het plangebied blijft onverhard. Hier kan regenwater direct in de bodem infiltreren. Het verharde deel van het plangebied wordt hyrdologisch neutraal ontwikkeld. In subparagraaf 4.6.4 is de hemelwaterbergingsbehoefte berekend. Binnen het plangebied is voldoende ruimte om hierin te voorzien. In regels van dit plan is in een voorwaardelijke verplichting geborgd dat voldoende hemelwater wordt gerealiseerd en in stand gehouden. Verder is in het beplantingsplan rekening gehouden met opgaand groen, waarmee schaduw wordt gecreëerd en daarmee hittestress wordt voorkomen. Duurzaam ondernemen en circulariteit: Initiatiefnemer is voornemens om bij de bouw van de woningen bewust materiaalgebruik toe te passen en zodoende de afvalstromen zo veel als mogelijk te reduceren. Energietransitie: Alle nieuwe woningen voldoen aan BENG en worden, conform huidige wet- en regelgeving, aardgasvrij. Op dit moment wordt er van uitgegaan dat de woningen individueel een warmtepomp en zonnepanelen krijgen . De technische mogelijkheden ontwikkelen zich echter voortdurend. In de aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen zal het definitieve energiesysteem nader uitgewerkt zijn opgenomen.
Ambitie van initiatiefnemer is daarbij om de meest duurzame keuzes te maken. In die fase zal de gemeente ook toetsen aan de laatste wet- en regelgeving en eventuele overeenkomsten. Gelet op het voorgaande kan worden geconcludeerd dat het aspect duurzaamheid geen belemmering voor dit plan vormt.
53/108
54/108
Hoofdstuk 4 4.1
Omgevingsaspecten
Inleiding
Voor de ontwikkeling is het van belang dat tijdens de uitvoering en in de nieuwe situatie sprake is van een goede omgevingssituatie. Deze omgevingstoets gaat in op de relevante milieuaspecten (bodem, water, milieuzonering en externe veiligheid) en om andere sectorale regelgeving (bijvoorbeeld archeologie en cultuurhistorie, ecologie).
4.2
Bodem
4.2.1 Beleid en normstelling Op grond van het Besluit bodemkwaliteit dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening te worden gehouden met de bodemkwaliteit in het plangebied. Bij functiewijzigingen dient te worden bekeken of de bodemkwaliteit voldoende is voor de beoogde functie. In de Wet bodembescherming is bepaald dat indien de desbetreffende bodemkwaliteit niet voldoet aan de norm voor de beoogde functie, de grond zodanig dient te worden gesaneerd dat zij kan worden gebruikt voor de desbetreffende functie (functiegericht saneren). Voor een nieuw geval van bodemverontreiniging geldt, in tegenstelling tot oude gevallen (voor 1987), dat niet functiegericht maar in beginsel volledig moet worden gesaneerd. Het Besluit bodemkwaliteit stelt verder regels hoe om te gaan met vrijkomende grond en hoe deze toe te passen. 4.2.2 Onderzoek Bodemkwaliteit Bij de geplande werkzaamheden in het plangebied is sprake van een transformatie naar een bodemgevoeliger gebruik en/of is de bebouwde oppervlakte groter dan 50 m². Hierdoor is onderzoek naar de bodemkwaliteit noodzakelijk. De rapportage van het verkennnend vooronderzoek is als Bijlage 4 aan deze toelichting gehecht.
Resultaten Verkennend bodemonderzoek Op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem is geconcludeerd dat de onderzoekslocatie onderzocht dient te worden volgens de strategie "grootschalig onverdacht " (ONV-GR). Bij onverdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem niet verontreinigd is. De bodem bestaat voornamelijk uit matig siltig, matig fijn zand. De bovengrond en plaatselijk de ondergrondzijn bovendien zwak humeus. In het opgeboorde materiaal zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. In het opgeboorde materiaal zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. Tijdens de veldwerkzaamheden zijn op het maaiveld van de onderzoekslocatie, alsmede in de bodem, geen puin(resten) of andere asbestverdachte materialen aangetroffen.
