Begroting 2022 Drechterland - Definitief (2021-53)
Tekst van het document
Programmabegroting 2022
Inhoudsopgave: Samenvatting ..............................................................................................................2 Infographic ..................................................................................................................7 Leeswijzer...................................................................................................................8 Programmaplan ......................................................................................................................9 Programma 1 Bestuur en ondersteuning ...................................................................10 Programma 2 Veiligheid ............................................................................................15 Programma 3 Beheer openbare ruimte .....................................................................21 Programma 4 Economie ...........................................................................................28 Programma 5 Samenleving.......................................................................................32 Programma 6 Milieu ..................................................................................................43 Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling .......................................49 Algemene dekkingsmiddelen
....................................................................................56 Overhead ..................................................................................................................60 Vennootschapsbelasting ...........................................................................................63 Onvoorzien ...............................................................................................................64 Paragrafen ...........................................................................................................................65 Lokale heffingen .......................................................................................................66 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................72 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................80 Financiering ..............................................................................................................83 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................88 Verbonden partijen....................................................................................................90 Grondbeleid
............................................................................................................105 Subsidies ................................................................................................................110 Financiën............................................................................................................................112 Overzicht van baten en lasten .................................................................................113 Overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................116 Toelichting uitgangspunten .....................................................................................119 Geprognosticeerde balans ......................................................................................120
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
1
Samenvatting Inleiding Geachte leden van de raad, Bij de behandeling van de kadernota, op 5 juli jongstleden, heeft uw raad naar aanleiding van een door het college gedaan procesvoorstel, een motie aangenomen over de voorgestelde ombuigingen. Via deze motie werd het college verzocht deze ombuigingen nader uit te werken in de conceptbegroting, waarbij de raad bij de behandeling van de begroting, op basis van de op dat moment beschikbare extra informatie over de door de rijksoverheid ter beschikking te stellen extra financiële middelen, nut en noodzaak van ieder van de voorgestelde ombuigingen af zou kunnen wegen en zo nodig zou kunnen amenderen. In deze samenvatting wordt aangegeven op welke punten de begroting is gewijzigd ten opzichte van de uitgangspunten van de kadernota. Inmiddels is er meer duidelijkheid over de bedragen waar gemeenten in het kader van de uitspraak van de arbitragecommissie jeugdzorg rekening mee kunnen houden. De afspraak tussen kabinet, VNG en provincies (in hun rol van financiële toezichthouders) is dat er in 2022 rekening gehouden mag worden met 100% van het in arbitrage bepaalde bedrag, en voor de jaren daarna met 75% van de in arbitrage bepaalde bedragen. Voor Drechterland betekent dit dat gerekend mag worden met extra inkomsten van € 1.248.000 in 2022, teruglopend naar € 612.000 in 2025.
Daarenboven zijn inmiddels de consequenties van de mei- en septembercirculaire 2021 voor Drechterland bekend geworden. Het effect bedraagt € 1.006.000 (positief) in 2022 en lagere bedragen voor de jaren daarna. Tabel1: Overzicht extra middelen sinds kadernota In € 1.000 2022
2023
2024
2025
Extra middelen Jeugdzorg - waarvan al opgenomen in de begroting
1.248
1.036 -285
973 -285
897 -285
Netto effect Meicirculaire 2021 Netto effect Septembercirculaire 2021
227 779
125 642
27 642
-23 721
2.254
1.518
1.357
1.310
Extra middelen na opstellen Kadernota
Bij de aanbieding van het procesvoorstel aan de vooravond van de behandeling van de kadernota ging het college uit van de mogelijkheid van het beschikbaar komen van substantiële extra middelen. Deze verwachting is dus uitgekomen. Het college stelt voor deze financiële ruimte te betrekken bij de vaststelling van de begroting. Wij doen daartoe een aantal voorstellen: een vijftal aanpassingen aan het ombuigingspakket, een drietal (nieuwe) intensiveringen en een voorstel voor het herstel van de (cumulatieve) indexatie van de gemeentelijke begroting. Aanpassingen ombuigingspakket Als gevolg van deze extra ter beschikking gekomen middelen, is het mogelijk de omvang van het voorgestelde ombuigingspakket te verkleinen. Bij de aanpassing van het ombuigingspakket heeft het college geluisterd naar de door uw raad bij de bespreking van de kadernota ingebrachte punten. Naar aanleiding van uw bijdragen zijn een viertal voorgestelde Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
2
ombuigingen geschrapt, en is de beoogde opbrengst verhoging van de OZB gehalveerd. Voor OZB betekent dit dat in 2022 geen verdere verhoging van de OZB wordt voorgesteld, anders dan de 4,4% die een gevolg is van de reguliere indexatie en de vorig jaar bij motie door uw raad vastgestelde trendmatige verhoging van de OZB met 3%. De volgende ombuigingen zijn geschrapt: - Huishoudelijke Hulp Toeslag (HHT) voor mantelzorgers - Inkomensgrens minimabeleid van 120 naar 100% - Tegemoetkoming meerkosten bij ziekte of beperking - Schrappen extra middelen voor verlenging groeiseizoen Intensiveringen Bovendien bieden de extra inkomsten de mogelijkheid om in te spelen op een aantal nieuwe ontwikkelingen op de terreinen van jeugdzorg, de WMO en het onderhoud wegen. Extra structurele middelen jeugdzorg Op basis van de ontwikkelingen in de jeugdzorg in 2021 lijkt het verstandig, om, vooruitlopend op de najaarsnota 2021 reeds nu € 400.000 structureel als extra middelen voor de jeugdzorg ter beschikking te stellen. U zult in de najaarsnota nader geïnformeerd worden over de ontwikkelingen in 2021. Extra structurele middelen WMO Eveneens lijkt het op het terrein van de WMO, op basis van de ontwikkelingen in 2021, verstandig om reeds nu in ieder geval € 120.000 structureel op te nemen. Ook hierover zult u in de najaarsnota 2021 nader worden geïnformeerd.
Onderhoud wegen Inmiddels is, onder meer naar aanleiding van de laatste vorstperiode, duidelijk dat we steeds meer te maken krijgen met de gevolgen van achterstallig onderhoud van onze wegen. Onze structurele onderhoudsbudgetten zijn onvoldoende om onze wegen adequaat te onderhouden. Het college stelt daarom nu een drietal zaken voor: 1- In 2022 wordt een operatie gestart om het achterstallig onderhoud van onze wegen weg te werken. Dit vindt plaats op basis van een weginspectie die op dit moment wordt uitgevoerd. Op basis van een eerdere inspectie wordt de omvang van het achterstallig onderhoud nu op tenminste € 1,3 miljoen becijferd, maar in het najaar van 2021 komt hierover meer duidelijkheid. In het kader van deze begroting wordt voor 2022 € 1,3 miljoen vrijgemaakt om komend jaar het achterstallig onderhoud, aan de hand van die eerdergenoemde weginspectie weg te gaan werken. Die financiële ruimte wordt gecreëerd door € 672.000 te onttrekken aan de reserve Verkeersinfrastructuur, en € 628.000 ten laste te brengen van de exploitatie. 2- De structurele middelen voor het onderhoud van de wegen voldoen op dit moment niet. In de kadernota voor 2023 zal, onder andere op basis van de eerdergenoemde onderzoeken, een voorstel voorgelegd kunnen worden om dit te corrigeren.
