Jaarstukken incl. controleverklaring 2022 (2023-38)

Er zijn een aantal oorzaken geweest waardoor het bedrag niet besteed is zoals verwacht; - Door corona waren de activiteiten van organisaties / professionals nog altijd beperkt. Hierdoor hebben we de gewenste inzet niet uit kunnen voeren en hebben we onze inzet moeten aanpassen. - Er zijn in 2022 een aantal projecten gestart, maar de financiële verplichtingen liggen deels in 2023.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

34

Van het beschikbare budget van € 150.000 is € 70.000 overgeheveld naar 2023. Met het over te hevelen bedrag kan team Inzet tijdelijk de capaciteit uitbreiden. Dit is nodig, omdat er een aantal gezinnen zijn aangemeld waarbij de complexiteit zo groot is, dat intensieve gezinsondersteuning nodig is. Het gaat om gezinnen waarbij sprake is van structurele onveiligheid, huiselijk geweld en kindermishandeling. Team Inzet ziet mogelijkheden om dit zelf uit te voeren, maar alleen als er een tweede medewerker wordt toegevoegd aan deze gezinnen. Het vraagt om een flexibele, intensieve en vaak langdurige inzet gedurende meerdere dagen per week. Door hier vanuit team Inzet zelf ondersteuning in te bieden, kan opschaling naar specialistische zorg en/of jeugdbescherming voorkomen worden. Schuldhulpverlening (€ 29.000 voordeel) Er zijn minder aanvragen voor schuldhulpverlening geweest dan (landelijk) voorspeld. Daarnaast zijn de kosten voor de Geldkrant en de website voor jongeren die 18 worden pas begin 2023 gemaakt. Beschermd Wonen (€ 60.000 voordeel) De kosten worden grotendeels regionaal gemaakt en betaald uit regionale middelen. Cliëntgebonden kosten (€ 179.000 voordeel) Jeugd Bij de Najaarsnota is een goede inschatting gemaakt van de nog te verwachten lasten door de stijging van relatief dure cliënten daarin mee te nemen.

De begroting is zodanig bijgesteld dat er nu een relatief klein voordeel over blijft. De jaarrekening is gebaseerd op de huidige declaraties 2022 en de ontvangen productieverantwoordingen. De lasten van dure cliënten voor maatwerkarrangementen, vielen lager uit dan verwacht. Dit levert een voordeel op ten opzichte van de bijgestelde begroting 2022. WMO In de Kadernota is rekening gehouden met het Wmo voorspelmodel (stijging aantallen als gevolg van vergrijzing), daarnaast is rekening gehouden met de indexatie van het inkoopcontract van 3.27% in 2022. In de najaarsnota is de begroting 2022 opnieuw bijgesteld als gevolg van een verwachte stijging van het aantal cliënten mogelijk als gevolg van het inlopen van de achterstanden. De jaarrekening is gebaseerd op de huidige declaraties 2022 en de ontvangen productieverantwoordingen. Het aantal cliënten met een vervoersvoorziening laat een stabiele lijn zien. De verwachte stijging in het aantal cliënten met een vervoersvoorziening is uitgebleven. Oekraïne (€-1.423 000 nadeel) De bekostigingsregeling vanuit het Rijk is gedurende 2022 meermalen gewijzigd. In combinatie met de grote instroom ontheemden is het begroten van de kosten en de baten aan onzekerheden onderhevig. De baten betreffen een voorschot vanuit het Rijk waarvan de vaststelling in 2023 geschiedt. De opvang van ontheemden Oekraïners loopt door in 2023.

Het is nog niet inzichtelijk welke aanvullende kosten bekostigd moeten worden. Denk aan kosten in het sociaal domein en de uiteindelijke afbouw van de getroffen woonvoorzieningen. Subsidieprogramma (€ 157.000 voordeel) Zie paragraaf subsidies Baten OAB gelden (€ 99.000 voordeel) De hogere uitgaven worden via de balans gedekt uit de totale OAB-vergoeding voor de lopende vierjarenperiode. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

35

NPO gelden (€ -40.000 nadeel) Dit betreft het niet uitgegeven deel van de ontvangen gelden voor Nationaal Programma Onderwijs. Dit kan in 2023 worden uitgegeven. Combinatiefunctionaris (€ -30.000 nadeel) Er wordt geen bijdrage ontvangen voor de gymleraren van de scholen. Hiertegenover staan lagere uitgaven van € 30.000. Zie ook de toelichting bij de lasten. Sportgebouwen (€ 88.000 voordeel) Betreft de doorberekening van sportgebouwen aan onderwijs, welke niet begroot is. Dit wordt in de kadernota aangepast. Streekbad (€ 29.000 voordeel) In 2022 zijn er meer bezoekers geweest. Dit is gekomen wegens het mooie weer wat langdurig aanhield. Daarnaast zijn er in 2022 ook meer abonnementen verkocht. Spuk inburgering (€ -80.000 nadeel) Deze SPUK is om de inburgeringsvoorzieningen (onder andere taallessen) te betalen van inburgeraars die onder de nieuwe inburgeringswet (WI2021) vallen. Deze voorzieningen zijn ingekocht bij verschillende partijen. In 2022 waren er echter nog weinig inburgeraars die conform de nieuwe inburgeringswet gebruik moesten maken van deze voorzieningen. Dit omdat de instroom van deze groep pas medio 2022 op gang kwam. Voor die tijd waren het veelal inburgeraars die onder de oude wetgeving (WI2013) vielen en zelf verantwoordelijk waren voor hun inburgeringskosten. De kosten worden dus gemaakt in 2023.

BUIG (€-186.000 nadeel) Er wordt voor de begroting uitgegaan van de vastgestelde begroting van WerkSaam. Het Rijk heeft de BUIG gedurende het jaar naar beneden bijgesteld. TOZO (€ 52.000 voordeel) De TOZO is per 1 oktober 2021 gestopt. Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor de Tozo 2021. De inkomsten vanuit het Rijk dekken één op één de kosten. Uitkering reserve MO/BW (€ 215.000 voordeel) Het saldo van de bestemmingsreserve bij gemeente Hoorn is afgebouwd naar 5%. Op 1 januari 2022 bedroeg de reserve €1,3 miljoen en dit bedrag is verdeeld en uitbetaald aan de regiogemeenten. Oekraïne (€ 3.359.000 voordeel) Zie tekst bij de lasten Toelichting op mutaties reserves Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000) Storting Reserve Kunst en Cultuur Onttrekking AR MFA Westwoud Onttrekking AR Stofmolen Onttrekking reserve afschrijvingslasten MFA Westwoud Onttrekking reserve Sociaal Domein (wachttijden en lijsten jeugdzorg) Overige verschillen Totaal verschil

