08 01 Jaarstukken 2024 Definitief (20250630)
Tekst van het document
Zie hiervoor ook de paragraaf G. Grondbeleid (Project Hooge Zwaluwe Zuid). Diverse kleine verschillen per saldo (€ 12.000 voordeel) Lopende kredieten programma 3 Tabel Lopende kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant Projectfase
Planning (afgerond in ) Q2 2025
Thema Duurzaamheid Aanschaf Papiercontainers 2023/14-12 Totaal
2024
480.000
322.707
157.293 5. Realisatie
480.000
322.707
157.293
Aanschaf Papiercontainers 2023/14-12 Papiercontainer zijn uitgewisseld als het gaat om de huisaansluitingen. De bovengrondse containers voor de hoogbouw zitten in de aanbestedingsfase. In de tweede helft van 2025 zullen de containers geplaatst worden.
50
Thema 3 Tabel Lopende kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant Projectfase
Planning (afgerond in )
Voetgangers- veerverbinding Drimmelen
2019
150.000
46.386
103.614 2. Definitie
Vervanging stroomkasten
2021
150.000
85.388
64.612 5. Realisatie
Q2 2025
Verlengen fietspad Beverpad (fase 3)
2022
812.000
36.474
775.526 3. Ontwerp
Q2/3 2026 (fase 1)
Haven Lage Zwaluwe
2022
184.173 3. Ontwerp
Q4 2025
Thema Economie, recreatie en toerisme
Totaal
184.271
98
1.296.271
168.346
2027-2028
1.127.925
Voetgangers- veerverbinding Drimmelen Samen met de gemeenten Altena en Geertruidenberg is de intentie uitgesproken om te komen tot een driehoeksveerverbinding. Doordat de aanlandplaats in Altena nog niet in 2026 voorzien kan worden is de uitwerking van deze intentie doorgeschoven naar 2027. Vervanging stroomkasten De voorbereiding voor het vervangen van de verdeelkasten is afgerond in 2024. De vervanging zal plaats vinden in jaar 2025. Verlengen fietspad Beverpad (fase 3) Na een uitgebreid voorbereidings- en participatietraject wordt in mei 2025 het voorkeurstracé voor de aansluiting van het Beverpad op Lage Zwaluwe (bestuurlijk) vastgesteld. Hierna wordt het ontwerp verder uitgewerkt/vastgesteld en worden in de loop van 2025 de benodigde (planologische) procedures doorlopen, vergunningen aangevraagd en overeenkomsten met de betrokken partijen (o.a. Waterschap, Rijksvastgoedbedrijf en IJsvereniging) opgesteld en ondertekend. Het project wordt in twee fases uitgevoerd. Het streven is om de eerste fase in 2026 uit te voeren. De tweede fase volgt op het moment dat het Waterschap de dijkversterking realiseert (naar verwachting over ca. 5 jaar). Haven Lage Zwaluwe Er vinden gesprekken plaats tussen de gemeente, de huidige erfpachter (Dubbelman) en Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf. Mogelijke scenario's over de inrichting van het gebied worden met hen besproken.
De communicatie met Rijkswaterstaat en Rijksvastgoedbedrijf lopen echter moeizaam waardoor er nog geen concrete plannen zijn gemaakt of bestuurlijke besluiten zijn genomen. Af te sluiten kredieten programma 3 Tabel Af te sluiten kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant
2021
95.000
94.046
954
95.000
94.046
954
Thema Woningbouw en ruimte Stedenbouwkundige visie Stuifhoekgebied Totaal thema Woningbouw en ruimte Thema Duurzaamheid Vervanging GFT mini-containers
525.000
537.008
12.008-
Totaal thema Duurzaamheid
2023
525.000
537.008
12.008-
Totaal
620.000
631.054
11.054-
Toelichting af te sluiten kredieten (afwijking > € 25.000) Geen toelichting benodigd.
51
4. Sociaal Domein Inleiding sociaal domein Het programma is uitgewerkt in drie thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Onderwijs, jeugd en gezondheid 2. Participatie en schuldenproblematiek 3. Sociale structuur, sport en zorg. 4.1 Onderwijs, jeugd en gezondheid Wat hebben we dit jaar bereikt? We willen kwalitatief goed onderwijs in goed geventileerde scholen met groene schoolpleinen We willen kwalitatief goed onderwijs in goed geventileerde scholen met groene schoolpleinen. We staan voor gelijke kansen en willen samen met het onderwijs kijken hoe we dat optimaal kunnen invullen. Onze jeugd verdient meer aandacht en mag meer meedoen door meer activiteiten te organiseren met onze jongerenwerkers en buurtsportcoaches. Als het even niet zo goed gaat, investeren we in de samenwerking tussen onder andere scholen, huisartsen en jeugdzorg in alle dorpen. Zo thuis mogelijk en niet alles medisch maken. Gezondheid is een belangrijk onderwerp in en buiten het sociaal domein. In Drimmelen stimuleren we dit.
Prestatie-indicator
Werkelijk 2023
Begroot 2024
Aantal vve-leerlingen (voor- en vroegschoolse educatie)
38
40
38
Percentage doorverwijzingen door huisartsen
39
40
100
Percentage overgewicht jongeren
10
10
10
Percentage roken jongeren
4
2
7
niet beschikbaar
4
niet beschikbaar
40
niet beschikbaar
Percentage problematisch alcoholgebruik jongeren Percentage recent binge drinken ** Percentage jongeren dat te weinig sport en beweegt (semi-inactief/inactief) Pecentage kinderen dat dagelijks minstens 1 uur beweegt (4-11 jaar) **
23 niet beschikbaar 44
Werkelijk 2024
32 44
*Gegevens zijn afkomstig van de jaarlijkse screening van de GGD in de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Deze jongeren zijn 13 of 14 jaar. ** Wegens wijziging van screening zijn indicatoren aangepast
Wat hebben we dit jaar gedaan? Actualiseren jeugd- en jongerenbeleid Status Vertraagd In december 2024 is het Beleidsplan Sociaal Domein vastgesteld. Daarbij benaderen we het jeugden jongerenbeleid met een integrale blik in relatie tot de andere beleidsvelden in het sociale domein. In 2025 wordt het beleidsplan Sociaal Domein uitgewerkt in een aantal programma’s waarbij een integrale kijk op het sociaal domein uitgangspunt is. Alle jongeren halen minimaal een startkwalificatie Status Op schema Het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) zet stevig in om iedere jongere een startkwalificatie te laten behalen. De werkdruk bij het RBL was zo hoog dat er vooral wettelijke taken werden uitgevoerd en er
52
minder ingezet werd op preventieve taken. De begroting is in 2024 verhoogd zodat het RBL qua bezetting nu op orde is en dat wettelijke taken goed kunnen worden uitgevoerd. Behoud Dongemond College Status Op schema We willen het Dongemond College (VO) tot 2040 voor onze gemeente behouden en onderzoeken wat daarvoor nodig is. Daarmee bieden we zekerheid voor de toekomst. Ook maken we werk van faciliteren van samenwerking en inhoudelijke verbinding tussen het Dongemond College (VO) en de basisscholen (PO). Daarmee creëren we een betere aansluiting van PO naar VO voor onze kinderen. In de 2e helft van 2023 heeft een externe partij een schouw uitgevoerd van het huidige gebouw van het Dongemond College. Deze partij onderzocht ook een aantal scenario’s, van renovatie tot volledige nieuwbouw. Deze scenario's zijn in 2024 met het schoolbestuur besproken. Inmiddels ligt er een visie onderwijshuisvesting. Breed aanbod sport door buurtsportcoaches Status Op schema De Buurtsportcoaches voerden diverse activiteiten uit voor zowel jongeren als ouderen. Voorbeelden daarvan zijn Sjors Sportief en Max Vitaal. Ook is in 2024 de functie voor Buurtsportcoach opnieuw aanbesteed. Vanaf 2025 voert een andere partij deze functie uit.
