09 02 Bijlage Najaarsnota 2022.pdf
Tekst van het document
voor de uitvoering van de energietoeslag. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, wordt gemeenten de mogelijkheid geboden om € 500 hiervan al in 2022 uit te keren. Gemeenten hebben onder de huidige wetgeving de tijd om de toeslag tot 1 juli 2023 uit te keren. De begroting voor het Gemeentefonds zal hier nog op worden aangepast. De inkomsten en uitgaven van de betaling van de gedeeltelijke energietoeslag 2023 in 2022 zijn hierdoor nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting 2022. 13. Uitvoeringskosten instroom asielhouders In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. In 2022 wordt hiervoor extra personeel ingehuurd. De extra middelen en kosten 2023 en verder zijn verwerkt in de begroting 2023. 14. Maatschappelijke begeleiding statushouders Conform de Wet inburgering 2013 voorzien gemeenten in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden.
Gemeente Drimmelen ontvangt voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden in 2022 in totaal € 52.000 miljoen (22 personen * € 2.370). Het op dit moment beschikbare budget 2022 is voldoende. Daarom wordt voorgesteld de middelen vanuit de septembercirculaire naar 2023 over te hevelen. We verwachten extra uitgaven aan de maatschappelijke begeleiding statushouders kwijt te zijn in 2023. De Pilot die we momenteel draaien met Surplus om daar een rol bij te spelen, zal in 2023 mogelijk een vervolg moeten krijgen. De Pilot van dit jaar hebben we gefinancierd met budget dat is overgeheveld t.b.v. de ondertussen groep. De Pilot heeft zich tot nu toe in hoofdzaak gericht op de begeleiding van de ondertussengroep, echter, voor 2023 zal dit zich vooral richten op de maatschappelijke begeleiding van de asielmigranten (verhoogde instroom). Thema Sport en bewegen 15. Pumptrackbaan In juli 2021 is door de kinderen van groep 4 t/m 8 van basisschool De Lage Weide te Made, een petitie aangeboden aan de burgemeester met het verzoek om een pumptrackbaan te realiseren in Made. Een voorlopige verkenning op productniveau en van mogelijke locaties laat zien dat voor de aanleg minimaal een investering nodig is van naar schatting € 119.000 excl. btw. Er dient nog nader onderzoek plaats te vinden naar de locatie en grootte van de voorziening.
Naar verwachting kan (weersafhankelijk) de uitvoering plaatsvinden in Q1 2023 of Q2 2023. Voor het aanleggen van een pumptrackbaan wordt een nieuw krediet aangevraagd van € 119.000. Dit wordt via programma 4 gedekt uit rijksmiddelen m.b.t. Sportakkoord (€ 52.000) en € 67.000 vanuit programma 2. 16. Energiefonds 17. Noodfonds Het college stelt voor een reservering van € 150.000 te doen voor een
60
energiefonds voor verenigingen i.c.m. rijksmaatregelen. En om een noodfonds van € 100.000 in te stellen . Details hiervoor worden nog uitgewerkt. 18. Het budget voor dit thema moet, aanvullend op bovenstaande punten, incidenteel verhoogd worden met € 75.000 en kent diverse oorzaken waarvan de belangrijkste zijn: opstellen nieuw groenbestek sportparken (€ 18.500), nieuwe exploitant Driedorp (€ 11.000), gas- en Coronacompensatie (€ 12.500), meer subsidie sportverenigingen (€ 10.000), exploitatie gymzaal Lage Weide naar schoolbestuur en hogere onderhoudskosten (€ 10.000). Thema Sociaal culturele accommodaties 19. Sociaal cultureel dorpshart Eind augustus 2022 is de start van de renovatie en verbouwing voor de Bernarduskerk gestart. Vanwege de complexe contractvorming is het gewenst dat er voor de algemeen juridische kosten voor het Dorpshart, dit betreft de juridische kosten die niet ten laste van de grondexploitatie van het Dorpshart kunnen (en mogen) worden gebracht, Daarom wordt er voor 2022 € 60.000 bijgeraamd. Ook de beheersstichting voor het sociaal-cultureel centrum is inmiddels opgericht. Om de stichting in de aanloopfase te ondersteunen, is besloten externe capaciteit in te huren. De kosten hiervan bedragen € 20.000 in 2022 en € 40.000 in 2023. 20.
Dit thema kent ook enkele kleiner afwijkingen van in totaal € 31.000 met name veroorzaakt door niet vergoede Coronasteun en compensatie van gestegen gaskosten en bijbehorend juridisch advies. Urenverschuivingen Door met name zwangerschapsverlof en vacatures zijn er minder uren besteed, maar was er ook duurdere inhuur nodig.
61
Algemene dekkingsmiddelen Financiële afwijkingen Tabel 5.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid Algemene Dekkingsmiddelen
2022
2023
2024
2025
2026
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 1 Urenverschuivingen
286 V
78 V
78 V
78 V
78 V
11- N
11- N
11- N
11- N
11- N
1.489 V
67 V
67 V
67 V
67 V
2 Stelpost stijging gas en elektra
63 V
3 Gemeentefondsuitkering: Septembercirculaire
944 V
4 Gemeentefondsuitkering: Afrekening 2021
31 V
5 OZB
158 V
6 Rente
18 V
Diversen per saldo Totaal Algemene dekkingsmiddelen Verschuiving tussen programma’s 1 Urenverschuivingen
286- N
78- N
78- N
78- N
78- N
Totaal verschuivingen tussen programma's
286- N
78- N
78- N
78- N
78- N
2. Openbare ruimte
20- N
5- N
5- N
5- N
5- N
3. Ruimte, wonen en economie
252- N
4. Sociaal domein
49- N
6 V
6 V
6V
6V
Overhead
0- N
Mutatie reserves 1. Burger en bestuur
Totaal mutaties reserves
321- N
1 V
1 V
1 V
1 V
Totaal Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
882 V
10- N
10- N
10- N
10- N
Toelichting financiële afwijkingen 1a. Urenverschuivingen Op dit programma staat het saldo verantwoord van de urenmutaties door ziekte, invulling vacatures en tijdelijke vervanging, waardoor de urenverschuivingen tussen de programma's budgettair neutraal zijn. Hieronder vallen ook verschuivingen doordat budget is omgezet naar (tijdelijke) formatie Tevens het voordeel op de Salariskosten vanwege UWV vergoeding wegens zwangerschap en een afrekening van een detacheringsvergoeding over 2021. In totaal een voordeel van € 46.000. 2. Stelpost stijging gas en elektra Bij de Voorjaarsnota 2022 is een stelpost van € 100.000 opgenomen ter dekking/compensatie vanwege onontkoombare sterk stijgende energiekosten en contractueel doorgevoerde loon- en prijsstijgingen. Op basis van de laatste inzichten en doorrekeningen ramen we voor 2022 hogere kosten met € 63.000 voor gas- en electriciteitsverbruik. Door diverse leveranciers zijn verzoeken ingediend om tussentijds de aangegane overeenkomsten open te breken n.a.v. sterk gestegen energie- en grondstofprijzen. Deze verzoeken worden intern, in samenwerking met het Inkoopbureau (adviseurs), gewogen en hierover wordt daarna besloten.
62
3. Gemeentefondsuitkering: Septembercirculaire De inkomsten Algemene Uitkering Gemeentefonds zijn op basis van de September-circulaire voor 2022 hoger dan in de Mei-circulaire 2022 werd aangegeven. Een groot gedeelte van deze inkomsten is geoormerkt, de geoormerkte bedragen worden toegelicht onder de financiële afwijkingen bij het betreffende programma. De uitkomsten van de September-circulaire voor de jaren 2023 en verder zijn uiteraard inmiddels verwerkt in de begroting 2023 en financieel meerjarenperspectief tot en met 2026. Zie onderstaande tabel voor een specificatie voor 2022.
4. Verlengde Pleegzorg AMV’s In de decembercirculaire 2021 heeft het kabinet voorgesteld om in totaal € 10 miljoen via een decentralisatie-uitkering beschikbaar te stellen voor de voortzetting van de pleegzorg van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Deze afrekening over 2021 is uiteindelijk bij de septembercirculaire 2022 verwerkt. 5. OZB (Onroerende zaakbelastingen) De raming Ozb niet-woningen, voor het gebruikers- en eigenaren deel samen, valt in 2022 voor totaal € 76.000 hoger uit dan begroot. Dit bestaat uit:
€ 54.000 als gevolg van noodzakelijke correctie in het basisbestand t.b.v. raming opbrengsten; bij controle is deze fout geconstateerd; in het berichtenverkeer. Hierdoor bleek een deel van de objecten nog niet te zijn geherwaardeerd waardoor deze niet zijn meegenomen in de basis voor de begroting; dit is inmiddels gecorrigeerd
€ 22.000 als gevolg van een hogere marktwaardestijging dan geraamd/geprognosticeerd.