3- In het voorjaar van 2022 wordt een onderzoek uitgevoerd naar de noodzaak tot een integrale reconstructie van de Streekweg, zoals die bijvoorbeeld ook is uitgevoerd op de Hemmerbuurt. Daarbij wordt onderzocht op welke onderdelen van die weg een integrale reconstructie plaats zou moeten vinden (inclusief bijvoorbeeld het vervangen van de riolering, de aanleg van een regenwaterriool en het verbeteren van de trottoirs). Op basis van dat onderzoek kan in 2022 een investeringsvoorstel worden voorbereid en aan de raad worden voorgelegd. De kosten van dit eerste onderzoek bedragen naar schatting €25.000. Herstel cumulatieve indexatie gemeentelijke begroting Zo’n tien jaar geleden is, in het kader van een bezuinigingsoperatie, door de toenmalige raad de meerjarige indexatie van de gemeentelijke begroting geschrapt. Het voorstel is om deze Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
3
vanaf nu weer te gaan herstellen, in lijn met de door uw raad op 2 juli 2020 unaniem aangenomen (en door het college omarmde) motie. Als gevolg van de toenmalige afschaffing van deze indexatie moest ieder jaar bij het opstellen van de kadernota (tegen de cijfers van nu) steeds weer € 250.000 structureel gevonden worden. Door het herstellen van de indexatie is dat dan niet langer nodig. Hiermee laat deze raad een veel gezondere begroting na aan de komende raad. Tabel 2: Voorgestelde wijzigingen ten opzichte van kadernota In € 1.000 2022
2023
2024
2025
40
40
40
40
- Niet afschaffen tegemoetkoming meerkosten bij ziekte of beperking
10
10
10
10
- Niet afschaffen HH toelage
22
22
22
22
70
70
70
200
200
200
200
- Jeugdzorg
400
400
400
400
- WMO
120
120
120
120
- Planvorming / onderzoekkosten wegen
25
250
500
750
1.112
1.362
1.612
Aanpassing ombuigingspakket Programma 3 - Beschikbaar stellen middelen ivm verlenging groeiseizoen Programma 5
- Handhaven huidige inkomensgrens bijzondere bijstand Algemene dekkingsmiddelen - Halvering beoogde opbrengstverhoging OZB, waardoor geen extra tariefverhoging, bovenop eerder afgesproken indexatie+3% Intensiveringen
- Achterstallig onderhoud
1.300
- Dekking achterstallig onderhoud (res. Verkeersinfra)
-672
Financieel beleid - Herstel cumulatieve indexatie Gemeentelijke begroting
Totaal aanpassingen tov Kadernota
1.445
Deze voorgestelde wijzigingen ten opzichte van het beeld van de kadernota zijn nu verwerkt in de voorliggende begroting. Tabel 3: Opbouw resultaat begroting vanaf kadernota In € 1.000 2022
2023
2024
2025
Resultaat kadernota 2021
-554
-279
221
656
- Extra middelen Jeugdzorg
1.248
751
688
612
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
4
- Netto effect Meicirculaire 2021 - Netto Septembercirculaire 2021
227 779
125 642
27 642
-23 721
Totaal extra middelen na kadernota
2.254
1.518
1.357
1.310
- Vermindering ombuigingen - Intensiveringen - Herstellen indexatie
-272 -1.173
-342 -520 -250
-342 -520 -500
-342 -520 -750
Totaal extra ruimtevraag na kadernota
-1.445
-1.112
-1.362
-1.612
Overige autonome mutaties na kadernota tbv Begroting 2022-2025
-52
-156
-146
-127
Resultaat begroting
203
-29
70
227
Met de voorgestelde wijzigingen legt het college een begroting aan u voor die enerzijds tegemoetkomt aan de belangrijkste door u genoemde punten bij de behandeling van de kadernota, en tegelijkertijd inspeelt op een aantal recente ontwikkelingen, zoals op het gebied van jeugdzorg, WMO en wegen. Daarnaast is de begroting als gevolg van het herstel van de cumulatieve indexatie een stuk robuuster van aard. Dit is met name duidelijk wanneer we kijken naar het reële resultaat. Structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting Er is sprake van een meerjarig structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting voor de jaren 2022-2025. Van een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is sprake als de structurele lasten ten minste gedekt worden door structurele baten. Een structureel en reëel in evenwicht zijnde begroting is één van de uitgangspunten om onder repressief toezicht te vallen. Repressief toezicht betekent dat een gemeente zonder voorafgaande goedkeuring van de provincie de begroting en de begrotingswijzigingen kan uitvoeren. Voor dit repressieve toezicht geldt verder dat in het geval dat het structurele en reële evenwicht in de begroting 2022 ontbreekt, dit evenwicht evenwel uiterlijk in het vierde jaar aanwezig is (2025). In € 1.000 2022 203
2023 -29
2024 70
2025 227
voordeel
nadeel
voordeel
voordeel
Incidentele lasten Incidentele baten
4.970 4.104
1.199 1.144
1.378 1.378
0 0
Resultaat Reëel
1.069
26
70
227
voordeel
voordeel
voordeel
voordeel
Resultaat
De incidentele baten en lasten bestaan grotendeels uit enerzijds de winstnemingen in de grondexploitatie en de storting daarvan in de Algemene reserve, en anderzijds de onttrekking aan de Algemene reserve en de storting daarvan in de reserve afschrijvingslasten ter dekking van de afschrijvingslasten van de reconstructie Hemmerbuurt. Ook de uitgaven van Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
5
achterstallig onderhoud van de wegen en de gedeeltelijke dekking daarvan vanuit de reserve Verkeersinfrastructuur zijn incidenteel. Het financiële beeld De vermogenspositie van de gemeente bestaat uit vreemd vermogen (leningen en voorzieningen) en uitgaven eigen vermogen (reserves). Onderstaande tabel laat het verloop van de reserves en voorzieningen zien per 31-12. Er is een afname van het eigen vermogen (reserves) te zien en een lichte stijging van het vreemd vermogen (voorzieningen). In € 1.000 2020
2021
2022
2023
2024
2025
Reserves Algemene reserve
6.964
6.699
4.015
5.160
6.538
6.538
Bestemmingsreserves
19.100
17.708
18.899
17.762
16.668
15.575
Totaal reserves
26.064
24.407
22.914
22.922
23.206
22.113
Voorzieningen
5.256
5.382
5.567
5.721
5.735
5.760
Totaal
31.320
29.789
28.481
28.643
28.941
27.873
In meerjarenperspectief is er sprake van een afname van het eigen vermogen van € 4.000.000 ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is bepaald. Deze afname wordt voornamelijk veroorzaakt door incidentele uitnamen uit voorgaande jaren, de onttrekkingen vanuit de reserve afschrijvingslasten voor onder andere de afschrijvingslasten van het gemeentehuis en de Westfrisiaweg en de incidentele onttrekking van € 672.000 in 2022 ter dekking van het incidenteel achterstallig onderhoud van de wegen. Stortingen vinden plaats door winstnemingen op de grondexploitaties. Bij de voorzieningen valt er in meerjarenperspectief een lichte stijging te constateren ten opzichte van de omvang zoals die bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is bepaald. Deze is onder andere een gevolg van het feit dat de omvang van de storting in de onderhoudsvoorzieningen de eerste jaren hoger is dan de geraamde onttrekking. Deze stortingen en onttrekkingen zijn gebaseerd op de onderliggende beheerplannen.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
6
Infographic
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
7
Leeswijzer De programmabegroting bestaat uit diverse onderdelen. In deze leeswijzer geven wij een korte uitleg. De begroting bestaat grofweg uit twee delen, een beleidsbegroting en een financiële begroting. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft deze tweedeling voor. Beleidsbegroting De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. Programmaplan Er zijn zeven programma’s en een hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. Per programma wordt weergegeven wat willen we bereiken, wat gaan we er voor doen, met wie werken we samen en wat mag het kosten? Tevens bevat elk programma per taakveld een financiële analyse van de verschillen ten opzichte van de vorige begroting. De richtlijn is om de verschillen vanaf € 20.000 toe te lichten.
