CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

09 03 Bijlage Omgevingsvisie Drimmelen leesvariant.pdf

Raad 18 november 2021, gemeente drimmelenBij agendapunt: Vaststelling omgevingsvisie Drimmelen30.614 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Ondanks dat het inwonersaantal al jarenlang licht stijgen, is de verwachting dat het aantal inwoners van de gemeente Drimmelen vanaf 2035 licht af zal gaan afnemen. Een afnemend aantal inwoners wordt ook wel bevolkingskrimp genoemd. Bevolkingskrimp heeft invloed op het aantal mensen dat aankopen doet in de gemeente en gebruik maakt van voorzieningen. Daardoor kunnen voorzieningen en winkels onder druk komen te staan. Als de bevolking krimpt is het belangrijk om in te spelen op een ander gebruik van voorzieningen en winkels. Tegelijkertijd wonen mensen in kleinere huishoudens, waardoor er wel behoefte is aan meer woningen.

Door de energietransitie is het nodig dat we minder energie gebruiken in onze woningen en de energie die we gebruiken, duurzaam wordt opgewekt. Dit kan bijvoorbeeld door bestaande woningen beter te isoleren. Nieuwbouwwoningen kunnen we bovendien zo bouwen dat deze zo goed mogelijk omgaan met energie. De uitdaging om woningen met duurzamere energiebronnen te verwarmen, heeft gevolgen voor de woningen. Een veranderend klimaat kan leiden tot vaker en meer extreme neerslag of extreme droogte/warmte. Woonwijken moeten daarom voldoende ruimte hebben voor groen en genoeg mogelijkheden bieden om regenwater op te vangen. Hoe zien we wonen in de toekomst? We gaan ons inzetten om te komen tot een Programma Wonen, waarbij we in beeld brengen hoe lokale vraag en aanbod beter op elkaar kunnen aansluiten. Hieronder beschrijven we waar we ons beleid rondom wonen op gaan richten.

Wonen en bouwen

We zien dat er in de gemeente Drimmelen al een heel fijn woon- en leefklimaat bestaat, maar we zien ook dat we wat moeten doen met de vraag naar bepaalde type woningen, zoals starters- en seniorenwoningen. Om het aantrekkelijke landelijke woonklimaat in de dorpen te behouden, richten wij ons steeds meer op kleinschalige inbreidingslocaties. Dit heeft de prioriteit boven uitbreidingslocaties, waarbij we moeten waken voor te veel verdichting (te weinig groen) die het dorpse karakter kan aantasten. De keuze tussen inbreiding of uitbreiding maken we onder andere op basis van de minimum hoeveelheid groen (m2 per woning) welke we als regel vastleggen in het omgevingsplan. Zo blijft het in de gemeente Drimmelen fijn wonen en fijn leven. In de meeste dorpen is de ruimte voor inbreiding beperkt. De beschikbaarheid van woningen willen wij verbeteren. Dit doen we door de toevoeging van 100 woningen of meer per jaar, passend bij de schaal van de gemeente. Bij voorkeur door transformatie van leegstaande panden en oppakken van inbreidingslocaties. Deze locaties zijn echter niet voldoende voor de totale behoefte, waardoor ook aan de randen van de dorpen en (in mindere mate) in het buitengebied nieuwe woningen worden gebouwd. Daarbij moet plaats komen voor ouderen en hulpbehoevenden die langer

op zichzelf willen wonen. De gemeente zet daarom in op gecentraliseerde wooncomplexen en levensloopbestendige woningen. Ook streeft gemeente Drimmelen ernaar om jongeren en personen met een kleiner besteedbaar inkomen te behouden en/of aan te trekken door starterswoningen en nieuwe woonvormen mogelijk te maken/te stimuleren. Er wordt ruimte gegeven aan experimenten voor nieuwe woonvormen. In het algemeen wil gemeente Drimmelen een gevarieerd woningaanbod bieden met woonruimte voor iedereen. Voor de doelgroep arbeidsmigranten volgen we ons bestaande beleid logies / huisvesting arbeidsmigranten. Woningbouw in de vorm van uitbreidingslocaties mag in beginsel niet ten koste gaan van gronden met meer dan een agrarische waarde (natuur en rust beschermen). Bij de ontwikkeling van nieuwe woningen wordt vergroening van de openbare ruimte gestimuleerd en verstening in de dorpen tegengegaan. Hierbij kan gedacht worden aan het groen inrichten van tuinen (in plaats van tegels) en het groen inrichten van parkeerplaatsen. Ook zien we mogelijkheden om hoger te bouwen dan 3 bouwlagen, als dit past in de omgeving. Bij de bouw van nieuwbouwwoningen wordt zo duurzaam mogelijk gewerkt, waarbij bijvoorbeeld aandacht is voor het gebruik en verspilling van materialen. We hebben de ambitie om in elke kern te bouwen.

Op de kaart staan verschillende markers aangegeven: de plekken waar wij mogelijkheden zien voor uitbreiding. Deze locaties worden in de toekomst nader onderzocht en uitgewerkt, waarbij participatie van de inwoners van het dorp centraal staan. We geven prioriteit aan de uitwerking van woningbouw in Hooge Zwaluwe. Lees meer over de uitbreidingslocaties op de gebiedspagina’s.

Wonen en energietransitie

Geleidelijk en (waarschijnlijk) per buurt en dorp gaan woningen over van aardgasverwarming naar andere, meer duurzame, vormen van verwarming. In plaats van aardgasverwarming krijgt een woning een systeem van verwarmen op basis van bijvoorbeeld elektriciteit, warmte, biomassa of waterstof. Voorafgaand aan het veranderen van aardgasverwarmingen naar andere manieren van het verwarmen van woningen, gaan we onderzoeken hoe woningen het beste op een andere, duurzame, manier verwarmd kunnen worden. Coöperaties van bewoners en ondernemers dragen zorg voor het

48

verwarmen van de gebouwde omgeving, waarbij zoveel mogelijk huizen worden losgekoppeld van het aardgasnet. Op het gebied van wonen werken wij samen met de woningstichting in onze gemeente. We stimuleren hen in het duurzaam opwekken van energie. Nieuwbouwwoningen moeten vanaf 2021 zogenoemde bijna-energieneutrale woningen zijn. Dit betekent dat de woningen bijna evenveel energie opwekken als dat ze gebruiken (BENGeis). We stimuleren zowel eigenaar-bewoners als de stichting om bestaande woningen te verduurzamen en te kiezen voor duurzame energie. Relatie met: voorzieningen, Energie, Klimaat en water, Groene omgeving,

Samenleving, Gezondheid, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Levendige dorpen, Toekomstbestendige gemeente

49

proberen te verminderen. Klimaatadaptatie wil zeggen dat we de omgeving aanpassen om beter om te gaan met de effecten van de klimaatverandering. Als we daar optimaal mee kunnen omgaan, dan noemen we dat klimaatbestendigheid. Waar staan we nu? Uit de Klimaatatlas West-Brabant blijkt dat onze gemeente gevoelig is voor overstromingen. Dat is ook niet vreemd voor een gemeente met veel water en grenzend aan de Amer.

Klimaat en water In het Klimaatakkoord van Parijs hebben we afspraken gemaakt en doelen bepaald over de veranderingen in het klimaat. Nederland is straks in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust. Deze uitdaging en de manier waarop we hiermee omgaan, raakt ons allemaal. Het heeft invloed op alle beleid. Het klimaat is daarmee een heel belangrijk thema om onze leefomgeving gezond en veilig te houden. Wat is klimaatverandering en -adaptatie? Mensen hebben invloed op het klimaat. Door alles wat we uitstoten (door machines, auto’s en allerlei activiteiten) komen er gassen in de lucht die allerlei gevolgen hebben. Bijvoorbeeld de uitstoot van CO2 is zo groot, dat het klimaat verandert en de aarde opwarmt. Deze klimaatverandering heeft grote gevolgen: de zeespiegel stijgt en we hebben steeds vaker te maken met extreem weer. De kans bestaat dat veel plant- en diersoorten uitsterven. De uitdaging rondom de verandering van het klimaat en de manier waarop we hiermee omgaan, raakt ons allemaal en werkt overal in door. Het klimaat is daarmee een heel belangrijk thema om onze leefomgeving gezond en veilig te houden. Klimaatmitigatie zijn maatregelen waarmee we de opwarming willen beperken. De gemeente draagt hier aan bij door de CO2-uitstoot te verminderen en een energietransitie te maken. Deze vraagstukken hebben sterk met elkaar te maken.

