CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

09 03 Bijlage Omgevingsvisie Drimmelen leesvariant.pdf

Raad 18 november 2021, gemeente drimmelenBij agendapunt: Vaststelling omgevingsvisie Drimmelen30.614 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

66

• • • •

stimulering van toerisme. NLDelta biedt zowel op het gebied van natuur als op het gebied van toerisme kansen voor de gemeente Drimmelen en onze blauw-groene motor. De parels verbinden we beter met elkaar door landschapselementen, ecologische verbindingszones en een goed netwerk van fiets- en wandelpaden en vaarwegen. Mogelijkheden voor ”kleinschalige” overnachtingen worden vergroot door ruimhartiger om te gaan met nieuwe verzoeken. Een voorbeeldproject is de mogelijkheden voor recreatiewoningen op Amerlandtong nabij jachthaven Biesbosch in Drimmelen en de transformatie van de Beverburcht. We versterken een toekomstbestendige landbouwstructuur, waarbij verworven rechten door de landbouwsector gerespecteerd worden en er ook ontwikkelingsruimte is voor de agrarische bedrijven. Hiermee creëren we een vitaal buitengebied.

Relatie met: Groene omgeving, Klimaat en water, Recreatie en toerisme,

Agrarische sector.

67

Ook stimuleren we natuur-inclusief bouwen en inrichten (voorzieningen voor flora en fauna aan en op huizen en gebouwen) om de biodiversiteit in onze gemeente te behouden en waar mogelijk te verbeteren. We beschermen de cultuurhistorisch waardevolle (groen- en water-) structuren en objecten. In ons buitengebied zijn de agrariërs een belangrijke partner bij de vraagstukken voor het klimaat en energie.

Bron van nieuwe energie

Toekomstbestendige gemeente Gemeente Drimmelen maakt slimme plannen voor de grote uitdagingen van onze tijd, waaronder de energietransitie en klimaatverandering. De kracht van gemeente Drimmelen is dat dit in co-creatie gaat samen met veel verschillende lokale partijen. We pakken het dorpsgericht op en zetten in op een flexibele aanpak. De inwoners van gemeente Drimmelen zijn trots op de voortvarendheid waarmee de duurzame energieopwekking, circulariteit en klimaatadaptatie energietransitie samen wordt opgepakt en de grote vooruitgang die is geboekt. We gaan de komende jaren steeds meer gebruik maken van duurzame energiebronnen en passen onze omgeving aan op steeds extremer weer. Als gemeente nemen we een voorbeeldfunctie en zorgen we voor gedragsverandering en bewustwording. Dit begint bij onze jeugd. De inrichting van de leefomgeving draagt bij aan onze ambities op het gebied van klimaat en biodiversiteit. Dit betekent dat er voldoende groen is in de woongebieden en dat we onze gemeente klimaatbestendig en waterrobuust inrichten. We houden droge voeten en een koel hoofd. Dit doen we op de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstroming. De nieuwbouw in onze gemeente houdt rekening met water- en klimaatverandering door aan te sluiten bij de opbouw van het landschap en de bodem.

De aardgaskraan gaat dicht en onze energiecentrales op kolen en aardgas hebben hun langste tijd gehad. In de gemeente Drimmelen zetten we ons in om ons energieverbruik te minimaliseren en de overstap te maken naar duurzame energiebronnen. We stellen kaders voor duurzame energieopwekking in ieder gebied, waarbij we rekening houden met draagvlak van omwonenden, ruimtelijke en landschappelijke inpassing en cultureel erfgoed. Deze kaders vertalen we naar regels in het omgevingsplan. Concrete maatregelen benoemen we in het programma Duurzaamheid. We zetten in op verschillende vormen van duurzame energie (o.a. wind, zon en warmte, maar liever geen biomassa). De afspraken, die regionaal zijn gemaakt in de Regionale Energiestrategie (RES) zijn hierin leidend. De RES gaat uit van 8 windmolens, 1 zonneveld in Terheijden en inzet van zonne-energie op de daken. De rest van de opgave wordt lokaal ingevuld op basis van draagvlak. Bij windenergie kiezen we voor een clustering van hoge windmolens langs de A16, om te voorkomen dat deze verspreid over de gemeente komen te staan. In de rest van de gemeente kiezen we voor andere energiebronnen, zoals zon of warmte. Gezamenlijke initiatieven, zoals het Traais Energie Collectief en Opgewekt Drimmelen, zorgen bovendien voor verbinding tussen inwoners, bedrijven en maatschappelijke instanties. We streven naar energieneutrale dorpen.

