CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

09 02 Bijlage Najaarsnota 2022.pdf

Raad 17 november 2022, gemeente drimmelenBij agendapunt: Najaarsnota 202227.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Kwaliteit Er lopen een aantal initiatieven rond huisvesting van arbeidsmigranten bij bedrijven in het buitengebied. Deze worden getoetst aan het vastgestelde beleid. Omdat er een tekort is aan betaalbare woningen voor starters wil de gemeenteraad geen verhuur meer van goedkope woningen in de kernen. Sinds 1 januari 2022 bestaat de mogelijkheid tot opkoopbescherming. Opkoopbescherming heeft als doel om goedkope woningen beschikbaar te houden voor de woningmarkt en te voorkomen dat ze uit de markt gehaald worden voor (kamergewijze) verhuur. In het nieuwe coalitieakkoord is vastgelegd dat die opkoopbescherming er komt. In het 4e kwartaal komen wij met een voorstel hierover. Sociaal- cultureel dorpshart Made Omschrijving In het najaar van 2020 wordt de raad gevraagd een besluit te nemen over de verdere ontwikkeling van het sociaal-culturele dorpshart Made. Op basis van dat besluit worden de plannen verder uitgewerkt. De raad wordt regelmatig geïnformeerd over de voortgang. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit 35

Eind augustus 2022 is de verbouwing van de Bernarduskerk officieel van start gegaan. Hieraan voorafgaand zijn, na intensieve beraadslaggingen, de contracten tussen de gemeente, Breda Bouw en BOEi ondertekend. De geldleningsovereenkomst en de hypotheekakte zijn nog niet getekend. De beheersstichting, die bestaat uit Madese bestuursleden en het nieuwe sociaal cultureel centrum gaat exploiteren, is inmiddels ook opgericht. Met het stichtingsbestuur wordt momenteel overleg gevoerd over de huurovereenkomst. Verder vinden er gesprekken plaats over de exploitatie en het inrichtingsbudget. Binnen de exploitatie is sprake van tegenvallers als gevolg van onder meer de stijgende energiekosten en tegenvallende personeelslasten. Als daar meer duidelijkheid over bestaat zullen we de gemeenteraad informeren. In het kader van de gebiedsontwikkeling zijn de plannen voor nieuwbouwwoningen aan de Patronaatstraat verder uitgewerkt. Dat geldt ook voor het inrichtingsplan voor de openbare ruimte, waaronder het Gaymansplantsoen. De voorbereidingen voor het bouwrijp maken zijn ook inmiddels gestart. Over de invulling van de sociale huurwoningen wordt momenteel overleg gevoerd door de ontwikkelaar en Woonvizier. Dit overleg heeft nog niet tot overeenstemming geleid. 3.3 Wonen Geen afwijkingen.

3.4 Duurzaamheid Wat willen we bereiken? Drimmelen energieneutraal in 2040 In 2018 is het werkveld van de Energietransitie enorm sterk in beweging gekomen. Om actief aan de slag te gaan met de raadsmotie 'dorpen in 2040 energieneutraal’ en om initiatieven van bewoners en bedrijven te ondersteunen, is bij de Kadernota 2020 extra ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld voor 2020 en 2021. Wat gaan we daarvoor doen? Proeftuin aardgasvrije wijken Omschrijving Het Traais Energie Collectief (TEC) en de gemeente Drimmelen werken intensief samen om het dorp Terheijden energieneutraal te maken. TEC richt zich als energiecoöperatie op vier pijlers: warmte, wind, zon en besparing. De eerste fase (1.1) van dit ambitieuze traject - een warmtenet van een kilometer in het centrum - is inmiddels afgerond, waardoor 126 woningen kunnen worden aangesloten op het duurzame netwerk. De planning is dat na Fases 1.2 en 1.3 (najaar 2021) en Fases 2 en 3 (voorjaar 2022) het aantal aardgasvrije panden uitkomt op ruim 500. De verwachting is dat deze woningen en gebouwen tussen 2022 en 2024 worden aangesloten op het warmtenet. Daarna volgen de overige 2.000 panden in Terheijden. De planning van de werkzaamheden én de aansluitingen is sterk afhankelijk van een aantal factoren, waaronder de realisatie van de zogeheten energiebrouwerij en 36

zonnepark De Bergen. Zonder dit 'warmtestation' aan de Schansstraat kan TEC geen warmte leveren en dus geen aansluitingen realiseren. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Momenteel ligt er ruim tweeënhalve kilometer leiding (warmtenet) in Terheijden, en daarbij blijft het niet. Uiteindelijk dienen hierop ruim 600 woningen en gebouwen te worden aangesloten. Ook de nieuwbouwwijken De Weelde en het Eveld krijgen straks duurzame warmte van het Traais Energiecollectief (TEC). Helaas is de warmtelevering van TEC vertraagd, omdat project De Weelde lange tijd stagneerde. Maar inmiddels is de kelder van het toekomstige, hypermoderne warmtestation ('De Energiebrouwerij') afgerond en volledig operationeel. Daardoor konden de eerste huizen op het Traais Warmtenetwerk worden aangesloten. De inwoners van het Thomashof hadden de primeur. Goed nieuws is er ook over de bouw van windmolen De Noord; eind van het jaar is deze turbine operationeel, waarna ze stroom gaat leveren aan het warmtestation. Ondertussen vinden gesprekken plaats tussen gemeente, TEC en andere partijen over het zonneveldendossier. Binnen de kaders die de Raad van State ons gegeven heeft, proberen we actief een oplossing te vinden onder begeleiding van een externe adviseur. Over de aanpak en planning is de raad recent uitgebreid geïnformeerd. In samenwerking met de gemeente en andere partners, is TEC gestart met de ontwikkeling van een zogenoemd masterplan. Dit plan moet inzicht geven in hoe de overige 2.000 panden in Terheijden op duurzame wijze kunnen worden verwarmd.

Een van de energiebronnen waaraan wordt gedacht, is diepe aardwarmte ofwel geothermie. Regionale energiestrategie (RES) Omschrijving De RES 1.0 van West-Brabant is door alle 16 gemeenteraden, twee waterschappen en de provincie vastgesteld en inmiddels aangeboden aan het rijk. De gemeenten scharen zich achter de regionale opgave, ook al zijn bij een aantal gemeenten moties en/of amendementen aangenomen. Voor de gemeente Drimmelen blijft de opgave voor 2030: 8 windmolens langs de A16, een zonnepark in Terheijden en de realisatie van grootschalig zon op dak (23 GWh). De RES-organisatie en wij als gemeente zien echter wel een tweetal serieuze knelpunten voor 2022 en verder, die een succesvolle uitvoering van de regionale opgave in de weg kunnen staan. Zo is de transportschaarste op het elektriciteitsnet in West-Brabant het afgelopen jaar onverwacht en enorm toegenomen, waardoor energieprojecten in de knel komen. Daarnaast is de conclusie dat de energietransitie voor gemeenten - vanwege de zeer hoge uitvoeringskosten - onhaalbaar is zonder een forse bijdrage van het rijk. Beide knelpunten zijn formeel teruggekoppeld aan rijk en provincie. 37

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Door de enorme toename van teruglevering en elektrificering van energie, blijft de beperkte netcapaciteit (‘transportschaarste’) bij netbeheerders Enexis en TenneT een grote zorg. Op de lange termijn moeten forse investeringen, slimme innovaties en goede samenwerking met netbeheerders uitkomst gaan bieden. De ontwikkelingen gaan zo snel dat er langere tijd geen ruimte meer was op het elektriciteitsnet voor nieuwe grootverbruikers (‘afnameschaarste’). Inmiddels is bekend dat er meer ruimte komt in Noord-Brabant en Limburg, waardoor de meeste grootzakelijke klanten ‘in de wachtrij’ vanaf november weer een offerte kunnen ontvangen. Ook voor teruglevering komt er capaciteit beschikbaar, maar dit is lang niet genoeg om iedereen aan te sluiten. Gelukkig worden particuliere aanvragen en nieuwbouwprojecten niet geraakt door deze teruglever- en afnameproblematiek. Er wordt momenteel met hoge urgentie gewerkt aan oplossingen; in 2025 wordt de capaciteit van het hoogspanningsstation bij Geertruidenberg met een eerste stap vergroot. Daarna volgen nog andere, ingrijpende aanpassingen aan het netwerk. Deze ontwikkelingen betekenen in de uitvoering, richting RES 2.0, dat we als energieregio meer integraal moeten kijken. En dat het proces van programmeren en prioriteren daarbij cruciaal is.