Paragrafen Na de programma’s zijn de verschillende paragrafen opgenomen. De opgenomen paragrafen zijn op grond van het BBV verplicht. Daarnaast hebben wij ervoor gekozen een paragraaf Subsidies op te nemen.
Verplichte indicatoren Gemeenten hebben een verplichte uniforme basis set beleidsindicatoren opgenomen. In deze begroting zijn de meest recente cijfers opgenomen. De verplichte indicatoren bevatten geen streefcijfers. Een vergelijk met Nederland of andere gemeenten of afgelopen jaren kunt u zien op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording Financiële begroting Deze begroting bevat specifieke overzichten en toelichtingen op de exploitatie en balansposten, een uiteenzetting van de financiële positie met een toelichting en het wordt afgesloten met een overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld. Bedragen x € 1.000 De bedragen in de tabellen in deze begroting zijn, tenzij anders vermeld, maal € 1.000.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
8
Programmaplan
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
9
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouders: M. Pijl en J.H.N. Broeders
Inleiding Ontwikkelingen Nieuwe gemeenteraad Het jaar 2022 staat in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Alsdan wordt voor een periode van 4 jaar de nieuwe gemeenteraad gekozen. In de eerste maanden zal aan de hand van een inwerkplan de nieuwe raad wegwijs worden gemaakt in de gemeentepraktijk. Zaken als het vergaderstelsel, de informatievoorziening, de raadsinstrumenten, de rollen van de raad, de lopende dossiers en de nieuwe uitdagingen passeren dan de revue. Tevens ligt het in de bedoeling in overleg te bezien welke onderdelen van de ontwikkelagenda lokale democratie hun beslag kunnen krijgen.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijke opgave 4: Burgerparticipatie en dienstverlening Beleidsambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Als daadkrachtige en verbindende partner bouwt het college samen met de gemeenteraad, de inwoners, de maatschappelijke partners en ondernemers aan de toekomst van de gemeente van de Onderzoeken of gewerkt De ingezette wijze van Vergroten toegankelijkheid van de kan gaan worden met burgerparticipatie (Vitale dorpen) zal gemeentelijke met kracht doorgezet worden als gemeente. contactpersonen. ambtelijke werkwijze Om verder te bouwen aan Er wordt gewerkt aan een een vitaal Drechterland vervolg op Vitaal wordt met alle Drechterland. betrokkenen helderheid over rollen, verwachtingen en verantwoordelijkheden geschapen. Beleidsambitie
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Het toepassen van burgerparticipatie en inbreng van bewoners, maatschappelijke partners en ondernemers bij de verdere vormgeving van bestaand en nieuw beleid dat direct van invloed is op de woon- en leefomgeving Intensiveren betrokkenheid van Inwoners die meedenken Burgers laten over de inrichting en het meebeslissen over inwoners bij hun leefomgeving onderhoud van de behoud van de vitaliteit openbare ruimte. van hun dorpen. Samen met de inwoners jaarlijks per kern/wijk een ronde maken door het openbaar gebied om
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
10
samen verbeteringen in beeld te brengen. Inwoners actief betrekken bij de vorming Proactief informeren van Gemeentelijk beleid inwoners en ondernemers vertalen naar een en de uitvoering van beleid heldere boodschap/uitleg. Beleidsambitie
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening We passen de LEANBetere dienstverlening aan inwoners en Tijdige en correcte besluitvorming op bezwaarprocedure toe, maatschappelijke partners bezwaarschriften. waarbij de gemeente premediation/de informele aanpak blijft toepassen. Bij ontvangst wordt zo spoedig mogelijk contact gezocht met de bezwaarmaker en de betrokken afdeling. We hebben grip op onze Samen met de regio dienstverlening en zetten monitoren we de in op verbetering op kwaliteit van onze basis van de verkregen dienstverlening aan de input. telefoon, aan de balie en online. De feedback die we uit onderzoeken halen, gebruiken we om onze processen aan te passen.
Inwoners kunnen ons Naast de traditionele benaderen via het kanaal kanalen, post, e-mail en dat hun past en wij telefoon, zetten we ook spelen hierop in. We zijn nieuwe kanalen in die bereikbaar en komen aansluiten bij de digitale onze afspraken na. ontwikkelingen. Inwoners kunnen steeds meer producten digitaal afhandelen. Het KCC is ingericht om steeds meer vragen direct te kunnen beantwoorden. In 80% van de gevallen kunnen inwoners op de website direct het antwoord op hun vraag
We ontwikkelen onze website continu aan de hand van data-analyse. We weten waar de bezoeker voor komt op onze website en zorgen
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
11
vinden of deze afhandelen.
ervoor dat die informatie beschikbaar is. We bieden een toenemend aantal producten digitaal aan, te starten met een groeiend aantal producten van burgerzaken. Onze website is toegankelijk, dit betekent dat ook mensen met een visuele beperking of leesmoeilijkheden via onze website informatie kunnen opzoeken of hun aanvraag kunnen indienen. Onze website is in 2021 vernieuwd. We betrekken inwoners bij het inrichten en verder ontwikkelen van de website.
We zetten het burgerpanel in om bij onze inwoners de mate van tevredenheid over de website te toetsen.
Maatschappelijke opgave 5: Samenwerken in de regio Beleidsambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Actualisering en concretisering van de regionale samenwerking in het Pact van Westfriesland. Het versterken van onze positie in de regio. Ontwikkelen en onderschrijven van Actualisering en Zorgen voor een goede gezamenlijke (boven-) regionale concretisering van de vertegenwoordiging en ambities. regionale samenwerking inbreng van de in het Pact van gemeente Drechterland Westfriesland. in de regio. Versterken van de regionale positie
Met wie werken wij samen? Voor het programma Bestuur en ondersteuning werken we samen met de volgende verbonden partijen: Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
12
SED organisatie, Westfries Archief en Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBSW).
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Totaal lasten
3.444
1.964
2.003
Totaal baten
-1.198
-185
-197
Saldo van baten en lasten
2.246
1.779
1.806
Toevoeging aan reserves
0
0
0
Onttrekking aan reserves
-265
0
0
Resultaat
1.981
1.779
1.806
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Raad Representatie Burgerzaken Overige lasten
Bedrag V/N -41 -20 36 -14
N N V N
Totaal:
-39
N
Baten: Overige baten
12
V
Totaal verschil
-27
N
Lasten: Raad (€ 41.000 nadeel) Extra incidentele lasten door de aanstelling van de nieuwe Raad na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Daarbij extra structurele lasten door de salarismaatregel raadsvergoeding en standaard inflatiecorrectie. Beide begrotingswijzigingen zijn reeds in de Voorjaarsnota/Kadernota middels Raadsbesluit geaccordeerd.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
13
Representatie (€ 20.000 nadeel) Zoals vermeld in de kadernota 2021-2025 is het VNG Congres opgeschoven van 2021 naar 2022 i.v.m. Corona waardoor de incidentele uitgave verplaatst is naar 2022. Burgerzaken (€ 36.000 voordeel) Extra incidentele lasten in 2021, omdat bij de verkiezingen extra kosten gemaakt zijn door de geldende coronaregels.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
14
Programma 2 Veiligheid Portefeuillehouder: M. Pijl
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijk effect: Het is onze ambitie om de veiligheid, zowel objectief als subjectief, voor de inwoners van Drechterland te verbeteren. Hiervoor gaan wij in 2022 aan de slag met de prioriteiten Zorg & Veiligheid, Ondermijning en Evenementenbeleid. Zorg & Veiligheid In de afgelopen jaren is een belangrijke ontwikkeling te zien op landelijk, alswel regionaal en lokaal niveau ten aanzien van het thema Zorg & Veiligheid. Naast (door-) ontwikkeling van Zorg & Veiligheidsthema’s als ‘Personen met Verward gedrag en een Veiligheidsrisico’, “Complexe Vastgelopen Casuïstiek’, ‘Nazorg van ex-gedetineerden’ en ‘Procesregie op Huiselijk Geweld, (Preventieve) Huisverboden en Overlastproblematiek’ werd ook geïnvesteerd in de transitie van ‘Veiligheidshuizen’ naar ‘Zorg & Veiligheidshuizen’ en werd wet en regelgeving aangepast of ontwikkeld (o.a. de Wet Verplichte GGZ, de Wet Zorg & Dwang, de Wet Straffen en Beschermen, de Meldcode Huiselijke Geweld etc) Hierdoor is een belangrijke, (nieuwe) extra sterke samenwerkingsketen ontstaan.