Met de Drimmelense boer (en ZLTO) worden de mogelijkheden bij de agrarische bedrijven verder onderzocht. We verkennen de kansen voor kleine windmolens op de kavels in het buitengebied, zodat ondernemers en inwoners in hun eigen energie kunnen voorzien. Daarbij zal een goede ruimtelijke en landschappelijke inpassing het uitgangspunt zijn. Het is de opgave om in gemeente Drimmelen allemaal van het aardgas af te zijn in 2050 en energieneutraal te zijn in 2040.

68

Onze groene leefomgeving

We realiseren meer groen, zowel in huidige als nieuwe woonwijken. Hierdoor zorgen we dat onze inwoners meer ruimte hebben om te bewegen en te ontmoeten. Het groen draagt ook bij aan klimaatadaptatie. We passen onze omgeving aan zodat we beter om gaan met de veranderingen in het klimaat (zoals wateroverlast en hittestress). We durven moeilijke keuzes te maken en bijvoorbeeld waar het kan parkeerplaatsen te vervangen door of aan te passen met groen. Ook inwoners kunnen zelf hieraan bijdragen door aanpassingen te maken rondom het huis; denk aan meer tuin, minder tegels, groene daken, opvang van regenwater en bomen die schaduw geven. We planten volop bomen en groene perken. Bij de nieuwbouwplannen vinden wij het belangrijk een groene, gezonde, natuurinclusieve en klimaatbestendige buurt te maken die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Het groen is dichtbij huis. We denken samen na over slimme oplossingen en maatregelen. De overheid, bedrijven en inwoners spelen hier allemaal een rol in.

Circulair Drimmelen

Daarnaast is het belangrijk om te kijken hoe we grondstoffen kunnen hergebruiken en verspilling kunnen voorkomen. Er zijn nu grote afvalstromen aan plastic, papier, glas, grofvuil en restafval. We willen natuurlijk niet dat dit in de openbare ruimte rondslingert. Wij kunnen reststromen en oude producten een tweede leven bieden, zodat grondstoffen een leven lang mee gaan. Oftewel, we worden circulair. Hiervoor is goede afvalscheiding nodig. Ook stimuleren we ondernemers om circulair te worden, denk daarbij aan nieuwbouw en herbouw van gebouwen en voor agrariërs ook aan kringlooplandbouw.

Klimaat robuust

Samen met het rijk, provincie, waterschappen en andere gemeenten richten we Drimmelen klimaatbestendig en waterrobuust in. Dit doen we op de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstroming (lees meer bij klimaat). De activiteiten die nodig zijn de aanpak op deze thema’s te versnellen zijn opgenomen in het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie 2018. Wat gaan we doen? • We leggen regels voor nieuwe duurzame energieopwekking per gebied vast in het omgevingsplan. De Regionale Energiestrategie (RES) heeft