55/108
In de bovengrond zijn geen verontreinigingen geconstateerd. In de ondergrond zijn eveneens geen verontreinigingen geconstateerd. Het grondwater is licht verontreinigd met koper, molybdeen, barium en naftaleen. Deze metaalverontreinigingen zijn hoogstwaarschijnlijk te relateren aan regionaal verhoogde achtergrondconcentraties van metalen in het grondwater. Voor de lichte naftaleenverontreiniging is vooralsnog geen deskundige verklaring te geven. Conclusie en advies De vooraf gestelde hypothese, dat de onderzoekslocatie als "onverdacht" kan worden beschouwd wordt, op basis van de lichte verontreinigingen in het grondwater, verworpen. Echter, gelet op de aard en mate van verontreiniging, bestaat er géén reden voor een nader onderzoek en bestaan er met betrekking tot de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem géén belemmeringen voor de nieuwbouw de onderzoekslocatie. Er zijn op basis van het milieuhygiënisch vooronderzoek bodem, tijdens de terreininspectie en bij de uitvoering van de veldwerkzaamheden geen aanwijzingen gevonden die aanleiding geven een asbestverontreiniging op de locatie te verwachten. Een onderzoek asbest in bodem/puin conform de NEN 5707/5897 wordt dan ook niet noodzakelijk geacht.
Indien er bij werkzaamheden grond vrijkomt die niet op de locatie kan worden hergebruikt, zijn de regels van het Besluit bodemkwaliteit, het “Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie” of de regionale bodemkwaliteitskaart van toepassing. Indien grond wordt afgegraven (bijvoorbeeld bij het bouwrijp maken en/of bouwwerkzaamheden) en van de locatie wordt afgevoerd, dient er rekening mee te worden gehouden dat deze grond elders niet zonder meer toepasbaar is. Met betrekking tot het elders hergebruiken van grond zijn de regels van het Besluit bodemkwaliteit van toepassing, die doorgaans een grotere onderzoeksinspanning vereisen.
56/108
Figuur 4.1: Locaties boringen (bron: Econsultancy) 4.2.3 Conclusie Gelet op het voorgaande vormt het aspect bodem geen belemmering voor dit planvoornemen.
4.3
Toegankelijkheid
4.3.1 Toetsingskader Gemeente Drimmelen hanteert bij planvorming en uitvoering van de inrichting van de openbare ruimte het Handboek Toegankelijkheid (gemeente Drimmelen, 10 september 2019). Toegankelijkheid heeft op een aantal aspecten betrekking:
57/108
Zien. Er zijn steeds meer slechtzienden in Nederland. Vooral bij ouderen wordt het zicht met de jaren signifcant slechter. Dit betekent dat verlichting en contrast in de buitenruimte erg belangrijk zijn. Horen. Hoewel er voor slechthorenden minder ingrijpende aanpassingen nodig zijn, is goede visuele informatie belangrijk, zodat zij zich zonder geluid toch kunnen oriënteren. Tasten. Voor blinden en slechtzienden is gevoel heel belangrijk, zoals bijvoorbeeld de tastbare gidsen geleidelijnen die nu al worden toegepast. Bij deze lijnen is daarnaast het contrast in helderheid en kleur ten opzichte van hun omgeving belangrijk. Verplaatsen. Veel lichamelijk beperkten of ouderen hebben moeite met zich soepel te verplaatsen, ze kunnen slechts langzaam of helemaal niet lopen, hebben minder uithoudingsvermogen en soms evenwichtsstoornissen Gebruiken In de openbare ruimte zijn veel gebruiksvoorwerpen aanwezig, zoals bankjes, trappen en parkeerautomaten. Beperkingen of leeftijd stellen andere eisen aan deze voorwerpen. Om ze handig te kunnen gebruiken is vaak een bepaalde vormgeving, maatvoering of functionaliteit nodig.
