CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

09 02 Bijlage Najaarsnota 2022.pdf

Raad 17 november 2022, gemeente drimmelenBij agendapunt: Najaarsnota 202227.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Najaarsnota 2022

2

Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ....................................................................................3 INLEIDING ..............................................................................................5 Voorwoord .............................................................................................6 Voorwoord...........................................................................................6 Samenvatting .........................................................................................7 Algemeen ............................................................................................7 PROGRAMMA'S ......................................................................................11 1.

Burger en bestuur..............................................................................12 Inleiding ............................................................................................12 1.1 Dienstverlening .............................................................................12 1.2 Burger en politiek..........................................................................13 1.3 Dorpsgericht werken......................................................................14 1.4 Openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing ...................................14 1.5 Bestuursondersteuning ..................................................................16 Financiële afwijkingen .........................................................................16 2.

Openbare ruimte ...............................................................................18 Inleiding ............................................................................................18 2.1 Integraal en burgergericht werken ...................................................18 2.2 Wegen en verkeer .........................................................................19 2.3 Groen en speelvoorzieningen ..........................................................25 2.4 Water ..........................................................................................26 Financiële afwijkingen .........................................................................29 3.

Ruimte, wonen en economie ...............................................................31 Inleiding ............................................................................................31 3.1 Versterken vrijetijdseconomie .........................................................31 3.2 Versterken economische structuur ...................................................35 3.3 Wonen .........................................................................................36 3.4 Duurzaamheid ..............................................................................36 3.5 Leefomgeving ...............................................................................40 Financiële afwijkingen .........................................................................42 4. Sociaal domein ..................................................................................47 Inleiding ............................................................................................47 4.1 Opgroeien en opvoeden .................................................................47 3

4.2 Zorg voor kwetsbare burgers ..........................................................51 4.3 Participatie door werk en maatschappelijke inzet ...............................54 4.4 Sport en bewegen .........................................................................54 4.5 Sociaal culturele accommodaties .....................................................55 Financiële afwijkingen .........................................................................55 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................62 Financiële afwijkingen .........................................................................62 Overhead .............................................................................................65 Financiële afwijkingen .........................................................................65 PARAGRAFEN ........................................................................................68 A.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................69 Inleiding ............................................................................................69 Inventarisatie van de risico’s ................................................................69 Weerstandscapaciteit ..........................................................................70 Financiële kengetallen .........................................................................71 E. Bedrijfsvoering ..................................................................................74 Opvolging aanbevelingen Rekenkamer...................................................74 Opvolging aanbevelingen Accountant ....................................................75 BIJLAGEN ..............................................................................................78 1. Begrotingswijziging ............................................................................79 1. Begrotingswijziging .........................................................................79 2. Bijgestelde exploitatieopzetten grondbedrijf ..........................................80 2. Bijgestelde exploitatieopzetten grondbedrijf........................................80 3. Incidentele baten en lasten .................................................................91 3.

Incidentele baten en lasten ..............................................................91 4. Voortgang budgetoverheveling 2021 ....................................................92 4. Voortgang budgetoverheveling 2021 .................................................92 5. Reserves en voorzieningen ..................................................................97 5. Reserves en voorzieningen ...............................................................97 6. Overzicht lopende kredieten ..............................................................103 6. Overzicht lopende kredieten ...........................................................103 7. Schuld- en reservepositie ..................................................................115 7. Schuld- en reservepositie ...............................................................115

4

Inleiding

5

Voorwoord Voorwoord Strekking Najaarsnota Met haar Najaarsnota legt het college verantwoording aan de raad af over de uitvoering van het beleid over de periode januari – augustus 2022. Het college doet verslag van situaties waarin er sterk van de begroting wordt afgeweken en verwacht dat herstel van de situatie binnen de looptijd of het financieel kader van de begroting niet mogelijk zal zijn (afwijkingscategorie rood). Daarnaast informeert het college de raad over situaties waarin er beperkt van de begroting wordt afgeweken. Alle inspanningen zijn gericht op het herstellen van de situatie binnen de looptijd of het financieel kader van de begroting (afwijkingscategorie oranje). Tot slot licht het college situaties toe waarin weliswaar niet van de begroting wordt afgeweken maar waarvan het college het toch relevant vindt om de raad daarover te informeren. Tijdsbeeld Deze Najaarsnota komt in een bijzondere tijd tot stand. Het leven voor veel van onze inwoners, ondernemers en organisaties is duurder en onzekerder geworden. Het kabinet Rutte IV heeft maatregelen getroffen om de meeste kwetsbare groepen bestaanszekerheid te kunnen bieden. Het energieplafond en een nieuw pakket voor koopkrachtbehoud zijn recente voorbeelden. Gemeenten zagen de kabinetsmaatregelen terug in de circulaires van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Zo ontvingen gemeenten in de septembercirculaire budget om nieuwe energietoeslagen aan hun inwoners uit te keren. Jaarprognose De Najaarsnota heeft een positief effect op het verwachte jaarresultaat van 2022. Dat geldt niet voor toekomstige jaren. Desondanks is tot en met 2026 steeds sprake van overschotten op het exploitatie- en structureel resultaat. Dit is voor de jaren 2022 – 2025 te danken aan de bevriezing door het ministerie van BZK van het volumedeel van de Algemene Uitkering. Harry Bakker Wethouder Financiën

6

Samenvatting Algemeen In deze samenvatting worden de situaties genoemd waar de uitvoering van het beleid of de financiering daarvan sterkt afwijkt van de begroting. Waarbij het college verwacht dat herstel binnen de looptijd of het financieel kader van de begroting niet mogelijk zal zijn (afwijkingscategorie rood). Beleidsafwijkingen Programma 1 Burger Bestuur Binnen Burger en Bestuur is geen sprake van belangwekkende beleidsmatige afwijking of afwijking in het tempo van de uitvoering van het voorgenomen beleid. Programma 2 Openbare Ruimte Binnen Openbare Ruimte is sprake van de volgende belangwekkende beleidsmatige afwijkingen of afwijkingen in het tempo van de uitvoering van het voorgenomen beleid: • Parkeeronderzoek havengebied kern Drimmelen: de herinrichting van een deel van de Biesboschweg aan de Oude Haven kan pas in 2023 worden uitgevoerd. Dan zal ook een nieuwe parkeerdrukmeting worden uitgevoerd. • Netwerk prioritaire looproute: deze ‘Goeiestoepkesroute’ is voltooid in de kernen, Drimmelen, Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en Wagenberg. Het college verwacht begin volgend jaar zicht te hebben op de kosten voor de aanleg in Made en Terheijden. Bekend is al dat het nog beschikbare budget niet toereikend is. • Transitie openbaar vervoer naar gedeelde mobiliteit: het overleg met de provincie over het inrichten van hubs loopt uit.