69

• •

•

•

• • •

hiervoor de kaders uiteengezet en is leidend. Met onze inwoners stellen we dorpsplannen op. We stellen regels op in het omgevingsplan voor een minimum aan groen in onze dorpen. We stellen een Programma Groen op om invulling te geven aan “kwalitatief groen”. Kwalitatief groen zorgt voor voldoende groen, groen dat uitnodigt om te bewegen en groen dat geschikt is voor de biodiversiteit. Hiermee ontstaat een eindbeeld waar we de komende jaren aan kunnen werken. En een eindbeeld, waar nieuwe (woningbouw) projecten aan mee betalen door een bijdrage te storten in het groenfonds (bovenwijkse voorziening). We benoemen concrete maatregelen en doelstellingen voor de toekomstbestendige gemeente in het Programma Duurzaamheid, in de Actieplannen Energieneutrale Dorpen (mei 2021 gereed) en in de Transitievisie Warmte (eind 2021 gereed). Voor het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten volgen we de aanpak uit het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie. We stellen hierbij een uitvoerings- en investeringsagenda. We hebben als gemeente een voorbeeldfunctie op het gebied van duurzaamheid en laten de mogelijkheden zien. Daarnaast hebben we inwoners, bedrijven en overige partners nodig voor het halen van de klimaatafspraken. We geven hiervoor nog meer invulling aan co-creatie. In het omgevingsplan nemen we regels op voor duurzame woningen.

We gaan aan de slag met het Uitvoeringsprogramma Waterwinpunt Brabantse Biesbosch in samenwerking met buurgemeenten, provincie en het Rijk. We maken samen met de buurgemeenten en Werkregio West Brabant op basis van de Impulsregeling Klimaatadaptatie een programma Klimaat.

Relatie met: Klimaat en water, Milieu, Energie, Gezondheid, Groene

omgeving, Landschap, Werk en ondernemen, Agrarische sector

Waarden Onder de waarden van onze gemeente verstaan we de kwaliteiten van de fysieke leefomgeving in een gebied. Sommige waarden hebben betrekking op de identiteit van het gebied en zijn in het verleden ontstaan. Hierbij kan in de dorpen gedacht worden aan monumentale gebouwen en het verloop van straten. In het buitengebied zijn de waarden terug te vinden in de eigenschappen van het type landschap of de aanwezigheid van natuur. Bij nieuwe initiatieven wordt rekening gehouden met de waarden. Ze blijven behouden of worden het liefst zelfs versterkt.

Waarden

p. 70-76

Cultureel erfgoed

Dorpsgericht werken/ gemeenschapszin

Landschap

DNA van Drimmelen

70

Restanten militaire verdedigingslinies

De vestingwerken ten noorden van Breda speelden een belangrijke rol ter bescherming van het Hertogdom Brabant. Ze vervulden een rol als steunpunt van de Zuiderwaterlinie en dienden ter verdediging van verbindingswegen. De meeste werken liggen nog herkenbaar in het veld. In het buitengebied van Drimmelen liggen overblijfselen van de Linie van den Hout en de linie van den Munnikenhof en de Schans bij Terheijden.

Schootsvelden

Cultureel erfgoed Onze gemeente is rijk aan cultureel erfgoed en heeft een lange geschiedenis. De ontstaansgeschiedenis van onze gemeente is ‘af te lezen‘ van de bodemopbouw. De bodem vormt de basis voor het geheel aan activiteiten dat naar boven is gekomen. De bodemopbouw van de gemeente bestaat globaal uit zandgronden in het zuidoosten omringd door lage venige gronden en daarnaast ingepolderde kleigebieden in het noorden (Biesbosch) en het zuidwesten (rivierdal van de Mark). De rijke cultuurhistorie zien we terug in de vele monumenten in de hele gemeente, maar ook in de archeologische waarden. Het erfgoed in onze gemeente biedt kansen voor het ontwikkelen van de gemeente en het versterken van de lokale identiteit. We geven richting aan hoe we omgaan met erfgoed, stellen prioriteiten en maken keuzes zodat we erfgoed kunnen beschermen en benutten. Cultureel erfgoed is voor gemeente Drimmelen de basis voor de ruimtelijke kwaliteit. Cultuurhistorie

Molenbiotopen

De gemeente Drimmelen kent diverse cultuurhistorisch waardevolle molens, zoals Zeldenrust en De Arend. Voor bestaande molens (al dan niet nog in werking) wordt ter bescherming van de windvang en de belevingswaarde van de molen een zogeheten molenbiotoop opgenomen in het omgevingsplan.