Met oog op goede ondersteuning en zorg én in het belang van veiligheid en leefbaarheid is het belangrijk dat integraal samengewerkt wordt tussen zorgprofessionals en veiligheidspartners die samen bijdragen aan een leefbare en veilige samenleving! Om enerzijds te voldoen aan de wettelijk eisen die aan de gemeente gesteld worden binnen de Zorg & Veiligheidsketen en aan de andere kant om een essentiële bijdrage te kunnen leveren aan de leefbaarheid en veiligheid binnen de gemeente (en de regio) wordt (ook) in het jaar 2022 hierop ingezet. Ondermijning Ondermijning is geen afgebakend onderwerp: het is een gevolg van veel verschillende vormen van criminaliteit. Criminelen maken gebruik van bestaande legale structuren uit onze samenleving. Zij richten voor hun activiteiten bijvoorbeeld bedrijven op, vragen vergunningen aan en huren en kopen panden. Hiervoor hebben ze in de ‘bovenwereld’ medewerking nodig van onder andere makelaars, autoverhuurbedrijven, administratiekantoren en ambtenaren. De grenzen tussen de bovenwereld en de onderwereld vervagen, met als gevolg dat de samenleving wordt ontwricht en de integriteit en fundamenten van onze samenleving worden aangetast. Ondermijning is de constante invloed van de georganiseerde criminaliteit (onderwereld) op onze samenleving (bovenwereld). Ondermijning laat zich niet weerhouden door gemeentegrenzen.
Alleen met een integrale en regionale aanpak kan ondermijnende criminaliteit worden teruggedrongen. Dit vraagt om interne integrale samenwerking door de ambtelijke organisatie en inspanningen van de gemeente met externe (keten)partners zoals de politie, het openbaar ministerie, het RIEC, de Belastingdienst en waar nodig andere partners. Voor de jaren 2021/2022 ligt het accent op de volgende prioriteiten: Een weerbare organisatie. Een veilig buitengebied. Aanpak bedrijventerreinen. Mensenhandel.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
15
Evenementenbeleid Evenementen zijn medebepalend voor onze aantrekkelijkheid als gemeente zowel voor onze eigen inwoners, maar ook voor burgers buiten de gemeente en voor toeristen. Evenementen bezorgen bezoekers plezier, stimuleren levendigheid en zorgen voor werkgelegenheid binnen onze gemeente. We streven naar een bruisende én leefbare gemeente, waarbij we in ons beleid een belangenafweging maken om het draagvlak voor evenementen hoog te houden. We zoeken daarom voortdurend naar de juiste balans tussen plezier en ervaren overlast. Samen met partners organiseren we regie op het aanbod van evenementen. Het gevarieerde aanbod aan evenementen in onze dorpen willen we behouden. Wij bieden ruimte aan uiteenlopende evenementen omdat zij zorgen voor aantrekkingskracht buiten en sociale cohesie binnen de gemeentegrenzen. Wij werken aan de doorontwikkeling van ons evenementenbeleid en blijven sturen op een kwalitatief en gevarieerd evenementenprogramma. In 2022 ronden we de actualisatie van het evenementenbeleid af, waarvan we de eerste stappen hebben gezet eind 2021. Verder willen we meer investeren in ons vergunningsverleningsproces. Aan de ene kant om de kwaliteit van de evenementenaanvragen kwalitatief te verbeteren en aan de andere kant om het proces beter te borgen in de gemeentelijke organisatie.
Maatschappelijke opgave 1: Verbeter de kwaliteit van de leefomgeving Beleidsambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Drechterland is een veilige gemeente. Zorg en Veiligheid Vergroten Minimaliseren recidive leefbaarheid en criminaliteit/ overlast/ veiligheid(-sgevoel) maatschappelijke onrust. inwoners SED
Ondermijning Weerbare organisatie Een weerbare organisatie tegen ondermijnende criminaliteit en criminele beïnvloeding.
Aansturing en procesregie op complexe en vastgelopen Zorg & Veiligheid casuïstiek binnen een integraal kader. Aansturing en procesregie op nazorg aan ex-gedetineerden op de vijf leefgebieden (ID bewijs, schulden, zorg, huisvesting en inkomen). Vroegtijdig signaleren van (dreigende-/ jeugd-) overlastsituaties en (preventief) inzetten van interventies op domein-, groeps- en individueel niveau om verder afglijden te voorkomen. Meer fysiek toezicht op de straat door vaste buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s), in dienst van de gemeente Drechterland. Implementeren aanbevelingen weerbaarheidsscan, onder andere door te investeren in bewustwording. Het inrichten van een intern meldproces zodat signalen over ondermijning binnen de
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
16
Veilig buitengebied
Ondernemers en bewoners van het buitengebied weerbaar maken tegen ondermijnende criminaliteit.
Aanpak bedrijventerreinen
Een gezond ondernemersklimaat op bedrijventerreinen door het weren van criminelen en criminele activiteiten.
Mensenhandel
Het voorkomen van uitbuiting binnen de gemeente door te signaleren, controleren en daarnaast te zorgen voor passende opvang voor de slachtoffers van mensenhandel.
organisatie gedeeld kunnen worden. Het versterken van de gemeentelijke informatiepositie in samenwerking met ketenpartners. Het voortzetten van het project Veilig Buitengebied dat in 2021 is gestart, onder andere door de borging van de integrale (regionale) samenwerking en het contact met ondernemers/bewoners in het buitengebied. Het inrichten van een meldproces zodat signalen vanuit externen met de organisatie gedeeld kunnen worden. Het versterken van de preventieve aanpak door het uitvoeren van integrale controles. Het borgen van de integrale (regionale) samenwerking en het contact met ondernemers. In samenwerking met de afdeling Economische Zaken, ketenpartners en ondernemers verkennen welke barrières ingezet kunnen worden tegen ondermijning/georganiseerde criminaliteit op bedrijventerreinen. Hierbij kan gedacht worden aan barrières zoals parkmanagement, cameratoezicht etc. Het versterken van de preventieve aanpak door het uitvoeren van integrale controles. Als gemeente voldoen aan het basisniveau mensenhandel, in samenwerking met de afdeling Samenleving. Het trainen van medewerkers binnen de organisatie zodat zij mensenhandel adequaat kunnen herkennen en signaleren. Het inrichten van een intern meldproces zodat signalen over
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
17
mensenhandel binnen de organisatie gedeeld kunnen worden. Het versterken van de preventieve aanpak door het uitvoeren van integrale controles.