Het college verwacht nog dit jaar duidelijkheid. Deze afwijking bevindt zich dus buiten onze invloedssfeer. Bij de uitvoering van infrastructurele werken wordt ook de gemeente geconfronteerd met hogere grondstofkosten zoals asfalt (+40%) en straatstenen (+30%). Vooralsnog streeft het college er naar om alle projecten af te maken. Het college zal, zoals gebruikelijk, situaties waarin sprake is van een tekort aan middelen om kostenverhogingen af te dekken aan de raad voorleggen. Programma 3 Ruimte, Wonen en Economie Binnen Ruimte, Wonen en Economie is geen sprake van een belangwekkende beleidsmatige afwijking of afwijking in het tempo van de uitvoering van het voorgenomen beleid. Programma 4 Sociaal Domein Binnen Sociaal Domein is sprake van de volgende belangwekkende beleidsmatige afwijkingen of afwijkingen in het tempo van de uitvoering van het voorgenomen beleid: • IKC De Stuifhoek: adviesbureau Sygma heeft in 2019 berekend dat de nieuwbouw een investering van € 7,1 miljoen zou vragen. Na verrekening van de opbrengsten uit de verhuur van kantoorruimtes aan SKOD en Kibeo zou het om een netto investering van € 5,3 miljoen gaan. Sindsdien zijn de kosten bouwmaterialen door een aanhoudend grote vraag en schaarste aan personeel en grondstoffen fors gestegen. Een hernieuwde berekening van de bouwkosten van juli jl. wijst uit dat de nieuwbouw netto € 8,1 miljoen gaat kosten. Een 7

toename van € 2,8 miljoen. Ook deze afwijking bevindt zich buiten onze invloedssfeer. • Inburgering statushouders: het Rijk verdubbelde de taakstelling voor het huisvesten van statushouders. Onze gemeente voldoet nog niet aan die verhoogde taakstelling. Om die reden zijn we door de Provincie onder actief toezicht gesteld. We hebben tot in 2023 de gelegenheid om aan de nieuwe taakstelling te voldoen. Financiële afwijkingen In onderstaande tabel zijn de financiële afwijkingen opgenomen. Te zien is dat het exploitatieresultaat voor 2022 voordelig wordt beïnvloed met een bedrag van € 1.088.000. Dit is onder meer te danken aan het beschikbaar komen van budgetten die pas in of vanaf 2023 tot uitgaven gaan leiden. Daarbij kan gedacht worden aan een budget van Delta Fiber voor het verhelpen van trottoirverzakkingen na de aanleg van glasvezel (post 5) en een extra rijksbudget voor de invoering van de Omgevingswet (post 9). In het sociaal domein vallen daarnaast de kosten voor de specialistische jeugdzorg (post 12) en voor Beschermd Wonen (post 14) mee. Meerjarenperspectief Nr. Omschrijving

(bedragen x € 1.000) Prg.

2022

2023

2024

2025

2026

1 Visie op Lage Zwaluwe (Coalitieprogramma)

1

60 V

60- N

2 Cloud hosting Cipers

1

12- N

26- N

26- N

26- N

26- N

3 Wachtgeld

1

20- N

62- N

62- N

62- N

62- N

4 Openbare verlichting: elektriciteitsverbruik

2

33- N

5 Kabels en leidingen

2

209 V

209- N

6 Bomen

2

43- N

110- N

110- N

110- N

110- N

7 Externe expertise zonnevelden

3

8 Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)

3

6- N

111- N

89- N

78- N

78- N

130- N

116- N

76- N

116- N

35- N

71- N

71- N

42 V

43 V

44 V

50- N

9 Omgevingswet: overheveling budget naar 2023 e.v.

3

313 V

10 Faciliterende grondexploitaties

3

44- N

11 Inhuur projectleider flexwoningen

3

30- N

40- N

12 Jeugdhulp - specialistische zorg

4

423 V

7- N

13 Onderwijs - verhogen krediet Stuifhoek

4

14 Beschermd Wonen

4

459 V

15 WMO hulpmiddelen

4

37 V

16 WMO woningaanpassingen

4

90 V

17 WMO begeleiding

4

40- N

18 Uitkeringen

4

40 V

19 Re-integratie

4

50 V

20 Maatschappelijke begeleiding statushouders (sept circ)

4

21 Energiefonds

4

150- N

22 Noodfonds

4

100- N

23 Diverse Sport en Bewegen

4

75- N

24 Sociaal cultureel dorpshart

4

80- N

25 OZB

AlgD

158 V

26 Septembercirculaire (netto: na inzet geoormerkte gelden)

AlgD

14 V

27 Ontwikkeling afdeling Middelen

O

170- N

28 Projectleider nieuw financieel pakket

O

10- N

50- N

29 Externe ondersteuning informatievoorziening

O

23- N

55- N

27- N

71 V

19- N

15 V

17 V

17 V

1.088 V 980- N 486- N

363- N

403- N

Diversen per saldo Totaal

41 V

77- N

52- N

40- N

8

Hieronder zijn de afwijkingen met een effect op het jaarresultaat van € 100.000 en hoger toegelicht. Programma 2 Openbare ruimte 5/Kabels en leidingen Deltafiber heeft glasvezel in onze gemeente aangelegd en compenseert in 2022 de gemeente voor de kosten van het verhelpen van verzakkingen. Verzakkingen treden tot 12 maanden na de aanleg op. Het daadwerkelijk herstel zal daarom in 2023 plaats vinden. Programma 3 Ruimte, wonen en Economie 8/Basisregistratie Grootschalige Topografie Gemeenten zijn bronhouder van de BGT. De kwaliteit van de BGT is inmiddels onvoldoende. Om die kwaliteit weer op niveau te brengen is structureel 1 fte formatie nodig en (in 2023) de inhuur van een projectleider. 9/Omgevingswet Bij de septembercirculaire ontvingen gemeenten extra budget (€ 313.000) voor de invoering van de Omgevingswet en de daaropvolgende nazorg. Die middelen zullen in het verwachte invoeringsjaar, 2023, en de jaren daarna worden ingezet. Van het invoeringsbudget 2022 zal - vanwege het nieuwe uitstel van de invoering - € 130.000 in 2023 aan opleidingen, communicatie en het Omgevingsplan worden uitgegeven. Programma 4 Sociaal Domein 12/Jeugdhulp – Specialistische zorg De kosten van de jeugdzorg zijn gedurende het eerste half jaar lager dan begroot. Wel houdt het college t.a.v. het tweede half jaar rekening met een toename van de kosten omdat het aantal zorgtoewijzingen toe is genomen.

14/Beschermd Wonen De gemeenschappelijke regeling kent meevallers. Het Rijk heeft meer middelen beschikbaar gesteld en de overgang van een deel van de cliënten naar de Wet langdurige zorg pakt financieel gunstig uit voor de regio. 21/Energiefonds en 22/Noodfonds Het college heeft besloten een reservering van € 150.000 te doen voor een energiefonds voor verenigingen. En om een noodfonds van € 100.000 in te stellen. Details hiervoor worden nog uitgewerkt. 24/Sociaal cultureel dorpshart De stichting die de verbouwde Bernarduskerk in Made zal gaan beheren is inmiddels opgericht. Er wordt in 2022 en 2023 door de gemeente externe capaciteit ingehuurd onder andere om het bestuur van de stichting in de aanloopfase te ondersteunen. Algemene dekkingsmiddelen 25/Onroerende zaakbelasting Het college verwacht een hogere opbrengst uit de OZB-heffing. Doordat de marktwaarde van onroerend goed meer is gestegen dan verwacht (meeropbrengst € 39.000) en door een herwaardering en herstel van het daarmee samenhangende berichtenverkeer (€ 64.000). Het bestand aan woningen breidde uit (€ 15.000) en werd verder geoptimaliseerd (€ 40.000). 9

Overhead 27/Gemeentefonds – Ontwikkeling afdeling Middelen Binnen de afdeling Middelen zijn twee medewerkers boventallig geplaatst. Beide medewerkers hebben een traject van werk naar werk doorlopen. Zonder succes. Met één medewerker is een vaststellingsovereenkomst gesloten. Met de andere medewerker wordt nog gesproken. Resultaat De financiële afwijkingen leiden in 2022 tot een positieve bijstelling van het resultaat. Onderstaande tabel laat zien dat het exploitatieresultaat in 2022 verbetert naar € 1.855.000 (Voorjaarsnota € 767.000). Het structurele resultaat verbetert naar € 1.724.000 (Voorjaarsnota € 355.000). Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2026

2026 1.685 V

Begrotingssaldo na Voorjaarsnota

767 V

3.647 V

3.830 V

4.491 V

Financiële gevolgen Najaarsnota 2022

1.088 V

980- N

486- N

363- N

403- N

Resultaat na Najaarsnota 2022

1.855 V

2.667 V

3.344 V

4.127 V

1.282 V

412- N

778 V

134 V

- -

- -

Saldo van incidentele baten en lasten tot NJN 2022 Saldo van incidentele baten en lasten NJN 2022

282 V

- -

- -

- -

- -

Structurele begrotingssaldo na Najaarsnota

1.724 V

3.445 V

3.478 V

4.127 V

1.282 V

* meerjarenperspectief o.b.v. concept begroting 2023 (incl. sept circ.)

