CConstaterende datdrimmelen
Koppel je AI →
Document · PDF

05 02 Bijlage Begroting 2024

Raad 9 november 2023, gemeente drimmelenBij agendapunt: Begroting 202435.633 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Bouw 800 woningen Omschrijving We willen per jaar starten met de bouw van gemiddeld 200 woningen. De verdeling in segmenten vindt plaats volgens het vastgestelde programma Wonen. Aan het eind van de collegeperiode in 2026 moet Drimmelen 800 woningen rijker zijn ten opzichte van 2021, verdeeld over alle dorpen; Wat is het resultaat? Na een dip in 2023, verwachten we in 2024 onze doelstelling van gemiddeld 200 woningen start bouw ruim te halen. De huidige planning gaat uit van 317 woningen. Via de halfjaarlijkse raadsbrief woningbouw houden we u op de hoogte van de voortgang van de verschillende projecten.

Bouwen volgens de Drimmelense norm Omschrijving Woningen bouwen is meer dan stenen stapelen. Het gaat om duurzaam, betaalbaar en energieneutraal bouwen. Voor de juiste doelgroepen en natuurinclusief. Met meer aandacht voor ontsluiting en verkeersafwikkeling. Bij elk groot plan beschrijven we wat nodig is op het gebied van

27

onderwijs, sport, verenigingen, speeltuinen en overige voorzieningen en handelen we daar ook naar; Wat is het resultaat? Onze woningbouwplannen voldoen aan de Drimmelense norm: duurzaam, betaalbaar, energieneutraal, natuurinclusief, voor de juiste doelgroep, stedenbouwkundig doordacht met aandacht voor ontsluiting en verkeerafwikkeling en voldoende openbaar groen en speelruimte. Deze Drimmelense norm hebben we vertaald naar een toepasbaar document voor ontwikkelaars.

Duurzaamheidsregeling en starterslening Omschrijving We storten extra middelen in het fonds voor duurzaamheidsleningen en startersleningen. Zo maken we het voor onze inwoners makkelijker om hun woning te verduurzamen of om als starter een 1e woning aan te kopen; Wat is het resultaat? Voortzetting regeling duurzaamheidsleningen en startersleningen.

Ecowijk Lage Weg Terheijden Omschrijving Aan de Lageweg in Terheijden zal een Eco-wijk worden gerealiseerd; Wat is het resultaat? We onderzoeken de haalbaarheid van een Eco-wijk aan de Lageweg in Terheijden.

Invoering Omgevingswet Omschrijving We ronden de implementatie van de Omgevingswet af. Met als leidende principes: één aanspreekpunt voor (ruimtelijke) initiatieven, meer samenhang in beleid, minder bureaucratie/minder regels en meer naar buiten; Wat is het resultaat? In 2024 vinden nog enkele nazorgactiviteiten rond de invoering van de Omgevingswet plaats (evaluatie, aanpassing/bijsturing, doorontwikkeling, routekaart onderscheidend ambitieniveau). In 2024 gaan we ook het werken met één aanspreekpunt voor alle initiatieven evalueren en waar nodig doorontwikkelen. Tot slot gaan we aan de slag met afspraken over meer samenhang in beleid.

Opkoopbescherming Omschrijving We voeren een opkoopbescherming in voor alle woningen onder de NHG-grens zodat deze woningen als eerste aangeboden moeten worden aan onze eigen inwoners voordat ze opgekocht worden door beleggers of uitzendbureaus; Wat is het resultaat? Opkoopbescherming voor woningen onder de NHG-grens, binnen de wettelijke mogelijkheden.

Regeling huisvesting aandachtsgroepen Omschrijving

28

De Regeling huisvesting aandachtsgroepen richt zich op arbeidsmigranten, statushouders, woonwagenbewoners, dak- en thuisloze mensen, studenten en andere spoedzoekers. We geven invulling aan die regeling, voldoen samen met Woonvizier aan de reguliere taakstelling van de provincie voor de huisvesting van statushouders en dragen bij aan een taakstelling voor de huisvesting van oorlogsvluchtelingen. Wat is het resultaat? Voldoen aan de regionale afspraken met betrekking tot opvang en huisvesting statushouders, asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen Actualiseren beleid arbeidsmigranten Implementatie wet goed Verhuurderschap

Voorrang bij nieuwbouwwoningen Omschrijving We voeren op alle bouwprojecten een binnen de wet passende systematiek in die inwoners uit onze dorpen voorrang geeft op de woningen; Wat is het resultaat? Een onderzoek naar de mogelijkheden om inwoners uit onze eigen gemeente voorrang te geven bij nieuwbouwprojecten.

Wonen en werken ZZP'ers Omschrijving Drimmelen kenmerkt zich door een hoog aantal mensen dat de kost verdient in de bouw (waaronder veel ZZP’ers). Speciaal voor die doelgroep zetten we geclusterd woningen en (gemeenschappelijke) ruimtes weg waar geklust kan worden. Zo behouden we werkgelegenheid én starters/gezinnen voor de gemeente; Wat is het resultaat? Een onderzoek naar de mogelijkheden om een project op te zetten voor geclusterde woningbouw + bedrijfsruimte voor ZZP'ers.

Wonen met Zorg Omschrijving We omarmen initiatieven die wonen en zorg combineren zoals woningen waar meerdere generaties zelfstandig onder één dak wonen (kangoeroewoningen) en betrekken hierbij actief de ouderenorganisaties om gebruik te maken van hun expertise; Wat is het resultaat? Initiatieven op het gebied van wonen met zorg worden omarmd.

Herstructurering woningbouw Omschrijving We durven het aan om locaties in dorpen te herstructureren. Samen met partners zoals Woonvizier zetten we dan in op een optimaal ruimtegebruik op bestaande percelen door verouderde woonblokken om te zetten in meer duurzame en toekomstbestendige woningen voor de doelgroepen starters en senioren; Wat is het resultaat? Een verkenning van de mogelijkheden voor herstructurering. Samen met Woonvizier maken we concrete plannen voor herstructurering van oude woningen. We zetten daarbij in op duurzame en en toekomstbestendige woningen voor starters en senioren.

29

Vereveningsfonds woningbouw Omschrijving De kosten die de gemeente voor de woningbouwopgave maakt worden in beginsel volledig op de initiatiefnemers verhaald of in anterieure overeenkomsten gedekt. Verlieslatende projecten zullen via een vereveningsreserve worden afgedekt; Wat is het resultaat? Het actualiseren van de reserve Grondbeleid. De reserve wordt ingezet voor verevening van projecten.

Natuurinclusief Bouwen Omschrijving De woningbouwopgave is een unieke gelegenheid om tegelijkertijd de groenvoorzieningen in te richten. We bouwen natuurinclusief en behouden onze hoogwaardige natuur. Zodat onze inwoners in en rondom huis fijn kunnen leven; Wat is het resultaat? We stellen een lokaal kader op voor natuurinclusief bouwen in nieuwbouwlocaties. We gebruiken daarvoor de Richtlijnen Natuurinclusief Bouwen van de Rijksoverheid. Nieuwbouwwijken zijn duurzaam en natuurinclusief ingericht en hebben minimaal 50 m2 groen per woning die verschillende insectenminnende beplanting bevatten.

Prestatie-indicator

Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

197

150

199

0

275

317

Aantal opgeleverde nieuwbouw woningen en appartementen Aantal nieuwbouwoningen en apartementen start bouw * * Oplevering kan in een ander jaar plaatsvinden

3.2 Duurzaamheid Wat willen we bereiken? We kiezen voor duurzaamheid, minder afval en nieuwe energie We kiezen voor duurzaamheid, minder afval en nieuwe energie. We willen het zwerfafval in onze gemeente terugdringen en naar circulariteit toewerken. We willen duurzame energie, voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Maar ook voor de toekomst van de westerse democratie. We moeten vol aan de bak om onze energievoorziening snel te verduurzaam en Drimmelen moet daarin zijn deel doen en voorop blijven lopen. Dat vraagt in bepaalde dossiers om stevige keuzes. De uitvoering van de Transitie Visie Warmte en het werken aan aardgasvrije wijken vergt veel mensen en middelen. Drimmelen staat voor grote opgaven op het gebied van duurzaamheid. De vraag is echter niet of deze transitie technisch gaat lukken, maar of deze transitie ook sociaal lukt. Zonder mensen uit het oog te verliezen die het ook moeten kunnen betalen. Het kan niet zo zijn dat sociale minima en middeninkomens met alle regelingen buiten de boot vallen. De energietransitie moet voor iederéén haalbaar en betaalbaar zijn. Ook veel direct zichtbare dingen, zoals het proactief opzetten van een laadpalenstructuur voor fiets en auto en de toepassing van LED-veldverlichting, vragen nu om beslissingen en de daarbij behorende randvoorwaarden.

