Begroting 2022 Drechterland - Definitief (2021-53)

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Zelfredzame inwoners.

De gemeente kan passende maatwerkvoorzieningen bieden aan inwoners die (tijdelijk) niet zelfredzaam zijn op het gebied van de dagelijkse organisatie van het leven, dag invulling en het aangaan van sociale contacten.

 Naast alle reguliere werkzaamheden geven we uitvoering aan het nieuwe Wmo beleidsplan.

Financiële problemen worden Ondersteunen van  Schuldhulpverlening richt zich blijvend opgelost. We willen inwoners die het voor 2022 op doorontwikkeling niet dat er bij inwoners (financieel) niet op eigen van preventie, vroegsignalering (nieuwe) schulden ontstaan of kracht redden door middel en schuldhulpverlening. dat deze groter worden van voorzieningen. Nieuwe werkzaamheden die ontstaan zijn door de wetswijzigingen van 1 januari en 1 april 2021 worden geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De hulpvragen van inwoners Inwoners met een  In 2022 worden de ambulante worden vroegtijdig passend en hulpvraag krijgen een trajecten van Team Inzet zorgvuldig benaderd zodat aanbod, lokaal waar verder uitgebreid. Naast het inwoners binnen hun mogelijk, specialistisch bieden van ondersteuning aan mogelijkheden zelfstandig waar nodig. gezinnen met meervoudige verder kunnen. problematiek, gaat team Inzet de samenwerking met partners verder uitbreiden Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

34

door een divers aanbod van nieuwe lokale ondersteuningsmogelijkheden. De samenhang tussen lokale partners en team Inzet wordt hiermee verder versterkt. Kansen voor iedereen Onze inwoners kunnen, op alle fronten, meedoen aan de samenleving: financieel, sociaal, emotioneel, fysiek, mentaal, sportief, cultureel, etc. De focus ligt daarbij altijd op iemands sterke kanten en niet de zwakke. Kwaliteiten, talenten en interesses worden benut en ontwikkeld. De sterke kanten worden zo benadrukt en gewaardeerd en waar nodig of gewenst wordt men geholpen om de minder sterke kanten te verbeteren. Op die manier is opgroeien, wonen en leven in de gemeente veilig, kansrijk, gezond en vitaal voor iedereen, omdat er sprake is van een positieve denkwijze over ‘het zelf en de ander’. Beleidsambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen? Dat kinderen veilig opgroeien  Implementeren en volwassen veilig zijn in regiovisie ‘Geweld hun woning. hoort nergens thuis’.

Geen huislijke geweld en kindermishandeling.

Voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden.

Dat alle kinderen zich kunnen ontwikkelen.

 In 2021 is de uitvoeringsnotitie VVE vastgesteld. Waarin afspraken zijn gemaakt tussen gemeente, basisscholen, peuteropvang, JGZ en andere betrokken partijen. In 2022 wordt uitvoering gegeven aan deze notitie. Er wordt gewerkt aan het verstevigen van het netwerk, de onderlinge samenwerking en het verder ontwikkelen van het VVE-aanbod.

Statushouders (vluchtelingen) benutten hun talenten in zowel werk als in de sociale activiteiten.

Voor elke inburgeraar is een passende leer-werkroute waarmee hij/zij kan integreren en participeren naar vermogen in onze samenleving.

 Het regionale beleidskader inburgering wordt uitgevoerd, geëvalueerd en doorontwikkeld. Het regionale inburgeringsteam (RIT) neemt een brede intake af stelt een persoonlijk

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

35

inburgeringsplan (PIP) op. Dit wordt nauw verbonden met de uitvoering van de participatiewet. Via de leer-werkroute wordt de verbinding gelegd met het lokale ondersteunend aanbod in gemeente Drechterland. Laaggeletterdheid wordt zoveel mogelijk voorkomen.

We willen bereiken dat  We geven uitvoering laaggeletterdheid herkend en aan het plan van gesignaleerd wordt door de aanpak instanties die met inwoners laaggeletterdheid. te Basisvaardigheden maken hebben. En we willen (taal,- rekenen,- of bereiken dat inwoners met digitale laaggeletterdheid durven te vaardigheden) erkennen dat ze worden aan deze laaggeletterd zijn en dat ze inwoners geboden. hulp willen.

Transformatie Sociaal Domein In 2015 heeft het Rijk een aantal taken in het sociaal domein gedecentraliseerd naar gemeentelijk niveau. Dit wordt ook wel de transitie genoemd. De decentralisaties gaan over de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning), de Participatiewet en de Jeugdwet. Vanaf 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor deze taken. Het idee achter de decentralisatie is dat deze taken beter en efficiënter uitgevoerd kunnen worden op gemeentelijk niveau, passend bij de vraag van inwoners. De vormgeving van deze opdracht wordt ook wel de transformatie genoemd. De transformatie opdracht binnen het sociaal domein dwingt ons terug te gaan naar de kern van wat we doen en waarom we dit doen. Hoe kunnen we onze inwoners zo goed mogelijk ondersteunen binnen de mogelijkheden die we hebben als gemeente? In onze missie spreken we van samen leven, regie op ons eigen leven en kansen voor iedereen. Er ligt een grote gezamenlijke opdracht voor de gemeente, inwoners, maatschappelijke partners en zorgaanbieders, ook om het sociaal domein betaalbaar te houden. In de Visie Sociaal Domein Drechterland is vastgesteld dat iedere beleidsplan in het sociaal domein integraal wordt opgepakt. In het Wmo beleidsplan (in ontwikkeling) is aandacht voor de integraliteit in het sociaal domein, alsook voor inclusie en preventie. In 2022 geven we uitvoering aan de Wmo beleidsplan.

Transformatiefonds Om de transformatie in de jeugdhulp te ondersteunen en te versnellen, hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Veiligheid en Justitie, de Verenging Nederlandse Gemeenten en de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd, gezamenlijk met gemeenten, instellingen en cliëntenvertegenwoordiging een actieprogramma opgezet. Dit actieprogramma is regionaal opgepakt en vertaald naar diverse projecten verdeeld over de gemeenten in Westfriesland. De projecten worden volledig uit het regionale transformatiefonds jeugdhulp bekostigd. Er vindt voor elk project een evaluatie plaats. Op basis van deze evaluatie zal bepaald worden welke projecten lokaal geïmplementeerd gaan worden in 2022 om de transformatie lokaal verder vorm te geven. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

36

Beleidsambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Passende hulp en zorg voor een ieder Passende hulp en zorg in het  Meetbaar die dat nodig heeft. veld zodat gespecialiseerde succesvolle regionale en dure hulpverlening minder projecten lokaal nodig is. implementeren.

Een sterke lokale infrastructuur met Meer ondersteuning door voldoende algemene voorzieningen. algemene en voorliggende voorzieningen.

 Uitvoering geven aan het Wmo beleidsplan waarin preventie een onderdeel is.

Financiële beheersbaarheid van de uitgaven in het sociaal domein.

Een duidelijke en scherpe  Blijvend onderzoek gemeentelijke takenpakket doen naar het binnen het sociaal domein. besparingspotentieel Dit betekent ook dat we op de uitgaven van scherp hebben wat we niet de Wmo en Jeugd. (meer) of minder gaan doen. Na overleg met en besluitvorming door de gemeenteraad gaan wij de vastgestelde ombuigingen in het sociaal domein uitvoeren.