Crisisbeheersing Crisisorganisatie (project Brandveilig Leven)
De brandveiligheid en het veiligheidsbewustzijn van de inwoners van de gemeente Drechterland vergroten.
Evenementen Veilige evenementen Geactualiseerd evenementenbeleid
Aanbieden van: Voorlichting over brandveiligheid Online en fysieke woningchecks Woningbezoeken voor kwetsbare personen
Wij werken aan een doorontwikkeling van ons evenementenbeleid en streven naar een kwalitatief en gevarieerd evenementenprogramma. In 2022 actualiseren we het lokale evenementenbeleid en passen we deze aan conform de landelijke wet- en regelgeving (zoals de omgevinsgwet). Meer investeren in ons vergunningsverleningsproces en de daarbij horende dienstverlening.
Verplichte indicatoren Naam indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Eenheid Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Bron
2018
2019
2020
2021
Bureau Halt
9
7
3
N.B.
CBS
0,5
0,3
1
N.B.
CBS
2,3
2,8
1,8
N.B.
CBS
1,8
2,5
1.
N.B.
CBS
3,3
3,6
4,6
N.B.
*N.B. – Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder.
Met wie werken wij samen? Voor het programma Veiligheid werken we samen met de volgende verbonden partij: Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
18
Deze verbonden partij wordt verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Totaal lasten
1.752
1.846
1.792
Totaal baten
-4
-14
-14
1.748
1.832
1.778
Toevoeging aan reserves
0
0
0
Onttrekking aan reserves
-44
-88
-11
1.704
1.744
1.768
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Incidenteel budget 2021 Overige verschillen Totaal verschil
Bedrag V/N -40 77 17
N V V
54
V
Lasten: Bijdrage SED (€ -40.000 nadeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's. Incidenteel budget 2021 (€ 77.000 voordeel) Betreft incidentele overheveling van het CUP-budget aanpak ondermijning uit 2020 die in de begroting 2021 is verwerkt en derhalve niet terugkomt in de begroting 2022. Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Baten: Onttrekking AR - incidenteel budget 2021 Totaal verschil
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
Bedrag V/N -77
N
-77
N
19
Baten: Onttrekking AR - incidenteel budget 2021 (€ 77.000 nadeel) Zie verklaring bij lasten. Het incidenteel budget 2021 is gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
20
Programma 3 Beheer openbare ruimte Portefeuillehouders: J.H.N. Broeders en S. Visser-Botman
Inleiding De gemeente streeft naar een betaalbare, functionele, veilige en duurzame openbare ruimte. In 2018 zijn de financiële consequenties van de kapitaalgoederen door de gemeenteraad voor het beheer van de openbare ruimte vastgesteld: de openbare ruimte wordt degelijk en voldoende onderhouden. De gemeente heeft het eigendom en het beheer van de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor iedereen toegankelijk en speelt een belangrijke rol in het publieke leven. In de openbare ruimte zijn voorzieningen aanwezig zoals verhardingen, groen en bruggen. Deze voorzieningen worden kapitaalgoederen genoemd. De kapitaalgoederen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en belevingskwaliteit van de openbare ruimte. Ze zijn van groot belang voor de verschillende gebruikers: inwoners, ondernemers en bezoekers. Het in stand houden van de kapitaalgoederen is één van de kerntaken van de gemeente.
Binnen dit programma zijn de volgende beleidsnota’s leidend: Kadernotitie beheer openbare ruimte (2011) Rapportage 'Beheren op beeldkwaliteit' (2012) Beheerplan kapitaalgoederen openbare ruime (2018) Startnotitie burgerparticipatie (2015) Groenbeleidsplan Drechterland 2015-2025 Onkruidbestrijding op verharding 2015 Beleidsnotitie Snippergroen (2014) Speelruimtebeleid 2014-2023 (2014) Uitvoeringsplan Speelruimtebeleid 2020-2023 (2020) Waterplan 2011 t/m 2021 (2012) Bovenstaande opsomming bevat de beleidsdocumenten. De uitwerking van het beleid vindt plaats in beheer- of uitvoeringsplannen.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Maatschappelijke opgave 1: Verbeter de kwaliteit van de leefomgeving Beleidsambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Verhogen kwaliteit onderhoud openbare ruimte Bevorderen van gezondheid Duurzame passende en Na inspecties en/of op verzoek door spelen en bewegen. uitdagende speellocaties van bewoners worden Bevorderen van de sociale voor kinderen van 2 tot 16 speelvoorzieningen vervangen cohesie (een prettige jaar. hersteld of opgewaardeerd. leefomgeving in de buurt). De wegen, paden, pleinen, Het in stand houden van Bruggen openbaar groen, openbare veilige en functionele In 2022 wordt een volgend paar verlichting, bruggen en verkeersbruggen en (2) houten fiets/voetgangers kunstwerken op het fiets/voetgangersbruggen. bruggen vervangen door vastgestelde bruggen van composiet kwaliteitsniveau brengen en In 2022 wordt het restant houten houden fiets/voetgangersbruggen van een nieuwe anti-sliplaag
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
21
voorzien, waar in 2021 het budget niet toereikend was. Oeververdedigingen In 2022 wordt het vervangen van beschoeiingen en het aanleggen van natuurvriendelijke oevers hervat. Wegen. In 2022 wordt er volgens planning groot onderhoud uitgevoerd aan het wegenareaal. Dit betreft werkzaamheden aan zowel asfalt als wel elementenverhardingen. De focus voor het asfalt zal in 2022, net als in 2021, het wegwerken van de ontstane winterschade zijn. Deze wegen zullen dan worden voorzien van een nieuwe asfaltdeklaag. Om het aantal meldingen/ klachten van de burger over de staat van de voet, - en fietspaden te verminderen zijn we 2021 gestart met groot onderhoud aan diverse voet,- en fietspaden. Dit wordt in 2022 voortgezet. De openbare verlichting Openbare verlichting veilig en functioneel Openbare verlichting: In 2022 wordt een vervolg gegeven aan houden. het planmatig vervangen van de openbare verlichting om de bedrijfszekerheid van de straatverlichting op termijn te waarborgen. Dit is van belang voor het behoud van de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Om het veilig werken aan de elektrische installaties te waarborgen en de openbare verlichting te laten functioneren, worden voedingskasten en kabels planmatig vervangen. Uitvoering geven bomenbeleidsplan
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
aan
het
22
Een goede kwaliteit van de Adequaat beheer en openbare ruimte waarover eventueel uitbreiden van bewoners tevreden zijn het bomenbestand
In 2021 is het opstellen van een nieuw bomenbeleidsplan afgerond. De komende jaren zal hier verder uitvoering aan gegeven worden.
Bomen worden in een cyclus van 3 jaar geïnspecteerd. Uit de inspecties volgen onderhoudsen/of vervangingsmaatregelen die afhankelijk van de prioriteit binnen de gestelde termijnen worden uitgevoerd. openbare ruimte wordt Groen: planmatig beheerd. In het kader van de ombuigingen is besloten het onderhoudsniveau te verlagen naar C niveau (laag). De afgelopen jaren is gebleken dat door het verlengen van het groeiseizoen de afgesproken beeldkwaliteit niet werd gehaald en feitelijk al op C niveau werd onderhouden. Het onderhoudsniveau van gazons en de onkruidbestrijding in beplanting wordt hiermee geconsolideerd. Vergroten biodiversiteit het bevorderen van de Er wordt uitvoering gegeven aan biodiversiteit door het in 2021 vastgestelde stimuleren van het beheerparagraaf biodiversiteit. insecten rijkdom. Verhogen verkeersveiligheid door optimalisering infrastructuur Flexibel openbaar Inzetten op flexibel openbaar Beter openbaar vervoer vervoer, in ieder geval van vervoer is een taak van de huisadres naar OVprovincie. Het doel is de snelheid knooppunten. en betrouwbaarheid van het provinciaal stroomlijnennet te vergroten en tegelijkertijd de efficiency te verbeteren. De ovprojecten vinden veelal plaats op gemeentelijke grond. Samen met betreffende gemeenten en vervoerders wordt aan oplossingen gewerkt.