Cultuureducatie ontwikkelen en versterken Status Op schema We continueren en versterken cultuureducatie, waarbij cultuur en historie van onze dorpen en de regio een belangrijk thema is. Iedere school neemt deel aan Cultuureducatie, een programma dat wordt begeleid door Theek5. Na de coronapandemie hebben scholen zich vooral gericht om de basisvaardigheden op orde te krijgen. Voor cultuur en kunst was minder ruimte in het onderwijsaanbod. Per 2023 is weer meer enthousiasme ontstaan en zien we dat de scholen weer meer aandacht hebben voor kunst en cultuur in hun onderwijsaanbod. In 2024 hebben acht van de negen basisscholen deelgenomen aan Cultuur met Kwaliteit, een programma dat wordt begeleid door Theek 5. Eén gezin één loket Status Op schema Voor de oprichting van een Stevig Lokaal Team (SLT) starten we in 2025-2026 met een proof of concept. In deze fase wordt het SLT beproefd in de praktijk, zodat we kunnen leren wat er nodig is voor het SLT. Ter voorbereiding daarop zijn in 2024 stappen gezet: een plan van aanpak is vastgesteld, (strategische) partners zijn geselecteerd en de subsidieaanvraag is toegekend. Energieneutrale Stuifhoek Status Op schema We bouwen een energieneutrale Stuifhoek en hebben de budgetten hierop aangepast. Ook de stijgende bouwkosten zijn hierin betrokken. In 2023 zijn het bestemmingsplan en de grondexploitatie
53
van het gebied IKC De Stuifhoek Romboutsstraat-Norbartstraat vastgesteld. Half 2024 is een ontwikkelende bouwer geselecteerd, die ook de appartementen afneemt. Er is gewerkt aan een definitief- en uitvoeringsgereed ontwerp. In februari 2025 start de bouw. Opening staat gepland voor het eerste kwartaal 2026. Extra subsidie Status Op schema De subsidieregeling moet worden aangepast, zodat subsidie voor voorlichting en preventie van drugsgebruik mogelijk is. Herijking gezondheidsbeleid Status Vertraagd In december 2024 is het Beleidsplan Sociaal Domein vastgesteld. Daarbij benaderen we het jeugden jongerenbeleid met een integrale blik in relatie tot de andere beleidsvelden in het sociale domein. In 2025 wordt het beleidsplan Sociaal Domein uitgewerkt in een aantal programma’s waarbij een integrale kijk op het sociaal domein uitgangspunt is. Inzet praktijkondersteuners Status Afgerond De inzet van praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsenpraktijken wordt structureel voortgezet volgens de gemaakte afspraken. Jeugdadviesraad Status Op schema Tijdens de jongerengemeenteraad hebben scholieren van het Dongemond meegedacht over preventie. Daarnaast vond in 2024 Democracity weer plaats. In 2024 troffen we voorbereidingen voor de oprichting van de Jeugdadviesraad, die in 2025 vorm krijgt.
Jongerenparticipatie blijft belangrijk Status Op schema Jongeren zijn betrokken bij verschillende programma's en activiteiten, zoals de jongerengemeenteraad en Democracity. Kunst en Cultuur Status Op schema Met het cultuureducatiebeleid wil de gemeente bevorderen dat alle inwoners van de gemeente de kans krijgen om zich creatief en cultureel te ontwikkelen. We signaleren trends en ontwikkelingen. Cultuureducatie: we tellen het aantal scholen, leerlingen en leraren die bereikt worden met Cultuureducatie met kwaliteit (CMK). Dat is volgens de doelstellingen. 54
Ondersteunen vorming en ontwikkeling IKC Status Op schema We ondersteunen vanuit de gemeente de vorming en ontwikkeling van Integrale Kind Centra (IKC) en kijken met het onderwijs hoe we cultuur, muziek en sport daaraan kunnen toevoegen. In de Lokale Educatieve Agenda wordt de vorming van IKC’s besproken. Bij nieuwbouw voor scholen gaan we in principe uit van een IKC. De verantwoordelijkheid om IKC te worden ligt primair bij de schoolbesturen in nauwe samenwerking met de kinderopvang. In 2024 is geen directe actie ondernomen voor IKCvorming, behalve de verdere realisatie van IKC De Stuifhoek in Made. Onderwijspakket natuur, duurzaamheid en milieu Status Op schema Natuur, duurzaamheid en milieu zijn dusdanig belangrijk dat we het onderwijs een pakket aanbieden, zodat alle kinderen hiermee kennis kunnen maken. We doen dit bij voorkeur met lokale (groen)partners. Afgesproken is dat iedere leerling tijdens zijn PO-periode in aanraking komt met natuur, zoals een bezoek aan de Biesbosch. We subsidieerden in schooljaar 2023-2024 (en het huidige schooljaar 2024-2025) deelname aan het Schoolbootproject, waarin basisschoolleerlingen kunnen kennismaken met de Biesbosch. In 2024 hebben 2 scholen uit Drimmelen deelgenomen: het Dongemondcollege uit Made en De Grienden uit Lage Zwaluwe. Zij volgden het programma Wateronderzoek en Biesbosch Avontuur.
Verder stelden we ook in 2024 een subsidie beschikbaar voor de vergroening van schoolpleinen. Diverse schoolpleinen zijn in 2024 (verder) vergroend. Plan voor frisse scholen Status Op schema We stelden in 2024 met het onderwijs (PO en VO) een plan op om te komen tot Frisse Scholen Klasse B. De gemeente investeert mee om het onderwijs hierin mee te krijgen. Het resultaat is dat alle scholen, voor zover er geen nieuwbouw op de planning staat, aan het einde van het schooljaar 20252026 voldoen aan de binnenklimaatnorm Frisse Scholen B. Het onderzoek om het binnenklimaat van de scholen naar Frisse Scholen klasse B te brengen, voerden we in het derde kwartaal van 2023 uit. De opgave, verbeteringsmogelijkheden en financiële consequenties brachten we per school in beeld. In het vierde kwartaal 2024 stemden we de resultaten af samen met een verdelingsvoorstel van de middelen met de schoolbesturen. De aanpassingen aan de gebouwen zullen in 2025 en 2026 worden uitgevoerd. Ieder schoolbestuur draagt zelf ook een aanzienlijk financieel deel bij. Stevig netwerk om kind en gezin Status Op schema Voor de oprichting van een Stevig Lokaal Team (SLT) starten we met een proof of concept voor de periode van 2025 - 2026. In deze praktijkfase wordt het SLT beproefd, zodat we kunnen leren wat er nodig is voor het SLT. Hiervoor is een plan opgesteld. Stimuleren van sport en bewegen Status Afgerond
55
Dooreen extra bedrag te verstrekken op basis van het coalitieakkoord naar rato van het aantal jeugdleden, is aan de sportverenigingen een extra stimulans gegeven voor het uitbreiden van activiteiten of werving van nieuwe leden. Taalstimulering Status Op schema Taalstimulering blijft belangrijk in ons beleid. Jonge kinderen kunnen terecht bij consultatiebureaus, Boekstart, Voorleesexpress, VVE (voor- en vroegschoolse educatie) en de bibliotheek. Oudere kinderen kunnen naar de bibliotheek, het (digi)taalhuis, bestrijden laaggeletterdheid. We willen dat zoveel mogelijk inwoners voldoende taalvaardig zijn om mee te kunnen doen in de samenleving. De taal onvoldoende beheersen mag hiervoor geen belemmering zijn. Jonge kinderen worden indien nodig door VVE voorbereid op het PO. De gemeente heeft vanuit de VVE-middelen een bijdrage gedaan aan deze taalklas. Er is in 2024 door een taskforce vanuit het onderwijs nagedacht over een mogelijke Taalklas in Made in 2025. In 2025 wordt hier een besluit over genomen. Nu gaan de meeste anderstalige kinderen weer naar De Fontein in Breda voor een jaar Nederlands, ook de kinderen van de asielopvang Brieltjenspolder. Uitbreiden jeugd- en jongerenwerk Status Op schema Door uitbreiding van het jongerenwerk is extra ingezet op meidenwerk, online jongerenwerk, jongerenwerk op scholen, gameverslaving en preventie van middelengebruik.