Regionale inkoop van maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp.

Het doen van inkoop van  We zetten de maatwerkvoorzieningen, regionale inkoop passend, tijdig en nabij, en Westfriesland voort het optimaliseren van het waarbij uitvoering indicatieproces van de Wmo. wordt gegeven aan de verbeteragenda resultaatgericht werken.

Vitaal Drechterland Beleidsambitie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijke voorzieningen in de De sociale samenhang  De aanwezige kernen behouden. en leefbaarheid in dorpen voorzieningen worden verbeteren en/of met elkaar verbonden. behouden.  De brede school gedachte wordt doorontwikkeld.  Sport, cultuur en het verenigingsleven wordt meer samengebracht. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

37

 Het subsidiebeleid

wordt uitgevoerd om initiatieven te ondersteunen en daar regie op te voeren. Verplichte indicatoren Naam indicator Banen

Eenheid Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar

Bron

2018

2019

2020

2021

421,9

405

405

N.B.

1

0

N.B.

N.B.

3

3

N.B.

N.B.

69,2

70,1

70,2

N.B.

0,61

1

N.B.

N.B.

129,6

140,8

202,8

N.B.

CBS

204,6

232,4

243,4

N.B.

CBS

9,3

9,6

8,6

N.B.

CBS

0,6

0,9

1,1

N.B.

CBS

N.B.

N.B.

N.B.

N.B.

GMSD

270

420

640

N.B.

DUO

0

0

N.B.

N.B.

DUO

16

18

N.B.

N.B.

DUO RIVM

1,1 N.B.

1,5 N.B.

N.B. N.B.

N.B. N.B.

LISA Verwey Jonker Jongeren met een delict Instituut voor de rechter % 12 t/m 21 jarigen Kinderen in Tel Verwey Jonker Kinderen in Instituut uitkeringsgezin % kinderen tot 18 jaar Kinderen in Tel % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de Netto arbeidsparticipatie beroepsbevolking CBS Verwey Jonker Instituut Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen Kinderen in Tel Aantal per 10.000 Personen met een inwoners 18jr en bijstandsuitkering ouder CBS Lopende reAantal per 10.000 integratievoorzieningen inwoners 15-65 jaar % van alle jongeren Jongeren met jeugdhulp t/m 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie Niet sporters

% van alle jongeren t/m 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs %

*N.B. – Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Samenleving werken we samen met de volgende verbonden partijen: deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen:  WerkSaam Westfriesland en  Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat mag het kosten? Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

38

Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Totaal lasten

22.566

21.430

21.648

Totaal baten

-5.361

-4.004

-3.883

Saldo van baten en lasten

17.205

17.426

17.765

Toevoeging aan reserves

295

64

3

Onttrekking aan reserves

-1.901

-613

-359

Resultaat

15.600

16.876

17.409

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Kapitaallasten Subsidie ventilatie scholen Incidentele budgetten 2021 Coronagelden 2021 Bijstelling Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Bijstelling GGD Doeluitkering vrouwenopvang Bijstelling budget Jeugd Bijstelling budget WMO Overige verschillen

Bedrag V/N 56 -144 -29 288 259 -49 -31 -36 -400 -120 -12

V N N V V N N N N N N

Totaal:

-218

N

Baten: Incidentele budgetten 2021 Beschermd wonen Bijstelling eigen bijdrage Bijgestelde bijdrage BUIG Overige verschillen

-20 -61 -64 33 -9

N N N V N

Totaal:

-121

N

Totaal verschil

-339

N

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

39

Lasten: Bijdrage SED (€ 56.000 voordeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's. Doordat de toerekening aan dit programma verhoudingsgewijs is gewijzigd, valt er binnen dit programma een voordeel te constateren ten opzichte van 2021. Kapitaallasten (€ -144.000 nadeel) De kapitaallasten van de investeringen van 2021 worden pas zichtbaar in het jaar volgend op de ingebruikname van de investeringen. Hierdoor ontstaat jaarlijks een verschil op de kapitaallasten ten opzichte van het voorgaande jaar. Subsidie ventilatie scholen (€ -29.000 nadeel) Scholen kunnen via de gemeente een rijkssubsidie aanvragen voor het verbeteren van de ventilatie (SUVIS-regeling). Deze regeling financiert 30% van de kosten, de overige kosten worden door gemeente en schoolbestuur gedragen. De regeling gaat uit van een financiering door de gemeente van 50% van het resterende bedrag, dit is echter geen verplichting.

Incidentele budgetten 2021 € 288.000 voordeel) Betreft incidentele budgetten en overhevelingen in 2021 die in 2022 niet meer terugkomen: Speelvoorzieningen € 35.000 Bestrijding eenzaamheid € 24.000 Vitale dorpen € 71.000 Subsidie dak en thuislozen € 20.000 Spuk € 20.000 Inburgering € 68.000 Overige € 50.000 Coronagelden 2021 (€ 259.000 voordeel) In de begroting 2022 zijn ten opzichte van 2021 voor € 259.000 minder uitgaven opgenomen voor corona dan in 2021. Bijstelling Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) (€ -49.000 nadeel) De daling van de rijksbijdrage komt door de afname van het bestand Wsw. Bijstelling GGD (€ -31.000 nadeel) Het budget voor de afdracht aan GGD is aangepast aan wat in de begroting 2022 van GGD is opgenomen. Doeluitkering vrouwenopvang (€ -36.000 nadeel) In de kadernota zijn de in 2021 beschikbaar gestelde extra DUVO-middelen toegevoegd aan het budget van Veilig Thuis. In 2022 heeft dat nog niet plaatsgevonden. Bijstelling budget jeugd (€ -400.000 nadeel) De kosten voor jeugdhulp zijn in 2021 fors gestegen. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten, waarvan een aantal relatief dure cliënten (met name cliënten met jeugdbescherming of een verblijfsindicatie). De stijging van het aantal cliënten is grotendeels te verklaren door de inhaalzorg voor kinderen en jeugdigen als gevolg van de Coronapandemie en de lock down.

Door de langdurige sluiting van scholen en alle andere sociale activiteiten is de problematiek van deze doelgroep toegenomen en complexer geworden dan onder normale Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

40

omstandigheden. Er is een toename in GGZ problematiek. Dit is een landelijk beeld. Tevens waren er meer escalaties binnen gezinnen waardoor er meer hulpverlening nodig was. De verwachting is dat de inhaalzorg zich (gedeeltelijk) voortzet in 2022. Bijstelling budget WMO (€ -120.000 nadeel) In 2022 wordt structureel € 120.000 extra opgenomen als gevolg van een autonome stijging van de uitgaven WMO in 2021. Baten: Incidentele budgetten 2021 (€ -20.000 nadeel) Betreft een in 2021 ontvangen Spuk uitkering Beschermd wonen (-61.000 nadeel) In 2021 heeft een afroming van de reserve beschermd wonen plaats gevonden. Bijstelling eigen bijdrage (€ -64.000 nadeel) Betreft een bijstelling van de eigen bijdrage WMO naar aanleiding van de rapportage CAK. Bijgestelde bijdrage BUIG (€ 33.000 voordeel) De Rijksbijdrage BUIG is in 2022 verhoogd in verband met de verwachte gevolgen van Corona voor de werkloosheidscijfers. Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Middelen MOBW