Het financieel effect van de Najaarsnota voor toekomstige jaren laat een ander beeld zien. Desondanks blijft ook in de jaren 2023 – 2026 sprake van ruime exploitatie- en structurele overschotten, vooral dankzij de bevriezing van het volumedeel van de groei van de Algemene Uitkering tot en met 2025. Die overschotten zullen nodig zijn om de ambities uit het nieuwe coalitieakkoord en het collegewerkprogramma financieel af te dekken.

10

Programma's

11

1. Burger en bestuur Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: Drimmelen is een veilige gemeente waarin de inwoners, bedrijven en organisaties/verenigingen samen leven, werken en genieten. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Drimmelen is een veilige gemeente waarin inwoners, bedrijven, organisaties en verenigingen samen leven, werken en genieten. De dienstverlening en service zijn belangrijk. De gemeente is open en benaderbaar. We communiceren met een tijdige, duidelijke boodschap en zijn zo transparant mogelijk. Het dorpsgericht werken is meer dan een subsidieregeling en dit succes zetten we voort met de nadruk op burger- en overheidsparticipatie en een gezamenlijke toekomstvisie. Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De hierboven benoemde programmadoelstelling is uitgewerkt in de volgende thema’s en daarbij behorende sub-doelstellingen: 1. Dienstverlening 2. Burger en politiek 3. Dorpsgericht werken 4. Openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing 5. Bestuursondersteuning. 1.1 Dienstverlening Wat willen we bereiken? Vergroten digitale mogelijkheden Persoonlijk contact blijft mogelijk. De inwoner kiest zelf welk kanaal hij gebruikt (telefoon, mail, brief of baliebezoek).

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering Ambitieplan Dienstverlening en Informatievoorziening Omschrijving Op 17 december 2020 is het Ambitieplan Dienstverlening en Informatievoorziening door de raad vastgesteld. Het Ambitieplan bestaat uit 9 projecten met in meerdere of mindere mate een onderlinge afhankelijkheid en samenhang. In 2020 is een programmamanager aangetrokken om de uitvoering gecoördineerd op te pakken. Jaarlijks wordt de raad bijgepraat over de voortgang van de 9 projecten. Kwaliteit (indicator)

12

Kwaliteit Er is een prioritering bepaald ten aanzien van de deelprojecten. Als gevolg daarvan zijn niet alle projecten opgestart. De prioriteit ligt bij een viertal projecten, te weten; invoering van het klantcontactsysteem, digitaal samenwerken (de uitrol van Teams, Sharepoint en OneDrive), het verbeteren van digivaardigheden van alle werknemers en de Wet Open Overheid. Het nieuwe klantcontactsysteem is succesvol geïmplementeerd en geeft goede managementinformatie om te sturen. Het verbeteren van de digivaardigheden van de medewerkers en het digitaal samenwerken loopt. En met de Wet Open Overheid hebben we de stappen gezet die we kunnen zetten. In 2023 vertalen we het Ambitieplan verder middels een op te stellen dienstverleningsconcept. 1.2 Burger en politiek Wat willen we bereiken? Organisatie en bestuur zijn omgevingsbewust en wendbaar Wat gaan we daarvoor doen? In gang zetten organisatieontwikkeling op basis van de toekomstvisie. Omschrijving In 2020 is een 7-tal activiteiten in het kader van Organisatie ontwikkeling gestart. Een deel daarvan zal doorlopen in 2022.

Denk daarbij aan de Strategische Personeelsplanning fase 2 (voor de niet bij de Omgevingswet betrokken medewerkers), de optimalisatie van processen, het verder uitbouwen van een basisstructuur voor leren en ontwikkelen en de organisatie ontwikkelingsaspecten uit het Ambitieplan Dienstverlening en Informatievoorziening. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De uitvoering van een aantal van de 7 onderdelen heeft vertraging opgelopen als gevolg van vacatures en corona. Diverse opleidingen voor de medewerkers lopen (o.a. op het gebied van digivaardigheden en projectmatig werken). Een aantal processen is opnieuw bekeken (vooral op het terrein van de omgevingswet) en een aantal zal in 2023 worden opgepakt. Zaken op het gebied van P&O zijn in voorbereiding en worden in 2023 verder vorm gegeven. Inwoners en bestuur nader tot elkaar brengen Omschrijving Net als in 2020 wil de raad langs digitale weg inwoners betrekken en meningen van inwoners peilen bij belangrijke onderwerpen. Ook wil de raad meer naar

13

buiten treden door bijvoorbeeld op locatie te vergaderen. In 2020 en ook 2021 is dit als gevolg van Covid-19 onvoldoende van de grond gekomen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Door corona kon (ook) de gemeenteraad lang niet naar buiten treden. Gelukkig zijn er sinds enige tijd weer volop mogelijkheden om fysiek bij elkaar te komen. Wel zullen we gebruik blijven maken van digitale alternatieven, maar dan als één van de vele mogelijkheden en niet langer noodgedwongen. 1.3 Dorpsgericht werken Geen afwijkingen. 1.4 Openbare orde en veiligheid, crisisbeheersing Wat willen we bereiken? Daadkrachtige aanpak van veiligheidsvraagstukken en onveiligheidsgevoelens Veiligheidsvraagstukken pakken we daadkrachtig en integraal met ketenpartners aan. Zo ontstaat een omgeving waarin inwoners, bedrijven en bezoekers veilig kunnen wonen, werken en recreëren. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering prioriteiten integraal veiligheidsbeleid Omschrijving Jeugd en Veiligheid, High Impact Crimes, Ondermijning en Zorg en Veiligheid. Dat zijn de vier prioriteiten van het integrale veiligheidsbeleid 2019 - 2022. Elk jaar stellen we een Uitvoeringsprogramma op waarin staat hoe we deze prioriteiten aandacht geven en uitvoeren in dat jaar. Omdat in 2022 het huidige Integraal Veiligheidsbeleid verloopt zal gestart worden, bij voorkeur weer in samenwerking met de gemeente Geertruidenberg, met het opstellen van een nieuw integraal veiligheidsbeleid. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Corona is naar de achtergrond verdwenen en de vluchtelingencrisis is gekomen. Dit zorgt bij cluster veiligheid voor veel inzet waardoor de overige aandachtsvelden op een lager pitje staan. Daarnaast is er in juni een nieuwe

14

collega gestart welke wordt ingewerkt. De aandachtsvelden blijven echter wel in beeld en worden gemonitord. 1. Jeugd en Veiligheid: Er komt een themadag op het Dongemond College die in 2021 werd uitgesteld. Jeugd in Lage Zwaluwe heeft de prioriteit. Met een plan van aanpak werkt de gemeente samen met keten partners aan de uitvoering. 2. High Impact Crimes (HIC): Sinds corona zijn de cijfers omtrent HIC gedaald. In het najaar gaan we dit weer oppakken met de week van de veiligheid en de donkere dagen offensief in samenwerking met keten partners. 3. Ondermijning: aanpak van ondermijning in de vorm van integrale acties is weer opgepakt. De focus ligt op bedrijven en buitengebieden. We pakken signalen op. Intern gaan we medewerkers en bestuurders hier nog eens extra bewust van maken. We blijven werken aan bewustwording bij ondermijning in het buitengebied, en bestuurlijke weerbaarheid. In maart hebben we de "Bijtende bende" ingezet, om de meldingsbereidheid onder inwoners te verhogen. 4. Zorg en Veiligheid: Wij zijn alert op eenzaamheid en personen met verward gedrag. Het aantal meldingen neemt nog toe. En daarmee ook het aantal zaken in het MASS (Maatschappelijk Steunsysteem) en in het Zorg- en Veiligheidshuis.