Onderdeel van het handboek is een procesbeschrijving. Om ervoor te zorgen dat toegankelijkheid in het eindresultaat voldoende is, moet er tijdens de voorbereiding van een project al rekening mee worden gehouden. Ook bij nieuwbouw (zoals nieuwe woonwijken) moet al in de bestemmingsplanfase rekening worden gehouden met voldoende ruimte voor toegankelijkheid. 4.3.2 Beoordeling Voor het plangebied geldt conform het Handboek Toegankelijkheid de basiskwaliteit die geldt binnen de bebouwde kom van alle kernen binnen de gemeente. Overal moet de inrichting zo zijn dat mensen met een functie beperking er gebruik van kunnen maken. In gebieden met de basiskwaliteit moeten looproutes daarom toegankelijk gemaakt worden voor mensen met een beperking. Woonwijken, buurtparken, pleinen, voetpaden en trottoirs vallen onder de basiskwaliteit. Het handboek biedt concrete normen ten aanzien van toegankelijkheid op de vijf aspecten ervan. In de uitwerking van het stedenbouwkundig plan, in het bijzonder paragraaf 2.5 is voldoende ruimte voor invulling van deze normen. Gemeente Drimmelen en initiatiefnemer volgen daarbij de procesbeschrijving die ook in de handreiking is opgenomen. 4.3.3 Conclusie Het aspect toegankelijkheid is geen belemmering voor dit plan.
58/108
4.4
Gezondheid
4.4.1 Toetsingskader Met het oog op het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit heeft de Raad van Directeuren Publieke Gezondheid en de directie van GGD-GHOR Nederland het document 'Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving' vastgesteld. Naast het kernwaardendocument zijn ook aparte documenten opgesteld (Woonomgeving, Mobiliteit, Gebouwen) met daarin de context en verantwoording, uitwerkingen van principes en maatregelen die bijdragen aan het realiseren van de kernwaarden en die dienen als inspiratiebron. Het kernwaardendocument en de bijbehorende uitwerkingen bieden handvatten aan iedereen die betrokken is bij de inrichting van de leefomgeving en die publieke gezondheid een warm hart toedraagt. De stukken zijn tevens bruikbaar bij het uitwerken van ander beleid met betrekking tot de leefomgeving en/of gezondheid. Aspecten die in de kernwaardendocumenten worden besproken gaan onder andere in op: 1. Woonomgeving: a. kinderen groeien op in een rookvrije omgeving; b. voor iedereen zijn er - dichtbij en toegankelijk - aantrekkelijke plekken; c. de leefomgeving draagt bij aan een gezond gewicht; d. wonen en druk verkeer zijn gescheiden; e. functies (wonen, werken, voorzieningen) zijn goed gemengd, overlastgevende bedrijven staan op afstand. 2. Mobiliteit: a.
actief vervoer (lopen en fietsen is in beleid, ontwerp en gebruik de standaard); b. tussen kernen zijn goed (e-)fiets- en OV-verbindingen. 3. Gebouwen: a. het binnenklimaat is prettig en gezond; b. minimaal één zijde (gevel) van een woning is aangenaam; c. er zijn voldoende betaalbare levensloopgeschikte woningen. De Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving zijn niet compleet, allesomvattend of vaststaand en zijn zo ook niet bedoeld. De meest effectieve advisering wordt namelijk behaald door mee te denken, samen te werken met andere disciplines en organisaties en bovenal maatwerk te leveren. Dit kan ook betekenen dat de kernwaarden worden aangepast in een specifieke situatie, bijvoorbeeld in landelijk of stedelijk gebied. De verschillende kernwaarden hebben daarnaast onderlinge verwantschap. Het wordt aangeraden deze verwantschap ook bij de uitwerking in concrete maatregelen te onderkennen. Verder kunnen maatregelen in de fysieke ruimte en meer sociale initiatieven (organisatie van activiteiten, educatie etc.) elkaar vaak versterken. Door de leefomgeving gezonder in te richten kan veel gezondheidswinst worden geboekt. Een gezonde inrichting van de leefomgeving beschermt tegen negatieve omgevingsinvloeden en bevordert de gezondheid.
Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. Belangrijke elementen voor een gezonde leefomgeving zijn uitnodigen tot bewegen (wandelen, fietsen, spelen), elkaar ontmoeten, ontspannen, een goede milieukwaliteit (lucht, geluid), klimaatbestendigheid (zoals meer groen voor tegengaan hitte- en wateroverlast) en een goede
59/108
toegang tot voorzieningen. 4.4.2 Toetsing Het plan voor Munnikenhof houdt rekening met de 'Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving'. Er worden 81 woningen gerealiseerd in een nieuwe, rustige woonwijk met een 30 km/h-regime. Er is ruimte voor verschillende leeftijdsgroepen en uiteenlopende inkomenscategorieën: 40% sociaal, bestaande uit: 26% sociale huur, 14% sociale koop; 30% middensegment; 30% duur segment. In het plan is bovenal aandacht voor een veilige, gezonde en in het bijzonder groene leefomgeving. De relatie tussen wonen en groen staat centraal: de voorkanten van de woningen worden zoveel mogelijk georiënteerd op het groen, zodat de openbare ruimte uitnodigt en veilig is voor spelen, verblijven en ontmoeten. Voor dit plan zijn de omgevingsaspecten onderzocht die in het kader van gezondheid relevant zijn: bodemkwaliteit, wegverkeerslawaai, luchtkwaliteit, geur- en geluidhinder, milieuzonering, externe veiligheid. Uit dit onderzoek volgt dat deze aspecten geen belemmering zijn voor een veilige en gezonde leefomgeving en daarmee voor dit plan. Bij de aanvraag om omgevingsvergunning wordt in het kader van het Bouwbesluit getoetst of een prettig binnenklimaat wordt gerealiseerd. 4.4.3 Conclusie Het aspect gezondheid is geen belemmering voor dit plan.
4.5
Duurzaamheid
4.5.1 Toetsingskader De gemeenteraad van Drimmelen heeft op 25 maart 2021 het 'Programma Duurzaamheid' vastgesteld. In dit programma staan vijf grote opgaven centraal, in lijn met de Nationale Omgevingsvisie, de provinciale en de gemeentelijk omgevingsvisie: de duurzame Big Five van de gemeente Drimmelen. Het gaat om: 1. Natuur en biodiversiteit. In 2040 is de gemeente Drimmelen een krachtige blauw-groene motor waar natuur, de agrarische sector en recreatie centraal staan. De gemeente is in dit kader zuinig op de Biesbosch, realiseert ecologische verbindingszones en bevordert biodiversiteit. 2. Duurzaam mobiliteit. In 2040 zijn de zes kernen van de gemeente Drimmelen op een duurzame manier met elkaar en met de regio verbonden. Het aantal vervuilende verkeersbewegingen in de gemeente is dan fors teruggebracht, terwijl er een goede innovatieve infrastructuur tussen de verschillende dorpskernen ligt. In dit kader heeft de gemeente in 2025 emissieloos openbaar vervoer en doelgroepenvervoer en in 2030 duurzaam vervoer voor de gemeentelijke organisatie. Vóór 2028 wil ze minder, schonere en zuinigere verplaatsingen realiseren en langzaam verkeer bevorderen. 3. Klimaatadaptatie. Drimmelen is klimaatbestendig en waterrobuust in 2050: in Drimmelen heb je droge voeten en een koel hoofd.
Doelstellingen op dit gebied zijn klimaatbestendig handelen vanaf 2020, vanaf 2020 in nieuwe gebieden waterneutraal bouwen bij een toename van verhard oppervlak van 500 m² of meer en de inzet op groene kernen. Conform het Waterbeleidsplan streeft de gemeente naar bovengrondse oplossingen om hemelwater op te vangen, in plaats van afvoeren via het riool.