30

Wat gaan we daarvoor doen? Beleidsplan Afval Omschrijving De afvalstroom moet verminderd worden en nóg beter worden gescheiden. We werken verder aan bewustwording, stimuleren hergebruik, verminderen afval, stimuleren scheidingsgedrag, hebben daarbij in het bijzonder aandacht voor de inzameling van luiers en beperken zwerfafval door gerichte campagnes. We trekken samen op met onze ZAPpers en ondernemers. We stimuleren de opkomst van repair cafés en tweedehands winkels en bezien of er op de milieustraat een kringloop nodig en mogelijk is. Uitgangspunt blijft: de vervuiler betaalt. Wat is het resultaat? Opstellen en uitvoeren afvalbeleidsplan gericht op verdere afname restafval.

Dorpsgerichte aanpak aardgas vrij maken Drimmelen Omschrijving De raad heeft de Transitie Visie Warmte vastgesteld en deze bestuursperiode zetten we dan ook in op het aardgasvrij maken van de bebouwde omgeving. Hiervoor zal een uitvoeringsprogramma worden opgesteld, dat beschrijft hoe en wanneer we – samen met onze inwoners en ondernemers – uiteindelijk van het aardgas afgaan. We gaan daarbij dorpsgericht te werk. De uitvoering van de Transitie Visie Warmte is niet mogelijk zonder extra middelen en mensen, bovenop de bestaande begroting en formatie. De middelen die we van het Rijk ontvangen zetten we daarvoor in; Wat is het resultaat? Uitvoering van de Transitie Visie Warmte (TVW), inclusief het opzetten van de benodigde (interne) organisatie. De uitvoering bestaat uit een gemeentebrede (o.a. communicatie en collectieve acties) en een gebiedsgerichte aanpak. Laatstgenoemde aanpak voorziet in wijkuitvoeringsplannen (WUPs) voor wijken in Hooge Zwaluwe en Terheijden, waarbij iedereen moet kunnen meedoen (leidend principe). Daarbij is bijzondere aandacht voor energiearmoede.

Duurzaamheidsvisie Plukmade Omschrijving In het glastuinbouwgebied Plukmade ontbreekt nog een duurzame energievoorziening. We stellen daar samen met de ondernemers een visie voor op en we verbinden en concretiseren de lopende initiatieven rondom het Amernet. Vanwege de aangekondigde Wet collectieve warmte zijn ontwikkelingen in het Amernet uitgesteld. Door deze onzekerheid is er nog geen voortgang geboekt. Wat is het resultaat? Een duurzaamheidsvisie voor het kassengebied Plukmade. We stellen de visie samen met de ondernemers op.

Duurzame mobiliteit Omschrijving Als gemeente hebben we een stimulerende rol in het verduurzamen van mobiliteit. We moedigen het (elektrisch) fietsen, het elektrificeren van wagenparken en het experimenteren met deelauto’s aan. We faciliteren dat door het proactief uitrollen van een laadpalenstructuur. Wat is het resultaat? Intensivering van de laadinfrastructuur in alle kernen, voor alle vervoerwijzen. We gaan het aantal laadpunten (waterdichte stopcontacten) voor fietsers bij horeca ondernemers, buurthuizen, sportaccommodaties, sportverenigingen en zwembaden fors uitbreiden.

31

Energieloket ondernemers Omschrijving We zetten het ondernemersloket welke ondernemers helpt te verduurzamen voort. Wat is het resultaat? Voortzetting van het regionaal energieloket voor ondernemers.

Inzet middelen Rijk voor duurzaamheid Omschrijving De rijksmiddelen voor de uitvoering van de energietransitie oormerken we voor de uitvoering van alle plannen, rekening houdend met capaciteit die al beschikbaar is. Dit geeft de mogelijkheid om het Energieteam op sterkte te brengen en de uitvoering van de energietransitie financieel af te dekken. We zien hierbij een koppeling met andere onderwerpen zoals de duurzame bouwopgave en dorpsgericht werken. Wat is het resultaat? Inzet Rijksmiddelen voor energietransitie en versterking van het energieteam. Door uitbreiding van het energieteam kunnen we invulling gaan geven aan de Wijkuitvoeringsplannen, de uitvoering van de Lokale Aanpak Isolatie en aan een lokale klusbus. Al deze maatregelen hebben tot doel inwoners te helpen met kleine en grote energiebesparende maatregelen en hen advies te geven over vervolgstappen voor het verduurzamen van hun woning en energie (duurzame opwek c.q. aardgasvrij).

Inzet middelen windmolens Omschrijving De windmolens langs de A16 gaan voor opbrengsten zorgen. Die opbrengsten wenden we aan voor het verduurzamen van wijken in onze gemeente. Dat doen we met een revolverend fonds; Wat is het resultaat? Afspraken met de Stichting Energietransitie Drimmelen (STED) over de governance, organisatie en inzet van een lokaal fonds.

Klimaatadaptatie Omschrijving Klimaatadaptatie vraagt om een betere bewustwording en maatregelen om de gevolgen te beperken. We enthousiasmeren dit met praktische acties zoals het NK tegelwippen. Minder verharding en meer groen is het uitgangspunt. Bouwplannen vragen om een klimaatbestendige inrichting. Wat is het resultaat? In regionaal verband uitwerken van de DPRA-strategie (Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie) met een praktische vertaling naar lokale acties die volgen uit het uitvoeringsprogramma DPRA.

Programma Duurzaamheid Omschrijving Drimmelen verduurzaamt op 5 thema’s: energietransitie, duurzaam ondernemen en circulariteit, klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit en duurzame mobiliteit. Dit zijn onze duurzame ‘Big five’ uit ons Programma Duurzaamheid. In de nieuwe bestuursperiode gaan we verder met het uitvoeren van dit programma; Wat is het resultaat? Eerste helft van 2024 leveren we een uitvoeringsplan op voor de Duurzaamheids-'big five':

32

energietransitie, duurzaam ondernemen, circulariteit, klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit en duurzame mobiliteit. Parallel daaraan vindt in de eerste helft van 2024 een actualisatie van het Programma Duurzaamheid plaats. Beide sporen pakken we tegelijkertijd op. Verder gaan we in 2024 gewoon door met de uitvoering van het huidige Programma Duurzaamheid en later met het uitvoeringsplan (en het actuele programma).

Regionale Energie Strategie (RES) Omschrijving We hebben in Drimmelen heldere kaders afgesproken in de Regionale Energiestrategie over op welke duurzame bronnen wij in gaan zetten. We houden daaraan vast. Dat betekent geen uitbreiding van de initiatieven die al lopen als het gaat om zon of wind op land. Met onze regiopartners trekken we gezamenlijk op om de bestaande transportschaarste op het elektriciteitsnet zo snel mogelijk weg te werken. Intussen werken we met dezelfde regiopartners aan de RES 2.0. Wat is het resultaat? Realisatie van onze opgave uit de Regionale Energiestrategie West-Brabant 1.0 en het voornemen om de RES 2.0 eind 2024 af te ronden.

Samenwerking energietransitie Omschrijving We bieden blijvende ondersteuning aan het Traais Energiecollectief, de Stichting Energietransitie Drimmelen, Opgewekt Drimmelen en de werkgroepen Energieneutrale dorpen; Wat is het resultaat? Voortzetting van advies en ondersteuning aan het Traais Energie Collectief (TEC), Stichting Energietransitie Drimmelen (STED), Opgewekt Drimmelen (OD), Duurzaam Drimmelen (DD) en de werkgroepen Energieneutrale Dorpen (END).