Wat willen we bereiken? De gemeentelijke crisisorganisatie, voortkomend uit districtelijke samenwerking, is op orde Wat gaan we daarvoor doen? OTO (opleiden, trainen, oefenen) Omschrijving De gemeentelijke crisisbeheersingsorganisatie wordt opgeleid, getraind en beoefend. Hierbij staat het onderdeel oefenen centraal. Medewerkers gaan met een realistisch scenario praktisch aan de slag met de crisisbeheersing. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De vluchtelingen/asiel crisis is gaande wat invloed heeft op de crisisorganisatie. Veel inzet wordt gepleegd op de crisis en hierdoor zijn opleidingen en trainingen vertraagd. Voor de tweede helft van 2022 staan wel opleidingen en oefeningen gepland. Risico zit in de drukte omtrent de crisis en de uitwerking hiervan. Veel personele inzet en achterstand geeft een druk op de opleidingen en trainingen.

15

1.5 Bestuursondersteuning Wat willen we bereiken? Juist, tijdig en volledig laten verlopen van ondersteunende processen Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen handreiking schrijven beleid en verordeningen Omschrijving Ten behoeve van een grotere eenvormigheid en waarborging van de rechtmatigheid, mede met het oog op correcte publicatie en (digitale) toegankelijkheid, worden handleidingen opgesteld voor het opstellen van beleidsstukken en verordeningen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Dit wordt meegenomen bij de implementatie van de Wet Open Overheid en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer en de vorming van clusters beleid. In verband met de werkdruk bij het Juridische Zaken is dit nog niet afgerond. Financiële afwijkingen Tabel 1.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 1. Burger en bestuur

2022

2023

2024

2025

2026

Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Dorpsgericht werken 1 Visie op Lage Zwaluwe (onderbesteding)

60 V

60- N

2 Cloud hosting Cipers

12- N

26- N

26- N

26- N

26- N

3 Wachtgeld

20- N

62- N

62- N

62- N

62- N

149- N

89- N

89- N

89- N

Thema Bestuursondersteuning

Urenverschuivingen (met name ziekte) Diverse per saldo Totaal Burger en Bestuur

48 V 22 V 99 V

Verschuiving tussen programma’s Urenverschuivingen

48- N

Totaal verschuivingen tussen programma's

48- N

- -

--

--

- -

Totaal 1. Burger en bestuur na dekking

50 V

149- N

89- N

89- N

89- N

Toelichting financiële afwijkingen Thema Dorpsgericht werken 1. Visie op Lage Zwaluwe (onderbesteding) In het coalitieprogramma is vastgelegd dat er in 2022 begonnen wordt met het 16

ontwikkelen van een visie op Lage Zwaluwe. De bevolking van Lage Zwaluwe zal actief betrokken worden bij dit traject. In de begroting 2022 zijn middelen opgenomen voor het inhuren van een bureau voor deze visie. Voorgesteld wordt dit budget over te hevelen naar 2023. De uitgaven voor een bureau komen pas in 2023. Dit jaar wordt gestart met de ambtelijke voorbereiding. Thema Bestuursondersteuning 2. Cloud hosting Cipers De kosten nemen toe doordat de huidige hosting van Cipers op de servers van Breda door nieuw beleid en end-of-life van de AS-400 naar de leverancier wordt overgedragen. Cipers is een belangrijke component voor Burgerzaken. 3. Wachtgeld Een oud wethouder ontving tot en met deze zomer een wachtgelduitkering. Vanwege de arbeidsongeschiktheid van deze persoon heeft een verzekeringsgeneeskundig en arbeidsdeskundig onderzoek plaatsgevonden. Op basis hiervan wordt het wachtgeld verlengd en wordt de meerjarenbegroting hierop met ruim € 62.000 aangepast.

17

2. Openbare ruimte Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: Het op een effectieve en efficiënte manier de openbare ruimte schoon, heel, veilig en aantrekkelijk maken en houden. Hierbij betrekken we burgers en bedrijven en er is ruimte voor biodiversiteit in de aanpak en kwaliteitsniveaus en maatwerkafspraken. In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Het op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier de openbare ruimte schoon, heel, veilig en aantrekkelijk maken en houden. Hierbij betrekken we burgers en bedrijven en er is ruimte voor diversiteit in aanpak, kwaliteitsniveau en maatwerkafspraken. We gaan de klanttevredenheid meten. In het coalitieprogramma beschreven we: 

We doen het duurzaam;

We doen het met het oog op klimaat;

We doen het veilig: comfortabele en veilige fietsverbindingen;

We doen het samen met onze inwoners;

We doen het gezond;

We doen het om het recreatieve karakter te versterken;

Bij verkeer zetten we in op een combinatie van infrastructuur, gedrag en handhaving.

Het programma is uitgewerkt in 4 thema’s. De hierboven benoemde programmadoelstelling is uitgewerkt in de volgende thema’s en daarbij behorende sub-doelstellingen: 1. Integraal en burgergericht werken 2. Wegen en verkeer 3. Groen en speelvoorzieningen 4. Water. 2.1 Integraal en burgergericht werken Wat willen we bereiken? De inbreng bij planvorming Openbare Ruimte van belanghebbenden vergroten Wat gaan we daarvoor doen? Bij herinrichtingsprojecten inwoners op tijd informeren en betrekken Omschrijving

18

De inwoners betrekken we op tijd bij het voorbereiden van grote werken in de openbare ruimte. Vaak voeren we een stakeholdersanalyse uit. We nodigen gericht uit voor informatieavonden. In 2021 deden we goede ervaringen op met digitale informatieavonden. We onderzoeken of we de digitale informatieavonden kunnen verbeteren en vaker inzetten. In onderstaande tabel geven we aan welke grote integrale werken we onder handen hebben in 2022. We geven welke disciplines onderdeel uitmaken van het project en welke communicatievorm we toepassen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Een aantal projecten loopt achter op de planning. Zo loopt de voorbereiding en daarmee uitvoering Zeggelaan in Terheijden uit. We pakken daar behalve de fietsstroken ook de rijbaan aan. Burgerparticipatie vraagt hier meer tijd. Verder nam het participeren van inwoners bij de Nachtegaalstraat in Made en Griendwerkerstraat in Lage Zwaluwe meer tijd in beslag dan verwacht. We verwerkten uiteraard een deel van de opmerkingen in het ontwerp.

2.2 Wegen en verkeer Wat willen we bereiken? Bevorderen van een duurzaam veilige infrastructuur We werken aan een duurzaam veilige infrastructuur. De focus ligt op goede bereikbaarheid van onze kernen, een leefbare woonomgeving en veiligheid in het verkeer. We hebben veel aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals voetgangers, fietsers en mindervaliden. We spannen ons in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten van mobiliteit sterk te verminderen. Dit is in lijn met de Visie Duurzame Mobiliteit van Regio West-Brabant. Gemeente Drimmelen zet in op het verminderen van 19

mobiliteit (minder verplaatsen), veranderen van de mobiliteit (schoner verplaatsen) en het verduurzamen van de mobiliteit (zuiniger verplaatsen). Wat gaan we daarvoor doen? Actualiseren wegenlegger Omschrijving Op basis van de Wegenwet is elke gemeente in Nederland verplicht een wegenlegger te hebben. Onze legger dateert uit 2001 en is daarmee behoorlijk verouderd. Hierdoor ontstaan steeds vaker onduidelijkheden over de openbaarheid van wegen. Ook klopt de informatie over onderhoudsplichtige niet altijd meer (inmiddels zijn diverse wegen overgedragen van provincie naar gemeente). De geactualiseerde wegenlegger stellen we in 2022 vast. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De gemeenteraad stelde in februari de nieuwe komgrenzen vast . Deze is voorgelegd aan de provincie. Daar zijn geen belemmeringen bekend. We overleggen nu met betrokken partijen en passen de legger daadwerkelijk aan. Na afloop van de zienswijzentermijn stelt GS van de provincie de legger vast. we verwachten het besluit van GS in 2023. Wat willen we bereiken? De gemeente Drimmelen sluit aan bij het provinciale verkeersveiligheidsbeleid om te streven naar nul verkeersdoden Het verkeersveiligheidsbeleid heeft drie pijlers: educatie, infrastructuur en handhaving Wat gaan we daarvoor doen? Nota verkeersmaatregelen Omschrijving Ieder jaar maken we een nota Verkeersmaatregelen. Deze volgt uit de analyse van verkeerstellingen en ongevalscijfers. Hiermee geven we uitvoering aan het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid door een risico gestuurde aanpak. Ook in 2022 maken we dit plan en voeren we het uit. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit We behandelden een nota Verkeersmaatregelen. We startten met de uitvoering. Een aantal gewenste verbetering viel buiten budget. Nu de raad bij de 20