Het doel is dat jongerenwerk haar rol in het voorliggend veld goed kan pakken en zo eventuele problematiek vroegtijdig wordt gesignaleerd. Daar liggen verschillende (grote) uitdagingen. Daarnaast heeft het jongerenwerk in Made een nieuwe locatie. Uitvoering Veilig Thuis Status Op schema Veilig Thuis werkte in 2024 verder aan het op orde brengen van de basis. Zo kunnen zij hun taken volgens wettelijke richtlijnen en landelijk vastgestelde kwaliteitskaders uitvoeren. Hierdoor zijn de wachtlijsten in 2024 bij Veilig Thuis op een acceptabel niveau. Vergroenen schoolpleinen Status Op schema We zetten met het onderwijs in op het vergroenen van schoolpleinen en wakkeren hiervoor de liefde voor de natuur aan bij onze kinderen. We stellen hiervoor budget beschikbaar. Door de vergroening worden kinderen uitgedaagd om buiten te spelen en stimuleren we het spelen in de natuur. Verschillende scholen maakten al dankbaar gebruik van de subsidie en maakten hun schoolplein al flink groener. Ook boden we in het vierde kwartaal van 2023 een extra bijdrage om de biodiversiteit op de schoolpleinen te vergroten. De niet bestede gelden zijn doorgeschoven. In 2024 hebben meerdere scholen hun schoolplein vergroend. Versterken samenwerking tussen onderwijs en jeugd Status Afgerond 56
De inzet van ‘jeugdcoaches op school’ is voortgezet en werkt succesvol. Wachtlijstproblematiek bij CJG Status Op schema Alle acties van het CJG zijn erop gericht om de maximale wachttijd van 4 weken te garanderen. Gedurende het hele jaar zijn we binnen de afgesproken termijn gebleven, maar vanaf december constateren wij een oplopende wachttijd. Dit is te verklaren door verschillende factoren: extra inzet van het CJG op ontwikkelingen zoals het SLT en de omgekeerde verordening, vertrek personeel en ziekteverzuim We verwachten de wachttijd terug te dringen door het invullen van vacatures. Zo vroeg mogelijk signaleren Status Op schema Voor de oprichting van een Stevig Lokaal Team (SLT) starten we met een proof of concept voor de periode 2025 - 2026. In deze praktijkfase wordt het SLT beproefd, zodat we kunnen leren wat er nodig is voor het SLT. Hiervoor is een plan opgesteld. Zo willen ervoor zorgen dat beroep op specialistische zorg afneemt. Zorgen over jeugdzorg Status Op schema In het afgelopen jaar ontwikkelde de jeugdhulp voor de gemeente Drimmelen zich verder binnen de landelijke kaders van de hervormingsagenda, die gericht zijn op het versterken van de zorg voor jeugdigen en het betaalbaar houden van het stelsel.
De regiovisie en het strategieplan vormen de basis voor een gezamenlijke aanpak in de regio, waarbij de focus ligt op het verbeteren van de integrale zorg voor jeugdigen en het versterken van preventieve maatregelen. In dit kader is ook gewerkt aan de oprichting van een Stevig Lokaal Team (SLT) met een proof of concept, waarbij het SLT wordt beproefd in de praktijk, zodat de leringen meegenomen kunnen worden in de inkoop vanaf 2027. Het strategieplan legt de koers vast voor de komende jaren, met duidelijke doelstellingen en meetbare resultaten. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan een inkoopstrategie die het mogelijk maakt om de samenwerking binnen het Stevig Lokaal Team en de integratie van de regiovisie en de strategie ook de komende jaren te kunnen optimaliseren in samenwerking met onze partners. 4.2 Participatie en schuldenproblematiek Wat hebben we dit jaar bereikt? Iedereen heeft recht op een sociaal minimum Iedereen heeft recht op een sociaal minimum. Het Rijk is daar in de basis aan zet. Lokaal kunnen wij het verschil maken en veel van het (landelijk) verloren vertrouwen terugwinnen. De nieuwe vormen van armoede, zoals energiearmoede, pakken we aan en lossen we op. Ook door de verbinding tussen domeinen te leggen.
Prestatie-indicator
Werkelijk 2023
Begroot 2024
Werkelijk 2024
Aantal plaatsen beschut werken
8
9
10
Aantal loonkostensubsidie
47
55
43
Aantal Wsw-ers
47
47
43
57
Wat hebben we dit jaar gedaan? Ademruimte geven bij problematische schulden Status Op schema Dit is onderdeel geworden van het reguliere proces schuldhulpverlening. Algemene voorzieningen realiseren Status Vertraagd De pilot Huiskamers is voortgezet vanuit de middelen voor Wmo-begeleiding, een deel van de middelen voor de Activiteitencoach en de GALA SPUK Sociale Basis. Eerder is aangegeven dat in 2024 een collegevoorstel voorgelegd zou worden voor structurele financiering van de Huiskamers. Omdat dit niet is gehaald en er nieuwe ontwikkelingen zijn, wordt hiervoor in 2025 een collegevoorstel voorgelegd. Bestrijding eenzaamheid Status Vertraagd De werkgroep Drimmelen Verbindt spant zich in om eenzaamheid onder onze inwoners te verminderen. Rond de week tegen de eenzaamheid in 2024 heeft de werkgroep een extra activiteit georganiseerd. Helaas was deze activiteit weinig succesvol. Doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Status Op schema In het regionaal Transferpunt gaven we samen met woningcorporaties en zorginstellingen invulling aan het beleid om mensen met een psychische kwetsbaarheid zelfstandig te laten wonen in onze wijken. Met Woonvizier en de welzijnsinstellingen maakten we afspraken voor preventie en nazorg voor deze doelgroep.
We werkten mee aan het regionale onderzoek om de mensen met (dreigende) dak- en thuislooshuid in kaart te brengen, het zogenaamde Ethos light onderzoek. Mede naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek heeft de gemeente zich aangesloten bij de pilot mentoraanpak dak- en thuisloze jongeren. We pasten het Convenant Maatschappelijke opvang, OGG en verslavingspreventie aan. Hierin maakten we concrete afspraken over de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de taken en financiën voor maatschappelijke opvang. Onderdeel van de afspraken is dat de gemeente zelf verantwoordelijk is voor de opvang van economisch daklozen, jongeren en arbeidsmigranten. Regionaal is een start gemaakt met de inkoop van Beschermd Wonen vanaf 2026. Omdat de gemeente vanaf 2026 zelf verantwoordelijk is voor de 24 uurs bereikbaarheid voor inwoners met een Beschermd Wonen indicatie, startten we een onderzoek naar de beste manier om dit te organiseren. Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Status Vertraagd
58
We hebben de taakstelling voor 2024 niet behaald. Concreet betekent dit dat we onvoldoende statushouders hebben gehuisvest. Dit heeft directe gevolgen voor de start van de inburgering en reintegratie, die daardoor vertraagd is. Iedereen moet mee kunnen doen Status Op schema De casemanagers en werkmakelaars begeleiden samen uitkeringsgerechtigden. Het doel is om hen zo hoog mogelijk op de maatschappelijke ladder te laten functioneren. De hoogste trede is uitstromen naar werk met een inkomen boven bijstandsniveau. Naast zelf matchen van vacatures in het netwerk werken we samen met WSP MidZuid. Zij zoeken bij werkgevers in de regio actief naar passende vacatures voor de doelgroep. Iedereen met een uitkering en die in staat is om te werken, levert naar vermogen een wederdienst. Voor zorgklanten is het maximaal haalbare bijvoorbeeld maatschappelijke participatie door meedoen aan activiteiten in een buurthuis of in groepsverband sporten. Daarbij bieden de casemanagers en onze gemeentelijke partners ondersteuning als dit nodig is. Maatwerk is er en misbruik wordt tegenop getreden Status Op schema Ook in 2024 gaven we vorm aan het voorkomen, opsporen en aanpakken van uitkeringsfraude. We leveren maatwerk door met meerdere mensen naar de casus te kijken. We gaven opdracht voor een onderzoek als minimaal 3 betrokken personen (casemanager, werkmakelaar en coördinator) dit nodig vinden.
Het onderzoeksbudget in de begroting was toereikend. Mensen blijven uitdagen mee te doen Status Op schema Door gesprekken te voeren, proberen we iedereen te laten participeren. Als het niet mogelijk is om uit te stromen naar betaalde arbeid, dan zetten we in op parttime werk, vrijwilligerswerk of - als ook dat niet mogelijk is - participeren door te sporten of deel te nemen aan georganiseerde activiteiten, zoals een vrouwengroep. Alles wat we daarin bereiken, is een vorm van tegenprestatie. Mentale gezondheid belangrijk aandachtspunt bij schuldhulpverlening Status Op schema In het reguliere proces van schuldhulpverlening is altijd aandacht voor de mentale gezondheid van de klanten. Wanneer blijkt dat deze in het gedrang komt, wordt de klant doorverwezen naar de passende instantie. Zo wordt niet alleen gewerkt aan een oplossing voor de schulden, maar ook aan het herstel van de mentale gezondheid.
