05F B3 Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud (2024-17)

Betekenis voor dit project: De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec hebben een gezamenlijk belang in de ontwikkeling van de regio. De huisvestingsopgave is daar een onderdeel van. Voorliggend plan past binnen het regionale afsprakenkader, voldoet aan een woningbehoefte en is regionaal afgestemd.

3.5

Beleid gemeente Drechterland

3.5.1

Visie op Drechterland: een doorkijk naar 2030

In dit visiedocument wordt Drechterland anno 2021 beschreven. Op grond van deze uitgangspunten en de (toekomstige) trends en ontwikkelingen, kan de centrale visie op Drechterland richting 2030 als volgt worden omschreven: “Drechterland, een vitale, aantrekkelijke en duurzame gemeente om in te leven, te wonen en te werken.” Vanuit deze kernbegrippen heeft Drechterland richting 2030 de volgende ambities: • Behoud van de vitaliteit en kwaliteit van leven in de Drechterlandse kernen staat centraal; • Drechterland kiest ervoor om zich vanuit de bestaande kernkwaliteiten, te ontwikkelen tot aantrekkelijke en complete gemeente om in te wonen; • Een op participatie gericht sociaal beleid, een ondersteunend economisch structuurbeleid en een op kwaliteit en duurzaamheid geënt ruimtelijk beleid, is kenmerkend voor Drechterland; • De bestuursstijl van Drechterland is faciliterend en activerend waar mogelijk, en initiërend en leidend waar nodig. De ambities zijn vervolgens in thema’s uitgewerkt. Relevant voor het plan De Wouden II zijn met name de thema’s Wonen en Huisvesting en Duurzaamheid. Wonen en Huisvesting

3

Het afwegingskader bestaat uit twee onderdelen: De Westfriese basis en het Westfries vooruitdenken. De basis bevat de wettelijke verplichtingen en het vooruit denken bevat de ambities. Zodra nieuwe woningbouwinitiatieven in ontwikkeling komen, worden deze getoetst aan dit afwegingskader. Het afwegingskader gaat uit van lokale en regionale belangen (onder andere kwantiteit, kwaliteit en fasering). Het vormt geen keurslijf, maar een manier om met elkaar het gesprek aan te gaan en een handvat om te sturen op de ambities. Het vormt tevens een basis voor het gesprek met ontwikkelaars en andere initiatiefnemers. 4 De lokale behoefteprognose is gebaseerd op de provinciale behoefteprognose 2017-2040 waarbij de cijfers tot 2030 worden aangehouden.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

30

In 2030 heeft Drechterland een divers, compleet, toekomstgericht en kwalitatief woonaanbod. Het aanbod in Drechterland is bereikbaar en bestaat uit een diversiteit aan woonmilieus, nabij voorzieningen, met aandacht voor starters en senioren. De woonmilieus zijn onderscheidend, groen, duurzaam en kwalitatief hoogwaardig vormgegeven. In Drechterland wordt gebouwd op basis van behoefte en draagt woningbouw bij aan de vitaliteit van de kernen. Onze bijdrage aan de regionale woningbouwopgave wordt in de (groei)kernen Hoogkarspel en Venhuizen gerealiseerd. Inbreiding gaat voor uitbreiding aan de randen van de kernen en voor de overige kernen is 1% groei per kern richtinggevend voor nieuwbouw. Duurzaam bouwen en verbetering van het woonklimaat zijn uitgangspunten. Een aantrekkelijk woningaanbod voor jongeren, geschikte woningen voor senioren en een bijdrage aan de regionale woningbouwopgave staan centraal. Een onderscheidende bouw en behoud van groen moet daarnaast bijdrage aan de leefbaarheid van de kernen.

De strategie bij het realiseren van een kwalitatief hoogwaardig, compleet en divers woonmilieu is als volgt: • Woningbouwplannen die gereed zijn voor uitvoering, worden gerealiseerd; • Woningbouwplannen die in voorbereiding zijn, worden geoptimaliseerd; • Nieuwe woningbouwplannen worden vormgegeven op basis van de kwalitatieve uitgangspunten; • De bestaande woningvoorraad wordt, ter bevordering van de leefbaarheid in de kernen, waar mogelijk, opgewaardeerd. Duurzaamheid In 2030 blijft het onderwerp duurzaamheid een prominente rol op de gemeenschappelijke agenda innemen. In Drechterland stimuleren we de verduurzaming van woningen, bedrijven en de agrarische sector en vervullen wij een voorbeeldrol richting onze inwoners en ondernemers. We zetten in op circulariteit en stimuleren de verduurzaming van mobiliteit. Biodiversiteit verbeteren we op een doordachte manier. Inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers stimuleren en faciliteren we om een zo groot mogelijke gedragsverandering te creëren. Dit plan speelt op beide thema’s in en geeft zodoende uitvoering aan de doelstelling en ambities zoals geformuleerd in de Visie op Drechterland. Afweging Dit plan speelt op beide thema’s in en geeft zodoende uitvoering aan de doelstelling en ambities zoals geformuleerd in de Visie op Drechterland.

3.5.2

Structuurvisie landschap gemeente Drechterland

De Structuurvisie landschap gemeente Drechterland is op 23 mei 2011 vastgesteld. Deze structuurvisie biedt op hoofdlijnen beleidskaders ten aanzien van het landschap in de gemeente Drechterland en geeft kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente. De visie kan dienen als kapstok voor uitwerkingen en bestemmingsplannen en als basis voor de afweging van initiatieven uit de markt. De mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen zijn in hoofdlijnen beschreven in de op 28 november 2008 vastgestelde visie Drechterlandschap. De toekomstvisie dient als uitgangspunt voor de Structuurvisie landschap. De toekomstvisie is echter nog globaal en vormt onvoldoende basis voor de uitwerking in bestemmingsplannen en voor de welstandnota. De Structuurvisie landschap voorziet hier wel in. De Structuurvisie geeft kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Drechterland. De Structuurvisie is daarmee een beeldkwaliteitsplan in provinciale zin. Afweging Het plangebied is op de visiekaart aangeduid als ‘Scheg’. De noord-zuid gerichte scheggen structureren de verstedelijkte band tussen Hoorn en Enkhuizen. Scheggen onderscheiden zich ruimtelijk en functioneel van het overige landelijke gebied. Kern van een scheg is een recreatieve verbinding voor langzaamverkeer in noordzuidrichting.

Verstedelijking en versterking van het groen concentreert zich langs een scheg ten gunste van het open houden van de ruimtes tussen de linten.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

31

Bij Westwoud ligt de scheg met een recreatieve verbinding centraal in het Dr. Singelenbergpark. Het komende decennium concentreren zich de ruimtelijke ontwikkelingen in Westwoud rond dit dorpspark. Dit gebied vormt met het groen en de verstedelijking een verdichting ten opzichte van het omliggende open landschap.

afb.13 Raamwerk van lintbebouwing, open ruimte en scheggen (bron: Structuurvisie Landschap Drechterland)

3.5.3

Woonprogramma Drechterland 2021-2025: prettig leven in vitale dorpen

In dit woonprogramma staat het woonbeleid beschreven voor de komende vijf jaar, 2021- 2025. Doelstelling van het woonbeleid is het behouden van vitale dorpen, waar mensen prettig kunnen leven, wonen en werken. Daarvoor zijn woningen een belangrijke voorwaarde. Dit woonprogramma start met een analyse van de gemeente om vervolgens de belangrijkste thema’s te beschrijven. Per dorp staat het woonbeleid voor de komende vijf jaar kort samengevat. Dit woonprogramma is opgebouwd aan de hand van zes thema’s die door de raad voorafgaand zijn vastgesteld. Per thema staan de belangrijkste doelstellingen benoemd. De 6 thema’s zijn: I. Kwalitatieve woningbouwopgave (type woning): Drechterland heeft behoefte aan meer variatie in het type woningen. II. Wonen en zorg: Meer differentiatie in het woningaanbod voor senioren is belangrijk. III. Evenwichtige wijken en dorpen: Bij evenwichtige wijken staat de leefbaarheid centraal, is er ruimte voor sociale ontmoeting en onderlinge betrokkenheid. IV. Voldoende aanbod aan sociale huurwoningen: Om het aantal sociale huurwoningen te vergroten geldt voor nieuwbouwprojecten vanaf 25 woningen een minimum van 25% aan