Voorjaarsnota 2022 extra middelen beschikbaar stelde, voeren we een aantal van die wensen in het najaar uit. Wat willen we bereiken? Een goede bereikbaarheid en zo weinig mogelijk overlast voor gemotoriseerd verkeer Infrastructuur richten we in volgens de principes van Duurzaam Veilig. Hiermee stemmen we vorm, functie en gebruik van onze wegen zo goed mogelijk op elkaar af. Wat gaan we daarvoor doen? Aanpak verkeersoverlast door handhaving en communicatie Omschrijving Met de politie spraken we af om ieder kwartaal Rent a Cop in te zetten. Die inzet geldt niet alleen voor verkeer maar gebruikt de politie ook om bredere knelpunten aan te pakken, zoals drugsoverlast. De aanpak combineren we met de inzet van communicatie (waaronder de tekst-kar) en onze BOA’s. Onderdeel van deze aanpak zijn controles op vrachtverkeer en sluipverkeer. Regelmatig terugkerende controlelocaties zijn de Gaete in Lage Zwaluwe (overtredingen vrachtwagenverbod) en de Lageweg in Terheijden (overtredingen geslotenverklaring gemotoriseerd verkeer). Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Nu we tijdelijk één boa minder ter beschikking hebben, moesten we keuzes maken rondom hun inzet. Controles op vrachtverkeer vinden nog wel beperkt plaats, bijvoorbeeld elk kwartaal op de Batterij. De tekstkar zetten we nog regelmatig in, zoals recent bij de Zoutendijk in Hooge Zwaluwe. Na het verwerven en beëdigen van de nieuwe boa zijn we weer op volle sterkte. We willen dan nog verkeerscontroles uitvoeren. Daarnaast overleggen we met de politie om controle uit te voeren op de Oudeweg in Lage Zwaluwe. Alternatief voor landbouwverkeer door Wagenberg en Terheijden zoeken Omschrijving De grootte van het probleem is in kaart gebracht, evenals mogelijke oplossingen. De onderhandelingen met de provincie over landbouwverkeer op de N285, dan wel op parallelwegen, vond in 2021 plaats. Met de provincie voeren we overleg over een proef met landbouwverkeer op de N285. De proef valt dan samen met de omleidingsroute. Onderdeel van de proef is het monitoren van de doorstroming op de provinciale weg, zodat het effect van landbouwverkeer goed in beeld kan worden gebracht.

21

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De provincie geeft aan dat zij niet mee wil werken aan landbouwverkeer op de N285. Zij vindt het te gevaarlijk. We trachten in samenwerking met anderen gemeenten, die dezelfde knelpunten ervaren, de provincie alsnog te overtuigen. Wat willen we bereiken? Voldoende parkeerruimte voor fiets en/of auto op korte loopafstand van woningen, winkelgebieden, (maatschappelijke) voorzieningen (zoals sportverenigingen) en openbaar vervoer knooppunten De openbare parkeerplaatsen zijn goed vindbaar door goede bewegwijzering. Bij de winkelcentra, belangrijke maatschappelijke voorzieningen, horecavoorzieningen, toeristische attracties en recreatiegebieden bieden we mogelijkheden voor het opladen van auto’s en fietsen. De gemeente vervult hierin een faciliterende en stimulerende rol. Bij parkeren sluiten we geen doelgroepen uit: er zijn voldoende toegankelijke parkeergelegenheden voor minder valide mensen. Hierbij gaan we minimaal uit van de richtlijnen uit het ASVV: één algemene gehandicaptenparkeerplaats op 50 reguliere parkeerplaatsen en één algemene gehandicaptenparkeerplaats binnen een loopafstand van maximaal 100 meter van belangrijke voorzieningen. We bieden maatwerk als daar behoefte aan is. Wat gaan we daarvoor doen? Parkeeronderzoek havengebied Omschrijving In 2017 voerden we een parkeeronderzoek uit in het havengebied van Drimmelen.

Naar aanleiding daarvan troffen we diverse maatregelen, waaronder de aanleg van een nieuw parkeerterrein bij de Oude Haven in 2021. Het college besloot destijds om na uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen het gebruik te monitoren. Dit kan door middel van een nieuw parkeeronderzoek. In 2022 voeren we een parkeerdrukmeting uit. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De werkzaamheden in de Oude Haven in Drimmelen zijn nog niet klaar. We moeten de Biesboschweg (vanaf 'T Voske tot de Dorpsstraat) nog uitvoeren. Omdat we in de winter niet in de dijk mogen werken ronden we de werkzaamheden in 2023 af. Daardoor stellen we ook de parkeerdrukmeting uit.

22

Wat willen we bereiken? We willen speciale aandacht voor de doelgroep Langzaam verkeer (fietsers en voetgangers, minder validen). Door de mogelijkheden te bevorderen willen we minder gemotoriseerd verkeer binnen en tussen de kernen bereiken. Wat gaan we daarvoor doen? Fietsveilig maken van de Zeggelaan (Terheijden) Omschrijving De voorbereiding van dit werk vond in 2021 plaats. De uitvoering volgt in 2022. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De besprekingen met de bewoners gaf aanleiding om nadere onderzoeken uit te voeren. De resultaten van deze onderzoeken kwamen in september 2022 binnen. De uitwerking hiervan vindt plaats in het laatste kwartaal van 2022. Ondanks het intensieve participatietraject verwachten we bezwaar op de te verlenen vergunningen. Vandaar dat we niet meer in 2022 starten met de werkzaamheden in de Zeggelaan Terheijden. Netwerk prioritaire looproute (rode loperroute) Omschrijving In 2021 voerden we het grootste deel van de dorpsgewijze aanpak van de Goeiestoepkes uit. We sluiten de werkzaamheden in de andere kernen zoveel mogelijk aan op de aanleg van glasvezel. Hierdoor loopt het werk nog door in 2022. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De uitvoering van de Goeiestoepkesroute in de kernen Drimmelen, Hooge Zwaluwe, Lage Zwaluwe en Wagenberg is gereed. Nu in alle kernen glasvezel komt, stemden we de planning zo goed als mogelijk af. De kosten voor Made en Terheijden passen niet meer binnen het budget. Daarnaast heeft de WWZ een aantal wensen ingediend die we overwegen te honoreren. We verwachten bij de voorjaarsnota 2023 de meerkosten helder in beeld te hebben.