Bedrag V/N 61

V

Baten: Onttrekking vitaal Drechterland Onttrekking MFA Westwoud Onttrekking reserve sociaal domein Maatwerkarrangement WMO

-71 139 -19 -303

N V N N

Totaal verschil

-193

N

Lasten: Middelen MOBW (€ 61.000 voordeel) In 2020 is de tweede tranche van de uitkering MOBW gelden van de gemeente Hoorn ontvangen ad € 61.000. Deze is gedoteerd aan de reserve sociaal domein. Baten: Onttrekking vitaal Drechterland (€ -71.000 nadeel) Het budget van 2020 voor Vitaal Drechterland is overgeheveld naar 2021. Onttrekking MFA Westwoud (€ 139.000 voordeel) Voor de afschrijvingslasten van de multifunctionele accommodatie Westwoud wordt in 2022 eenmalig € 116.000 en structureel € 23.000 onttrokken uit de reserve. Onttrekking reserve sociaal domein (€ -19.000 nadeel) Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

41

In 2021 is een onttrekking geraamd aan de reserve sociaal domein. Deze is voor 2022 niet begroot. Maatwerkarrangement WMO (€-303.000 nadeel) In 2021 is een onttrekking geraamd aan de reserve sociaal domein voor de maatwerkarrangementen.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

42

Programma 6 Milieu Portefeuillehouders: J.H.N. Broeders en Y. Roos-Bakker Inleiding Dit programma omvat de taakvelden:  Afval  Klimaat en Duurzaamheid  Milieubeheer  Riolering  Begraafplaatsen Ontwikkelingen Afval De afvalmarkt, is zoals in voorgaande jaren, sterk in beweging waardoor het steeds belangrijker wordt om op efficiëntie van inzameling en verwerking te sturen. Landelijk lopen er verschillende discussies hoe dit het beste te bereiken. Om een positie in te nemen en de richting voor het gemeentelijke beleid aan te geven heeft de raad de keuzenotitie Gemeentelijke Grondstoffenplan (GGP) vastgesteld waarin zo onder meer aangeeft om te komen tot 100 kilo per inwoner per jaar te komen. In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het in 2021 vastgestelde Recycleplan (nieuwe naam voor Gemeentelijk Grondstoffenplan). Klimaat en duurzaamheid In 2021 zijn de beleidskaders vastgesteld voor Klimaat adaptatie (Klimaat ambitie B en een uitvoeringsprogramma), Duurzame energie opwek met de RES 1.0 en voor het aardgasvrij maken van de gemeente is de Transitie Visie warmte vastgesteld. Verdere uitwerking van de klimaat en duurzaamheidsonderwerpen vraagt de komende jaren een toenemende inzet en middelen van de gemeente. Dit is onder andere uitgewerkt in een in 2021 uitgevoerd capaciteitsonderzoek door de 7 Westfriese gemeenten.

Uit dit onderzoek blijkt dat er fors meer capaciteit nodig is om de wettelijke taken van de gemeente op Klimaat en duurzaamheid te kunnen uitvoeren. Uitgangspunt in de begroting 2022 is dat er geen extra middelen zijn begroot vanuit de gemeente en dat er voor de uitvoering de hierboven genoemde kaders een extra bijdrage van het Rijk en de Provincie nodig is om de voorgang op klimaat en duurzaamheidsonderwerpen te borgen. Voor de jaren 2023 en verder zijn er geen middelen in de begroting opgenomen voor de klimaat en duurzaamheidsonderwerpen. In 2022 worden de onderwerpen van Klimaat adaptatie, Duurzame energie, de Energietransitie en Circulair samengevoegd in een SED programma Klimaat en duurzaamheid. Hierin wordt de opgave meerjarig verder inzichtelijk gemaakt met de ambities, benodigde middelen en capaciteitsvraag. De benodigde middelen zullen meerjarig uitgewerkt worden kadernota van 2023 en verder. De verdere uitwerking van de klimaat en duurzaamheidsonderwerpen bestaat voor 2022 in hoofdlijnen uit: Afspraken maken over de wijze hoe en onder welke voorwaarden het Uitvoeringsprogramma energieneutraal Westfriesland (een uitvoeringsplan vanuit het Pact van WF) verder tot uitvoering wordt gebracht. Uitvoering gegeven aan de RES 1.0. Er worden uitvoeringsplannen voor de verschillende onderdelen gemaakt met een verdere uitwerking van de zoek- gebieden.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

43

De vastgestelde transitievisie warmte (TVW) vormt de basis in het warmtetransitie proces. In 2022 wordt het vervolg, het opstellen van een wijk uitvoeringsplan (WUP) ingezet. Vooral de participatie zal hierbij een belangrijke rol hebben omdat de energietransitie alleen met medewerking van onze inwoners kan worden gerealiseerd. Samen met de zeven Westfriese gemeenteraden verder invulling geven aan de Uitvoeringsagenda klimaat adaptief 2021 – 2025. De agenda bestaat uit gezamenlijke, regionale acties en zelfstandige, lokale acties. Voor 2022 betekent dit dat er verder gewerkt wordt aan de uitvoeringsagenda zoals we hebben afgesproken. Voor Circulair is er in 2021 maar beperkt invulling gegeven aan uitwerking. Voor 2022 is de ambitie om samen met de regio, beleid uit te werken hoe de deeleconomie verder kan worden vormgegeven. Uitgangspunt in de uitwerking is dat de kosten en de milieuvoordelen goed in balans zijn en in beeld gebracht worden. Bijvoorbeeld bij inkoop (milieukostenindicatoren), deelplatforms (deelauto’s of een gereedschapsbibliotheek) en kennisprojecten. De kracht van herhaling; door blijvende aandacht voor de communicatie over de ambitie om in 2050 een aardgas-vrije gemeente te zijn, wordt de bewustwording verbeterd. Initiatieven van bewoners en bewonersgroepen op het gebied van duurzaamheid worden aangemoedigd en ondersteund.

Met de meerjarige ambitie op klimaat en duurzaamheid zal actief worden gezocht naar aanvullende middelen vanuit de Provincie en het Rijk om de Klimaat en duurzaamheidsonderwerpen in 2022 en verder te kunnen uitvoeren. Een voorwaarde om bovenstaande ambities te kunnen realiseren. Milieubeheer Met de komst van de Omgevingswet (verwacht 1 juli 2022) zullen de gemeente ook een aantal extra taken naar zich toegeschoven krijgen op het gebied van bodem en ondergrond. Daar waar nu de provincie bevoegd gezag is voor de (chemische) bodemkwaliteit en beleid, wordt dit straks de gemeente. Om deze taken op een goede en transparante wijze over te dragen aan de gemeente initieert de provincie het project ‘warme overdracht bodemtaken’ waarin ook de omgevingsdienst participeert. De omgevingsdienst voert nu deze taken uit voor de provincie. Op moment van schrijven is er nog (steeds) geen duidelijkheid over de financiële middelen de het rijk via het gemeentefonds beschikbaar zal stellen voor de overdracht van deze bodemtaken. Bij de start van de omgevingsdienst in 2014 is in het bedrijfsplan opgenomen dat binnen 5 jaar na oprichting de omgevingsdienst met een voorstel moest komen over de toepassing van outputgerichte financiering. Eind 2019 is door het algemeen bestuur (AB OD NHN) een plan van aanpak vastgesteld om te komen tot een nieuw financieringsmodel.