De verwachting is echter dat de ambitie uit de RES - dat wil zeggen 2,2 TWh aan duurzame opwek in de regio in 2030 - nog steeds gehaald kan worden. De conclusie voor gemeente Drimmelen is dat we vooralsnog op de goede weg zijn, mits de bestaande - en de geprognotiseerde projecten worden gerealiseerd. De opgave voor Drimmelen ligt vooral op het gebied van grootschalig zon op dak (gebouwen), dat momenteel vooral door autonome groei (lees: SDE-subsidies) redelijk goed verloopt. Voor het zomerreces heeft het college ingestemd met het voorstel ‘Ontwikkelfonds’. Hiermee willen de in de RES deelnemende partijen bevorderen dat ook inwoners en lokale partijen duurzame energieprojecten kunnen ontwikkelen. Of kunnen participeren in grotere projecten. Het recent opgerichte Fonds versnelling RES West-Brabant (FRES-WB) ontvangt van RESdeelnemers een bedrag, waarmee het fonds lokale bewonersinitiatieven kan ondersteunen. Deze ondersteuning bestaat uit zowel een financiële bijdrage als inhoudelijke expertise. Verduurzaming Amerwarmtenet Omschrijving In 2021 starten meerdere toestemmingsprocedures voor het Geothermieproject Plukmade (=diepe aardwarmte) in het glastuinbouwgebied Plukmade. Concrete ontwikkeling van een Biomassainstallatie is afhankelijk van de procedure rond de natuurvergunning.

Met de partners van de Samenwerking Verduurzaming Amernet werken we samen aan het duurzaam voortzetten van het Amerwarmtenetwerk (waar onze glastuinders 33% van afnemen) op basis van het Transitieplan Amernet. 38

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Er zijn momenteel ontwikkelingen rondom het Geothermieproject Plukmade. Vanwege de ontwikkelingen op de energiemarkt is de Glastuinbouw naarstig aan het zoeken naar alternatieve duurzame energiebronnen waarbij dit project een oplossing kan bieden. Begin dit jaar zijn de toetsingskaders van de Natuurwet aangepast waardoor de vergunningverlening door de Provincie Noord-Brabant voor de Biomassainstallatie project weer is uitgesteld. Naast uitstel zijn er ook te weinig stikstofrechten. Met partners van de Samenwerking verduurzaming Amernet wordt onderzoek gedaan naar de inzet van duurzame warmtebronnen ter vervanging van de warmte van de Amercentrale . De garantie van leveringszekerheid heeft hierin prioriteit. Men is onderzoek aan het doen voor de aanleg van een warmteleiding vanaf Moerdijk (oa warmte van Attero) naar Geertruidenberg.

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Omschrijving In 2021 werken we de aanbevelingen uit de QuickScan verduurzaming gemeentelijke gebouwen verder uit. In 2020 is gestart met de verduurzaming van het gemeentehuis, hierna zal er gestart gaan worden met de voorbereiding van de andere panden. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De verduurzaming van het gemeentehuis is zo goed als afgerond. Op basis van het nieuwe coalitieakkoord zal ook voor de andere gemeentelijke gebouwen een plan op worden gesteld voor verduurzaming. Ondertussen zitten we niet stil en voeren we ‘werkende weg’ duurzaamheidsmaatregelen door.

39

3.5 Leefomgeving Wat willen we bereiken? Drimmelen profileren als een aantrekkelijke woongemeente met een vitaal buitengebied Wat gaan we daarvoor doen? Omgevingswet Omschrijving In 2020 is de daadwerkelijke invoering van de Omgevingswet in volle gang. Door de coronacrisis en uitstel van de Omgevingswet tot 1 januari 2022 loopt een deel van de invoering door in 2021. Hierdoor vindt vaststelling van de omgevingsvisie begin 2021 plaats. Omdat de invoering van de Omgevingswet complex is en er sprake was van een capaciteitsknelpunt, is besloten de Omgevingswet in te voeren volgens het principe 'basis op orde': voldoen aan de minimumeisen met een paar extra's. Dit betekent dat de invoering niet geheel volgens het onderscheidend ambitieniveau plaatsvindt. Dit heeft tot gevolg dat er geen omgevingsverordening meer wordt opgesteld. Het doornemen van de bruidsschat, gemeentelijke verordeningen en bestemmingsplannen vindt plaats in 2020/2021 (voorbereiding omgevingsplan). Het transitieplan om te komen tot een nieuw omgevingsplan wordt in 2021 opgesteld en vastgesteld. De nieuwe werkprocessen zijn eind 2020 klaar. In het laatste kwartaal van 2020 start ook het oefenen met de nieuwe werkprocessen. Dit loopt door in 2021, waarbij waar nodig de werkprocessen aangepast worden. Het experiment vergunningtafel Omgevingswet gemeente Drimmelen loopt ook door in 2021.

In 2021 wordt ook de organisatie ingericht op het werken met de Omgevingswet. Het opleidingsplan in is concept klaar. In 2020 vindt nog de aanbesteding plaats. De opleidingen vinden in 2021 plaats. Het nieuwe vergunningen- toezichts- en handhavingssysteem wordt op dit moment geïmplementeerd. Aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet vindt in het laatste kwartaal van 2020 plaats. Het testen van alle systemen, samen met het DSO en de nieuwe werkprocessen, vindt in 2021 plaats. Het ontwikkelen van vragenbomen en een vergunningcheck (toepasbare regels) loopt ook nog door in 2021 (inclusief oefenen). De communicatiecampagnes richting onze inwoners en bedrijven vinden in 2021 plaats. Wel komt er in 2020 nog informatie over de Omgevingswet en de invoering hiervan op onze website te staan. Na de zomer van 2020 en in 2021 worden er nog bijeenkomsten georganiseerd voor het gemeentebestuur, de organisatie en onze stakeholders. In 2021 organiseren we ook voorlichtingsbijeenkomsten voor onze ondernemers, brancheorganisaties en dergelijke. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De inwerkingtreding van de Omgevingswet is weer uitgesteld, van 1 juli 2022 naar 1 januari 2023. Dit heeft gevolgen voor de invoering van de Omgevingswet. Alle geplande invoeringsactiviteiten vinden nog steeds in 2022 40

plaats, maar de activiteiten worden meer gespreid en enkele activiteiten worden vooruit geschoven. Denk aan de vaardigheidstrainingen, de communicatiecampagne en enkele door de raad te nemen besluiten. Die spreiding geeft meer lucht bij de organisatie. De invoering loopt tenslotte langer door naast de andere werkzaamheden. Uitstel van de Omgevingswet biedt ook de mogelijkheid om meer te oefenen en te testen. Zo oefenen we met het wijzigen van een omgevingsplan en voeren we ook een functionele test omgevingstafel uit. Met de invoering lopen we op schema. Ook al spreiden we de invoeringsactiviteiten, we voldoen als gemeente op 1 januari 2023 minimaal aan de minimale eisen van de VNG. Het transitieplan omgevingsplan (plan van aanpak om te komen tot het omgevingsplan nieuwe stijl) is in concept klaar. In het laatste kwartaal van 2022 wordt dit transitieplan besproken met het gemeentebestuur en voorgelegd aan de raad. In het laatste kwartaal van 2022 ronden we het werkproces voor het wijzigen van een omgevingsplan af en stellen we de werkprocessen voor de Wet Kwaliteitsborging Bouwen op. Aan de nieuwe werkprocessen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving wordt de laatste hand gelegd. In het tweede kwartaal startten we een functionele test omgevingstafel (inhoudelijke en technische test). Deze ronden we eind november af.