Stimuleren duurzaamheid Omschrijving Bewustwording en ondersteuning: we zorgen voor advies en inzicht over energieverbruik en besparing door inzet van energieambassadeurs en lekcheckers, behouden het Energieloket en organiseren collectieve acties voor onze inwoners op het gebied van besparen, isoleren en duurzame energie. We bezien hoe we ook ondernemers meer mee kunnen krijgen in de verduurzamingsopgave. We ondersteunen en stimuleren ondernemers op de bedrijventerreinen om mee te gaan in de verduurzaming van zakelijk panden. Wat is het resultaat? - Voortzetting van het regionaal energieloket voor inwoners en bedrijven - Organisatie van jaarlijks minimaal 2 collectieve (inkoop)acties voor inwoners - Voortzetting adviezen van energieambassadeurs en lekcheckers.

Subsidieregeling Groene Daken Omschrijving De nieuwe subsidieregeling Groene Daken is een succes. Daarom verlengen we de regeling voor de hele coalitieperiode. Met als doel om de inwoners die dat écht nodig hebben gericht te steunen. Met Woonvizier werken we een arrangement uit, zodat ook huurders mee kunnen doen. Wat is het resultaat? Evaluatie en verlenging van de subsidieregeling 'Groene Daken & Gevels' voor zowel kopers als huurders.

33

Traais Energie Collectief (TEC) Omschrijving De ambitie om Terheijden het eerste energieneutrale dorp van Nederland te maken, blijft staan en kan op onze steun rekenen. Het lokale draagvlak dat het TEC heeft gecreëerd is een voorbeeld voor andere dorpen en initiatieven; Wat is het resultaat? Voortzetting van de samenwerking met TEC/TREM, afronding van het Masterplan Terheijden en uitvoering geven aan de gemeentelijke warmtevisie (TVW) door het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (WUP) in Terheijden.

Verduurzaming dorpslinten Omschrijving We maken het mogelijk om ook monumenten en woningen binnen beschermde dorpslinten kwaliteitsrijk te verduurzamen. Wat is het resultaat? Met de nieuwe welstandsnota zijn er meer mogelijkheden om te verduurzamen (met zonnepanelen), met behoud van het karakter van de dorpslinten en de monumenten.

Verduurzaming gemeentelijke gebouwen Omschrijving De verduurzaming van het gemeentehuis is afgerond. Op dit moment zijn we gestart met opstellen van een ambitie zodat we kunnen toewerken naar CO2-arm en aardgasvrij gemeentelijk vastgoed. Zodat we klaar zijn om middelen van het Rijk effectief in te zetten. Wat is het resultaat? Opstellen en uitvoeren duurzaamheidsplan gemeentelijke gebouwen.

Verduurzaming huurwoningen Omschrijving Ook woningcorporaties staan voor de opgave om hun portefeuille aan huurwoningen snel te verduurzamen. We zijn en blijven in gesprek met Woonvizier over tempo en prioritering; Wat is het resultaat? Uitvoering prestatieafspraken met Woonvizier, gericht op verduurzaming van de woningvoorraad.

Zonnevelden Omschrijving Er wordt een passende oplossing gevonden voor het zonneveldendossier binnen de kaders die de uitspraak van de Raad van State de gemeente Drimmelen gegeven heeft. Wat is het resultaat? Een passende oplossing voor het zonneveldendossier binnen de kaders die de uitspraak van de Raad van State ons heeft gegeven. In lijn met het besluit van de raad, heeft het college in juli 2023 besloten een ontwerp omgevingsvergunning af te geven voor twee zonnevelden.

34

3.3 Economie, recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? Bloeiende en sterk lokaal verbonden economie Een bloeiende en sterk lokaal verbonden economie is belangrijk voor het levendig en bruisend houden van onze dorpen. Zodat je er kunt winkelen, van evenementen kunt genieten, uit eten kunt gaan, kan werken en recreëren. Lokale ondernemers moeten kunnen blijven ondernemen, kunnen groeien, zich ontwikkelen, en daarom willen we ze faciliteren in het ontplooien van nieuwe initiatieven. Op die manier zorgen we voor werkgelegenheid, een gezonde toeristisch-economische sector, en vitaliteit van onze dorpen ook richting de toekomst. Drimmelen moet zich verder ontwikkelen als recreatiegemeente. Met als aantrekkelijke pijlers de Biesbosch, de Zuiderwaterlinie en ons vitale platteland. De Biesbosch is en blijft onze troef als het gaat om natuur en recreatie. Een goede balans daartussen is belangrijk. Dat vraagt om goede samenwerking tussen alle betrokken partijen en heldere keuzes. Er moet een betere spreiding komen van toeristen en recreanten over onze gemeente. De randen van de Biesbosch moeten daar op worden ingericht en de recreatieve ontwikkeling van het Gat van den Ham moet worden gestimuleerd. Overnachtingen en bestedingen moeten verder zijn toegenomen.

De havens van Lage Zwaluwe, Terheijden en Drimmelen en het vitaal platteland vormen het zwaartepunt van onze recreatieve structuur. De gemeente werkt intensief samen met ondernemers en organisaties op het gebied van recreatie en toerisme. Er is een stichting opgericht voor marketing en promotie en er is een nieuw informatiecentrum gerealiseerd in Drimmelen. Er wordt geïnvesteerd in recreatieve verbindingen over land en water.

Wat gaan we daarvoor doen? Ameroever Lage Zwaluwe Omschrijving We ontwikkelen een (groene) kop van de haven in Lage Zwaluwe en plaatsen in zowel Lage Zwaluwe als Drimmelen Dorp een mooi uitkijkpunt zodat je vanuit daar vogels kunt spotten en de Biesbosch kunt bekijken als recreatieve attractie. Wat is het resultaat? - Een aantrekkelijke recreatieplek aan de Ameroever in Lage Zwaluwe met als extra attractie een uitkijkpunt over de Biesbosch. - Een uitkijkpunt in Drimmelen

Bedrijventerreinen Omschrijving We maken meer ruimte voor groeiende en nieuwe bedrijven door bedrijventerreinen deze collegeperiode uit te breiden bij de Brieltjenspolder en Thijssenweg. We zien nieuwe kansen bij de Louisepolder. Er wordt geen bedrijventerrein bij station Lage Zwaluwe ontwikkeld aan de kant van de Binnen Moerdijk. Recreatieve bedrijvigheid aan de kant van de Binnen Moerdijk is wel voorstelbaar; Wat is het resultaat? - Uitbreiding bedrijventerrein Thijssenweg - Verkenning kansen Louisepolder in visie lage Zwaluwe - Onderzoek uitbreiding Brieltjenspolder naar een bedrijventerrein.

Beverpad Lage Zwaluwe Omschrijving Dit najaar wordt de verkeerskundige haalbaarheid in beeld gebracht t.a.v. de verschillende scenario’s, welke scenario’s vervolgens met bewoners in Lage Zwaluwe worden besproken. Eind 2023 zou een definitieve keuze voor het tracé bekend moeten zijn. Uitvoering vindt plaats in

35

2024. Wat is het resultaat? Doortrekking van het Beverpad richting Lage Zwaluwe.

Duurzame ontwikkeling buitengebied Omschrijving We stimuleren een duurzame agrarische sector met ontwikkelingsmogelijkheden, waaronder ook de veehouderij binnen de landelijke en lokale kaders, en belasten de reguliere agrarische sector met zo min mogelijk regeldruk. Wat is het resultaat? - Intensief overleg met onze stakeholders over een duurzame ontwikkeling van het buitengebied met ontwikkelingsmogelijkheden voor de agrarische bedrijven. - We participeren in de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) voor de stikstofproblematiek in de Biesbosch.

Haven Terheijden Omschrijving We behouden het open karakter en de cultuurhistorische waarde van de haven van Terheijden en zetten ons daar bij het Waterschap voor in. Wat is het resultaat? Behoud en versterking van het cultuurhistorisch karakter van de haven in Terheijden.

Kleine Schans Omschrijving We maken de plannen rond de ingang van de Kleine Schans af op een ambitieus niveau; Wat is het resultaat? Een aantrekkelijke entree voor de Kleine Schans.

Koop lokaal Omschrijving Lokaal kopen is het uitgangspunt. Zowel voor de gemeente bij het geven van opdrachten aan bedrijven als bij inwoners die boodschappen gaan doen. Ideeën die dit kunnen ondersteunen, zoals het lokaal organiseren van boerenmarkten, omarmen we; Wat is het resultaat? We stimuleren 'koop lokaal'.