De raming Ozb woningen valt in totaal € 82.000 hoger uit. Dit bestaat uit:
€ 40.000 door kwalitatieve bestandsoptimalisatie die tegelijkertijd is uitgevoerd met de afronding in 2021-2022 van het project ‘’herwaardering op basis van kubieke meters naar vierkante meters” (van m3 naar m²; nieuwe wettelijke grondslag ter bepaling WOZ-waarden);
63
€ 17.000 door een hogere marktwaardestijging door een inhaaleffect vanwege hertaxatie laatste contingent woningen binnen het project “van m³ naar m²”;
€ 15.000 door een hoger feitelijk gerealiseerde areaal uitbreiding (meer nieuwe woningen in 2022);
€ 10.000 als gevolg van de geconstateerde fout in het berichtenverkeer (zie hiervoor de toelichting bij de niet woningen).
Voor het gedeelte van de hogere marktwaardestijging wordt in het raadsvoorstel voor de tariefsbepaling Ozb voorgesteld om deze éénmalig in te zetten om het tarief te verlagen voor 2023. 6. Rente De raming van de renteopbrengsten valt € 18.000 hoger uit. Dit bestaat uit:
€ 8.000 hoger door niet in de begroting 2022 opgenomen rente voor de eigen bouwgrondexploitaties. Dit is het resultaat van de rente toerekening aan de positieve en negatieve boekwaardes per 1 januari 2022;
€10.000 hoger door niet in de begroting 2022 opgenomen ontvangen rente voor de kasgeldleningen. Tot de recente renteverhoging door de ECB ontvingen we (negatieve) rente op de aangegane kortlopende geldleningen.
64
Overhead Financiële afwijkingen Met ingang van de begroting 2017 heeft een wijziging plaatsgevonden van het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV). Onderdeel hiervan is dat de Overhead een apart onderdeel is van de begroting. Om deze reden is vanaf de Voorjaarsnota 2017 hieraan ook een apart hoofdstuk gewijd. Tabel 6.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid Overhead
2022
2023
2024
2025
2026
Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) 1 Lagere kosten publiceren beleidsregels
28 V
2 Project Wet Open Overheid
15 V
15- N
3 Ontwikkeling afdeling Middelen
170- N
4 Diverse personeelskosten door met name groei personeelsbestand
14- N
5 Upgrade servers, databases en applicaties MA
29- N
6 Projectleider nieuw financieel pakket
10- N
50- N
7 Externe ondersteuning informatievoorziening
23- N
55- N
8 Uitvoering burgerpeiling
20 V
9 Urenverschuivingen Diversen per saldo Totaal Overhead
27- N
213- N 32- N
33- N
31- N
31- N
392- N 152- N
4 V
60- N
31- N
31- N
60- N
31- N
31- N
Verschuiving tussen programma’s 9 Urenverschuivingen
213 V
Totaal verschuivingen tussen programma's
213 V
Mutatie reserves 10 Opheffen reserves
0-
Totaal mutatie reserves
0-
Totaal Overhead
179- N 152- N
Toelichting financiële afwijkingen 1. Publiceren beleidsregels In de begroting 2022 is een eenmalig bedrag opgenomen waarmee een inhaalslag gemaakt kon worden voor de wettelijke verplichting tot het in 2022 overzetten van beleidsregels van de website van de gemeente naar overheid.nl. Bij de verdere uitwerking van het project is gebleken dat slechts een klein deel van de beleidsregels moet worden overgezet. Hierdoor vallen de kosten € 28.000 lager uit. 2. Project Wet Open Overheid De Wet open overheid is vanaf 1 mei 2022 ingegaan. Voor de invoering van de wet heeft het Rijk een aantal jaren uitgetrokken, omdat de uitdagingen voor het actief openbaar maken van overheidsinformatie groot zijn. Er is voor de invoering de komende jaren ook budget beschikbaar gesteld. In 2022 heeft de gemeente Drimmelen conform volgens planning een Woo contactfunctionaris benoemd en is het voor inwoners mogelijk om digitaal een Woo-verzoek in te dienen. Landelijke ontwikkelingen om gemeentelijke informatie te kunnen aanleveren naar een centrale voorziening zijn helaas vertraagd. Verwachting is 65
dat medio 2023 de centrale voorziening wordt opgeleverd en Drimmelen kan aansluiten. Daarom het verzoek om het restant van het budget 2022 dat gereserveerd was voor het realiseren van de informatievoorziening en aansluiting op het landelijke platform over te hevelen naar 2023. 3. Ontwikkeling afdeling Middelen Ter uitvoering van het doorontwikkelplan DIV (Documentaire Informatievoorziening) zijn twee collega’s boventallig geplaatst. Beiden is een Van Werk naar Werk traject aangeboden t.b.v. het vinden van een nieuwe baan. Deze trajecten zijn dit jaar afgerond. Met één collega is een vaststellingsovereenkomst gesloten waardoor zij per 1 oktober 2022 de organisatie formeel verlaat; met de andere collega vindt nog overleg plaats over vervolgacties richting afronding. 4. Personeel en organisatie De verhoging van het budget heeft met name betrekking op de vergoeding woon-werkverkeer/thuiswerkvergoding. Door Corona en wijzigingen in het personeelsbestand was deze post de laatste jaren sterk aan mutaties onderhevig. 5. Upgrade servers, databases en applicaties MA Het onderhoud van de in gebruik zijnde kernapplicaties (Suite Sociaal Domein) voor het invullen van de dienstverlening bij afdeling Maatschappelijke Aangelegenheden, heeft achterstand opgelopen. Er moeten nieuwe servers worden ingericht en updates en upgrades dienen uitgevoerd te worden.
Dit zal uitgevoerd moeten worden uiterlijk in Q4 2022. 6. Projectleider nieuw financieel pakket Het huidige financiële pakket is ruim 15 jaar geleden aangeschaft. Ten behoeve van de verplichte aanbesteding van een nieuw financieel pakket (rechtmatigheidseis), ook vanwege de geplande uitfasering van de AS/400 (endof-life; gemeente Breda per 1 juli 2023), dient een project ingericht te worden waarbinnen de diverse werkzaamheden worden uitgevoerd en gecoördineerd (opstellen programma van eisen, aanbesteding, gunning, implementatie, training & opleiding, actualiseren (sub)grootadministratie en dergelijke). Voor uitvoering en ondersteuning hiervan (incl. projectleider) wordt een budget noodzakelijk geacht van € 60.000. Dit nieuwe financiële pakket dient operationeel te zijn per 1 januari 2024. 7. Externe ondersteuning informatievoorziening De komende twee jaar hebben we de ambitie om een groot aantal stappen te doorlopen om de informatievoorzieningen toekomstbestendig te maken. Dit is in de informatieronde van 8 september uitgebreid gedeeld en gecommuniceerd met de raad. Een externe partij zal gedurende 2 jaar op het gebied van besluitvorming, sturing en inhoud de organisatie, het MT en bestuur via een projectteam ondersteunen. 8. Uitvoeren burgerpeiling De uitvoering van de burgerpeiling vond op verzoek van het college in 2021 plaats i.p.v.
in het begrote jaar 2022 (€ 20.000 voordeel). 9. Urenverschuivingen Door vacatures (vooral P&O en Management) en uitval door ziekte zijn er minder uren verantwoord, maar hier tegenover staan hogere kosten a.g.v. inhuur. 66
10. Opheffen reserves De kosten die gedekt werden uit de reserves Opleidingen en Inhuur tijdelijk personeel hebben geen incidenteel karakter waardoor de onttrekking uit deze reserves het structurele begrotingssaldo niet verbetert. Het in standhouden van deze reserves is daarom niet wenselijk. Daarom wordt voorgesteld deze reserves op te heffen en toe te voegen aan de Algemene Reserve.