Het regionale voorstel voor de omgevingstafel ketenpartners is klaar en wordt in september besproken. Bij akkoord volgt invoering. Voor de borging van het werken met de Omgevingswet in de gemeentelijke organisatie maakten we een ontwikkelplan. Vanaf 1 september 2022 werken we grotendeels al volgens dit ontwikkelplan. Met een werkgroep blijven we dit volgen: evalueren, aanpassen, doorontwikkelen. De landingspagina Omgevingswet (1 ingang/wegwijzer) wordt begin vierde kwartaal 2022 opgeleverd, getest en aangepast. De toepasbare regels/vragenbomen voor de top 10-activiteiten zijn klaar. Deze worden regelmatig getest en waar nodig aangepast. De overige activiteiten op digitaliseringsgebied liggen een beetje stil. De gemeente Drimmelen ligt goed op schema, maar kan nu even niet verder. Softwareleveranciers hebben door het uitstel hun planning namelijk aangepast op de actuele planning voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Wel werken we inmiddels met het nieuwe VTH-systeem (vergunningverlening, toezicht en handhaving) en testen we ook de digitaliseringskant bij de functionele test omgevingstafel en de pilot wijzigen omgevingsplan. Tijdens een week van de Omgevingswet in juni 2022 hebben we aandacht gevraagd voor het afronden van de basisopleidingen Omgevingswet. In september 2022 vinden de vaardigheidstrainingen plaats.

Verdiepingsopleidingen vinden naar behoefte plaats (zo dicht mogelijk op de inwerkingtredingsdatum). De communicatiestrategie met uitvoeringsplan voor de gemeentelijke organisatie en gemeentebestuur (intern) en voor inwoners en ondernemers (extern) is bijna klaar. Vanaf april 2022 intensiveerden we de interne communicatie (nieuwsbrief, vlogs en blogs op intranet, (raads)bijeenkomsten enzovoort). De externe communicatiecampagne gaat vanaf oktober 2022 van start. In februari ging de raad akkoord met het voorstel voor de commissie Omgevingskwaliteit. Dit jaar vindt nog de (her)benoeming van de leden plaats. Dit jaar vragen we de raad ook nog een besluit te nemen over de aangepaste legesverordening, het delegatiebesluit en de wijzigingen in de interne regelgeving (verwijzingen, tekstueel). De invoering van de Omgevingswet loopt dus op schema. Maar door het uitstel

41

tot 1 januari 2023 hebben we de invoeringsactiviteiten wel meer gespreid en soms ook doorgeschoven naar een later moment in 2022. Financiële afwijkingen Tabel 3.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 3. Ruimte, wonen en economie

2022

2023

2024

2025

2026

Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Versterken vrijetijdseconomie 1 Toerisme en recreatie

- -

Thema Versterken economische structuur 2 Economie: inhuur personeel (knelpuntenpot)

39- N

Thema Ruimte 3 Externe expertise zonnevelden 4 Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT): inhuur projectleider / personele uitbreiding (1 FTE)

50- N 6- N

111- N 124- N

5a Omgevingswet: overheveling budget naar 2023

124 V

5b Omgevingswet: september-circulaire (algemene uitkering)

313- N

5c Omgevingswet: september-circulaire - overheveling budget naar 2023 e.v.

313 V

6 Ruimtelijke ordening: inhuur personeel (inzet vacaturegelden)

81- N

5- N

89- N

78- N

78- N

116- N

76- N

116- N

Thema Wonen 7a Actieve grondexploitaties

60 V

7b Faciliterende grondexploitaties (met overeenkomst)

119 V

8 Inhuur projectleider flexwoningen

30- N

40- N

Thema Duurzaamheid 9 Afvalstoffen(heffing): lagere BTW toerekening BTW

15- N

Thema Leefomgeving 10 Wet kwaliteitsborging: september-circulaire (algemene uitkering) Diverse per saldo Totaal Ruimte, wonen en economie

51- N 39- N 42 V

N 331-

N 205-

N 154-

N 194-

Verschuiving tussen programma’s 2 Economie: inhuur personeel (knelpuntenpot)

39 V

5b Omgevingswet: overheveling budget naar 2023

313 V

6 Ruimtelijke ordening: inhuur personeel (inzet vacaturegelden)

81 V

10 Wet kwaliteitsborging: september-circulaire (algemene uitkering) Totaal verschuivingen tussen programma's

51 V 485 V

- -

- -

- -

--

-

- -

- -

--

Mutatie reserves 1 Reserve toerisme en recreatie

15- N

5a Algemene reserve (Omgevingswet)

124- N

7a Algemene bedrijfsreserve grondbedrijf

70- N

7a Reserve ruimtelijke ontwikkelingen

10 V

7b Reserve ruimtelijke ontwikkelingen

53- N

Totaal mutatie reserves

N 252-

Totaal 3. Ruimte, wonen en economie na dekking

276 V

N 331-

N 205-

N 154-

N 194-

42

Toelichting financiële afwijkingen Thema Versterken vrijetijdseconomie 1. Toerisme en recreatie Abusievelijk is er bij de Voorjaarsnota een bedrag te hoog onttrokken van € 14.884 uit de reserve Toerisme en recreatie. Dit wordt nu gecorrigeerd. Het bedrag is opgenomen in de begroting 2023 als dekking. Thema Versterken economische structuur 2. Economie: inhuur personeel (knelpuntenpot) Vanwege langdurige ziekte van de beleidsmedewerker Economie is besloten externe capaciteit in te huren. Thema Ruimte 3. Externe expertise zonnevelden In het coalitieakkoord is vastgelegd dat er een ‘passende oplossing’ moet komen voor het zonneveldendossier. Op dit moment huren wij daar externe expertise voor in. Het proces van de zonnevelden loopt door naar 2023. Daarom wordt voorgesteld ook voor 2023 geld op te nemen. 4. Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT): inhuur projectleider / personele uitbreiding (1 FTE) Via de BGT wordt de topografie in Nederland op een eenduidige wijze vastgelegd en beschikbaar gesteld voor alle gebruikers. Gemeenten zijn bronhouder voor diverse basisregistraties, waaronder de BGT. Voor de werkzaamheden BAG, BRO en WOZ zijn in het verleden medewerkers aangenomen; voor BGT was en is dat niet het geval. Tot op heden zijn deze wettelijk vereiste werkzaamheden "erbij gedaan". Dit is al sinds 2017 (datum invoering Wet BGT) het geval.

Dit is niet langer houdbaar: De kwaliteit van BGT is inmiddels onvoldoende en raakt direct ook de kwaliteit van met name BAG en WOZ (Basisregistratie Adressen en Gebouwen en Waardering Onroerende Zaken). En omdat diverse afnemers (intern maar ook extern) gebruik maken van onze BGT informatie is het projectmatig op orde brengen van BGT en beheer richting overdracht “in de lijn” noodzakelijk. Vandaar de voorstellen om budget te vragen voor een tijdelijk projectleider met BGT expertise om het daarna, na projectafronding, over te dragen aan de te benoemen BGT medewerker (structurele formatie;). Voor het aantrekken van 1 fte medewerker beheer en uitvoering BGT wordt € 78.000 geraamd; voor de inhuur van een projectleider implementatie BGT wordt een bedrag van € 49.500 (incidenteel) geraamd. 5a. Omgevingswet: overheveling budgetten naar 2023 Als het goed is, treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. Op dit moment voeren we de laatste invoeringsactiviteiten uit. Ook bereidt de organisatie zich voor op het werken met de Omgevingswet. Dit loopt door na 1 januari 2023. De Omgevingswet vraagt zowel van de gemeentelijke organisatie, als van onze inwoners, ondernemers, organisaties en ketenpartners een andere manier van werken, een andere houding. Dit heeft tijd nodig.