Overweging participatiebudget Status Afgerond
59
Het college besloot in 2024 om ieder gezin dat van de gemeente Drimmelen een PW-uitkering ontvangt, € 300,00 te geven met als doel extra te participeren. In het uitvoeringsplan minimabeleid en schuldhulpverlening staat als actiepunt een evaluatie om de mogelijkheden van voortzetting van deze actie te bekijken. Sociaal minimum, humane behandeling en goede WMO-voorzieningen zijn uitgangspunten Status Op schema In 2024 ondersteunden we onze kwetsbare inwoners met maatwerkoplossingen vanuit de Participatiewet, Jeugdwet en Wmo zodat ze mee kunnen blijven doen in de samenleving. Op 12 december 2024 stelde de gemeenteraad een nieuw beleidsplan Sociaal domein vast voor de komende 4 jaar waarin de grote ontwikkelingen in het hele Sociaal Domein beschreven zijn. De drie hoofdthema's daarin zijn veerkrachtige dorpen, bestaanszekerheid en ondersteuning waar nodig. Uitvoering beleidsplan sociaal domein Status Op schema Op 12 december 2024 is een nieuw beleidsplan Sociaal domein vastgesteld voor de komende 4 jaar waarin de grote ontwikkelingen in het hele Sociaal Domein beschreven zijn. Dit beleidsplan vervangt het vorige beleidsplan. In 2025 wordt het nieuwe beleid vertaald naar concrete acties in een uitvoeringsprogramma. Zelfredzaamheid Status Op schema Statushouders worden de eerste zes maanden financieel ontzorgd. In deze periode worden ze begeleid naar (financiële) zelfredzaamheid.
Ook andere kwetsbare burgers ontvangen ondersteuning gericht op het vergroten van hun zelfredzaamheid en weerbaarheid. Onder andere door MEE, Surplus en trajecten die bijdragen aan hun persoonlijke ontwikkeling. Zorg blijft bereikbaar voor wie dat nodig heeft Status Op schema Zorgklanten in de Participatiewet zijn mensen die geen bijdrage kunnen leveren aan het arbeidsproces. De zorgondersteuning richt zich op het samen met de zorgklant verkennen wat er wel mogelijk is (bijvoorbeeld vrijwilligerswerk of deelname aan sportactiviteiten). We bieden ze de begeleiding naar deze vorm van participeren en door middel van gesprekken wordt de voortgang en ontwikkeling gemonitord. 4.3 Sociale structuur, sport en zorg Wat hebben we dit jaar bereikt? Investeren in onze sociale structuur De zorgvraag neemt toe. Op alle zorgterreinen, van jong tot oud en van rijk tot arm. Nu is hét moment om te investeren in onze sociale structuur, het voorliggend veld. Meer en hogere subsidies voor onze verenigingen, stimuleringsregelingen op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, bewegen en sport, vernieuwde afspraken met onze welzijnsinstellingen. De dorpshuizen vervullen een cruciale functie
60
in onze dorpen. Op deze manier houden we de zorg in de toekomst goed en betaalbaar. Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang.
Prestatie-indicator
Werkelijk 2023 Begroot 2024 Werkelijk 2024
Percentage jeugdleden sportverenigingen
41
45
38
Aantal deelnemers SjorsSportief en -creatief
392
450
276
Aantal kinderen dat na Sjors sportief en -creatief lid wordt van club/vereniging **
59
55
n.n.b.
** stabilisatie vanwege corona
Wat hebben we dit jaar gedaan? Inclusiviteit Status Afgerond De afgelopen jaren heeft het college er bewust voor gekozen om geen apart inclusiebeleid op te stellen. In plaats daarvan is inclusie stapsgewijs geïntegreerd in bestaand beleid, projecten, visies en de uitvoering daarvan. Het college vindt dat inclusie een breed uitgangspunt moet zijn, dat terugkomt in alle documenten en werkzaamheden binnen de gemeentelijke organisatie. Mantelzorgwaardering Status Op schema In 2024 steeg het aantal toekenningen mantelzorgwaarderingen licht met 2,6% naar 631. Het aantal waarderingen dat via zorgaanbieders werd verstrekt, daalde enigszins. De kosten voor activiteiten ter waardering van mantelzorgers namen licht toe. Ondersteuning mantelzorgers Status Op schema We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten. Hiervoor ontvingen we GALA-middelen die aan versterking van de mantelzorgondersteuning zijn besteed. Samen met verenigingen plan maken om verenigingen te ondersteunen Status Vertraagd In de vorige opzet lag de focus van de Buursportcoach vooral op het ondernemen van activiteiten. Met een nieuwe aanbesteding in 2024 is ingezet op het naar een hoger plan krijgen van de buurtsportcoach. De buurtsportcoach gaat meer samenwerken met de verenigingen.
Sportaccommodaties zijn een belangrijke infrastructuur Status Vertraagd In het accommodatiebeleid 2019-2026 is vastgesteld dat er sprake was van leegstand van de binnensportaccommodaties in de gemeente Drimmelen. Om deze reden was het voornemen om 61
onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een bredere inzet van deze accommodaties. Dit onderzoek is nog niet uitgevoerd, maar in afwachting van de evaluatie van onze maatschappelijke accommodaties. De resultaten van dit evaluatieonderzoek worden in het eerste kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd. Op basis van de bevindingen en eventuele terugkoppeling van de raad worden vervolgstappen bepaald. Dit speerpunt wordt bij de eerstvolgende begrotingsmogelijkheid opnieuw geformuleerd, zodat het beter aansluit bij de uitkomsten van de evaluatie en de wensen van de raad. Sporten een impuls geven Status Afgerond In 2024 is ingezet op het stimuleren van sporten en bewegen voor alle inwoners, jong en oud. Daarbij is gebruikgemaakt van diverse instrumenten, zoals Uniek Sporten, Sportakkoord II en een extra subsidie voor jeugdleden. Deze maatregelen dragen bij aan het vergroten van de zichtbaarheid en toegankelijkheid van sport en beweging. Verplaatsing BMX-vereniging onderzoeken Status Afgerond De BMX vereniging gaf na diverse gesprekken aan op het huidige terrein te willen blijven en heeft geen behoefte meer om te verhuizen. Verstevigen van het voorliggende veld Status Op schema We verstrekken hogere subsidies aan verenigingen met jeugdleden die zich in zetten voor sport en bewegen en amateurkunst- cultuurbeoefening.
We bekijken of we dit kunnen verbinden aan de bijdrage die zij leveren aan de maatschappelijke opgave van de gemeente.