60/108
4. Duurzaam ondernemen en circulariteit. In 2040 zit circulair handelen in het systeem van de gemeenschap. Grondstoffen worden maximaal hergebruikt. Afval wordt maximaal gescheiden en in feite wordt al het bedrijfsen huishoudelijk afval gebruikt voor iets anders. Eén van de doelstellingen in dit kader is dat de bouw van nieuwe huizen en de ontwikkeling van openbare ruimtes in 2040 circulair gebeurt. 5. Energietransitie. De gemeente Drimmelen is in 2050 een volledig energieneutrale gemeenschap. In 2040 is ze al ver op weg om energieneutraal te worden. Doelstellingen in dit kader zijn: a. gemiddeld energielabel B voor alle woningen in 2021; b. nieuwbouw voldoet aan BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen); c. gemeentelijke gebouwen duurzaam maken: 49% CO2-reductie in 2030 en 95% in 2050; d. energiebesparing openbare verlichting: 50% in 2030 ten opzichte van 2013; e. aardgasvrij in 2050; f. energiebesparing: 15% voor warmte tussen 2020-2030; g. opwek van duurzame energie; opgave grootschalig zon op dak tot 2030: 26 GWh (ong. 25–30 ha); op zoek naar innovaties: bijv. drijvende panelen op spaarbekkens Biesbosch; h. gezamenlijke energie-initiatieven zorgen voor verbinding tussen inwoners, bedrijven en maatschappelijke instanties i. onderwijs dat aansluit op werkgelegenheid, zoals in de energiesector.
4.5.2 Beoordeling Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het stedenbouwkundig plan voor Munnikenhof. In het beeldkwaliteitsplan, zie Bijlage 1, wordt nader ingegaan op de woonambities ten aanzien van, onder andere, "Duurzaam klimaat en natuurinclusieve woonwijk" die in het plan zijn verwerkt. Aangegeven wordt dat er energiezuinige woningen zullen worden gebouwd. Daarnaast is het vasthouden van water door aanplanten van groen (zie ook het beplantingsplan in Bijlage 1 van de regels) een belangrijke ambities die in de regels van dit bestemmingsplan ook is vastgelegd. Circulariteit Voor het bouwen van gebouwen en het aanleggen van wegen en andere infrastructuur zijn grondstoffen nodig. Van alle grondstoffen is slechts een beperkte voorraad aanwezig op aarde. Bovendien brengt het winnen van grondstoffen veel vervuiling met zich mee. Door circulair te bouwen wordt ingezet op zo min mogelijk gebruiken van nieuwe grondstoffen en het voorkomen van vervuiling door winning, transport en verwerking van de grondstoffen. Nederland wil in 2050 volledig circulair zijn.
Het planvoornemen draagt op de volgende wijze bij aan het circulair bouwen: Bewust materiaalgebruik bij voorkeur (circulaire materialen die een lange levensduur hebben en verantwoord geproduceerd zijn; Minder vervoersbewegingen genereren en indien mogelijk gebruik maken van lokale co-makers; Afvalstromen zoveel mogelijk reduceren. Energietransitie Nederland heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn en om de uitstoot van CO2 drastisch te verminderen.
61/108
Om dit te kunnen realiseren zijn grote en kleine veranderingen nodig: de energietransitie. De omschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar meer duurzame vormen van energie is de grootste omslag, maar we zullen er ook bewust van moeten zijn dat we anders moeten gaan kijken naar ons energieverbruik. De energietransitie heeft ook een ruimtelijke inslag: het bestaand stedelijk gebied en buitengebied moeten (steden)bouwkundig worden aangepast en nieuwe ontwikkelingen worden toekomstbestendig ontwikkeld. De ontwikkeling van Munnikenhof draagt op de volgende wijzen bij aan de energietransitie: De woningen worden "aardgasvrij" gebouwd, overeenkomstig de geldende wetgeving. Dat betekent dat er geen aardgas wordt gebruikt voor het verwarmen van het gebouw en het warme water, en ook niet voor koken. Alle nieuwe woningen voldoen aan BENG; Er wordt aangesloten bij het lokale energiecollectief TEC of er zullen warmtepompen worden toegepast; Er zullen oplaadpunten voor elektrische auto's worden aangelegd en er zal gebruik worden gemaakt van LED-verlichting. Klimaatbestendigheid Klimaatverandering is merkbaar en heeft steeds meer een effect op ons dagelijks leven. De zomers worden langer, heter en droger en áls er regen valt dan komt die vaak in grote hoeveelheden. De winters worden warmer en natter.