In 2023 willen wij organisatie, inwoners en ondernemers daar nog bij ondersteunen door communicatie, trainingen en het gesprek met elkaar aan te gaan. Hiervoor willen wij € 80.000 inzetten van het invoeringsbudget Omgevingswet. Ook als de wet nog niet in werking treedt op 1 januari 2023 willen wij dit budget hiervoor inzetten, omdat we een deel van de nieuwe werkwijze toch willen invoeren. Daarnaast starten we in 2023 met het opstellen van het omgevingsplan nieuwe 43

stijl. Dit is complex en vraagt veel van de organisatie. Externe ondersteuning is hierbij noodzakelijk. Hiervoor is nu nog onvoldoende budget beschikbaar. Daarom willen we € 44.500 van het invoeringsbudget Omgevingswet in 2023 inzetten voor het omgevingsplan. Van het invoeringsbudget Omgevingswet 2022 willen we in totaal dus € 124.500 overhevelen naar 2023: € 50.000 voor opleidingen/communicatie, € 30.000 voor communicatie-ondersteuning (we hebben vanaf 1 september 2022 tot 1 september 2023 tijdelijk iemand in dienst hiervoor) en € 44.500 voor het omgevingsplan. 5b. Omgevingswet: september-circulaire (algemene uitkering) In de meicirculaire 2022 is reeds aangekondigd dat het Rijk in totaal € 150 miljoen bijdraagt aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten opnieuw in kaart worden gebracht. De verdeling van deze decentralisatie-uitkering vindt plaats via de verdeelsleutel 60% inwonertal, 25% landoppervlak en 15% vast bedrag. De middelen zijn beleids- en bestedingsvrij. Over de middelen voor de jaren 2023 tot en met 2025 volgt meer informatie in een latere circulaire. 5c. Omgevingswet: overheveling naar 2023 e.v. Iedere gemeente moet uiterlijk in 2029 één omgevingsplan voor haar hele grondgebied hebben.

De gemeente Drimmelen start in 2023 met het opstellen van dit omgevingsplan, het zogenaamde omgevingsplan nieuwe stijl. Omdat dit een complexe opgave is, hebben we hiervoor een plan van aanpak gemaakt: het transitieplan omgevingsplan. Daarin is ook een raming gemaakt van de te verwachten externe kosten. Deze komen uit op € 550.000. De huidige beschikbare budgetten hiervoor zijn niet toereikend. Daarom willen we de uitkering uit de septembercirculaire inzetten voor het omgevingsplan. Omdat het opstellen van het omgevingsplan gefaseerd plaatsvindt, zijn de middelen verdeeld over de jaren 2023 tot en met 2027. Het streven is namelijk om het nieuwe omgevingsplan in 2027 op te leveren. 6. Ruimtelijke ordening: inhuur personeel (inzet vacaturegelden) Het is tot nu toe niet gelukt om de vacature RO in te vullen. De arbeidsmarkt is erg lastig. De vacaturegelden worden ingezet voor de inhuur van capaciteit. Thema Wonen 7a. Actieve grondexploitaties Voor het project Degaterrein Lage Zwaluwe is de verkoop voor het resterende perceel verschoven van 2022 naar 2023. Het woonrijp maken wordt in 2022 grotendeels afgerond. We verwachten in 2023 een winst te behalen van € 96.401 (vermindering winstbedrag € 8.764). De Kavels Antwerpsestraat / Geraniumstraat zijn verkocht. De winstneming en de stortingen ten gunste van de reserve ruimtelijke ontwikkeling zijn in 2021 uitgevoerd.

De werkzaamheden voor het woonrijp maken staan gepland voor 2023 (na bouw woning aan de Geraniumstraat). Deze grondexploitatie zal naar verwachting in 2023 met een klein positief saldo afgesloten worden (€ 5.424). Voor het E-veld is op 30 september 2021 een verkoopovereenkomst met de ontwikkelaar ondertekend. In juni en juli 2022 zijn de gronden verkocht en geleverd aan de ontwikkelaar. Daarnaast zijn in 2022 een 5-tal kavels voor Tinyhouses verkocht. Het bouwrijp maken en de bouw van de woningen is in 2022 gestart. Door meer grondopbrengsten is een totaal winstbedrag berekend van € 44

1.341.158 (vermeerdering winst van € 227.352). Deze wordt in meerdere jaren ten gunste van de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijf geboekt. In januari van 2021 heeft de gemeenteraad een grondexploitatie vastgesteld voor de ontwikkeling van het Dorpshart in Made. Eind augustus 2022 is een samenwerkings-koopovereenkomst Sociaal-Cultureel Dorpshart Made tussen de gemeente en de ontwikkelaar ondertekend. Door meer verwachte grondopbrengsten is de verliesvoorziening bijgesteld. Deze ontwikkeling laat momenteel een tekort van € 446.704 zien (vermindering verliesvoorziening van € 92.720). Voor de ontwikkeling Norbartstraat in Terheijden is met woningbouw geen rendabele ontwikkeling te realiseren. Thans wordt onderzocht of de gemeente in combinatie met partners een andere invulling aan het gebied kan geven. De verwachte ambtelijke kosten (€ 4.958) worden naar de balans geboekt. Het project De Ligne-Hoogerheide in Made verkeert in een voor verkennende fase waardoor er op dit moment nog weinig concreet is. De verwachte ambtelijke kosten (€ 7.437) worden naar de balans geboekt. De ontwikkeling Norbartstraat – Romboutstraat in Made is in een voorbereidende fase echter eerst dient de Stuifhoekschool vernieuwd te zijn voordat met het ontwikkelen van de woningen kan worden aangevangen. De verwachte ambtelijke kosten (€ 3.619) worden naar de balans geboekt.

Voor de Van Hooijdonklaan in Lage Zwaluwe neemt het proces veel meer tijd in beslag dan verwacht. Onderzoek naar private ontwikkeling met ontwikkelende partij is in volle gang. In de loop van 2023 komen wij met voorstellen naar u toe. De verwachte ambtelijke kosten (€ 27.114) worden naar de balans geboekt. 7b. Faciliterende grondexploitaties (raadsbesluit / overeenkomst) Voor diverse woningbouwprojecten worden ambtelijke voorbereidingskosten gemaakt die verhaald worden met de ontwikkelaars. Ook wordt het volledige uurtarief (inclusief opslag) in rekening gebracht. Voor 2022 geeft dit een extra nadeel van ca. € 21.850. 8. Inhuur projectleider flexwoningen Door het college is besloten 100 flexwoningen te bouwen voor diverse doelgroepen. Voor dat doel wordt een extern projectleider ingehuurd. Thema Duurzaamheid 9. Afvalstoffen(heffing): lagere BTW toerekening BTW De grootste voordelen zijn het gevolg van hogere verwachte inkomsten van het PMD-afval en de milieustraat. Daarnaast zijn er voordelen aan de uitgavenkant vanwege lagere kosten aanschaf keukenemmers GFT. Het uiteindelijke nadeel (voor de begroting) van € 15.450 komt door de bijstelling van de BTWcomponent (lagere toerekening). Thema Leefomgeving 10. Wet kwaliteitsborging: september-circulaire (algemene uitkering) De (Wkb) treed naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking.

De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen 45

gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Zoals in de meicirculaire aangekondigd ontvangen gemeenten, voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb in 2022 een bijdrage van € 25 miljoen in aanvulling op de 10 miljoen die eerder in 2021 is verstrekt. Daarnaast ontvangen de gemeenten na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van € 10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. De bedragen van 2023 e.v. zijn al reeds opgenomen in de (meerjaren)begroting 2023.

46

4. Sociaal domein Inleiding Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: We hebben een inclusieve samenleving, waarbij iedereen ongeacht leeftijd, sociale klasse, afkomst of beperking, in de gemeente Drimmelen mee kan doen aan activiteiten op het gebied van onderwijs, werk, sport en ontmoeting, zorg en welzijn. Iedereen neemt hierbij zijn eigen verantwoordelijkheid en ondersteunt de mensen in zijn omgeving. Mensen die het niet redden met hulp van mensen uit hun omgeving of algemene voorzieningen, krijgen ondersteuning van de gemeente. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Drimmelen is een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en waar we er samen voor zorgen dat iedereen mee kan doen aan alles wat een samenleving maakt. Om dat in de toekomst ook zo te houden, willen we stevig inzetten op preventie en innovatie binnen alle onderdelen. Sport en cultuur met sportieve en culturele evenementen zijn belangrijke dragers van een gezonde, gelukkige en vitale samenleving. We willen een relatie leggen met de ambities in het sociale domein. Onze buurthuizen dragen bij aan ontmoeten, meedoen en gezelligheid. Het stimuleren van sport, ontmoeten, cultuur en hiervoor ruimten faciliteren die zo optimaal mogelijk benut worden. De gemeente richt zich primair op breedtesport en faciliteert evenementen.

Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Opgroeien en opvoeden 2. Zorg voor kwetsbare burgers 3. Participatie door werk en maatschappelijke inzet 4. Sport en bewegen 5. Sociaal culturele accommodaties. 4.1 Opgroeien en opvoeden Wat willen we bereiken? Bevorderen gelijke onderwijskansen Het bevorderen van gelijke onderwijskansen voor alle jongeren, zodat zij minimaal een startkwalificatie (= een havo-, vwo- of mbo-diploma vanaf niveau 2) behalen. Wat gaan we daarvoor doen? Uitbreiden Integrale Kind Centra Omschrijving In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2023 staan de uitgangspunten voor de vorming van de Integrale Kind Centra (IKC) in de gemeente Drimmelen. Bij een Integraal Kind Centrum staat de ontwikkeling van kinderen centraal. 47

Onderwijs en kinderopvang werken samen aan een doorgaande leerlijn. Op basis van de uitgangspunten blijven het onderwijs en de kinderopvang in 2022 werken aan de verdere ontwikkeling van IKC's in Drimmelen. Tevens zijn we voortvarend gestart met de voorbereiding van nieuwbouw IKC De Stuifhoek in Made. Daar wordt in 2022 verder aan gewerkt, gericht op een opening van de school in 2023/2024. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Onderwijs en kinderopvang zijn in 2022 verder gegaan met vormgeven van de IKC’s in Drimmelen. Er wordt verder gewerkt aan de volgende fase van nieuwbouw IKC De Stuifhoek in Made, middels o.a. de aanbesteding van de architect. De school opent naar verwachting eind 2025. Er is medio 2022 een Programma van Eisen (PvE) vastgesteld en een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) afgesloten met alle partijen en deze zijn bekrachtigd door het college. Via de najaarsnota vragen we een aanzienlijke kredietverhoging voor de nieuwbouw aan nu de prijzen de afgelopen jaren, sinds de berekening van het benodigde budget in 2019, schrikbarend gestegen zijn. Mede vanwege schaarste op de markt van materialen en personeel alsmede ook onder invloed van de oorlog in Oekraïne. Wat willen we bereiken? Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van problemen Ouderen en kinderen helpen in het zelfstandig oplossen van uiteenlopende problemen waardoor de instroom van jongeren in de geïndiceerde jeugdzorg zoveel mogelijk wordt beperkt. Wat gaan we daarvoor doen? Beheersing kosten jeugdzorg Omschrijving De gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de samenwerkingsregio jeugdzorg West-Brabant Oost (WBO). Binnen deze regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg volgens de in 2020 door de gemeenteraad vastgestelde kaders.

De vraag naar jeugdzorg blijft groot en de druk op budgetten hoog. Daarom zijn we medio 2020 gestart met de Taskforce jeugd in samenwerking met gemeente Geertruidenberg. We zijn immers gezamenlijk verantwoordelijk voor de toegang van jeugdzorg, het Centrum Jeugd en Gezin (CJG). De opdracht aan de Taskforce is om lokale beheersmaatregelen in te zetten, in aanvulling op de regionale beheersmaatregelen. Het doel is om kwalitatief goede jeugdzorg te blijven bieden aan jeugdigen in onze gemeenten die dat nodig hebben. Maar hierbij de groei van de kosten voor de niet vrij toegankelijke jeugdzorg te beperken. De jeugdzorg bevindt zich in een belangrijke fase. We ontvangen extra middelen van het rijk voor de jeugdzorg onder voorwaarde van medewerking aan de 48

transformatie van de jeugdzorg. Deze hervorming sluit aan bij de Taskforce en de regionale beheersmaatregelen. Daarnaast gaan we vanaf 2022 extra inzetten op versterking van de zogenaamde voorkant (preventie) om zo te besparen op dure zorg en te voldoen aan de landelijke transformatieopdracht. Dit doen we door continuering en verruiming van de inzet van een praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts, uitbreiding formatie jongerenwerk, versteviging van het CJG voor wachtlijstbeheer, extra inzet CJG voor de samenwerking met de scholen in Drimmelen. Voor het laatste onderdeel zetten we de extra Rijksmiddelen NPO (Nationaal Plan Onderwijs) in met als doel normalisering van de zorgvragen en het beter toerusten van de scholen om proactief te kunnen handelen. Per 1 januari 2022 vindt een verandering plaats in het woonplaatsbeginsel. De wijziging heeft alleen (financieel) effect op jeugdigen met een vorm van verblijf. Pas begin 2022 kunnen we zien wat het (financiële) effect werkelijk zal zijn van deze wijziging. Voor de persoonsgebonden budgetten (PGB) wordt een systeemwijziging doorgevoerd (invoering PGB2.0) wat tot meer werk gaat leiden voor onze gemeente, maar wel zorgt voor meer inzicht. In 2022 zal hard gewerkt gaan worden aan het vormgeven van de nieuwe inkoop die gaat gelden vanaf 1-1-2023.

Wij vinden het belangrijk om hier stevig op in te zetten omdat dit een belangrijk sturingsmechanisme is. Daarnaast wordt in jeugdzorgregio WBO geïnvesteerd in de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Met de Norm voor Opdrachtgeverschap kunnen gemeenten in de regio, samen met regionale partners, werken aan de ambitie(s) om voor hun inwoners betaalbare, duurzame en kwalitatief goede zorg en ondersteuning mogelijk te maken die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van jeugdigen, ouders en gezin. In regio WBO wordt deze opgave gekoppeld aan het projectplan inkoop 2023. Tevens wordt de toegang verder versterkt. Met verdere doorontwikkeling van het Jeugd Advies Team (JAT), de Spoed Eisende Zorg (SEZ) en het verder vormgeven van de (regionale) expertise functie geven we de transitie verder vorm en maken we een duidelijke kwaliteitsslag. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Gemeente Drimmelen maakt onderdeel uit van de jeugdzorgregio West-Brabant Oost (WBO). Binnen deze regio maken we samen beleid en regelen we de inkoop van de specialistische jeugdzorg volgens de in 2020 door de gemeenteraad vastgestelde kaders en de in april 2022 vastgestelde Regiovisie. De vraag naar zorg blijft groot en de druk op budgetten hoog. De jeugdzorg bevindt zich in een belangrijke fase. Per 1 januari 2022 is de nieuwe Wet woonplaatsbeginsel in werking getreden. De wijziging heeft alleen (financieel) effect op jeugdigen met een vorm van verblijf. De eerste werkelijke (financiële) effecten van deze wijziging zijn in het eerste halfjaar van 2022 inzichtelijk geworden, met name een afname in kosten voor de verblijfsvorm Gezinshuiszorg. Voor de persoonsgebonden budgetten (PGB) wordt een systeemwijziging doorgevoerd (invoering PGB2.0) wat tot meer werk gaat leiden voor onze gemeente, maar wel zorgt voor meer inzicht. In 2022 en daarna werken we hard aan het vormgeven van de nieuwe inkoop. Wij vinden het belangrijk om hier stevig op in te zetten omdat dit een belangrijk sturingsmechanisme is. Daarnaast wordt in 49

jeugdzorgregio WBO geïnvesteerd in de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Hiermee kunnen gemeenten, samen met regionale partners, werken aan de ambitie(s) om voor hun inwoners betaalbare, duurzame en kwalitatief goede zorg en ondersteuning mogelijk te maken. Zoals besproken met uw raad in de opinieronde van 25 mei jl. werken we samen met partijen waaronder aanbieders de nieuwe aanbesteding uit met aandacht voor de zorgen die er leven. In regio WBO wordt deze opgave gekoppeld aan het projectplan inkoop. Vanwege de temporisering zijn de projectkosten hoger dan aanvankelijk begroot. Tevens geven we de transitie nader vorm en maken een zichtbare kwaliteitsslag met de doorontwikkeling van het Jeugd Advies Team (JAT), de Spoed Eisende Zorg (SEZ) en het verder vormgeven van de (regionale) expertise functie. Juzt Het college informeerde u met haar raadsbrief van 15 januari 2021 over het opheffen van de voormalige jeugdzorgaanbieder stichting Juzt. Die formele opheffing gaat gepaard met het vereffenen van de bezittingen en schulden van de stichting. Pas geleden is bekend geworden dat de laatst overgebleven locatie, Krabbebossen, daadwerkelijk is verkocht. De verkoopwaarde van Krabbebossen is hoger dan vooraf werd aangenomen. Die hogere opbrengst heeft een positieve invloed op het verwachte vereffeningsresultaat.