62
Wat heeft programma 4 gekost? Tabel Prg. 4-1 Realisatie en begrotingsafwijkingen programma 4 (bedragen x € 1.000) Nr. Thema
Prim. Begroting
Bijg. Begroting
Realisatie
Afwijkingen 2024
2024
2024
2024
4.1 Onderwijs, Jeugd en gezondheid
-12.333 N
-13.431 N
-13.522 N
-90 N
4.2 Participatie en schuldenproblematiek
-8.077 N
-14.499 N
-13.029 N
1.470 V
4.3 Sociale structuur, sport en zorg
-12.590 N
-13.091 N
-13.654 N
-563 N
-33.001 N
-41.021 N
-40.205 N
816 V
Totaal lasten 4.1 Onderwijs, Jeugd en gezondheid
788 V
1.078 V
1.028 V
-50 N
4.2 Participatie en schuldenproblematiek
4.250 V
10.052 V
10.380 V
328 V
4.3 Sociale structuur, sport en zorg
1.536 V
1.681 V
2.200 V
519 V
6.574 V
12.811 V
13.609 V
798 V
-26.427 N
-28.210 N
-26.596 N
1.614 V
846 V
1.254 V
1.260 V
6 V
-25.581 N
-26.956 N
-25.336 N
1.620 V
Totaal baten Saldo van baten en lasten excl. mut. reserves Saldo mutaties reserves Saldo van baten en lasten incl. mut. reserves Nr. Thema
Bijg. Begroting
Realisatie
Verschil
Reserves
Afwijkingen
2024
2024
2024
2024
2024
4.1 Onderwijs, Jeugd en gezondheid
-12.353 N
-12.493 N
-140 N
0 V
-140 N
4.2 Participatie en schuldenproblematiek
-4.447 N
-2.649 N
1.798 V
0 V
1.798 V
4.3 Sociale structuur, sport en zorg
-11.410 N
-11.454 N
-44 N
6 V
-38 N
-28.210 N
-26.596 N
1.614 V
6 V
1.620 V
Saldo van baten en lasten incl. mut. reserves
Begrotingsafwijkingen Programma 4: 4.1 Onderwijs, Jeugd en Gezondheid (€ 140.000 nadeel) Onderwijs (€ 46.000 nadeel) Het leerlingenvervoer kostte € 46.000 meer dan begroot na de start met de nieuwe vervoerder in het nieuwe schooljaar. Dit is het gevolg van de aanbesteding waarbij het nieuwe contract duurder is dan het vorige. Daarnaast is er een voordeel van € 59.000 op vroeg- en voorschoolse educatie door correcties op de uitgaven van 2022 en 2023. De lasten voor onderwijshuisvesting zijn echter per saldo € 55.000 hoger uitgevallen door toegerekende rentelasten. Het resterende verschil van € 4.000 hogere kosten is toe te bedelen aan diverse kleine posten. Jeugd (€ 77.000 nadeel) De kosten voor de niet vrij toegankelijke jeugdzorg zijn € 283.000 hoger uitgevallen. Dit komt door de toenemende complexiteit van hulpvragen (Multi problematiek), waardoor trajecten intensiever en langduriger zijn. Dit is vooral terug te zien in de ambulante jeugdhulp, pleegzorg en gezinshuiszorg. Dit is te verklaren doordat steeds meer hulpverlening dichterbij huis wordt georganiseerd zoals ook wordt beoogd in de regiovisie. Tegenover deze kostenstijging staan twee incidentele meevallers. De eerste is een positief resultaat van het CJG over 2023, wat heeft geleid tot een afrekening van € 106.000.
De tweede is een afrekening van Zorg in Natura over de periode 2020-2023, wat resulteerde in een voordeel van € 108.000. Deze afrekening vloeit voort uit een herbeoordeling van de verdeling van enkele zorgkosten in die periode. Het resterende verschil van € 8.000 aan hogere kosten is toe te schrijven aan diverse kleinere posten.
63
Gezondheid (€ 17.000 nadeel) Alle verstrekte trapliften tot en met juli 2024 zijn bekostigd vanuit de specifieke uitkering GALA valpreventie. Uiteindelijk bleken de kosten voor valpreventie hierdoor € 19.000 hoger uit te komen dan de beschikbare GALA-middelen. Het resterende verschil van € 2.000 lagere kosten wordt veroorzaakt door diverse kleine posten. 4.2 Participatie en schuldenproblematiek (€ 1.798.000 voordeel) Participatie en schuldenproblematiek (€ 105.000 voordeel) De lasten voor schuldhulpverlening (€ 63.000 voordeel) zijn lager uitgekomen dan begroot doordat een deel van de kosten voor vroegsignalering gedekt konden worden met een specifieke uitkering. Daarnaast werd in de begroting rekening gehouden met een aanzienlijke stijging van het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening. De uiteindelijke stijging is echter lager uitgekomen dan verwacht. De kosten van bijzondere bijstand zijn lager dan verwacht doordat de huur van woningen voor de opvang van statushouders in 2024 lager bleek dan de middelen die hiervoor waren toegekend (€ 30.000 voordeel). Daarentegen is de kwijtschelding gemeentelijke belastingen hoger uitgekomen dan verwacht (€ 30.000 nadeel) door kwijtschelding van rioolheffing en afvalstoffenheffing over 2023.
Het resterende verschil van €42.000 lagere kosten wordt veroorzaakt doordat er per saldo meer BUIG-middelen van het rijk zijn ontvangen voor de loonkostensubsidies en bijstandsuitkeringen (participatie uitkeringen) dan er daadwerkelijk uitgekeerd moest worden en nodig was voor de uitvoering. De hoger dan voorziene BUIG-middelen komen voort uit de hogere loon- en prijsbijstelling die in het najaar door het Rijk bekend worden gemaakt. Middellange termijn opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 1.693.000 voordeel) De gemeente ontving een grotere bijdrage dan was ingediend bij het voorschot. De werkelijke uitgaven ten opzichte van de ontvangen subsidie (gerealiseerde opvangplaatsen) zijn ongeveer € 1.693.000 lager (voordeel voor gemeente). Het voordeel van de jaarrekening 2024 ten opzichte van 2023 (€ 659.000 voordeel) is € 1.034.000 hoger, ondanks de verlaging van de normbedragen in 2024 ten opzichte 2023. De uitvoeringskosten in 2023 waren veel hoger dan 2024 door de kosten voor cruiseschip en de eenmalige transitiekosten. 4.3 Sociale structuur, sport en zorg (€ 44.000 nadeel en € 6.000 voordeel reservemutaties) Sociale structuur (€ 82.000 nadeel, € 6.000 voordeel reservemutaties) De kosten van de gemeenschapshuizen zijn hoger (€ 108.000) door toegerekende rentelasten op de activa. Daarentegen was er minder klein onderhoud noodzakelijk aan de gebouwen (€ 11.000 voordeel).
Het resterende verschil van € 21.000 voordeel inclusief reservemutaties wordt veroorzaakt door diverse kleine posten. Sport (€ 268.000 nadeel) Voor sport in het algemeen is het nadeel € 158.000: - toegerekende rentelasten op de activa voor sportaccommodaties (€ 47.000 nadeel) - inhuur personeel voor het evalueren van het accommodatiebeleid en het op orde krijgen van de uitvoering hiervan (€ 68.000 nadeel) - diverse kleine posten (€ 43.000 nadeel). Binnensport € 66.000 nadeel: - hogere concessievergoeding van de Amerhal (€ 35.000 nadeel) inclusief het onderzoek in verband met de hoogte van de concessie; - hogere energielasten sporthallen (€ 39.000 nadeel). Door faillissement van de oude energieleverancier is de overstap gemaakt naar een andere leverancier. De energieprijzen bij de nieuwe leverancier liggen hoger; - diverse kleine voordelige verschillen (€ 8.000 voordeel) Buitensport € 55.000 nadeel. Dit nadeel wordt met name veroorzaakt door hogere kosten voor onderhoud aan de accommodaties dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Zo zijn bij zowel Madese Boys als bij SV Terheijden hoge kosten gemaakt voor het herstellen van kunstgrasvelden. Zwembaden € 11.000 voordeel.
- € 14.000 nadeel als gevolg van hogere advieskosten en personele inzet dan geraamd in verband met de rechtsprocedure inzake de renovatie van de zwembaden - € 27.000 voordeel door hogere baten uit de Specifieke uitkering stimulering sport (compensatie
64
BTW) - diverse kleine posten (€ 2.000 nadeel) Zorg (€ 306.000 voordeel) De regionale voorziening Beschermd Wonen Wmo eindigde in 2024 met € 521.000 voordeel. Door een combinatie van voorzichtig begroten door de GR Beschermd Wonen en extra uitkeringen door het Rijk voor loon- en prijsindexatie en voor volumestijging heeft de regio Beschermd Wonen een groter overschot dan voorzien. Overschotten worden verdeeld over de deelnemende gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Naast de niet voorziene afrekening van het overschot over 2023 van € 180.000 ontvangt de gemeente Drimmelen € 341.000 meer overschot dan was voorzien over 2024. Het overschot is mede ontstaan door streng te indiceren voor Beschermd Wonen, waardoor de druk bij de lokale Wmo voorziening Begeleiding toeneemt. Aan begeleiding en dagbesteding Wmo is € 143.000 (nadeel) meer uitgegeven dan voorzien door stijging van de vraag door extramuralisatie, kortere behandelingen, langer thuis blijven wonen en strenger indiceren bij Beschermd Wonen. Ondanks dat de trapliften tot en met juli verantwoord zijn onder GALA Valpreventie is er € 56.000 (nadeel) meer besteed aan woningaanpassingen dan begroot. We zien het aantal woningaanpassingen snel toenemen door de vergrijzing en omdat onze inwoners langer thuis willen of moeten blijven wonen.