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

32

sociale huurwoningen. In projecten van minder dan 25 woningen is het soms lastiger en niet rendabel om dit percentage te realiseren, maar is het wel het streven . V. Kwantitatieve woningbouwopgave (aantal): In totaal streven we naar 700 extra woningen tot 2025 (ten opzicht van peiljaar 2019). VI. Duurzaamheid: De ambitie van de Westfriese gemeenten is om in 2040 energieneutraal te zijn. Specifiek voor Westwoud zijn de volgende doelen opgenomen: a. Kwalitatieve woningbouwopgave - Extra aandacht voor senioren, huisvesting in en om het nieuw te bouwen Multifunctioneel accommodatie (MFA) en het gebied rond de voormalige basisschool, RK kerk en voetbalvereniging Woudia. b. Wonen en zorg - Huisvesten van senioren mogelijk vanwege sterke onderlinge ondersteuning en grote samenhorigheid. Uitbreiden capaciteit kleinschalige woonvormen voor senioren. c. Evenwichtige wijken en dorpen - Aandacht voor differentiatie en leefbaarheid in bestaande wijken. d. Voldoende sociale huurwoningen - Renovatie van bestaande sociale huurwoningen verbreden met een uitbreiding van het aantal. e. Kwantitatieve woningbouwopgave - Tot 2025: minstens 50 extra woningen. f. Duurzaamheid - Stimulering en bewustwording van duurzaamheid bij bestaande- en nieuwbouwwoningen (CO2 neutraal bouwen) in combinatie met mobiliteit (trein, elektrisch rijden, deelauto’s).

Afweging Duidelijk is dat het voorliggende bestemmingsplan onderdeel is van het woonprogramma voor Westwoud. Het draagt bij aan de realisatie van meerdere doelen die zijn opgesteld, zoals een bijdrage aan de kwantitatieve woningbouwopgave, de realisatie van sociale huurwoningen en duurzaamheid.

3.5.4

Welstandsnota Drechterland

De gemeenteraad heeft op 27 juni 2011 de Welstandsnota Drechterland vastgesteld. In deze welstandsnota heeft de gemeente haar welstandsbeleid uiteengezet. Dit beleid is erop gericht om de “redelijke eisen van welstand” te waarborgen. De regels in de welstandsnota zijn met name kwaliteitsvoorschriften met betrekking tot het uiterlijk van gebouwen. In de welstandsnota zijn verschillende welstandsgebieden onderscheiden. Afhankelijk van het type gebied zijn er bepaalde voorwaarden gesteld waaraan bouwwerken moeten voldoen, om niet te erg als dissident in die omgeving te worden ervaren. Naast algemene welstandscriteria, zijn voor deze verschillende welstandsgebieden gebiedsgerichte welstandseisen opgenomen. De welstandsnota biedt welstandsrichtlijnen voor bepaalde gebieden (gebiedsgerichte criteria) en voor bepaalde objecten (objectgerichte criteria) en welstandscriteria voor kleine bouwwerken. Het plangebied valt binnen het welstandsgebied ‘Karakteristiek buitengebied’.

afb.14 Welstandsgebieden Westwoud, conform Welstandsnota

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

33

Afweging Voor de woningbouwontwikkeling zijn nieuwe welstandscriteria opgesteld, die aansluiten op het karakter van de deelgebieden in het plan. Deze welstandscriteria zijn opgenomen in het ´Beeldkwaliteitsplan De Wouden II´ (zie bijlage 1). • De welstandscriteria voor de lintbebouwing langs de Dr. Wijtemalaan sluiten aan bij het deelgebied ‘Karakteristiek lint’ uit de welstandsnota Drechterland. • De welstandscriteria voor de woningen aan het park sluiten in hoofdlijnen aan bij het deelgebied ‘Uitbreidingswijken’ uit de welstandsnota Drechterland, en zijn specifiek voor deze locatie. Details uit historische bebouwing in Westwoud zijn vertaald naar een eigentijdse architectuur voor de woningen van het plan. Niet letterlijk, maar met een vertaalslag, passend bij het huidige tijdsgewricht. • De welstandscriteria voor de poortwachters in het lint sluiten aan bij de criteria voor de woningen aan het park qua architectuur, massa en kleur- en materiaalgebruik.

Betekenis van het gemeentelijk beleid voor dit project: Nieuwe woningbouw in Westwoud past binnen de ambities op het gebied van het versterken van de ruimtelijke kwaliteit in de historische linten en het wonen voor iedereen uit de Visie op Drechterland. Het plan sluit aan op de gemeentelijke woonvisie en het gemeentelijke ruimtelijke kwaliteitsbeleid. De planlocatie dient op basis van de kwaliteitscriteria uit het beeldkwaliteitsplan De Wouden II getoetst te worden door de gemeentelijke Welstandscommissie.

3.6

Conclusie beleidskader

Passend binnen provinciaal omgevingsbeleid Provincie Noord-Holland wil dat er meer ruimte komt voor woningbouw in Noord-Holland Noord. De Omgevingsverordening NH 2020 regelt dat in landelijk gebied woningbouwprojecten tot 11 woningen gebouwd kunnen worden aan de rand van kernen en dorpslinten. Grootschalige woningbouw (meer dan 11 woningen) is onder voorwaarden mogelijk in landelijk gebied. De plannen moeten wel worden opgenomen in een Woonakkoord, de gemeente moet aantonen waarom woningbouw op die locatie nodig is en een goede landschappelijke inpassing is voorwaarde. Voorliggende locatie is opgenomen in het Woonakkoord 2020-2025. De opzet van het plan sluit aan bij de provinciale ruimtelijk kwalitatieve uitgangspunten zoals vastgesteld in de Leidraad Landschap & Cultuurhistorie. Passend binnen gemeentelijk beleid De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij de Visie op Drechterland’. Op basis van de visie is het plan in ontwikkeling aangepast, en is er aandacht voor het realiseren van een kwalitatief hoogwaardig, compleet en divers woonmilieu. Nieuwe woningbouw in Westwoud past binnen de ambities op het gebied van het versterken van de ruimtelijke kwaliteit in de historische linten en het wonen voor iedereen uit de Visie op Drechterland. Het plan sluit aan op de gemeentelijke woonvisie en het gemeentelijke ruimtelijke kwaliteitsbeleid.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

34

4.

RUIMTELIJKE KADER

4.1

Algemeen

De planlocatie De Wouden II (Dr. Wijtemalaan tussen 31 en 31A), waarbij sprake is van een functiewijziging van agrarisch naar woningbouw, vormt een ingrijpende wijziging van de bestaande ruimtelijke situatie. In voorliggend hoofdstuk wordt onderbouwd op welke wijze het plan zich voegt in de bestaande stedenbouwkundige structuur van Westwoud, en op welke wijze de landschappelijke inpassing verantwoord is.