Bedrag

V/N -32 N -116 N -31 N -23 N -22 N -2 N -226 N

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

36

Lasten Storting reserve Kunst en Cultuur (€ -32.000 nadeel) Het saldo van de geraamde uitgaven voor kunst en cultuur en de werkelijke uitgaven wordt gestort in de reserve Kunst en Cultuur (conform vastgestelde Nota Kunst en Cultuur). De omvang van de storting is pas bekend bij het opmaken van de jaarrekening. Baten Onttrekking Algemene Reserve MFA Westwoud (€ -116.000 nadeel) Ter dekking van het eerste jaar van de afschrijvingslasten was aanvullend een extra onttrekking aan de Algemene Reserve geraamd. Het MFA Westwoud is nog niet gerealiseerd waardoor er ook nog geen afschrijvingslasten zijn ontstaan. De geraamde onttrekking heeft dus ook niet plaatsgevonden. Onttrekking Algemene Reserve verkoop Stofmolen (€ -31.000 nadeel) Vanwege de overdracht van de Stofmolen was voor het afboeken van de restant boekwaarde een bedrag van € 150.000 geraamd die zou worden onttrokken aan de Algemene Reserve. Bij het opmaken van de jaarrekening 2022 was er uiteindelijk nog sprake van een restant boekwaarde van € 119.000. Daardoor is er € 31.000 minder onttrokken aan de Algemene Reserve. Onttrekking reserve afschrijvingslasten MFA Westwoud (€ -23.000 nadeel) Ter dekking van een gedeelte van de afschrijvingslasten was een onttrekking aan de Reserve Afschrijvingslasten geraamd. Het MFA Westwoud is nog niet gerealiseerd waardoor er ook nog geen afschrijvingslasten zijn ontstaan.

De geraamde onttrekking heeft dus ook niet plaatsgevonden. Onttrekking reserve Sociaal Domein Wachttijden en lijsten Jeugdzorg (€ -22.000 nadeel) Ter dekking van lasten in verband met de aanpak wachttijden en de wachtlijsten in de jeugdzorg was in de begroting een bedrag geraamd van € 65.000. In 2022 is hieraan € 43.000 uitgegeven waardoor niet de volledige onttrekking aan de reserve Sociaal Domein heeft plaatsgevonden.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

37

Milieu Portefeuillehouders: F. de Vos-Janssen en M. ten Have

Inleiding Dit programma omvat de taakvelden: • Afval • Klimaat en Duurzaamheid • Milieubeheer • Riolering • Begraafplaatsen

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Maatschappelijk effect: Een goed en duurzaam leefklimaat Beleidsambitie Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners actief betrekken bij het verduurzamen van onze gemeente.

Een concept regionaal beleidskader voor zon- en windenergie op land.

Inwoners en stakeholders zijn betrokken bij het verder invullen van de zoekgebieden. Hiervoor zijn regionale beleidskaders voor zon- en windenergie op land opgesteld. naere uitwerking Inwoners en ondernemers Het duurzaam ondernemers zijn geïnformeerd over de loket is opgericht. mogelijkheden voor Het Duurzaam Bouwloket heeft verduurzamen. 1300 inwoners geholpen bij het verduurzamen van de woning De energierekening van Voor de landelijke RREW kwetsbare huishoudens beter (regeling reductie betaalbaar houden. Er zijn energieverbruik woningen) is 1000 huishoudens geholpen een aanpak opgesteld en met gratis energiebesparende uitgevoerd om kleine maatregelen. verduurzamingsmaatregelen uit te kunnen voeren aan de woningen voor de kwetsbare huishoudens. Huurders en eigenaarEnergiecoaches bezoeken sinds bewoners met 2022 zowel huurders als maatwerkadvies helpen bij eigenaar-bewoners om te het verduurzamen. adviseren rondom energiebesparing en verduurzamingsmaatregelen

Vormgeven aan de energietransitie

De SED-pilot voor het De subsidies zijn aangevraagd. opstellen van het eerste Met de bewonersparticipatie is wijkuitvoeringsplan heeft de intensief contact gehouden en landelijke PAW-subsidie wordt regulier overlegd om het (programma aardgas vrije wijkuitvoeringsplan op te stellen wijken) en een provinciale subsidie verkregen. Er is een start gemaakt met het wijkuitvoeringsplan.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

38

Verduurzamen van eigen organisatie.

Optimale afvalinzameling.

De bewoners uit de wijk hebben zich inmiddels georganiseerd in een coöperatie. Met de ambtelijke stakeholders De aanpak voor de gemeentelijke wijkaanpak is is de wijkaanpak opnieuw bekeken om voor 2023 tot een geactualiseerd. start van de vervolgwijken te komen Het eerder opgestelde plan voor Een plan om het het in kaart brengen van de gemeentelijke vastgoed te verduurzaming van het verduurzamen vastgoed is bijgesteld naar de in 2022 vastgestelde landelijke leidraad. Verdere uitwerking gegeven aan Een juiste afweging het recycleplan tussen kosten, service en

milieurendement. Duurzame economie van Bijdrage leveren aan optimaal Circulaire en duurzame grondstoffen. gebruik van grondstoffen en economie onder de aandacht gebracht bij inkopers. Eveneens hulpbronnen. neemt Drechterland deel aan het circulaire uitvoeringsprogramma van duurzaam WF waarin projecten worden ondernomen met bedrijven en inwoners. De acties uit de Voorbereiding op de We hebben stappen gezet consequenties van de klimaatadaptief inrichten en uitvoeringsagenda voor 2022 zijn opgepakt. Eén van de Klimaatverandering. handelen te borgen in belangrijkste resultaten is de lijnorganisatie. Dit is nodig realisatie van een regionaal om de ambitie voor Voldoen aan doelstellingen inspiratieboek klimaatadaptatie klimaatadaptie in 2050 te Nationaal Deltaplan en biodiversiteit openbare behalen. Ruimtelijke Adaptatie ruimte. Voorkomen onaanvaardbare De gecontroleerde bedrijven Uitvoering gegeven aan de voldoen aan de milieuregels VTH-milieustrategie milieurisico's Goed opdrachtgeverschap OD NHN Riolering Beleidsambitie

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Voldoen aan zorgtaken voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater

Doelmatig beheer en onderhoud om zo risicogestuurd te kunnen werken.

Doelmatig beheer uitgevoerd volgens het gemeentelijkerioleringsplan (GRP)

Opstellen van actueel rioleringsplan.

Actualiseren van nieuw Programma Stedelijk Water en Riolering(PSWR).