Ook is er een tekort aan levensloopbestendige woningen in onze gemeente waardoor senioren niet naar een geschikte woning kunnen verhuizen. De lasten ten behoeve van rolstoelvoorzieningen zijn € 56.000 (voordeel) lager dan begroot wegens een nieuw contract voor hulpmiddelen. Tot slot zijn de kosten voor toegang Wmo € 70.000 (nadeel) hoger uitgevallen door inhuur van personeel voor vervanging van langdurig zieken. Lopende kredieten programma 4 Tabel Lopende kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant
Projectfase
Planning (afgerond in )
LED verlichting buitensport
2022
250.000
290.247
40.247- 6. Nazorg-, en overdracht
Q4 2025
Investering in Frisse scholen - 2023 (CA)
2023
125.000
43.727
81.273 4. Voorbereiding
Q4 2026
Nieuwbouw IKC de Stuifhoek 24/00
2024
9.982.645
492.735
4. Voorbereiding
Q4 2026
121.769 4. Voorbereiding
Q4 2026
76.500 1. Initiatief
Q1 2024
17.827 6. Nazorg-, en overdracht
Q3 2025
Thema Sociale structuur, sport en zorg
9.489.910 Krediet Frisse scholen 2024 VJN 24
2024
125.000
3.231
Vervangen 3 kunststof banen Tennis Ruitersvaart
2022
76.500
-
Renov. toplaag grasveld A Moerbos
2023
132.113
114.286
Totaal
944.227 10.691.258
9.747.031
LED verlichting buitensport Alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. Afronding van het krediet vindt plaats na definitieve vaststelling van de BOSA-subsidie. Deze wordt in 2025 verwacht. Investering in Frisse scholen - 2023 (CA) / Krediet Frisse scholen 2024 VJN 24 In 2024 is het onderzoek afgerond naar de benodigde aanpassingen per school om te voldoen aan de eisen van Frisse Scholen Klasse B. De uitkomsten zijn gedeeld met de schoolbesturen. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt over de inzet van de subsidie, de planning en de uitvoering. Hierna kan het restant van € 450.000 worden verdeeld (met terugwerkende kracht vanaf 2023 t/m 2026 is er € 125.000 per jaar beschikbaar). De uitvoering en verdeling vindt deels plaats in 2e helft 2025 en grotendeels in 2026. Nieuwbouw IKC de Stuifhoek 24/00 In 2024 is de voorbereiding van de nieuwbouw IKC de Stuifhoek in Made afgerond. Na gunning maakte de aannemer het definitieve ontwerp (DO) voor IKC de Stuifhoek. In meerdere sessies is het voorlopig in samenspraak met gemeente, gebruikers en onder regie van Van Daalen doorontwikkeld
65
tot een definitief ontwerp. Begin 2025 start de bouw en in het eerste kwartaal van 2026 moet het klaar zijn. Vervangen 3 kunststof banen Tennis Ruitersvaart De tennisbanen konden langer mee dan verwacht waardoor vervanging uitgesteld kon worden. De vervanging is gepland voor het laatste kwartaal van 2025. Renovatie toplaag grasveld A Moerbos Er wordt nog een verharding aangelegd. De afronding is gepland voor het derde kwartaal van 2025. Af te sluiten kredieten programma 4 Tabel Af te sluiten kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant
Thema Sociale structuur, sport en zorg Voorbereidingskrediet Stuifhoek
2020
390.000
388.877
1.123
Renovatie zwembaden Randoet / Puzzelbad
2018
3.627.152
3.700.703
73.550-
Trapveldje Hooge Zwaluwe
2021
154.755
152.889
1.866
Pumptrackbaan
2022
125.000
156.022
31.022-
Soc cult dorpshart investering kerk
2022
3.000.000
3.000.000
-
Soc cult dorpshart bibliotheek
2022
312.500
312.500
-
Soc cult dorpshart verzinkbaar podium
2022
60.000
50.000
10.000
Soc cult dorpshart inrichting te verhuren ruimtes stichting
2022
1.032.000
1.032.000
-
Sportprk Ruitersvaart verv.toplaag VJN24
2024
131.000
135.393
4.393-
Vervang gevel Sporthal de Amerhal VJN24
2024
120.000
120.823
823-
Totaal Thema Sociale structuur, sport en zorg
8.952.407
9.049.206
96.799-
Totaal
8.952.407
9.049.206
96.799-
Toelichting af te sluiten kredieten (afwijking > € 25.000) Renovatie zwembaden Randoet / Puzzelbad De splashparken zijn in 2024 vernieuwd. De kosten zijn hoger uitgevallen dan verwacht door werkzaamheden van onvoldoende kwaliteit door de aannemer, die moesten worden hersteld. De extra kosten zijn meegenomen in de juridische procedure die tegen de aannemer loopt. Pumptrackbaan De kosten van de pumptrackbaan zijn hoger dan begroot als gevolg van het herinrichten van de berm en het asfalt rondom de pumptrackbaan. Daarentegen zijn de kosten in de exploitatie voor bermonderhoud en asfalteringsonderhoud wegen in 2024 hierdoor lager uitgevallen.
66
5. Algemene Dekkingsmiddelen Inleiding algemene dekkingsmiddelen Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen zijn de gemeentelijke inkomsten die vrij besteedbaar en daarmee bestuurlijk afweegbaar zijn. De besteding van deze inkomsten is niet gerelateerd aan een vooraf bepaald doel (programma). Het gemeentefonds (algemene uitkeringen) en de OZB (lokale heffingen) zijn de grootste onderdelen. We lichten hierna de significante verschillen tussen de begrote en werkelijke inkomsten toe.
Tabel Prg. AD-1 Realisatie en begrotingsafwijkingen programma algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Thema
Primaire Begroting
Bijg. begroting
Realisatie
Afwijkingen
2024
2024
2024
2024
A. Lokale heffingen
Lasten
-371 N
-347 N
-643 N
-296 N
B. Algemene uitkeringen
Lasten
-6 N
-6 N
-5 N
1 V
C. Dividend
Lasten
0N
0N
0N
0 V
D. Saldo financieringsfunctie
Lasten
-561 N
-1.024 N
-118 N
906 V
E. Overige algemene dekkingsmiddelen
Lasten
-295 N
-674 N
-332 N
342 V
F. Onvoorzien
Lasten
-5 N
-5 N
-9 N
-4 N
G. Vennootschapsbelasting
Lasten
-13 N
-13 N
-8 N
5 V
-1.250 N
-2.068 N
-1.114 N
954 V
Totaal lasten algemene dekkingsmiddelen A. Lokale heffingen
Baten
5.736 V
5.736 V
5.605 V
-132 N
B. Algemene uitkeringen
Baten
46.591 V
48.829 V
49.389 V
559 V
C. Dividend
Baten
91 V
91 V
79 V
-12 N
D. Saldo financieringsfunctie
Baten
77 V
77 V
113 V
36 V
E. Overige algemene dekkingsmiddelen
Baten
0 V
-0 V
0 V
0 V
F. Onvoorzien
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
G. Vennootschapsbelasting
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Totaal baten algemene dekkingsmiddelen
52.496 V
54.733 V
55.185 V
452 V
Saldo van baten en lasten excl. mutaties reserves
51.246 V
52.665 V
54.071 V
1.406 V
0 V
0 V
0 V
0 V
51.246 V
52.665 V
54.071 V
1.406 V
Mutatie Reserves Saldo van baten en lasten inclusief mutaties reserves
67
Analyse algemene dekkingsmiddelen Tabel Prg. AD-2 Realisatie en begrotingsafwijkingen programma algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Cijfers Alg. Dekkingsmiddelen (x 1.000
Bijg. begroting
Realisatie
Afwijkingen
2024
2024
2024
A. Lokale heffingen
5.390 V
4.962 V
-428 N
B. Algemene uitkeringen
48.824 V
49.384 V
560 V
91 V
79 V
-12 N
D. Saldo financieringsfunctie
-947 N
-5 N
942 V
E. Overige algemene dekkingsmiddelen
C. Dividend
-675 N
-332 N
343 V
F. Onvoorzien
-5 N
-9 N
-4 N
G. Vennootschapsbelasting
-13 N
-8 N
5 V
52.665 V
54.071 V
1.406 V
Saldo van baten en lasten inclusief mutaties reserves
A. Lokale heffingen Onder de Lokale heffingen vallen de volgende belastingen: - Onroerendezaakbelasting - Precariobelasting - Toeristenbelasting. Een nadere toelichting op deze belastingen is opgenomen in de paragraaf B. Lokale heffingen. Het nadeel van € 428.000 wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een verhoogd aantal bezwaren en inefficiënties die zijn opgetreden in de overdracht van TOG naar SVHW. De toegenomen bezwaren en afhandeling ervan hebben geleid tot lagere OZB baten (circa € 131.000 nadelig), maar vooral hogere invorderingskosten, inzet van zowel TOG als SVHW en een hogere belasting op onze eigen organisatie (circa € 304.000 nadelig). Het restant van € 7.000 voordelig wordt veroorzaakt door diverse kleine posten.