4.2

Historische en landschappelijke context

In de huidige ruimtelijke structuur van Westwoud is nog steeds de historische ontwikkeling van het dorp en de ontginning van het landschap herkenbaar. De kaarten uit 1650, 1850, 1957 en 2022 laten het ontstaan van de karakteristieke ruimtelijke structuur van Westwoud zien.

afb.15 Westwoud ca. 1650: historische linten en dwarslint

afb.16 Historische lintstructuur 19e eeuw

afb.17 Westwoud ca.1957: ontwikkeling ten noorden Dr.Nuijensstraat afb.18 Westwoud ca.2022: ontwikkeling zuidzijde

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

35

Landschapsbeeld Drechterland is een van de oostelijke 7 Westfriese gemeenten. West-Friesland is een drooggemaakte zeekleipolder die zich uitstrekt tussen de steden Hoorn, Enkhuizen, Medemblik, Schagen en Alkmaar. In de ruimtelijke opbouw van het landschap en de structuur van de lintdorpen en kernen is een rijke historie herkenbaar die terug gaat tot de Late Steentijd. Het ontstaan van het huidige landschap is niet los te zien van de maatregelen tegen wateroverlast in dit gebied. In een tiental eeuwen is dit gebied gegroeid van een getijdenstroomgebied tot een goed ontwaterd agrarisch cultuurlandschap. De afwatering van het gebied vond van oudsher plaats via een systeem van kreken en geulen. De eerste ontginning zijn meestal vanaf waterlopen, zoals de Oude Gouw, uitgevoerd. Door overstroming en klink ontstonden hoger gelegen zandruggen in het landschap, voornamelijk in oost-west richting, waarop later gewoond werd. Nog steeds is het stelsel van lintdorpen in oost-westrichting beeldbepalend in dit gebied. De Westfriese Omringdijk is een middeleeuwse ringdijk rond West-Friesland en is als contour bepalend voor de identiteit van de regio. Met de aanleg van de Westfriese Omringdijk werd het oorspronkelijke getijdenlandschap definitief ingepolderd en het cultuurlandschap beschermd.

afb.19 Historische kaart regio ca. 1920

afb.20 Uitsnede overzichtskaart Westfriesland (bron: Leidraad LC 2018)

Het landschap heeft door de latere ruilverkavelingen een kwaliteitsverarming doorgemaakt. De historische kaarten laten zien dat de landschappelijke karakteristiek van de omgeving van Westwoud de afgelopen eeuwen nauwelijks gewijzigd is. Het contrast tussen openheid en verdichte lintbebouwing is echter rond Westwoud behouden gebleven. Naast de bebouwingslinten zijn de noord-zuidsloten de belangrijkste structuurlijnen. Ontwikkeling van het dorp Aan de zuidkant van de Oude Gouw lag de nederzettingsas de Streek, een opgehoogde dijkweg waarlangs de woningen en opstallen stonden. De Streek is een historische route tussen Hoorn en Enkhuizen, waarlangs Oosterblokker ligt en de zes steden langs de voormalige Zesstedenweg (Westwoud, Hoogkarspel, Lutjebroek, Grootebroek, Bovenkarspel en Enkhuizen). Westwoud is ontstaan vanuit de lintbebouwing langs de Zesstedenweg. De huidige Dr. Nuijensstraat is de belangrijkste ruimtelijke drager. Het dorp heeft zich van oorsprong verdicht op de T-kruising met de huidige Dr. Wijtemalaan. Kerk, school en café vestigden zich rond dit punt. Vanaf de jaren ‘60 uit de vorige eeuw kent Westwoud planmatige woningbouw-ontwikkelingen. Buiten de lintbebouwingsstructuur in Westwoud liggen de volgende suburbane uitbreidingsgebieden. De ligging van deze woongebieden verstevigt de kernstructuur van de driesprong Dr. Nuijensstraat / Dr. Wijtemalaan en ’t Laantje:

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

36

• •

De Wouden ten zuiden van de Dr. Nuijensstraat, afgerond in de jaren 80; ten noorden van de Dr. Nuijensstraat de plannen Raadhuisstraat e.o. ("Westwoud 1968"): gerealiseerd in de jaren 70 en 80; • Witte Dam I: de uitbreiding eind jaren 90 ten oosten van de Raadhuisstraat e.o.; • Witte Dam II: de uitbreiding ten oosten van de Witte Dame I, sinds 10 jaar gereed. De uitleggebieden onderscheiden zich ten opzichte van de lintstructuur door de clustervorm. Naast uitbreiding vindt ook vernieuwing, verdichting en ruimtelijke kwaliteitsverbetering in het lint plaats, zoals rond het dorpshuis.

4.3

Ruimtelijke kwaliteit

Landschappelijke inpassing De landschappelijke karakteristieken zijn vertaald in de bouwstenen voor het plan. De bouwstenen sluiten aan bij de provinciale Leidraad Landschap en Cultuurhistorie en de aandachtspunten die door de provincie vanuit de ARO zijn benoemd: de ruimtelijke kwaliteit van de lintbebouwing, het groene karakter van de woonbuurt. 1. Het plan draagt bij aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek De beoogde ontwikkeling voegt zich in het historische kleinschalige landschap in dit deel van West-Friesland. De planlocatie ligt aan de Dr. Wijtemalaan, een weg met historische lintbebouwing. Het gebied tussen Hoogkarspel en Enkhuizen, langs het oude lint Streekweg-Hoofdstraat, is de laatste decennia flink verstedelijkt. De ruimte tussen Hoorn en Hoogkarspel wordt opengehouden en hier is, ondanks de infrastructuur, de smalle opstrekkende verkaveling nog herkenbaar. • •

De linten in dit gebied vormen de basis voor een aantrekkelijk woonlandschap. Het plan sluit aan op de lineaire opbouw van het landschap. Het plan versterkt de lintbebouwing langs het karakteristieke dwarslint Dr. Wijtemalaan.

2. Het plan draagt bij aan het versterken van (de beleving van) openheid In het kleinschalige landschap aan de Markermeerdijk, tussen Hoorn en Enkhuizen, is het oorspronkelijke landschap en de openheid goed bewaard gebleven. Aan beide zijden van het lint is het landschap open (de zogenaamde ‘gedeelde ruimte’). Ook de gebieden ten noordoosten van Hoorn en ten noorden van Enkhuizen zijn nog open tot zeer open. Kenmerkend rond Westwoud zijn de zichtlijnen vanuit de lange bebouwingslinten op het open landschap tussen de lange bebouwingslinten. Deze linten omsluiten grote open ruimtes. De woningbouwlocatie De Wouden II versterkt de bestaande bebouwingsstructuur aan de oostzijde van de Dr. Wijtemalaan en vervangt de oude boomgaard tussen de weg en het Dr. Singelenbergpark. De ontwikkeling vormt daarmee geen aantasting van de openheid en ruimtebeleving in dit gebied. Vanaf de Dr. Wijtemalaan is de door linten omsloten grote open landschappelijke ruimte voelbaar. • •

Het plan behoudt de huidige ruimtebeleving van het landschap. De open ruimte tussen de linten wordt niet aangetast, de lange zichtlijnen over het open landschap tussen de linten wijzigen niet. Vanuit de locatie is deze karakteristieke openheid van het landschap te beleven: het plan kijkt uit over het landschap, er zijn geen achterkanten naar openbaar gebied.

3. Het plan is helder gepositioneerd ten opzichte van de ruimtelijke dragers In het Westfriese landschap zijn de ontginningsstructuren, vaarten en dijkwegen de belangrijkste lokale structuurlijnen. De lintdorpen zijn beeldbepalend en zijn van oudsher de ruimtelijke dragers van verstedelijking en van stolpenreeksen. De linten tussen Hoorn en Enkhuizen zijn de basis voor een aantrekkelijk (woon-)landschap. De planlocatie sluit aan op de lintbebouwing die is ontstaan op de verbinding tussen de Dr. Nuijensstraat en de Binnenwijzend. Het bestaande (historische) dwarslint langs de Dr. Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

37

Wijtemalaan wordt doorgetrokken. Tussen de woningen is een ontsluiting voorzien naar een achter het lint gelegen klein woonbuurtje dat op het park aansluit. Het plan sluit aan op de ambities uit de provinciale Leidraad Landschap en Cultuurhistorie en vormt een ruimtelijke kwaliteitsverbetering. In het voortraject heeft de provinciale adviescommissie ARO geadviseerd over het plan De Wouden II. Als gevolg hiervan is het plan op onderdelen aangepast (zie paragraaf 3.3).

afb.21 Landschappelijke inpassing: locatie sluit aan op ruimtelijke dragers en versterkt de scheg (bron: HzA stedebouw & landschap, Beeldkwaliteitsplan De Wouden II)

Welstandstoetsing Voor de planlocatie zijn welstandscriteria opgesteld in het beeldkwaliteitsplan De Wouden II (zie bijlage 1). De Welstandcommissie Drechterland toetst het plan definitief op basis van concrete omgevingsvergunningaanvragen. De planlocatie dient op basis van de kwaliteitscriteria uit het beeldkwaliteitsplan De Wouden II getoetst te worden door de gemeentelijke Welstandscommissie.