67
Paragrafen
68
A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In deze risicoparagraaf geven we inzicht in ontwikkelingen of gebeurtenissen die een bedreiging (kunnen) vormen voor het realiseren van de beleidsdoelstellingen uit de begroting 2021. Of de financiering daarvan. We staan stil bij de nu bekende risico’s en daarbinnen de 10 grootste risico’s. Daarna geven we een beeld van het financieel effect van het optreden van de risico’s en het weerstandsvermogen dat nodig is om dat financieel effect af te dekken. Inventarisatie van de risico’s Risicokaart Drimmelen heeft van 78 ontwikkelingen of gebeurtenissen vastgesteld dat zij bedreigend (kunnen) zijn voor de doelrealisatie uit de begroting 2021. De kans dat deze risico’s optreden is verschillend. En ook in het financieel gevolg van dat optreden verschillen de risico’s van elkaar. Tabel Par.A-1 Gevolg x > € 500.000
3
3
3
€ 250.000 < x < € 500.000
4
1
3
€ 100.000 < x < € 250.000
2
2
7
€ 25.000 < x < € 100.000
4
6
x < € 25.000
7
1
Geen financiële gevolgen 10%
30%
78 1
1
8
8
2
6
1
2
2
1
50%
70%
90%
Kans
Risico top 10 In het overzicht hieronder ziet u de 10 risico’s die de meeste invloed hebben op het berekenen van de weerstandscapaciteit. Het invloed percentage geeft de invloed van een risico op het totale risicoprofiel weer.
69
Tabel Par.A-2 Risico top 10 Progr.
2022 NJN
2022 VJN
2022 begroting
2023 2023 Kans Invloed
2
1
1
1
Nadelige gevolgen klimaatverandering. Overstromingen, wateroverlast, droogte en hitte.
50%
7,62%
3
2
2
2
Dijkverzwaring van de Mark
50%
7,61%
2
3
*
*
Hogere indexering grond-, weg- en waterbouw werkzaamheden
90%
6,83%
4
4
3
4
Dure woningaanpassing Wmo
50%
5,34%
4
5
4
6
Garantstelling verlenen aan Stichting de Wijngaerd
30%
4,57%
4
6
*
*
Noodzakelijke aankoop de Rietgors
25%
4,52%
4
7
5
7
Insolventie van BOEI i.r.t. Sociaal Cultureel Dorpshart Made
50%
3,81%
4
8
6
*
Intensivering verstrekken leningen Bbz 2004
50%
3,13%
4
9
*
*
Het begrote budget voor Wmo-voorzieningen is ontoereikend
70%
3,13%
3
10
*
*
Zonneparkdossier: schadeclaim(s)
50%
3,05%
* = Dit risico is nieuw opgenomen of behoorde niet tot de risico top 10
Financieel effect Met het optreden van de tien grootste risico’s loopt Drimmelen in financiële zin een risico van € 9.250.000 (Voorjaarsnota € 9.425.000). Voor het financieel afdekken van het gelijktijdig optreden van álle risico’s is een bedrag van € 20.164.285 nodig (Voorjaarsnota € 18.747.392). Verder is het voor 90% zeker dat alle risico’s afgedekt kunnen worden met een bedrag van € 4.514.388 (Voorjaarsnota € 3.997.310). Dit zekerheidspercentage van 90% is leidend in het risicomanagement van de gemeente Drimmelen. Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare middelen om de risico’s op te vangen, noemen we weerstandscapaciteit. We maken onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
70
Tabel Par.A-3 Beschikbare weerstandscapaciteit Rekening 2021 Begroting 2022
VJN 2022
NJN 2022
Incidentele weerstandscapaciteit (in vermogen)
13.304.489
12.800.698 11.830.442 12.845.974
Algemene reserve
11.801.894
11.521.941
11.621.573
11.462.555
Algemene dienst
11.305.226
10.236.955
10.230.142
10.001.414
496.668
1.284.986
1.391.431
1.461.141
81.603
81.603
50.603
50.603
Grondbedrijf Bestemmingsreserve Reserve bovenwijkse voorzieningen Grondbedrijf Stille reserve (besloten te incasseren)
-
-
-
-
Resultaat
1.420.992
1.197.154
158.265
1.332.816
Structurele weerstandscapaciteit (in exploitatie)
2.664.294
2.734.035
2.734.035
2.571.285
Onbenutte belastingcapaciteit
2.664.294
2.729.035
2.729.035
2.571.285
-
5.000
5.000
Onvoorzien Totale weerstandscapaciteit
15.968.783
15.534.733 14.564.477 15.417.259
Weerstandscapaciteit Het risicoprofiel van de gemeente is veranderd ten opzichte van de Voorjaarsnota. Nu is een weerstandscapaciteit van € 4.514.388 nodig. De beschikbare weerstandscapaciteit is begroot op € 15.968.783 (Voorjaarsnota € 14.564.477). Het weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit) bedraagt dan 3,5. Bij de Voorjaarsnota bedroeg het weerstandsratio 3,1 en begroot werd 4,2. De weerstandsratio is dus t.o.v. de begroting gedaald. Zoals uit de volgende tabel blijkt laat een ratio van 3,5 zich echter nog altijd als uitstekend kwalificeren. Tabel Par.A-4 Waarderingscijfer
Ratio
A
>2.0
uitstekend
Betekenis
B
1.4-2.0
ruim voldoende
C
1.0-1.4
voldoende
D
0.8-1.0
matig
E
0.6-0.8
onvoldoende
F
<0.6
ruim onvoldoende
In het managen van haar risico’s streeft Drimmelen conform haar nota Risicomanagement en weerstandvermogen een weerstandsratio van minimaal 1 met de kwalificatie voldoende na. Financiële kengetallen Financiële kengetallen (en beoordeling van de onderlinge verhouding tussen deze kengetallen in relatie tot de financiële positie) Bij de vernieuwing van de BBV is, op basis van advies van de commissie Depla, voorgeschreven dat er in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen wordt een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. De invoering van de 71
kengetallen is voornamelijk bedoeld om de financiële positie voor raadsleden inzichtelijker te maken. De kengetallen hebben geen functie als normeringsinstrument in het kader van financieel toezicht. De vijf kengetallen zijn: 1. Schuldquote: a. netto schuldquote; b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2. Solvabiliteitsratio; 3. Grondexploitatie; 4. Structurele exploitatieruimte en 5. Belastingcapaciteit. Tabel Par.A-5 Najaarsnota 2022 Verloop van de kengetallen Kengetallen
Rekening 2021
Begroting NJN Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2022
1a. Netto schuldquote
26%
59%
54%
65%
64%
64%
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
23%
57%
51%
63%
61%
61%
2. Solvabiliteitsratio
55%
42%
42%
42%
44%
46%
3. Kengetal grondexploitatie
1%
1%
0%
1%
1%
1%
4. Structurele exploitatieruimte
-1%
1%
-2%
4%
6%
3%
100%
83%
83%
86%
88%
89%
5. Belastingcapaciteit
Een korte toelichting op de kengetallen: 1a. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een netto schuldquote tussen de 0% en 90% wordt gezien als minst risicovol. De netto schuldquote bij de Najaarsnota is 55%. Het grote verschil met de jaarcijfers 2021 heeft te maken met het verschil in saldo van de geprognotiseerde (im)Materiële vaste activa en het daadwerkelijk vastgestelde saldo bij de jaarstukken. Het geprognotiseerde saldo van (im) Materiële vaste activa is bij de NJN ongeveer 20 miljoen hoger dan de bij de jaarstukken 2021. Dit komt doordat er veel kredieten nog niet zijn/worden afgerond waarbij de begroting/NJN wel vanuit wordt gegaan. De toename van de (im) Materiële vaste activa zorgt voor een toename van de schulden aangezien de uitgaven zullen stijgen als alle geplande kredieten worden afgerond. De netto schuldquote van de gemeente Drimmelen is relatief laag maar stijgt ten opzichte van het niveau uit 2021 en eerder. 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote weergegeven (netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).
Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Voor deze schuldquote wordt dezelfde criteria gehanteerd als de netto schuldquote.
72
De netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen is eveneens relatief laag maar stijgend ten opzichte van het niveau uit het verleden. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit reserves en het resultaat van baten en lasten. Een solvabiliteitsratio tussen de 20% en 50% wordt gezien als risico neutraal. Een ratio boven de 50% wordt aangemerkt als minst risicovol. Meerjarig voorziet de gemeente een ratio met neutraal risico dat daalt ten opzichte van het niveau van 2021. 3. Kengetal grondexploitatie Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de grond is van belang, omdat deze terugverdiend moet worden bij de verkoop. Boekwaarden worden afgezet tegen de totale baten. Een grondexploitatie van 20% of lager wordt beschouwd als minst risicovol. Het kengetal voor de grondexploitatie van de gemeente Drimmelen is laag. Dit is positief. 4. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het evenwicht van de begroting wordt er ook gekeken naar de structurele en incidentele lasten en baten. Voorbeeld van structurele baten zijn de algemene uitkering en eigen belastinginkomsten.