Dit heeft effect op het woon- en leefklimaat door hittestress en vraagt aandacht voor goede voorzieningen voor waterberging. Door met het stedenbouwkundig plan en het bouwplan rekening te houden met het veranderende klimaat, kan overlast worden voorkomen en is er sprake van een klimaatbestendige ontwikkeling. Het planvoornemen voor Munnikenhof voorziet in de volgende wijze in klimaatbestendigheid: Het bergen en vertraagd afvoeren van regenwater (zie ook paragraaf 4.6); Waterdoorlatende verharding toepassen in de openbare ruimte en met name ter plaatse van de parkeerkoffers; Hergebruik van regenwater voor toepassing in en rondom woningen. Vergroting van de biodiversiteit Biodiversiteit staat voor de verscheidenheid aan gebiedseigen soorten van planten, dieren, micro-organismen en ecosystemen en zorgt voor een aantrekkelijke, inspirerende en ontspannende leefomgeving. Tot slot kan biodiversiteit bijdragen aan onze voedselproductie. Behoud en sterking van de biodiversiteit is van groot belang voor het leven op aarde - inclusief de mens. Ontwikkelingen op kleine schaal kunnen ook bijdragen aan versterking van de biodiversiteit.
Het planvoornemen voorziet hier op de volgende wijze in: De woonbuurt wordt natuurinclusief ingericht, zie ook het beplantingsplan in Bijlage 1 van de regels waarin wordt ingegaan op de maatregelen die worden getroffen; De erfafscheidingen van de woningen grenzend aan de openbare ruimte, zowel aan de voor- als zijkant, worden zorgvuldig en bovenal natuurinclusief vormgegeven. Denk hierbij aan groene hagen als erfafscheiding; Bestaande bomen, zoals de populieren aan de westzijde van het plangebied, worden behouden en ingepast; Bij de keuze voor vegetatie binnen het nieuwe woongebied wordt rekening gehouden met verschillende klimaatbestendige typen en soorten beplantingen (zie ook Bijlage 1 van de regels) met verschillende bloeitijden, vruchten, zaden en bladkleur. Daarnaast wordt rekening gehouden met de toepassing van inheemse soorten; De aanleg van een ecologische verbindingszone; Zorgdragen voor bewustwording en betrokkenheid van toekomstige bewoners.
62/108
4.5.3 Conclusie Het planvoornemen draagt bij aan de duurzaamheidsambities van de gemeente Drimmelen.
4.6
Waterhuishouding
4.6.1 Nationaal waterbeleid In de afgelopen decennia heeft Nederland meerdere keren te kampen gehad met wateroverlast. Dit heeft geresulteerd in een omslag in het waterbeleid en het denken over water. Het kabinet heeft in december 2000 voor het Waterbeleid 21e eeuw drie uitgangspunten opgesteld, te weten anticiperen in plaats van reageren, niet afwentelen van waterproblemen op het volgende stroomgebied, maar handelen volgens de drietrapsstrategie van vasthoudenbergen-afvoeren en meer ruimtelijke maatregelen naast technische ingrepen. Belangrijk onderdeel in het waterbeleid is de watertoets. Nieuwe plannen en projecten moeten worden getoetst aan de effecten op veiligheid, wateroverlast en verdroging. Ruimte die nu beschikbaar is voor de bescherming tegen overstromingen en wateroverlast mag niet sluipenderwijs verloren gaan bij de uitvoering van nieuwe projecten voor infrastructuur, woningbouw, landbouw of bedrijventerreinen. Het Waterbeleid 21e eeuw richt zich primair op het voorkomen van wateroverlast door overstroming vanwege veel neerslag in een korte tijd. Hieruit volgen richtlijnen voor de ruimtelijke inrichting van het gebied om wateroverlast tegen te gaan en de mogelijke technische maatregelen die kunnen worden ingezet. De maatregelen kunnen worden ingedeeld in de voorkeursvolgorde van vasthouden, bergen en afvoeren.