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

39

Begraafplaatsen Beleidsambitie

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

De begraafplaatsen, op het

De begraafplaatsen zijn op het vastgestelde niveau gebracht en onderhouden.

Regulier onderhoud.

vastgestelde basis kwaliteitsniveau brengen en houden.

Indicatoren De cijfers over de CO2 uitstoot, energiebesparing en duurzame energieproductie per gemeente worden bepaald door het CBS. De totstandkoming van deze cijfers vergt enige tijd, waardoor de cijfers in de regel pas na twee jaar bekend worden. Daarom zijn geen indicatoren hiervoor in de begroting opgenomen. Zodra de cijfers bekend zijn worden deze opgenomen in de klimaatmonitor. Deze is te vinden via https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard Verplichte indicatoren Naam indicator Eenheid Bron Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner CBS Hernieuwbare elektriciteit % RWS *N.B. - Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder

2019

2020

2021

2022

134

135

n.b.

n.b.

13,3

18,7

n.b.

n.b.

Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Milieu werken we samen met de volgende verbonden partijen: • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

4.682 4.805

5.094 4.805

4.758 5.014

Saldo van baten en lasten

123

-289

256

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

0 0

0 145

0 2

123 Voordelig

-144 Nadelig

258 Voordelig

Totaal lasten Totaal baten

Resultaat

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

40

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Riolering Afvalinzameling Overhevelingsbesluit Overige verschillen Totaal lasten:

16 V -122 N -52 N 265 V 220 V 9 V 336 V

Baten: Riolering Afvalinzameling Klimaat en duurzaamheid Begraafplaats Overige verschillen Totaal baten:

113 V -34 N 92 V 37 V 0 V 208 V

Totaal verschil

544 V

Lasten Riolering (€ 52.000 nadeel) In verband met het opstellen van het Programma Stedelijk Water en Riolering is extra inhuur noodzakelijk gebleken. Ook zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd; onder andere diverse rioolreparaties. Afvalinzameling (€ 265.000 voordeel) In 2022 is een teruggave uit de eindafrekening 2021 geboekt. Eveneens zijn minder kosten gemaakt voor het reguliere afvalbeheer omdat werd gewerkt aan nieuw afvalbeleid. Daarnaast zijn de kosten en inkomsten op deze post mede afhankelijk van fluctuerende marktprijzen en vergoedingen van Nedvang. Omdat er nog een aantal zaken uitgewerkt moesten worden voor het implementatieplan recycletarief, waaronder de tarifering en het doelgroepenbeleid, en de besluitvorming omtrent deze onderwerpen vertraging heeft opgelopen door de bestuurswisseling in 2022 is het beschikbaar gestelde budget van € 110.000 niet benut. Overhevelingsbesluit (€ 220.000 voordeel) De volgende incidentele budgetten zijn niet besteed en worden overgeheveld naar 2023: Klimaat en duurzaamheid € 203.000 Ruimtelijke klimaatadaptatie € 17.000 Baten Riolering (€ 113.000 voordeel) De tarieven worden jaarlijks vastgesteld op basis van de op dat moment bekende gegevens. Uit een controle op het bestand is gebleken dat een aantal percelen die wel zijn aangesloten op de riolering, nog niet werden betrokken in de rioolheffing.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

41

Afvalinzameling (€ 34.000 nadeel) De opbrengsten dit jaar zijn lager doordat er bij de begroting uitgegaan is van een groter aantal actuele woonhuisaansluitingen. Verder is de vergoeding van Nedvang lager. Klimaat en duurzaamheid (€ 92.000 voordeel) De inkomsten zijn van niet geraamde inkomsten. De verkregen middelen voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen zijn wel benut. De verkregen middelen van de provincie NH betreft de uitgekeerde subsidie voor in 2021 uitgevoerde activiteiten uit het Regionale energiebesparingsprogramma particulier bestaande bouw 2018-2022 (WF). Hiervoor zijn onder andere de duurzame huizenroute, de isolatiecampagne voor de jaren 60/70 woningen en het energieloket uitgevoerd. Begraafplaats (€ 37.000 voordeel) Door een toename van het aantal begrafenissen en asbestemmingen zijn de opbrengsten bij de begraafplaats hoger dan geraamd. Toelichting op mutaties reserves Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000) Onttrekking AR pilot gasloos Onttrekking AR implementatie recycleplan Totaal verschil

Bedrag

V/N -33 N -110 N -143 N

Baten Onttrekking AR pilot gasloos (€ 33.000 nadeel) De uitgaven zijn achtergebleven bij de raming. De onttrekking aan de reserve valt hierdoor lager uit. Onttrekking AR implementatie recycleplan (€ 110.000 nadeel) De uitgaven zijn achtergebleven bij de raming (zie verklaring bij lasten) De onttrekking aan de reserve valt hierdoor lager uit.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

42

Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Portefeuillehouder: M. ten Have

Inleiding De vraag naar woningen is nog altijd onverminderd hoog. Hierdoor ontvangen wij veel initiatieven van inwoners en ontwikkelaars. Het is als bestuur niet alleen een uitdaging om al deze ontwikkelingen in samenhang met elkaar te duiden, we hebben ook een prioritering in woningbouwprojecten moeten bepalen. Enerzijds zodat we efficiënter onze ambtelijke organisatie kunnen inzetten, anderzijds om de overlast voor onze inwoners en ondernemers zoveel mogelijk te beperken en te spreiden.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Maatschappelijke opgaven: Verbeter de kwaliteit van de leefomgeving Doelstelling Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Het in toeristisch opzicht vervullen van een belangrijke positie binnen de historische driehoek . Vergroten van de bekendheid De historische vereniging Op dit moment zijn beide van het historisch belang van Suyder Cogge en Stichting organisaties bezig met de Drechterland. Historisch Hoogkarspel fysieke en inhoudelijke Westwoud geven uitvoering voorbereidingen van de aan het project historische bordjes. Het ontwerp van informatiebordjes. Op 40 de bordjes is gemaakt. locaties binnen de Ook zijn de locaties gemeenten worden bordjes bepaald. Voor een aantal geplaatst met daarop locaties in de openbare historische informatie over ruimte geldt dat er de locatie, om zo de vergunning aangevraagd geschiedenis in het dient te worden. moderne landschap (her)kenbaar te maken Woningbouw voor alle doelgroepen en - zo mogelijk - in alle kernen. Invulling geven aan de We voeren het De door de raad woningbehoefte. woonprogramma vastgestelde Drechterland uit. uitgangspunten maken een onderdeel uit van het ambitiedocument voor Centrum-West Venhuizen.

