Jaarstukken incl. controleverklaring 2022 (2023-38)

Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager dit percentage, hoe beter. Toelichting percentages De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt -20%. Drechterland zit ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om de rentelasten en de aflossingen te voldoen. De solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentages De solvabiliteitsratio van Drechterland ligt met een percentage van 55% boven het gemiddelde van 40% en is dan ook goed te noemen. Kengetal grondexploitatie In de crisisjaren is gebleken dat de grondexploitatie forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang omdat deze moet worden terugverdiend bij verkoop.

De accountant beoordeelt ieder jaar of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: ministerie van BZK). Hoe lager het percentage, des te geringer het risico. Toelichting percentages Drechterland zit met haar kengetal op -8% in 2022. Dit komt omdat er sprake is van een credit stand van de grondexploitaties. In de komende jaren zullen er meer kosten worden gemaakt binnen de grondexploitaties (bouwrijp en woonrijp maken). J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

67

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Wanneer het percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Toelichting percentages Dit percentage is in Drechterland voor 2021 5%. De structurele lasten zijn lager dan de structurele baten. Belastingcapaciteit: Woonlasten meerpersoonshuishoudens De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen om bijvoorbeeld opgetreden risico’s op te vangen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten.

Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Een belastingcapaciteit van 100% is nagenoeg gelijk aan het landelijk gemiddelde van het laatst bekende begrotingsjaar. Een lage belastingcapaciteit houdt in dat de gemeente nog ruimte heeft om structurele baten te genereren. Toelichting percentages De gemeentelijke tarieven zijn nagenoeg gelijk aan de landelijke tarieven. Samenhang kengetallen De gemeente Drechterland heeft ten opzichte van de VNG-norm een lage schuldpositie. Dit komt doordat Drechterland weinig leningen heeft. De solvabiliteitsratio is goed en de structurele exploitatieruimte is in 2022 5% wat wil zeggen dat de structurele lasten lager zijn dan de structurele baten Het weerstandsvermogen van de gemeente Drechterland is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Op basis van de vijf kengetallen kan de conclusie getrokken worden dat er geen maatregelen genomen hoeven te worden.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

68

Onderhoud kapitaalgoederen Beleidsverantwoording De gemeente heeft het eigendom en beheer van de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor een ieder toegankelijk en speelt een belangrijke rol in het publieke leven. In de openbare ruimte zijn voorzieningen aanwezig zoals verhardingen, groen, verlichting, water en civiele kunstwerken. Deze voorzieningen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en belevingskwaliteit van de openbare ruimte. Ze zijn van groot belang voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Het in stand houden van deze voorzieningen is een van de kerntaken van de gemeente. De gemeente streeft naar een betaalbare, functionele, veilige en duurzame openbare ruimte. In 2018 zijn de financiële consequenties van de kapitaalgoederen door de gemeenteraad voor het beheer van de openbare ruimte vastgesteld: de openbare ruimte wordt degelijk en voldoende onderhouden. Over het algemeen is het heel veilig en schoon met uitzonderingen van het centrum van Hoogkarspel. Hier is sprake van een plus: goed, mooi en comfortabel. De openbare ruimte wordt daar goed onderhouden; het is er vrijwel geheel schoon en netjes. Op basis van de financiële consequenties zijn in 2018 door het college de beheerplannen vastgesteld. In het kader van de ombuigingen is besloten het onderhoudsniveau te verlagen naar C-niveau (laag).

De afgelopen jaren is gebleken dat door het verlengen van het groeiseizoen de afgesproken beeldkwaliteit niet werd gehaald en feitelijk al op C-niveau werd onderhouden. Het onderhoudsniveau van gazons en de onkruidbestrijding in beplanting wordt hiermee geconsolideerd.

Financiële consequenties De volgende tabel laat zien welke middelen in 2022 zijn gereserveerd voor het dagelijks en groot onderhoud van de kapitaalgoederen. Primitieve Begroting begroting na wijziging

Onderdeel

Omschrijving

Rekening

verschil

Wegen

Dagelijks onderhoud Groot onderhoud

435 214

435 214

437 258

-2 -44

Openbare verlichting Dagelijks onderhoud Groot onderhoud

62 69

62 69

87 14

-25 55

Openbaar groen

Dagelijks onderhoud

706

757

863

-106

Dagelijks onderhoud Storting voorziening Aanwending voorziening

41 18 31

41 18 31

3 18 51

38 0 -20

Waterwegen

Dagelijks onderhoud Storting voorziening Aanwending voorziening

25 0 17

21 155 0

39 155 0

-18 0 0

Riolering

Dagelijks onderhoud Storting voorziening

166 147

166 147

309 173

-142 -26

Begraafplaatsen

Dagelijks onderhoud Storting voorziening

7 44

7 44

13 48

-6 -4

Gebouwen

Dagelijks onderhoud

138

152

222

-70

Voorzieningen Bruggen

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

69

Storting voorziening Aanwending voorziening

179 225

179 225

179 116

0 109

Stand van zaken kapitaalgoederen Wegen Op basis van de technische wegeninspectie 2021 blijkt dat het areaal wat wegen betreft niet voldoet aan het kwaliteitsniveau. De voorgaande inspectie die in 2016 is uitgevoerd heeft onvoldoende inzicht gegeven over de staat van onderhoud van het areaal. Hieruit is gebleken dat de inspectie niet geheel volgens de CROW-norm is uitgevoerd. Dit betekent dat een deel van de wegen niet voldoet aan het kwaliteitskader zoals is opgenomen in het Beleidsplan ‘Beheren op beeldkwaliteit 2012’. Het Beleidsplan is in 2012 door de raad vastgesteld met als uitgangspunt dat de beeldkwaliteit voldoet aan de CROWnorm ‘B’ (basis, met een + in het centrum van Hoogkarspel). Om de veiligheid van de wegen te waarborgen, schadeclaims en kapitaalvernietiging te voorkomen waren de beschikbare middelen in 2021 niet toereikend om te voldoen aan het kwaliteitskader. In 2022 is er extra budget beschikbaar gekomen om deze achterstand weg te werken over een periode van vijf jaar. In de tweede helft van 2022 is gestopt met asfaltwerkzaamheden voor de grotere werken aangezien de gecontracteerde aannemer niet kon voldoen aan de gestelde eisen qua asfaltsamenstelling. In 2023 wordt een nieuw asfaltbestek op de markt gebracht door middel van een aanbesteding. Deze aanbesteding zal met aangescherpte criteria op de markt worden gebracht.

Hieruit komt een nieuwe aannemer naar voren die voldoet aan de gestelde criteria door het aanleveren van bewijsstukken van opgeleverde werken waaruit blijkt dat zij voldoen aan de door ons geldende normen. Riolering De beheertaken van de riolering is op peil gebracht met het aanstellen van een nieuw team. Hierdoor lopen we in en krijgen we zicht op de te nemen maatregelen om het functioneren van de riolering te waarborgen. De ontstane achterstanden, van de verwerking van revisiegegevens, zijn verder ingehaald. Dit heeft geresulteerd in een nieuw rioleringsplan, het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR), welke voor twee jaar is vastgesteld. Water De overdracht van het beheer en onderhoud van het stedelijk watersysteem aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft plaatsgevonden. Daartoe is in 2022 de overeenkomst ondertekend. Onderdeel van deze overeenkomst is dat het Hoogheemraadschap het resterende achterstallig onderhoud wegwerkt in 2023. Groen Op basis van vier metingen kan gezegd worden dat de totale kwaliteit uit komt op een Bniveau. De grotere groengebieden scoren een lager C-niveau. Dit komt overeen met het afgesproken kwaliteitsniveau. Wat opvalt is dat de verzorgende onderdelen zoals de onkruidbestrijding in beplanting en op de verharding uit komen op een D-niveau. Verzorgende onderdelen maken onderdeel uit van de totale kwaliteitsmeting.

Ondanks de Dscore, kan worden gesteld dat het algemene onderhoud voldoet aan het gevraagde onderhoudsniveau B. Groentechnisch gezien voldoet de beplanting in het algemeen ruimschoots aan de kwaliteitsnormen. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

70

De voorjaarsstorm 2022 heeft veel schade veroorzaakt in het bomenbestand. Diverse bomen zijn verloren gegaan of beschadigd. De verloren gegane bomen worden in 2023 vervangen. Het ingezette maaibeleid uit 2021 begint zichtbaar een positief effect te hebben op de biodiversiteit. Spelen Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. De speelvoorzieningen zijn veilig en voldoen aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen. Voor de speelterreinen aan de Kosterij te Venhuizen, Amaryllislaan te Hoogkarspel is enige vertraging opgetreden met betrekking tot het plaatsen van speeltoestellen. De opdracht is reeds verleend. Uitvoering is in kwartaal 1 van 2023. Enige vertraging in het renoveren of herinrichten van speelterreinen heeft geen nadelige gevolgen voor de technische kwaliteitseisen (heel en veilig). Wel willen we periodiek de speelwaarde van speelvoorzieningen verbeteren zodat ze ook aantrekkelijk blijven voor de kinderen. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen, conditieniveau 3 (redelijk). Hieraan is in 2022 voldaan met uitvoering van het meerjarenonderhoudsprogramma. Er zijn slechts enkele specifieke uitzonderingen waar het gaat om panden die onderdeel zijn van een ontwikkeling of in afwachting zijn van verdere plannen in de nabije toekomst.

In het vastgoedbestand van de gemeente heeft één mutatie plaatsgevonden, te weten de verkoop van de Stofmolen te Wijdenes. Bruggen In het gemeentelijke areaal zijn aandachtspunten de houten fiets- en voetgangersbruggen, waarvan de onderbouw extra wordt geïnspecteerd. Van een klein aantal van deze houten bruggen is achterstand ontstaan in de vervanging van de antisliplagen. Deze achterstand wordt in 2023 weggewerkt. Beschoeiingen Er is een achterstand in het vervangen van beschoeiingen. Tot en met 2024 wordt alleen beschoeiing vervangen waar onveilige situaties ontstaan of dreigen te ontstaan. De achterstand voor het planmatig vervangen van beschoeiingen wordt, conform het vastgestelde beheerplan, in 16 jaar uitgevoerd; vanwege de bezuinigingen in 2020 wordt het vervangen van de beschoeiingen nu in 20 jaar uitgevoerd, dus tot 2040. Openbare verlichting Het areaal is voor een groot deel op orde en bestaat momenteel uit 4560 verlichtingsobjecten. Verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen zijn in beeld en worden jaarlijks projectmatig en wijkgericht vervangen. Deze vervangingsmethode zorgt voor een tijdelijke afname van de verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen, maar zal het niet helemaal wegnemen, omdat er jaarlijks te vervangen objecten bij komen. Circa veertig procent van de verlichtingsobjecten zijn voorzien van led lichtbronnen.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

71

Financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeheer van de gemeente. In ieder geval beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.

Financieringsfunctie De financieringsfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Deze functie omvat de financiering van het beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) schrijft de decentrale overheden een aantal zaken voor op het gebied van financiering. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. De belangrijkste verplichtingen die uit deze wet voortvloeien zijn: • het opstellen van een financieringsstatuut; • het opnemen van een financieringsparagraaf in de begroting en de jaarrekening; • het voldoen aan de kasgeldlimiet; • het voldoen aan de renterisiconorm.

Financieringsstatuut Treasury is het sturen op, beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Het Treasurystatuut is in 2017 vastgesteld.

Financieringsbeleid De financieringsportefeuille bestaat uit: • opgenomen langlopende leningen; • eigen vermogen welk als financieringsmiddel is ingezet (reserves); • in beheer gekregen waarborgsommen. Opgenomen langlopende leningen en waarborgsommen Het onderstaande overzicht geeft de ontwikkeling aan van langlopende opgenomen leningen. 2022 Stand langlopende leningen per 1 januari Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Stand totaal per 31 december

13.104.000 988.000 12.116.000

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

72

Uitgezette leningen De gemeente verstrekt langlopende leningen aan lokale– en regionale instellingen en verenigingen. De basis voor verstrekking is het Treasurystatuut. Onderstaand overzicht geeft de ontwikkeling aan van langlopende uitgezette leningen. 2022 Stand uitgezette leningen per 1 januari Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Extra of vervroegde aflossingen Stand totaal per 31 december

6.225.000 1.000 171.000 6.055.000

Indicatoren Om de financieringsrisico’s (renterisico’s) te beperken, staan in de Wet Fido twee instrumenten: renterisiconorm en kasgeldlimiet. Daarnaast is met het schatkistbankieren een drempelbedrag bepaald. De provincie toetst of de gemeente aan deze normen voldoet. Middels het schema onder Rentetoerekening wordt inzicht gegeven in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Renterisiconorm De norm voor het renterisico stelt een grens aan financiering op lange termijn. Het doel is om overmatige renterisico’s op de vaste schuld (met een looptijd gelijk of langer dan 1 jaar) te vermijden. Het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. De norm wordt berekend door het begrotingstotaal te vermenigvuldigen met een door het Rijk vastgesteld percentage (20%). Het totaal van renteaanpassingen en de herfinanciering van de aflossingen in een begrotingsjaar mag deze norm niet overschrijden. In cijfers betekent dit het volgende:

1. 2. 3.

Omschrijving Renterisico Renteherzieningen Te betalen aflossingen renterisico (1+2)

4a. 4b. 4.

2022

2023

2024

2025

988 988

891 891

5.425 800 6.225

800 800

Renterisiconorm Omvang begroting 1 januari Vastgesteld percentage Renterisiconorm (4a x 4b)

48.217 20% 9.643

49.163 20% 9.833

48.925 20% 9.785

49.531 20% 9.906

Toets renterisiconorm Renterisico op vaste schuld (3) Renterisiconorm (4) Ruimte (3-4)

988 9.643 -8.655

891 9.833 -8.942

6.225 9.785 -3.560

800 9.906 -9.106

(4 > 3) Ruimte onder renterisiconorm (3 > 4) Overschrijding renterisiconorm

De tabel laat zien dat binnen de norm wordt gebleven. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

73

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft voor de gemeente de maximale toegestane omvang van de kortlopende schuld (met een looptijd korter dan 1 jaar) aan. Wettelijk moet worden overgegaan tot omzetting naar langlopende schulden zodra de limiet meer dan twee achtereenvolgende kwartalen wordt overschreden. Het doel van deze limiet is het renterisico op korte financiering te beperken. Fluctuaties in korte rente kunnen namelijk een relatief grote invloed hebben op de rentelasten. De kasgeldlimiet wordt uitgedrukt in een percentage van het begrotingstotaal (8,5%) en bedraagt voor de gemeente Drechterland voor 2022 € 4.098.000. Bij het financieringsbeleid in 2022 is rekening gehouden met deze limiet.

1.

2.

3.

4.

5.

Omschrijving Toegestane kasgeldlimiet Omvang begroting (lasten) Percentage kasgeldlimiet Omvang kasgeldlimiet Omvang vlottende schuld (gemiddeld dienstjaar) Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen (geen vaste schuld) Vlottende middelen (gemiddeld dienstjaar) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar

2022 48.217 8,50% 4.098

4 326 330

Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet

4.098

Totaal netto vlottende schuld (2-3)

-330

Ruimte (4-5)

4.428

Rentetoerekening De paragraaf financiering moet inzicht geven in: - De rentelasten; - Het renteresultaat; - De wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

74

Onderstaand schema geeft hier invulling aan. De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Totaal door te rekenen externe rente

120 23 -/-

De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

-9 -/-

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen

97

0 -/0 +/+ 9 0 +/+ 0 +/+

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

106 105 -/1

Schatkistbankieren Met ingang van 31 december 2013 worden tijdelijk overtollige middelen verplicht ondergebracht bij het ministerie van Financiën. Het doel van de deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren is om de Europese Monetaire Unie schuld van de collectieve sector te verlagen.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

75

Bedrijfsvoering Communicatie Op het gebied van communicatie willen we meer inzetten op een stevigere strategische advisering aan het bestuur en de organisatie. Er is een start gemaakt met het geven van uitvoering aan de communicatievisie en social media strategie. De webcare activiteiten zijn door onvoldoende capaciteit niet tot ontwikkeling gekomen. Communicatie levert een bijdrage aan de realisatie van projecten en beleid van andere afdelingen. Bij grote en/of gevoelige projecten is een omgevingsanalyse gemaakt, waarmee meer inzicht in de omgeving werd verkregen. Crisiscommunicatie is een focuspunt geweest. Zo zijn de communicatieadviseurs onderdeel van de pool crisiscommunicatie van het Expertteam bevolkingszorg van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en is de inzet voor lokale incidenten geprofessionaliseerd doordat er een beschikbaarheidspool is opgezet. In 2022 hebben de communicatieadviseurs geadviseerd bij diverse lokale en regionale crises en incidenten. Personeel Het functiehuis dat bij het ontstaan van de SED organisatie is vastgesteld was al enige tijd aan onderhoud toe. In 2022 heeft er in samenwerking met Bureau Leeuwendaal aan de hand van het HR21 functiewaarderingssysteem een onderhoudsronde plaats gevonden.

Hierbij zijn nieuwe functies beschreven en vastgesteld en zijn er functies geherwaardeerd waardoor er ter bevordering van de interne mobiliteit logische loopbaanpaden in het functiehuis ontstaan. Voor de financiële consequenties ontvingen de raden begin 2023 een voorstel. Er zijn eerste stappen gezet in het verder digitaliseren van processen. Het digitale personeelsdossier in het HR-systeem is daar een voorbeeld van. Voor leidinggevenden zijn er rapportages beschikbaar gemaakt in het HR-systeem. Om het management meer inzicht te geven en stuurinformatie ter beschikking te stellen is er een prognosemodel ontwikkeld en in gebruik genomen. Dit prognosemodel geeft inzicht in de beschikbare formatie en de ontwikkeling van de loonkosten van zowel vast personeel als inhuur. Er is landelijk een enorme krapte op de arbeidsmarkt. We zijn een belangrijke werkgever in de regio, maar kunnen onze bekendheid en de aantrekkelijkheid, breder en beter voor het voetlicht brengen. Hoewel hier kleine stappen zijn gezet, zoals het aanpassen van vacatureteksten, nieuwe vormgeving op social media en de voortzetting van de samenwerking met de West-Friesland Academie en Werken in Noord-Holland Noord, moet op dit gebied nog veel gebeuren. Capaciteitsgebrek door vacatures maken dat arbeidsmarktcommunicatie onvoldoende ontwikkeld is.

Facilitair Het jaar 2022 stond in het teken van grip vergroten op de bedrijfsvoering. Als interne dienstverlener hebben we diverse contracten met externe leveranciers. Door actief contractbeheer en heldere afspraken zijn we meer gaan sturen op het proces. De dienstauto's zijn vervangen en er is een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de schoonmaak. Bij beide onderwerpen stond de behoefte van de gebruiker centraal. De uitkomst van het onderzoek op de schoonmaakkwaliteit is voldoende beoordeeld. Daar waar verbetering nodig was, zijn aanpassingen verricht waaronder bijvoorbeeld het verhogen van de frequentie. Voorts zijn er aandachtspunten genoemd ten aanzien van klein onderhoud voor de SED. De actiepunten uit het onderzoek zijn uitgevoerd en er vindt per kwartaal evaluatie plaats. De facilitaire servicedesk is een meldpunt waar medewerkers naar grote tevredenheid terecht kunnen met vragen, storingen en reserveringen. Met online-presentaties en communicatie op het IntraSED informeren zij de medewerkers over de dienstverlening. ICT/Informatie ICT heeft –na de intrede van corona- een heel belangrijke rol gespeeld bij het faciliteren van (samen)werken vanaf een thuiswerkplek. Door de nieuwe kantoorsoftware zijn we in staat op J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

76

afstand met elkaar samen te werken en te kunnen videobellen. Dit hybride werken is na corona voortgezet. Elke medewerker is in staat om thuis op een goede en veilige manier te kunnen (samen)werken. Het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingswet is weliswaar opnieuw uitgesteld, toch is de voorbereiding doorgegaan. In dit kader is een nieuwe applicatie ten behoeve van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving in oktober 2022 in productie genomen. Samenwerken staat in deze oplossing ook centraal. Informatiebeveiliging en privacy zijn en blijven belangrijke thema's. In de afgelopen jaren kan worden vastgesteld dat gemeenten vaak het doelwit zijn van kwaadwillenden. Het risico dat we als gemeenten ‘gehackt’ worden is reëel. Hiertegen zullen we ons moeten organiseren, technisch alsook in de bewustwording van de gevaren. Mede door een verschuiving van een lokale installatie naar een softwaredienst (SaaS), wordt het terrein van informatiebeveiliging en privacy breder en complexer. Kwetsbaarheden dienen zich op meerdere gebieden aan. Regie voeren over informatiebeveiliging en privacy bij onze leveranciers vraagt om inzicht in deze grote complexiteit van verbindingen, gegevensstromen en beveiligingsmaatregelen. Eind 2022 is het nieuwe zaaksysteem Djuma succesvol geïmplementeerd. Het zaaksysteem is een belangrijke spin ik het web in het digitaal afhandelen van een werkproces.

Mede door de keuze voor dit systeem is een belangrijke stap in de implementatie van informatie-gestuurd werken gezet. De invoering van de Wet open overheid (Woo) hebben we in 2022 projectmatig opgestart. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet. Inwoners kunnen op deze manier makkelijker informatie inzien en opvragen. Ook de SED-gemeenten zijn verplicht om aan de Woo te voldoen. Het werken met de Woo vraagt een andere werkwijze in het omgaan met de informatievoorziening. Voor een efficiënte bedrijfsvoering is in 2021 een pilot robotisering uitgevoerd. Doel is om handmatige, repeterende handelingen te automatiseren. Deze pilot is in 2022 omgezet naar een roadmap RPA (Robotic Process Automation) waarbij robotisering structureel, waar mogelijk en gewenst, wordt ingezet bij het efficiënter en minder kwetsbaar maken van processen. Een mooi voorbeeld hiervan is het afhandelen van de aanvragen energietoeslag. In 2022 is meer grip en structuur aangebracht in het informatie en applicatielandschap van de SED ten behoeve van de drie gemeenten, inclusief de bijbehorende budgetten.

P&C Cyclus / Financiën / Belastingen Concern-control en het team AO/IB monitoren de opvolging van de aanbevelingen van de accountant en voeren audits en bijzondere onderzoeken uit omwille van onafhankelijke oordeelsvorming. Ook blijft het team AO/IB kritisch kijken naar processen en adviseert zij op het gebied van procesoptimalisatie en harmonisatie. Aan de hand van het AO/IB-plan hebben de vakafdelingen zelf interne controles uitgevoerd, waarbij continu is gekeken naar beheersing van de risico’s. Voorts hebben we meer grip willen creëren op de P&C-cyclus waardoor we de functie coördinator P&C hebben toegevoegd. Met ingang van 1 december 2022 is deze ingevuld. In 2022 is er veel energie gestoken in het opstellen van de eerste jaarschijf van de college uitvoeringsprogramma's. De drie colleges hebben in een gezamenlijk afstemmingsoverleg de CUP’s met elkaar afgestemd. Deze CUP’s zijn in het najaar van 2022 door de raden vastgesteld. Juridische zaken De druk op de afdeling Juridische Zaken is groot. Het aantal bezwaarschriften, Woo-verzoeken en klachten ligt hoog en diverse complexe casussen binnen onze gemeenten vragen veel capaciteit. De ontwikkeling van de juridische kwaliteitszorg binnen de organisatie vraagt de nodige aandacht. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

77

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

78

Inkoop De afdeling Inkoop adviseert, informeert en ondersteunt de decentraal georganiseerde inkopers op het gebied van inkopen en aanbesteden met als doel om op een rechtmatige wijze de meest maatschappelijke waarde te creëren voor de publieke middelen In 2022 hebben we een contractenbank ingericht. Hiermee worden alle contracten digitaal en centraal opgeslagen. Tevens is er een koppeling tussen de contractenbank en het financiële systeem, zodat facturen kunnen worden gekoppeld aan contracten. Verder zijn er een groot aantal Europese aanbestedingen gedaan in 2022. Dat betreft onder andere de raamovereenkomst softwarebroker, waarmee de organisatie wordt ontzorgd met betrekking tot de totale dienstverlening van het software verwervingsproces. Het zaaksysteem, accountantsdiensten en externe inhuur (met de 7 Westfriese gemeenten) zijn voorbeelden van in 2022 gelopen Europese aanbestedingen. Frauderisico Het college van burgemeester en wethouders is zich bewust van de frauderisico’s die de gemeente loopt en bespreekt dit thema periodiek. De gemeente heeft een frauderisicoanalyse opgesteld en concludeert dat de belangrijkste zijn ondervangen door de inrichting van de administratieve organisatie. Het college van burgemeester en wethouders heeft geen concrete aanwijzingen of vermoedens dat zich fraudes hebben voorgedaan in het afgelopen boekjaar.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

79

Verbonden partijen De gemeente brengt een deel van haar taken onder bij verbonden partijen. Verbonden partijen stellen beleid op en/of voeren beleid uit dat de gemeente in principe ook in eigen beheer kan doen. De gemeente mandateert als het ware de verbonden partijen, maar houdt wel de eindverantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Van belang is dat de doelstellingen van de verbonden partijen corresponderen met die van de gemeente en dat de doelstellingen van de gemeente via de verbonden partijen worden gerealiseerd. Ook van belang is inzicht in de financiële risico’s die de gemeente met verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Voor het adequaat invullen van de toezichthoudende rol door de gemeenteraad moeten de begroting en de jaarrekening inzicht geven in de verbonden partijen waarin de gemeente deelneemt, het belang dat de gemeente hierin heeft en de financiële positie van de verbonden partijen. In deze paragraaf wordt enkel gerapporteerd over de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Gekozen is voor de indeling: gemeenschappelijke regelingen en deelnemingen. De beleidsinformatie van de verbonden partijen is conform de BBV opgenomen in het desbetreffende programma onder het kopje 'Met wie werken wij samen?'.

De paragraaf Verbonden partijen beperkt zich tot het geven van een totaalbeeld van de participaties in de verbonden partijen. Vervolgens wordt per verbonden partij enige specifieke informatie gegeven.

Ontwikkelingen Ten opzichte van 2021 hebben er zich geen belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. Er zijn geen verbonden partijen opgeheven en er zijn geen nieuwe verbonden partijen bijgekomen.

Verbonden partijen

Gemeenschappelijke regelingen: SED organisatie SSC DeSom (ICT) Westfries Archief Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking WestFriesland Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Recreatieschap Westfriesland Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Hollands Noorden Archeologie Westfriese gemeenten WerkSaam Westfriesland Deelnemingen: BNG Bank Alliander NV HVC Groep

rekening 2021

begroting 2022

rekening 2022

10.986 835 160

10.833 846 163

11.313 945 174

55

73

18

1.181 461 113

1.180 5 455 115

1.180 5 455 115

775 33 592

776 19 676

798 19 634

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

15.191

15.141

15.656

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

80

Gemeenschappelijke regelingen SED organisatie Gerelateerd aan programma('s) Vertegenwoordiging Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Risico's

EV per 1-1 €0

VV per 1-1 € 13.656.000

SSC DeSom (ICT) Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en dienstverlening Lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. De missie van de SED organisatie is samen werken aan een prettige woon-, werk- en leefomgeving. De SED organisatie staat voor goede dienstverlening aan de inwoners en ondernemers en een krachtige en deskundige ondersteuning aan de besturen van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland. In 2022 is een start gemaakt met uitvoering van de communicatievisie en de social media strategie. Crisiscommunicatie is een focuspunt geweest. Inzake het personeel heeft -via het HR21 functiewaarderingssysteem- een onderhoudsronde plaats gevonden, waarbij nieuwe functies zijn vastgesteld en functies zijn geherwaardeerd. Inzake werving van personeel zijn verbeterstappen gezet, zoals aanpassing van vacatureteksten, nieuwe vormgeving op social media en voortzetting van de samenwerking met de West-Friesland Academie en Werken in Noord-Holland Noord. Er zijn ook eerste stappen gezet in het verder digitaliseren van processen en er is gewerkt aan het versterken van de grip op bedrijfsvoering en het brengen van meer structuur in het informatie- en applicatielandschap. In 2022 is een nieuw zaaksysteem geïmplementeerd, is de invoering van de Wet Open Overheid projectmatige opgepakt en is een contractenbank ingericht. • Datalek, cybercrime en uitval ICT systemen • Personeel • Wet- en regelgeving EV per 31-12 €0

VV per 31-12 € 13.219.000

Resultaat €0

1. Bestuur en dienstverlening

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Doel / openbaar belang

De deelnemers en WerkSaam ondersteunen met ICTvoorzieningen en deze voorzieningen steeds beter afstemmen op de behoefte van deze tijd en de nieuwe ontwikkelingen. Naast de reguliere taken stond 2022 in het teken van de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek vanuit Opmeer en Medemblik. Het rapport was bepalend voor een aantal te nemen maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging. Veel aspecten die in het rapport benoemd worden, zijn opgepakt. Daarnaast heeft de Oracle-migratie veel inspanning van DeSom gevraagd. Deze taak is projectmatig ingestoken omdat hier veel derden bij betrokken waren. Er is intensief samengewerkt met gemeenten en WerkSaam. In 2023 kan dit project worden afgerond.