4.4 •

•

Conclusie ruimtelijke inpassing in de omgeving Het plan voegt zich in de ruimtelijke structuur van de lintbebouwing langs de Dr. Wijtemalaan: het initiatief betreft versterking van de aanwezige lintbebouwing, en het creëren van een nieuwe woonbuurt gericht op het park hierachter. De bestaande grote landschappelijke openheid en de beleving van de openheid in het gebied ten westen van de Dr. Wijtemalaan blijft gehandhaafd. Het initiatief past niet binnen de eisen zoals opgenomen in de Welstandsnota Drechterland. Voor de planlocatie zijn toetsingscriteria opgenomen in het Beeldkwaliteitsplan De Wouden II, dat wel aansluiting zoek bij de welstandnota. Het beeldkwaliteitsplan wordt als onderdeel van het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd en wordt tevens vastgesteld door de gemeenteraad als onderdeel van de welstandsnota (die vanaf 1-1-2024 deel uitmaakt van het van rechtswege verkregen omgevingsplan).

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

38

5.

OMGEVINGSASPECTEN

5.1

Algemeen

Een belangrijk onderdeel van de verantwoording vormt de afweging van de milieuaspecten (geluid, luchtkwaliteit etc.) en de omgevingsaspecten (water, natuur, cultureel erfgoed etc.). Op basis van het voorgenomen gebruik en de beoogde planlocatie zijn de volgende omgevingsaspecten nader onderzocht: watercompensatie, bodemkwaliteit, archeologie, wegverkeerslawaai, verkeersafwikkeling, flora & fauna, stikstofdepositie. De resultaten van het onderzoek zijn in dit hoofdstuk verwoord. Ook de hier nog niet genoemde omgevingsaspecten zoals duurzaamheid, verkeer en parkeren, cultureel erfgoed, externe veiligheid, gebruiksmogelijkheden van omliggende panden en gronden worden beschreven.

5.2

Duurzaamheid

5.2.1

Duurzaam ruimtegebruik

Op basis van recente jurisprudentie geldt dat voor woningbouwplannen van 12 of meer woningen er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Alleen nieuwe stedelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Aangezien het aantal nieuwe woningen 52 bedraagt, is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Om deze reden is een toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking aan de orde. Er is sprake van duurzaam ruimtegebruik als: 1. de nieuwe stedelijke ontwikkeling in overeenstemming is met de regels die het Barro stelt over het aantonen van nut en noodzaak en het onderzoeken van binnenstedelijke mogelijkheden, en 2. de nieuwe stedelijke ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken.

Ad 1. Toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking De toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking is als volgt: 1. Voorgenomen ontwikkeling betreft 52 nieuwe woningen daardoor is in eerste instantie sprake van een stedelijke ontwikkeling. Dit volgt uit jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (zaaknummer 201306573/1/R6) en artikel 1.1.1, eerste lid, Bro. Met de laatste wordt duidelijk dat een bestemmingsplan dat meer dan 11 woningen mogelijk maakt in beginsel als een stedelijke ontwikkeling wordt aangemerkt. 2. Ten opzichte van het geldende bestemmingsplan wordt met onderhavige bestemmingsplan meer bebouwing mogelijk gemaakt dan voorheen toegestaan. Er is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. 3. Het verzorgingsgebied voor wonen is voor de gemeente Drechterland de hele woonregio Westfriesland. 4. Bij de onderbouwing van de behoefte wordt in deze paragraaf ingegaan op het toevoegen van 52 woningen. De beschrijving van de behoefte strekt zich uit tot woonregio Westfriesland. In april 2020 is de Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 (zie ook 3.3.4) vastgesteld. Doelstelling van de woonagenda is dat de provincie Noord-Holland wil zorgen voor voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen.

De provincie wil graag tot versnelde uitvoer van het woningbouwprogramma komen en heeft daarvoor het Masterplan Wonen (zie paragraaf 3.3.4) vastgesteld. Gedeputeerde Staten nemen daarmee een actieve rol in binnenstedelijke grondpolitiek, naast de aanjagende en verbindende rollen die de provincie al heeft.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

39

Bij uitvoer van het woningbouwprogramma zijn de regionale programmeringen en het gemeentelijk beleid de basis. De speerpunten van de woonagenda zijn vertaald in Woonakkoord 2020-2025 regio Westfriesland. Hierin zijn regionale afspraken gemaakt die nodig zijn om de woningmarkt toekomstbestendig te maken waarbij rekening wordt gehouden met demografische trends en ontwikkelingen. De provinciale bevolkingsprognose stelt als indicatieve woningbehoefte 7.150 woningen voor de periode 2019-2030. Hiervoor dienen de komende 5 jaar jaarlijks 800-900 woningen te worden gebouwd. De regio gaat jaarlijks minimaal 900 woningen opleveren. De hiervoor genoemde plannen, programma’s en afspraken zijn gebaseerd op uitgebreide onderzoeken waaronder de ‘Bevolkingsprognose provincie Noord-Holland 2021-2050’ en de ‘Monitor Woningbouw’. Uit deze onderzoeken blijkt dat er een grote behoefte is aan woningen in de regio Westfriesland. De netto bouwopgave in de periode 2021-2029 komt uit op ongeveer 8000 woningen. Het aantal zachte plannen betreft 11.100. Het aantal harde plannen betreft 3600 woningen. Uit de cijfers en analyses blijkt dat in regio voldoende plancapaciteit is om aan de indicatieve opgave tot 2030 te voldoen. Het planvoornemen maakt onderdeel uit van de zachte plancapaciteit en is opgenomen in de regionale woningbouwafspraken.

Uit de cijfers blijkt eveneens dat gemeenten moeten streven naar een gevarieerd, volwaardig en betaalbaar woningaanbod voor de toenemende groep senioren. Daarnaast verdient de groep jongeren en starters extra aandacht bij het vinden van een betaalbare woning. Ook kwalitatief is het plan passend. In de Westfriese basis is het huidige woningbouwbeleid gericht op het realiseren van ‘onderscheidende en complementaire woonmilieus’. Daarbij wordt vooral ingezet op woningtypen waar meer eigen inbreng van toekomstige bewoners mogelijk is én woningtypen die afwijken van dat wat hier al veel voorkomt. De bestaande woningvoorraad in Westwoud is tamelijk eenzijdig en bestaat overwegend uit vrijstaande koopwoningen en grote eengezinswoningen. Het initiatiefplan zet, naast de realisatie van 8 vrijstaande woningen en 10 twee-onder-een-kapwoningen, in op de realisatie van 34 betaalbare woningen.

Het gaat daarbij om: • 20 betaalbare woningen (Westfries vooruitdenken), goedkopere koopwoningen; • 14 sociale huurwoningen; • woningen die een toevoeging vormen vanwege het type woningen waarin het voorziet (beneden-boven woningen) (Westfries vooruitdenken); • voor Focusdoelgroepen van beleid: starters, startende huishoudens (Westfries vooruitdenken); onderscheidend woonmilieu en programma (Westfries vooruitdenken); het plan draagt bij aan de benodigde versnelling van de woningbouw in Westfriesland en past binnen de woningbehoefte (Westfries vooruitdenken). Zoals blijkt uit de genoemde plannen, programma’s, afspraken en uitgevoerde onderzoeken is er een grote woningbouwbehoefte in de provincie Noord-Holland, ook voor de regio WestFriesland. Uit de onderzoeken blijkt eveneens dat om te voldoen aan de grote behoefte, er voldoende plancapaciteit in de regio aanwezig is. Het planvoornemen maakt onderdeel uit van deze plancapaciteit en voorziet daarmee in een aanwezige behoefte. 5. De locatie ligt buiten bestaand stedelijk gebied. In het Bro (artikel 1.1.1 lid 1 onder h) is de volgende definitie opgenomen voor bestaand stedelijk gebied: "bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur".