De doelstelling van deze maatregelen is een afvoer te realiseren die niet groter is dan de landbouwkundige afvoer.Op 22 december 2009 is de Waterwet in werking getreden. De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater, en verbetert ook de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening. 4.6.2 Beleid Waterschap Brabantse Delta Het waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het waterbeheer in de gemeente op basis van de volgende wettelijke kerntaken: het zuiveringsbeheer, watersysteembeheer, beheer van dijken en beheer van vaarwegen. Het watersysteembeheer -waaronder grondwater- heeft daarbij twee doelen: zowel de zorg voor gezond water als dezorg voor voldoende water van voldoende kwaliteit. Het beleid van het Waterschap Brabantse Delta is voor de komende jaren vastgelegd in het Waterbeheerprogramma 2022 – 2027 ‘Klimaatbestendig en veerkrachtig waterlandschap’. In het waterbeheerprogramma staat hoe het Waterschap haar taken in die periode uitvoert. Het Waterschap bepaalt hiermee de koers voor de komende zes jaar. In het waterbeheerprogramma neemt het waterschap de kerntaken als uitgangspunt. Die taken zijn: bescherming tegen overstromingen en zorgen voor schoon en gezond water dat voldoende voorhanden is. Het Waterschap kijkt bij het plannen en uitvoeren van die kerntaken zo integraal mogelijk naar alle wateropgaven.
63/108
In het waterbeheerprogramma worden de volgende doelstellingen gehanteerd: 1. Klimaatadaptatie: het beperken van en het aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Het waterschap werkt samen met alle partners aan een andere inrichting van de openbare ruimte om hier invulling aan te geven. Hierbij komen alle kerntaken samen. Ook stimuleren we burgers en bedrijven om maatregelen te nemen. 2. Waterveiligheid: het waterschap werkt aan dijkonderhoud, en -versterking. Maar ook de ruimtelijke inrichting en crisisbeheersing zijn belangrijk voor het beperken van overstromingsrisico’s. 3. Gezond water: samen met partners werken aan het verbeteren van de waterkwaliteit. Gezond water met veel natuur in en om het water en aantrekkelijk voor iedereen. 4. Voldoende water: het tegengaan van verdroging en het vergroten van de beschikbaarheid van grond- en oppervlaktewater vraagt om maatwerk. Vasthouden en infiltreren van water staat bovenaan. 5. Vaarwegen: we zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van vaarwegen voor vlot en betrouwbaar scheepvaartverkeer en kijken naar het recreatieve belang van vaarwegen. 6. Waterketen: alle zuiveringen, rioolgemalen, afvalwatertransportleidingen en persstations die van belang zijn om afvalwater schoon te maken, onderhouden en vernieuwen we duurzaam en efficiënt.
Er is aandacht voor innovaties, verminderen van het gebruik van grondstoffen en het opvoeren van het produceren van grondstoffen uit afvalwater. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de Legger. De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken plus bijbehorende beschermingszones liggen, aan welke afmetingen en vorm die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd. In sommige gevallen vallen de werkzaamheden onder een Algemene regel. Dan kan er onder voorwaarden sprake zijn van vrijstelling van de vergunningsplicht. De Keur en de Algemene regels zijn te raadplegen via de site van waterschap Brabantse Delta. Het waterschap hanteert bij nieuwe ontwikkelingen het principe van waterneutraal bouwen, waarbij gestreefd wordt naar het behoud of herstel van de ‘natuurlijke’ waterhuishoudkundige situatie. Vanwege dit principe wordt bij uitbreiding van verhard oppervlak voor de omgang met hemelwater uitgegaan van de voorkeursvolgorde infiltreren, bergen, afvoeren.