71

Schootsvelden betreffen terreinen rond een (voormalig) fort, vesting, of delen daarvan, die effectief met wapens kunnen worden bestreken en daarom moeten worden vrijgehouden van (permanente) bebouwing, voor zover deze gebieden nog in zeer hoge mate vrij zijn van (permanente) bebouwing, danwel niet anders aangetast worden.

Oude dijken, wegen, wielen en turfvaarten (dorpslinten)

De oude dijken zijn lijnvormige elementen met vaak een grillig verloop, meest van middeleeuwse oorsprong en goed herkenbaar in het landschap. De oude structuren zijn in de dorpen goed herkenbaar als de dorpslinten, waar de karakteristieke historische bebouwing van het dorp aan gelegen is. Het dorpslint vormt de (voormalige) doorgaande route door het dorp.

Oude dijknederzettingen

Onder de cultuurhistorische waarden vallen ook de oude dijknederzettingen. Deze zijn van belang waar het gaat om de overgangszones van de dorpen (bebouwd gebied) naar het open land.

Beschermde dorpsgezichten

De dorpen Drimmelen, Hooge Zwaluwe en Lage Zwaluwe kennen een beschermd dorpsgezicht. Onderdeel van het beschermd dorpsgezicht in de dorpen is het dorpslint met oude en monumentale bebouwing. De eisen vanuit de bouwregelgeving voor het bouwen in beschermde gezichten zijn op enkele punten strenger dan bij gebieden zonder aanwijzing. Dit betekent dat er bijvoorbeeld regels verbonden kunnen zijn aan het plaatsen van zonnepanelen of laadpalen in deze gebieden. Cultuurhistorische panden en objecten Overal in onze gemeenten komen bijzondere gebouwen/objecten voor zoals boerderijen, sluisjes en molens. Enkele cultuurhistorisch waardevolle of

beeldbepalende panden zijn in de rijks- en gemeentelijke monumentenlijst vastgelegd.

De Biesbosch

De Biesbosch is meer dan alleen een natuurparel. Het kent de Sint Elisabeths vloeden, de verzwolgen dorpen en een griendcultuur.

Archeologie

In de gemeente Drimmelen is de aanwezigheid van archeologische resten in het verleden niet altijd even evident geweest. Toch hebben de kernen binnen de gemeentegrenzen meer dan voldoende van hun eigen historie te beleven en te koesteren. In Terheijden staat bijvoorbeeld nog een complete schans uit de tachtigjarige oorlog boven maaiveld en Made heeft bij archeologisch onderzoek in de afgelopen tien jaar meermalen laten zien dat het in het verleden en tegenwoordig goed toeven was in deze plaats. En zo zijn voor de andere kernen, soms met wat speurwerk, eveneens de archeologische restanten van het verleden minder ver weg dan dat je zou denken. In de Nota Archeologie staat hoe we omgaan met archeologische waarden. Afhankelijk van de archeologische verwachtingswaarde van een gebied stellen we andere eisen. In het beleid is een overzicht opgenomen van de normen die bepalen of archeologisch onderzoek nodig is. We verbeteren zo onze omgang met archeologische resten als bron van informatie over het lokale verleden en via het benutten ervan bij de verdere ontwikkeling van de gemeente (bijv. op het gebied van toerisme en recreatie). De gemeente Drimmelen is momenteel bezig met een actualisatie van haar Erfgoedbeleid. Naar verwachting zal eind 2021 het erfgoedbeleid en bijbehorende beleidskaart worden opgeleverd.

Bij de actualisatie vanIn de omgevingsvisie zal te zijner tijd een verwijzing naar dit van de geactualiseerdeactualisatie van dit beleid worden gemaakt. Relatie met: Recreatie en toerisme, Levendige dorpen, Landschap

72

Het open zeekleigebied

Het open zeekleigebied strekt zich uit over het noorden en westen van het buitengebied. Het kenmerkt zich door een schijnbaar willekeurig patroon van aaneen gekoppelde individuele polders. Het gebied heeft hierdoor een dubbel karakter. Enerzijds is er het grootschalige open rationele agrarische landschap met lange en rechte wegen en waterlopen. Anderzijds is er het grillige verloop van dijken en kreken. De individuele polders zijn door de sterke ruimtelijke begrenzing door de dijken - die 2 à 3 meter boven het maaiveld uitsteken - vaak als afzonderlijke eenheden Buitengebied herkenbaar. De zeekleigrond is uitstekende akkerbouwgrond. Deze sector is dan ook dominant aanwezig.