In 2020 is de structuur daarvoor opgezet. De jaren 2021 en 2022 worden gebruikt als testfase en oplevering van een eindrapport. Op basis hiervan zal eind 2022 een definitief besluit kunnen worden genomen en zal naar verwachting per 1 januari 2023 het nieuwgekozen model volledig worden geïmplementeerd. Verkeerslawaai is de grootste bron van geluidhinder in Nederland. Het beleid van de landelijke overheid is erop gericht om het ontstaan van geluidhinder zoveel mogelijk te voorkomen, maar ook om geluidhindersituaties die al langer bestaan (< 01-01-1997) op te lossen. Dit is bekend onder de naam ‘Sanering Verkeerslawaai”. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor de aanpak van deze geluidhindersituaties en na de actualisatie/opschoning van de saneringslijsten in 2017 hebben in Drechterland nog 237 woningen recht op geluidsanering. Voor de financiering is een voorbereidingssubsidie door het rijk toegekend. 2021 en 2022 staan in het teken van het opstellen van een uitgewerkt saneringsprogramma en het aanvragen van een vervolgsubsidie voor de volledige uitvoering van de maatregelen. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

44

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijk opgave: Het streven naar duurzaamheid Wij dragen bij aan een duurzame samenleving, bereiken onze klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen en bevorderen een goed woon-, werk- en leefmilieu. Daarbij zorgen wij voor een juiste afweging tussen kosten, service en milieurendement. Maatschappelijke opgave 3: Het streven naar duurzaamheid Beleidsambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Duurzaam zijn doe je samen. Niet alleen omdat het moet, maar vooral ook omdat we het willen Inwoners, ondernemers Regionale energiestrategie  Concretiseren van de zoeken Verhogen van het opwekken gebieden uit de RES 1.0 met maatschappelijke partne van duurzame energie betrokken partijen (participatie) rs actief betrekken bij het verduurzamen van onze gemeente Verduurzamen en besparen  Uitvoeren Uitvoeringsprogramma van energie Energieneutraal WF (Onderdeel van het Pact van WF)  Verduurzamingscampagnes woningen (i.s.m.

Duurzaam Bouwloket) Een duurzame ontwikkeling van de gemeente verdient nadere uitwerking nadere uitwerking Vormgeven aan de Transitie van aardgas naar  Opstellen van energietransitie andere warmtebronnen wijk uitvoeringsplan(nen) gemeentelijke  Verduurzamen van enkele (nog door de raad vast te stellen) gemeentelijke gebouwen Optimale Een juiste afweging  Uitwerking en uitvoering geven afvalinzameling tussen kosten, service en aan het Recycleplan milieurendement. Duurzame economie Bijdrage leveren aan optimaal  Circulaire economie opnemen bij van grondstoffen. gebruik van grondstoffen en aanbesteding, deeleconomie en hulpbronnen. kennisdelen Verduurzamen eigen organisatie

van Verduurzamen gebouwen

Voorbereiding op de Voorkomen (gevolgen consequenties van de wateroverlast en droogte Klimaatverandering

van)  Invulling geven aan het uitvoeringsprogramma voor ruimtelijke klimaatadaptatie (bijgesteld planjaar)

Voldoen aan doelstellingen Nationaal Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie Voorkomen Bedrijven voldoen aan de  Uitvoering geven aan de onaanvaardbare milieuregels en leven deze na. Vergunningverlening Toezicht milieurisico’s. Handhaving strategie (VTH als onderdeel van totale VTHstrategie). Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

45

 Goed opdrachtgeverschap OD NHN Riolering Beleidsambitie Voldoen aan zorgtaken voor stedelijk afvalwater, hemel- en grondwater Begraafplaatsen Beleidsambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Actueel gemeentelijke rioleringsplan

Actualiseren Rioleringsplan Nut/noodzaak onderzoeken aanleg riool buitengebied

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

De begraafplaatsen, op het beeldkwaliteitsniveau Basis vastgestelde basis kwaliteitsniveau brengen en houden.

Uitvoeren reguliere onderhoudswerkzaamheden.

Verplichte indicatoren Naam indicator Omvang huishoudelijk afval Hernieuwbare electriciteit

Eenheid

Bron

2018

2019

2020

2021

Kg/inwoner

CBS

138

134

N.B.

N.B.

%

RWS

9,5

13,2

N.B.

N.B.

*N.B. – Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Milieu werken we samen met de volgende verbonden partijen:  Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) en  Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat mag het kosten? Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Totaal lasten

4.390

4.865

4.681

Totaal baten

-4.419

-4.651

-4.805

Saldo van baten en lasten

-29

214

-124

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-13

-98

-0

Resultaat

-42

116

-124

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

46

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Storting voorziening riolering Riolering Afvalinzameling Incidentele budgetten 2021 Ombuiging subsidie energiebesparende maatregelen Overige verschillen

Bedrag V/N -38 -67 22 -58 246 50 29

N N V N V V V

Totaal:

184

V

Baten: Riolering Afvalinzameling

38 116

V V

Totaal:

154

V

Totaal verschil

338

V

Lasten: Bijdrage SED (€ -38.000 nadeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's. Riolering (€ -45.000 nadeel) Riolering is 100% kostendekkend, als er meer wordt uitgegeven dan ontvangen aan rioolrecht zal dit worden onttrokken aan de voorziening. Indien er minder wordt uitgegeven dan ontvangen, zal dit toegevoegd worden aan de voorziening. In 2022 wordt er, ten opzichte van 2021, minder uitgegeven en zal er een hogere storting in de voorziening worden gedaan. Afvalinzameling (€ 58.000 nadeel) Door indexering (CPI) van de DVO met HVC en de verwachte hogere verwerkingskosten voor 2022 stijgen de uitgaven. De kostenstijging blijft beperkt door de in de DVO afgesproken efficiencykorting. Incidentele budgetten 2021 (€ 246.000 voordeel) Onderzoek zonnepanelen bedrijven € 8.000 regionale energietransititie € 24.000 warmtetransitievisie € 16.000 energieloketten € 20.000 uitvoeringsplannen € 8.000 pilot gasloos € 35.000 transitievisie warmte € 135.000 Ombuiging subsidie energiebesparende maatregelen (€ 50.000 voordeel) De subsidieregeling energiebesparende maatregelen is met ingang van 2022 afgeschaft.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

47

Baten: Riolering (€ 38.000 voordeel) Door indexatie van de cijfers van 2021 wordt er een hogere opbrengst voor de riolering verwacht. Afvalinzameling (€ 116.000 voordeel) Meer inkomsten afvalstoffenheffing op basis van hogere kosten.

Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Baten: Onttrekking AR - incidentele budgetten 2021 Totaal verschil

Bedrag V/N -98

N

-98

N

Onttrekking AR - incidentele budgetten 2021 (€ 98.000 nadeel) Zie verklaring bij lasten. De volgende incidentele budgetten 2021 zijn gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve: pilot gasloos € 35.000 circulaire economie € 15.000 warmtetransitievisie € 16.000 onderzoek zonnepanelen € 8.000 RES € 24.000

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

48

Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouders: Y. Roos-Bakker en J.H.N. Broeders Inleiding De vraag naar woningen blijft op dit moment onverminderd hoog. Dit vertaalt zich voor een deel in toenemende bouwinitiatieven vanuit inwoners, bedrijven en projectontwikkelaars. Als bestuur worden wij uitgedaagd om al deze ontwikkelingen in samenhang met elkaar te duiden. Dit op een zodanige manier dat belangrijke functies als wonen, werken en recreëren in balans met elkaar én het landschap worden ingevuld. Ontwikkelingen Kwaliteit in de gebouwde omgeving Wij bewaken en handhaven de bouwtechnische kwaliteit evenals de beeldkwaliteit van de gebouwde omgeving. Inleiding op de begroting Dit programma omvat de taakvelden volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling. Een van de belangrijke ontwikkelingen waarop binnen de gemeente evenals in voorgaande jaren wordt ingezet betreft de invoering van de omgevingswet. De wet richt zich op het integraal beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving. Wetten en lokale regels worden vernieuwd, we werken aan de integrale afweging die zowel bij kaders (Omgevingsvisie) en als bij de besluiten onder de Omgevingswet nodig is. Implementatie Omgevingswet De verschuiving van de invoeringsdatum van de Omgevingswet was voor ons geen reden om de voorbereidingswerkzaamheden te vertragen.

De invoeringsdatum zien wij als start voor het werken in de geest van de wet. De wet richt zich op het integraal beheer en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Wetten en lokale regels worden vernieuwd, lokale afwegingsruimte staat centraal, waarbij inwoners en bedrijven meer ruimte en zeggenschap krijgen. In de voorbereidingen hebben wij ons gericht op de besluiten die wettelijk voorgeschreven zijn. Daarvoor was er sinds 2019 een programma-organisatie die verantwoordelijk was voor deze stappen. Vanaf 2022 is het de staande organisatie zelf die de verantwoordelijkheid draagt en in de lead is. We hebben tot 2029 de tijd om alles in te regelen en te organiseren op de nieuwe manier. We hebben gelukkig al methoden en procedures, die passen binnen de Omgevingswet. Onze manier van werken is gericht op integraliteit van beleidsontwikkeling, ruimte voor initiatieven en snellere procedures. De kaders voor het beheer en de lange termijn ontwikkeling van de fysieke leefomgeving zijn in de Omgevingsvisie 1.0 beschreven. We maken een begin met de uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0 (gereed in 2024). De overgang van bestemmingsplannen naar het tijdelijk omgevingsplannen is het startsein om de gemeentelijke regels en mogelijkheden opnieuw tegen het licht te houden.

We gaan werken met het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet), waarvoor we recent de noodzakelijke software hebben aangeschaft en ingeregeld. Tot slot zetten we stappen om een werkwijze en houding te realiseren, waarin samenwerking (tussen gemeente, gemeenschap en initiatiefnemers) leidend zijn. De raad was intensief betrokken bij de invoering van de Omgevingswet. Voor de nieuwe raad die in 2022 wordt gekozen zorgen we dat er een goed overdrachtsdossier beschikbaar is voor een goede start. In de periode 2019-2021 heeft de raad in drie tranches het programmabudget beschikbaar gesteld. Er wordt vooralsnog voor dit jaar geen extra budget aangevraagd. Vanwege het uitstel van de invoeringsdatum hebben we een deel van het beschikbare programmabudget bewaard Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

49

voor 2022. Dat betekent wel dat de raad akkoord moet gaan met het overhevelen van het budgetrestant naar 2022. Intussen passen we de werkwijze van de afdeling RO en VTH aan. De organisatorische en financiën gevolgen komen dan duidelijker in beeld. Het aandeel van Drechterland in de totale kosten van de voorbereiding op en invoering van de Omgevingswet komt op basis van de afgesproken verdeelsleutel uit op € 719.000. Vergunningverlening In 2022 worden er naar verwachting ca. 160 omgevingsvergunningen verleend. Zoals gebruikelijk heeft het grootste deel betrekking op kleine (ver-)bouwactiviteiten waarbij soms ook toestemming wordt verleend om in afwijking van de regels uit het bestemmingsplan te bouwen. Daarnaast verwachten we in 2021 de omgevingsvergunning te verlenen voor de bouw van woningen op een aantal nieuwbouwlocaties zoals bijvoorbeeld voor de 27 nieuwbouwappartementen aan de Sint Laurentiusstraat in Hoogkarspel. Wonen We willen dat woningzoekenden en onze inwoners zoveel mogelijk passend kunnen (blijven) wonen. Op het vlak van wonen spelen in 2022 onder meer de volgende zaken, zowel op regionaal niveau als op lokaal niveau. Woonakkoord 2020-2025 In het najaar van 2020 sloten de gemeenten in West-Friesland het Woonakkoord 2020-2025 met de provincie Noord-Holland.

De regio heeft tot doel om de inwoners van Westfriesland naar wens en tevredenheid te laten wonen en een breed scala aan woonwensen binnen de regio te realiseren. De regio zet hiertoe in op:     

versnelling van de woningbouwopgave met een betaalbaar, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep; het op peil houden en uitbouwen van de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de bestaande voorraad; leefbaar en bereikbaar Westfriesland tot in de kern; onderscheidende en complementaire nieuwbouw producten; langer zelfstandig wonen bevorderen; werken met een flexibel kader dat de regio houvast biedt en ruimte laat voor marktinitiatieven.

De gemeenteraad heeft in de kadernota 2022 middelen beschikbaar gesteld (op dit moment 22-6 is de kadernota nog niet vastgesteld) ter uitvoering van de verschillende acties uit het woonakkoord. Zo werken we in 2022 in regionaal verband bijvoorbeeld aan de volgende zaken: een woonbehoefteonderzoek, de afstemming en versnelling van de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwprogrammering, een stimuleringsregeling voor senioren en een monitor/dashboard van de woningbouwcapaciteit. Prestatieafspraken Op basis van de woonprogramma van de gemeente maken De Woonschakel, Het Grootslag, De Huurdersraad, de huurdersvereniging De Driehoek en het college prestatieafspraken. Jaarlijks worden door deze partijen afspraken voor tenminste het daaropvolgende jaar gemaakt. Terugkerende inhoudelijke thema’s in de prestatieafspraken zijn onder andere: beschikbaarheid, betaalbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en wonen en zorg. Uitvoering woonvisie In 2022 geven wij uitvoering aan de acties uit de woonvisie welke in 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad (op dit moment 22-6 is de woonvisie nog niet vastgesteld). Zo richten we Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

50

ons in 2022 bijvoorbeeld op het opstellen van een Woonzorgvisie, een verkenning naar instrumenten om meer betaalbare woningen te realiseren voor starters en senioren, het sturen van initiatieven voor woningbouwplannen op basis van de in de woonvisie opgenomen streefpercentages voor woningbouw, het evalueren en actualiseren van de starterslening, en de mogelijkheden voor woningsplitsen of –delen binnen onze gemeente. Bouwgrondexploitatie De doelstellingen voor het (ver)kopen en beheren van gronden t.b.v. het realiseren van gewenste ruimtelijke ontwikkelingen worden per casus meer in detail uitgewerkt. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijke opgave 1: Verbeter de kwaliteit van de leefomgeving Beleidsambitie