Omdat de vereffeningsfase langer heeft geduurd, zullen de projectkosten vermoedelijk hoger uitvallen. De komende periode zal er meer duidelijkheid komen in de bijdrage van Drimmelen in het vereffeningsresultaat van Juzt en de projectkosten. Bij de jaarstukken of als daartoe aanleiding is – tussentijds zal het college u informeren over het uiteindelijke resultaat. Uitvoering jeugd- en jongerenbeleid Omschrijving We voeren de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit en geven in 2021 extra aandacht aan participatie door jongeren. Jeugdigen en jongeren in onze gemeente moeten zich kunnen ontplooien en mee kunnen doen in de samenleving. Zo groeien ze op tot zelfstandige volwassenen die hun steentje bijdragen aan de maatschappij. We vinden het daarom belangrijk jongeren te betrekken bij ontwikkelingen in de gemeente. Het is aan het onderwijs om participatie structureel te borgen in het lesprogramma. Voor de basisscholen bieden wij het programma “Democracity” aan. Samen met het Dongemond College Made organiseren we in 2021 wederom de jongeren gemeenteraadsdag. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit We voeren de beleidsnota Jeugd- en jongerenbeleid 2018-2021 uit en geven in 2022 extra aandacht aan participatie door jongeren. Jeugdigen en jongeren in onze gemeente moeten zich kunnen ontplooien en mee kunnen doen in de samenleving. Zo groeien ze op tot zelfstandige volwassenen die hun steentje bijdragen aan de maatschappij. We vinden het daarom belangrijk jongeren te betrekken bij ontwikkelingen in de gemeente. Het is aan het onderwijs om 50

participatie structureel te borgen in het lesprogramma. In 2023 wordt de beleidsnota geëvalueerd. 4.2 Zorg voor kwetsbare burgers Wat willen we bereiken? Helpen bij het terugdringen van schulden Helpen bij het terugdringen van schulden waarbij de eigen verantwoordelijkheid van mensen voorop staat. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening Omschrijving De gemeenteraad stelde begin 2019 het beleidsplan minimabeleid en schuldhulpverlening vast. Vanaf dat moment geven we uitvoering aan dit plan. Zo bieden we abonnementen aan voor minima voor sport en bibliotheek. Voor 2021 voeren we het plan verder uit. Zo verhuist het lokale uitdeelpunt van de voedselbank naar een andere locatie om de continuïteit te waarborgen. Verder voeren we het communicatieplan uit om zo nog meer inwoners te bereiken met onze voorzieningen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De gemeenteraad ging begin 2019 akkoord met het Beleidsplan Minimabeleid en Schuldhulpverlening. Vanaf dat moment voeren we dit plan uit. De acties van 2019 en 2020 liepen door in 2021 en 2022, bijvoorbeeld gratis sporten voor minima, gratis bibliotheek abonnement en een hogere bijdrage in de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Enkele acties van 2021 liepen vertraging op door corona vertraging opgelopen. In 2022 pakken we dit weer op. Het huidige beleidsplan loopt af in 2023. In de tweede helft 2022 zou er daarom een start gemaakt moeten worden met het nieuwe beleidsplan. Dit schuiven we door. Gezien de huidige inflatie stelt het Rijk extra middelen beschikbaar. We kunnen in 2023 beter onderzoeken op welke onderdelen we ons beleid ( tijdelijk) kunnen aanpassen/verruimen om de grootste financiële zorgen weg te nemen. Wat willen we bereiken? Ondersteuning van mensen Door ondersteuning kunnen mensen zich beter redden en hebben ze een betere kwaliteit van leven.

51

Wat gaan we daarvoor doen? Aanpak eenzaamheid Omschrijving De gemeente Drimmelen ondertekende in 2019 het landelijke actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. Dit is ook een van de speerpunten van de agenda van het Drimmelense project Geluk. Na evaluatie van de activiteiten om eenzaamheid tegen te gaan in 2020, besluit de werkgroep of en welke activiteiten in 2021 georganiseerd gaan worden. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Het restant van de coronamiddelen voor het bestrijden van eenzaamheid (€ 16.921) zal in 2022 niet voor bestrijding eenzaamheid nodig zijn vanwege gebrek aan capaciteit bij de gemeente en betrokken welzijnsinstellingen. De reguliere werkzaamheden gaan wel door: door de werkgroep Drimmelen Verbindt, bestaande uit diverse lokale zorg- en welzijnsaanbieders, wordt een evenement in de week tegen de eenzaamheid georganiseerd: 10 oktober 2022 in de Mayboom. Dit bekostigen we uit reguliere middelen. Consequenties abonnementstarief Omschrijving Het abonnementstarief heeft vooral in 2019 voor extra aanvragen voor Hulp bij het Huishouden en woonvoorzieningen gezorgd. Het aantal aanvragen stabiliseert zich in 2020. Maar de lage eigen bijdrage blijft ervoor zorgen dat inwoners minder snel zelf oplossingen voor hun beperkingen zoeken en er meer mensen een beroep doen op de Wmo, ook in 2021. Vanzelfsprekend blijven we de Wmo-aanvragen kritisch bekijken en blijven we zoeken naar alternatieven. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Cliënten betalen voor Wmo-voorzieningen een abonnementstarief van € 19 aan eigen bijdrage per maand. Daardoor vragen meer inwoners een Wmomaatwerkvoorziening aan. Het aantal aanvragen stijgt voor Hulp bij het Huishouden, woonvoorzieningen en vervoer. Deze stijging van aanvragen en daarmee de kosten is verwerkt in de diverse kostenposten. Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Omschrijving 52

We gaan onderzoeken waar er plaatsen zijn om de statushouders versneld te huisvesten. We zullen in het laatste kwartaal van 2022 hiermee een start maken en zullen in 2023 hier voortvarend verder mee door gaan. Wat is het resultaat? Er is voldoende huisvesting om te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders zoals die door het Rijk is vastgesteld. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Het Rijk heeft de inburgering van statushouders veranderd, waarmee de regie bij de gemeente ligt sinds 1 januari 2022. Momenteel zijn we , zowel lokaal als regionaal, bezig met de uitvoering van deze wet. Ook zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting van statushouders. Er is nog steeds een achterstand in de taakstelling, waardoor we onder actief toezicht zijn gesteld van de Provincie. Verder lag en ligt er een verzoek vanuit het rijk en provincie om een tussenoplossing te zoeken voor de actuele drukte bij diverse AZC’s. De gemeente Drimmelen plaatste 13 statushouders in de tijdelijke opvang in Lievenshove, gemeente Oosterhout. Deze verblijven daar voor het merendeel momenteel nog steeds. Momenteel onderzoeken we verder hoe de extra instroom statushouders te plaatsen. Uitvoering beleidsplan sociaal domein Omschrijving De gemeenteraad stelde begin 2019 de beleidsnota Sociaal Domein vast voor de periode 2019-2023. Een van de onderdelen is het werken met procesregie om in complexe situaties tot één aanpak te komen: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Begin juni 2020 is een procesregisseur gestart in de vorm van een pilot. De pilot is geslaagd en sinds 1 april 2021 is een procesregisseur toegevoegd aan het team dat zorgdraagt voor de uitvoering van de gemeentelijke taken in het Sociaal domein.