Landschap De huidige landschappelijke structuur volgt in grote lijnen de bodemgeografische indeling. Dit maakt dat de ontstaansgeschiedenis van het landschap nog steeds goed zichtbaar is in het huidige landschap én de verstedelijking. Bij nieuwe initiatieven zien we graag dat de kenmerken van het landschap behouden blijven of beter: worden versterkt. Door ruilverkaveling en verdergaande verstedelijking is het onderscheid in en de identiteit van de verschillende landschapstypen in de loop der tijd wel minder geworden. De kavelmaten van de landbouwgronden werden groter en regelmatiger van vorm gemaakt. Veel beplanting (veekeringen) langs perceelsgrenzen verdween en langs nieuwe wegen werd soms beplanting aangelegd. Langs de Bergsche Maas werd de Amercentrale gebouwd met de bijbehorende hoogspanningsleidingen richting Zevenbergen. Ondanks deze vervlakking is de ontstaansgeschiedenis nog steeds herkenbaar in het landschap. Binnen de gemeente kunnen drie landschappelijke deelgebieden worden onderscheiden die qua aard en verschijningsvorm ieder een samenhangend geheel vormen en hun beeldbepalende elementen hebben, zie onderstaande figuur: het zandgebied in het zuidoosten (geel), het zeekleigebied in het noordwesten (grijs) en het veenweidegebied hiertussen in (groen).

73

Bebouwing concentreert zich in de dorpen en in mindere mate verspreid langs de dijken. De oude dijken vormen bijzondere historische elementen. Voorheen waren ze recht, maar door verschillende dijkdoorbraken hebben ze vaak een grillig verloop gekregen. Met name de oude dijken tussen Hooge en Lage Zwaluwe, tussen Lage Zwaluwe en Blauwe Sluis en de Helkantse Dijk zijn van cultuurhistorisch belang. Op een van de oude dijken loopt de goederenspoorlijn (Oosterhout – Rotterdam). Op een aantal dijken is beplanting aanwezig. Met name de eikenbeplanting aan de Helkantse Dijk is waardevol.

In het gebied komen verder relicten van oude kreken (Gat van den Ham, Vloedspui) en turfvaarten (Brede vaart, Kerkevaart) voor. Verder zijn de diverse wielen achter de dijken en het oude kerkhofje bij Oud-Drimmelen van cultuurhistorisch belang.

Het zandgebied

Het zandgebied vormt van oudsher het vestigingsgebied van de mens. De dorpen Made en Wagenberg zijn op een zandrug ontstaan. De afwisseling van de diverse vormen van grondgebruik en de aanwezigheid van de bebouwingskernen zorgt voor een relatief kleinschalige structuur. Het gebied heeft een besloten karakter. In de bebouwingslinten liggen agrarische bedrijven, niet agrarische bedrijven en woningen dicht bij elkaar. Een deel van het oorspronkelijk veenlandschap - behoort ook tot dit landschapstype. De oorspronkelijke strokenverkaveling heeft - na het afgraven van het veen tot op het onderliggende zand - grotendeels plaats gemaakt voor een onregelmatige blokverkaveling. Cultuurhistorische waarden in dit landschap zijn de diverse vestingwerken, de oude bebouwingslinten en de nog aanwezige houtwallen en erfbeplantingen.