Wat willen we Wat gaan we ervoor doen? bereiken? Het in toeristisch opzicht vervullen van een belangrijke positie binnen de historische driehoek Vergroten van de Bewoners Plaatsen informatieborden, QR-codes en bekendheid van het enthousiast maken eventuele andere aanduidingen om de historisch belang van voor de archeologie in geschiedenis in het moderne landschap Drechterland hun achtertuin. (her)kenbaar te maken. Realiseren breed gedragen omgevingsvisie Implementatie Vanaf de Uitvoeren lopend implementatietraject. omgevingswet inwerkingtreding van de omgevingswet, overeenkomstig de wet werken. Vaststellen Vaststellen van Samen met inwoners, bedrijven en omgevingsvisie integrale visie op de instellingen een omgevingsvisie opstellen. fysieke omgeving van Drechterland tot 2035 Woningbouw voor alle doelgroepen en - zo mogelijk - in alle kernen Invulling geven aan de Nieuwe woonvormen Behalve het realiseren van woningen in de woningbehoefte en eerder genoemde projecten bij meerfasewoningen leefbaarheid en vitaliteit, worden er ook de krijgen een plek in de projecten Kerkbuurt Wijdenes, ontwikkelplannen. Reigersborg Zuid V, Schellinkhout, Westwoud, Hem en Venhuizen in ontwikkeling of uitvoering gebracht. Het beschikbaar Heldere afspraken met de hebben van woningbouwverenigingen/gedifferentieerd voldoende woningen woonprogramma bij nieuwbouwprojecten.

voor alle doelgroepen, passend bij de behoefte, waarbij extra aandacht is voor starters en senioren. Behoud van een open Toepassing blijven geven aan het tot op en landelijk karakter heden gevoerde beleid m.b.t. ruimtelijke met behoud (cultuur-) kwaliteit van de lintbebouwing. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

51

historische lintbebouwing.

Verplichte indicatoren Naam indicator Eenheid Gemiddelde WOZ waarde Duizend euro Nieuw gebouwde Aantal per 1.000 woningen woningen Demografische druk % Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden In Euro's Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In Euro's

Bron CBS Basisregistratie adressen en gebouwen CBS

2018 244

2019 267

2020 287

2021 N.B.

10,5 78,3

11,1 79,4

4,7 79,1

N.B. 79,2

COELO

661

679

681

702

COELO

762

784

786

810

*N.B. – Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing werken we samen met de volgende verbonden partij:  Archeologie Westfriese Gemeenten. Deze verbonden partijen wordt verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat mag het kosten? Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Totaal lasten

9.869

12.564

1.325

Totaal baten

-8.792

-12.099

-787

Saldo van baten en lasten

1.077

465

538

Toevoeging aan reserves

963

1.302

403

Onttrekking aan reserves

-1.184

-581

0

856

1.186

941

Resultaat

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

52

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Kapitaallasten Incidentele budgetten 2021 Mutaties grondexploitaties Overige verschillen

Bedrag V/N -157 30 600 10.787 -21

N V V V N

Totaal:

11.239

V

Baten: Mutaties grondexploitaties

-11.312

N

-73

N

Totaal verschil Lasten:

Bijdrage SED (€ -157.000 nadeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's. Kapitaallasten (€ 30.000 voordeel) De rentetoerekening aan de grondexploitaties is lager als gevolg van de lagere boekwaardes waaraan rente kan worden toegerekend. Incidentele budgetten 2021 (€ 600.000 voordeel) aeriusberekening bouwinitiatieven € 5.000 ruimtelijk kader zon en wind € 20.000 Omgevingswet € 473.000 CUP visie actief grondbeleid € 22.000 optie overeenkomst grondaankopen € 54.000 Lokale woonvisie € 10.000 Vitale dorpen € 16.000 Mutaties grondexploitaties woningbouw (€ 10.787.000 voordeel) Er zijn in 2022 minder uitgaven begroot. Voor een nadere toelichting zie paragraaf Grondbeleid Reigersborg Noord 3 € 240.000 voordeel Reigersborg Zuid 5 € 5.957.000 voordeel Kerkbuurt € 3.340.000 voordeel Dorpshuis Schellinkhout € 336.000 voordeel Sportvelden Schellinkhout € 914.000 voordeel Baten: Mutaties grondexploitaties woningbouw (€ 11.312.000 nadeel) Er zijn in 2022 minder inkomsten begroot. Voor een nadere toelichting zie paragraaf Grondbeleid.

Reigersborg Noord 3 € 242.000 nadeel Reigersborg Zuid 5 € 6.097.000 nadeel Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

53

Kerkbuurt Dorpshuis Schellinkhout Sportvelden Schellinkhout

€ 3.723.000 nadeel € 336.000 nadeel € 914.000 nadeel

Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Storting AR - Reigersborg Zuid 5 Storting AR - Kerkbuurt Wijdenes Storting BR Landschapsontwikkelingen Reigersborg Zuid 5 Storting BR Verkeersinfrastructuur Reigersborg Zuid 5 Overig

Bedrag V/N 229 383 88 196 3

V V V V V

Totaal:

899

V

Baten: Onttrekking AR - incidentele budgetten 2021 Onttrekking AR - Reigersborg Zuid 5

-208 -373

N N

Totaal:

-581

N

Totaal verschil

318

V

Lasten: Storting AR Reigersborg Zuid 5 (€ 229.000 voordeel) De winstneming binnen dit complex is in 2022 lager dan in 2022. De storting van de winstneming in de AR is daardoor ook lager. Storting AR Kerkbuurt Wijdenes (€ 383.000 voordeel) De winstneming binnen dit complex is in 2022 lager dan in 2022. De storting van de winstneming in de AR is daardoor ook lager. Storting BR Landschapsontwikkelingen Reigersborg Zuid 5 (€ 88.000 voordeel) Met ingang van 2022 vindt er geen storting meer plaats in de bestemmingsreserve Landschapsplan. Storting BR Verkeersinfrastructuur Reigersborg Zuid 5 (€ 196.000 voordeel) Met ingang van 2022 vindt er geen storting meer plaats in de bestemmingsreserve Verkeersinfrastructuur. Baten: Onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van incidentele budgetten 2021 (€ 208.000 nadeel) Zie verklaring bij lasten. De volgende incidentele budgetten 2021 zijn gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve. CUP visie actief grondbeleid € 22.000 optie overeenkomst grondaankopen € 54.000 Vitale dorpen € 16.000 Omgevingswet € 116.000

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

54

Onttrekking aan de AR Reigersborg Zuid 5 (€ 373.000 nadeel) Doordat er geen storting meer plaatsvindt vanuit de grondexploitatie naar de reserve Landschapsontwikkelingen, de bestemmingsreserve Verkeersinfrastructuur en Bovenwijkse voorzieningen, vindt er ook geen onttrekking meer plaats aan de Algemene reserve ter dekking van deze stortingen.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

55

Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouders: J.H.N. Broeders

Inleiding In dit hoofdstuk lichten we de algemene dekkingsmiddelen toe. Dit zijn inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar andere onderdelen in deze begroting. Algemene dekkingsmiddelen

Begroting 2022 Lokale heffingen

3.177

Algemene Uitkeringen

29.239

Dividenden en rente op obligaties

105

Grondexploitatie

432

Saldo Financieringsfunctie

0

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

32.953

Voor een toelichting op de lokale heffingen wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 is gebaseerd op de Septembercirculaire 2021. In de Kadernota 2021-2025 zijn de gevolgen van de Maartbrief 2021 inzichtelijk gemaakt. Ten opzichte van de Maartbrief heeft er over de jaren 2022 tot en met 2025 een positieve bijstelling plaats gevonden. Enerzijds door een positieve ontwikkeling van het accres (totale toename gemeentefonds), de uitkeringsbasis en de toevoeging van een aantal middelen waar tegenover ook uitgaven staan (Taakmutaties) , anderzijds door de toevoeging van extra middelen Jeugdzorg.