Bij structurele lasten zijn dat bijvoorbeeld personeelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is dan ook meer flexibel dan een begroting waar bij de structurele baten en lasten in evenwicht zijn. De structurele exploitatieruimte is in de NJN negatief; de omvang van de inzet van reserves is hoger dan verwacht. 5. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten jaarlijks. Bij de berekening van het kengetal worden de gemeentelijke woonlasten afgezet tegen het landelijk gemiddelde. De totale woonlasten van de gemeente Drimmelen liggen naar verwachting lager dan het landelijk gemiddelde. Wat inhoudt dat er ten opzichte van dit landelijk gemiddelde ruimte is om de lokale belastingen te verhogen. Dankzij een grotere inzet van de daarvoor bedoelde voorzieningen riolering en afvalstoffenheffing ontstaat er vanaf 2022 meer ruimte in de belastingcapaciteit. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente.
Geconcludeerd kan worden dat de gemeente Drimmelen een gezonde financiële positie heeft maar oog moet hebben voor de structurele exploitatieruimte. Dit kengetal is in 2023 en latere jaren positief.
73
E. Bedrijfsvoering Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Inleiding De Rekenkamer heeft in 2021 onderzoek gedaan naar de opvolging van aanbevelingen uit haar eerdere onderzoeken. Het resultaat van dit onderzoek lag voor in de raadsvergadering van 10 maart. De raad gaf opdracht aan de Griffier om samen met de concerncontroller de opvolging van nog openstaande aanbevelingen periodiek te monitoren en daarvan aan de raad verslag te doen. Het tweede verslagmoment is bij de Najaarsnota 2022. Openstaande aanbevelingen De eerdere onderzoeken van de Rekenkamer gingen over het ICT-beleid, het armoedebeleid, de decentralisaties in het sociaal domein, toezicht en handhaving en inkoop en aanbesteding. De Griffie en het college staan nu stil bij de aanbevelingen die bij de raadsbehandeling van 10 maart 2022 nog open stonden. ICT-beleid Aanbeveling: bezie als raad of investeren in het ICT-kennisniveau noodzakelijk en opportuun is. Status opvolging: Tijdens de ‘proeverijen’ op 1 juni jl. hadden raadsleden de gelegenheid om kennis te nemen van de dossiers ICT en Informatievoorziening. Op 8 september hebben ambtenaren en bureau NCOD de raad met een presentatie geïnformeerd over de relevantie van ICT en de gemeentelijke informatievoorziening bij de opgaven waar Drimmelen en andere gemeenten voor staan.
De griffier zal in afstemming met het Presidium en de Chief Information Security Officer de mogelijkheid aanbieden voor het -laten- verzorgen van een training/cursus ICT c.q. informatievoorziening en informatiebeveiliging. Armoedebeleid Geen openstaande aanbevelingen. Decentralisaties sociaal domein Aanbeveling: evalueer de KPI’s in het beleid, werk deze eventueel verder uit en blijf prestaties/resultaten structureel monitoren. Status opvolging: Voor gemeenten geldt een verplichte set aan indicatoren om hun prestaties te meten. Het CJG gebruikt daarvan die indicatoren die voor haar relevant zijn. Denk daarbij aan het % jongeren met jeugdhulp of jeugdbescherming. Daarnaast hanteert het CJG interne normen voor onder meer de termijn waarbinnen een intakegesprek met een nieuwe cliënt plaats moet vinden of het maximaal aantal gezinnen dat een herhaalde hulpvraag stelt. Binnen afdeling MA wordt tweemaandelijks een 3D managementrapportage ingevuld op de onderwerpen WMO, participatiewet en jeugdhulp. Deze rapportage geeft een goed beeld van de ontwikkelingen zowel qua aantallen casussen als budgettair. Deze rapportage blijven we voorlopig hanteren. Naar het oordeel van het college is deze aanbeveling opgevolgd.
74
Toezicht en handhaving Aanbeveling: bezie of de BOA’s en Wabo-toezichthouders in dezelfde afdeling kunnen worden ondergebracht. Status opvolging: Het onderzoek van de Rekenkamer is aanleiding geweest om de mogelijkheid te onderzoeken om vergunningverlening en toezicht/handhaving te bundelen binnen de afdeling Grondgebied. We hebben dat onderzocht als onderdeel van de implementatie Omgevingswet. Besloten is om wél de vergunningverlening, maar niet toezicht/handhaving te bundelen. Het samenvoegen van functies is gericht op het wegnemen van organisatorische kwetsbaarheid en het vergroten van de (proces)kwaliteit. Bij vergunningverlening heeft het voordelen om de eenmansfuncties die binnen de afdeling Dienstverlening & Ondersteuning werken aan respectievelijk vergunningen op het gebied van APV/evenementen en Alcoholwet onderdeel te laten zijn van het team vergunningen van de afdeling Grondgebied. Die overgang heeft inmiddels plaats gevonden. Met betrekking tot de BOA’s is juist geconcludeerd dat samenwerking met de beleidsmedewerkers Integrale Veiligheid essentieel is, m.n. vanwege de nauwe verbondenheid met de politie. Bovendien speelt het aspect kwetsbaarheid hier veel minder een rol. Verder merken we dat de onderlinge samenwerking tussen de Wabo-toezichthouders en de BOA’s goed is.
Het geheel overziend kan geconcludeerd worden dat deze aanbeveling van de Rekenkamer is opgevolgd. Inkoop en aanbesteding Geen openstaande aanbevelingen. Opvolging aanbevelingen Accountant Inleiding De accountant voert jaarlijks een interim- en een jaarrekeningcontrole uit. En rapporteert haar bevindingen via een management letter respectievelijk accountantsverslag. In beide rapportages staan aanbevelingen. Hieronder staat het college stil bij de opvolging van die aanbevelingen. Formaliseren processen m.b.t. rechten applicaties Aanbevelingen Het proces rondom het toekennen, wijzigen en intrekken van applicaties is geformaliseerd middels het opstellen van een werkbeschrijving en de registratie van aanvragen. Er worden geen aanvragen buiten het ticketregistratiesysteem om geregistreerd en de goedkeuring van de manager wordt altijd vastgelegd. Structurele vastlegging van rechten waarbij aanvragen om rechten te herleiden zijn naar de aanvrager van de autorisatie. Status opvolging Autorisatie van rechten voor het financieel pakket (Civision Middelen) loopt inmiddels via een ticketregistratiesysteem. De toegang van de software voor het sociaal domein wordt door de vakafdeling geregeld. De procesinrichting van andere applicaties volgt. Inzicht in IT-processen
75
Aanbeveling Inzicht krijgen in de ‘achterdeur’ van IT-processen zoals back-up en recovery om te voorkomen dat daar alsnog ongeautoriseerde handelingen of mutaties plaats vinden. Status opvolging Breda heeft bij jaarrekeningcontroles onvoldoende documentatie aan de EDPauditor van de accountant aangeleverd. Hierdoor ontbreekt nog een betrouwbaar en volledig inzicht in de mate waarin Breda de IT-processen aan de ‘achterkant’ op orde heeft. Daarop zijn in september jl. afspraken door Drimmelen en de EDP-auditor met de accountant gemaakt over een wél complete aanlevering bij de jaarrekeningcontrole 2022. Breda zal daarnaast onderzoeken of zij in 2023 haar IT-systemen volgens ISAE 3402 kan laten certificeren. Opstellen van een strategisch IT-beleid Aanbeveling Het op- en vaststellen van een strategisch, meerjarig IT-beleid. Status opvolging Het strategisch beleid zal in 2023 aan de raad worden aangeboden. Dit is op 8 september jl. tijdens de Informatieronde aan de raad gemeld. Cybersecurity Aanbeveling Het voorkomen en beperken van de financiële risico’s, continuïteitsrisico’s en schade door het lekken van gevoelige gegevens als gevolg van cybercrime. Status opvolging Het ontbreekt op dit moment nog aan een continuïteits- of calamiteitenplan, zowel bij Drimmelen als bij Breda.
Het komen tot een dergelijk plan gaat deel uit maken van het informatiebeleidsplan dat in 2023 zal worden vastgesteld. Optimaliseren interne beheersing Aanbeveling Continu optimaliseren van interne beheersing met als referentie in control statement commissie Depla en meer inzet van IT-gerichte controles. Status opvolging In samenwerking met bureau Adlasz brengt Drimmelen haar interne beheersing naar het niveau dat vereist is voor de verschuiving van de rechtmatigheidsverantwoording van de accountant naar het college. Die nieuwe vorm van rechtmatigheidsverantwoording maakt deel uit van het wetsvoorstel Wet versterking decentrale rekenkamers en zal naar verwachting vanaf het verslag jaar 2023 gaan gelden. Frauderisicoanalyse Aanbeveling Het analyseren van omstandigheden waarin misbruik van publieke middelen door inwoners, ondernemers, organisaties en medewerkers van de gemeente plaats kan vinden. Met inbegrip van het identificeren van maatregelen om frauderisico’s te beperken.