B. Algemene uitkeringen De werkelijk ontvangen uitkeringen uit het gemeentefonds liggen € 560.000 hoger dan begroot. Hiervan heeft €366.000 betrekking op het boekjaar 2024. Dit verschil is grotendeels het gevolg van gunstiger uitpakkende effecten uit de uitgebrachte circulaires in combinatie met voorzichtig geraamde stelposten. € 194.000 heeft betrekking op correcties en nabetalingen over voorgaande jaren als gevolg van het definitief vaststellen van aantallen van maatstaven. In beide bedragen zijn herverdeeleffecten opgenomen als gevolg van een gewijzigde definitie ‘huishoudens met een laag inkomen’ met geactualiseerde aantallen vanuit CBS (met ingang van juli 2024). Dit draagt in hoge mate bij het voordeel. Overeenkomstig het in eerdere jaren toegepaste stelsel, verwerken we circulairebijstellingen in het jaar van uitbetaling. Dat betekent dat niet de volledige effecten van de decembercirculaire 2024 zijn verwerkt. C. Dividend Tabel AlgDm-4 Deelneming
Dividend Belang Verkrijgingsprijs Drimmelen 31-12-2024 (%)
Dividend Prim. Begroting 2024
Dividend na wijziging 2024
Dividend Realisatie 2024
Dividend Afwijking 2024
NV Brabant Water
1,400%
120.252
0
0
0
0
Bank Nederlandse gemeenten
0,065%
82.647
91.065
91.065
78.680
-12.385
Eerste Traais Warmtebedrijf B.V.
0,909%
1
0
0
0
0
91.065
91.065
78.680
-12.385
Totaal
68
De gemeente bezit 0,065% van de totale aandelen van de Bank Nederlandse gemeenten (BNG) en bezit daarmee 36.426 aandelen. Het dividend over 2023 (verantwoord in 2024) bedraagt € 2,16 per aandeel. Dat leidt tot een totaal dividend van € 78.680 in totaal. In de begroting hebben we rekening gehouden met € 2,50 per aandeel. D. Saldo financieringsfunctie Het voordeel van € 942.000 op de financieringsfunctie bestaat uit twee effecten. Het daadwerkelijke saldo (externe) rentelasten en -baten bedraagt €651.000 ten opzichte van € 947.000. Dit betekent een voordeel van € 296.000. Het financieringsresultaat is het werkelijk toegerekende resultaat van de externe rentelasten en baten. De omslagrente is in 2024 hoger dan 0,5% (zie Paragraaf D. Financiering). Hierdoor moet de gemeente de rentelasten en -baten toerekenen aan alle programma’s. Dit leidt tot hogere lasten binnen de programma’s en een voordeel op het saldo financieringsfunctie onder de algemene dekkingsmiddelen van € 646.000. E. Overige algemene dekkingsmiddelen Onder de overige algemene dekkingsmiddelen staan bedragen die nog niet specifiek aan een programma zijn toegewezen zoals de kosten voor het vervangen van gepensioneerden, vacaturegelden en een meer toekomstigbestendige bezetting, waaronder traineeships.
Doordat daadwerkelijke kosten of benutting van de middelen gedeeltelijk op de feitelijke programma's zijn geboekt, ontstaat binnen de algemene dekkingsmiddelen een voordeel van € 343.000. F. Onvoorzien Het BBV verplicht ons om een post onvoorzien op te nemen. Als binnen de begroting geen andere dekkingsmiddelen beschikbaar zijn, kan de gemeente een beroep doen op deze post. Dit kan alleen als de last onvoorzienbaar, onvermijdbaar, onuitstelbaar en incidenteel is. In verband met de implementatie van het nieuwe financiële pakket en bijbehorende migratie van de data, hebben we enkele oude kleine boekingen moeten corrigeren om de gegevens schoon over te kunnen hevelen. Dit heeft geleid tot een resultaateffect van € 9.000. G. Vennootschapsbelasting De belastingplicht gaat over alle opbrengsten die de gemeenten ontvangen voor diensten die niet rechtstreeks in verband staan met de uitoefening van het openbaar bestuur. Voor Drimmelen zijn dit inkomsten uit (actieve) grondexploitatie en opbrengsten uit de reststromen afval.
69
6. Overhead Inleiding overhead Om de gemeenteraad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, treft u hier een apart overzicht aan. In de programma’s leest u de kosten die betrekking hebben op het primaire proces. Om vast te stellen welke kosten gerekend kunnen worden tot de overhead, gebruiken we de volgende definitie: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Dit betekent dat alle kosten, die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de externe klant, in de betreffende taakvelden zijn geregistreerd. Toerekening overhead aan grondexploitaties, investeringen en subsidieprojecten Er is een uitzondering gemaakt voor grondexploitaties, investeringen en subsidieprojecten. Het saldo dat gepresenteerd wordt onder de overhead is daarom een netto bedrag. De toerekening heeft plaatsgevonden op basis van het aantal uren dat geraamd is ten laste van de grondexploitaties en kredieten. Voor deze uren is een opslag voor de overhead berekend en verwerkt in de begroting.
De opslag is berekend door de totale (bruto)overhead te delen door het aantal uren dat geraamd wordt ten laste van het primaire proces, inclusief kredieten.
70
Overhead Tabel Prg. O-1 Realisatie en begrotingsafwijkingen programma overhead (bedragen x € 1.000) Thema
Management en bestuursondersteuning
Primaire Begroting Lasten
Bijg. Begroting
Realisatie
Afwijkingen 2024
2024
2024
2024
-1.208 N
-1.097 N
-1.063 N
35 V
Huisvesting
Lasten
-657 N
-657 N
-741 N
-84 N
Automatisering
Lasten
-3.319 N
-3.564 N
-3.593 N
-29 N
Planning & Control
Lasten
-782 N
-868 N
-906 N
-38 N
Facilitaire zaken
Lasten
-1.580 N
-1.580 N
-1.294 N
286 V
Financiële administratie
Lasten
-262 N
-262 N
-331 N
-69 N
Personeel en organisatie
Lasten
-1.634 N
-2.223 N
-1.897 N
325 V
Communicatie
Lasten
-418 N
-498 N
-347 N
151 V
Front-office
Lasten
Totaal lasten Overhead
-349 N
-428 N
-389 N
40 V
-10.209 N
-11.176 N
-10.560 N
616 V
Management en bestuursondersteuning
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Huisvesting
Baten
25 V
25 V
66 V
41 V
Automatisering
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Planning & Control
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Facilitaire zaken
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Financiële administratie
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Personeel en organisatie
Baten
15 V
15 V
1 V
-14 N
Communicatie
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
Front-office
Baten
0 V
0 V
0 V
0 V
40 V
40 V
67 V
27 V
-10.168 N
-11.136 N
-10.493 N
643 V
81 V
586 V
586 V
0 V
-10.087 N
-10.550 N
-9.907 N
643 V
Totaal baten Overhead
0 V Saldo van baten en lasten excl. mutaties reserves Saldo Mutaties Reserves Saldo van baten en lasten incl. mutaties reserves Thema Management en bestuursondersteuning Huisvesting
Bijg.Begroting
Realisatie
Verschil
Reserves
Afwijkingen
2024
2024
2024
2024
2024
-1.097 N
-1.063 N
35 V
0 V
35 V
-631 N
-675 N
-44 N
0 V
-44 N
-3.564 N
-3.593 N
-29 N
0 V
-29 N
Planning & Control
-868 N
-906 N
-38 N
0 V
-38 N
Facilitaire zaken
-1.580 N
-1.294 N
287 V
0 V
287 V
Automatisering
Financiële administratie
-262 N
-331 N
-69 N
0 V
-69 N
Personeel en organisatie
-2.208 N
-1.896 N
311 V
0 V
311 V
Communicatie
-498 N
-347 N
151 V
0 V
151 V
Front-office
-428 N
-389 N
40 V
0 V
40 V
-11.136 N
-10.493 N
643 V
0 V
643 V
Saldo van baten en lasten incl. mutaties reserves
Het overheadtarief wordt bepaald door het totaal volume aan overheadkosten te delen door het totaal aan productieve uren van de primaire afdelingen (de programma's exclusief het programma overhead).