2022

2023

2024

2025

26.740

27.125

27.516

28.089

- Meicirculaire 2021

27.991

28.117

28.418

29.034

- Extra middelen Jeugdzorg

1.248

751

688

612

Verschil raming AU B2022 tov Kadernota 2021

2.499

1.743

1.590

1.557

voordelig

voordelig

voordelig

voordelig

- Participatie (verhoging uitgaven)

114

114

110

110

- Wet Open Overheid (verhoging uitgaven)

98

111

124

138

Kadernota 2021 Begroting 2022:

Taakmutaties

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

56

- Extra coronamiddelen (verhogen uitgaven)

Netto effect tov Kadernota 2021-2025

33

2.254

1.518

1.356

1.309

voordelig

voordelig

voordelig

voordelig

Extra middelen Jeugdzorg De extra middelen Jeugdzorg komen voort uit de afspraken tussen het Rijk, de Provincie en de VNG en is gebaseerd op de Hervormingsagenda voor het jeugdstelsel. Deze afspraken volgen op de arbitrage uitspraak van de Commissie van Wijzen. Afgesproken is dat gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 de bedragen onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid geldt hiervoor een maximum van 75% voor deze jaren. Vooruitlopend op de besluitvorming van een nieuw kabinet hebben het Rijk en de VNG zich gecommitteerd aan de Hervormingsagenda om te komen tot een combinatie van een set van maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. Daarmee is de stelpost geen budgettaire garantie. Een nieuw kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Algemene dekkingsmiddelen werken we samen met de volgende verbonden partijen:  Alliander NV en  NV Bank Nederlandsche Gemeenten (BNG). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Wat mag het kosten? Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Totaal lasten

363

553

404

Totaal baten

-29.240

-30.187

-32.684

Saldo van baten en lasten

-28.877

-29.634

-32.280

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-489

-519

-317

-29.366

-30.153

-32.597

Resultaat

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

57

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: OZB Uitvoeringsbudget CUP Vitale Dorpen Onderuitputting kapitaallasten Overige verschillen

Bedrag V/N -51 125 35 25 15

N V V V V

149

V

Baten: Algemene uitkering Gemeentefonds OZB Omvorming toeristenbelasting naar verblijfsbelasting

2.027 320 150

V V V

Totaal:

2.497

V

Totaal verschil

2.646

V

Totaal:

Lasten: OZB Woningen (€ -51.000 nadeel) De kosten van bezwaar en beroep en de perceptiekosten die met de uitvoering van de WOZ samenhangen zijn fors hoger dan de ramingen die hiervoor ooit zijn opgenomen. Een bijstelling als gevolg van deze autonome ontwikkeling heeft in 2022 dan ook plaatsgevonden. Uitvoeringsbudget CUP (€ 125.000 voordeel) In 2021 is een uitvoeringsbudget voor toekomstige Cup-gerelateerde uitgaven opgenomen van € 200.000. Als gevolg van de ombuigingen zoals die bij de Kadernota 2021 zijn ingebracht, is dit budget met ingang van 2022 teruggebracht tot een bedrag van € 75.000. Vitale dorpen (€ 35.000 voordeel) In 2021 waren er binnen dit programma nog incidentele uitgaven geraamd ter uitvoering van het project Vitale Dorpen. Onderuitputting kapitaallasten (€ 25.000 voordeel) Jaarlijks blijkt er bij het opstellen van de jaarrekening sprake te zijn van onderuitputting op de kapitaallasten. Met ingang van 2022 is deze onderuitputting voor het eerst als raming opgenomen. Baten: Algemene uitkering Gemeentefonds (€ 2.027.000 voordeel) De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 is gebaseerd op de Septembercirculaire 2021.

Door een positieve ontwikkeling van het accres (totale toename gemeentefonds), de uitkeringsbasis, de toevoeging van een aantal middelen waar tegenover ook uitgaven staan (Taakmutaties) , maar voornamelijk door de toevoeging van de extra middelen Jeugdzorg, is er sprake van een forse positieve bijstelling ten opzichte van 2021. OZB(€ 320.000 voordeel) Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de baten uit OZB met € 520.000 toegenomen. Enerzijds als gevolg het indexeren van de tarieven, anderzijds door de reeds afgesproken Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

58

cumulatieve verhoging van de tarieven OZB met 3% per jaar en een voorgestelde structurele verhoging van de tarieven met 4% (€ 200.000). Omvorming toeristenbelasting naar verblijfsbelasting (€ 150.000 voordeel) Voor 2022 wordt voorgesteld de toeristenbelasting om te vormen naar een verblijfsbelasting met daaraan gekoppeld een verhoging van de tarieven. De extra geschatte inkomst uit deze maatregelen bedraagt € 150.000. Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Baten: Onttrekking Algemene reserve - SED Perspectief Onttrekking Reserve Vitale Dorpen

Bedrag V/N -167 -35

N N

Totaal:

-202

N

Totaal verschil

-202

N

Baten: Onttrekking Algemene reserve - SED Perspectief (€ -167.000 nadeel) In 2021 heeft voor de laatste maal een incidentele onttrekking aan de Algemene Reserve plaatsgevonden in het kader van de uitvoering van het SED-perspectief. Onttrekking reserve Vitale Dorpen (€ -35.000 nadeel) In 2021 was ter dekking van de incidentele uitgaven binnen het project Vitale Dorpen nog een onttrekking aan de reserve Vitale Dorpen opgenomen.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

59

Overhead Inleiding Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primair proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Juridische Zaken Juridische Zaken draagt zorg voor de juridische kwaliteit en juridische control binnen de organisatie. We bieden ondersteuning voor een correcte besluitvorming, analyseren juridische risico’s en dekken deze zo nodig af. JZ is tevens verantwoordelijk voor de afhandeling van klachten, Wob-verzoeken, bezwaar- en beroepszaken. We streven ernaar klachten vroegtijdig informeel af te handelen door in te zetten op persoonlijk contact met de betreffende klager. Communicatie We vertalen gemeentelijk beleid naar een heldere boodschap/uitleg voor inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers.

Deze boodschap verspreiden we via allerlei laagdrempelige kanalen zoals: - social media - onze uitingen via de regionale pers - gemeentenieuws in huis-aan-huis krant - gemeentelijke website - digitale nieuwsbrief - gemeentegids De gemeente betrekt inwoners op verschillende manieren bij besluitvorming, bijvoorbeeld met enquêtes, bewonersbijeenkomsten of interactieve beleidsvorming. Ontwikkeling In 2021 zijn we gestart met online participatie voor de Omgevingsvisie. We zetten deze werkwijze in 2022 voort bij andere projecten. We voeren in 2022 het social mediabeleid van 2021 verder uit en optimaliseren de vernieuwde website.