Daarnaast werken we in 2022 aan vernieuwing van de werkafspraken over privacy, verbetering van cliëntondersteuning en aanscherping van de Toegang tot het Sociaal domein. Als de pilot Huiskamers slaagt, werken we een plan uit voor de start van algemene voorzieningen voor dagbesteding in iedere kern. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit

53

De beleidsnota Sociaal Domein bevat nog steeds het geldende gemeentelijk beleid m.b.t. het Sociaal domein. Een aantal uitvoeringszaken blijven echter liggen door gebrek aan capaciteit: vernieuwing van de werkafspraken over privacy en verbetering van cliëntondersteuning. Dit heeft geen gevolgen voor de uitvoering van de gemeentelijke taken in het Sociaal domein. Wat willen we bereiken? Stimuleren van een gezonde leefstijl Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid Omschrijving Met ingang van 2019 hebben we een nieuwe beleidsnota lokaal gezondheidsbeleid. In 2022 geven we verder uitvoering aan de nota. Speerpunten zijn het tegengaan van roken, alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. We stimuleren een gezonde leefstijl van zowel jong als oud. Eenzaamheid en kwetsbaarheid onder ouderen willen we voorkomen. We hebben extra aandacht voor ondersteuning bij het omgaan met dementie. Extra aandachtspunt voor 2022 is de uitvoering van het nieuwe lokale preventieakkoord. Hierin nemen we ook nieuwe inzichten van de impact van corona op de gezondheid van onze inwoners mee. Daarnaast geven we uitvoering aan een nieuw preventieplan alcohol en drugs. Verder continueren we de inzet van de buurtsportcoaches. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit We geven in 2022 uitvoering aan de beleidsnota lokaal gezondheidsbeleid. Zo stimuleren we een gezonde leefstijl, bijvoorbeeld door beweeggroepen. Daarnaast geven we uitvoering aan het lokale preventieakkoord, dit schooljaar (2022-2023) brengen we bijvoorbeeld samen met de buurtsportcoach de motorische ontwikkelingen van alle basisschoolleerlingen in beeld. Ook gaan we in 2022 uitvoering geven aan het nieuwe preventieplan alcohol en drugs, dit heeft tijdens corona stil gelegen. In 2023 wordt de beleidsnota geëvalueerd. 4.3 Participatie door werk en maatschappelijke inzet Geen afwijkingen. 4.4 Sport en bewegen Geen afwijkingen.

54

4.5 Sociaal culturele accommodaties Wat willen we bereiken? Meedoen aan sport, cultuur en ontmoeting stimuleren en faciliteren Stimuleren en faciliteren dat iedereen in Drimmelen mee kan doen aan sport, cultuur en ontmoeting. Wat gaan we daarvoor doen? Bouwhal carnaval Omschrijving In samenwerking met stichting Centrale Bouwhal Drimmelen en de carnavalsstichtingen startten we in 2020 met het gebruik van een bouwhal. De gemeenteraad stelde hiervoor eenmalige middelen beschikbaar. Vanwege de coronamaatregelen is de pilot in 2021 niet gecontinueerd. In overleg met de stichting kijken we naar de mogelijkheden voor 2022. Ook kijken we naar de behoefte en wensen van de verschillende carnavalsverenigingen om zo tot een duurzame oplossing te komen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Samen met stichting Centrale Bouwhal Drimmelen gaan we door met de pilot. We geven hierbij uitvoering aan de opdracht van de gemeenteraad, conform aangenomen amendement van 8 november 2018. De pilot draagt bij aan het versterken van de sociale samenhang in Drimmelen. Financiële afwijkingen

55

Tabel 4.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 4. Sociaal domein

2022

2023

2024

2025

2026

Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Opgroeien en opvoeden 1a Jeugdhulp - toegang Clientparticipatie

30 V

1b Jeugdhulp - specialistische zorg

386 V

1b Jeugdhulp - specialistische zorg aanbesteding

15- N

1b Jeugdhulp - specialistische zorg Dienstverleningsovereenkomst WBO

21 V

7- N

1c Onderwijs - verhogen krediet Stuifhoek

77- N

35- N

71- N

71- N

42 V

43 V

44 V

6- N

6- N

6- N

Thema Zorg voor kwetsbare burgers 2 Beschermd Wonen

459 V

3 WMO hulpmiddelen

37 V

4 WMO woningaanpassingen

90 V

5 WMO eenzaamheid

17 V

6 WMO begeleiding

40- N

7 WMO huiskamers

30 V

41 V

Thema Participatie door werk en maatschappelijke inzet 8 Uitkeringen

40 V

9 Re-integratie

50 V

10 Kwijtschelding belastingen

23 V

11 Coronacompensatie MidZuid (sept circ)

7- N

12 Energietoeslag (sept circ)

476- N

13 Uitvoeringskosten instroom asielhouders (sept circ)

30- N

14 Maatschappelijke begeleiding statushouders (sept circ)

- N

52- N

15 Pumptrackbaan

49 V

6- N

16 Energiefonds

150- N

17 Noodfonds

100- N

18 Diversen per saldo

75- N

Thema Sport en bewegen

Thema Sociaal culturele accommodaties 19 Sociaal cultureel dorpshart 20 Diversen per saldo

80- N

40- N

31- N

Urenverschuivingen programma

147- N

Overige kleine afwijkingen programma per saldo

37- N

17- N

17- N

17- N

17- N

45 V

81- N

93- N

51- V

50- V

- -

- -

- -

--

Totaal Sociaal Domein Verschuiving tussen programma’s 8 Naar Salariskosten

50- N

18 Urenverschuivingen

147 V

10 Septembercirculaire

514 V

Totaal verschuivingen tussen programma's

611 V

Mutatie reserves 15 Reserve Kapitaallasten - Pumptrackbaan (storting) 15 Reserve Kapitaallasten - Pumptrackbaan (onttrekking)

52- N 3 V

6 V

6 V

6 V

6 V

Totaal mutatie reserves

49- N

6V

6V

6V

6V

Totaal 4. Sociaal domein

607 V

75- N

87- N

45- N

44- N

Toelichting financiële afwijkingen Thema Opgroeien en opvoeden 1a . Jeugdhulp toegang – Clientparticipatie 56

Landelijk zijn er verschillende initiatieven die ingezet kunnen worden voor het project cliëntparticipatie. Om tot de beste keuze te komen, heeft er een inventarisatie plaatsgevonden tussen de mogelijkheden. Uiteindelijk is de keuze gemaakt voor Buurtgezinnen, omdat dit initiatief het beste bij de vraag past. Vervolgens heeft het college in juli ingestemd en heeft Buurtgezinnen een traject opgezet om een coördinator te werven. In augustus is dit afgerond en is per september Buurtgezinnen actief in de gemeente Drimmelen. Hierdoor valt er incidenteel een bedrag van € 30.000 vrij. 1b. Jeugdhulp specialistische zorg De rapportage over het tweede kwartaal laat zien dat we ruim onder de begroting voor 2022 blijven. Een belangrijke oorzaak is de nieuwe Wet woonplaatsbeginsel die per 1 januari 2022 is ingegaan. Rekening houdend met de trend dat er in het najaar een toename meer jeugdigen in zorg zitten en dat het aantal toewijzingen hoger is en declaraties achterlopen op de toewijzingen ramen we nu € 386.000 af. In de begroting 2023 is hiermee al rekening gehouden. 1b. Jeugdhulp specialistische zorg Aanbesteding Het verhoogde benodigde budget is nodig door de stijging van projectkosten van de opgaven die voortkomen uit de Norm van Opdrachtgeverschap jeugd, onder meer door het temporiseren van het inkoopproces. 1b.