Ondernemersfonds Omschrijving We zetten samen met ondernemers een ondernemersfonds op zodat er gezamenlijke investeringen gedaan kunnen worden om onze dorpen fijn en levendig te houden. Wat is het resultaat? We onderzoeken het draagvlak voor de invoering van een ondernemersfonds. Bij een positief resultaat voeren we het ondernemersfonds in.

36

Ontsluiting Hofmansplaat en Veerverbinding Drimmelen-Altena-Geertruidenberg Omschrijving In de zomer van 2023 starten de eerste uitbreidingen van het excursieaanbod naar de Hofmansplaat. Daarnaast ontwikkelen we deze collegeperiode een driehoeksveerverbinding in de Biesbosch, tussen Drimmelen, Altena en Geertruidenberg; Wat is het resultaat? - Een driehoeksveerverbinding tussen Drimmelen, Altena en Geertruidenberg.

Samenwerking Recreatief Drimmelen Omschrijving De samenwerking met het recreatieve veld zoals het ondernemersplatform Recreatief Drimmelen wordt voortgezet en waar mogelijk uitgebouwd; Wat is het resultaat? - Voortzetting samenwerking Recreatief Drimmelen - Voortzetting marketing en communicatieactiviteiten door Recreatief Drimmelen

Uitvoerings- programma (vrijetijds)economie Omschrijving De nota’s Economie en Vrijetijdseconomie horen bij elkaar. Het is belangrijk dat die samenhang samen komt in 1 uitvoeringsprogramma; Wat is het resultaat? Eén uitvoeringsprogramma (Vrijetijds)economie.

Verbreding toeristisch-recreatief aanbod Omschrijving Drimmelen heeft naast de Biesbosch ook zes geweldige cultuurrijke en gastvrije Brabantse dorpen te bieden. Daarom wordt ook volop ingezet op het ondersteunen en verder ontwikkelen van initiatieven die de geschiedenis en natuurparels van onze dorpen in het zonnetje zetten, zoals de Zuiderwaterlinie, monumentale gebouwen en natuurgebieden zoals de Zonzeelse Polder, Gat van den Ham en de Terheijdense Binnenpolder; Wat is het resultaat? Een rijke beleving van het erfgoed en de natuur in Drimmelen. Het levert een verbreding op van het toeristisch-recreatieve aanbod.

Verhoging toeristenbelasting Omschrijving De toeristenbelasting wordt ingezet voor toerisme. Deze belasting kan verhoogd worden als daarvoor draagvlak is bij ondernemers en de toeristenbelasting terechtkomt bij het ontwikkelen en ondersteunen van initiatieven die gedragen worden door de ondernemers en dus bijdragen aan het op de kaart zetten van Drimmelen; Wat is het resultaat? - Onderzoek naar verhoging toeristenbelasting. - Inzet inkomsten toeristenbelasting voor toerisme en recreatie.

37

Voortzetting Biesboschsamenwerking Omschrijving Ondernemers die hun brood verdienen in of rondom de Biesbosch, kunnen meedenken en praten over wat er met de Biesbosch moet gebeuren. De Biesbosch moet toegankelijk blijven voor boten. Verduurzamen doen we in goed overleg met de ondernemers. Het rondje varen door de Biesbosch binnendoor moet behouden blijven voor de watersporter en de ondernemers; Wat is het resultaat? Voortzetting van de Biesboschsamenwerking met inzet voor betrokkenheid van de ondernemers, behoud van het 'rondje Biesbosch' en verduurzaming van de boten volgens het principe 'haalbaar en betaalbaar'.

Meerjarige vergunning evenementen Omschrijving Grote terugkerende evenementen zoals Powerweekend, Top100 en Waailand Festival zijn dermate belangrijk voor het regionale, nationale en internationale gezicht van Drimmelen dat we deze evenementen meerjarig vergunnen zodat zij niet ieder jaar met de rompslomp van de gemeente te maken krijgen; Wat is het resultaat? We gaan in overleg met de organisatoren van grote evenementen over de vraag hoe wij de vergunningverlening kunnen vereenvoudigen. We nemen dit mee in de nota evenementenbeleid.

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

195

119

159

Inkomsten toeristenbelasting (x € 1.000)

Wat gaat het kosten?

Tabel Prg.3-2 Realisatie

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

Begroting

Begroting Begroting

2025

2026

2027

Woningbouw en ruimte

8.981.089 10.386.995 10.548.941

6.005.184

5.140.133

4.417.861

Duurzaamheid

3.659.971

5.493.760

4.663.191

4.645.390

4.131.543

4.136.457

836.274

1.297.948

1.049.955

1.064.497

Economie, recreatie en toerisme

1.050.335

1.054.010

Totaal lasten

13.477.333 17.178.702 16.262.087 11.715.071 10.322.010

9.608.328

Woningbouw en ruimte

7.240.277

7.837.322

7.722.304

2.891.292

2.091.157

1.354.974

Duurzaamheid

3.857.013

5.462.597

5.105.024

5.060.622

4.545.801

4.548.823

396.173

249.646

302.054

302.054

302.054

302.054

Totaal baten

11.493.463 13.549.565 13.129.382

8.253.968

6.939.012

6.205.851

Saldo van baten en lasten excl. mutaties reserves

1.983.871

3.629.137

3.132.704

3.461.102

3.382.998

3.402.477

Saldo mutaties reserves

1.411.798

-71.749

552.985

-78.308

8.842

-28.308

Saldo van baten en lasten

3.395.668

3.557.388

3.685.689

3.382.795

3.391.840

3.374.169

Economie, recreatie en toerisme

38

4. Sociaal domein Inleiding Inleiding Het programma is uitgewerkt in drie thema’s. De programmadoelstellingen zijn uitgewerkt in de volgende thema’s en bijbehorende subdoelstellingen: 1. Onderwijs, jeugd en gezondheid 2. Participatie en schuldenproblematiek 3. Sociale structuur, sport en zorg. 4.1 Onderwijs, jeugd en gezondheid Wat willen we bereiken? We willen kwalitatief goed onderwijs in goed geventileerde scholen met groene schoolpleinen We willen kwalitatief goed onderwijs in goed geventileerde scholen met groene schoolpleinen. Wij staan voor gelijke kansen en willen samen met het onderwijs kijken hoe we dat optimaal kunnen invullen. Onze jeugd verdient meer aandacht en mag meer meedoen; aan de voorkant voor iedereen door meer activiteiten te organiseren met onze jongerenwerkers en buurtsportcoaches. Als het even niet zo goed gaat door te investeren in de samenwerking tussen o.a. onderwijs, huisartsen en jeugdzorg in alle dorpen. Zo thuis mogelijk en niet alles medisch maken. Gezondheid is een belangrijk onderwerp in en buiten het sociaal domein. In Drimmelen stimuleren we dit.

Wat gaan we daarvoor doen? Plan voor frisse scholen Omschrijving We stellen met het onderwijs (PO en VO) een plan op om te komen tot Frisse Scholen. De gemeente investeert mee om het onderwijs hierin mee te krijgen. In Q3 2023 is er door een extern adviesbureau een scan gemaakt van alle scholen om te zien wat er nodig is om de schoolgebouwen te laten voldoen aan Frisse Scholen Klasse B. Wat is het resultaat? Eind schooljaar 2025-2026 voldoen alle scholen aan de binnenklimaatnorm Frisse Scholen B (goed) en waar mogelijk A (uitmuntend). Dit is hoger dan de eisen uit het bouwbesluit die veelal overeenkomen met klasse C (voldoende). In 2024 wordt in het Integraal Huisvesting Programma (IHP) een keuze gemaakt

Behoud Dongemond College Omschrijving We willen het Dongemond College (VO) tot minimaal 2040 voor onze gemeente behouden en onderzoeken wat daarvoor nodig is. Daarmee bieden we zekerheid voor de toekomst. Ook maken we werk van en faciliteren we de samenwerking en verbinding op inhoudelijk niveau tussen het Dongemond College (VO) en de basisscholen (PO). Daarmee creëren we een betere aansluiting van PO naar VO voor onze kinderen. Medio 2023 is adviesbureau ICS gestart met het onderzoek van de mogelijkheden voor het behoud van het Dongemondcollege. Daarbij wordt de mogelijkheid van een levensduurverlengende renovatie qua kosten vergeleken met nieuwbouw. Het onderzoek wordt samen met het bestuur van het Dongemondcollege begeleid Wat is het resultaat? Het Dongemond komt tijdens de coalitieperiode tot de conclusie dat het VO in Made voldoende bestaansrecht/ -zekerheid en toekomstperspectief heeft om minimaal tot 2040 de school open te houden. Zowel qua huisvesting als leerlingenprognoses en wij weten wat hiervoor nodig is vanuit de gemeente. Eind 2023 zal het ICS-onderzoek hiertoe inzicht in geven. Vervolgens wordt in 2024 in het Integraal Huisvesting Programma (IHP) een keuze gemaakt. 39

Vergroenen schoolpleinen Omschrijving We zetten met het onderwijs in op het vergroenen van schoolpleinen en wakkeren hiervoor de liefde voor natuur aan bij onze kinderen. We stellen hiervoor een budget beschikbaar. De scholen worden regelmatig op de subsidiemogelijkheid gewezen. Enkele scholen zijn er in 2022 en 2023 al enthousiast mee aan de slag gegaan. Wat is het resultaat? Alle scholen zijn op termijn voorzien van zogenaamde 'Groene Schoolpleinen'. Ook in 2024 is hier budget voor beschikbaar.

Energieneutrale Stuifhoek Omschrijving We bouwen een energie-neutrale Stuifhoek en passen de budgetten hierop aan. Ook de stijgende bouwkosten betrekken we hierin. De eerste doorrekening van het voorontwerp lijkt er op te wijzen dat een energieneutraal gebouw haalbaar is. Er passen voldoende zonnepanelen op de daken van de appartementen om zowel het IKC als de appartementen van stroom te voorzien. Wat is het resultaat? Een IKC de Stuifhoek die ENG (energieneutraal gebouw) is.

Ondersteunen vorming en ontwikkeling IKC Omschrijving We blijven de vorming en ontwikkeling van Integrale Kind Centra ondersteunen en kijken met het onderwijs hoe we cultuur, muziek en sport daaraan kunnen toevoegen. Een incidentele financiële impuls hiervoor is denkbaar. Wat is het resultaat? Iedere school is waar mogelijk een IKC waar naast onderwijs onder andere kinderopvang, zorg en/of cultuur wordt aangeboden.

Onderwijspakket natuur, duurzaamheid en milieu Omschrijving Natuur, duurzaamheid en milieu zijn dusdanig belangrijk dat we het onderwijs een pakket aanbieden, zodat alle kinderen hiermee kennis kunnen maken. We doen dit bij voorkeur met lokale (groen)partners. Tevens bieden we alle scholen de mogelijkheid tot een bezoek aan de Biesbosch, waarbij de gemeente de helft van de kosten betaalt. Ook stellen we subsidie beschikbaar om de schoolpleinen te vergroenen. Wat is het resultaat? Iedere leerling komt tijdens zijn PO-periode in aanraking met natuur, zoals een bezoek aan de Biesbosch. Er wordt een (les)pakket samengesteld met groenpartners.

Cultuureducatie ontwikkelen en versterken Omschrijving We continueren en versterken cultuureducatie, waarbij cultuur en historie van onze dorpen en de regio een belangrijk thema is. Wat is het resultaat?

40

Alle negen PO scholen nemen deel aan Cultuur met Kwaliteit, een programma begeleid door Theek5. Scholen stemmen zelf met de intermediair af wat bijvoorbeeld hun behoefte is op deskundigheidsbevordering, waardoor zoveel mogelijk leraren worden bereikt (aantal bereikte leraren wordt gemeten). En scholen stemmen af welke projecten ze doen, zodat de leerlingen worden bereikt

Alle jongeren halen minimaal een startkwalificatie Omschrijving Alle kinderen verdienen gelijke kansen en daar zetten we samen met het onderwijs altijd op in, zodat alle jongeren minimaal een startkwalificatie behalen. Wat is het resultaat? Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met een startkwalificatie. Het RBL heeft een belangrijke rol hierin. Momenteel wordt onderzocht op welke wijze het RBL doorontwikkeld kan worden zodat zij haar taken voor de regio beter kan uitvoeren en kan inzetten op preventie. De financiële gevolgen van deze doorontwikkeling voor de deelnemende gemeenten zullen pas Q4 2023 of Q1 2024 duidelijk worden.

Taalstimulering Omschrijving Taalstimulering blijft een belangrijke plaats innemen in gemeentelijke beleid. Jong: consultatiebureaus, Boekstart, VoorleesExpress, VVE, bibliotheek. Oud(er): bibliotheek, (digi)taalhuis, bestrijden laaggeletterdheid, Kindcentrum JIJ in Terheijden heeft een taalklas voor jonge anderstalige leerlingen. Wat is het resultaat? Zoveel mogelijk inwoners zijn voldoende taalvaardig om mee te kunnen doen in de samenleving. Taal is hiervoor geen belemmering. Jonge kinderen worden indien nodig middels VVE voorbereid op het PO. Tevens wordt er voor de jonge doelgroep een Summerschool georganiseerd door kinderopvang Kibeo, teneinde ook tijdens de zomervakantie, waar nodig en gewenst, de (VVE-)kinderen terecht kunnen. In 2024 wordt de taalschool geëvalueerd.

Zorgen over jeugdzorg Omschrijving We hebben zorgen om onze jeugdzorg. De kosten blijven oplopen. We willen dat de taskforce sneller tot concrete besparingen komt in de uitvoering van de jeugdzorg. Wat is het resultaat? De Taskforce Jeugd is afgerond in 2023 en verankerd in de structurele werkzaamheden. We investeren op een stevigere sturing op Jeugd onder andere door de ontwikkeling van datagericht sturen. Dit gaan we doen zodat we minder afhankelijk worden van wat ons overkomt en meer het stuur zelf in handen krijgen op dit weerbarstige dossier. De jeugdhulpregio’s zijn druk bezig met de opdracht van het Rijk om de jeugdhulp slimmer in te richten. De regiovisie is in 2022 vastgesteld. In 2023 is het strategieplan vastgesteld. Het strategieplan 2030 “Dichtbij en op maat” beschrijft hoe de jeugdhulp van de toekomst eruitziet en welke stappen we als Regio WBO gaan zetten om deze verandering te realiseren. Vanuit het strategieplan volgt een uitvoeringsplan opgesteld waarin de stappen concreter worden uitgewerkt. In 2024 wordt voor Drimmelen en Geertruidenberg een plan van aanpak voor opgesteld om lokaal in 2025 hiermee van start te gaan. Hierin is in ieder geval aandacht voor: 

Van stepped care naar matched care;

Normaliseren;

Stevig Lokale Team (SLT)

41

Governance;

Contractering jeugdhulp.

Wachtlijstproblematiek bij CJG Omschrijving We willen dat onze jeugd en hun gezinnen zo snel als mogelijk worden geholpen door het CJG. Wegens verschillende factoren (vertrek van personeel, krappe arbeidsmarkt en ziekteverzuim) is dit niet altijd mogelijk en ontstaat er een wachtlijst wat niet wenselijk is. Daarnaast heeft de gemeenteraad zich uitgesproken over maximale wachttijden. Hier zetten we maximaal op in. Wat is het resultaat? De wachtlijst voor jeugdigen en hun gezinnen die hulp nodig hebben mag maximaal 4 weken zijn.

Stevig netwerk om kind en gezin Omschrijving We willen dat er in ieder dorp een stevig netwerk is van professionals die om een kind/gezin heen kunnen gaan staan als dat nodig is. Hierin zit ook een grotere rol voor de huisarts en verenigingen. Wat is het resultaat? Het gezin dan wel de jongere die hulp nodig heeft, krijgt deze in een zo vroeg mogelijk stadium met inzet van vrijwilligers, zodat zwaardere (duurdere) zorg voorkomen kan worden. Regionaal gaan we inzetten op Sterke Lokale Teams waarbij het huidige CJG wordt doorontwikkeld. In 2024 wordt hier een plan van aanpak voor opgesteld.