Met wie werken we samen? Voor het programma Algemene dekkingsmiddelen werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen:  Alliander NV en  NV Bank Nederlandsche Gemeenten (BNG).

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

60

Wat mag het kosten? Overhead

Lasten Overhead SED

Baten

4.841

Huisvesting

506

115

ICT DeSom

853

804

Ondersteuning organisatie

146

Communicatie

161

Juridische Zaken

24

Algemene kosten bedrijfsvoering

163

11

Werkplaats

30

31

6.724

961

Werkelijk 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Totaal lasten

4.909

7.043

6.724

Totaal baten

-44

-916

-961

4.866

6.126

5.763

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-57

-4

0

4.866

6.126

5.762

Totaal Overhead

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED (overhead) Wet Open Overheid Kosten ingroeipad verdeelsleutel SED Incidentele budgetten 2021 Middelen Covid-19 2021 Overige verschillen Totaal:

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

Bedrag V/N 298 -98 51 22 55 -9

V N V V V N

319

V

61

Baten: Hogere doorbelasting SSC DeSom aan SED (95%)

44

V

Overige verschillen

1

V

Totaal:

45

V

Totaal verschil

364

V

Lasten: Bijdrage SED (€ 336.000 voordeel) De bijdrage SED is in 2021 tussentijds bijgesteld. Het bijgestelde bedrag wordt gedurende het jaar niet nader doorverdeeld naar de afzonderlijke taakvelden waardoor er een verschil ontstaat ten opzichte van het geraamde bedrag in 2022. Wet Open Overheid (€ 98.000 nadeel) In de Meicirculaire 2021 zijn extra middelen ontvangen in het kader van de Wet Open Overheid. Tegenover deze inkomsten, staan uitgaven voor hetzelfde bedrag (taakmutatie). Kosten ingroeipad verdeelsleutel SED (€ 51.000 voordeel) De kosten ten behoeve van het ingroeipad als onderdeel van de besluitvorming inzake de nieuwe verdeelsleutel neemt in 2022 met € 51.000 af. Incidentele budgetten 2021 (€ 22.000 voordeel) In 2021 is voor een bedrag van € 22.000 aan incidentele budgetten beschikbaar gesteld. Deze incidentele budgetten komen niet voor in 2022. Middelen Covid-19 2021 (€ 55.000 voordeel) In 2021 is voor een bedrag van € 55.000 aan incidentele budgetten beschikbaar gesteld als gevolg van Covid-19 pandemie binnen het taakveld Overhead.. Deze incidentele budgetten komen niet voor in 2022. Baten: Bijdrage De Som (€ 44.000 voordeel) Hogere doorberekening bijdrage DeSom aan SED (95%)

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

62

Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2022 wordt rekening gehouden met een nihil last. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven, doordat niet wordt voldaan aan een of meerdere ondernemingscriteria. Met een ander deel van de activiteiten wordt wel winst behaald. Het resultaat behaalt van de meeste van deze activiteiten is echter vrijgesteld van belastingen. Indien de Belastingdienst van mening is dat de vrijstelling niet van toepassing is, dan is de gemeente wel belasting verschuldigd. De Vpb last van resultaten uit de grondexploitaties wordt bij de jaarrekening berekend. Het verschuldigde bedrag zal naar verwachting echter gering zijn en zal niet leiden tot een materiële belastinglast voor de gemeente. Dit zal dan eventueel leiden tot een lagere winstneming en heeft geen effect op het exploitatieresultaat, omdat resultaten uit de grondexploitaties rechtstreeks in de algemene reserve worden gestort.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

63

Onvoorzien Voor onvoorzien is een bedrag van € 19.500 geraamd onder de post overige baten en lasten. Dit bedrag is gebaseerd op € 1 per inwoner. De doelstelling van de post onvoorzien is het kunnen opvangen van de kosten van onvoorziene omstandigheden of gebeurtenissen.

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

64

Paragrafen

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

65

Lokale heffingen 1.1 Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven. De gemeente Drechterland kent de volgende lokale heffingen:  Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB), forensenbelasting en toeristenbelasting.  Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, begrafenisrechten, marktgelden en pachtsommen kermissen.

De paragraaf lokale heffingen bevat op grond van artikel 10 BBV ten minste:  de geraamde inkomsten;  het beleid ten aanzien van lokale heffingen;  een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd;  een aanduiding van de lokale lastendruk;  een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Geraamde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2022 en de daadwerkelijke inkomsten.

Belastingen Onroerende-zaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren) Onroerende-zaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers)

2021 2.036 381 259

2022 2.334 396 267

Forensenbelasting Toeristenbelasting Totaal

15 15 2.706

15 165 3.177

Overige heffingen Secretarieleges Begrafenisrechten Rioolheffing Afvalstoffenheffing Staangelden markten Pachtsommen kermissen

2021 674 35 1.458 2.954 7 20

2022 606 35 1.496 3.077 7 20

Totaal

5.148

5.241

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

66

Beleid ten aanzien van lokale heffingen 1.2 Het beleid ten aanzien van lokale heffingen De gemeentelijke belastingen, met uitzondering van de ozb, zijn geïndexeerd met de inflatiecorrectie van 1,4%. Bij de heffingen (secretarieleges, begrafenisrechten, staangelden markten en pachtsommen kermissen) wordt in 2021 rekening gehouden met een inflatie van 1,4%. Conform GRP gaan de tarieven voor de rioolheffing met 2,6% omhoog en het uitgangspunt voor de tarieven van de afvalstoffenheffing is 100% kostendekkendheid. 1.3 Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken, die binnen de gemeente zijn gelegen, te weten een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Op basis van de wet Waardering onroerende zaken (WOZ) wordt van elke onroerende zaak de waarde vastgesteld. De tarieven worden geheven als percentage van de WOZ-waarde. Bij de bepaling van het tarief wordt rekening gehouden met de totale waardeontwikkeling van het onroerend goed in de gemeente. De waarderingsgrondslag voor de OZB-aanslagen van 2022 is de WOZ-peildatum 1-1-2021. Op basis van de voorlopige WOZ-waardes is de verwachting dat de waardeontwikkeling van woningen 10 % bedraagt.

Voor niet- woningen wordt uitgegaan van een marktontwikkeling van - 2%. Voor het bepalen van de inkomsten wordt uitgegaan van een tariefstijging van 8%. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Toeristenbelasting Deze belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. hierbij geldt een tariefsverhoging van € 1,11 naar € 1,50 per nacht. in 2022 worden tevens de arbeidsmigranten in deze heffing betrokken. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de eigenaar van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2021 (vGRP) en volledig kostendekkend. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de riolering: 2022 Kosten riolering

1.171

Inkomsten riolering (exclusief heffingen) Netto kosten riolering

0 1.171

Toe te rekenen kosten: Bijdrage SED (overhead)

160

Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022

67

BTW

165

Totale kosten

1.496

Opbrengst heffingen

1.496

Dekking

100%

Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die voortkomen uit de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC en de overige activiteiten, zoals beleidsontwikkeling en inningskosten, die geheel of gedeeltelijk zijn toe te wijzen aan de zorgplicht voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW -compensatiefonds. Er wordt uitgegaan van 100% kostendekkendheid. In de nog separaat vast te stellen Verordening afvalstoffenheffing Drechterland 2022 worden de definitieve tarieven opgenomen. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing. 2022 Kosten afvalinzameling