Jeugdhulp specialistische zorg Dienstverleningsovereenkomst WBO De kosten zijn naar verwachting voor 2022 € 21.000 lager vooral doordat de functie van beleidscoördinator (nog) niet ingevuld is en de beschikbare capaciteit voor contractmanagement over het hele jaar niet volledig uitgenut wordt. 1c. Onderwijs - verhogen krediet Stuifhoek Voor het IHP 202-2023 is destijds een berekening gemaakt dat voor de nieuwbouw van het IKC de Stuifhoek in Made een bruto investering benodigd zou zijn van € 7,1 miljoen, en een netto investering van € 5,3 miljoen (bedragen incl. BTW). Het verschil betrof de ruimtes die we voor SKOD (bestuurskantoor) en Kibeo (kinderopvanglokalen) zouden bouwen; dit wordt via een kostendekkende huur weer terugverdiend. In de begroting is rekening gehouden met de nettolast o.b.v. de € 5,3 miljoen. Echter nu we drie jaar verder zijn, is het wenselijk om de bruto investering op te nemen en tevens de huurinkomsten zodat dit budgettair neutraal verwerkt kan worden. Tevens blijkt dat het budget ontoereikend is. In de afgelopen jaren zijn de bouwkosten onder invloed van een aanhoudend grote vraag en schaarste van zowel personeel als grondstoffen schrikbarend gestegen. Met de recente gebeurtenissen in Oekraïne, de oplopende spanningen en de sancties tegen Rusland, lijkt er voorlopig geen zicht op verbetering.

In juli 2022 heeft adviesbureau Sygma op ons verzoek een nieuwe doorrekening gemaakt. Echter door de grote prijsfluctuaties in de bouw en de niet te voorspellen effecten van de oorlog blijft het nadrukkelijk een raming. Tevens dient zowel de architect (in januari 2023) als straks de bouwende partij (medio 2024) nog aanbesteed te worden. Ook dit zal effect hebben op het benodigde budget. De kosten en opbrengst van de extra laag appartementen is niet meegenomen hierin. De bouw vangt eind 2024 aan. Het benodigde krediet wordt nu als volgt ingeschat: Bruto € 10,373 mln (een verhoging van € 3,32 mln) Netto € 8,114 mln (een verhoging van 2,84 mln). 57

De jaarlijkse kapitaallasten hiervan zijn o.b.v. afschrijving gedurende 40 jaar ruim € 229.000 per jaar. Hiervan wordt € 56.500 gedekt door huurinkomsten waardoor de structurele netto-lasten € 203.000 bedragen. Dit is voor 2024 een netto toename van € 35.500 en de voor de jaren daarna € 71.000. Thema Zorg voor kwetsbare burgers 2. Beschermd Wonen De gemeenschappelijke regeling Beschermd Wonen voorziet voor dit en komend jaar meevallers. Dit kent een aantal oorzaken: het rijk stelt meer middelen ter beschikking; de overgang van een deel van de cliënten naar de Wlz pakt financieel gunstig uit voor de regio; cliënten stromen later in vanuit of eerder uit naar Wmo ambulante begeleiding. Het laatste betekent mogelijk extra druk op de middelen voor Wmo begeleiding. Per saldo betekent het dat wij de zogenaamde LVB-gelden niet hoeven door te sluizen naar de gemeente Breda en zelfs ons aandeel in het overschot ontvangen. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt dit overschot verdeeld over de gemeenten in de regio. 3. WMO hulpmiddelen In de Coronatijd was er een sterke afname in de aanvragen naar hulpmiddelen. De verwachting was dat er in 2022 een toename in de aanvragen zou komen. Deze toename is uitgebleven. Het aantal uitstaande voorzieningen is zelfs afgenomen. Daarom wordt begroting 2022 naar beneden bij gesteld evenals de jaren daarna. 4.

WMO Woningaanpassingen In 2022 worden minder grote woningaanpassingen uitgevoerd waardoor het budget nu met € 90.000 verlaagd kan worden. Er zijn aanvragen in behandeling en ook goedgekeurd. De verwachting is echter dat de kosten ten laste van 2023 zullen komen. Daarbij loopt er nog een beroepsprocedure voor een grote woningaanpassing (unit) en een beroepsprocedure met risico op een woningaanpassing van € 600.000 (opgenomen in NARIS) 5. WMO eenzaamheid Het restant van de coronamiddelen voor het bestrijden van eenzaamheid (€ 17.000) zal in 2022 niet voor bestrijding eenzaamheid nodig zijn. Door de werkgroep Drimmelen Verbindt, bestaande uit diverse lokale zorg- en welzijnsaanbieders, wordt een evenement in de week tegen de eenzaamheid georganiseerd: 10 oktober 2022 in de Mayboom. Dit bekostigen we uit reguliere middelen. 6. WMO Begeleiding Wij ontvangen momenteel veel aanvragen voor GGZ-begeleiding waardoor de kosten stijgen en het budget met € 40.000 verhoogd moet worden. Er is in deze sector sprake van een capaciteitsprobleem. Als de geïndiceerde begeleiding niet geleverd kan worden, dan vallen de kosten mee, maar dan ontvangen cliënten niet de ondersteuning die ze nodig hebben. 7. WMO - Huiskamers Surplus Welzijn geeft aan dat de exploitatiekosten van Huiskamers lager zijn dan geraamd waardoor de kosten voor de gemeente in 2022 € 30.000 lager zijn.

Risico Huishoudelijke ondersteuning Huishoudelijke Ondersteuning (HO) is een maatwerkvoorziening en valt onder het abonnementstarief Wmo. Het abonnementstarief heeft een aanzuigende werking op de vraag naar HO. Op termijn zal de behoefte aan HO toenemen door 58

vergrijzing en het langer thuis blijven wonen van oudere inwoners. We houden rekening met een matige groei van de vraag, maar het risico is aanwezig dat de vraag sterker stijgt. Huishoudelijke Ondersteuning is per 2021 opnieuw ingekocht, samen met de gemeenten Altena en Geertruidenberg. Bij de vaststelling van het tarief moeten gemeenten voldoen aan de AMvB Reële kostprijs Wmo. In de overeenkomst is een afspraak opgenomen over indexering van het tarief. Als de indexering niet voldoende is in het licht van de AMvB Reële prijs Wmo, dienen tarieven te worden aangepast. Momenteel stijgen de lonen en overige kosten in de (thuis)zorgsector sterker dan de afgesproken indexering. Dit leidt vrijwel zeker tot een herziening van het tarief en de indexeringssystematiek waardoor de kosten voor HO sterk zullen stijgen. De omvang van het risico wordt ingeschat op € 150.000 vanaf 2023. Thema Participatie door werk en maatschappelijke inzet 8. Uitkeringen Bij de IOAW is er tot op heden een grotere uitstroom dan instroom waardoor de kosten naar verwachting € 40.000 lager zullen zijn dan begroot. 9. Re-integratie Op het programma Sociaal domein is budget beschikbaar voor aanname van personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit budget is ingezet voor in dienst name van een medewerker binnen één va de afdelingen waardoor dit budget is verschoven naar Salariskosten. 10.

Kwijtschelding belastingen De kosten voor kwijtscheldingen vallen lager uit. Bij het opstellen van begroting 2022 is uitgegaan van de tarieven zonder de extra inzet van de egalisatievoorzieningen; deze zijn later in het proces opgenomen. Het voordeel valt gedeeltelijk weg i.v.m. naar inschatting meer toekenningen. 11. Coronacompensatie MidZuid Het kabinet heeft de gemeenten in 2020 en 2021 een bijdrage verstrekt voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven als gevolg van de coronapandemie. Het kabinet heeft voor ditzelfde doel aanvullend € 10 miljoen (Drimmelen € 7.500) beschikbaar gesteld voor de periode van 1 januari tot 1 april 2022. Conform de GR betalen we deze eenmalige verhoging van de Rijksbijdrage Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) door aan MidZuid. 12. Energietoeslag In de meicirculaire 2022 is € 854 miljoen (Drimmelen € 630.000) beschikbaar gesteld in verband met het verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. Door het kabinet is extra budget (€ 550 miljoen) toegekend aan gemeenten voor de ophoging van de energietoeslag van € 800 naar € 1.300 en de extra uitvoeringkosten. Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. Dit budget is toegevoegd aan dit programma met als dekking de extra inkomsten gemeentefonds.

In 2022 is er hierdoor in totaal € 1,1 miljoen beschikbaar voor de energietoeslag en de uitvoering daarvan. Tijdens de augustusbesluitvorming is besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan deze doelgroep uit te keren. Dit is opgenomen in de Miljoenennota 2023. De verwachting is dus dat Drimmelen voor 2023 ook € 1,1 miljoen za ontvangen 59

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=04884673-5b80-449a-878e-f396118ec626