Eén gezin één loket Omschrijving De problemen van de kinderen hebben vaak te maken met schuldenproblematiek, gezondheidsproblemen of relationele problemen van de ouders. Door niet alleen naar het kind te kijken maar naar het gehele gezin kunnen de kinderen beter geholpen worden. Eén gezin één loket. Het voorkomen van hulp door vroegtijdige signalering is erg belangrijk. Zo voorkomen we dat we zwaardere hulp moeten bieden. Wat is het resultaat? Het gezin dan wel de jongere die hulp nodig heeft, krijgt deze in een zo vroeg mogelijk stadium door tussenkomst en onder regie van het CJG, zodat zwaardere (duurdere) zorg voorkomen kan worden. Regionaal gaan we inzetten op Sterke Lokale Teams waarbij het huidige CJG wordt doorontwikkeld. In 2024 wordt hier een plan van aanpak voor opgesteld.

Uitbreiden jeugd- en jongerenwerk Omschrijving Het uitbreiden van het jeugd- en jongerenwerk en het organiseren van extra activiteiten voor deze doelgroepen zijn nodig om de jeugdzorgkosten terug te dringen. Wat is het resultaat? Preventieve activiteiten/interventies voor de doelgroep jongeren. Voldoende fte aan jongerenwerk in relatie tot het aantal jongeren in de gemeente.

Versterken samenwerking tussen onderwijs en jeugd Omschrijving

42

Die resterende jeugdzorgmiddelen gebruiken we ook om de samenwerking tussen het onderwijs en het jeugdhulp voor te zetten. Op basis van de uitkomst van de evaluatie ‘samenwerkingsafspraken verbinding jeugd en (primair) onderwijs 2022 – 2023’ wordt de basis gevormd over een toekomstige samenwerking tussen het onderwijs en jeugdhulp. Wat is het resultaat? Dat doen we door een soort "Jeugdcoaches op School” te introduceren, zoals nu de medewerkers van het CJG dat doen. In 2024 wordt een besluit genomen over wie dit gaat uitvoeren.

Inzet praktijkondersteuners Omschrijving De inzet van praktijkondersteuners Jeugd in huisartsenpraktijken zorgt voor een snelle deskundige attentie voor jeugdproblematiek. Daarom maken we die inzet structureel; Wat is het resultaat? We zetten structureel in op de inzet van praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsenpraktijken zodat er snel en deskundige hulp geboden wordt.

Actualiseren jeugd- en jongerenbeleid Omschrijving We gaan ons jeugd- en jongerenbeleid actualiseren en houden daarbij rekening met de gevolgen van Corona op de (mentale) gezondheid van onze jeugd en jongeren. We benaderen het jeugd- en jongerenbeleid met een integrale blik en krijgt een plaats in het (integraal) Beleidsplan Sociaal Domein. Daarop volgt een uitvoeringsplan, waarin staat "wat" we op het gebied van jeugd- en jongerenbeleid gaan doen. Wat is het resultaat? Een geactualiseerd jeugd- en jongerenbeleid, dat integraal is opgenomen in het (integraal) beleidsplan Sociaal Domein, met een daaropvolgend uitvoeringsplan. Zo gaan we onder andere meer inzetten op het tegengaan van verslaving (middelen en gamen), preventie, mentale gezondheid, meidenwerk en jongerenwerk op school.

Zo vroeg mogelijk signaleren Omschrijving Problemen bij kinderen en gezinnen proberen we zo vroeg mogelijk te signaleren. Sociale wijkteams, huisartsen, scholen en sportclubs hebben hierin een belangrijke rol. Met hen gaan we in gesprek om te zorgen dat deze aanpak zo effectief mogelijk wordt. Wat is het resultaat? Een snelle signalering van problemen door sociale wijkteams, huisartsen, scholen en sportclubs bij de jongeren, waardoor het beroep op duurdere zorg afneemt.

Breed aanbod sport door buurtsportcoaches Omschrijving Buurtsportcoaches gaan een breder aanbod van sporten aanbieden en meer investeren in andere sporten en relaties bij verenigingen, zodat alle verenigingen aan bod komen en er meer teamgevoel ontstaat tussen de verenigingen onderling. We financieren dat bredere aanbod uit de Brede Regeling Combinatiefuncties. Ook moet de drempel voor niet-leden om kennis te maken met een vereniging daardoor lager worden. Wat is het resultaat? 43

Naast de huidige activiteiten leggen de Buurtsportcoaches meer de verbinding met de verenigingen. We maken hierover afspraken met de uitvoerende partij. In 2024 bereiden we de nieuwe aanbesteding voor de functie Buurtsportcoach voor, met daarbij een passende opdracht.

Stimuleren van sport en bewegen Omschrijving Het samen met welzijnsorganisaties stimuleren van sporten en bewegen en het zorgen voor ondersteuning bij de wandelchallenge, wandelvierdaagsen en de inzet van buurtsportcoaches. Wat is het resultaat? Bepaalde vormen van bewegen worden vanuit de gemeente ondersteund/gepromoot middels de buurtsportcoaches.

Jongerenparticipatie blijft belangrijk Omschrijving Jongerenparticipatie maakt blijvend onderdeel uit van de relatie gemeente-jeugd. We maken wel duidelijke afspraken aan de voorkant over verwachtingen en mogelijkheden. We betrekken de jeugd nog meer bij de gemeente. Daarvoor kunnen we diverse zaken inzetten, zoals we nu bijvoorbeeld al doen met Democracity en de Jongerengemeenteraadsdag. Ook nieuwe ideeën vanuit stakeholders over de verbinding met natuur kan daarin een plaats krijgen en dit soort initiatieven omarmen we. De stem van de jeugd moet gehoord worden. Dat doen we via een jeugdadviesraad Wat is het resultaat? Jongeren worden actief betrokken middels bepaalde programma's en activiteiten. Dit thema wordt ook meegenomen in het nieuwe participatiebeleid en het jeugd- en jongerenbeleid. In 2024 onderzoeken we samen met jongeren welke vorm de jeugdadviesraad moet krijgen en gaan we hiermee aan de slag.

Jeugdadviesraad Omschrijving De stem van de jeugd moet gehoord worden. Dan doen we via een jeugdadviesraad met echte invloed op het gemeentelijke beleid; Wat is het resultaat? Jongeren worden actief betrokken bij (de uitvoering van) het gemeentelijk beleid middels een jeugdadviesraad, dit is onderdeel van het participatiebeleid. Dit thema wordt ook meegenomen in het nieuwe jeugd- en jongerenbeleid.

Herijking gezondheidsbeleid Omschrijving We betrekken het gezondheidsbeleid bij het opstellen van het (integraal) Beleidsplan Sociaal Domein. Uitwerking over "wat" we gaan doen, zal opgenomen worden in een uitvoeringsplan. We hebben daarbij aandacht voor het Schone Lucht Akkoord. Wat is het resultaat? Het gezondheidsbeleid wordt betrokken bij het (integraal) Beleidsplan Sociaal Domein. Daarnaast wordt een uitvoeringsplan Gezondheid met aandacht voor het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord, waarbij aandacht is voor het Schone Lucht Akkoord.

44

Uitvoering Veilig Thuis Omschrijving In 2024 geven we verder uitvoering aan de Gemeenschappelijke Regeling Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA). In deze GR is de samenwerking van de gemeenten in West-Brabant vastgelegd ten aanzien van: Veilig Thuis, Regionaal meldpunt Crisiszorg en Safegroup. We willen de bereidheid tot het melden bij vermoedens van geweld verhogen door voorlichting, het werken met aandachtsfunctionarissen en het uitvoeren van de meldcode. Ook het onderwijs heeft een belangrijke taak in het signaleren van onveilige opgroeisituaties en het hanteren van de meldcode. Wat is het resultaat? Signalen van geweld in afhankelijkheidsrelaties worden opgevangen, gemeld en betrokkenen worden via de juiste kanalen van hulp voorzien, waardoor geweld in afhankelijkheidsrelaties afneemt. In de regio West-Brabant wordt Handle With Care ingevoerd en er wordt een breed trainingsprogramma voor bestuurders, manager en professionals opgesteld.

Extra subsidie Omschrijving Verenigingen die actief aan voorlichting en preventie van drugsgebruik doen, krijgen een extra subsidie van de gemeente bovenop hun bestaande subsidie voor jeugdleden. Wat is het resultaat? De subsidieregeling is aangepast, subsidie voor voorlichting en preventie van drugsgebruik is mogelijk.

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Aantal vve-leerlingen (voor- en vroegschoolse educatie)

40

40

40

Percentage doorverwijzingen door huisartsen

40

40

40

4.2 Participatie en schuldenproblematiek Wat willen we bereiken? Iedereen heeft recht op een sociaal minimum Iedereen heeft recht op een sociaal minimum. Het Rijk is daar in de basis aan zet. Lokaal kunnen wij echter ook hier het verschil maken en veel van het (landelijk) verloren vertrouwen terugwinnen. De nieuwe vormen van armoede, zoals energiearmoede, pakken we aan en lossen we op. Ook door de verbinding tussen domeinen te leggen.

Wat gaan we daarvoor doen? Iedereen moet mee kunnen doen Omschrijving We willen dat iedere inwoner van Drimmelen voelt dat hij of zij er écht toe doet. Iedereen moet mee kunnen doen. Wat is het resultaat? Iedere inwoner die mee wil doen, KAN meedoen. Iedereen die daar problemen bij ondervindt kan zich melden bij de gemeente voor ondersteuning. De gemeente werkt aan optimale toegankelijkheid, fysiek, telefonisch en digitaal. (gemeente brede visie op dienstverlening)

45

Zelfredzaamheid Omschrijving Zelfredzaamheid en het zoveel mogelijk mensen in hun kracht laten is het belangrijkste uitgangspunt van ons sociaal beleid. Wat is het resultaat? Zelfredzaamheid en het zoveel mogelijk mensen in hun kracht laten is het belangrijkste uitgangspunt van ons sociaal beleid en de uitvoering van dat beleid. Waarbij over en weer respectvol en doelgericht samenwerken tussen cliënt en consulent de basis is.

Zorg blijft bereikbaar voor wie dat nodig heeft Omschrijving Wie zorg écht nodig heeft, krijgt altijd zorg. De beoordeling van persoonlijke situaties blijft daarom mensenwerk, geen systeemwerk. Wat is het resultaat? De beoordeling door de gemeente gebeurt zorgvuldig. Indien nodig leiden we door naar ondersteuning. We blijven monitoren.

Maatwerk is er en misbruik wordt tegenop getreden Omschrijving We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik daarvan. Wat is het resultaat? We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik daarvan, met oog voor de menselijke maat.

Mensen blijven uitdagen mee te doen Omschrijving We blijven mensen uitdagen zoveel mogelijk mee te doen in de samenleving, daarom breiden we de tegenprestatie naar vermogen verder uit. Wat is het resultaat? Iedere uitkeringsgerechtigde levert naar vermogen een tegenprestatie. De totale belastbaarheid welke ingevuld wordt, is gesteld op 32 uur per week zodat er voldoende tijd overblijft om te voldoen aan de verplichtingen die zijn verbonden aan het recht op bijstand (sollicitatieplicht, informatieplicht etc.). In het kader van maatwerk kan de 32 uur per week (deels) worden ingevuld met "niet beschikbaar voor arbeid wegens persoonlijke belemmeringen".

Mentale gezondheid belangrijk aandachtspunt bij schuldhulpverlening Omschrijving Bij schuldhulpverlening hebben we specifiek aandacht voor de mentale gezondheid van onze inwoners. Wat is het resultaat? In de contractuele afspraken met betrekking tot schuldhulpverlening nemen we op dat de schuldhulpverleners aandacht hebben voor mentale problemen en doorverwijzen naar ondersteuning indien nodig.

46

Ademruimte geven bij problematische schulden Omschrijving Bij problematische schulden zorgen we voor ademruimte, zodat de problemen met een schuldhulpverlener op een rij gezet kunnen worden. Zo voorkomen we verdere escalatie. Wat is het resultaat? Bij problematische schulden zorgen we voor een ademruimte van 3 maanden om zaken op een rijtje te zetten en te zoeken naar een oplossing.

Overweging participatiebudget Omschrijving Om mensen écht te versterken en ademruimte te bieden, overwegen we om een participatiebudget aan inwoners met een uitkering of laag inkomen te verstrekken. We richten eerst een pilot in waarin we gaan meten wat het versterkend effect van deze maatwerkvoorziening precies is. Op basis van de uitkomsten van de pilot zullen we besluiten of we met deze voorziening doorgaan. Wat is het resultaat? In 2023 is een pilot gestart waarin we een participatiebudget aan inwoners met een laag inkomen verstrekken. Op basis van de pilot in 2023 wordt in 2024 besloten of en zo ja op welke manier we hiermee verder gaan.

Sociaal minimum, humane behandeling en goede WMO-voorzieningen zijn uitgangspunten Omschrijving De gemeente heeft de taak en de plicht om inwoners, die dat echt niet zelf kunnen, te ondersteunen. Een sociaal minimum, goede Wmo-voorzieningen, een humane behandeling en hulp naar nieuwe kansen zijn daarbij uitgangspunten. De verandering naar integraal werken in het sociaal domein, zetten we daarom door. Hiermee krijgen we de vraag achter de vraag nog beter helder, missen we geen zaken en vinden we sneller de juiste oplossing. Wat is het resultaat? We bieden maatwerk en treden op tegen misbruik daarvan; met oog voor de menselijke maat. Bij multi-problem situaties zorgt een procesregisseur voor stimuleren eigen kracht en inzet van de ondersteuning die nodig is.

Bestrijding eenzaamheid Omschrijving Bestrijding eenzaamheid. Wat is het resultaat? De werkgroep Drimmelen Verbindt spant zich in om eenzaamheid onder onze inwoners te verminderen. Rond de week tegen de eenzaamheid in 2023 organiseert de werkgroep in iedere kern mogelijkheden voor inwoners om te praten over ontmoeten, activiteiten en eenzaamheid. Hierover zal uitgebreid worden gecommuniceerd.

Algemene voorzieningen realiseren Omschrijving De pilot Huiskamers zorgen voor laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden in Terheijden en Lage Zwaluwe. Hierdoor hoeven geen maatwerkvoorzieningen voor dagbesteding verstrekt te worden aan inwoners van die dorpen. Surplus zet hierbij in op aantrekkelijke activiteiten voor de bezoekers en actieve communicatie.

47

Wat is het resultaat? Eind 2022 eindigde de pilot. De Huiskamers worden voortgezet. In 2023 werken we een plan uit voor voortzetting en eventueel verbreding van de algemene voorzieningen voor dagbesteding naar meerdere kernen in Drimmelen.

Doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Omschrijving Vanaf 2022 zijn alle gemeenten zelf verantwoordelijk voor beschermd wonen in plaats van de centrumgemeenten. De middelen worden vanaf 2025 herverdeeld over de gemeenten, gefaseerd over een periode van tien jaar. De gemeenten in de regio Breda hebben vooruitlopend hierop vanaf 1 januari 2021 gezamenlijk de verantwoordelijkheid genomen voor beschermd wonen. Ze hebben in 2021 een regionaal beleidskader beschermd wonen voor de periode 2021-2025 vastgesteld. Ook is een (lichte) gemeenschappelijke regeling opgesteld waarin de samenwerking juridisch wordt geborgd. Deze regeling heeft zowel betrekking op de inkoop van als de toegang tot de voorzieningen. In 2023 is de toegang tot beschermd wonen in lijn met het beleidskader voor de meeste cliënten verschoven naar de lokale Wmo. Ook zijn er afspraken gemaakt tussen gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders met betrekking tot huisvesting en zorgvuldige overdracht van cliënten die vanuit een intramurale setting weer in de wijk gaan wonen. Wat is het resultaat? De bedoeling van de doordecentralisatie is dat mensen met psychiatrische en sociaalmaatschappelijke problemen zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen en meedoen in hun eigen woonomgeving (van beschermd wonen naar een beschermd thuis).

De gezamenlijke regionale begroting voor beschermd wonen 2024 laat een overschot zien dat wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Naar de toekomst toe blijven er (financiële) onzekerheden, zowel met betrekking tot de middelen die vanuit het rijk beschikbaar worden gesteld als tot de ontwikkeling van de kosten.

Huisvesting, inburgering en re-integratie statushouders Omschrijving We gaan onderzoeken waar er plaatsen zijn om de statushouders te huisvesten. In het tweede kwartaal van 2023 zal een start gemaakt worden met de uitwerking hiervan. Wat is het resultaat? Er is voldoende huisvesting om te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouderhouders zoals die door het Rijk is vastgesteld.