Activiteiten en ontwikkelingen

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

81

• •

Risico's

• • • • EV per 1-1 € 334.000

VV per 1-1 € 4.761.000

Cyberaanvallen/cybercriminaliteit. Geen goede centrale regie en beveiliging op SAAS oplossingen. Incompliancy door gewijzigde voorwaarden softwareleveranciers. Ontvlechting van WerkSaam. Beëindigen van contracten met onze leveranciers. Tijdige invulling van vacatures en werving geschikt personeel.

EV per 31-12 € 235.000

Westfries Archief Gerelateerd aan programma('s)

VV per 31-12 € 4.538.000

Resultaat €0

1. Bestuur en dienstverlening

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Doel / openbaar belang

Goed informatiebeheer maakt het handelen van de gemeente transparant en dient zo de democratie. Archiefinstellingen hebben de opdracht om (overheids)informatie te bewaren, te beheren en beschikbaar te stellen. Het Westfries Archief werkt samen met de W7 gemeenten om de informatie over het verleden en heden voor de huidige en toekomstige generaties betrouwbaar en toegankelijk te houden. Hiervoor heeft zij drie kerntaken die volgen uit de Archiefwet en de Gemeenschappelijke Regeling: - ondersteunen van en diensten verlenen aan aangesloten overheden, - informeren, enthousiasmeren en helpen van het publiek om archieven optimaal te gebruiken en de geschiedenis van de regio te leren kennen en - beheren, toegankelijk maken en uitbreiden van de collectie.

Activiteiten en ontwikkelingen

• •

• •

Risico's

• • • • • • EV per 1-1 € 469

VV per 1-1 € 381

Ondersteunen van en diensten verlenen aan aangesloten overheden; Informeren, enthousiasmeren en helpen van het publiek om archieven optimaal te gebruiken en de geschiedenis van de regio te leren kennen; beheren, toegankelijk maken en uitbreiden van de collectie. Taakuitvoering bij langdurige uitval personeel. Diefstal of verlies van cultureel erfgoed wegens calamiteit. Storingen in de klimaatbeheersingsinstallatie van de fysieke depots. Leveranciersrisico digitalisering en restauraties. Sterke verhoging van energiekosten. Vertrek van huurders depotruimte. Vertrek van medewerkers met specialistische kennis. Storingen van het digitale archiveringssysteem.

EV per 31-12 € 427.000

VV per 31-12 € 383.000

Resultaat € 42 Nadelig

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

82

Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Gerelateerd aan programma('s) 1. Bestuur en dienstverlening Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Doel / openbaar belang

Ondersteuning samenwerking op het gebied van bestuurlijk overleg in de regio Westfriesland. Periodiek worden er bestuurlijke overleggen georganiseerd, gefaciliteerd en gecoördineerd op een aantal werkterreinen in de vormen van portefeuillehoudersoverleggen. De OBS kent de volgende portefeuillehoudersoverleggen: Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale aangelegenheden), VVRE (verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie) en ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken).

Activiteiten en ontwikkelingen

In 2022 is gewerkt aan de doorontwikkeling van het Pact van Westfriesland onder de noemer ‘Van Pact naar Impact’. Er is focus aangebracht in de ambities. Met deze focus kan er een versnelling worden aangebracht in het realiseren van de ambities van het Pact. Middels een werksessie van de zeven Westfriese colleges zijn drie gemeenschappelijke focuspunten naar voren gekomen: 1. nieuwe energie, 2. versnellen van de woningbouw en 3. innovatie in de zorg. Samen met de maatschappelijke partners wordt nu gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de focuspunten.

Risico's

Er zijn voor 2022 geen risico’s bekend.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

€0

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma('s) 2. Ruimte Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Doel / openbaar belang

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten en realiseert dit door het bieden van adequate hulp en het samenwerken met alle bij de veiligheid en hulpverlening betrokken partijen. Daarbij worden burgers en bedrijven gestimuleerd tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid en worden zij actief betrokken bij de hulpverlening.

Activiteiten en ontwikkelingen

Er zijn vijf bewegingen in gang gezet: zorg en veiligheid, veilig leven, nieuwe crisistypen, brandweer 360 en de Omgevingswet.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

83

•

Risico's

• • • • • •

Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst, langdurige uitval, BTW plicht over activiteiten van de Meldkamer NoordHolland aan VRNHN, IT dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.), tekort ambulanceverpleegkundigen, Materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten Aanbestedingsclaim.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ 7.988.000

€ 38.246.000

€ 6.756.000

€ 41.948.000

€0

Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Gerelateerd aan programma('s) 2. Ruimte Vertegenwoordiging Doel / openbaar belang

Lid van het algemeen bestuur Het ABWF is een gemeenschappelijke regeling waarin de zeven Westfriese zaken afstemming op het gebied van de afvalinzameling, het contractmanagement HVC en aandeelhouderszaken. Eveneens is het ABWF de eigenaar van en verantwoordelijk voor de voormalige stortplaats te Westwoud.

Activiteiten en ontwikkelingen

Per april 2022 zijn de aandelen van het ABWF overgedragen aan de individuele gemeenten. De omvorming van het CAW naar het ABWF is hiermee afgerond. In 2022 heeft het grootste deel van het vervolgonderzoek naar de aanwezigheid van PFAS plaatsgevonden. In 2023 zal dit onderzoek worden afgerond.

Risico's

• •

Bestuurlijke en administratie ondersteuning door HVC. Stortplaats Westwoud

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ -48.000

€ 2.262.000

€ 39.000

€ 1.592.000

€ 97.000

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma('s) 2. Ruimte Vertegenwoordiging Doel / openbaar belang

Lid van het algemeen bestuur De OD NHN is een professionele opdrachtnemer die op een efficiënte manier en volgens geldende kwaliteitsstandaarden uitvoering geeft aan de opgedragen milieutaken op het gebied van de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

84

Activiteiten en ontwikkelingen

Na opnieuw uitstel wordt de Omgevingswet naar verwachting per 1 januari 2024 van kracht. Dat betekent dat de werkwijze van OD NHN voor de uitvoering van VTHmilieutaken vanaf het moment van inwerkingtreding is afgestemd op de Omgevingswet. De extra taken en verantwoordelijkheden die de gemeente krijgt met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zoals de normering van geluid en de verschuiving van bevoegdheden van bodemtaken van provincie naar gemeenten, wordt meegenomen in het gemeentelijke programma Omgevingswet. Het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH Stelsel, geïnitieerd in 2022 door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, leidt in 2024 mogelijk tot impact gericht op de robuustheid en kwaliteit van de omgevingsdiensten. Daarnaast bestaat vanuit het Rijk de behoefte om (gedeeltelijk) te gaan werken met normfinanciering. Ook op dit vlak zijn op termijn effecten te verwachten. • • • • •

Risico's

•

Claims, Datalek van geregistreerde gegevens, Aanbestedingsrisico's, Projecten ten laste van het rekeningresultaat, Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet Pandemie.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ 5.978.000

€ 5.326.000

€ 4.841.000

€ 5.494.000

€ 1.110.000

Recreatieschap Westfriesland Gerelateerd aan programma('s)

3. Samenleving

Vertegenwoordiging

Lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur.

Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Behartigt voor de Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie en het landschap in het samenwerkingsgebied. Inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van terreinen. In 2022 is er verder gewerkt aan de projecten uit het uitvoeringsprogramma Natuuren Recreatieplan. Bestuurlijk is er besloten dat het toekomstig beheer en onderhoud van het stadsstrand Hoorn door het Recreatieschap Westfriesland gedaan gaat worden. •

Risico's

• • • •

Langdurige afwezigheid van een werknemer door ziekte, Beëindigen overeenkomst door verhuurders en/of verpachters, Het uittreden van één van de gemeenten uit gemeenschappelijke regeling, Imagoschade Gevolgen van klimaatverandering.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ 1.860.000

€ 1.669.000

€ 1.765.000

€ 1.238.000

€ 1.000

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

85

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Gerelateerd aan programma('s) 3. Samenleving Vertegenwoordiging Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Lid van het algemeen bestuur De basistaken (uniformdeel) van GGD Hollands Noorden zijn: Kennis hebben van en informatie geven over de gezondheid van de inwoners, het organiseren van collectieve preventie (preventie gericht op alle inwoners), uitvoering van infectieziektebestrijding en uitvoering van de taken op het terrein van jeugdgezondheid. Een belangrijk deel van de taken van de GGD concentreert zich in het ‘voorveld’ (preventie, signaleren, monitoren), maar de GGD voert ook vangnettaken voor de gemeente uit. Naast de basistaken levert de GGD ook aanvullende producten (maatwerkdeel). Deze aanvullende producten vallen niet onder de Gemeenschappelijke regeling. Vanuit het maatwerkdeel wordt ingezet op activiteiten die aanvullend zijn op de werkzaamheden vanuit de GR GGD. Dit zijn onder andere de extra begeleiding contacten en opvoedspreekuren. Indien nodig kan er worden opgeschaald naar Video Home Training, Stevig Ouderschap en VoorZorg.

De GGD heeft ingezet op het herstructureren van de Jeugdgezondheidzorg. Hierin wordt gewerkt naar een eenduidige en effectieve aanpak van werkzaamheden. Dit op basis van de leeftijdscategorieën 0-4 jaar, 4-12 jaar en 12 jaar en ouder. Daarnaast is het prenataal huisbezoek toegevoegd aan de werkzaamheden van de GGD. Tot slot is de GGD gestopt met de ontwikkeling van een nieuw digitaal dossier voor de Jeugdgezondheidszorg. Desondanks zal er een nieuw digitaal dossier moeten worden ontwikkeld. • • • • • • •

Risico's

Doorontwikkeling JGZ 2019-2023, ziekteverzuim JGZ, Hogere instroom veilig Thuis, Informatiebeveiliging en privacybescherming, Kostenstijgingen, Medische arrestantenzorg, Reizigersadvisering.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ 1.659.000

€ 26.601.000

€ -1.954.000

€ 25.057.000

€ -3.691.000

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

86

Archeologie Westfriese Gemeenten Gerelateerd aan programma('s) 3. Samenleving Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Doel / openbaar belang Activiteiten en ontwikkelingen

Het borgen van de van cultuurhistorische waarden conform wettelijke vereisten. Het uitbrengen van (pre-)adviezen om in geval van de projectvoorbereiding een indicatie te geven of en zo ja in welke mate nader archeologisch onderzoek nodig is.

Risico's

Er zijn voor 2022 geen risico’s bekend.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

-

-

-

-

€0

WerkSaam Westfriesland Gerelateerd aan programma('s) Vertegenwoordiging Doel / openbaar belang

3. Samenleving Lid van het algemeen bestuur WerkSaam Westfriesland voert de Participatiewet en de Wet Sociale Werkvoorzieningen (WSW) uit voor de Westfriese gemeenten. Een klein onderdeel van de Participatiewet, de bijzondere bijstand, is bij de afzonderlijke gemeenten gebleven. Het doel van de Participatiewet is dat iedereen die gedeeltelijk of volledig kan werken begeleid wordt naar werk, het liefst bij een gewone werkgever. Hierbij kan WerkSaam Westfriesland verschillende instrumenten inzetten, zoals job-coaching of loonkostensubsidie. Ook biedt WerkSaam beschutte werkplekken voor mensen die kunnen werken, maar veel begeleiding daarbij nodig hebben. Als werk (nog) niet mogelijk is, verstrekt WerkSaam een bijstandsuitkering.

Activiteiten en ontwikkelingen

WerkSaam heeft het beleidsplan 2022-2025 verder geïmplementeerd. WerkSaam heeft de prijs van Beste overheidsorganisatie van 2022 gewonnen. Het aantal uitkeringsgerechtigden blijft gestaag dalen. De mensen die nu een bijstandsuitkering ontvangen zijn over het algemeen moeilijker bemiddelbaar naar werk. Ondernemers zijn steeds vaker bereid te investeren in intensieve begeleiding en coaching van mensen die lang aan de zijlijn gestaan hebben en geen recente werkervaring meer hebben.

Risico's

• • •

Inflatie Economische ontwikkeling ontwikkeling toegevoegde waarde hogere directe kosten.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

Resultaat

€ 8.117.000

€ 18.028.000

€ 6.976.000

€ 17.246.000

€0

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

87

Deelnemingen BNG Bank Gerelateerd aan programma('s) Doel / openbaar belang

1. Bestuur en dienstverlening De uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. Draagt bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Activiteiten en ontwikkelingen

De BNG heeft zich gecommitteerd om bij te dragen aan het nationale Klimaatakkoord en aan het bereiken van de klimaatdoelstellingen van Parijs. De bank ontwikkelt en stimuleert innovatieve duurzame verdienmodellen. Dankzij haar toprating kan de bank tegen lage tarieven geld lenen op de internationale geld- en kapitaalmarkt, en dit geld vervolgens tegen lage prijzen uitlenen aan klanten. Het fundingbeleid blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten.

Risico's

Er zijn geen risico's bekend.

Financieel belang

De gemeente heeft als aandeelhouder 15.756 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV.

Alliander N.V. Gerelateerd aan programma('s) Doel / openbaar belang

Activiteiten en ontwikkelingen

Risico's

2. Ruimte Alliander is een netwerkbedrijf dat zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Door hun netwerk continu te verbeteren, bereiden ze zich voor op een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen. Drechterland heeft aandelen in Aliander, waarvan de dividend op Algemene dekkingsmiddelen wordt ontvangen. De overgang naar een duurzame energievoorziening brengt nieuwe technische uitdagingen en nieuwe wensen van klanten met zich mee. In nauwe samenwerking met onder andere gemeenten, provincies en woningcorporaties vertaalt Alliander wensen, mogelijkheden en kaders in beleid en planning om de dagelijkse energievoorziening nu en in de toekomst te blijven garanderen. Via de Regionale Energiestrategieën (RES) geven ze invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord. Alliander N.V. is, samen met de partners in de RES, ervoor verantwoordelijk om een optimale duurzame energievoorziening te ontwerpen en realiseren.

• • •

Realisatie werkpakket Veranderkracht Langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

88

• • • • • Financieel belang

HVC Groep Gerelateerd aan programma('s) Doel / openbaar belang

Privacy Toekomstbestendigheid IT-landschap Financierbaarheid Voldoen aan klantverwachtingen Toekomstvaste investeringen

De gemeente heeft als aandeelhouder 113.140 aandelen. De aandeelhouder is niet aansprakelijk voor de schulden van de NV.

2. Ruimte HVC is een afval- en energiebedrijf met zowel publieke als commerciële activiteiten op het gebied van afval en energie. Voor de verwerking en inzameling van het huishoudelijk afval heeft de gemeente een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten met een looptijd van 6 jaar (1 januari 2020 tot 1 januari 2026). Eveneens heeft de gemeente aandelen in het bedrijf en daarmee stemrecht in de Algemene Ledenvergadering. Aan het aandeelhouderschap is een ballotageovereenkomst verbonden waarin onder meer geregeld is dat het brandbaar afval afgestaan moet worden en de gemeente, samen met de andere aandeelhouders, garant staat voor een deel van de leningen.

Activiteiten en ontwikkelingen

- Met woningcorporaties en woningeigenaren gebouwen van aardgas afhalen en aansluiten op een warmtenet. - Met zon- en windprojecten duurzame stroom opwekken. - Bronscheiding verbeteren.

Risico's

• •

•

•

Financieel belang

Op een aantal vlakken worden de activiteiten van HVC significant beïnvloed door regulering vanuit de overheid. Prijsfluctuaties van elektriciteit en gas, maar ook van bijvoorbeeld grondstoffen zoals papier en metalen hebben een direct effect op de marge en de dekkingsbijdrage van activiteiten van HVC. Door een slechter wordende wereldmarkt voor schadeverzekeringen en een eigen negatieve schadestatistiek over de afgelopen 10 jaar, ziet HVC zich geconfronteerd met toenemende verzekeringskosten op een aantal van de hoofdverzekeringen van HVC zoals allrisk en aansprakelijkheid. Incidenten leiden tot uitval, letsel en discontinuïteit van processen. Een adequaat onderhoudsprogramma is een randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare installaties. Daarnaast is het uitgangspunt van HVC dat de installaties binnen de vigerende milieunormen presteren.

De gemeente heeft als aandeelhouder 31 aandelen voor een totaal van € 1.000.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

89

Grondbeleid Visie Inleiding Binnen de gebiedsontwikkeling wordt een onderscheid gemaakt tussen actief- en passief grondbeleid. Bij actief grondbeleid verwerft de gemeente de grond, maakt deze bouw- en woonrijp en verkoopt de bouwgrond aan projectontwikkelaars/particulieren, die op deze bouwgrond het vastgoed realiseren. Bij passief grondbeleid heeft de gemeente een faciliterende en kader stellende rol bij ‘gebiedsontwikkeling door derden’. De gemeente stelt het bestemmingsplan vast, waarbij plankosten- en kosten van gemeenschapsvoorzieningen worden verhaald door middel van een (anterieure) overeenkomst of vaststelling van een exploitatieplan. Een variant ‘tussen’ deze beide vormen is de publiek-private samenwerking (PPS), waarbij de gemeente samen met een private partij de grondexploitatie doet. Winst en risico worden dan gedeeld. Visie De vigerende Nota Grondbeleid is vastgesteld in 2017. Een nota grondbeleid is niet verplicht en kent dus ook geen termijn voor herziening. De huidige nota gaat op hoofdlijnen uit van 'situationeel' grondbeleid, waarbij per project gekeken wordt welke rol de gemeente het beste past. In alle gevallen zijn marktconforme prijsstellingen het vertrekpunt De nog vast te stellen gemeentelijke omgevingsvisie vanuit de nieuwe Omgevingswet (verwacht 1 januari 2024) kan aanleiding geven om de nota grondbeleid aansluitend te actualiseren.

Beleidsverantwoording Over grondexploitaties wordt op verschillende manieren verantwoording afgelegd: 1. De verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen de raad, het college en de SED zoals beschreven in de Nota Grondbeleid. 2. De projecten doorlopen de algemene fasen in gebiedsontwikkelingen (initiatief, haalbaarheid en realisatie, waarbij in principe per faseovergang verantwoording over de af te sluiten fase en toestemming voor de volgende fase wordt gevraagd aan het college en/of raad. 3. Verantwoording in de P&C-cyclus. 4. Tussentijdse college en raadsinformatie en besluiten bij majeure afwijkingen op de kaders. Ontwikkelingen in wet- en regelgeving Vanuit de komende Omgevingswet worden ook enkele regels voor het grondbeleid geactualiseerd. De grootste wijziging is dat het mogelijk wordt om een gebied ''organisch'' te kunnen ontwikkelen onder een grondexploitatie zonder 'eindtijd'. Dit kan een optie zijn als er vooraf nog veel onzekerheden bestaan over concrete planinvullingen. Een belangrijk arrest van de Hoge Raad in 2021 is het 'Didam arrest'. Hierin geeft de Raad aan dat vanuit het gelijkheidsbeginsel en het recht op mededinging op schaarse goederen, het niet toegestaan is om grond en vastgoed direct (1:1) te verkopen aan een marktpartij.

Andere partijen dienen middels voldoende publiciteit in staat gesteld worden om mee te dingen, waarna er via objectieve criteria één partij gekozen kan worden. Uitzondering is wanneer aangetoond kan worden dat slechts één serieuze partij in aanmerking komt voor de aankoop. In 2022 zijn de eerste ervaringen opgedaan met dit arrest in een concrete grondverkoop (verkoop 'reststuk'' grond uit de grondexploitatie Reigersborg Zuid V). Verder wordt nadrukkelijk rekening gehouden met dit arrest in de planvorming rond de diverse projecten. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

90

Een SED brede memo/werkwijze vanuit het arrest is in voorbereiding en zal naar verwachting in kwartaal 1 2023 ter besluitvorming aan de college 's worden voorgelegd. Parameters 2023 De hierna weergegeven parameters voor kosten- en opbrengstenstijging worden jaarlijks geëvalueerd en herijkt. De parameters zijn bepaald aan de hand van de Outlook Grondexploitaties 2023 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. Daarnaast vindt afstemming plaats met omringende gemeenten. Jaarrekening 2022 Kostenstijging Inkomstenstijging

2023 6% 1%

2024 4% 1%

2025 3% 1%

2026 3% 2%

2027 2% 2%

Ten opzichte van eerdere jaren zijn de parameters voor kostenstijging hoger en die voor inkomstenstijging lager. Dit heeft alles te maken met de economische ontwikkelingen en onzekerheden waarmee we nu te maken hebben. Vanuit inflatie komt de kostenstijging voor 2022 uit op circa 10%. Voor 2023 en verder verwachten we eveneens hogere dan gebruikelijke percentages. Met name vanuit stijgende rentetarieven staan ook de verkoopprijzen van woningen onder druk. Voor bestaande bouw is deze al aan het dalen. Voor nieuwbouw (nog) niet, nadat deze in 2022 nog steeds (fors) zijn gestegen. Hogere bouwkosten en afnemende verkoopprijzen resulteert samen in een lager percentage inkomstenstijging voor een grondexploitatie Bovenstaande conjuncturele ontwikkelingen hebben vervolgens negatieve invloeden op het exploitatieresultaat van de grondexploitaties. Grondexploitaties die qua uitvoering nog moeten starten (bijvoorbeeld de projecten in Schellinkhout) en waar de meeste kosten en inkomsten nog gerealiseerd moeten worden hebben hier het meeste last van. Grondexploitaties die richting afsluiting gaan (bijvoorbeeld Zuiderkogge 4b, Kerkbuurt Wijdenes) zijn hier vervolgens minder gevoelig voor. Rentevoet De rentevoet is aangeleverd door financiën en is berekend op basis van de verhouding eigenen vreemd vermogen, conform het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten).

De rentevoet komt hiermee op 0,42% voor Drechterland. Ontwikkelingen Ter informatie, binnen de gemeente spelen de volgende grotere (faciliterende) projecten en ontwikkelingen (waarover op andere plekken dan in deze paragraaf verantwoording over wordt afgelegd): •

•

Venhuizen Centrum West: Dit betreft een particulier initiatief tot de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk met circa 250 woningen tegen het centrum van Venhuizen. In 2021 heeft de gemeente medewerking aan dit plan voorrang gegeven boven andere initiatieven in Venhuizen. Het plan bevindt zich in de haalbaarheidsfase. In 2022 is het gemeentelijk Ambitiedocument vastgesteld en een verkeersonderzoek uitgevoerd. Beoogd wordt om bij te blijken haalbaarheid eind 2023 de te maken afspraken vast te leggen in een anterieure overeenkomst. In Westwoud is de gemeente met meerder particuliere initiatiefnemers in gesprek om één of meerdere woningbouwlocaties tot ontwikkeling te brengen.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

91

Strategische gronden De gemeente heeft geen strategische en ‘’warme’’ gronden in haar bezit. Een in 2019 genomen en in 2022 aflopende optie heeft inmiddels geen vervolg opgeleverd.

Prognose resultaten De gemeente Drechterland kende in 2022 een zestal actieve grondexploitaties: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Reigersborg Zuid V Kerkbuurt Wijdenes Hemschool Hem Schellinkhout sportveldlocatie Schellinkhout dorpshuislocatie Zuiderkogge 4b

Hieronder worden deze zes projecten kort beschreven. Een uitvoerigere toelichting op de (verschuivingen in de) kosten, inkomsten en resultaten van deze grondexploitatie wordt zoals elk jaar weergegeven in de nog op te stellen en in het voorjaar aan de Raad te presenteren MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) Drechterland 2023. Reigersborg Zuid V De locatie Reigersborg Zuid V ligt aan de westkant van Hoogkarspel. In het plan worden ongeveer 136 woningen gerealiseerd. Een aanzienlijk deel van het plangebied is ingericht als ‘bospark’’. De laatste reguliere kavels zijn in 2022 verkocht en geleverd (betaald). Alleen de verkoop van een laatste (aanvullende vrije) kavel aan de Streekweg resteert nog. De woningproductie (bouw en oplevering) vordert gestaag. Het woonrijpmaken volgt fase-/deels gewijs deze productie. Met het woonrijpmaken is in 2022 reeds gestart en zal naar verwachting tot eind 2024 duren. Het project kent een positief resultaat. Deze wordt nu geraamd op € 1.359.000. Dit is € 53.000 hoger dan vorig jaar begroot. Dit verschil is te verklaren vanuit de huidige economische omstandigheden. Kerkbuurt Wijdenes Kerkbuurt Wijdenes (plan Sally) betreft de ontwikkeling van een woonwijk van 62 eenheden te Wijdenes. De laatste leveringen (betalingen) zijn begin 2022 geweest.

Op een aantal vrije kavels na die nu in aanbouw zijn, zijn alle overige woningen gereed en opgeleverd in afgelopen jaar. Het woonrijpmaken van de openbare ruimte is aanbesteed en (prijsvast) gegund aan een aannemer, die nu bezig is met het bestellen van benodigde materialen. Naar verwachting wordt de openbare ruimte in 2023 opgeleverd en uitvoering wordt in fases gedaan zodat de bereikbaarheid van de woningen gehandhaafd blijft. Tot slot zal in 2023 de speeltuin in nauw overleg met de bewoners ontwikkeld en aangelegd worden. Na het woonrijpmaken en de aanleg van het speelterrein kan deze grondexploitatie afgesloten worden. Het project kent een positief resultaat. Deze wordt nu geraamd op € 1.021.000. Dit is € 169.000 lager dan vorig jaar begroot. Dit verschil te verklaren vanuit de huidige economische omstandigheden. Hemschool Hem Dit betreft de herbestemming van een oude schoollocatie tot woningbouw (6 eenheden) en de inrichting van de openbare ruimte inclusief een speelvoorziening. In het eerste kwartaal van 2022 is gestart met de bouw van de woningen. Naar verwachting worden de woningen in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd. Aansluitend starten wij met het woonrijp maken van de locatie, inclusief inrichting van het speelterrein, waaraan met behulp van omwonenden verder vorm aan is gegeven.

Na het woonrijpmaken en de aanleg van het speelterrein kan deze grondexploitatie afgesloten worden. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

92

Het project kent vanuit de historie en opzet een negatief resultaat. Deze wordt nu geraamd op € 354.000. Dit is € 71.000 hoger dan vorig jaar begroot. Dit verschil is te verklaren vanuit de huidige economische omstandigheden. Schellinkhout sportveldlocatie Door het beëindigen van de sportactiviteiten ter plaatse van de sportvelden in Schellinkhout, gekoppeld aan de behoefte aan het realiseren van een gedifferentieerd lokaal woonprogramma heeft de raad op 29 juni 2020 een start en kaders (mee) gegeven aan de gebiedsontwikkeling en grondexploitatie op deze locatie. Wegens nieuwe inzichten heeft de raad op 24 januari 2022 een positief besluit genomen op het nieuwe concept met bijbehorende grondexploitatie. Dit concept is in 2022 verder afgestemd met omwonenden, de CPO, alliantie, woningbouwcorporatie en met de gebruikelijke overheidsdiensten. Vervolgens is hierop een nieuwe concept plan uitgewerkte met verschillende opties qua programma en bijbehorende financiële resultaten. Begin 2023 zal dit moeten lijden tot een meer definitief stedenbouwkundige plan met bijbehorende grondexploitatie, welke vervolgens voorgelegd kan worden aan de omwonenden en alle belanghebbenden. Daarna zal het plan aan de raad ter vaststelling voorgelegd worden, naar verwachting in het tweede of derde kwartaal 2023.