Het veengebied op de overgang van zand naar klei

Het veenweidegebied ligt tussen het kleinschalige zandgebied en het open zeekleigebied in, rond de dorpen Terheijden en Hooge Zwaluwe. De Binnenpolder van Terheijden is een typische veenpolder met een open, nat en onbebouwd karakter. De oorspronkelijke smalle verkaveling (slagen) uit de middeleeuwen is in deze veenpolder nog aanwezig. Ook de Zonzeelsepolder is een oude veenpolder waar de oorspronkelijke verkaveling nog goed herkenbaar is. Relatie met: Cultureel erfgoed, Groene omgeving, Recreatie en

toerisme, Gezondheid, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Toekomstbestendige gemeente

74

Dorpsgericht werken/gemeenschapszin De gemeente Drimmelen kent een hechte gemeenschap in de verschillende dorpen. De gemeente Drimmelen vindt het belangrijk om bewoners, verenigingen, ondernemers en organisaties te betrekken bij plannen, beleid, de uitvoering van beleid etc. We willen daarbij de verantwoordelijkheid en deskundigheid van de bewoners tot hun recht laten komen door gebruik te maken van hun kennis en inzet. Dit sluit aan bij de nieuwe manier van werken van de overheid (o.a. bewonersparticipatie, overheidsparticipatie). De gemeente wil meer een samenwerkingspartner zijn voor onze bewoners, verenigingen, ondernemers en organisaties. Ook wil de gemeente de samenwerking tussen deze partijen onderling stimuleren.

Wie werken mee?

Daarbij moeten we denken aan bewoners, bewonersgroepen, verenigingen, ondernemers, gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de interne organisatie. Maar ook samenwerkingspartners zoals Woonvizier, politie, jongerenwerk, buurtsportcoach, welzijn, zorg, Halt, Novadic Kentron, huisartsen, wijkverpleegkundigen etc. Voor de doelgroepen uit het sociaal domein hebben we extra aandacht. In de buurthuizen van de dorpen ontmoeten inwoners elkaar. Deze ontmoetingen zijn belangrijk en ondersteunen we. Onder andere met het carnaval wordt hier gebruik van gemaakt.

75

Samen aan de slag bij (renovatie)plannen, beleid en visie

Als de gemeente plannen maakt, of een visie of beleid willen we dat doen met die partijen die bij dat onderwerp een rol spelen en/ of betrokken moeten worden. Jong en oud. Het is de bedoeling om dat in een zo vroeg mogelijk stadium te doen Daarbij is het ook belangrijk om de zwijgende meerderheid zoveel mogelijk te betrekken. Maar tegelijkertijd moeten we er wel rekening mee houden dat sommige mensen niet betrokken willen worden. Relatie met: Samenleving, DNA van Drimmelen, Voorzieningen, Levendige

dorpen, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Toekomstbestendige gemeente

DNA van Drimmelen “Men voelt zich verbonden, weggaan vindt men erg, uit Traaie – Made – Drimmel – Zwaluw – Wagenberg”. Dit zijn de laatste twee regels uit het volkslieden van Terheijden en exemplarisch voor gemeente Drimmelen. In gemeente Drimmelen kennen we elkaar, kijken we naar elkaar om en kan iedereen meedoen. Inwoners hebben een sleutelrol in het creëren van een mooie, inclusieve en leefbare omgeving. Daarom koesteren wij het Drimmelense ‘ons kent ons’ gevoel. Wanneer mensen uit de wijk samen met elkaar optrekken ontstaan er waardevolle verbindingen. Samen bouwen aan de toekomst is een krachtige eigenschap die in de toekomst alleen maar belangrijker wordt. Gemeente Drimmelen is de blauwgroene gemeente met zijn bossen en weiden, de Biesbosch, de dorpen, de grote drang naar samenhang én eigenheid. Door het landelijke, gemoedelijke, schone, ruimtelijke en rustige karakter is het een genot om in te wonen. Dat willen we koesteren, ontwikkelen en delen met iedereen die ons een warm hart toedraagt! Relatie met: Samenleving, Dorpsgericht werken/gemeenschapszin,

Levendige dorpen, Samen bouwen aan de gezonde toekomst, Onze blauwgroene motor, Toekomstbestendige gemeente

76

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=3fb3da62-524e-4c76-a701-1879458defd7