76
Status opvolging Bureau Adlasz stelt nog dit jaar een nieuw interne controleplan op. Een aanpak om te komen tot een frauderisicoanalyse zal hiervan deel uit gaan maken. Contractenregister Aanbeveling Het aanleggen van een centraal contractenregister om zo integraal inzicht te krijgen in het totaal aan lopende inkoopcontracten. Status opvolging In februari van dit jaar heeft de gemeente beleid vastgesteld om inkoopcontracten te managen en is er structureel formatie vrijgemaakt voor het operationeel beheer van inkoopcontracten. Met inzet van Inkoopbureau WestBrabant wordt het vastgestelde beleid geïmplementeerd, waarbij gestart is met onderbrengen van de contracten van de afdeling Middelen in het nieuwe centrale register. Verankeren van BBV-notities in de Financiële Verordening en het normenkader Aanbeveling Het inbedden van de aanbevelingen in de notities van de Commissie BBV in de Financiële Verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet en het normenkader dat jaarlijks door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Status opvolging De VNG publiceert naar haar eigen verwachting in december van dit jaar een nieuw model voor een Financiële Verordening. Drimmelen zal op basis van dat model haar eigen verordening afleiden en door de raad vast laten te stellen. Met oog voor de aanbevelingen van de Commissie BBV.
Bureau Adlasz zal die aanbevelingen eveneens betrekken bij het actualiseren van het normenkader. Risico’s grondexploitatie Aanbeveling Het vergroten van het inzicht op risico’s bij grondexploitaties voor woningbouw zodat maatregelen getroffen kunnen worden om die risico’s te verkleinen. Status opvolging De gemeente heeft een beperkt aantal actieve grondposities en heeft een voorziening om een eventueel verlieslatende grondexploitatie op te vangen. Voor faciliterende grondexploitaties wordt het risico op eventuele verliezen in de risicoparagraaf opgenomen. Als het daadwerkelijk tot een verlies komt, wordt dit verlies ten laste van de exploitatie genomen.
77
Bijlagen
78
1. Begrotingswijziging 1. Begrotingswijziging In onderstaand overzicht zijn de positieve bedragen per saldo lagere uitgaven dan begroot (dus voordelen) en zijn de negatieve bedragen per saldo hogere uitgaven (dus nadelen). De tabel is een recapitulatie van de afwijkingen zoals vermeld in de programma’s. Tabel Bijl.1 Programma's
Saldo lasten en baten 2022
2023
2024
2025
2026
1. Burger en bestuur
98.513 V
148.891- N
88.891- N
88.891- N
88.891- N
2. Openbare ruimte
127.235 V
335.946- N
107.296- N
107.296- N
107.296- N
3. Ruimte, wonen en economie
41.989 V
330.724- N
204.938- N
153.938- N
193.938- N
4. Sociaal Domein
44.575 V
80.652- N
93.140- N
50.721- N
49.721- N
392.119- N
152.457- N
59.657- N
30.857- N
31.057- N
1.167.678 V
68.209 V
68.209 V
68.209 V
68.209 V
O. Overhead Algemene dekkingsmiddelen / bedrijfsvoering Reserves
-
Totaal generaal programma's - Saldo
V
1.087.871
N
980.461-
N
485.714-
N
363.495-
N 402.695-
79
2. Bijgestelde exploitatieopzetten grondbedrijf 2. Bijgestelde exploitatieopzetten grondbedrijf De financiële afwijkingen van de bijgestelde exploitatieopzetten zijn toegelicht in programma 3. Ruimte, wonen en economie.
80
Exploitatieopzet: Degaterrein Lage Zwaluwe bijgewerkt september 2022 Bedragen zijn exclusief BTW Raad 11 mei 2017 UITGAVEN
Geactualisee rd Berap II 2020
Totaal
Totaal
exploitatie raming (uitg.)
Geactualisee rd juli 2021 Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Totaal
Geactualisee rd sept 2022 Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Voorbereidingsen verwervingskoste n bodemonderzoek verwervingen
5.089,00
5.089,00
5.089,00
5.089,00
archeologie
426,83
426,83
426,83
426,83
begeleiden verkoopprocedure
250,00
426,83
750,00
750,00
822,00
762,14
1.804,28
1.993,50
1.993,50
5.119,90
4.709,98
rentekosten boekwaarde miv 11-2021 (1% rente) taxatiekosten overige verkoopkosten Subtotaal
-
6.489,75
5.765,83
13.254,41
14.141,37
14.773,59
Uitgiftekosten BTW 21% : bedrijfskavel 1
39.690,00
39.690,00
BTW 21% : bedrijfskavel 2 BTW 21% : bedrijfskavel 3
68.707,80
68.707,80
39.690,00
39.690,00
22.050,00
22.050,00
46.525,50
46.525,50
Subtotaal 108.397,8 0
108.397,8 0
108.265,5 0
108.265,5 0
Advies- en beheerskosten Adviezen van derden: bestemmingsplan
12.350,00
10.850,00
10.850,00
10.850,00
Adviezen van derden: diverse toetsen en onderzoeken
4.300,00
9.035,00
9.035,00
9.035,00
Adviezen van derden: fiscale toets
1.295,00
1.295,00
1.295,00
1.295,00
Adviezen van derden: juridische toets
5.877,10
5.877,10
6.075,10
6.075,10
afd Grondgebied
24.488,54
38.044,87
38.270,35
45.643,60
afd Openbare Werken
15.590,00
32.414,98
35.510,72
36.200,40
afd Middelen
311,80
-
-
68,96
beheers- en administratiekosten (uren)
81
Subtotaal
64.212,44
97.516,95 101.036,1 7
Bouwrijp en woonrijp maken openbare ruimte Extra kosten ivm flora / fauna wetgeving
260.000,00 260.000,0 0
255.000,00 260.000,0 0
15.000,00
6.885,00
11.750,00
11.750,00
6.885,00
109.168,0 6 255.000,00
255.000,0 0 6.885,00
6.885,00
255.000,0 0 6.885,00
6.885,00
Afdracht reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen bedrijfskavel 1 : incl een bedrijfswoning bedrijfskavel 2 : incl een bedrijfswoning
11.750,00
8.750,00
8.750,00
12.912,50
12.912,50
bedrijfskavel 3 : incl een bedrijfswoning
21.685,00
Subtotaal
33.435,00
33.435,00
33.412,50
33.412,50
Totale uitgaven
€ 486.811,0 7
€ 519.489,1 6
€ 518.740,5 4
€ 527.504,6 5
OPBRENGSTEN
Totaal exploitatie raming (ink.)
21.685,00
11.750,00
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (ink.)
raming (ink.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (ink.)
raming (ink.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (ink.)
raming (ink.)
Opbrengsten verkoop bedrijfskavel 1
189.000,00-
189.000,00-
189.000,00-
39.690,00-
39.690,00-
39.690,00-
90,00-
90,00-
90,00-
Verkoop bedrijfskavel 2
105.000,00-
105.000,00-
BTW 21% verkoop bedrijfskavel 2
22.050,00-
22.050,00-
327.180,00-
221.550,00-
221.550,00-
68.707,80-
46.525,50-
46.525,50-
BTW 21% verkoop bedrijfskavel 1
189.000,00 39.690,00-
Bijdrage verkoopkosten bedrijfskavel 1
Verkoop bedrijfskavel 3 BTW 21% verkoop bedrijfskavel 3
327.180,00 68.707,00-
Subtotaal
Totaal opbrengsten
Subtotaal Project
624.577,0 0-
624.667,8 0-
623.905,5 0-
623.905,5 0-
624.577,0 0-
624.667,8 0-
623.905,5 0-
623.905,5 0-
€137.765,9 3
-
€105.178,6 4
-
€105.164,9 6
-
€96.400,85
82
Reserveboekinge n
Totaal exploitatie raming (uitg.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Totaal
Totaal
exploitatie exploitatie raming (uitg.)
raming (uitg.)