23

Transitie openbaar vervoer naar gedeelde mobiliteit Omschrijving De provincie Noord-Brabant herijkt haar concessie Openbaar vervoer. Een van de onderdelen die overwogen worden is een transitie naar gedeelde mobiliteit. Niet meer alleen de traditionele vormen van trein en bus, maar ook flexibeler vormen van vervoer. Allerlei vormen van deelmobiliteit maken hier onderdeel van uit. Belangrijk hierin zijn de overstappunten, de zogenaamde Hubs. In onze gemeente zijn vier Hubs benoemd, namelijk station Lage Zwaluwe, Kruispunt Wagenberg, halte gemeentehuis Made en op termijn de halte Zeggelaan / N285 nabij de carpoolplaats in Terheijden. De eerste stappen qua uitvoering van de haltes tot hubs verwachten we in 2022. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit We zijn met de provincie in overleg om drie van de vier hubs binnen de gemeente uit te voeren. We verwachten dit najaar duidelijkheid. De aanpassingen van de bushalte in Made zijn nog niet gereed. We zijn afhankelijk van de uitvoering door de provincie en Enexis. Zij verzorgen de elektrificering van de halte. Daarna ronden wij onze werkzaamheden af. Uitvoeren geven aan het fietsonderzoek Omschrijving In 2020 rondden we het onderzoek naar de hoofdfietsroutes in onze gemeente af. Hieruit is een meerjarig actieplan Fiets gekomen. In 2021 startten we met de voorbereiding en uitvoering, o.a. door de al geplande fietsroutes Zeggelaan en Drimmelenseweg. De uitvoering loopt door in 2022. De Crullaan rondden we in

2021 af. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit In het coalitieakkoord kregen we extra middelen voor het verbeteren van de fietsinfrastructuur. We starten in 2023. De aannemer leverde de Crullaan in Made voor de zomer op. We zijn nu bezig met enkele kleinere aanpassingen om de veiligheid nog verder te verbeteren. De Zeggelaan start in 2023 met de uitvoering.

24

2.3 Groen en speelvoorzieningen Wat willen we bereiken? Bij (her)inrichting van het openbaar groen streven we naar bruikbaarheid, aantrekkelijkheid, duurzaamheid en het verhogen van de biodiversiteit door groenblijvend en kleurrijk groen. Wat gaan we daarvoor doen? Boomplantdag en andere activiteiten Omschrijving In 2022 planten we samen met de kinderen weer bomen. Ook willen we samen met onder andere Kiemkracht en Madese Natuurvrienden de biodiversiteit vergroten. We zien dat het onderhoud aan het groen op zich voldoet aan de kwaliteitsnormen, maar dat open plekken of minder vitaal groen een minder positief totaal beeld geeft. Dat willen we verbeteren door stukken groen te vitaliseren door bodemverbetering en een lokatiegebonden keuze van plantmateriaal (geen droogtegevoelige planten op zandgrond). Bij reconstructies voeren bovengenoemde werkwijze al uit. Die aanpak breiden we uit. Hierbij betrekken we MidZuid. In het effectbestek is hiervoor ook een passage opgenomen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit In het voorjaar vierden we boomfeestdag. Droge zomer heeft veel nadelige gevolgen voor het bomenbestand. We besteedden veel aandacht aan het watergeven van vooral jong plantmateriaal. Helaas hebben ook oudere bomen last van de droogte gehad. Bij de keuze van plantmateriaal houden we steeds meer rekening met klimaatbestendige beplanting. De werkzaamheden door MidZuid volgen we nauwgezet. We zijn niet altijd tevreden over de kwaliteit die MidZuid levert. We zijn samen bezig om de verbetering structureel in te zetten. Onderzoeken uitvoeren en het ontwerpen van de Ecologische Verbindingszone (EVZ) Mark Zwaluwse Haven Omschrijving De voorbereidingen startten we in 2019. De planning hangt sterk af van de grondverwerving. De projectleiding en coördinatie brachten we onder bij onze partner het waterschap Brabantse Delta. Door de tragere grondverwerving is de uitvoering vertraagd. In 2023 maken we na de grondverwerving het ontwerp, voeren we onderzoeken uit en doorlopen we de (vergunning)procedures. De uitvoering vindt plaats in 2024. 25

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De projectleiding en coördinatie brachten we onder bij onze partner het waterschap Brabantse Delta. De grondverwerving (op basis van vrijwilligheid) verloopt trager dan gehoopt, waardoor de uitvoering is vertraagd. Voor delen van de EVZ waar voldoende gronden beschikbaar zijn, starten we na de grondverwerving in 2023 met het ontwerp, met het uitvoeren van onderzoeken en met (vergunning)procedures. De uitvoering vindt plaats na 2023. 2.4 Water Wat willen we bereiken? Afvalwater: Om de volksgezondheid te beschermen zamelen we afvalwater in en transporteren dit naar en een overnamepunt van het waterschap tegen de laagst maatschappelijke kosten Wat gaan we daarvoor doen? Afvalwater Omschrijving Lopende rioolvervangingsprojecten ronden we in 2022 af (Burgemeester Van Campenhoutstraat-Made, Nachtegaalstraat-Made, Griendwerkerstraat-Lage Zwaluwe). In 2022 starten we met de vervanging en voorbereiding van de riolering in de Molenstraat van Terheijden. De uitvoering is afhankelijk van het dijkverbeteringstraject en toestemming van het waterschap. Bij de voorbereiding van rioolwerkzaamheden wordt rekening gehouden met de maatregelen die nodig zijn op het gebied van klimaatadaptatie. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Lopende rioolvervangingsprojecten ronden we in 2022 af (Burgemeester Van Campenhoutstraat-Made). We starten de werkzaamheden in de Nachtegaalstraat -Made en Griendwerkerstraat-Lage Zwaluwe (ondergrondse deel) in het vierde kwartaal van 2022. In 2022 starten we met de voorbereiding van de rioolmaatregelen in de Molenstraat van Terheijden. De uitvoering hiervan is afhankelijk van het dijkverbeteringstraject en toestemming van het waterschap. Verder start de voorbereiding van de verzwaring van de riolering in de Gijster (overstortleiding) de rioolmaatregelen in de Meidoornlaan / Hoefkensstraat, de 26

rioolmaatregelen in de Gomarusstraat en de rioolmaatregelen in Made-Hoog (Kerkstraat, Stationsstraat, Plukmadestraat, Lucia Eijkenstraat, Wilgenstraat, Patronaatstraat, 3 retentie voorzieningen). Made hoog pakken we integraal aan en overwegen de meerjaarse maatregelen onder te brengen in één opdracht. Hierdoor verandert de oorspronkelijke planning maar we verwachten hierdoor meer continuïteit en minder overlast voor bewoners. Bij de voorbereiding van rioolwerkzaamheden wordt rekening gehouden met de maatregelen die nodig zijn op het gebied van klimaatadaptatie. Wat willen we bereiken? Dijken en regionale keringen: In samenwerking met waterschap en andere aanliggende gemeenten voldoende veiligheid bieden aan de achterliggende gebieden Het waterschap heeft de wettelijke verplichting de dijken en keringen op de juiste hoogte en sterkte te houden. Omdat het achterliggende gebied tot de gemeente behoort, is de bijdrage vanuit de gemeente essentieel. Wat gaan we daarvoor doen? In samenwerking met het waterschap de vastgestelde voorkeursalternatieven uitvoeren. Omschrijving Op 19 december 2019 en 1 juli 2020 stelde het waterschap de voorkeursalternatieven voor de dijkverzwaringen vast. We blijven onze belangen inbrengen. We onderzoeken een koppeling met goed gebruik van de openbare ruimte. Afspraken over planning en uitvoering maken we in 2022. De uitvoering verwachten we in 2023.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Het bestuur van het waterschap stelde de voorkeursalternatieven vast. In het eerste kwartaal van 2022 overlegden we met het waterschap over de inrichting rondom de haven van Terheijden. Hierover zijn we nog steeds in gesprek. We voelen ons gesteund door de aangenomen motie van raad over het behoud van de cultuurhistorische waarde van de haven. Ook bespraken we de aanpak van andere werkzaamheden. Wat willen we bereiken? Hemelwater: Het beperken van wateroverlast Het klimaat verandert. Daarom rekenen we het rioolstelsel door met intensievere buien. Er is wateroverlast als inwoners en bedrijven schade krijgen aan hun eigendommen door neerslag. Water op straat is dus geen overlast, alleen lastig.