De beantwoording van de vraag of een plangebied als een bestaand stedelijk gebied kan worden aangemerkt, hangt af van de omstandigheden van het geval, de specifieke ligging, de feitelijke situatie, het bestemmingsplan en de aard van de omgeving. Het begrip is in de jurisprudentie nader ingevuld. Hier moet geconcludeerd moet worden dat het plangebied buiten bestaand stedelijk gebied is gelegen. Het gebied is door de provincie zowel in de vigerende omgevingsverordening aangemerkt als landelijk gebied.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

40

Als de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied is gepland, moet volgens artikel 3.1.6 lid 2 Bro gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. Argumenten dat binnen bestaand stedelijk gebied geen mogelijkheden zijn voor de nieuwe stedelijke ontwikkeling, gaan bijvoorbeeld over: • kwalitatieve aspecten van de behoefte (denk bijvoorbeeld aan woonmilieu's die niet binnen bestaand stedelijk gebied passen, zoals waterrijk wonen, grote landgoederen); • andere functies die ter plaatse al aanwezig zijn of volgens ruimtelijk beleid (zoals een structuurvisie) worden beoogd. Denk aan park, maatschappelijke functies, maar ook andere woonplannen die later worden beoogd; • aanzienlijke investeringen die eerst nodig zijn voor de inbreidingsplaatsen, bijvoorbeeld vanwege milieuaspecten die zich voordoen op inbreidingslocaties. Met het voornemen is sprake van realisatie van een woongebied van 52 woningen. Hoewel het plangebied is aangemerkt als buiten bestaand stedelijk gebied, ligt het plan deels binnen de bebouwde kom in het bestaande lint van Westwoud en aansluitend op stedelijk woongebied. Er wordt door de realisatie van het beoogde plan een nieuw woongebied gecreëerd in een landelijke omgeving.

De opzet van het woningbouwplan, met lintbebouwing en alle woningen direct uitkijken op groen en landelijk gebied, sluit hier op aan. Vanwege de ligging aansluitend op bestaand woongebied in Westwoud sluit de beoogde ontwikkeling aan bij de aanwezige functies in de omgeving. Binnen bestaand stedelijk gebied zijn geen (herstructurerings-) mogelijkheden aanwezig voor de voorgenomen ontwikkeling van 52 woningen in een gedifferentieerd programma. Ad 2. Toets aan regionale woningbouwafspraken De regio Westfriesland past voor de plattelandsgemeenten het vitale kernenbeleid toe. De opgave in het buitenstedelijk gebied is deels voor de eigen bevolkingsgroei en deels voor de groeiambitie (bron: Woonakkoord 2020-2025). Op basis van de ‘Bevolkingsprognose NoordHolland 2021-2040’ stijgt het aantal huishoudens in de regio in de periode tot 2040 met 8%. Westwoud kent op dit moment ca. 725 huishoudens. Met een groei van 8% zou dit betekenen dat de komende jaren minimaal 58 woningen beschikbaar moeten komen voor de eigen bevolking. Rekening houdend met het feit dat de afgelopen jaren jongeren en ouderen uit het dorp zijn getrokken wegens gebrek aan beschikbare woningen, is er een reële behoefte aan de in het plan geprojecteerde 52 woningen. Daarbij wordt nog geen rekening gehouden met een groeiambitie en de afspraken in het Woonakkoord 2.0.

In het regionaal ’Afwegingskader wonen Westfriesland 2021’ is vastgelegd dat nieuwe plannen worden getoetst aan het afwegingskader. Het afwegingskader bestaat uit twee onderdelen: De Westfriese basis en het Westfries vooruitdenken. Hieronder zijn de onderdelen van het afwegingskader benoemd en is aangegeven in hoeverre met het plan aan de voorwaarden wordt voldaan. De Westfriese Basis Afweging 1: Het plan past binnen de ambitie van 16.000 woningen aan zachte plancapaciteit Op basis van de regionale indicatieve woningbehoefte is er in gemeente Drechterland een behoefte aan 900 woningen tot 2030. Er is op dit moment een harde plancapaciteit van ca. 123 woningen in de hele gemeente5. Dit betekent dat er nog ruimte is voor aanvullende woningbouw in de kleine kernen. De planlocatie in Westwoud is als ‘zacht’ in het woonakkoord opgenomen. Het aantal sluit aan op de verwachte huishoudensgroei van 8% in de regio (8% van 725 is 58). Het plan is in het regionale woonakkoord meegenomen en is getalsmatig passend. Afweging 2: Het plan voldoet aan de voorwaarde dat minimaal 70% van de woningbouw in de grote (krachtige) kernen wordt gerealiseerd. Voor de gemeente Drechterland zijn dit de kernen Hoogkarspel en Venhuizen. Dit betekent dat er ruimte is voor ca. 210 woningen in de overige kernen.

Voor Westwoud is in het programma zoals opgenomen in het Woonakkoord de beoogde locatie opgenomen in de lijst met plannen 2020-

5

Op basis van de gegevens via de provinciale site www.plancapaciteit.nl Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

41

2025, met ca. 50 woningen. Met de beoogde ontwikkeling wordt het richtgetal van maximaal 210 woningen buiten de krachtige kernen niet overschreden. Afweging 3: Is getoetst en onderbouwd of realisatie binnenstedelijk mogelijk is? Binnen de MFA Westwoud worden 12 woningen gerealiseerd (huurappartementen). Voor de locatie Woudlust wordt gezocht naar een nieuwe invuling. Een haalbaar plan is vooralsnog niet van de grond gekomen. Naast de locatie MFA Westwoud en Woudlust zijn er in het dorp geen andere binnenstedelijke verdichtingslocaties of transformatielocaties aanwezig. De gemeente Drechterland zet de komende jaren in op de ontwikkeling van het project De Wouden II (52 woningen aan de Dr. Wijtemalaan, dit plan), het project Nero Zero ( 52 woningen achter de Dr. Nuijensstraat 22, vooralsnog geen plan bekend) en 50 tijdelijke sociale huurwoningen naast de ijsbaan. Afweging 4: Als realisatie past binnen de regionale opgave (zie 1), maar realisatie binnenstedelijk niet mogelijk is, is getoetst aan provinciale voorwaarden inzake beschermingsregimes, energieneutraal, klimaatadaptief, circulair bouwen, landschappelijke inpassing en mobiliteit? Het plan ligt buiten bestaand stedelijk gebied. Het plan ligt niet in provinciale beschermingsregimes als weidevogel-leefgebieden, Natuurnetwerk Nederland (inclusief ecologische verbindingszones), of aardkundig waardevolle gebieden.

Het plan zal bij de nadere uitwerking een landelijke en tevens landschappelijke inpassing krijgen. Verder zal het plan bij de uitwerking voldoen aan de Provinciale voorwaarden op het gebied van klimaatneutraal en circulair bouwen. De locatie wordt ontsloten via de Dr. Wijtemalaan. De locatie wordt multimodaal ontsloten: er zijn fietsroutes zowel langs het lint als haaks op het lint, via het park. De Dr. Wijtemalaan is onderdel van een busroute (halte Dr. Nuijensstraat) en ook de opritten van de Westfriesiaweg en de Provincialeweg zijn dichtbij. Station Hoogkarpsel en station Hoorn - Kersenboogerd liggen als OV - knoopppunt op fietstafstand van de nieuwe woningen. Aanpassing in de wegenstructuur is niet noodzakelijk. De planlocatie is beschikbaar en de realisatie kan op korte termijn beginnen. Het betreft invulling aan de vraag voor Westwoud, en extra plancapaciteit voor Westwoud. Het woningbouwprogramma is in nauw overleg met de gemeente Drechterland tot stand gekomen, en sluit aan op het Woonakkoord 2.0. Uit de enthousiaste en ruime opkomst van belangstellenden tijdens de bewonersavonden, potentiële kopers, blijkt van een sterke vraag naar woningen in Westwoud. Het programma past binnen de kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte, en wordt aansluitend op bestaand stedelijk gebied gerealiseerd. Het plan voorziet in betaalbaar wonen en woningen voor middeninkomens.

Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat wordt voldaan aan de voorwaarden van de Westfriese basis uit het afwegingskader. Westfries vooruitdenken Met het Westfries vooruitdenken geeft de regio invulling aan de gezamenlijke ambities uit de regionale woonvisie en het Pact van Westfriesland. Voorliggend plan voldoet aan de volgende ambities uit het Westfries vooruitdenken: Ambitie 1. Het plan levert een positieve bijdrage aan betaalbaar wonen. Het plan voorziet in totaal 52 woningen. Er worden zowel koop- als huurwoningen gerealiseerd. Het programma is als volgt: • 12% betaalbare koop, 6 woningen (NHG grens 2023 is 405.000 euro); • 27% goedkope koop, 14 woningen (dit is ruim onder NHG = goedkoop); • 27% sociale huur, 14 woningen; • 34% vrije sector, 18 woningen (8 vrijstaand en 10 twee-onder-een-kap woningen). Ambitie 3. Het plan levert een bijdrage aan het langer zelfstandig wonen.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

42

Veertien woningen (goedkope huur en sociale koop) zijn gelijkvloers, levensloopbestendig en rollator toegankelijk. Ambitie 4. Het plan is circulair en energieneutraal: Zie hiervoor de nadere onderbouwing in paragraaf 5.2.2. Er is sprake van BENG (= bijna energie neutrale gebouwen). Ambitie 5. Het plan draagt bij aan klimaatadaptatie, een gezonde leefomgeving en verbetering van de natuur en het landschap: 1. De ontwikkelaar zal ruim bomen planten in het plangebied. Dit zorgt voor beperking van de hittestress. 2. Het stedenbouwkundig plan voorziet in een groen plangebied. Naast de bebouwing wordt zo veel mogelijk terrein groen en onverhard gelaten. Hiernaast wordt langs het plangebied water gegraven. Dit zorgt ervoor dat het overtollige water goed in de bodem kan infiltreren en in de boezem om het plangebied kan afvloeien. De ontwikkelaar zet zich met de aanleg van een aantrekkelijk groengebied als schakel tussen de buurt en het Dr. Singelenbergpark in voor sociale duurzaamheid o.a. door het creëren van ontmoetingsplekken. Deze ontmoetingsplekken creëren levendigheid en bevorderen de mentale en fysieke gezondheid van bewoners. Door koppeling met het Dr. Singelenbergpark ontstaan er meer wandelroutes wat enerzijds bijdraagt aan een duurzame verstedelijking, anderzijds aan de gezondheid van de inwoners. Het plan wordt op een zorgvuldige manier ingepast in het landschap.

De provinciale adviescommissie ARO is akkoord met de landschappelijke inpassing van het plan. Ambitie 6. Nieuwe woningbouw wordt zoveel mogelijk gerealiseerd in de nabijheid van een OV knooppunt. Omliggende OV-knooppunten zijn goed bereikbaar. De planlocatie ligt op circa 500 m afstand (5 – 10 minuten lopen, 2 minuten fietsafstand) van een bushalte. Met de fiets is het ongeveer 10 minuten naar het station Hoogkarspel (4.1 km) en naar station Hoorn Kersenboogerd is het 18 minuten fietsen (6,0 km) . Gezond in beweging zijn draagt bij aan duurzame verstedelijking. Ambitie 7. Het plan draagt bij aan de versnelling van de woningbouwproductie in Westfriesland. Met de Ontwikkelaar zal een anterieure overeenkomst worden gesloten die toeziet op het indienen van een ontvankelijke aanvraag omgevingsvergunning binnen een termijn na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan, en het binnen een termijn na het onherroepelijk worden van de omgevingsvergunning starten met de bouw van de woningen. Ambitie 8. Het plan draagt bij aan de aantrekkingskracht van de regio door het bieden van een aantrekkelijke onderscheidende woonomgeving. Het plan is aantrekkelijk voor woningzoekenden buiten de regio, omdat het plan wordt gerealiseerd in een landelijke omgeving met diverse soorten woningen. Woningen voor starters, senioren en vrije sectorwoningen .

Daarbij is het plangebied multimodaal ontsloten. Dichtbij ligt een busstation en fietsroutes liggen nabij het plangebied. De planlocatie ligt centraal en is goed bereikbaar vanaf zowel de Westfrisiaweg N307 als de Provincialeweg N506. De bestaande woningvoorraad in Westwoud is tamelijk eenzijdig en bestaat overwegend uit vrijstaande koopwoningen en grote eengezinswoningen. Het plan zet in op de realisatie van 8 vrijstaande woningen, 10 twee-onder-een-kap woningen, 6 rijenwoningen en 28 beneden-boven woningen. De beoogde ontwikkeling voor met name starters behoudt de leefbaarheid in het dorp. Het dorp kent gemeenschapsvoorzieningen (multifunctioneel centrum, kerken), sportvoorzieningen en een school. Het toevoegen van een substantieel aandeel aan betaalbare woningen in het plan zorgt ervoor dat jongeren in het dorp kunnen blijven wonen, en daarmee een bijdrage kunnen leveren voor draagvlak van de voorzieningen. Het plan voldoet aan 7 van de 8 ambities uit het Westfries Vooruitdenken. Alleen ambitie 2, het voorzien in woningen in de vrije huursector voor middeninkomens wordt niet voldoen. Daarentegen wordt 54% van de woningen als goedkope koop en sociale huur gerealiseerd, en 12% als betaalbare koop, conform de afspraken met de gemeente Drechterland. Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

43

Afweging Voor het woningbouwinitiatief is de Ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen, en is het plan tevens getoetst aan het regionale en gemeentelijke afwegingskader voor woningbouw. Het ingediende plan voldoet aan het afwegingskader. Het plan is tevens afgestemd in de regionale werkgroep en besproken in de VVRE. Zowel in kwalitatief als in kwantitatief opzicht is de behoefte aan de 52 woningen in Westwoud aangetoond. In Westwoud zijn binnen bestaand stedelijk gebied geen herstructurerings- of transformatielocatielocaties beschikbaar. Dit betekent dat de woningbouwlocatie buiten bestaand stedelijk gebied moet worden gerealiseerd. Na afweging van potentiële locaties komt de locatie ‘De Wouden II’ als kansrijk uit de bus. De locatie ligt al binnen de bebouwde kom van Westwoud en sluit hier op een logische manier ruimtelijk op aan. De locatie is goed bereikbaar per auto, fiets en openbaar vervoer. De locatie is afgewogen tegen potentiële andere locaties in het dorp en zowel door het College van burgemeester en wethouders van Drechterland als de provincie Noord-Holland (ARO) akkoord bevonden. De planlocatie voor 52 woningen is opgenomen in de lijst met plannen van het regionaal Woonakkoord 2020-2025. De ontwikkeling past binnen het regionaal afsprakenkader woningbouw. Op basis van bovenstaande mag geconcludeerd worden dat het een duurzame ruimtelijke ontwikkeling betreft.

5.2.2

Duurzaamheid en energiebesparing

Het thema duurzaamheid is als ontwerpuitdaging gehanteerd, zowel stedenbouwkundig of landschappelijk op gebiedsniveau als architectonisch op gebouwniveau. Er is op verschillende niveaus o.a. nagedacht over duurzaam ruimtegebruik, een verantwoorde waterhuishouding, materiaalgebruik, afvalstromen, mobiliteit, ecologie en natuur, energie- en klimaatbeheer etc. Dit is vertaald in het stedenbouwkundig plan, het beeldkwaliteitsplan en wordt ook door de ontwikkelaar uitgewerkt in de woningen. Ook bij de vrije kavels (individuele nieuwbouw van een woning) is het realiseren van een duurzame woning uitgangspunt. Het gaat onder meer om klimaatadaptief bouwen en een groene inrichting van het woongebied om hittestress tegen te gaan en het infiltrerend vermogen te bevorderen. De gebouwen zullen voorts voldoen aan de landelijke regelgeving (i.c. zal aan het BENG worden voldaan). Concreet betekent dit: 1. Er wordt gebouwd voor de komende 50-100 jaar, met gebruikmaking van duurzame bouwmaterialen. 2. De ontwikkelaar en particuliere bouwers maken gebruik bij zijn projecten van goede bouwtechnische maatregelen en met hoogwaardige isolatiematerialen zullen hoge Rc waarden bereikt worden zonder ingrijpende maatregelen in de constructie. Met duurzame installaties wordt de energievraag zoveel mogelijk beperkt, terwijl de PV-panelen op de daken in de resterende vraag naar energie zullen voorzien.