Uitvoering beleidsplan sociaal domein Omschrijving De gemeenteraad stelde begin 2019 de beleidsnota Sociaal Domein vast voor de periode 2019-2023. Een van de onderdelen is te starten met procesregie om in complexe situaties tot één aanpak te komen: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. Daarnaast moeten de werkafspraken over privacy vernieuwd worden. Ook de mogelijkheden tot verbetering van cliëntondersteuning blijft een aandachtspunt. Als de pilot Huiskamers slaagt, werken we een plan uit voor de start van algemene voorzieningen voor dagbesteding in iedere kern. Wat is het resultaat? De procesregisseur en de Huiskamers zijn ingevoerd. Privacy en cliëntondersteuning behoeven nog extra aandacht. Ondertussen werken we aan een nieuw Beleidsplan Sociaal domein.

48

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Begroot 2023

Aantal plaatsen beschut werken

8

9

Begroot 2024 9

Aantal loonkostensubsidie

48

45

55

Aantal Wsw-ers

49

53

47

4.3 Sociale structuur, sport en zorg Wat willen we bereiken? Investeren in onze sociale structuur De zorgvraag neemt toe. Op alle zorgterreinen, van jong tot oud en van rijk tot arm. Nu is hét moment om te investeren in onze sociale structuur, het voorliggend veld. Meer en hogere subsidies voor onze verenigingen, stimuleringsregelingen op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, bewegen en sport, vernieuwde afspraken met onze welzijnsinstellingen. De dorpshuizen vervullen een cruciale functie in onze dorpen. Op deze manier houden we de zorg in de toekomst goed en betaalbaar. Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang.

Wat gaan we daarvoor doen? Verstevigen van het voorliggende veld Omschrijving We trekken structureel geld uit om het voorliggend veld te verstevigen. Dit gaat in ieder geval naar: Hogere subsidies voor (de jeugdleden van) onze verenigingen. We bekijken of we dit kunnen verbinden aan de bijdrage die zij leveren aan de maatschappelijke opgave van de gemeente. Voorbeelden: - Rookvrije generatie en anti-discriminatie; - Het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en jongeren blijft een belangrijke plaats innemen in het gemeentelijke beleid. Met als doel gezondheidsverslechtering te voorkomen; - Het armoedebeleid: preventie, vroegsignalering, maatwerk en minimaregelingen die zorgen dat je mee kunt doen vormen de basis. Bijdrage aan Leergeld en gratis sporten en bibliotheek staan niet ter discussie, zodat kinderen nooit de dupe worden van armoede; - Diverse punten genoemd onder de andere thema's in dit programma; Wat is het resultaat? Hogere subsidies voor verenigingen en sportaanbieders en daarnaast continuering van bestaande initiatieven en inclusie van het aanbod.

Inclusiviteit Omschrijving Inclusiviteit en toegankelijkheid gelden voor iedereen en voor alle doelgroepen. We doen bij al het gemeentelijk beleid een toets of er wordt voldaan aan het wegnemen van fysieke of mentale drempels. Wat is het resultaat? Het project inclusie is uitgevoerd in 2021, 2022 en, met 1 jaar verlenging, 2023. Het project eindigt 2023 en er zijn veel stappen gezet. Met name op het gebied van bewustwording. Maar met het eindigen van het project, gaat het werken aan een meer inclusieve samenleving door. Voor dit soort veranderingsprocessen is een lange adem nodig. Structurele aandacht blijft van wezenlijk belang om veranderingen blijvend door te voeren. Een aanzet hiertoe zal worden gedaan in een overdrachtsdocument; dit is niet uitputtend, maar is een vervolgstap. Het geeft voortgang aan zaken die gedurende de looptijd van het project onvoldoende of niet aan bod zijn gekomen o.a. als gevolg van andere prioriteiten en ambities. Het biedt handvatten voor de organisatie voor het jaar 2024 en verder. Een aantal speerpunten zullen o.a. zijn: het faciliteren van een inclusiepanel bestaande uit ervaringsdeskundigen met mogelijk een koppeling met ASD, het onderbrengen van de rol als aanjager 49

en contactpersoon bij een vaste medewerker, kijken of en hoe er meer aandacht uit kan gaan naar openbaar toe- en uitgankelijke openbare gebouwen en voorzieningen, zoals toiletten. Een voorstel wordt voorgelegd aan het college.

Samen met verenigingen plan maken om verenigingen te ondersteunen Omschrijving Een aantal verenigingen hebben in de coronatijd hun ledenaantal zien dalen doordat leden hebben opgezegd en (nog) niet zijn teruggekeerd. Het betreft een gedifferentieerd beeld. Samen met verenigingen maken we een plan om weer meer mensen bijvoorbeeld te laten sporten of muziek te maken en meer deel te nemen aan de samenleving via de verenigingen. Wat is het resultaat? Verhoging van het subsidiebedrag per jeugdlid om verenigingen te compenseren voor het aantal (jeugd)leden die zij (in coronatijd) hebben verloren. Een uitgewerkt plan om de bijdrage per jeugdlid te verhogen met € 5. Er is een totaalbedrag beschikbaar van € 10.000.

Sporten een impuls geven Omschrijving Sporten is gezond en zorgt voor sociale samenhang. We geven sport een eenmalige impuls voor talentontwikkeling en blijven zoeken naar continue instrumenten ter bevordering van de talentontwikkeling; Wat is het resultaat? We streven naar het ontwikkelen van meer sport en muziek talenten in onze gemeente. Er worden aan meerdere individuele sporters incentives verstrekt voor de talentontwikkeling. In 2024 zullen ook bestaande initiatieven verder worden uitgebreid.

Verplaatsing BMX-vereniging onderzoeken Omschrijving We onderzoeken het verplaatsen van een BMX-vereniging in relatie tot woningbouw op eigen grond; Wat is het resultaat? De BMX vereniging heeft een ander terrein. In eerder stadium (2019) is door de afdeling Grondgebied onderzoek gedaan naar de noodzaak om het BMX-terrein te betrekken bij de herontwikkeling van het gebied Stuivezandsestraat. Daar is ontkennend op geantwoord. Een potentiële kans om de accommodatie te upgraden door elders een nieuwe locatie aan te wijzen is daarmee vooralsnog op de lange termijn geschoven. De behoefte om de accommodatie weer een eigentijdse face lift te geven is onverminderd aanwezig. Wij zullen in overleg treden met de vereniging over de benodigde omvang van de update en daartoe in de meerjaren investeringsprognose extra middelen opnemen.

Sportaccommodaties zijn een belangrijke infrastructuur Omschrijving Sporthallen, sport- en gymzalen vormen een interessante infrastructuur. Samen met de exploitanten en sportverenigingen gaan we na of we deze accommodaties breder kunnen inzetten; Wat is het resultaat? In Q1 2024 gaan we onderzoeken hoe we met name de binnensportaccommodaties breder kunnen inzetten. Inzet en beschikbaarheid van geprivatiseerde sportaccommodaties lijkt moeilijk haalbaar.

50

Ondersteuning mantelzorgers Omschrijving We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten. Wat is het resultaat? We blijven mantelzorgers ondersteunen in hun belangrijke bijdrage aan de zorg voor hun naasten.

Mantelzorgwaardering Omschrijving De mantelzorgwaardering is belangrijk en meer dan een beloning. We gaan terug naar het oude niveau van € 200 incl. de mantelzorgverklaring voor eventuele extra ondersteuning. Wat is het resultaat? We waarderen de mantelzorgers van zelfstandig wonende zorgvragers met EUR 200 per jaar vanaf 2023.

Prestatie-indicator Prestatie-indicator

Werkelijk 2022 Begroot 2023 Begroot 2024

Percentage jeugdleden sportverenigingen *

48

40

45

Aantal deelnemers SjorsSportief en -creatief

388

500

450

Aantal kinderen dat na Sjors sportief en -creatief lid wordt van club/vereniging **

58

50

55

* per 1-1-2022 zijn er 4637 jongeren <18 jaar in de gemeente en zijn 1823 jongeren lid van een sportvereniging ** stabilisatie vanwege corona

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=drimmelen&id=19878b32-0ec3-47ca-b0e3-3765fe325d0c