Meer, snellere en veiligere Opstellen Optimaliseren van een fietsverbindingen. fietsinfrastructuur fietsbeleidsplan De provincie Noord-Holland zet in op doorfietsroutes tussen steden en recreatieve routes waarvan de snelfietsroute tussen Hoorn en Enkhuizen onderdeel uitmaakt. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
23
Mogelijke aansluiting Het uitwerken van de Tolweg op N302. haalbaarheid waarbij de maatschappelijke en ruimtelijke aspecten, de verkeersgevolgen, de financiële gevolgen en de mogelijkheden om dit te financieren worden uitgewerkt. Hierbij worden de mogelijkheden met de Provincie en de gemeente Medemblik besproken. Daarnaast wordt met het Recreatieschap de mogelijkheid voor de doorvaarbaarheid besproken.
Optimaliseren weginfrastructuur
Verbeteren van verkeersveiligheid, bereikbaarheid leefbaarheid.
de Bij de reconstructie van straten worden de inrichting verbeterd en en verkeersveilig ingericht.
Met wie werken wij samen? Voor het programma Beheer openbare ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen: Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, Archeologie West-Friesland en WerkSaam Westfriesland. Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Totaal lasten
3.766
4.213
5.565
Totaal baten
-85
-64
-64
Saldo van baten en lasten
3.682
4.148
5.501
Toevoeging aan reserves
43
0
3.000
Onttrekking aan reserves
-940
-929
-4.240
Resultaat
2.785
3.219
4.461
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
24
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Kapitaallasten
Bedrag V/N -104 -47
N N
Incidenteel Ombuigingen 2021 Vitaal Drechterland Onderhoud wegen Onderhoud groen Achterstallig onderhoud wegen Overige verschillen
202 -20 20 -33 -55 -1.300 -16
V N V N N N N
Totaal verschil
-1.353
N
Lasten: Bijdrage SED (€ -104.000 nadeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's. Kapitaallasten (€ -47.000 nadeel) De kapitaallasten van de investeringen van 2021 worden pas zichtbaar in het jaar volgend op de ingebruikname van de investeringen. Hierdoor ontstaat jaarlijks een verschil op de kapitaallasten ten opzichte van het voorgaande jaar. Incidenteel (€ 202.000 voordeel) Dit betreffen posten welke incidenteel voor 2021 waren en geen structureel karakter hebben en derhalve voor 2022 niet zijn begroot. Het gaat in programma 3 om de volgende zaken: - Overhevelingsbesluit Padlandbos (€75.000 voordeel) - Overhevelingsbesluit bomenonderhoud (€40.000 voordeel) - Overhevelingsbesluit verkeersscenario's Hoogkarspel (€36.000 voordeel) - Overhevelingsbesluit CUP Noord Zuid verbinding (€51.000 voordeel) Ombuigingen 2021 (€ -20.000 nadeel) In 2021 is gekozen voor een aantal ombuigingen.
Hierdoor zal in 2022 op het volgende onderdeel minder worden uitgegeven: - Waterwegen in verband met overdracht stedelijk water Recreatie en toerisme alliantie vitale dorpen (€ 20.000 voordeel) Dit betreffen posten welke incidenteel voor 2021 waren en geen structureel karakter hebben en derhalve voor 2022 niet zijn begroot. Het gaat in programma 3 om de volgende zaken: - Overhevelingsbesluit R1 Drachterveld (€10.000 voordeel) - Overhevelingsbesluit R2 Fietspad Schellinkhout Wijdenes (€10.000 voordeel) Onderhoud wegen (€ -33.000 nadeel) Het onderhoudt budget voor de wegen is in 2022 hoger ten opzichte van 2021, dit is vastgesteld in de begroting van 2021.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
25
Onderhoud groen (€ -55.000 nadeel) Voor 2022 is er € 55.000 extra beschikbaar gesteld voor het onderhoud van het openbaar groen in verband de verlenging van het groeiseizoen. Achterstallig onderhoud wegen(€ -1.300.000 nadeel) Voor 2022 wordt er € 1.300.000 extra beschikbaar gesteld voor het wegwerken van het achterstallig onderhoud aan de wegen. Ter gedeeltelijke dekking wordt € 672.000 onttrokken aan de reserve Verkeersinfrastructuur. Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Storting reserve Afschrijvingslasten
Bedrag V/N -3.000
N
Totaal:
-3.000
N
Baten: Onttrekking Algemene reserve Onttrekking Reserve afschrijvinglasten - afschrijvingslast Hemmerbuurt Incidentele onttrekkingen 2021 Onttrekking Reserve groot onderhoud wegen Onttrekking Reserve Verkeersinfra – Achterstallig onderhoud wegen
3.000 100 -147 -314 672
V V N N V
Totaal:
3.311
V
Totaal verschil
-311
N
Lasten: Storting reserve Afschrijvingslasten (€ 3.000.000 nadeel) Ter verbetering van het structurele resultaat en met inachtname van de ontwikkeling van de Algemene reserve is in de kadernota 2021 besloten een bedrag van € 3.000.000 te onttrekken aan de Algemene reserve en deze te storten in de reserve afschrijvingslasten Dit ter dekking van de afschrijvingslasten van de reconstructie van de Hemmerbuurt. Baten: Onttrekking Algemene reserve (€ 3.000.000 voordeel) Zie toelichting storting reserve afschrijvingslasten Onttrekking reserve afschrijvingslasten (€ 100.000 voordeel) met ingang van 2022 worden de afschrijvingslasten van de reconstructie Hemmerbuurt gedekt uit de reserve Afschrijvingslasten. Incidentele onttrekkingen 2021 (€ 147.000 nadeel) In 2021 hebben er incidentele onttrekkingen plaatsgevonden aan de Algemene reserve, de reserve Verkeersinfrastructuur en de reserve Vitale dorpen ter dekking van incidentele lasten in 2021 (Overheveling projectbudgetten). Onttrekking reserve groot onderhoud wegen (€ 314.000 nadeel) In een eerder stadium is besloten om de reserve groot onderhoud wegen in drie jaar af te bouwen naar 0. In 2021 heeft de laatste onttrekking plaatsgevonden aan de reserve groot onderhoud wegen. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
26
Onttrekking reserve Verkeersinfrastructuur (€ 672.000 voordeel) Voor 2022 wordt er € 1.300.000 extra beschikbaar gesteld voor het wegwerken van het achterstallig onderhoud aan de wegen. Ter gedeeltelijke dekking wordt € 672.000 onttrokken aan de reserve Verkeersinfrastructuur.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
27
Programma 4 Economie Portefeuillehouders: Y. Roos-Bakker en M. Pijl Inleiding We maken het ondernemersklimaat zo aantrekkelijk mogelijk. Algemeen zetten we in op behoud van de werkgelegenheid en bedrijvigheid in de regio en specifiek voor de gemeente. Allereerst gaat het daarbij om vestigingslocaties van bedrijven die aantrekkelijk zijn en blijven. Ook willen we lokale bedrijven de mogelijkheden bieden om zich te blijven ontwikkelen. Regionaal is een aantal ambities benoemd in het Pact van Westfriesland. Speerpunten daarvan zijn onder andere arbeidsmarkt, toerisme, agrarische ontwikkeling en een brede ondersteuning van het MKB. Ontwikkelingen De Corona crisis heeft diepe sporen getrokken in de economie. Ook lokaal en regionaal is dat merkbaar, al zijn de signalen dat veel sectoren zich weer herstellen. We monitoren de effecten op onze regionale bedrijfsleven waardoor we sneller kunnen inspringen op problemen en knelpunten en beleid mogelijk aanpassen. Op het gebied van toerisme is er veel veranderd sinds de uitbraak van corona. Dit jaar bleven nog veel buitenlandse toeristen weg uit de regio. Voor 2022 is onzeker hoe het zal verlopen. Drechterland heeft de ambitie om in de toekomst met name op het gebied van agrotoerisme de toeristen te bevorderen om naar onze gemeente te komen. Hier zal de samenwerking met de destinatiemarketing organisatie (DMO) opgezocht worden.