Behoud van een open en landelijk karakter met behoud (cultuur-) historische lintbebouwing. Centrum-West

We werken regionaal samen voor woonzorgconcepten Toepassing blijven geven aan het tot op heden gevoerde beleid met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit van de lintbebouwing. In april 2022 is het Ambitiedocument vastgesteld. Samen met de ontwikkelaars wordt momenteel gewerkt aan de

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

43

ruimtelijke opzet van de nieuwe woonwijk. Om zoveel mogelijk rekening te houden met de behoeften en wensen van inwoners, omwonenden en andere belanghebbenden is een klankbordgroep samengesteld en een bewonersavond georganiseerd. Gelet op alle woningbouwontwikkelingen in Venhuizen is een verkeersonderzoek uitgevoerd. De Fruittuin

Realiseren breed gedragen omgevingsvisie Implementatie Omgevingswet. Voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan door. De inwerkingtredingsdatum is naar verwachting 1 januari 2024.

Vaststellen omgevingsvisie

Voorbereidingen van de Europese aanbesteding zijn gestart.

Voor het bouwplan op de locatie van het voormalige gemeentehuis in Venhuizen is een bestemmingsplan opgesteld en in procedure gebracht. Begin 2023 wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad Met het plan worden 18 appartementen voor senioren en starters toegevoegd. We hebben onze medewerkers opgeleid. In 2023 en verder volgen verdiepende opleidingen. We hebben de nieuwe VTH applicatie RX.Mission in gebruik genomen. We hebben voor de raad een themabijeenkomst georganiseerd. We hebben een succesvolle marktconsultatie gehouden voor de aanbesteding van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. In 2023 gaan we een begin maken met het opstellen een gezamenlijke omgevingsvisie voor de drie SED-gemeenten. Daaropvolgend (vanaf 2025) kunnen we gaan

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

44

werken aan gemeentebrede omgevingsplannen. Verplichte indicatoren Naam indicator Eenheid Gemiddelde WOZ waarde Duizend euro Nieuw gebouwde Aantal per 1.000 woningen woningen Demografische druk % Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden In Euro's Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In Euro's

Bron CBS Basisregistratie adressen en gebouwen CBS

2019 264

2020 283

2021 305

2022 336

11,1 79,4

4,7 79,1

4 79,2

16,2 79,6

COELO

679

681

702

787

COELO

784

786

810

901

Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing werken we samen met de volgende verbonden partij: • Archeologie Westfriese Gemeenten. • Deze verbonden partijen wordt verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Totaal lasten Totaal baten

1.325 787

2.052 907

1.764 781

Saldo van baten en lasten

-538

-1.145

-983

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

403 0

403 20

152 222

-941 Nadelig

-1.528 Nadelig

-913 Nadelig

Resultaat

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

45

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED Overhevelingsbesluit Plankosten Overige verschillen Totaal lasten:

21 V 330 V -26 N -36 N 289 V

Baten: Plankosten Reigersborg Zuid V Kerkbuurt Wijdenes Leges bouwvergunningen Overige verschillen Totaal baten:

35 V -101 N -150 N 77 V 13 V -126 N

Totaal verschil

163 V

Lasten Overhevelingsbesluit (€ 330.000 voordeel) De volgende incidentele budgetten zijn niet besteed en worden overgeheveld naar 2023: Omgevingswet € 310.000 Woonprogramma € 20.000 Plankosten ( € 26.000 nadeel) Er zijn meer uitgaven gedaan voor benodigde onderzoeken en adviezen voor (mogelijke) projecten die nog geen formele (vastgestelde grondexploitatie of voorbereidingsbudget) status hebben. Baten Plankosten (€ 35.000 voordeel) De plankosten worden (deels) gedekt vanuit plankostenvergoedingen die de gemeente ontvangt vanuit het kostenverhaal/anterieure overeenkomsten van met name kleinere projecten. In 2022 zijn er meer projecten gestart. Reigersborg Zuid V en Kerkbuurt Wijdenes (€ 251.000 nadeel) Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten van grondexploitaties geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. De winstneming op een grondexploitatie is afhankelijk van het percentage van gereedheid van de grondexploitatie. Voor 2022 is hieruit naar voren gekomen dat de winstneming lager moest zijn dan vooraf geprognosticeerd. Bouwleges (€ 77.000 voordeel) De verwachte legesinkomsten uit kleine aanvragen zijn redelijk stabiel en die uit woningbouw te voorzien en bij te stellen.

De legesopbrengsten uit grote bouwplannen door bedrijven (bouwkosten meer dan € 300.000) zijn bij de gemeente veelal onbekend en kunnen daarom voor grote verschillen in de legesopbrengsten zorgen. Afwijkingen (18% meer opbrengsten) kunnen zo ontstaan. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

46

Toelichting op mutaties reserves Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000) Storting AR Winstneming Kerkbuurt Wijdens Storting AR Winstneming Reigersborg Zuid 5 Onttrekking AR Woonprogramma 2021-2025 Onttrekking AR Verliesvoorziening Hemschool Onttrekking AR Verliesvoorziening Dorpshuis Schellinkhout Totaal verschil

Bedrag

V/N 150 V 101 V -20 N 72 V 150 V 453 V

Lasten Storting Algemene Reserve Winstneming Kerkbuurt Wijdenes en Reigersborg Zuid 5 (€ 251.000 voordeel) De winstneming in 2022 is op basis van de voorgeschreven methode lager dan vooraf ingeschat. Hierdoor heeft er een lagere storting plaatsgevonden in de Algemene Reserve Baten Onttrekking Algemene Reserve Woonprogramma 2021-2025 (€ -20.000 nadeel) Door de noodzakelijke prioritering van taken op het beleidsveld wonen in 2022 is de organisatie niet toegekomen aan uitvoering van de betreffende zaken. De middelen zijn overgeheveld naar 2023. Als gevolg hiervan heeft er in 2022 ter dekking van deze lasten ook geen onttrekking plaatsgevonden aan de Algemene Reserve. Onttrekking Algemene Reserve Verliesvoorziening Hemschool (€ 72.000 voordeel) In 2022 heeft er een extra dotatie aan de verliesvoorziening Hemschool plaatsgevonden. Daar waar winsten ten gunste komen van de Algemene reserve, worden verliezen ten laste van de Algemene reserve gebracht. Onttrekking Algemene Reserve Verliesvoorziening Dorpshuis Schellinkhout (€ 150.000 voordeel) In 2022 heeft er een extra dotatie aan de verliesvoorziening Dorpshuis Schellinkhout plaatsgevonden. Daar waar winsten ten gunste komen van de Algemene reserve, worden verliezen ten laste van de Algemene reserve gebracht.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