Energietransitie betekent dat we de oorzaak van klimaatverandering (uitstoot van broeikasgassen)

Met name in de dorpen in onze gemeente kan hittestress optreden, zo blijkt uit de Klimaatatlas West-Brabant. Onder hittestress verstaan we de “aandoening veroorzaakt door extreme hitte, die zich uit in diverse lichamelijke klachten, waarbij mensen en dieren warmte niet kwijt kunnen”. De inrichting van de leefomgeving is van invloed op hittestress. In gebieden met veel bebouwing en verharding zal de hittestress hoger zijn dan op het platteland. Klimaatverandering heeft dus een effect op gezondheid, economie, (water)veiligheid, maar ook de biodiversiteit. De effecten van hittestress zijn het grootst in delen van Made, het kassengebied bij Made en Terheijden. Wat komt er op ons af? Als we het over klimaat(verandering) hebben dan zien we allerlei ontwikkelingen. Het heeft effecten zoals hittestress, extreme droogte, extreme neerslag en de stijgende zeespiegel. Klimaatadaptatie en ruimtelijke adaptatie gaan hand in hand. We moeten onze dorpen en het buitengebied zó inrichten dat we voorbereid zijn op het toekomstig klimaat. Dit noemen we ruimtelijke adaptatie. Om de schade van de klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken moeten we maatregelen nemen. Op allerlei niveaus worden maatregelen bedacht om dit te bereiken. Hierbij zien we tevens dat gezocht wordt naar het combineren van de diverse opgaven en uitdagingen. Het combineren van opgaven noemen we ook wel meekoppelkansen.

Een meekoppelkans is bijvoorbeeld het realiseren van een ‘dak’ van zonnepanelen boven een parkeerplaats. Bij het combineren van uitdagingen kan worden gedacht aan de landbouw of het hergebruik van grondstoffen (circulaire economie).

50

Er worden tevens enorme kansen gezien bij het meenemen van klimaatadaptatie in het ontwerp van nieuwbouw of in de (ruimtelijke) veranderingen die de energietransitie met zich meebrengt. De ambities voor klimaatadaptatie zijn terug te vinden in de ambitie Toekomstbestendige gemeente. Op het gebied van klimaatadaptatie lopen er in Nederland twee grote beleidsprogramma’s: de Nationale Adaptatiestrategie en het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Ook werken gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk werken samen in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, dat onderdeel is van het Nationale Deltaprogramma. Het doel: in 2020 klimaatadaptatie verankeren in beleid en in 2050 klimaatbestendig zijn. De Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS) geeft een beeld van hoe klimaatverandering onze samenleving beïnvloedt. In onderstaande bollenschema’s wordt dit weergegeven. Hoe zien we de toekomst van het klimaat en water?

Klimaat

Bij nieuwbouwopgaven of transformaties van gebieden zetten we ook in op het verwerken van adaptatiemaatregelen om zo onze leefomgeving meer klimaatrobuust te maken. Dat houdt in dat we onze gebouwen en wijken (her)inrichten zodat het beter is opgewassen tegen extremer weer, zoals hevige regen, hittestress of periodes van droogte. Inwoners kunnen zelf aan de slag met bijvoorbeeld groene daken en regentonnen. Als gemeente willen we kansen voor klimaatadaptatie en ruimtelijke adaptatie bij concrete initiatieven zoveel mogelijk stimuleren. Dit kan bijvoorbeeld door met initiatiefnemers mee te denken over hun plannen en suggesties te doen of regels op te stellen voor adaptatiemaatregelen. Waar mogelijk nemen we hittestress weg in onze gemeente, dit levert een bijdrage aan het verder verbeteren van de gezondheid. Voorbeelden om de omgeving stressbestendig te maken zijn schaduwwerking door bomen, minder verharding en meer groen. Ook hier kunnen inwoners zelf initiatief in nemen. Daarnaast zetten we in op de verdere uitvoering van maatregelen voor klimaatadaptatie samen met de regio. De agrarische sector heeft veel grond in bezit, wat in samenhang met de landbouw gebruikt kan worden voor klimaatadaptatie.

51

Ook in de woningbouw moet de ruimte gebruikt worden voor klimaatadaptatiemaatregelen, zoals het standaard voorzien van een groenvoorziening.

Water

De aanwezigheid van water in onze gemeente is een waarde waar wij nog meer op in willen zetten. Water raakt veel thema’s die in onder onze inwoners spelen, zoals recreatie en toerisme, wonen, natuur, ruimte voor klimaat(adaptatie) en een groen(blauwe) omgeving. De Zuiderwaterlinie en daarmee het verdedigen met behulp van water is nu nog steeds terug te zien in het landschap en maakt gemeente Drimmelen uniek. We houden in onze gemeente droge voeten dankzij de primaire waterkeringen. Dit zijn de dijken die ons beschermen tegen overstromingen bij hoogwater, zowel op de rivieren als vanuit de zee. De instandhouding van de functie van de primaire waterkeringen is leidend bij alle ontwikkelingen. Dat betekent dat we alleen nieuwe ontwikkelingen toestaan als deze geen negatieve effecten hebben op onze primaire keringen. Het (regen)water speelt ook een belangrijke rol bij het opwarmen van onze zomers met het veranderende klimaat. Met meer groen in de dorpen, kunnen we water langer vasthouden en opwarming (hittestress) voorkomen. De gemeente heeft een zorgplicht voor schoon drinkwater binnen de gemeente. In de komende jaren moet de gemeente hier ook rekening mee gaan houden bij vergunningen en calamiteiten. We dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners door een duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening.

We promoten (het zuinig omgaan met) ons drinkwater op scholen en leggen samen met Brabant Water drinkwatertappunten aan in de openbare ruimte. Daarnaast zijn de gemeentelijke watertaken gericht op drie zorgplichten, namelijk voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Dit is vastgelegd in het Water- en Rioleringsplan Drimmelen 2018-2022 (waarin opgenomen het verbreed Gemeentelijke Rioleringen Plan). Daarin staat het beleid en de uitvoeringsagenda van deze zorgplichten. Dit voeren we uit om een integrale manier samen met ander onderhoud zoals aan wegen en groen. De gemeentelijke zorgplichten hangen samen met de regionale zorgplichten (van het waterschap) voor het zuiveren van afvalwater en die voor het regionaal watersysteem. Samen met Waterschap Brabantse Delta en Brabant Water streven we naar gezondheid, ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid van

ons watersysteem. We scheiden vuilwater van schoonwater en streven ernaar dat er zo min mogelijk contact met afvalwater is. Daarnaast werken we aan een ecologisch gezond en natuurlijk (grond)watersysteem. Daarbij koppelen we de waterkwaliteitsdoelen aan andere gebiedsfuncties, zoals landbouw, natuur en recreatie. We dragen bij aan leefbaarheid door de omgeving aan te passen aan het veranderend klimaat. Het al dan niet ophogen of versterken van de waterkeringen (zoals dijken) is primair een verantwoordelijkheid van het Waterschap, Brabantse Delta. De uitdagingen van de klimaatverandering vragen wat van onze keringen nu en in de toekomst. De zeespiegel stijgt en we hebben steeds vaker te maken met extreem weer. Om onze voeten droog te houden werken we samen met het Waterschap. De Zuiderwaterlinie loopt in Noord-Brabant van Bergen op Zoom tot Grave en verbindt elf historische Brabantse vestingsteden met elkaar. Vijftien gemeenten, waterschappen en provincie werken als sinds 2016 samen in de Zuiderwateralliantie over diverse richtinggevende thema’s voor (vrijetijds-) economie, ruimtelijke opgaven en andere vormen van gebiedsontwikkeling. Relatie met: Wonen, Groene omgeving, Werken en ondernemen, Energie,

Milieu, Bereikbaarheid, Toekomstbestendige gemeente, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Onze blauw-groene motor

52

vereniging ‘Bedrijven Netwerk Drimmelen’. Wat betreft de bereikbaarheidzijn de terreinen in de gemeente Drimmelen soms alleen toegankelijk via het dorp waar het terrein is gevestigd, met uitzondering van Brieltjenspolder welke goed bereikbaar is vanaf de A59. De grote bedrijventerreinen liggen net buiten de gemeente (in Moerdijk, Oosterhout, Breda en Geertruidenberg). Hoewel de werkgelegenheid op het gebied van toerisme in de Biesboschregio (Dordrecht, Drimmelen, Geertruidenberg, HardinxveldGiessendam, Papendrecht, Sliedrecht en Werkendam) in het afgelopen decennium is gedaald, heeft deze sector in gemeente Drimmelen naar verhouding gemiddeld in de regio de meeste werkgelegenheid. Binnen onze gemeente is werk voor ongeveer de helft van de beroepsbevolking.

Werk en ondernemen In dit thema hebben we het over werken, ondernemerschap en de aantrekkingskracht voor bedrijven om zich te vestigen in de gemeente Drimmelen. Deze aantrekkingskracht noemen we ook wel vestigingsklimaat. We kijken bij werken en ondernemen zowel naar de bedrijventerreinen als andere plekken in de gemeente. Wat is werken en ondernemen? Werken en ondernemen kan breed opgevat worden. We hebben het hier over niet alleen werkgelegenheid, dus de vraag of er voldoende werk is binnen de gemeente of dichtbij. Het gaat ook over de sectoren waarin deze werkgelegenheid te vinden is. En het gaat over de aantrekkelijkheid van onze gemeente voor specifieke vormen van werkgelegenheid. Die aantrekkelijkheid heet ook wel vestigingsklimaat en wordt bepaald door onder andere de bereikbaarheid van onze gemeente, het opleidingsniveau van bewoners en regels die wij stellen. Waar staan we nu? Binnen onze gemeente liggen 8 bedrijventerreinen, Ieder dorp heeft een klein lokaal bedrijventerrein. De meeste bedrijfsvestigingen binnen onze gemeente zijn in de zakelijke dienstverlening, landbouw, detailhandel en bouw te vinden. Agrarische bedrijven zien we vooral in het buitengebied. Een deel van de bedrijven in onze gemeente heeft zich verenigd in de ondernemers

53

Wij zijn duidelijk anders dan de ons omringende gemeenten op het gebied van bedrijventerreinen en dit willen we graag zo houden, gezien ons blauwgroene imago. Dat betekent niet dat bedrijven niet welkom zijn. De ruimte op bedrijventerreinen is bedoeld voor uitplaatsing van bedrijven uit de dorpen, groei van lokale bedrijven en voor starters in de gemeente. Voor de vestiging van grote bedrijven of bedrijven die niet meer op onze bedrijventerreinen passen, werken wij samen met de regio Amerstreek en de Regio West Brabant om een geschikte locatie te vinden. Daarnaast streven wij naar kwaliteitsverbetering, optimale benutting en bereikbaarheid en goede landschappelijke inpassing van onze terreinen. Revitalisering van bedrijventerreinen gaat vóór uitbreiding. Als op langere termijn blijkt dat we ruimte nodig hebben voor opvang van lokale bedrijven, dan bekijken we de mogelijkheden voor een nieuw bedrijventerrein bij het treinstation van Lage Zwaluwe, gezien de ligging en goede bereikbaarheid. Goede landschappelijke inpassing is daarbij randvoorwaarde. Uitbreiding heeft nu niet de hoogste prioriteit. Uitbreiding moet altijd in regionaal verband bestudeerd worden. Wat komt er op ons af? In onze gemeente is sprake van enige leegstand van bedrijven. Een groot deel van deze leegstand betreft panden die in particulier bezit zijn.

Als gemeente hebben we geen invloed op de invulling van deze panden. Leegstand is tekenend voor deze tijd waarin door digitalisering ons dagelijks leven verandert.

Veel producten (boeken, kleding en boodschappen) kunnen via internet besteld worden. Dit soort digitalisering leidt tot minder winkels en meer behoefte aan logistiek. Hierdoor verandert ook het gebruik van voorzieningen. De dienstverlening door banken, maar ook door de gemeente verandert ook door deze digitalisering. Dit kan leiden tot leegstand van kantoorgebouwen. Leegstaande gebouwen vereisen een nieuw invulling om negatieve effecten op de gezondheid en veiligheid van de fysieke leefomgeving te voorkomen. Een andere trend die op ons afkomt is de toenemende vraag naar de consument om duurzame producten/diensten of een intensiever bezoek aan bedrijven die op maatschappelijke verantwoorde wijze werken. Hoe zien we de toekomst van werken en ondernemen? Ondernemerschap en bedrijvigheid in onze gemeente willen we behouden en versterken. Hiermee draagt onze lokale economie bij aan een fijn woonen werkklimaat. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zetten we ons allereerst in voor een het behouden en versterken van het vestigingsklimaat, duurzaam ondernemerschap en het benutten van kansen. Daarbij krijgen jonge ondernemers de ruimte om een eigen bedrijf op te starten. We benutten onze bestaande bedrijventerreinen hierbij optimaal en passen maatwerk toe voor het gebruik van voormalig agrarische percelen.

Voor de Brieltjenspolder en de Thijssenweg zien we uitbreidingsmogelijkheden. Maatschappelijke ontwikkelingen als digitalisering en een vraag naar duurzame producten kunnen en gaan we niet sturen. De samenleving en de markt is hierin leidend. We willen wel ruimte bieden aan bedrijven om op ontwikkelingen in te spelen. Daarbij stellen we de voorwaarde dat nieuwe ontwikkelingen niet mogen leiden tot grote nadelige effecten op het milieu, de omgeving of het landschap. Waar nodig nemen we maatregelen of stellen we regels om deze voorwaarde na te (laten) leven. Wij zien recreatie als de kurk van onze economie. Wij gaan de landelijke bekendheid van de Biesbosch nadrukkelijker als unique selling point benutten om onze eigen bekendheid te vergroten. Daarom verdienen recreatie en toerisme met name in Drimmelen en in Lage Zwaluwe alle mogelijke ondersteuning. Ook in de andere dorpen en het buitengebied zullen wij initiatieven waar mogelijk faciliteren. Dit doen wij door in al onze uitingen de blauwgroene gemeente te benadrukken en ruimte te bieden

voor groen-recreatieve initiatieven. Kleinschalige initiatieven passen het beste bij ons karakter, maar er is wel behoefte aan faciliteiten om recreanten langer dan een dag vast te houden. In het buitengebied houden we de landschappelijke waarden in stand of versterken we die met nieuwe recreatieve initiatieven. Een kwalitatief hoogstaand Biesbosch bezoekerscentrum is cruciaal voor het vervullen van de poort naar de Biesbosch (De havens van Lage Zwaluwe en Drimmelen). Wij gaan onze poortfunctie benadrukken en uitbouwen door de ontwikkeling van de havens van Lage Zwaluwe en Drimmelen en door duidelijke borden en routes vanaf de snelwegen. Om de Biesbosch bereikbaarder te maken, zetten wij ons in voor verbetering van het vervoer in de zomer, zowel naar de havens als vervoer over water. Het belevingsgevoel van de Biesbosch moet in de havens beginnen. Vergroening en meer faciliteiten voor beweging zijn hierbij noodzakelijk. Ook voor leegstand geldt dat we dit waar mogelijk willen verminderen en voorkomen. We willen ruimte bieden aan nieuwe invullingen van leegstaand vastgoed. De aantrekkelijkheid en de economische vitaliteit van het centrumgebied moet worden versterkt waardoor bezoekers langer in het centrumgebied verblijven.

In Made wordt ervoor gezorgd dat winkels zoveel mogelijk bij elkaar aan de Marktstraat gelegen zijn, zodat deze gemakkelijk bezocht kunnen worden door onze inwoners. Hier zijn (permanente) woningen daarom niet wenselijk als oplossing voor de leegstand. Onder het thema voorzieningen is uitgelegd dat winkels en voorzieningen geconcentreerd moeten worden. Dit zorgt voor een goede bereikbaarheid. Onder het thema Energie hebben we aangegeven dat er een grote opgave voor onze gemeente bestaat om over te stappen op duurzame energie. Ook voor bedrijven en ondernemers bestaan er op dit vlak grote uitdagingen. De energie moet zo duurzaam mogelijk worden opgewekt en er moet worden bespaard. Bedrijven en ondernemers gaan ook zo duurzaam mogelijk handelen. Dit betekent dat er wordt gelet op het soort en de hoeveelheid van de te gebruiken materialen. Het gebruik van grondstoffen moet geminimaliseerd worden en hergebruik moet gemaximaliseerd worden. Relatie met: Recreatie en toerisme, voorzieningen, energie, bereikbaarheid,

agrarische sector, milieu, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Levendige dorpen, Toekomstbestendige gemeente, Onze blauw-groene motor

54

Niet iedereen kan deze ontwikkelingen volledig bijbenen. Het vergrootte beroep op zelfredzaamheid zorgt ervoor dat de vraag naar zorg binnen het eigen netwerk en daarbuiten stijgt. Bovendien brengt de toenemende vergrijzing, ontgroening en individualisering het risico van eenzaamheid met zich mee.

Samenleving De samenleving van onze gemeente zijn alle inwoners van de gemeente Drimmelen. Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe, Made, Terheijden, Drimmelen en Wagenberg zijn trotste dorpen waarin iedereen meedoet, verantwoordelijkheid neemt en ook krijgt. Wat is de samenleving? Onder samenleving verstaan wij een groep mensen die op enige wijze met elkaar in verbinding staan door interactie. In onze gemeente zijn dit alle inwoners van de gemeente Drimmelen. Waar staan we nu? In onze gemeente is sprake van een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Iedereen heeft gelijke kansen om te voorzien in basisbehoeften, het eigen leven in te richten, te ontwikkelen in (school) carrière en om deel te nemen in de buurt. Wat komt er op ons af? Ontwikkelingen zoals globalisering, flexibilisering, verduurzaming, technologisering en snelle informatisering zorgen ervoor dat de samenleving als complex en onvoorspelbaar ervaren kan worden. Een complexer wordende samenleving vraagt meer vaardigheden, zelfredzaamheid en eigen regie van inwoners.

55

Hoe zien we de toekomst van de samenleving? Drimmelen, Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe, Made, Terheijden en Wagenberg zijn trotse dorpen waarin iedereen meedoet, verantwoordelijkheid neemt en ook krijgt. Het dorp is een plek waar iedereen welkom is en waar we elkaar versterken ondanks herkomst of achtergrond. In populaire termen heet dat een ‘inclusieve’ gemeente; wij noemen dat samen bouwen aan de toekomst. In gemeente Drimmelen kennen we elkaar en kijken we naar elkaar om. Dit is een krachtige eigenschap die in de toekomst alleen maar belangrijker wordt. Inwoners hebben een sleutelrol in het creëren van een mooie, inclusieve en leefbare omgeving. Daarom koesteren wij het Drimmelense ‘ons kent ons’ gevoel. Wanneer mensen uit de wijk samen met elkaar optrekken ontstaan er waardevolle verbindingen. Bewoners weten zelf goed wat er in de buurt speelt en kunnen hierdoor middels bewonersinitiatieven maatwerk. Ook stimuleert en organiseert de gemeente initiatieven die de saamhorigheid vergroten en waar mogelijk lastig participerende groepen betrekken in de maatschappij. De gemeente biedt tevens inzicht in lopende initiatieven en benut de kracht van bestaande netwerken en buurtschappen. En zo stimuleren en faciliteren we de initiatieven uit de maatschappij. Relatie met: Gezondheid, Voorzieningen, DNA van Drimmelen, Dorpsgericht

werken, Levendige dorpen, Samen bouwen aan de gezonde toekomst

Ook zijn er diverse risicovolle bedrijven en inrichtingen in en rond de gemeente waar we in het kader van externe veiligheid rekening mee houden. De huidige situatie op het gebied van milieu is terug te vinden in de leefomgevingsfoto.

Milieu Onder milieu vallen de kenmerken van onze omgeving, die belangrijk zijn om ergens gezond te kunnen leven. Het gaat om de kwaliteit van de lucht, de bodem en het water. Ook hoeveel geluid en geur ergens gemerkt wordt en de veiligheid in een gebied horen bij milieu. Wat is milieu? Onder milieu vallen de kenmerken van onze omgeving, die belangrijk zijn om ergens gezond te kunnen leven. Het gaat om de kwaliteit van de lucht, de bodem en het water. Ook hoeveel geluid en geur ergens gemerkt wordt en de (externe) veiligheid in een gebied horen bij milieu. Een gezonde bodem is belangrijk voor een gezonde leefomgeving, maar bijvoorbeeld ook voor de agrarische sector nu en in de toekomst en in relatie tot klimaatopgaven .. In tegenstelling tot het thema gezondheid, gaat er hier om wat we buiten ervaren. Gezondheid gaat daarentegen om de keuzes en mogelijkheden van bewoners zelf (genoeg bewegen, gezond eten etc.) en de inrichting van de ruimte (voldoende parken, groen en speelplekken). Waar staan we nu? Op dit moment ervaren onze bewoners relatief veel overlast van geluid en luchtverontreiniging van de A16 en A59. Ook activiteiten op de bedrijventerreinen en de nabijheid van de Amercentrale in onze buurgemeente Geertruidenberg kunnen leiden tot overlast in de vorm van bijvoorbeeld geluid-, licht- of geurhinder.

Wat komt er op ons af? Vanwege de uitstoot van stikstof, zijn veel ontwikkelingen in Nederland stil komen te liggen. Het gaat om het effect van stikstof op Natura 2000-gebieden (natuurgebieden die op basis van richtlijnen van de Europese Unie beschermd worden). De Biesbosch, dat in het noorden van onze gemeente ligt, is zo’n gebied. We moeten rekening houden met het effect van ontwikkeling op dit natuurgebied. Hiernaast zijn er ook andere ontwikkelingen van invloed op ons milieu, zoals de verbreding van de snelweg, geur en geluidsoverlast van verschillende bronnen en zaken als PFAS. Bij ontwikkelingen rondom energietransitie en klimaatverandering is houden we rekening met bestaande risicovolle inrichting in het kader van externe veiligheid. Bijvoorbeeld bij de plaatsing van windmolens en zonnevelden zorgen we voor voldoende afstand tot deze bestaande inrichtingen en infrastructuur. Hoe zien we de toekomst van milieu? Allereerst willen we een gemeente zijn die zijn bewoners een veilige en gezonde leefomgeving biedt. We streven daarnaast naar een zo goed mogelijk omgevingskwaliteit en zoeken een balans tussen het voorgaande en de ruimte voor economische ontwikkeling. Nu, maar ook in de toekomst als bedrijven willen groeien of nieuwe bedrijven zich in onze gemeente willen vestigen. Dit betekent dat we keuzes maken waar welke waarden het meest belangrijk zijn.

In de woongebieden mag geen overlast zijn van geluid en vervuilde lucht, terwijl de bedrijventerreinen en sommige plekken in het buitengebied juist ruimte bieden aan bedrijven met veel uitstoot aan geur- en/of geluid. Per gebied bepalen we welke normen we opnemen in ons omgevingsplan, dit noemen we ook wel ‘gebiedsgericht’. Indien nodig nemen we (gebiedsgericht) maatregelen om de kwaliteit van de leefomgeving in onze gemeente te verbeteren. Daarnaast houden we niet alleen rekening met het effect van onze ontwikkeling op de Natura 2000-gebieden, maar besteden we aandacht aan het effect van onze ontwikkelingen op alle beschermde natuurgebieden/planten en dieren.

56

Gelet op het economisch belang dat de bedrijvigheid dient, willen we ruimte bieden aan de verdere ontwikkeling hiervan. Daarom kijken we waar het mogelijk is om bedrijventerreinen uit te breiden of te herstructureren. Een voorwaarde daarbij is wel dat deze bedrijvigheid niet ten koste mag gaan van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Waar nodig nemen we maatregelen of stellen we regels om ervoor te zorgen dat aan deze voorwaarde voldaan wordt. In onze gemeente verlenen we in ieder geval geen medewerking aan grootschalige mestbewerkingsinstallaties, vanwege de grote effecten op de omgeving. Een bedrijventerrein is een minder veilige omgeving dan een woonwijk. Om die reden staan we geen nieuwe woningen op bedrijventerreinen toe. Relatie met: Gezondheid, Agrarische sector, Werk en ondernemen, Wonen,

Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Toekomstbestendige gemeente, Onze blauw-groene motor

57

In gemeente Drimmelen is er voldoende ruimte is om te spelen, bewegen en ontmoeten. In de dorpen Made, Terheijden, Drimmelen, Wagenberg, Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe is de omgeving al fijn om te bewegen en ontmoeten. Ook zijn er hier voldoende speelplekken voor kinderen van verschillende leeftijden. In het buitengebied hebben we veel ruimte, maar kan er nog niet goed gesport of gespeeld worden op een veilige manier. Dit komt bijvoorbeeld door sluipverkeer dat hard over onze wegen rijdt. In onze gemeente is sprake van een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Iedereen heeft gelijke kansen om te voorzien in basisbehoeften, het eigen leven in te richten, te ontwikkelen in (school) carrière en om deel te nemen in de buurt.

Gezondheid Het thema gezondheid gaat over veel verschillende zaken. Om gezond te leven zijn er allerlei dingen die we zelf kunnen doen, zoals gezonde voeding, voldoende slaap en hygiëne. Als we het hebben over gezondheid binnen de omgevingsvisie, dan praten we juist over de delen die zich buiten afspelen. Wat is gezondheid? Het thema gezondheid gaat over veel verschillende zaken. Om gezond te leven zijn er allerlei dingen die we zelf kunnen doen, zoals gezonde voeding, voldoende slaap en hygiëne. Als we het hebben over gezondheid binnen de omgevingsvisie, dan praten we juist over de delen die zich buiten afspelen. Denk daarbij aan spelen, sporten, bewegen en ontmoeten. Hiervoor is voldoende ruimte buiten nodig, bijvoorbeeld in parken en het buitengebied. Ook goede zorg, lekker in je vel zitten en mee kunnen doen hoort hierbij. Onderdelen zoals frisse lucht en schoon water gaan we op in bij het thema milieu. Waar staan we nu? Inwoners van gemeente Drimmelen worden steeds bewuster van het thema gezondheid. Dit kwam ook als resultaat uit de digibijeenkomsten. We vinden het belangrijk dat een gezonde leefstijl van de jeugd, volwassenen, ouderen en kwetsbare inwoners wordt gestimuleerd, terwijl ongezonde leefstijlen zoals roken, alcohol- en drugsgebruik worden tegengegaan.

Wat komt er op ons af? Er is een aantal ontwikkelingen dat op ons af komt en die invloed hebben op het thema gezondheid. We hebben het dan over langer thuis wonen, ‘positieve gezondheid’ en mantelzorg. Per ontwikkeling leggen we kort uit wat het inhoudt en waarom het invloed heeft. •

•

•

Langer thuis wonen: Er komen steeds meer ouderen in onze gemeente. Ouderen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Dat betekent dat er soms wel aanpassingen nodig zijn, bijvoorbeeld met advies van een wooncoach kunnen we daar oplossingen voor vinden. Positieve gezondheid: Zorg gaat vaak over het beter maken van mensen als ze ziek zijn. Positieve gezondheid gaat over het voorkomen van problemen (preventie). Het gaat over het idee dat gezondheid 6 kanten kent: lichaam, mentaal, idealen proberen te halen, genieten en gelukkig zijn, meedoen en dagelijkse dingen kunnen doen. Als je op een of meer van die 6 kanten je beter voelt, dan gaat het daardoor ook op de andere kanten beter. Positieve gezondheid heeft invloed op hoe we met zorg omgaan, als we niet alleen aandacht hebben voor de zieken, maar juist zorgen dat al onze bewoners zich beter voelen op de verschillende kanten van positieve gezondheid. Mantelzorg: Mantelzorg is de zorg en ondersteuning die partners, kinderen, familie, vrienden en andere bekenden aan een naaste verlenen. Dit doen mensen vaak vrijwillig en onbetaald. Mantelzorg kost mensen veel energie en moet vaak gebeuren naast opleiding, werk of hobby’s. Het kan dus een fijne oplossing zijn voor de persoon die zorg nodig heeft, maar we moeten oppassen dat de mantelzorger (die de zorg verleent) onvoldoende steun krijgt.

58

Hoe zien we de toekomst van gezondheid? De dorpen in gemeente Drimmelen willen we zo inrichten dat ze uitdagen tot bewegen en ontmoeten. In gemeente Drimmelen vinden we het belangrijk dat er voldoende plekken zijn om te sporten, bewegen en ontmoeten. In de dorpen Made, Terheijden, Drimmelen, Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en Wagenberg willen we dit verbeteren, bijvoorbeeld door speelplekken te maken in het groen. Daarnaast willen we in het buitengebied meer mogelijkheden om te bewegen, zoals veilige wandelen fietspaden. Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt zowel bij publieke als private initiatieven de toegankelijkheid voor alle doelgroepen, ook voor de jeugd, belangrijk gevonden. Net als nu blijven bewoners in de toekomst naar elkaar omkijken. Vrijwilligerswerk en mantelzorg worden gestimuleerd, en waar nodig biedt gemeente Drimmelen passende ondersteuning aan inwoners die zich niet of onvoldoende zelfstandig kunnen redden. Daarbij is het belangrijk om zorg goed te organiseren en het betaalbaar te houden. Gezamenlijk met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties wordt gekeken naar het betaalbaar houden van de zorg en het bieden van zorg op maat. Op het gebied van zorg en ondersteuning werken het sociale en ruimtelijke domein binnen de gemeentelijke organisatie steeds meer en beter samen.

Ouderen en andere inwoners die hulp nodig hebben moeten (langer) zelfstandig zijn. De gemeente zet daarom in op gecentraliseerde wooncomplexen en levensloopbestendige woningen en het creëren van centrale ontmoetingsplekken in gebouwen en de openbare ruimte. Wij besteden ook aandacht aan de digitale bereikbaarheid waar die voor senioren mogelijk problematisch kan zijn. Ten slotte willen we eenzaamheid en kwetsbaarheid terugdringen en geluk vergroten en de ondersteuning hiervan verbeteren. Eenzaamheid raakt niet alleen ouderen maar ook andere groepen in de gemeente, zoals mensen met psychische problemen, migranten, jongeren, gezinnen die in armoede leven of mensen die zonder werk thuis zitten. Relatie met: Recreatie en toerisme, Wonen, Bereikbaarheid, Samenleving,

voorzieningen, Groene omgeving, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Levendige dorpen, Toekomstbestendige gemeente

59

We maken keuzes en geven prioriteit aan de opgaven, waar we mee aan de slag willen, omdat we niet alle opgaven tegelijk én overal op kunnen pakken. De ambities zijn het resultaat van het uitgebreide participatietraject. De Toekomstvisie 2040 vormt de basis. In 2040 is gemeente Drimmelen “Een groene oase in een drukke omgeving. De energiemotor van de regio. Blijft blauw-groen of wordt nog blauw-groener, heeft circulaire landbouw, ook voor de consumptie voor de inwoners, het is er prettig wonen en vertoeven.”

Ambities In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven, die spelen per thema samen in integrale ambities voor de komende 10 à 20 jaar. Met de ambities geven we duidelijk aan waar we voor staan en waar we voor gaan.

Per ambitie geven we aan wat we willen bereiken en wat we hiervoor gaan doen. Om de ambities waar te maken, voeren we projecten uit en stellen we regels op in het omgevingsplan. Voor sommige ambities weten we niet precies wat we gaan doen. Hiervoor stellen we dan een programma op. In een programma omschrijven we wat we gaan doen met een bepaald onderwerp of gebied, zoals het programma Groen en het programma Wonen. Bij de verschillende onderwerpen en projecten geven we, waar mogelijk, aan welke rol wij als gemeente pakken. Soms willen we het goede voorbeeld geven, soms zijn we vooral faciliterend zodat andere partijen projecten kunnen uitvoeren. Deze partijen vormen dan onze partners bij het bereiken van onze ambities. Waar we een samenwerking zien, noemen we deze partners ook bij de omschrijving van de ambities.

Ambities

p. 60-69

Samen bouwen aan de gezonde toekomst

Levendige dorpen

Onze blauw-groene motor

Toekomstbestendige gemeente

60

opdrachtgeverschap.

Samen bouwen aan de gezonde toekomst Drimmelen, Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe, Made, Terheijden en Wagenberg zijn trotse dorpen waarin iedereen meedoet, verantwoordelijkheid neemt en ook krijgt. Het dorp is een plek waar iedereen welkom is en waar we elkaar versterken ondanks herkomst of achtergrond. Wij noemen dat samen bouwen aan de toekomst. Uiteraard horen hier ook de inwoners van het buitengebied en onze buurtschappen bij. Inwoners hebben een sleutelrol in het creëren van een mooie, inclusieve en leefbare omgeving. Daarom koesteren wij het Drimmelense ‘ons kent ons’ gevoel. Wanneer mensen uit de wijk samen met elkaar optrekken ontstaan er waardevolle verbindingen. Bewoners weten zelf goed wat er in de buurt speelt en kunnen hierdoor middels bewonersinitiatieven maatwerk leveren in (acute) situaties. Dit draagt bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. Onze inwoners zijn tevreden over het leefklimaat in Drimmelen en beoordelen dit dan ook met een 8.

Een plek voor iedereen

We bouwen voor doelgroepen, zoals jongeren, ouderen, zorgbehoevenden. Betaalbare woningen zijn bovendien hard nodig in gemeente Drimmelen. De gemeente is een plek voor iedereen, ook voor jongeren en mensen met een smalle beurs door een breder aanbod aan (nieuwe) woonvormen en meer starterswoningen. Wij experimenteren met nieuwe woonvormen, woningen voor bijzondere doelgroepen of woningen in collectief particulier

61

Per dorp brengen we de woningbouwopgave in beeld. We pakken als gemeente een sturende rol om het juiste aanbod te krijgen aan goedkope (starters)woningen, sociale huur, mantelzorgwoningen en levensloopbestendige woningen. Met deze laatste type woning zorgen we er onder anderen voor dat ouderen langer thuis kunnen blijven wonen, en daarmee een plek voor het leven hebben. Zo richten we ons op de mogelijkheden voor jongeren op onze woningmarkt en op de opvang van de toenemende vergrijzing in de toekomst. We ontwikkelen op een toekomstbestendige en duurzame manier en pakken kansen om bestaande woningen duurzaam, veilig en toekomstbestendig te maken. Dit is het streven in ieder dorp: voor iedereen een geschikte woning én voldoende (basis)voorzieningen. Nieuwe woningen realiseren we bij voorkeur aan de randen van de dorpen of op inbreidingslocaties. Maar ook in het buitengebied kijken we naar kansen, zoals bij vrijkomende agrarische bedrijven (VAB’s). Uitbreiding van het aantal woningen in het buitengebied is nodig om te kunnen voldoen aan woningbehoefte. Woningen realiseren we bij voorkeur niet op gronden met meer dan een agrarische waarde (natuur en rust beschermen). De gemeente neemt hierin een sturende rol. Het is noodzakelijk om minimaal 100 woningen per jaar te bouwen om te kunnen voorzien in de woonbehoefte van onze inwoners.

De aantrekkingskracht van onze gemeente voor inwoners van buiten is eveneens groot. Dat is ook logisch gelet op onze centrale ligging ten opzichte van water/natuur en de grote steden en plekken waar grootschalige werkgelegenheid geboden wordt. Gemeente Drimmelen heeft een goede ontsluiting met de Rijkswegen A59 en A16 in de directe nabijheid. Bij de ambitie van 1.500 woningen ontstaat er ook meer ruimte om te kiezen voor een juiste invulling van de woningvoorraad op langere termijn. De aantallen en de verdeling over de dorpen zijn niet in beton gegoten en een vertaling van de daadwerkelijke programmering laten we via het programma wonen verlopen. De kansrijke gebieden die aangewezen zijn op de kaart hebben dezelfde status als de stedelijke (zoek) gebieden in de voormalige structuurvisie. Een aanwijzing betekent niet dat er gebouwd gaat worden maar wel dat dit hier tot de mogelijkheden kan behoren, waarbij een goede invulling van het woonprogramma en een kwaliteitswaarborging in het gebied vereist is.

Gemeente Drimmelen biedt daarnaast ruimte voor duurzame, natuurinclusieve wooninitiatieven. De gemeente faciliteert en ondersteunt dergelijke initiatieven vanuit onze inwoners.

Inclusiviteit

De gemeente Drimmelen heeft inclusie en toegankelijkheid hoog in het vaandel staan. We vinden het belangrijk dat iedere inwoner, ongeacht leeftijd, afkomst, sociale klasse of beperking, kan deelnemen aan de (fysieke) samenleving. Dit geven we vorm in het Manifest: Iedereen doet mee! . We streven naar een echte inclusieve gemeente, voor mensen met en zonder handicap, beperking of kwetsbaarheid. We betrekken daarom ook mensen met een beperking (of een vertegenwoordiging daarvan) bij het bedenken en uitvoeren van onze plannen.

veiligheid bij beslissingen over de leefomgeving mee in de afweging van belangen. Wat gaan we doen? • Tot aan 2030 bouwen we zo’n 150 woningen per jaar. Deze komen in alle dorpen, met behoud van identiteit, natuur in het buitengebied en groenvoorzieningen in de dorpen. We gaan/zijn aan de slag met woningbouwprojecten in de dorpen, waarbij we per dorp het volgende beeld voor ogen hebben.

Veiligheid en gezondheid integraal

Er is voldoende groen en ruimte om te sporten, bewegen en spelen in de wijk. Mensen worden gestimuleerd om zich met de fiets of lopend te verplaatsen door (en tussen) de verschillende dorpen. Er is ruimte om elkaar te ontmoeten, de leefomgeving is toegankelijk en veilig voor alle inwoners. We zetten in op een inclusieve samenleving door álle inwoners te stimuleren om actief deel te nemen aan de maatschappij (ontmoeting, cultuur, sport en participatie). In het kader van inclusiviteit faciliteren we de mogelijkheid om onder anderen te recreëren en te sporten voor inwoners met een beperking. We proberen de vraag naar zorg te verminderen, waarbij de nadruk ligt op preventie en het vroeg signaleren van problemen. We tonen ambitie op het gebied van de gezonde leefomgeving en werken naar een gemeente waarin we overal minimaal voldoen aan de wettelijke (milieu)normen. Hiervoor werken we de komende jaren uit welke maatregelen er nodig zijn en laten deze landen in regels in het omgevingsplan. Hierbij richten we het beleid niet alleen op het verminderen van milieueffecten, zoals geluid- of geurhinder, maar ook het faciliteren van gezond gedrag in het kader van gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering. Bij nieuwe ontwikkelingen nemen we veiligheid en gezondheid integraal mee in de keuzes die we maken.

Bij vrijkomende agrarische bedrijfslocaties (VAB’s) hebben we extra aandacht voor het voorkomen van leegstand, verloedering maar ook ondermijning. Nieuwe woningen op deze locaties door transformatie dienen te passen binnen de landschappelijke waarden en de activiteiten in de omgeving, zodat de bestaande gebruikers niet gehinderd worden. Hiermee nemen we het thema

•

•

We stellen een programma Wonen op om kwalitatief invulling te geven aan het woningbouwprogramma. We monitoren aan de hand van onze woningbouwbehoefte, de woningbouwprojecten, planning en voortgang. Dit programma is de opvolger van onze woonvisie en actualiseren we regelmatig. Veel woningbouwlocaties zijn al in beeld, zoals de uitbreidingslocaties uit de vastgestelde aanvulling structuurvisie van juni 2020. Voor een aantal dorpen en verdere toekomst ligt hier nog een opgave. We zien een aantal locaties als kansrijke woningbouwlocaties, die (in de toekomst) nader verkend worden en met de omwonenden en andere belanghebbenden besproken. De markers op de kaart geven de locaties (globaal) weer: - In Drimmelen wordt een drietal locaties in de omgevingsvisie in beeld gebracht als kansrijke woningbouwlocaties. Dit zijn uitbreidingslocaties die eerder in beeld zijn geweest in het kader van de aanvulling structuurvisie. We onderzoeken eerst of de zgn. landtongen bij de haven in aanmerking komen voor het invullen van behoefte naar betaalbare woningen. Indien kansrijk, is dit een

62

voldoende ruime invulling voor de woningbehoefte in het dorp Drimmelen. - In Wagenberg is bij de aanvulling structuurvisie een locatie toegevoegd. Verder kunnen initiatieven aan de westrand van het dorp een bijdrage leveren aan de woningbouwambities. Bij de verdere afweging van initiatieven zal, naast de meer ruimtelijke en stedenbouwkundige overwegingen, worden beoordeeld of een woningbehoefte wordt ingevuld, het initiatief onderscheidend is, en toegevoegde waarde heeft voor Wagenberg. - Voor Hooge Zwaluwe is aangegeven dat bij het opstellen van de omgevingsvisie een aanpak zou worden bepaald naar (een) nieuwe woningbouwlocatie(s). We zien mogelijkheden aan de randen van en centraal in het dorp. Het gaat hierbij om locaties ten noordwesten, ten zuiden en centraal in het dorp. Nadere uitwerking wordt opgepakt met vertegenwoordigers en inwoners van het dorp. - In Lage Zwaluwe wordt ingezet op mogelijkheden op inbreidingslocaties. - In zowel Made als Terheijden zijn in het kader van de aanvulling structuurvisie een aantal locaties aangewezen. We zien voor zowel Made als Terheijden nog aanvullende mogelijkheden voor gefaseerde invulling met woningbouw, wetende dat de woningbehoefte hoog is en er verschillende uitdagingen en beperkingen liggen. Gedacht wordt aan respectievelijk delen van het gebied tussen A59, Molenstraat en N285 in Terheijden en Made Noord-West. •

•

• •

We hebben aandacht voor participatie bij onderzoek en uitwerking van kansrijke woningbouwlocaties. In het kader van de Omgevingswet speelt de omgevingsdialoog, bijvoorbeeld aan de hand van de toolkit in gesprek met de omgeving, .hierbij een belangrijke rol. We sturen actief op het type woningen, dat wordt gebouwd per project en per dorp/locatie en gaan uit van de mogelijkheden in een dorp. Hierbij staan we open voor nieuwe woonvormen en nieuwe vormen van duurzaam bouwen. In het omgevingsplan stellen we regels op voor duurzaam bouwen. We geven ruimte aan mantelzorgwoningen binnen de regels van het omgevingsplan. We organiseren en stimuleren initiatieven die saamhorigheid vergroten

63

•

•

•

•

•

en groepen, die soms moeite hebben om mee te doen, betrekken in onze maatschappij. We creëren centrale ontmoetingsplekken voor jong en oud zowel in de buitenlucht als binnen. Denk bijvoorbeeld aan pluktuinen, beweegroutes en huiskamers (in de kernen). Dit doen we als gemeente, maar vragen we ook aan ontwikkelende partijen en onze inwoners. Samen met o.a. de GGD zetten we ons in om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te verbeteren. Daarmee proberen we de vraag naar zorg te verminderen. De nadruk ligt op preventie en het vroeg signaleren van problemen. We werken actief samen met de huisartsen, zorg- en welzijnsorganisaties, GGD en andere organisaties om onze ambities te halen en scherp te houden. Samen met de GGD stellen we de normen op die wij hanteren in de verschillende gebieden van onze gemeente op het gebied van geluid, luchtkwaliteit, stikstof etc. Deze normen nemen we op in het omgevingsplan. We zorgen voor een goede verbinding en bereikbaarheid voor de voetgangers en de fietsers binnen en tussen onze dorpen en geven hiervoor uitvoering het plan prioritaire voetpaden. Met de provincie spannen we ons in voor een snelfietsroute langs de de N285. De N285 of een parallelstructuur dient ook gebruikt te kunnen worden door tractoren. Dit ter ontlasting van de dorpen Wagenberg en Terheijden.

We borgen een toegankelijke en gezonde leefomgeving met voldoende faciliteiten.

Relatie met: Wonen, Voorzieningen, Samenleving, Gezondheid, Milieu,

Bereikbaarheid, Dorpsgericht werken/gemeenschapszin, DNA van Drimmelen

projecten, zodat omwonenden tijdig worden geïnformeerd. De rust van het platteland brengen we in balans met de drukte van toerisme, zodat we allemaal van onze parels kunnen blijven genieten. Kansen bij vrijkomende agrarische bebouwing (VAB’s) zijn er voor het ontwikkelen van onder andere nieuwe (verblijfs)recreatieve bestemmingen, passende bedrijvigheid en nieuwe woonvormen.

Toegankelijke dorpen

Levendige dorpen Gemeente Drimmelen is een fijne en rustige plek om te wonen. Iedereen mag en kan zich in de gemeente thuis voelen. Onze inwoners beoordelen het wonen in de gemeente met een 8. In onze gemeente is genoeg te doen en dit willen we graag zo houden of verbeteren. We zetten ons in voor het beschermen en versterken van een duurzaam en vitaal buitengebied. Het buitengebied geeft inwoners energie: zij voelen zich vitaal en energiek. Er is ruimte voor lokaal ondernemerschap en er zijn aantrekkelijke faciliteiten voor de diverse doelgroepen in het buitengebied. In de dorpen Made, Terheijden en Lage Zwaluwe streven we naar een hoger voorzieningenniveau. In de kleinere dorpen behouden we de basis, zoals een ontmoetingsplek en dagopvang voor ouderen. We vinden het belangrijk dat voorzieningen naar de mensen toe kunnen of dat de mensen naar de voorzieningen gebracht kunnen worden. Kenmerkend voor onze gemeente is de rust van het platteland. In de dorpen bruist het en vinden inwoners een fijne plek om te wonen. Onze evenementen maken deel uit van onze cultuur en faciliteren we. We geven horeca de ruimte in de centra van dorpen. Hier gaan we soepeler om met de (milieu)normen in het omgevingsplan. Evenementen krijgen hier ook meer ruimte, maar zijn in principe in heel de gemeente toegestaan.

We werken met een evenementenkalender om het aantal evenementen op dezelfde plek te beperken. Ook stellen we eisen aan de communicatie rondom

We vergroten de toegankelijkheid binnen de gemeente Drimmelen. Daarmee dragen we bij aan een inclusieve gemeente. We faciliteren de mogelijkheden om te zorgen dat iedereen zich kan verplaatsen, maar ook door slimme inrichting van de openbare ruimte waarbij we voldoende fietsen wandelpaden aanleggen. Zo kan iedereen meedoen. We stimuleren nieuwe en schone vervoersvormen in en tussen de dorpen. In de gemeente Drimmelen zetten we in op gedragsverandering, waarbij inwoners de auto laten staan. We stimuleren iedereen om vaker gebruik te maken van duurzame vervoersmiddelen, of te wandelen. Dit is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor een gezond leven.

Gezond en veilig recreëren

We bieden volop mogelijkheden voor recreatie. Op verschillende plaatsen in het landschap zijn er natuurgebieden, landschappelijke zones en de historische plekken. Deze ‘parels’ zijn goed vindbaar met een herkenbare aanduiding en goede, veilige en bewegwijzerde fiets- en wandelpaden. We nodigen bezoekers uit om op een gezonde manier van de omgeving te genieten. We hebben een uitgebreid fietsnetwerk, maar zien altijd kansen om te verbeteren. Zowel de havens van Lage Zwaluwe en Drimmelen vormen, ieder op zijn eigen manier, de poort naar de Biesbosch en zijn uitvalsbasis om ook in en op het water te recreëren en tot rust te komen. Bij deze havens is een divers aanbod van terrassen, cafés, restaurants, speeltuinen en andere publiekstrekkers. Samen met ondernemers en de Biesbosch geven wij richting aan de ontwikkeling van recreatie. Dit biedt kansen voor ondernemers en de middenstand.

Bruisende lokale economie

In 2040 worden de grote dorpen gekenmerkt door diverse winkels en bedrijven; gecentraliseerd, goed bereikbaar en op loopafstand van elkaar.

64

Het aanbod van winkels is goed voor de leefbaarheid en reuring in de dorpen. Ook mensen van buiten komen graag naar de middenstand van gemeente Drimmelen, vooral in verband met een divers aanbod van producten en diensten. Streekproducten vormen een handelsmerk en worden samen met de natuur en recreatiemogelijkheden geprofileerd als “Drimmelens kwaliteitsproducten”. Natuurlijk, biologisch en duurzaam. De boeren (akkerbouw, veeteelt en glastuinbouw in Plukmade) hebben een belangrijke plek in de samenleving van gemeente Drimmelen. De bedrijfstak zorgt voor een belangrijk deel van de werkgelegenheid, ook voor de jongeren. Zoals omschreven in onze toekomstvisie staat de “Drimmelense Boer” bekend om het duurzame bedrijf, de gastvrijheid en de bijdrage aan landschap en de natuur. De boer(in) denkt (en doet) graag mee met de gemeente over het aanpakken van de belangrijke opgaven, zoals klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire landbouw. In de dorpen en op de goed bereikbare bedrijventerreinen) krijgen jonge ondernemers de ruimte om hun eigen bedrijf op te zetten. Een mooie combinatie van leren, werken en ontwikkelen zorgen voor een levendige machine, die jong en oud bindt en boeit. Hiervoor zullen bestaande bedrijventerreinen aangepakt worden om te kunnen voldoen aan de huidige wensen van de ondernemers.

We willen de bestaande bedrijventerreinen optimaal benutten, voordat we gaan uitbreiden. Bij de bedrijventerreinen Brieltjenspolder en Thijssenweg zien wij mogelijkheden voor uitbreiding. We passen maatwerk toe bij initiatieven voor een nieuwe bedrijvigheid op voormalige agrarische percelen. Wat gaan we doen? • We beschermen en versterken een duurzaam en vitaal buitengebied. Nieuwe functies (voorzieningen, sport en, recreatie en niet-agrarische bedrijvigheid) laten we toe, maar niet ten koste van natuur en agrariërs. In het omgevingsplan beschermen we de natuur waar nodig en geven we ruimte aan nieuwe activiteiten waar dat kan. • We behouden basisvoorzieningen in alle dorpen en meer voorzieningen in de drie grote dorpen (Lage Zwaluwe, Terheijden en Made). Made behoudt daarbij een centrumfunctie. • We geven horeca en evenementen de ruimte in de centra en op de juiste locaties in het buitengebied. Bij evenementen, vooral buiten de centra, hebben we aandacht voor eventuele overlast naar de

65

• • • •

omgeving. Hiervoor leggen we afspraken vast voor geluidnormen, aantal evenementen en communicatie met omgeving rondom evenementen. We regelen in het omgevingsplan. We borgen dat evenementen, recreatie, horeca en het gebruik van de Biesbosch in de toekomst in goede banen wordt geleid om negatieve effecten te voorkomen. We verbeteren het vestigingsklimaat door bestaande bedrijventerreinen te revitaliseren (ook inzet VAB) waar nodig. Hiermee binden we jonge ondernemers aan onze gemeente. In het omgevingsplan geven we aan welke bedrijvigheid we op de verschillende bedrijventerreinen en de VAB’s passend vinden. In de omgeving van stationsgebied Lage Zwaluwe zien we, naast de huidige bedrijventerreinen, mogelijkheden voor een nieuw (regionaal) bedrijventerrein. We gaan hiervoor de behoefte inventariseren. De Brieltjenspolder en de Thijssenweg zijn lokale bedrijventerreinen, die zich nog verder kunnen ontwikkelen voor met name de lokale ondernemers.

Relatie met: Recreatie en toerisme, Bereikbaarheid, Voorzieningen, Wonen,

Agrarische sector, Werk en ondernemen, Landschap, Cultureel erfgoed

door het behouden en waar mogelijk verbeteren en uitbreiden van een goed netwerk van fiets- en wandelpaden en vaarwegen. In de Biesbosch passen we een zonering toe waar we de natuurwaarden beschermen of juist toeristen toelaten. Daarbij sluiten we aan bij de zonering die we samen met Staatsbosbeheer en de andere Biesboschgemeenten hebben afgesproken.

Onze blauw-groene motor We zijn een krachtige blauw-groene motor waar natuur, de agrarische sector en recreatie centraal staan. Deze blauw-groene identiteit zit in ons DNA. Het lokale leven in gemeente Drimmelen is onlosmakelijk verbonden met de natuur. We zijn trots en zuinig op de Biesbosch en gaan daar met veel respect mee om. We nodigen mensen graag proactief uit te genieten en samen te recreëren in onze gemeente. We combineren dat met hernieuwde kansen voor lokaal ondernemerschap en genieten van de lokale producten. Ook boeren pakken die kans en zo ontstaat de “Drimmelense Boer”. De Drimmelense Boer staat bekend om het duurzame bedrijf, de gastvrijheid en de bijdrage aan het landschap en de natuur. Maar uiteraard ook om zijn goed product.

Goede balans

Gemeente Drimmelen is een zeldzame parel. De gemeente heeft mooie en unieke natuur. Vooral de Biesbosch kent een ongekende waarde aan flora, fauna en een unieke combinatie van nat en droog. Het is een bezit waar we van genieten, maar ook zuinig op zijn. Een goede balans vinden tussen het beschermen van de Biesbosch, het benutten van economische kansen en in de hand houden van het recreatieve gebruik is een belangrijke opgave voor de toekomst. Het risico bestaat dat overbelasting en versnippering plaatsvinden. Samen met de toeristische sector en Staatsbosbeheer beschermen we de natuurlijke waarden van de Biesbosch, en verbinden het gebied beter met onze andere parels. Dit doen we samen met onze partners

Als hoofdgebruiker van het buitengebied hebben we de Drimmelense boer hard nodig om samen te werken aan onze doelen in het buitengebied op het gebied van natuur, recreatie en duurzaamheid. De boeren gaan graag de samenwerking aan met andere partijen om hier invulling aan te geven. In de keuzes die we in deze omgevingsvisie hebben gemaakt hebben we voor zover mogelijk al aansluiting gezocht bij deze visie, o.a. ten aanzien van de mogelijkheden voor verbreding van bedrijfsvoering, de bijdrage van de boer aan natuurontwikkeling en zorg voor de omgeving.

Integrale waarde

De natuur en het groen in onze gemeente heeft een belangrijke integrale waarde. Het draagt niet alleen bij aan de beleving, aan de biodiversiteit en natuurlijke waarden. Het is daarnaast belangrijk om goed om te gaan met het veranderende klimaat. Het helpt ons water op te vangen in perioden van veel regen, maar ook om beter om te gaan met perioden van droogte of hitte. Natuur draagt bij aan een gezonde leefomgeving en nodigt ons uit om eropuit te gaan. Wat gaan we doen? • In het omgevingsplan leggen we voor de Biesbosch vast welk deel uitsluitend bestemd is voor natuur en welk deel ook recreatieactiviteiten toestaat (zonering). Hieraan koppelen we gebruiksnormen waaraan terreineigenaren zoals Staatsbosbeheer, Evides en andere gebruikers moeten voldoen. • In het buitengebied staan we open voor nieuwe passende functies, zoals sport, recreatie, voorzieningen en niet-agrarische bedrijvigheid. Dit mag echter niet ten koste gaan van de natuur (overlast door o.a. parkeren en geluid) en de bedrijfsvoering van reeds aanwezige agrarische bedrijven. • In het ambitieuze programma NLDelta werken we samen met andere overheden, organisaties en bewoners aan het behoud en de ontwikkeling van natuur en de beleving daarvan. Met elkaar zetten zij de schouders onder projecten die leiden tot robuuste oer-Hollandse deltanatuur, goede recreatieve voorzieningen, efficiënte vervoersverbindingen en

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=3fb3da62-524e-4c76-a701-1879458defd7