In het herstel van de lokale economie merken we een toenemende ontwikkeling van klein ondernemerschap in het landelijk gebied. Wij zien initiatieven ontstaan die het agrotoerisme stimuleren en de ontwikkeling van fiets- en wandelroutes.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Beleidsambitie
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we ervoor doen?
Stimuleren van economische bedrijvigheid Er is een lokaal economisch De lokale activiteiten zijn Bevorderen werkgelegenheid en beleidsplan, met economische afgestemd op de regionaal agenda. bedrijvigheid Economische Agenda Westfriesland. O.a. Startersloket Digitalisering MKB Duurzaamheidsloket bedrijventerreinen Inzicht in de waardering van We meten eenmaal per het ondernemersklimaat twee jaar de lokale waardering van het ondernemersklimaat Een aanspreekpunt voor We versterken het ondernemers waar zij met accountmanagement voor vragen terecht kunnen. bedrijven in samenwerking met Werksaam en het Ontwikkelingsbedrijf. Ook houden we intensief contact met de ondernemersverenigingen. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
28
Uitvoering van het jaarplan Ontwikkelingsbedrijf en voortzetten van succesvolle projecten uit de regionaal economische agenda. Verhogen kwaliteit ICT infrastructuur, ook in de buitengebieden. Verhoging kwaliteit ICT- Snel internet voor alle adressen We monitoren het aanbod infrastructuur, ook in de in de gemeente aan internet en waar nodig buitengebieden. stimuleren richting providers en inwoners. Er zijn glasvezel partijen gestart met het onderzoek naar de aanleg van glasvezel in de gemeente. Een vitale economische regio.
Doorontwikkelen en uitbreiden aanbod recreatie en toerisme Realisatie parkeerplaatsEen uitbreiding van de Een parkeerplaats van 25 Uiterdijk parkeercapaciteit voor het plaatsen aanleggen in recreatieterrein Uiterdijk. grastegels. Beleid Horeca
nieuwvestiging Duidelijk beleid en regelgeving Een integraal voor horecaconcepten die het afwegingskader opstellen toeristisch-recreatief aanbod voor initiatieven voor verbeteren. horeca.
Indicatoren
Ondernemersklimaat Vestigingsklimaat Juiste prioriteiten stellen economisch beleid Wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt en de samenwerking zoekt
Nulmeting 2019* 6,2 6,3 18 %
2021* 6,2 6,3 18%
2022 6,5 6,4 18%
5,0
5,0
5,7
*De meting in 2021 wordt uitgevoerd, de uitkomsten zijn nog niet bekend Verplichte indicatoren Naam indicator Functiemenging
Vestiging van bedrijven
Eenheid Bron % LISA Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar LISA
2018 43,2
2019 42,1
2020 N.B.
145,7
147,6
156,6
2021 N.B.
N.B.
*N.B. – Deze gegevens zijn niet beschikbaar bij de bronhouder.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
29
Met wie werken wij samen? Voor het programma Economie werken we samen met de volgende verbonden partijen: Recreatieschap Westfriesland en Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.
Wat mag het kosten? Werkelijk 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Totaal lasten
924
990
639
Totaal baten
-502
-526
-98
Saldo van baten en lasten
422
464
541
Toevoeging aan reserves
184
127
29
Onttrekking aan reserves
-96
-22
0
Resultaat
510
569
570
Toelichting op afwijkingen (baten en lasten) Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021(>€ 20.000) Lasten: Bijdrage SED Kapitaallasten Incidentele budgetten 2021 Zuiderkogge 4B Overige verschillen
Bedrag V/N -62 22 59 326 6
N V V V V
Totaal:
351
V
Baten: Zuiderkogge 4B
428
N
Totaal verschil
-77
V
Lasten: Bijdrage SED (€ -62.000 nadeel) De bijdrage SED is voor 2022 € 10.833.000 en wordt op basis van de laatst bekende gegevens verhoudingsgewijs toebedeeld aan de taakvelden over de diverse programma's. Doordat de bijdrage aan SED hoger is dan in 2021, kunnen verschillen ontstaan in de toerekening aan de programma's.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
30
Kapitaallasten (€ 22.000 voordeel) Door de verkoop van het voormalig gemeentehuis in Venhuizen (Westeinde 5), zijn de kapitaallasten van dit pand komen te vervallen. Incidentele budgetten 2021 (€ 59.000 voordeel) OVH Digitale bereikbaarheid € 22.000 aanvullende meting zwemwater Wijdenes € 4.000 beleid nieuwvestiging horeca € 10.000 parkeerplaats Uiterdijk € 23.000 Grondexploitatie bedrijventerrein Zuiderkogge 4B (€ 326.000 voordeel) Er zijn in 2022 minder uitgaven begroot. Voor een nadere toelichting zie paragraaf Grondbeleid. Jaarlijks wordt het saldo van lasten en baten geactiveerd en verantwoord op de balans. Op deze wijze ontstaat op de balans een boekwaarde per project. Deze lasten en baten hebben dus in eerste instantie geen invloed op begroting en jaarrekening. Pas wanneer een exploitatie is afgerond wordt een financiële afwikkeling gemaakt en komt een eventueel eindresultaat ten gunste of ten laste van de begroting en de jaarrekening van dat jaar. Baten: Grondexploitatie bedrijventerrein Zuiderkogge 4B (€ 428.000 nadeel) Er zijn in 2022 minder inkomsten begroot. Voor een nadere toelichting zie paragraaf Grondbeleid. Toelichting op afwijkingen reserves Toelichting afwijkingen Begroting 2022 t.o.v. Begroting 2021 (>€ 20.000) Lasten: Storting AR - Zuiderkogge 4B
Bedrag V/N 98
V
Baten: Onttrekking AR - incidenteel budget 2021
-22
N
Totaal verschil
76
V
Lasten: Storting AR - Zuiderkogge 4B (€ 98.000 voordeel) Winstneming grondexploitatie bedrijventerrein Zuiderkogge 4B: zie toelichting op de lasten. De verwachte winstneming in 2022 is op basis van de voorgeschreven methode lager. Hierdoor wordt er een lagere storting in de Algemene Reserve begroot. Baten: Onttrekking AR - incidenteel budget 2021 (€ 22.000 nadeel) Zie verklaring bij lasten. Het incidenteel budget Digitale bereikbaarheid 2021 is gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve.
Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
31
Programma 5 Samenleving Portefeuillehouders: S. Visser-Botman en M. Pijl
Inleiding In de gemeente Drechterland streven we ernaar dat iedereen meedoet. Het grootste deel van de inwoners redt zichzelf en beschikt over voldoende zelf organiserend vermogen om tegenslagen op te vangen. Waar inwoners dit niet kunnen, biedt de gemeente ondersteuning, die gericht is op zelfredzaamheid en het behoud van regie. Verder spelen we in op initiatieven van inwoners en stimuleren we een actieve deelname en betrokkenheid. Zo wordt de kracht van inwoners van de gemeente Drechterland gemobiliseerd en delen we onze verantwoordelijkheid als overheid samen met onze inwoners en organisaties. De betrokkenheid en verbinding met elkaar wordt vergroot (sociale cohesie). Dit resulteert in een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. Deze uitgangspunten zijn vastgesteld met de visie Sociaal Domein: 'Thuis in Drechterland’. Ontwikkelingen Woonplaatsbeginsel jeugdwet Vanaf 1 januari 2022 gaat het woonplaatsbeginsel van start. De oorspronkelijke gemeente waar het kind of een jongere stond ingeschreven volgens het Basisregistratie Personen bij de start van aaneengesloten verblijf, is financieel verantwoordelijk voor de geboden jeugdhulp. Voor gemeenten die financieel nadeel ondervinden van deze werkwijze wordt een compensatieregeling ingesteld.
Breed offensief – Rijksagenda voor mensen met een arbeidsbeperking Het breed offensief is een brede Rijksagenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Met het breed offensief wil het kabinet meer mensen met een beperking aan een baan helpen en aan het werk houden. In de Tweede Kamer ligt een wetsvoorstel met diverse maatregelen om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Waarschijnlijk wordt het voorstel behandeld na het aantreden van een nieuw kabinet. De meeste maatregelen betreffen re-integratie instrumenten (WerkSaam). Het kabinet wil echter ook mensen met een arbeidsbeperking meer stimuleren om te studeren en heeft daarvoor in het wetsvoorstel de individuele studietoeslag – een vorm van bijzondere bijstand - uitgebreid. Bijzondere bijstand wordt door de gemeente uitgevoerd. De individuele studietoeslag Het doel van individuele studietoeslag is om mensen met een arbeidsbeperking financieel te ondersteunen zodat zij gestimuleerd worden om een studie te volgen en af te maken. Het is voor deze groep vaak moeilijk om een studie te combineren met een bijbaan. Of een bijbaan is niet mogelijk vanwege de arbeidsbeperking.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft daarom een wetswijziging ingediend om jongeren met een structurele medische beperking, die niet kunnen bijverdienen naast en tijdens hun studie, extra financieel te ondersteunen. De behandeling van de wetswijziging is onlangs opnieuw op verzoek van de Tweede Kamer uitgesteld. De verwachting is nu dat de ingangsdatum 1 januari 2022 wordt. Versterking gemeentelijke anti-discriminatievoorziening In 2009 is de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen (Wga) in werking getreden. Daarin is onder andere opgenomen dat alle gemeenten dienen te voorzien in een Anti Discriminatie Voorziening (ADV). Uit onderzoeken blijkt dat de huidige financiering voor de uitvoering van de Wga-taken al enige jaren tot knelpunten leidt. De meeste ADV’s zijn op dit moment zeer krap bemeten en bij het grotere publiek relatief onbekend. Om die reden wordt er vanaf 2021 structureel ruim € 6,9 miljoen extra aan de algemene uitkering voor gemeenten toegevoegd. De financiering van de organisatie van en het toezicht op de ADV’s zal, als onderdeel van de aangekondigde versterking van de aanpak van discriminatie, het komende jaar onderzocht worden. De uitkomsten van het onderzoek kunnen mogelijk leiden tot Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
32
wijzigingen. Als dit nodig blijkt te zijn, zullen gemeenten tijdig geconsulteerd en geïnformeerd worden. Effecten corona De langdurige effecten van corona en de lock-downs zijn niet nog niet altijd bekend. Mogelijk leidt dit tot een toename van zorg of problemen binnen het middenveld. De signalen blijven wij ook in 2022 volgen. Voor nu lijkt de veerkracht van de inwoners en maatschappij groot.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Samen leven In onze gemeente zijn voorzieningen en gelegenheden die ontmoeting en onderlinge verbinding stimuleren en versterken. Er is sprake van een levendige gemeente met inwoners die (naar eigen vermogen) meedoen, bijvoorbeeld door actief te participeren in verenigingen. Dit wordt de jeugd al vroeg ‘met de paplepel’ ingegoten. Een goede integratie van onze inwoners in de wijken is belangrijk en daarbij hoort ook voldoende draagkracht van dezelfde wijken. Sociale betrokkenheid tijdens de jeugd resulteert in sociale betrokkenheid tijdens volwassenheid. Omdat vrijwilligers in de samenleving zo belangrijk zijn, worden ze door de gemeente zichtbaar gewaardeerd. Eigen initiatieven van inwoners, die het ‘Samen Leven’ en ontmoeten versterken, worden omarmd en waar mogelijk ondersteund. Ook waar samenwerking, bijvoorbeeld tussen organisaties, leidt tot een meerwaarde voor inwoners en samenleving, wordt ondersteuning geboden door onze gemeente. Onze gemeente wordt gekenmerkt door inwoners die oog hebben voor elkaar en zich op een prettige manier om elkaar bekommeren (bijvoorbeeld nabuurschap, vrijwilligerswerk en mantelzorg). Beleidsambitie
Wat willen we bereiken?
Een florerend maatschappelijke middenveld in Drechterland.
Netwerkpartners in het We gaan de gezamenlijk sociaal domein weten van opgestelde elkaar wat ze doen en ontwikkelagenda vanuit verwijzen door. het minimabeleid uitwerken. Op thema’s wordt uitgebreid naar andere beleidsdomeinen om de integraliteit te bevorderen. Minder eenzaamheid in We gaan uitvoering Drechterland. geven aan het plan van aanpak eenzaamheidsbestrijding. Het doel is eenzaamheid te signaleren en doorbreken.
Verminderen van eenzaamheid In Drechterland.
Wat gaan we ervoor doen?
Om flexibel in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen binnen de gemeente is er besloten een integraal welzijnsteam te vormen. In 2021 is extra inzet om eenzaamheid terug te dringen. Deze extra inzet wordt geëvalueerd. Gemeente Drechterland - programmabegroting 2022
33
Afhankelijk van de ervaringen komt mogelijk een voorstel naar de gemeenteraad voor een vervolg.
Regie op eigen leven In onze gemeente maken inwoners tijdig afgewogen keuzes om zoveel mogelijk voorbereid te zijn op de toekomst en de regie op het eigen leven te kunnen behouden. En waar ondersteuning nodig is bij het maken van die keuzes, wordt deze geboden door de gemeente. De ondersteuning is zoveel mogelijk gericht op het bieden van (preventieve) tijdelijke hulp en handvatten, zodat er geen leunrelatie ontstaat en problemen waar mogelijk worden voorkomen. Het hebben van regie kan alleen als een persoon veerkrachtig, weerbaar en creatief is en ook zicht heeft op perspectief. Onze gemeente wordt gekenmerkt door inwoners die zelfstandig zijn en verantwoordelijkheid nemen. Alleen waar nodig wordt aanspraak gemaakt op individuele voorzieningen. Uitgangspunt is dat ook bij een ondersteuningsbehoefte de regie zoveel mogelijk bij de inwoner of zijn/haar directe omgeving zelf blijft. Beleidsambitie