47

Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder: F. de Vos-Janssen

Inleiding In dit hoofdstuk lichten we de algemene dekkingsmiddelen toe. Dit zijn inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar andere onderdelen in deze jaarrekening. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Begroting primitief

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Lokale heffingen Gemeentefonds (algemene uitkering) Dividenden en rente op obligaties Grondexploitatie Saldo financieringsfunctie

3.176 29.239 105 432 0

3.203 32.310 105 432 0

3.233 32.799 120 284 0

Totaal

32.952

36.050

36.435

Voor een toelichting op de lokale heffingen wordt verwezen naar paragraaf 1 Lokale heffingen. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds In de primaire begroting 2022 is uitgegaan van een algemene uitkering met een totale omvang van € 29.239.000. Bij de Najaarsnota 2021, Kadernota 2022-2026 en de Najaarsnota 2022 is de raming op basis van onder andere de mei en septembercirculaire bijgesteld tot een bedrag van € 32.310.000. Het uiteindelijke bedrag dat in 2021 ontvangen is als algemene uitkering bedraagt € 32.799.000, een positief verschil van € 489.000. Dit komt doordat bij de decembercirculaire van 2022 extra middelen zijn ontvangen voor compensatie energietoeslag (€289.000) en meerkosten Oekraïne (€ 84.000). Daarnaast is er nog sprake van een aantal kleinere bijstellingen die gezamenlijk €116.000 bedragen.

Met wie hebben we samengewerkt? Voor het programma Algemene dekkingsmiddelen werken we samen met de volgende verbonden partijen: • Alliander NV • NV Bank Nederlandsche Gemeenten (BNG). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

48

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Totaal lasten Totaal baten

404 32.684

429 35.785

466 36.405

Saldo van baten en lasten

32.280

35.356

35.939

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

0 317

0 352

0 322

32.597 Voordelig

35.708 Voordelig

36.261 Voordelig

Resultaat

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED Vennootschapsbelasting 2022 Overige verschillen Totaal lasten:

25 V -41 N -21 N -37 N

Baten: Algemene uitkering Gemeentefonds Toeristenbelasting SPUK Sport Vennootschapsbelasting 2021 Overige verschillen Totaal baten:

489 V 29 V 25 V 62 V 15 V 620 V

Totaal verschil

583 V

Lasten Vennootschapsbelasting 2022 (€ -41.000 nadeel) Voor 2022 is een voorlopige aangifte aangevraagd voor een bedrag van € 41.000. De definitieve aangifte 2022 zal begin 2024 worden ingediend. Baten Algemene uitkering Gemeentefonds (€ 489.000 voordeel) Dit voordeel is ontstaan doordat bij de decembercirculaire van 2022 extra middelen zijn ontvangen voor compensatie energietoeslag (€289.000) en meerkosten Oekraïne (€ 84.000). Daarnaast is er nog sprake van een aantal kleinere bijstellingen die gezamenlijk €116.000 bedragen. Toeristenbelasting (€ 29.000 voordeel) De begrotingswijziging in de najaarsnota heeft betrekking op de arbeidsmigranten die nog niet in de heffing zijn betrokken. De raming voor de overige toeristen was achteraf gezien te voorzichtig. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

49

SPUK Sport (€ 25.000 voordeel) In 2022 is een hogere vergoeding ontvangen vanuit de regeling specifieke uitkering stimulering sport. Deze regeling dient ter vervanging van het recht op BTW aftrek op sportaccommodaties. Vennootschapsbelasting 2021 (€ 62.000 voordeel) De aangifte 2021 is in april 2023 ingediend. In 2021 is er een verlies gemaakt en dit verlies wordt verrekend met de betaalde belasting over het jaar 2020. Nog te ontvangen voor het jaar 2021 € 62.000. Toelichting op mutaties reserves Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000) Onttrekking reserve Vitale Dorpen Overige verschillen Totaal verschil

Bedrag

V/N -35 N 5 V -30 N

Baten Onttrekking reserve Vitale Dorpen (€ - 35.000 nadeel) In het project Vitale dorpen was een bedrag van € 35.000 opgenomen voor onvoorziene zaken. In 2022 is hierop geen beroep gedaan. De hier tegenover staande onttrekking aan de Reserve Vitale dorpen hoefde daardoor ook niet plaats te vinden.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

50

Overhead

Inleiding Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primair proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van algemene overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Juridische Zaken Bezwaarschriften In 2022 is het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2021 gestegen van 91 in 2021 naar 99 in 2022. Het aantal bezwaarzaken voor het domein Samenleving is ten opzichte van 2021 meer dan verdubbeld. Met name het aantal bezwaarschriften over bijzondere bijstand is fors toegenomen. Bij het domein Samenleving is het aantal aanvragen om bijzondere bijstand in 2022 ten opzichte van 2021 met 154,3% gestegen. Van die aanvragen zag 66,7% op de energietoeslag. Die stijging heeft geleid tot een toename van het aantal bezwaarschriften over bijzondere bijstand. Dat aantal is meer dan verviervoudigd.

Van die bezwaren zag 60,9% op de energietoeslag. Het aantal bezwaarzaken voor het domein Ruimte is ten opzichte van 2021 met 14,5% gedaald. Dat aantal was in 2021 ten opzichte van 2020 met 49% toegenomen en in 2020 ten opzichte van 2019 met 142,9% gestegen. In 2022 is het aantal bezwaarschriften over omgevingsvergunningen voor het domein Ruimte gedaald van 47 in 2021 naar 37 in 2022. Bij het domein Ruimte is het aantal aanvragen in 2022 ten opzichte van 2021 met bijna 15% gedaald. Het aantal verleende vergunningen is met bijna 20% gedaald. In 2021, 2020 en 2019 was het aantal bezwaarschriften over omgevingsvergunningen verdubbeld. In die jaren waren er meer vergunningen verleend. We hebben het afgelopen jaar tijdelijk extern meer senioriteit in huis kunnen halen. Daarbij is mede ingezet op het lerend effect en de ontwikkeling van de eigen medewerkers. Dit heeft bijgedragen aan de verdere professionalisering van de bezwaarafhandeling. De extra inzet is niet structureel. Beroepszaken Het aantal afgehandelde beroepszaken is gestegen van 13 in 2021 naar 23 in 2022. Van de 23 beroepen zijn er 13 ingetrokken. Dat is 56,5%. In 2021 was dat 30,8%. Ingebrekestellingen Het aantal ingebrekestellingen is gestegen van 10 in 2021 naar 13 in 2022.