De wettelijke eisen BENG-eis is bijna energieneutraal. Aardgasloos bouwen is vereist. 3. De ontwikkelaar en gemeente zetten in op een klimaatadaptieve en natuurinclusieve gebiedsinrichting. Dit houdt in dat een zo groot mogelijk oppervlak binnen het openbaar gebied als onverhard terrein wordt ingericht. De inrichting met groen en bomen draagt bij aan het voorkomen van hittestress. 4. De ontwikkelaar zet in op een gemixt programma voor starters , senioren en gezinnen, waarbij er rekening gehouden zal worden met levensloopbestendigheid. 5. Verharding wordt minimaal toegepast om zo veel mogelijk waterinfiltratie en waterbuffering te bevorderen. Er is overleg geweest met het HHNK. 6. Per 1 april 2021 zijn in het bouwbesluit nieuwe geluidseisen gesteld aan (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koude opwekking. Het gaat hierbij om warmtepompen en airco’s die worden toegepast bij woningen en woongebouwen. Deze installaties mogen niet meer dan 40 dB geluid veroorzaken bij de buren. De bepalingsmethode van het geluidsniveau is vastgelegd in de aangepaste Regeling Bouwbesluit 2012 (nieuw artikel 3.11).

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

44

Betekenis voor dit project: Op basis van de toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking betreft het een verantwoord, duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Het project past binnen de regionale afwegingskaders woningbouw. Ook wordt in het plan rekening gehouden met de realisatie van energiezuinige woningen en een klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte. Geconcludeerd wordt dat in onderhavige situatie sprake is van een duurzame stedelijke ontwikkeling.

5.3

Water

De planlocatie valt binnen het beheersgebied van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft samen met haar partners haar waterbeleid op lange termijn (Deltavisie) en op middellange termijn (Waterprogramma 2016-2021) opgesteld. In het Waterprogramma 2016-2021 (voorheen waterbeheersplan) zijn de programma's en beheerstaken van het hoogheemraadschap opgenomen met de programmering en uitvoering van het waterbeheer. Het programma is nodig om het beheersgebied klimaatbestendig te maken, toegespitst op de thema’s waterveiligheid, wateroverlast, watertekort, schoon en gezond water en crisisbeheersing. Door het veranderende klimaat wordt het waterbeheer steeds complexer. Alleen door slim samen te werken is integraal en doelmatig waterbeheer mogelijk. Bij de ontwikkeling van het Waterprogramma is hieraan invulling gegeven door middel van een partnerproces en de ontwikkeling van gezamenlijke bouwstenen. Keur en Uitvoeringsregels6 Op grond van de Waterwet is het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier als waterschap bevoegd via een eigen verordening, de Keur, regels te stellen aan handelingen die het watersysteem beïnvloeden.

De Keur geeft vorm aan de inhoud van de Waterwet met concrete doelstellingen, te weten: voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met (a) bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen, en (b) vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. In de Keur 2016 van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier staan de geboden en verboden die betrekking hebben op watergangen en waterkeringen. Voor het uitvoeren van werkzaamheden kan een vergunning nodig zijn. De werkzaamheden in of nabij de watergangen en waterkeringen worden getoetst aan de beleidsregels die op de website van het hoogheemraadschap te vinden zijn (https://www.hhnk.nl/keur). Watertoets Via de Digitale Watertoets is aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) op 2 mei 2022 gevraagd een reactie te geven op het plan (zie bijlage 2). Er moet een ‘normale procedure’ worden gevolgd. Voor het plan is de waterhuishoudkundige situatie in het plangebied inzichtelijk evenals de effecten van de voorgenomen ontwikkeling en maatregelen die getroffen moeten worden. In dit kader heeft afstemming plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Hieronder zijn de resultaten beschreven (zie bijlage 2). HHNK heeft per mail d.d.

7 november 2023 aangegeven akkoord te gaan met de voorgestelde waterhuishouding in het plan.

6 Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is de Waterschapsverordening van kracht geworden.

Hiermee is de Keur en een deel van de beleidsregels komen te vervallen. Omdat dit bestemmingsplan nog volgens de Wet ruimtelijke ordening wordt vastgesteld, is dit niet verwerkt in de toelichting Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

45

afb.22 Waterlopen en kunstwerken in omgeving De Wouden II (bron: legger HHNK)

Partiele herziening peilbesluit Rond de planlocatie zijn er in de huidige situatie verschillende waterpeilen aanwezig. De planlocatie heeft een eigen waterpeil (zie afb.23).

afb.23 Huidige peilgebieden in de omgeving De Wouden II (bron: legger HHNK)

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

46

Omdat het bestemmingsplan een andere bestemming mogelijk maakt van de projectlocatie dan de huidige agrarische, is het wenselijk om het watersysteem voor de nieuwe functie van woningbouw robuuster te maken. Hiervoor is het wenselijk om het tussenpeil van NAP-2,32m op te heffen en het gebied aan te laten sluiten bij het grote peilgebied met peil NAP-2,40m. Voor deze wijziging is een partiële herziening van het peilbesluit nodig. Zo een herziening is een ingreep met potentieel grote gevolgen voor de omgeving en dient dus ook goed onderbouwd te zijn. Het College van Hoofdingelanden (CHI) van het hoogheemraadschap dient op deze wijziging te besluiten. Op 5 februari 2024 is het hoogheemraadschap in gesprek geweest met de ontwikkelende partij over het feit dat de voorgestelde verandering in het vigerend waterpeil alleen mogelijk is met een partiële herziening van het peilbesluit. Deze zal de ontwikkelende partij aanvragen bij HHNK, waarna deze in behandeld zal worden en in procedure gebracht. In de nieuwe situatie zal het waterpeil langs de woningen direct aan de Dr. Wijtemalaan aansluiten op het waterpeil van het aangrenzende agrarische gebied. Het waterpeil van de achtergelegen woonbuurt sluit aan op de bestaande randsloot van het Dr. Singelenbergpark (zie ook afb.24).

Verharding en compenserende maatregelen De bebouwing- en/of verhardingstoename ten gevolge van de planontwikkeling bedraagt meer dan 2.000 m2. Als gevolg van de toename aan verharding, zoals nu opgenomen in het stedenbouwkundig plan, dient watercompensatie plaats te vinden: • indien water gedempt wordt, dan dient dit 1:1 gecompenseerd te worden; • de toename aan verharding dient voor 14% als extra water gerealiseerd te worden; • compensatie is ook mogelijk door het bergen van hemelwater in het plangebied. Dit dient een schijf van 69 millimeter per vierkante meter verhardingstoename te zijn. De watercompensatie is voor beide peilgebieden afzonderlijk berekend. De watercompensatie vindt plaats door het graven van nieuwe sloten, door het creëren van infiltratiemogelijkheden in het groen en door het verbreden van bestaande sloten (zie afb.24).

afb.24 Uitwerking watercompensatie De Wouden II, zie ook grote kaart in bijlage 2

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

47

De watercompensatie vindt in het eigen peilvak plaats. In het eerste peilgebied (zijde Dr. Wijtemalaan) wordt het water langs de Dr. Wijtemalaan aan de noordzijde van de weg met 1 m verbreed. Voor 500 m2 compensatiewater is, in nauw overleg met HHNK en grondeigenaren, buiten de planlocatie in dit peilvak een locatie gezocht en gevonden. In het tweede peilgebied (de buurt aan de parkzijde) wordt extra water gegraven. De nieuwe dwarssloot vormt zo de zuidelijke grens van de planlocatie. In het groen komt een kleine boothelling om onderhoudsmaterieel te water te kunnen laten. De wadi’s in het groen dienen tevens voor extra wateropvang, waardoor een dynamisch gebied ontstaat dat soms deels ondergelopen is en soms volledig als (speel)park gebruikt kan worden. Voor de wadi’s is (mogelijk) grondverbetering gewenst, om infiltratie te bewerkstelligen. Een verdere technische uitwerking dient bij de aanvraag Omgevingsvergunning voor de wateractiviteit gevoegd te worden. Bij de terreininrichting zal het principe van ruimtelijke adaptatie voor dit plan nader worden uitgewerkt, bijvoorbeeld door het gebruik van waterdoorlatende verharding bij de aanleg van de parkeerplaatsen, met bijbehorende afvoer vertragende onderlaag, of waterberging in verlaagde groenstroken.