Winstnemingen tgv AR GB
137.765,93
105.178,64
105.164,96
96.400,85
Totaal saldo woningbouwproj ect
137.765,9 3
0,00 105.178,6 4
0,00 105.164,9 6
0,00 96.400,85
83
Exploitatieopzet: E-veld Terheijden bijgewerkt september 2022 Bedragen zijn exclusief BTW Raad 17 dec 2020 UITGAVEN
Geactualiseerd NJN 2021
Geactualiseerd NJN2022BEGR2023
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Voorbereidings- en verwervingskosten Verwervingskosten (boekwaarde)
5.411,00
overige kosten Subtotaal
5.411,00
5.411,00
5.411,00
5.411,00
5.411,00
Exploitatiekosten Planontwikkeling (20% van BRM/WRM/Overige)
202.976,00
371.258,81
449.025,00
VTU (15% van BRM/WRM/Overige)
152.232,00
139.806,00
66.088,17
Onvoorzien (10% van BRM/WRM/Overige)
101.488,00
101.488,00
83.674,70
Externe advies (verkoop bouwkavels)
60.000,00
32.801,00
50.000,00
4.045,00-
14.342,00-
Rente over boekwaarde Subtotaal Bouwrijp en woonrijp maken openbare ruimte
54.926,63-
512.651,00
631.011,81
593.861,24
1.095.225,00
1.095.610,64 1.095.610,64
1.107.918,81 1.107.918,81
Afdracht reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen Huurwoningen
25.000,00
62.500,00
62.500,00
Koopwoningen/ koopappartementen
80.000,00
80.000,00
80.000,00
Tiny houses
12.500,00
12.500,00
12.500,00
Subtotaal
117.500,00
155.000,00
155.000,00
€ 1.730.787,00
€ 1.887.033,45
€ 1.862.191,05
Totale uitgaven
OPBRENGSTEN
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
Opbrengsten Grondopbrengsten huurwoningen
569.370,00-
Grondopbrengsten koopwoningen/koopapprtementen
1.487.808,00-
Grondopbrengsten tinyhouses
372.000,00-
Overige grondopbrengsten
866.190,00-
866.190,00-
1.693.740,00-
1.693.740,00-
414.850,00-
621.940,00-
26.060,00-
21.479,44-
Subtotaal 2.429.178,00-
3.000.840,00-
3.203.349,44-
2.429.178,00-
3.000.840,00-
3.203.349,44-
Totaal opbrengsten
Subtotaal Project
€ -698.391,00
-
€1.113.806,55
-
€1.341.158,39
84
Reserveboekingen
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Winstnemingen tgv AR GB
698.391,00
1.113.806,55
1.341.158,39
Totaal saldo woningbouwproject
698.391,00
0,00 1.113.806,55
0,00 1.341.158,39
85
Exploitatieopz et: Kavels Antwerpsestr aat / Geraniumstra at Made bijgewerkt augustus 2022 Bedragen zijn exclusief BTW Raad 11 april 2019 UITGAVEN
Geactualis eerd NJN 2019
Totaal
Totaal
Geactualis eerd NJN 2020 Totaal
Totaal
Geactualis eerd NJN 2021 Totaal
Totaal
Geactualis eerd NJN 2022 Totaal
Totaal
Totaal
exploita tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
bodemonderzo ek verwervingen
2.708,00
2.708,00
2.708,00
2.708,00
2.708,00
archeologie
2.805,75
2.805,75
2.805,75
2.805,75
2.805,75
begeleiden verkoopproced ure
9.100,00
8.500,00
8.500,00
8.215,74
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Voorbereiding s- en verwervingsk osten
13.471,21
rentekosten boekwaarde per 1-1-2021 (1% rente) overige verkoopkosten
-
1.300,00
417,54
205,54
406,00
1.300,00
4.991,00
4.991,00
Subtotaal 14.613, 75
15.313, 75
15.731, 29
18.926, 03
24.381, 96
Uitgiftekosten BTW 21% : bedrijfskavel 1 BTW 21% : bedrijfskavel 2
21.208,2 21.208,26 6
21.208,26
34.710,74
34.710,74
45.800,8 45.800,83 3
45.800,83
57.272,73
57.272,73
Subtotaal 67.009, 09
67.009, 09
67.009, 09
91.983, 47
91.983, 47
Advies- en beheerskoste n Adviezen van derden: bestemmingspl an Adviezen van derden: diverse toetsen en onderzoeken Adviezen van derden: opstellen overeenkomste n
6.233,99
6.233,99
5.983,12
5.983,12
5.983,12
10.700,0 10.700,00 0
10.700,00
10.700,00
10.700,00
1.807,40
2.714,90
3.259,40
2.081,40
1.807,40
86
beheers- en administratieko sten (uren) afd Grondgebied
9.847,29 14.288,41
20.376,13
20.635,84
23.781,98
afd Openbare Werken
1.325,60
1.325,60
1.325,60
1.325,60
-
afd Middelen
165,70
-
-
-
-
Subtotaal 30.079, 98 Bouwrijp en woonrijp maken openbare ruimte Geraniumstr
34.355, 40 4.591,00
4.591,0 0
41.099, 75 4.591,00
4.591,0 0
41.903, 96 4.591,00
4.591,0 0
42.546, 50 6.663,60
4.591,0 0
6.663,6 0
Afdracht reserve Ruimtelijke Ontwikkeling en Antwerpsestraa t Made
5.000,00
5.000,00
5.000,00
5.000,00
5.000,00
Geraniumstraat Made
5.000,00
5.000,00
5.000,00
5.000,00
5.000,00
Subtotaal 10.000, 00
10.000, 00
10.000, 00
10.000, 00
10.000, 00
Totale uitgaven
€ 126.293 ,82
€ 131.269 ,24
€ 138.431 ,13
€ 167.404 ,46
€ 175.575 ,53
OPBRENGSTE N
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploita tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
raming (ink.)
Opbrengsten verkoop Antwerpsestraa t Made
100.991, 100.991,7 744-
100.991,7 4-
165.289,2 6-
165.289,2 6-
21.208,2 21.208,26 6-
21.208,26 -
34.710,74 -
34.710,74 -
9.400,00
9.400,00
9.400,00
-
500,00-
Verkoop Geraniumstraat Made
218.099, 218.099,1 177-
218.099,1 7-
272.727,2 7-
272.727,2 7-
BTW 21% verkoop bedrijfskavel 2
45.800,8 45.800,83 3-
45.800,83 -
57.272,73 -
57.272,73 -
8.120,00
8.120,00
-
500,00-
BTW 21% verkoop Antwerpsestraa t reservering tekort
Reservering tekort
8.120,00
Subtotaal 368.580 ,00-
368.580 ,00-
368.580 ,00-
530.000 ,00-
531.000 ,00-
87
Totaal opbrengsten
368.580 ,00-
Subtotaal Project
€242.286 ,18
Reserveboeki ngen
Totaal
368.580 ,00-
Totaal
368.580 ,00-
€237.310 ,76 Totaal
-
Totaal
530.000 ,00-
€230.148 ,87 Totaal
-
Totaal
531.000 ,00-
€362.595 ,54 Totaal
-
Totaal
€355.424 ,47 Totaal
exploita tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
exploitat exploita ie tie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Winstnemingen tgv AR GB
242.286, 18
237.310, 76
230.148, 87
362.595, 54
355.424, 47
Totaal saldo woningbouwp roject
242.286 ,18
0,00 237.310 ,76
0,00 230.148 ,87
0,00 362.595 ,54
0,00 355.424 ,47
88
Exploitatieopzet: Centumplan Made bijgewerkt september 2022 Bedragen zijn exclusief BTW Raad 28 jan 2021 UITGAVEN
Geactualiseerd NJN 2021
Geactualiseerd NJN 2022
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Voorbereidings- en verwervingskosten Verwervingskosten (boekwaarde)
-
overige kosten
-
Subtotaal
-
-
-
-
-
Exploitatiekosten Planontwikkeling (20% van BRM/WRM/Overige)
295.573,00
375.555,49
358.137,35
VTU (15% van BRM/WRM/Overige)
221.680,00
212.021,00
213.861,79
Onvoorzien (10% van BRM/WRM/Overige)
112.072,00
136.579,00
135.036,85
-
16.504,00
Rente over boekwaarde Subtotaal Bouwrijp en woonrijp maken openbare ruimte
16.566,81
629.325,00
740.659,49
723.602,80
1.507.756,00
1.500.875,00 1.500.875,00
1.537.624,96 1.537.624,96
Afdracht reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen Huurwoningen
12.500,00
-
-
Sociale koop
7.500,00
-
-
Middeldure koop
15.000,00
-
-
Dure koop
165.000,00
-
Subtotaal
200.000,00
-
-
€ 2.337.081,00
€ 2.241.534,49
€ 2.261.227,76
Totale uitgaven
OPBRENGSTEN
-
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (ink.)
raming (ink.) raming (ink.)
raming (ink.) raming (ink.)
Opbrengsten grondverkopen Grondopbrengsten huurwoningen Grondopbrengsten vrije sector Grondopbrengsten kapel Grondopbrengsten parkeren
292.938,00-
292.938,00-
240.000,00-
2.308.500,00-
2.986.393,00-
2.308.500,0050.000,00-
50.000,00-
60.000,00-
1.306.116,00
1.306.116,00
1.786.393,00
Subtotaal 1.345.322,00-
1.345.322,00-
1.500.000,00-
Bijdrage anterieure overeenkomst Bijdrage plankosten ontwikkelaar west
34.216,00-
34.216,00-
75.000,00-
Bijdrage plankosten ontwikkelaar oost
36.000,00-
36.000,00-
39.804,90-
89
Overige bijdrage plankosten
120.323,00-
Subtotaal
190.539,00-
120.323,00-
48.469,00190.539,00-
163.273,90-
Bijdrage reserve Ruimtelijke Ontwikkelingen Bijdrage reserve RO ontwikkelaar West
60.000,00-
60.000,00-
42.500,00-
Bijdrage reserve RO ontwikkelaar Zuid oost
7.500,00-
6.250,00-
8.750,00-
Bijdrage reserve ruimtelijke ontwikkelingen verkopen
200.000,00-
-
-
Bijdrage uit reserve Ruimtelijk Onrtwikkeling
100.000,00-
100.000,00-
100.000,00-
Subtotaal
367.500,00-
166.250,00-
151.250,00-
1.903.361,00-
1.702.111,00-
1.814.523,90-
€ 433.720,00
- € 539.423,49
- € 446.703,86
Totaal opbrengsten
Subtotaal Project Reserveboekingen
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
Totaal
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
exploitatie
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
raming (uitg.)
Verliesneming t.l.v. voorziening GB (verwerkt voorg jaren)
-486.016,00
-486.016,00
-539.423,49
Winstneming/verliesneming t.g.v./t.l.v. AR GB lopende jaar
52.296,00
-53.407,49
92.719,63
Totaal saldo woningbouwproject
-433.720,00
0,00
-539.423,49
0,00
-446.703,86
90
3. Incidentele baten en lasten 3. Incidentele baten en lasten Begroting 2022 inclusief Voorjaarsnota Programma (bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
2026
Programma 1. Burger en bestuur
-25
-
-
-
-
Programma 2. Openbare ruimte
17
-
-
-
-
Programma 3. Ruimte, wonen en economie
197
-
-
-
-
Programma 4. Sociaal domein
-24
-
-
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
-
Overhead / Bedrijfsvoering
247
-
-
-
-
Totaal per saldo
412
-
-
-
-
Begroting 2022 inclusief Najaarsnota Programma (bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
2026
Programma 1. Burger en bestuur
-25
-
-
-
-
Programma 2. Openbare ruimte
17
-
-
-
-
Programma 3. Ruimte, wonen en economie
155
-
-
-
-
Programma 4. Sociaal domein
-264
-
-
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
Overhead / Bedrijfsvoering
247
-
-
-
-
Totaal per saldo
130
-
-
-
-
Mutaties Najaarsnota 2022 Programma (bedragen x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
2026
Programma 1. Burger en bestuur
-
-
-
-
-
Programma 2. Openbare ruimte
-
-
-
-
-
Programma 3. Ruimte, wonen en economie
42
-
-
-
-
Programma 4. Sociaal domein
240
-
-
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
-
Overhead / Bedrijfsvoering
-
-
-
-
-
282
-
-
-
-
Totaal per saldo
Toelichting Programma 3. Ruimte, wonen en economie 3.1 Actief grondbeleid / 3.2 Faciliterend grondbeleid: raadsbesluit, overeenkomst Conform "notitie structurele en incidentele baten en lasten" van de Commissie BBV (gepubliceerd op 30.08.2018) worden alle lasten, baten en reservemutaties met bettrekking tot grondexploitaties gezien als incidenteel. 3.2 Reserve Toerisme en recreatie Conform "notitie structurele en incidentele baten en lasten" van de Commissie BBV (gepubliceerd op 30.08.2018) worden reservemutaties gezien als incidenteel.
91
4. Voortgang budgetoverheveling 2021 4. Voortgang budgetoverheveling 2021
92
Budgetoverheve ling Omschrijving
a.
b.
c.
d.
Ramin Mutat Mutat Ramin Uitgav g ie VJN ie g na en NJN NJN
Kabels en leidingen: 48.000 Nieuwstraat (Made)
-
Wegen: klein onderhoud elementenverhardi ng
-
Verkeersmaatregel Kerkdijk Helkant
22.672 48.000
100.00 0 30.000 -
Totaal Programma 2 e.
f.
g.
h.
i.
j. k.
11.000
Totaal Programma 3
61.000
Totaal Programma 4 l.
m.
n. o. p.
q.
2.233
-
Q4 2022 47.767
11.000
2.233 61.000
Q4 2022 11.000
58.767
58.767
85.715
85.715
-
-
-
9.968
7.532
7.532 Q2 2022
585
9.415
9.415 Q3 2022
12.712
-
- Q1 2022
85.715
85.715 -
16.921
Q4 2022
17.500
10.000
10.000
12.712
12.712 -
23.265
25.000
102.66 2
102.66 2
10.488
10.488
71.000
71.000
72.557
72.557
19.763
19.763
14.512
Q4 2022
29.000 100.00 0
100.00 0
Bestandsoptimalisa tie basisregistraties 75.000
75.000
Doorontwikkeling team Financiën
35.000
35.000
33.800
6.127- 27.673
25.000
25.000
Q4 2022
2.443
Q4 2023
15.238
BTW ondersteuning
Q4 2022
27.673
0-
0- Q1 2022
20.890
4.110
4.110 Q4 2022
293.80 0
Totaal
287.67 3
109.75 177.91 6 7
707.6 48
n.v.t.
16.92 1-
Communicatie omgevingswet en 25.000 energietransitie (*)
Totaal Overhead / bedrijfsvoering
-
-
125.92 7
Externe ondersteuning Iadviseur
- Q2 2022
13.600 -
47.767
11.000
142.84 8
Organisatieontwikk eling (*)
-
154.67 55.328 2
50.000
Visie onderwijshuisvestin 17.500 g Terheijden (*)
Preventie schuldhulpverlenin g
-
Q3 2022 13.600 -
68.928 210.00 0
Samenwerking De Biesbosch
Verduurzaming onderwijs (*)
43.600
210.00 0 -
Bestrijding eenzaamheid
- Q2 2022
32.000
Nota economie: uitvoeringsprogram 50.000 ma
Ondertussengroep Wet Inburgering (*)
-
30.000 32.000
32.000
0 Q3 2022
100.00 0 -
30.000
25.328 25.328 -
100.00 0
Biodiversiteit
Resta Verplichti Resta Beoogd nt ng nt e realisat ie
177.91 7 68.928
684.6 289.92 00 5
394.6 75
325.7 47
93
Toelichting voortgang budgetoverheveling a. Kabels en leidingen: Nieuwstraat (Made) We voerden werkzaamheden uit in de Nieuwstraat. We passen een tweetrapsonderhoud toe. Eerst vulden we de gaten(klinkers) met asfalt. Binnenkort halen we ook asfalt rondom de gaten ook weg waardoor en minder scheurvorming optreedt. b. Wegen: klein onderhoud elementenverharding De werkzaamheden die we van 2021 doorschoven naar 2022 voerden we in de eerste helft van 2022 uit. c. Verkeersmaatregel Kerkdijk Helkant Dit proces loopt door verschillende meningen onder de bewoners langzaam. Wij streven naar een zo groot mogelijk draagvlak, maar dit vergt tijd door afstemming met de verschillende partijen. Inmiddels is er consensus over de kruising Kerkdijk – Burg. Godwaldtstraat. We voerden deze werkzaamheden uit. In oktober ronden we de laatste werkzaamheden aan de kruising Kleijnstraat Kerkdijk af . d. Biodiversiteit Bij de entree van de Terheijden (Zeggelaan) hebben we in het voorjaar de biodiversiteit verhoogd. Om wateroverlast te voorkomen, hebben we daarbij ook een wadi ingericht. e. Nota economie: uitvoeringsprogramma Besloten is om de mogelijkheid te onderzoeken van een ondernemersfonds. Het bedrijvennetwerk Drimmelen (BND) en de gemeente werken daarbij nauw met elkaar samen. De voorbereidingen worden dit jaar opgestart. De kosten worden gemaakt in 2023. f.
Samenwerking De Biesbosch Door de samenwerkende partners (gemeente Altena, Dordrecht, Drimmelen en Staatsbosbeheer) wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit najaar worden de prioriteiten gesteld. De uitvoering zal voor het overgrote deel plaatsvinden in 2023. g. Ondertussengroep Wet Inburgering Het budget van € 85.000 dat is overgeheveld van 2021 naar 2022 is/wordt op de volgende wijze besteed: - Pilot Surplus (€ 55.000) : Surplus biedt gedurende één jaar extra ondersteuning en begeleiding aan (o.a.) ondertussengroep. Dit bedrag wordt in vier termijnen betaald, waarvan tot op heden twee termijnen reeds zijn voldaan. In het komende kwartaal zullen de resterende twee termijnen van € 13.750 per termijn worden voldaan. - Verwachte toestroom statushouders (€ 30.000). Gelet op de huidige opvangcrisis zal de gemeente versneld statushouders moeten gaan opvangen. De verwachting is dat er bovenop de reguliere taakstelling en plaatsing extra personen in onze gemeente worden gehuisvest. Om deze groep de benodigde begeleiding en ondersteuning te kunnen bieden is extra budget nodig. Dit bedrag kan daarvoor worden aangewend. h. Bestrijding eenzaamheid In het voorjaar van 2021 zijn door de rijksoverheid i.v.m. Covid-19 gelden ter beschikking gesteld voor de bestrijding van eenzaamheid onder ouderen en 94
kwetsbare groepen. Met deze gelden is de pilot Huiskamers verlengd t/m 2022. De bedoeling was ook om de overige middelen voor bestrijden van eenzaamheid in 2022 in te zetten via de werkgroep eenzaamheid en een onderzoek te doen onder ouderen (huisbezoek). Helaas ontbrak hiervoor de ambtelijke capaciteit en ook hadden onze samenwerkingspartners onvoldoende capaciteit voor een dergelijk project. De middelen vallen hierdoor vrij. i. Visie onderwijshuisvesting Terheijden De eerste versie van de Visie Huisvesting Onderwijs Terheijden is opgesteld en reeds besproken met alle partners. Op een aantal punten wordt de Visie nog aangepast, waarna hij in het najaar opnieuw met het onderwijsveld en kinderopvang wordt besproken, temeer omdat er twee nieuwe schooldirecteuren zijn gestart na de vakantie en er ook een nieuwe SKOD (Stichting Katholiek Onderwijs Drimmelen) -bestuurder is begonnen. Naar verwachting wordt de Visie in het eerste kwartaal 2023 aan het college worden voorgelegd. Het budget kan eind 2022 gesloten worden. Financieel blijven we binnen het begrote bedrag. j. Verduurzaming onderwijs Er is in het eerste kwartaal van 2022 tijdens een LEA (Lokaal educatieve Agenda, een overleg met schoolbesturen en kinderopvang) een afspraak gemaakt met de Stichting Schooldakrevolutie.
Deze stichting heeft de mogelijkheden in kaart gebracht en stelt voor zes scholen in oktober 2022 een besluitvormingsdocument op met daarin de mogelijkheden, planning en investeringslasten per school voor zonnepanelen. De andere scholen hebben of al panelen, of zijn niet geschikt of komen niet in aanmerking omdat er nieuwbouwplannen zijn. De begeleidingskosten door Schooldakrevolutie betalen we uit het budget verduurzaming (€ 10.000) dat via het IHP (Integraal Huisvestingsplan) beschikbaar is gesteld. Tevens zal de financieringswijze van de panelen nog met de besturen besproken worden. k. Preventie schuldhulpverlening Twee jaar geleden heeft het college besloten om de verplichte preventie van schuldhulpverlening voor de periode van twee jaar onder te brengen bij Surplus. Aan Surplus is een beschikking gestuurd dat ze voor de periode van twee jaar (2021 en 2022) de opdracht krijgen om uitvoering te geven aan de preventieopdracht. De kosten hiervan bedragen € 12.712 per jaar en worden ten laste gebracht van de extra incidentele middelen schuldhulpverlening 2020- 2021. De betreffende middelen zijn reeds betaald aan Surplus en de opdracht loopt conform planning. l. Communicatie omgevingswet en energietransitie Het bedrag is voor het grootste deel bestemd voor personele inzet voor communicatie-activiteiten Omgevingswet (Q3 en 4) en Energietransitie (Q1 t/m4) en andere projecten. m.
Organisatieontwikkeling Het onderwerp organisatieontwikkeling kent verschillende aspecten. Een belangrijk onderdeel is uitvoering van het ambitieplan dienstverlening. Hierbij zijn dit jaar vier prioriteiten gesteld, zoals ook eerder in de tekst aangegeven. Een belangrijk aspect hiervan is dat voor de gehele organisatie opleidingen zijn gestart voor het verbeteren van de digitale vaardigheden. Deze opleidingen lopen nog steeds en krijgen waar nodig in 2023 een vervolg. Naast de opleidingen voor digitale vaardigheden, is de opleiding voor projectmatig werken gestart, een groot aantal medewerkers en bestuurders gaat hieraan deelnemen en dit zal ook doorlopen in 2023. Een must gelet op de projecten die lopen (o.a. 95
voor woningbouw en ict-projecten). Bij het optimaliseren van de processen heeft de focus vooral gelegen op de Omgevingswet, dit in samenwerking met partners, die we daarbij nodig hebben. In 2023 zal de nadruk gaan liggen op processen m.b.t. informatievoorziening. Strategische Personeelsplanning en een nieuw functieboek wordt in 2023 opgepakt, zoals ook in de begroting vermeld. Dit zal worden gevolgd door een organisatiebreed opleidingsplan. n. Bestandsoptimalisatie basisregistraties In de periode 2020 t/m 2022 wordt gewerkt aan de optimalisatie van de basisregistraties waarvoor Drimmelen direct verantwoordelijk is (bronhouder). Het betreft hier m.n.de basisregistraties BAG, WOZ, BGT, BRO. Vanaf eind 2022 wordt m.n. ingezet op uitvoering en implementatie project optimalisatie BGT. o. Doorontwikkeling team Financiën Via de Voorjaarsnota 2021 is een bedrag beschikbaar gesteld van € 40.000 voor de noodzakelijke doorontwikkeling van team Financiën. Vanwege corona, overige uitval medewerkers vanwege ziekte en prioritering bij P&C producten is in 2021 nog beperkt uitvoering hieraan gegeven. De doorontwikkeling zal vooral in 2022 haar beslag krijgen, inclusief afronding. p. Externe ondersteuning I-adviseur Via de Voorjaarsnota 2021 is € 65.000 beschikbaar gesteld voor inzet extern adviseur op de aanwezige werkvoorraad.
De uitvoering vond plaats vanaf Q42021 plaats en is Q1-2022 afgerond. Het restant wordt bij de najaarsnota afgeraamd. q. BTW ondersteuning Via de Najaarsnota 2021 is € 25.000 beschikbaar gesteld voor ondersteuning diverse werkzaamheden BTW, belastingen en vennootschapsbelasting (vpb). De werkzaamheden zijn gestart in 2021. Het overgrote deel van de werkzaamheden/ondersteuning heeft plaatsgevonden in Q1 en Q2-2022. In Q42022 vinden de laatste werkzaamheden uit dit budget plaats.
96
5. Reserves en voorzieningen 5. Reserves en voorzieningen
97
98
Voortgang stand van de reserves (Najaarsnota 2022)
Stand per
Primaire
Primaire
31-122021
Begr. 2022
Begr. 2022
Rekening 2021
Budget-
Mutaties
Mutaties
Mutaties
Mutaties
Stand reserve
Toel.
Inzet reserves
Stand reserve
overheveling VJN 2022
VJN 2022
NJN 2022
NJN 2022
t/m mutaties
op
Kadernota
na inzet tbv
stortingen onttrekkingen (onttrekking stortingen onttrekkingen stortingen onttrekkingen NJN 2022 )
Prg.
2023
Kadernota 2022
A. Beklemde reserves (bestedingsverplichting) Kapitaallasten (beklemd) Landschappelijke Inpassing
27.393.829
831.000
-1.482.553
184.271
35.425
Ruimtelijke ontwikkelingen
1.186.251
Reserve groenaanleg
256.565
-4.607
119.497
-49.826
424.163
-44.436
-6.250
-276.645
Totaal
-1.803.634
42.713 20.080
-
178.021
15.473
162.210
26.991.612
3
26.991.612
35.425
3
35.425
1.602.440
3
1.602.440
0
2
0
-49.826
28.872.070 1.255.163
28.629.476