De toename van het aantal aanvragen om bijzondere bijstand bij het domein Samenleving heeft niet geleid tot een stijging van het aantal ingebrekestellingen voor dat domein. Dat aantal is in 2022 ten opzichte van 2021 gedaald van 3 in 2021 naar 2 in 2022. Klachten Het aantal klachten is gehalveerd. We zien een stijging van de vraag om een formele klachtafhandeling waarbij de volledige klachtenprocedure moet worden doorlopen. Dat zien we ook bij de andere gemeenten. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

51

Communicatie We zetten diverse communicatiemiddelen in om inwoners en ondernemers te bereiken. In 2022 hebben we de digitale communicatiemiddelen verder ontwikkeld. Begin 2022 hebben we voor de website de B-status bereikt op het gebied van digitale toegankelijkheid. We voldoen met de nieuwe website aan de standaard voor websites van overheidsinstanties (toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). Naast het nieuws en de informatie over projecten gebruiken we de website als communicatiemiddel voor crises, zoals de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Social media In 2022 hebben we de sociale media breed ingezet. We plaatsen vaker berichten via Instagram. Daarnaast zetten we de sociale media ook in voor campagnes, zoals voor de gemeenteraadverkiezing en het Integraal Veiligheidsplan. Door de inzet van sociale media willen wij meer zichtbaarheid, interactie en bereik realiseren. Participatie Nu de coronabeperkingen zijn opgeheven combineren we de fysieke bijeenkomsten voor participatie met de mogelijkheden die het online platform samen.drechterland.nl biedt. Op deze manier kunnen inwoners ook na een bewonersbijeenkomst nog online reageren, verslagen terugvinden en het vervolg van het participatietraject volgen. Inmiddels hebben we voor vier projecten online participatie ingezet.

We zetten deze werkwijze bij meerdere projecten voort en willen zo de onlinemogelijkheden vergroten om inwoners te betrekken en mee te laten denken bij het opstellen van beleid.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Totaal lasten Totaal baten

6.724 961

7.215 1.039

6.414 1.209

Saldo van baten en lasten

-5.763

-6.176

-5.205

Toevoeging aan de reserves Onttrekking aan de reserves

0 0

0 0

0 0

-5.763 Nadelig

-6.176 Nadelig

-5.205 Nadelig

Lasten 4.429 642 945 146 28 38 160 26

Baten

Overhead Huisvesting ICT DeSom Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische Zaken Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats Totaal Overhead

6.414

1.209

Resultaat

Overhead

262 896

12 39

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

52

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Huisvesting gemeentehuis Wet open overheid Bijdrage DeSom Overige verschillen Totaal lasten:

0 V 848 V -77 N 45 V -29 N 14 V 802 V

Baten: Huisvesting gemeentehuis Bijdrage DeSom Overige verschillen Totaal baten:

135 V 26 V 9 V 170 V

Totaal verschil

972 v

Lasten Huisvesting gemeentehuis (- € 77.000 nadeel) In de sleutelbijdrage SED is bij het opstarten van de SED rekening gehouden met een doorbelasting van huisvestingskosten aan SED voor een bedrag van € 75.000. De werkelijke doorbelasting van huisvestingskosten bedraagt in 2022 € 210.000. Het verschil wordt gedeeltelijk via de bijdrage SED en gedeeltelijk via een onderlinge verrekening met Stede Broec en Enkhuizen weer bij Drechterland gelegd. Alhoewel hier niet zichtbaar bedraagt het totale nadeel voor de huisvestingskosten € 135.000. Dit nadeel komt overeen met het totale voordeel op de doorberekening van de huisvestingskosten aan SED (zie ook baten). Wet open overheid (€ 45.000 voordeel) In 2022 zijn veel activiteiten uitgevoerd voor de start van de Woo, echter de meeste implementatie-acties zullen in 2023 plaatsvinden. Het resterende budget is overgeheveld naar 2023. Bijdrage DeSom (- € 29.000 nadeel) De kosten voor SSC Desom zijn in 2022 hoger uitgevallen doordat de uiteindelijke vastgestelde begroting van SSC DeSom afweek ten opzichte van de opgenomen raming. Daarnaast is er sprake van kostprijsverhogende BTW waar in de begroting nog geen rekening mee was gehouden.

Baten Huisvesting gemeentehuis (€ 135.000 voordeel) In de sleutelbijdrage SED is bij het opstarten van de SED rekening gehouden met een doorbelasting van huisvestingskosten aan SED voor een bedrag van € 75.000. De werkelijke doorbelasting van huisvestingskosten bedraagt in 2022 € 210.000. Bijdrage SSC DeSom (€ 26.000 voordeel) De hogere bijdrage aan SSC DeSom wordt voor 95% doorgerekend aan de SED organisatie.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

53

Vennootschapsbelasting

Voor de berekening van de vennootschapsbelasting is onderzocht bij welke activiteiten opbrengsten van derden worden ontvangen en of de activiteiten mogelijk te kwalificeren zijn als ondernemingsactiviteiten. Naast de grondexploitaties worden op de overige activiteiten geen winst gemaakt. Grondexploitaties Gemeente Drechterland heeft in 2020 met de belastingdienst een vaststellingsovereenkomst afgesloten voor de waardebepaling van de grondvoorraad die wordt aangehouden voor grondexploitatie ten behoeve van de openingsbalans en de toerekening van rente aan deze grondexploitatie. Inmiddels zijn de belastingaangiften voor 2016 tm 2021 ingediend waarbij rekening wordt gehouden met deze VSO. Voor de aangifte 2020 is in 2022 de voorlopige aanslag van € 89.000 opgelegd en betaald. De aangifte 2021 is in april 2023 ingediend. In 2021 is er een verlies gemaakt en dit verlies wordt verrekend met de betaalde belasting over het jaar 2020. Nog te ontvangen voor het jaar 2021 is € 62.000. Voor 2022 is een voorlopige aangifte aangevraagd voor een bedrag van € 41.000 te betalen belasting. De definitieve aangifte 2022 zal begin 2024 worden ingediend

Onvoorzien Het bedrag aan onvoorzien is bepaald op € 1 euro per inwoner. Voor 2022 is het bedrag voor onvoorzien vastgesteld op € 19.500. Gedurende het jaar zijn er geen besluiten genomen die ten laste van het budget onvoorzien zijn gekomen. Onvoorzien (* € 1.000) Omschrijving

Saldo

Raadsbesluit

Primitieve begroting 2022

20

1-11-2021

Totaal

20

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

54

Paragrafen

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

55

Lokale heffingen Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad heeft bepaald dat in 2020 de volgende heffingen daadwerkelijk worden geheven in Drechterland: - Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB), forensenbelasting en toeristenbelasting. - Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, begrafenisrechten, marktgelden en pachtsommen kermissen.