Beheer en onderhoud waterlopen Alle werkzaamheden binnen een zone van 5 meter van de insteek van waterlopen zijn vergunningplichtig, omdat deze invloed kunnen hebben op de water aan- en afvoer, waterberging of het onderhoud. Voorkomen dient te worden dat waterlopen niet meer goed bereikbaar zijn voor zowel regulier als periodiek onderhoud (maaien en baggeren), omdat deze worden ingesloten door de nieuwe ontwikkeling/bebouwing. Dit geldt met name in het stedelijk gebied, waar het hoogheemraadschap de ambitie heeft om het onderhoud van gemeenten over te nemen. Indien er ter plaatse geen varend onderhoud wordt uitgevoerd, dient een obstakelvrije zone van tenminste 5 meter aangehouden te worden. In het stedenbouwkundig plan is in het groengebied een tewaterlaatplaats aanwezig, waardoor een onderhoudsboot te water gelaten kan worden en ten behoeve van het onderhoud van het water door het peilgebied kan varen.. Het onderhoud van het water langs de Dr. Wijtemalaan vindt plaats vanaf de kant. Het onderhoud van de oevers is de verantwoordelijkheid van de aanliggende eigenaren. De langzaamverkeersbrug die aansluit op het Dr. Singelenbergpark is ondervaarbaar voor het uitvoeren van onderhoud. Daarvoor is nodig: 1,10 meter doorvaarthoogte, 0,9 meter waterdiepte en een doorvaartbreedte van 2,5 meter.

Deze vereiste is vastgelegd in de Waterschapsverordening, wanneer er stedelijk water gepland wordt. Waterkwaliteit en riolering In het plan wordt een gescheiden riolering aangelegd, waarbij het hemelwater wordt afgekoppeld van de riolering. Dit komt overeen met de basisdoelstelling van het hoogheemraadschap om het hemelwater van nieuwe oppervlakken zoveel mogelijk te scheiden van het afvalwater. Voorwaarde is wel dat het hemelwater als schoon kan worden beschouwd. Het afstromend hemelwater van verharde oppervlakken wordt eerst voorgezuiverd door openbaar groen. Bij de entree van het Dr. Singelenbergpark wordt een nieuw pompgemaal gesitueerd waar vandaan een nieuwe persleiding aangelegd wordt naar het noordelijk deel van de bestaande wijk. De nieuwe wijk zal met haar riolering hierop dienen aan te sluiten. De waterkwaliteit wordt voor een belangrijk deel bepaald door de kwaliteit van het oppervlaktewater en grondwater in de omgeving. De ontwikkeling heeft geen verslechtering van de waterkwaliteit tot gevolg.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

48

Betekenis voor dit project: • Beoogde ontwikkeling is afgestemd met het Hoogheemraadschap. Ten aanzien van het aspect water zijn er geen belemmeringen voor deze ontwikkeling. • Ten behoeve van de ontwikkeling van de planlocatie zal een nieuw peilbesluit moeten worden genomen. Watercompensatie vindt plaats ten behoeve van ontwikkelingen in beide peilgebieden. • De voorgestelde verandering in het vigerend waterpeil alleen mogelijk is met een partiële herziening van het peilbesluit. Deze zal de ontwikkelende partij aanvragen bij HHNK, waarna deze in behandeld zal worden en in procedure gebracht. • Voor de wadi’s is (mogelijk) grondverbetering gewenst, om infiltratie te bewerkstelligen. Een verdere technische uitwerking dient bij de aanvraag Omgevingsvergunning voor de wateractiviteit gevoegd te worden. • De langzaamverkeersbrug die aansluit op het Dr. Singelenbergpark is ondervaarbaar voor het uitvoeren van onderhoud. Dit houdt in dat, conform de waterverordening, de volgende (minimale) maatvoering noodzakelijk is: 1,10 meter doorvaarthoogte, 0,9 meter waterdiepte en een doorvaartbreedte van 2,5 meter. • Werkzaamheden binnen 5 meter vanaf de waterlijn zijn vergunningplichtig.

5.4

Bodem

In het kader van de onderzoeksplicht dient onder andere de bodemgesteldheid in het plangebied in kaart gebracht te worden. Een nieuwe bestemming mag pas worden opgenomen als is aangetoond dat de bodem geschikt is voor de nieuwe of aangepaste bestemming. Daarbij is wettelijk bepaald dat een omgevingsvergunningsplichtig bouwwerk niet mag worden gebouwd op een zodanig verontreinigd terrein, dat schade of gevaar is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers en het milieu. Ten behoeve van de bestemmingswijziging is door Landview Bodemonderzoek de kwaliteit van de bodem onderzocht (zie bijlage 3). Het bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de NEN 5740 richtlijnen voor een onverdachte niet-lijnvormige locatie (ONV-NL). Het asbestonderzoek is uitgevoerd volgens de NEN 5707 richtlijnen voor een grootschalig onverdachte locatie. Het veldonderzoek is, door KIW gecertificeerde medewerkers, uitgevoerd onder het procescertificaat BRL SIKB 2000, conform de protocollen 2001, 2002 en 2018. Onderzoeksresultaten Grond In één mengmonster van de bovengrond (bg1, bijmengingen baksteen resten) zijn lichte verhogingen van koper, kwik en lood geconstateerd. In de overige mengmonsters van de boven- en ondergrond zijn geen verhogingen van de onderzochte stoffen, inclusief OCB’s, aangetroffen.

Op basis van het tijdelijk handelingskader voor PFAS valt de bovengrond op de locatie in de bodemkwaliteits/bodemfunctieklassen “landbouw/natuur”, wanneer toegepast op een landboven boven grondwaterstand. De lcoatie kan daarmee als niet verontreinig ten aanzien van PFAS worden beschouwd. Grondwater In het grondwater van peilbuis 2 is een matige verhoging van arseen aangetroffen. In het grondwater van de overige peilbuizen zijn geen verhogingen van de onderzohte stoffen, inclusief OCB’s aangetroffen. Asbest Tijdens de visuele inspectie zijn géén asbestverdachte materialen op het maaiveld waargenomen. Tijdens het graven van gaten, het zeven en de monstername is in de grond eveneens géén asbestverdacht materiaal waargenomen. In beide mengmonsters van de grond is door het laboratorium geen asbest aangetroffen boven de bepalingsgrens. Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

49

Conclusie De hypothese dat geen bodemverontreiniging aanwezig is, behalve van nature verhoogde concentraties, wordt in het onderzoek niet geheel bevestigd. De op de locatie aangetroffen, plaatselijke, bijmengingen met baksteen resten hebben tot licht verhoogde gehalten geleid. De geconstateerde gehalten voldoen aan de te verwachte kwaliteit in vergelijkbare omstandigheden. Voor het instellen van een vervolgonderzoek wordt daarom geen aanleiding gezien. De verwachting, dat niet meer dan 50 mg (gewogen) asbest / kg ds in en op de grond aanwezig is, wordt in het vooronderzoek bevestigd. Aangetoond is dat op het maaiveld en in de grond geen asbesthoudend plaatmateriaal aanwezig is. Op basis van de nu bekende gegevens mag de grond daarom als ‘asbestvrij’ worden beschouwd. In (delen van) Nederland worden in het grondwater veelvuldig verhoogde concentraties arseen en of barium geconstateerd, waarvoor een natuurlijke oorzaak wordt verondersteld. In het kader van verkennend bodemonderzoek wordt aan een vervolgonderzoek geen hoge prioriteit gegeven. Betekenis voor dit project • Op basis van het verkennend bodemonderzoek en het verkennend asbestonderzoek blijkt dat de aangetroffen verhogingen dusdanig gering zijn of verklaarbaar uit omgevingsfactoren, dat voor het instellen van een vervolgonderzoek geen direct aanleiding wordt gezien.