27

Wat gaan we daarvoor doen? Aanleggen gescheiden stelsel met een capaciteit van minimaal bui 9 (bui komt gemiddeld eens per vijf jaar voor). Omschrijving Deze capaciteitsvergroting beperkt de wateroverlast. Intensievere buien kunnen nog steeds overlast veroorzaken. We pasten de planning in 2020 aan. Bij investeringen gaan we verder in op de expliciete projecten. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Alle plannen toetsen we op bui 9. Kan de riolering deze bui niet verwerken dan brengen we een regenwaterriool aan. Het werk in de Van Campenhoutstraat en Boerenhoekstraat (Made) is in uitvoering, maar loopt uit op de planning. De Nachtegaalstraat (Made) en Griendwerkerstraat (Lage Zwaluwe) krijgen een gescheiden rioolstelsel dat voldoet aan bui 9. De werkzaamheden in de Nachtegaalstraat starten in 2022. Voor de Griendwerkerstraat kozen we ervoor om het werk in tweeën te splitsen, omdat de woningcorporatie woningen gaat verduurzamen. We ronden de werkzaamheden in deze straat af nadat de corporatie haar werkzaamheden heeft afgerond. Wat willen we bereiken? Samenwerking: Door samen te werken met drie gemeenten en twee waterschappen de kosten voor waterbeheer minder te laten stijgen De doelstelling minder meerkosten is bereikt. Wel zetten we de samenwerking voort. De thema’s die spelen richten zich steeds meer op de toekomst. Wat gaan we daarvoor doen? Actualiseren Water- en Rioleringsplan Omschrijving 2022 is het einde van de planperiode van het Water- en Rioleringsplan 20182022. In 2022 actualiseren we het plan. Hierbij bekijken we of we de koppeling met het omgevingsplan al kunnen maken. Tevens nemen we de Deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) mee. Het DPRA doen we gezamenlijk met andere gemeenten. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit 28

Door corona, verschuiven van werkzaamheden en nieuwe inzichten over berekenmethodes van de rioolheffing stellen we het WRP dit jaar niet vast. Het WRP bieden we in de eerste helft van 2023 ter besluitvorming aan. Financiële afwijkingen Tabel 2.1. Overzicht financiële afwijkingen bestaand beleid 2. Openbare ruimte

2022

2023

2024

2025

2026

Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) Thema Wegen en Verkeer 1 Openbare verlichting: elektriciteitsverbruik

33- N

2 Kabels en leidingen

209 V

3 Bewegwijzering: NBD (Nationale bewegwijzeringsdienst)

17- N

4 Onderzoek parkeerdruk (onderbesteding)

14 V

14- N

5 Openbaar vervoer (onderbesteding)

5 V

5- N

6 Bomen

43- N

110- N

110- N

110- N

110- N

7 Pumptrackbaan: speeltoestellen

15 N 5N

5N

5N

5N

10- N

4- N

3- N

3- N

3- N

127 V

N

N

N

209- N

Thema Groen en speelvoorzieningen

Pumptrackbaan: krediet Sport, spelen in de openbare ruimte (vrijval kapitaallasten)

5N

Thema Water 8 Riool(heffing): lagere BTW toerekening BTW (onderbesteding) Diverse per saldo Totaal Openbare ruimte

18- N

336-

107-

107-

N 107-

Mutatie reserves 7 Reserve Kapitaallasten: Pumptrackbaan (storting exploitatie)

15- N

7 Reserve Kapitaallasten: vrijval krediet Sport, spelen in de openbare ruimte (onttrekking)

52 V

7 Pumptrackbaan: krediet Sport, spelen in de openbare ruimte (vrijval kapitaallasten) (onttrekking)

5- N

7 Reserve Kapitaallasten: Pumptrackbaan (storting vrijval restantkrediet)

52- N

Totaal mutatie reserves

20- N

Totaal 2. Openbare ruimte na dekking

107 V

5- N

5- N

5- N

5- N

5- N

5- N

5- N

5- N

N 341-

N 113-

N 113-

N 113-

Toelichting financiële afwijkingen Thema Wegen en verkeer 1. Openbare verlichting: elektriciteitsverbruik In verband met de btw-daling naar 9% heeft de leverancier de voorschotten opnieuw berekend op basis van het meest recente verbruik. Het verbruik valt hoger uit dan in eerste instantie was begroot. De btw-verlaging heeft voor ons geen effect. 2. Kabels en leidingen Binnen de gehele gemeente legde Deltafiber glasvezel aan. De aannemer legde de bestrating terug. De ervaring is dat nazakkingen na ongeveer 6 tot 12 maanden stoppen. Hiervoor kregen we geld van Deltafiber om deze nazakkingen te herstellen. Dit geld hevelen we over naar 2023.

29

3. Bewegwijzering: NBD (Nationale bewegwijzeringsdienst) Samen met de NBD (Nationale bewegwijzeringsdienst) is er een plan opgesteld voor een inhaalslag met betrekking tot onderhoud bewegwijzering. Aangezien er de laatste jaren minimaal is geïnvesteerd in onderhoud heeft het de voorkeur om gehele plan uit te voeren. Mede door de gestegen kosten komen we budget tekort en ramen we een bedrag bij van € 17.000. 4. Onderzoek parkeerdruk (onderbesteding) Op het gebied van parkeren hielden we bewonersonderzoeken. De uitkomsten daarvan worden verwerkt. Helaas lukt het niet om de werkzaamheden dit jaar uit te voeren. De werkzaamheden verwachten we begin 2023 te starten. 5. Openbaar vervoer (onderbesteding) We zijn met de provincie in overleg om drie van de vier hubs binnen de gemeente uit te voeren. We verwachten dit najaar duidelijkheid. We voeren dit jaar de Hubs nog niet uit. Thema Groen en speelvoorzieningen 6. Bomen We hebben dit jaar het onderhoudsbestek bomen opnieuw moeten aanbesteden. Dit brengt incidentele en structurele meerkosten van met zich mee. Vanwege het nieuwe onderhoudsbestek en inschrijving is een structureel bedrag van circa € 50.000 nodig in de meerjarenbegroting. Daarnaast werken we dit jaar een incidentele snoeiachterstand weg van circa € 27.500.

Door de extreem droge zomer en neerslagtekort van voorgaande jaren (2018 en 2020) en dit jaar blijft de uitval van bomen groot. Ook dit jaar moeten we vanwege de veiligheid veel bomen (circa 100 stuks) vervangen. Ook verwachten we voor de komende jaren dat dit een structureel onderdeel van het boombeheer zal zijn. Niet alleen moeten we meer bomen vervangen. De kosten hiervan zijn door de prijsinflatie hoger dan voorheen. De structurele meerkosten hiervan bedragen naar schatting jaarlijks € 60.000. Daarnaast hebben we vanwege de droogte extra watergeven moeten inhuren. Deze onvoorziene incidentele meerkosten bedragen circa € 15.000. 7. Pumptrackbaan Zie voor een inhoudelijke toelichting programma 4. Sociaal domein - Thema Sport en bewegen. Thema Water 8. Riool(heffing): lagere BTW toerekening BTW (onderbesteding) Door een vertraagde uitvoering van de lopende kredieten zijn er lagere kapitaallasten van circa € 87.000 voor jaar 2022 en hogere elektriciteitskosten drukriolering met € 3.000. Het voordelig bedrag van circa € 84.000 inclusief de BTW toerekening van circa € 18.000 (= nadeel begroting) wordt gestort in de voorziening Riolering.

30

3. Ruimte, wonen en economie Inleiding Inleiding De hoofddoelstelling van het programma is: 

Het bevorderen van economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen in een proactieve houding

Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van het Nationaal Park De Biesbosch

Drimmelen profileren als aantrekkelijke woongemeente

Zorgen voor de bouw van voldoende woningen in alle kernen en in alle prijsklassen. Hierbij is gasloos en energie neutraal bouwen het uitgangspunt. Waar mogelijk wordt levensloopbestendig gebouwd

Drimmelen energie neutraal in 2040.

In het coalitieprogramma Een mooi en gezond Drimmelen maken we SAMEN ! staat: Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen in een proactieve houding. Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van Nationaal Park De Biesbosch. We zorgen voor de bouw van voldoende woningen in alle kernen en in alle prijsklassen. Hierbij is gasloos en energie neutraal bouwen het uitgangspunt en waar mogelijk levensloopbestendig. Het programma is uitgewerkt in vijf thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende sub-doelstellingen: 1. Versterken vrijetijdseconomie 2. Versterken economische structuur 3. Wonen 4. Duurzaamheid 5. Leefomgeving. 3.1 Versterken vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken? Drimmelen recreatief op de kaart zetten Drimmelen recreatief op de kaart zetten en de kansen benutten van Nationaal Park De Biesbosch. Wat gaan we daarvoor doen? Realisatie voetveer en verkenning toeristische mogelijkheden Hofmansplaat Omschrijving In 2020 is in overleg met Staatsbosbeheer een ambitieplan opgesteld voor de Hofmansplaat. Op basis van dit ambitieplan is in 2021 aan bureau Bloc opdracht gegeven om de haalbaarheid te onderzoeken van het in de vaart zetten van een pontje en de ontwikkeling van de Hofmansplaat. In 2021/2022 zal gestart

31

worden met de uitvoering van fase 1. Deze eerste fase omvat in ieder geval een voetveer van Drimmelen naar de Hofmansplaat. Op de Hofmansplaat komen onder meer voetpaden en informatiepanelen. De plannen passen binnen het concept-zoneringsplan van de Biesbosch. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Nadat bureau Bloc in 2021 constateerde dat een echte veerverbinding naar de Hofmansplaat financieel niet haalbaar was, is overleg opgestart met Staatsbosbeheer en de ondernemers over een alternatieve veerverbinding die meer is gericht op excursies naar de Hofmansplaat. De inzet is om te komen tot een samenwerkingsverband van lokale ondernemers die een excursieaanbod organiseren. De Hofmansplaat zal geschikt worden gemaakt voor extensieve recreatie. De verwachting is dat er voor het eind van het jaar duidelijkheid komt over de samenwerking en het aanbod. Dit najaar ontvangt de gemeenteraad een raadsbrief met de actuele stand van zaken. Samenwerking NLDelta Omschrijving De partners in NLDelta werkten in de afgelopen jaren toe naar de status van Nationaal Park nieuwe stijl. In 2021 is gebleken dat een breed draagvlak voor deze statusaanvraag nog ontbrak. Er worden gesprekken gevoerd over de reikwijdte en governance of organisatiestructuur. Voor onze gemeente zijn een duidelijke positionering van de Biesbosch, een compacte structuur en een duidelijke focus van NLDelta van groot belang. In 2022 worden de gesprekken over NLDelta voortgezet en moet blijken of dit leidt tot een statusaanvraag voor een Nationaal Park nieuwe stijl. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De partners in NLDelta werkten in de afgelopen jaren toe naar de status van Nationaal Park nieuwe stijl. Voor onze gemeente zijn een duidelijke positionering van de Biesbosch, een compacte structuur en een duidelijke focus van NLDelta van groot belang. Dit najaar moet blijken of de gesprekken over NLDelta worden voorgezet en of dit leidt tot een statusaanvraag voor een Nationaal Park nieuwe stijl.

32

Wat willen we bereiken? Verbeteren toeristische infrastructuur en bereikbaarheid Wat gaan we daarvoor doen? Aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen Biesbosch Omschrijving Op basis van het recreatief zoneringsplan wordt in 2021, in overleg met Staatsbosbeheer en de twee andere Biesbosch-gemeenten, in beeld gebracht hoe het staat met de kwaliteit van en de behoefte aan aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit De kwaliteit van de aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen is een aandachtspunt. In 2022 is een eerste aanzet gemaakt voor het uitvoeringsplan van de visie 'Balanceren in de Biesbosch'. Hierin worden de aanlegplaatsen en afmeervoorzieningen opgenomen in een recreatieplan, welke uitvoering moet gaan geven aan de gewenste faciliteiten en onderhoud tbv recreatieve voorzieningen in de Biesbosch. De maatregelen die worden uitgevoerd zijn afhankelijk van de gestelde prioriteiten en de beschikbare middelen. Herinrichting Ameroever kop buitenhaven Lage Zwaluwe Omschrijving In 2021 is er een plan ontwikkeld voor een groene en recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. Het plan is opgesteld in samenwerking met betrokken ondernemers en inwoners van Lage Zwaluwe. In 2022 wordt het plan uitgevoerd. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit In 2021 ontwikkelden we een plan voor een groene en recreatieve inrichting van de kop van de buitenhaven Lage Zwaluwe. We deden dit samen met betrokken ondernemers en inwoners van Lage Zwaluwe. De uitvoering van het plan stagneert vanwege de overdracht van de erfpacht. Hierover loopt overleg. Naar verwachting wordt het plan in 2023 uitgevoerd. Onderdeel van het plan is een uitkijktoren.

33

Herontwikkeling Kleine Schans / Zuidwaterlinie Omschrijving In 2021 is het plan voor de Kleine Schans bijgesteld op basis van het beschikbaar budget. Het plan wordt in 2022 uitgevoerd. Om meer bekendheid te geven aan de Kleine Schans wordt samengewerkt binnen het project Zuiderwaterlinie. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Het plan voor de Kleine Schans is bijgesteld op basis van het beschikbaar budget en het overleg met stakeholders. Het plan concentreert zich op de toegang tot de Schans. De toegang tot de Kleine Schans wordt voorzien van een watertrap. De raad is voor de zomer geïnformeerd over het plan. De uitvoering start begin 2023. Om meer bekendheid te geven aan de Kleine Schans werken we samen binnen in het project Zuiderwaterlinie. Verbetering jachthaven Terheijden Omschrijving In 2020 zijn er verbeteringen doorgevoerd in de haven van Terheijden. De plannen voor de dijkverzwaring zijn in voorbereiding. Na de dijkverzwaring zal de haven worden verkocht. Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit Het plan voor de dijkverzwaring (plan van het waterschap) heeft grote invloed op het beeld van de haven Terheijden: de bestaande dijken worden met ongeveer 1 meter opgehoogd en in verband met de waterveiligheid zullen de bomen op de waterkeringen worden verwijderd. De damwand wordt vervangen en er komt een muur op de kade van ongeveer 1 meter hoog. Er vindt intensief overleg plaats met het waterschap en de provincie over de inrichting van het gebied. Daarbij gaat het om de kademuur, de compensatie van bomen en de ruimtelijke kwaliteit in zijn algemeenheid. We verwachten dat de dijkverzwaring plaatsvindt in 2023 en daarna kan de herinrichting van de omgeving worden uitgevoerd.

34

3.2 Versterken economische structuur Wat willen we bereiken? Bevorderen vitaliteit en werkgelegenheid Het bevorderen van de economische vitaliteit en werkgelegenheid in Drimmelen (met een proactieve houding). Wat gaan we daarvoor doen? Arbeidsmigranten Omschrijving In 2020 is het beleid met betrekking tot arbeidsmigranten herzien. Op basis van het beleid worden er controles uitgevoerd op de naleving. Het nieuwe beleid maakt tijdelijke units in het buitengebied mogelijk, dit was eerder niet het geval. Deze moeten worden vergund, wat onder de normale werkzaamheden van vergunningverlening valt. Kwaliteit (indicator)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=04884673-5b80-449a-878e-f396118ec626