De paragraaf lokale heffingen bevat op grond van artikel 10 BBV ten minste: • de geraamde inkomsten; • het beleid ten aanzien van lokale heffingen; • een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; • een aanduiding van de lokale lastendruk; • een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. •

Overzicht lokale heffingen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2022 en de daadwerkelijke inkomsten.

Belastingen Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers) Forensenbelasting Toeristenbelasting Totaal

Begroting 2022 Werkelijk 2022 2.379 2.380 473 473 297 293 20 22 35 64 3.203 3.233

Heffingen Secretarieleges Leges omgevingsvergunningen Begrafenisrechten Rioolheffing Afvalstoffenheffing Staangelden markten Pachtsommen kermissen Overige heffingen

Begroting 2022 Werkelijk 2022 207 255 417 494 35 68 1.496 1.606 3.077 3.060 7 5 20 22 46 74 5.305 5.584

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

56

Het totaal aan belastingen en heffingen bedraagt circa € 8,8 miljoen. Onderstaande grafiek laat de verdeling van de opbrengsten uit de belastingen en heffingen voor 2022 zien:

Beleid ten aanzien van lokale heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken die binnen de gemeente zijn gelegen, te weten een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2022 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: Tarieven OZB heffing OZB woning eigenaar OZB niet-woning eigenaar OZB niet-woning gebruiker

2021 0,0820% 0,1550% 0,1251%

2022 0,0838% 0,1618% 0,1306%

De berekening van de OZB-tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen (OZB) worden berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Ten opzichte van 2021 zijn de OZB opbrengsten met 3% (exclusief inflatiecorrectie) uitgebreid. Toeristenbelasting Deze belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. Het tarief bedraagt in 2022 € 1,50 per overnachting. Arbeidsmigranten zijn nog niet in de Toeristenbelasting betrokken. Tarieven Toeristenbelasting Per persoon per nacht

2021 € 1,11

2022 € 1,50

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

57

Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Het tarief voor de forensenbelasting is voor 2022 vastgesteld op € 253,- per woning per jaar. Tarieven Woonforensenbelasting Per object

2021 € 249,00

2022 € 253,00

Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de eigenaar van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn volledige kostendekking op basis van het vastgesteld Gemeentelijk rioleringsplan. Voor 2022 is het basistarief berekend op € 171,35. De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. Het percentage kostendekkendheid is in 2022 100%. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de riolering: Bedragen * 1.000 Euro 2022 Kosten riolering Inkomsten riolering excl. heffingen Netto kosten riolering

1.299 2 1.297

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totale kosten Opbrengsten heffingen

123 186 1.606 1.606

Dekking

100%

Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn in 2022 met 5,4 % gestegen voor eenpersoonshuishoudens en met 5,6% voor meerpersoonshuishoudens en bedragen respectievelijk € 294,35 en € 408,29. Afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. Het percentage kostendekkendheid is in 2022 97%. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

58

Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing: Bedragen * 1.000 Euro 2022 Kosten afvalinzameling Inkomsten afvalinzameling excl. heffingen Netto kosten afvalinzameling

2.594 136 2.458

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Overige toe te rekenen kosten Totale kosten Opbrengsten heffingen

84 520 81 3.143 3.060

Dekking

97%

Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van haar diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges: Titel 1 Algemene dienstverlening hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 hoofdstuk 9 hoofdstuk 17 hoofdstuk 18 hoofdstuk 19 hoofdstuk 21

Burgerlijke stand Reisdocumenten Rijbewijs Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Overige publiekszaken Kinderopvang AVOI Verkeer en Vervoer Diversen

Kostendekking Titel 1

Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 hoofdstuk 5 hoofdstuk 7

Vooroverleg/ beoordeling conceptaanvraag Omgevingsvergunning Teruggaaf Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project

Kostendekking Titel 2

Lasten Baten Dekking 43 145 91 4 5 0 22 18 0

24 125 75 2 5 3 13 4 0

55% 86% 83% 51% 84% 0% 62% 21% 61%

328

251

77%

Lasten Baten Dekking 6 581 0

4 517 -21

67% 89% 0%

0

0

19%

587

500

85%

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

59

Titel 3 Europese dienstenrichtlijn hoofdstuk 1 hoofdstuk 7

Lasten Baten Dekking

Horeca In titel niet benoemde vergunningen, ontheffingen of andere beschikking

Kostendekking Titel 3

Recapitulatie Titel 1,2 en 3

13

6

43%

17

2

14%

30

8

27%

Lasten Baten Dekking

Kostendekkendheid Titel 1 Kostendekkendheid Titel 2 Kostendekkendheid Titel 3

328 587 30

251 500 8

77% 85% 27%

Kostendekkendheid totale tarieventabel

945

759

80%

Begraaf- en grafrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn. Markten en kermissen De staangelden voor markten zijn lager dan de raming die hiervoor is opgenomen. De kermisgelden zijn hoger dan de raming.

Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2022 bekend gemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In 2022 betalen huishoudens meer aan gemeente, provincie en waterschap dan in 2021. Een huishouden met een eigen woning betaalt dit jaar gemiddeld 1.486 euro, 2,9 procent meer dan vorig jaar. Huurders zijn in 2022 gemiddeld 893 euro kwijt aan lokale lasten, 1,9 procent meer dan vorig jaar. Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van huurders in de omringende gemeenten zijn. De gemeente met de laagste gemiddelde lastendruk in onze regio staat op nummer één in de rangorde. Woonlasten per huishouden Rangorde Gemeente

1 Koggenland 2 Hoorn 3 Enkhuizen 4 Drechterland 5 Medemblik 6 Stede Broec 7 Opmeer

Bruto Woonlasten één persoonshuishouden 2021 2022 € 608 € 623 € 707 € 716 € 702 € 800 € 874

€ 675 € 775 € 802 € 787 € 800 € 865 € 1.012

Bruto Woonlasten meer persoonshuishouden 2021 2022 € 692 € 702 € 832 € 801 € 810 € 922 € 977

€ 772 € 867 € 882 € 901 € 905 € 994 € 1.123

Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, bijlage 3 woonlasten per gemeente J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

60

Conclusie Op basis van de aangegeven cijfers zijn de woonlasten voor gezinnen in Drechterland in 2022 gestegen met ruim 12%. Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente Drechterland voor deze regio een gemiddelde lastendruk kent en iets boven het Nederlandse gemiddelde zit met gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden van € 901.

Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, dan kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit zal ontstaan waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerkingsverband De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, dan kan volstaan worden met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij een van deze twee organisaties.