71
Management en bestuur ondersteuning (€ 35.000 voordeel) Project e-formulieren (€ 42.000 voordeel) De eerste fase van het project e-formulier is inmiddels opgeleverd. Er zijn in 2024 al negentien formulieren voor VTH (Veiligheid, Toezicht en Handhaving) op de website geplaatst. De eerste formulieren zijn inmiddels ook door ondernemers en burgers ingevuld. In de tweede fase van het project gaan we verder met het bouwen van e-formulieren voor andere producten en diensten. Onze vernieuwde website is inmiddels ook online. Diverse kleine verschillen per saldo € 7.000 nadeel. Huisvesting (€ 43.000 nadeel) Verduurzaming gemeentehuis (€ 13.000 voordeel) De verduurzaming van het gemeentehuis is slechts deels uitgevoerd, waardoor er budget technisch een overschot is ontstaan. Rentetoerekening (€41.000 nadeel) Als gevolg van de rentetoerekening vanuit de algemene dekkingsmiddelen in verband met de verhoogde omslagrente, ontstaat een nadeel van €41.000. Lagere overige toerekeningen van en naar programma's (€15.000 nadeel) De toerekening van kosten van het gemeentehuis naar andere programma's en andersom, is lager dan begroot. Dit leidt tot een nadeel van €15.000. Diverse kleine verschillen per saldo € 6.000 nadeel.
Informatievoorziening en Automatisering (€ 29.000 nadeel) Betreft de kosten voor aanschaf, onderhoud en licenties van hard- en software, systeem- en netwerkbeheer, applicatiebeheer en ondersteuning van medewerkers voor zover niet toe te rekenen aan het primaire proces. Vernieuwingen binnen informatievoorziening (€ 125.000 voordeel) Dit budget heeft betrekking op de vernieuwingen die zijn doorgevoerd. De projectkosten vielen lager uit dan begroot. De vraag rijst waarom er dan niet meer projecten zijn uitgevoerd. Dit kwam doordat we een deel van het jaar bezig waren met het inwerken van collega’s voor de ketens waar de doorontwikkeling plaatsvond. Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 154.000 nadeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen de programma's. De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten. Planning & Control (€ 38.000 nadeel) Wervingskosten en externe inhuur (€ 38.000 nadeel) Door de krapte op de arbeidsmarkt wordt het steeds moeilijker om personeel te vinden.
Om de openstaande vacatures in te vullen, is er vaker gebruikgemaakt van wervings- en selectiebureaus, en werden tijdelijke medewerkers geworven en ingezet bij afdeling financiën ten behoeve van planning & control. Facilitaire zaken (€ 287.000 voordeel) Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 290.000 voordeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen de programma's. De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten. Diverse kleine verschillen (€ 3.000 nadeel) Financiële administratie (€ 69.000 nadeel) Digitalisering en hybride werken (€ 5.000 voordeel) Door het hybride werken en de digitalisering is de vraag naar printerfaciliteiten verminderd. Dit jaar is er opnieuw minder uitgegeven aan printerkosten dan begroot. Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 74.000 nadeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen
72
de programma's. De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten. Personeel en organisatie (€ 311.000 voordeel) Opleidingsbudget (€ 248.000 voordeel) In het coalitie akkoord is afgesproken dat het opleidingsbudget 2% van de totale loonsom van de gemeente Drimmelen bedraagt. Door de sterk gestegen salarissen in het afgelopen jaar is ook het opleidingsbudget verhoogd. Er is alleen minder gebruik van gemaakt en minder geld uitgegeven aan opleiding en training (incl. bestuur). Ruim 50% van het beschikbare budget is onbesteed. Voorziening spaarverlof € 21.000 nadeel) Er hebben meer ambtenaren gekozen om hun verlof om te zetten in spaarverlof. Arbeidsvoorwaarden € 19.000 nadeel) Er is meer ingezet op themabijeenkomsten en teambuildingactiviteiten om de motivatie en betrokkenheid van medewerkers te vergroten. Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 103.000 voordeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen de programma's. De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten.
Communicatie ( € 151.000 voordeel) Burgerpeiling (€ 25.000 voordeel) De burgerpeiling is dit jaar niet uitgevoerd vanwege tijd- en capaciteitsgebrek. Binnen de afdeling communicatie wordt onderzocht of het beter is om de burgerpeiling om het jaar te laten plaatsvinden in plaats van elk jaar. Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 126.000 voordeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen de programma's. De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten. Front-office (€ 40.000 voordeel) Kosten noodnummer gemeentehuis (€ 5.000 nadeel) Er nemen steeds meer burgers buiten de openingstijden contact op met het noodnummer van het gemeentehuis. Dit heeft geleid tot een overschrijding van het budget, waarvoor het komende jaar een aanpassing zal worden doorgevoerd. In 2024 resulteert dit echter in een overschrijding. Inzet Personeel toerekening uren aan Programma en Thema (€ 45.000 voordeel) In de afgelopen periode hebben zowel positieve als negatieve ontwikkelingen invloed gehad op de personeelsplanning. Dit heeft geleid tot een herziening van de urenverdeling over de thema's binnen de programma's.
De managers blijven zich inzetten om de kosten zorgvuldig te monitoren en personeel zo efficiënt mogelijk in te zetten. Lopende kredieten overhead Tabel Lopende kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant
Projectfase
2024
100.000
86.270
13.730 5. Realisatie
100.000
86.270
13.730
Planning (afgerond in )
Gemeentehuis Interieur aanpassingen VJN24 Totaal Gemeentehuis
Q2 2025
ICT: vervanging hardware Presentatiefaciliteiten
109.821
90.878
18.943 5. Realisatie
Totaal ICT: vervanging hardware
2021
109.821
90.878
18.943
Totaal
209.821
177.149
32.673
Q2 2025
73
Interieur aanpassingen VJN24 Paternosterkast wordt in april 2025 weggehaald. De akoestische aanpassingen op zuid worden Q2 2025 gerealiseerd. Daarna kan het krediet afgesloten worden. Presentatiefaciliteiten Narrow casting aanschaf nadat pantry's vernieuwd zijn. Hiermee kunnen we intern digitaler communiceren. Het resterende budget wordt gebruikt om aan de buitenkant van de vergaderzalen roombooking tablets op te hangen.
Af te sluiten kredieten overhead Tabel Af te sluiten kredieten
Jaar (van aanvang)
Raming
Totaal Uitgaven
Restant
Gemeentehuis Meubilair (gemeentehuis)
2021
493.575
496.902
3.327-
Vervangen koffie corners 24/00
2024
80.000
77.010
2.990
573.575
573.913
338-
Totaal Gemeentehuis Thema ICT: vervanging hardware Vervanging technische infrastructuur
2016
112.778
112.778
0-
Devices
2021
87.226
86.669
557
Totaal ICT: vervanging hardware
200.004
199.447
557
Totaal
773.579
773.360
557
Toelichting af te sluiten kredieten (afwijking > € 25.000) Geen toelichting benodigd.
74
7. Basisset beleidsindicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording en de Regeling Beleidsindicatoren gemeenten schrijven voor dat gemeenten een uniforme set van beleidsindicatoren in hun begroting (en jaarstukken) opnemen. Gemeenten kunnen daarmee de maatschappelijke effecten van hun beleid toelichten. Bovendien wordt het mogelijk gemaakt om gemeentebegrotingen onderling beter te vergelijken. De basisset is ingedeeld naar de taakvelden die een gemeente kent: * Bestuur en ondersteuning (taakveld 0) * Veiligheid (1) * Economie (3) * Onderwijs (4) * Sport, cultuur en recreatie (5) * Sociaal Domein (6) * Volksgezondheid en milieu (7) * Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (8) Voor het taakveld Verkeer, vervoer en waterstaat (2) zijn voor 2024 landelijk geen beleidsindicatoren verplicht gesteld.
75
Tabel Indic-1
17.630
28
17.943
28
Verplichte beleidsindicator en Nr.