De organisatie waar het verzoek wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek ook bij de andere organisatie wordt behandeld. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. Hoogte kwijtschelding In 2022 is voor € 60.000 (in 2021 voor € 59.000) aan kwijtschelding verleend.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

61

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op grond van artikel 11 BBV ten minste: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • een inventarisatie van de risico's; • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; • een kengetal voor de: - netto schuldquote - netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen - solvabiliteitsratio - grondexploitatie - structurele exploitatieruimte - belastingcapaciteit - een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit: • de onbenutte belastingcapaciteit; • onvoorzien; • de vrij aanwendbare reserves; • stille reserves. 2022 Berekening weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit Onvoorzien Totale weerstandscapaciteit (exploitatie) Weerstandsvermogen Vrij aanwendbare reserves Stille reserves Subtotaal Totale weerstandscapaciteit

2.567 20 2.586

5.910 426 6.336 8.922

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

62

Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12, dan is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In navolgende berekening is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. Er is voor gekozen het verschil in percentages te vermenigvuldigen met de WOZwaarde van de woningen + de WOZ-waarde van de niet-woningen.

OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12 Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente Verschil

0,1800% 0,0948% 0,0852%

Onbenutte belastingcapaciteit

2.567

Onvoorzien De post onvoorzien bedraagt per 31 december 2022 € 20.000. Vrij aanwendbare reserves Onder de vrij aanwendbare reserves vallen de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarvan de bestemming kan worden gewijzigd zodat deze kunnen worden ingezet voor onverwachte financiële tegenvallers. De stand van de vrij aanwendbare reserves bedraagt per 31 december 2022 € 5.909.000. Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De volgende objecten kunnen tot de stille reserves worden gerekend: - Garagebox aan de Dahliastraat te Hoogkarspel - Woning Dorpsweg 104 te Schellinkhout Totaal

€ 11.000 € 415.000 € 426.000

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

63

Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De risico’s voor de gemeente Drechterland zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s is de gemeente in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen directe financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld imagoschade. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald. Risico´s Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar geïnventariseerd met alle verantwoordelijke afdelingshoofden, teamleiders en specialisten. In de gemeentelijke jaarstukken van 2022 zijn 13 risico’s opgenomen. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie.

Om een risico te kunnen analyseren en beoordelen bepalen we de kans op het risico (percentage waarschijnlijkheid) en de gevolgen van het risico (impact) voor de organisatie. De kansberekening wordt onderverdeeld in vijf niveaus. Deze kunnen als volgt worden uitgelegd: Klasse 1 2 3 4 5

Kans < of 1x per 10 jaar 1x per 5-10 jaar 1x per 2-5 jaar 1x per 1-2 jaar 1x per jaar of >

Percentage 10% 30% 50% 70% 90%

De klassen van impact zijn als volgt: Klasse impact 5 = > € 500.000 4 = > € 100.000 < € 500.000 3 = > € 50.000 < € 100.000 2 = > € 25.000 < € 50.000 1 = < € 25.000 0 = Geen geldgevolgen Door de kans en impact in klassen te verdelen wordt aan beide een score toebedeeld. Op basis van deze scores wordt een statistische berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. In de beleidsnota is bepaald dat alleen de risico’s met een score van 15 of hoger (score =kans*impact) worden gepresenteerd. Risico’s met een score lager dan 15 zijn onderaan in de tabel opgenomen onder ‘overige risico’s’. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de risico’s die na toepassing van de beheersmaatregelen een financieel risico laten zien en waarvoor geen voorziening of reserve voor is opgenomen. Alleen risico’s met een score van 15 of hoger worden apart genoemd in de tabel om focus te houden op de risico’s die substantieel van aard zijn.

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

64

De bedrijfsvoering risico’s, opgenomen onder de SED organisatie, zijn financieel door de verdeelsleutel (begroting 2022) bepaald en opgenomen onder het weerstandsvermogen van de gemeente Drechterland voor € 443.058. Voor de SED organisatie zijn deze risico’s (3) opgenomen : • Datalekken en Cybercrime • Bezettingsprobleem structurele formatie door krapte op de arbeidsmarkt • Het onvoldoende beschikbaar hebben van juridische kennis op afdelingen In 2022 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2022 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 8.921.000 en de maximale benodigde weerstandscapaciteit is € 1.877.419 (= 90% * € 2.086.021). Het ratio weerstandsvermogen is 4,8. Op basis van de door ons uitgevoerde risico-inventarisatie, de weerstandsratio van 4,8 en het beeld van onze meerjarenbegroting is het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Drechterland van mening dat de normale bedrijfsvoering financieel kan worden voortgezet. Om het weerstandsvermogen te beoordelen heeft het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente een normtabel ontwikkeld. Ons weerstandsvermogen krijgt als waardering ‘uitstekend’. J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

65

Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio >2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 <0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Financiële kengetallen en toelichting kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijker te maken schrijft het rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding beoordeeld worden. Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van Drechterland weer.

Jaar 2022

Kengetallen: 1 netto schuldquote a. zonder correctie doorgeleende gelden b. met correctie doorgeleende gelden 2 solvabiliteitsratio 3 grondexploitatie 4 structurele exploitatieruimte 5 belastingcapaciteit

Verloop van de kengetallen Jaarrekening 2021

Begroting Jaarrekening 2022 2022

4% -6% 53% -6% 0% 104%

50% 37% 40% -2% 2% 100%

-9% -20% 55% -8% 5% 100%

Bij de beoordeling van de kengetallen maken we gebruik van zogeheten ‘signaleringswaarden’ die afkomstig zijn uit onder meer de stresstest voor gemeenten en die door meerdere gemeenten worden gehanteerd. In de tabel hieronder is te zien welke waarden bij welke categorie (A, B of C) behoren. Wij zullen de kengetallen opnemen en indelen in onderstaande drie categorieën waarbij categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest.

Specificering kengetal naar categorie 1. Netto schuldquote: a. zonder correctie doorgeleende gelden b. met correctie doorgeleende gelden 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit

Cat. A

Cat. B

Cat. C

< 90% < 90% > 50% < 20% > 0% < 95 %

90 - 130 % > 130 % 90 - 130 % > 130 % 20 - 50 % < 20% 20 - 35 % > 35% 0 <0% 95 - 105 % > 105 %

J JAARSTUKKEN 2022 GEMEENTE DRECHTERLAND

66

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Het kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage des te gunstiger en minder risicovol. Toelichting percentages De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90% (bron: ministerie van BZK). Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone. De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Drechterland heeft een netto schuldquote van -9% in 2022. Dit impliceert dat de gemeente een lage schuldenlast heeft. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden.