05F B3 Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud (2024-17)

Bestemmingsplan De Wouden II Westwoud Gemeente Drechterland

Datum: 22 april 2024 NL.IMRO.0498.BPDeWoudenII-VA01

Opgesteld door:

HzA stedebouw & landschap Achterstraat 26A 1621 GH Hoorn tel 0229 -216757 info@hzabv.nl www.hzabv.nl

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

2

Toelichting

Bestemmingsplan De Wouden II Westwoud 22 april 2024

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

3

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

4

INHOUDSOPGAVE

1.

INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------- 7

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding --------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Plangebied -------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Geldende planologische regeling ---------------------------------------------------------------- 9 Leeswijzer ------------------------------------------------------------------------------------------- 10

2.

RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING -------------------------------------------- 12

2.1 2.2 2.3

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 12 Bestaande situatie--------------------------------------------------------------------------------- 12 Beoogde ontwikkeling ---------------------------------------------------------------------------- 14

3.

BELEIDSKADER ----------------------------------------------------------------------- 19

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 19 Beleid hogere overheden ------------------------------------------------------------------------ 19 Beleid provincie Noord-Holland ---------------------------------------------------------------- 21 Regionaal beleid Westfriesland ---------------------------------------------------------------- 28 Beleid gemeente Drechterland ----------------------------------------------------------------- 30 Conclusie beleidskader -------------------------------------------------------------------------- 34

4.

RUIMTELIJKE KADER ---------------------------------------------------------------- 35

4.1 4.2 4.3 4.4

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 35 Historische en landschappelijke context ----------------------------------------------------- 35 Ruimtelijke kwaliteit ------------------------------------------------------------------------------- 37 Conclusie ruimtelijke inpassing in de omgeving ------------------------------------------- 38

5.

OMGEVINGSASPECTEN ------------------------------------------------------------ 39

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 39 Duurzaamheid -------------------------------------------------------------------------------------- 39 Water ------------------------------------------------------------------------------------------------- 45 Bodem ------------------------------------------------------------------------------------------------ 49 Cultureel erfgoed ---------------------------------------------------------------------------------- 50 Natuur ------------------------------------------------------------------------------------------------ 54 Geluidhinder ---------------------------------------------------------------------------------------- 55 Verkeer en parkeren ------------------------------------------------------------------------------ 57 Bedrijven en milieuzonering -------------------------------------------------------------------- 59 Luchtkwaliteit --------------------------------------------------------------------------------------- 61 Externe veiligheid---------------------------------------------------------------------------------- 62 Kabels en Leidingen ------------------------------------------------------------------------------ 64 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ------------------------------------------------------------------- 64 Conclusie toets van de omgevingsaspecten

------------------------------------------------ 64

6.

JURIDISCHE PLANOPZET ---------------------------------------------------------- 66

6.1 6.2 6.3 6.4

Planmethodiek ------------------------------------------------------------------------------------- 66 Juridische vormgeving --------------------------------------------------------------------------- 66 Verantwoording keuze van de bestemmingen --------------------------------------------- 67 Handhaving ----------------------------------------------------------------------------------------- 69

7.

HAALBAARHEID ----------------------------------------------------------------------- 70

7.1 7.2 7.3

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 70 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ------------------------------------------------------------- 70 Economische uitvoerbaarheid en grondexploitatie ---------------------------------------- 71

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

5

Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4. Bijlage 5. Bijlage 6. Bijlage 7. Bijlage 8. Bijlage 9 Bijlage 10. Bijlage 11. Bijlage 12. Bijlage 13. Bijlage 14. Bijlage 15.

Beeldkwaliteitsplan De Wouden II, HzA stedebouw & landschap, 5 december2023 Watertoets, 29 september 2023 Verkennend bodem- en asbestonderzoek, Landview, 16 september 2021 Archeologische quickscan, Archeologie Westfriesland, 13 juli 2023 Toetsing in het kader van de natuurwetgeving Wet Natuurbescherming, Groot Eco Advies, 24 april 2023 Onderzoek beschermde rugstreeppad, Groot Eco Advies, concept 21 augustus 2023 Stikstofberekening met Aerius 2023, Groot Eco Advies, 22 februari 2024 AERIUS projectberekening realisatiefase, 4 december 2023 AERIUS projectberekening gebruiksfase, 22 februari 2024 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai en railverkeerslawaai, HGO advies, 18 augustus 2023 Verkeersonderzoek, Goudappel, 21 september 2023 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, HzA stedebouw & landschap, 28 november 2023 Blootstellingsrisico’s gewasbeschermingsmiddelen, Adromi groep, 28 november 2023 Veldonderzoek in de vorm van proefsleuvenonderzoek, ADC ArcheoProjecten, november 2023 Vrijgavedocument archeologie, Archeologie West-Friesland, 25 oktober 2023

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

6

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Het initiatief betreft het in ontwikkeling brengen van een agrarische kavel aan de Dr. Wijtemalaan in Westwoud ten behoeve van 52 woningen in een gedifferentieerd programma, als logische schakel tussen de Dr. Wijtemalaan en het Dr. Singelenbergpark. Het bouwplan is binnen de regels van het geldende bestemmingsplan Drechterland Noord 2011 (onherroepelijk 18 september 2013) en het bestemmingsplan Drechterland Noord 2011, herziening 2014 (vastgesteld 24 november 2014) niet realiseerbaar. De beoogde planlocatie heeft op dit moment een bestemming ‘Agrarisch’, zonder bouwvlak. Ter plaatse zijn binnen deze bestemming geen woningen toegestaan. Het initiatief is in strijd met de vigerende planologische regeling. De gemeente staat positief tegenover de beoogde ontwikkeling en wil met een bestemmingsplanprocedure een passend juridisch planologisch kader creëren waarbinnen de ontwikkeling kan plaatsvinden. Het college van burgemeester en wethouders heeft eind april 2023 besloten om in principe medewerking te verlenen aan het initiatief. Het bestemmingsplan ´De Wouden II Westwoud’ maakt de realisatie van 52 woningen inclusief groen, water, ontsluiting en parkeerplaatsen op het perceel mogelijk. De opzet van het bestemmingsplan is afgestemd op de actuele wet- en regelgeving en op de systematiek van recent opgestelde bestemmingsplannen in de gemeente Drechterland.

Op het plan is de crisis en herstelwet van toepassing. De voorliggende toelichting bij het bestemmingsplan motiveert, dat op het gebied van beleid, ruimtelijke kwaliteit, milieutechnisch onderzoek, economische haalbaarheid en afweging van maatschappelijke belangen medewerking kan worden verleend aan de ontwikkeling van dit initiatiefplan. Op grond van artikel 11 van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet, is afdeling 2 van hoofdstuk 1 van deze wet van toepassing.

1.2

Plangebied

De planlocatie betreft een agrarische kavel aan de Dr. Wijtemalaan in Westwoud. De kavel wordt aan de westzijde begrensd door de Dr. Wijtemalaan en aan de oostzijde door het Dr. Singelenbergpark. De noordzijde sluit aan op de bestaande lintbebouwing langs de Dr. Wijtemalaan en het woongebied De Wouden. Aan deze drie zijden vormt een watergang de grens. Het gebied ten zuiden van de woningbouwlocatie De Wouden II behoudt de huidige functie (zie afb.1). De planlocatie ligt gedeeltelijk binnen de bebouwde kom van Westwoud. Het perceel staat kadastraal bekend als Drechterland sectie L perceel 1524 en 1525 (deels) en heeft een omvang van ca. 17.830 m2 (zie afb.2).

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

7

afb.1 Ligging planlocatie ten noordoosten van de Dr. Wijtemalaan (bron: googlemaps, plangrens indicatief)

afb.2 Kadastrale situatie (plangrens indicatief)

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

8

1.3

Geldende planologische regeling

Voor de planlocatie gelden de bestemmingsplannen Drechterland Noord 2011 (onherroepelijk 18 september 2013) en Drechterland Noord 2011, herziening 2014 (vastgesteld 24 november 2014). Bestemmingsplan Drechterland Noord 2011 Het plangebied is geregeld in het bestemmingsplan Drechterland Noord 2011. Het plangebied heeft de bestemming 'Agrarisch', ten behoeve van het agrarisch grondgebruik en de uitoefening van agrarische bedrijven. De archeologische dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 2’ beschermt potentieel erfgoed in de bodem. Het realiseren van nieuwe woningen is binnen deze bestemming niet toegestaan. Drechterland Noord 2011, herziening 2014 De herziening binnen het bestemmingsplan heeft uitsluitend betrekking op een aanpassing en aanscherping van de regels, waarbij de overige regels van het bestemmingsplan ‘Drechterland Noord 2011’" van overeenkomstige toepassing zijn.

afb.3 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Drechterland Noord 2011, plangrens indicatief

Wijziging bestemmingsplan Het bestemmingsplan Drechterland Noord is een conserverend plan. Nieuwe ontwikkelingen zijn hierin niet meegenomen. Het gewenste initiatief is in strijd met het toegestane gebruik en bouwregels uit de voorschriften ‘Agrarisch’. De beoogde 52 woningen, inclusief de bijbehorende terreininrichting, kunnen niet binnen de huidige bestemming worden gerealiseerd. De bestemmingswijziging op de locatie De Wouden II, tussen Dr. Wijtemalaan 31 en Dr. Wijtemalan 31A in Westwoud betreft het wijzigen van het gebruik van het agrarische perceel ten behoeve van wonen, inclusief het toestaan van bebouwing (het stedenbouwkundig ontwerp wordt in paragraaf 2.2 nader toegelicht) en de bijbehorende terreininrichting.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

9

afb.4 Stedenbouwkundig ontwerp beoogde nieuwe ontwikkeling (bron: HzA stedebouw & landschap 2023)

1.4

Leeswijzer

Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende regels en een toelichting. De regels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. In de toelichting wordt uiteengezet of er vanwege de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening. In voorliggende toelichting van het bestemmingsplan is de uitvoerbaarheid van het planvoornemen in het kader van de goede ruimtelijke ordening aangetoond.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

10

De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zeven hoofdstukken: 1. 2. 3. 4. 5.

6. 7.

Inleiding Planbeschrijving aan de hand van de bestaande situatie en de beoogde ontwikkeling. De hoofdlijnen van de voor de planlocatie relevante beleidskaders van hogere overheden, de provincie Noord-Holland, de regio Westfriesland en de gemeente Drechterland. Het ruimtelijk kader ‘landschap en cultuurhistorie’ met een ruimtelijk kwalitatieve verantwoording waarbinnen ontwikkelingen in dit gebied plaats kunnen vinden. Afweging van de verschillende omgevingsaspecten en toets aan de wet- en regelgeving op het gebied van o.a. duurzaamheid, water, bodem, archeologie, flora en fauna, geluid, milieuzonering, luchtkwaliteit en externe veiligheid. Een belangrijke invalshoek in dit hoofdstuk is de motivering in relatie tot het provinciaal beleid van de nut en noodzaak (aan de hand van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking) en de ruimtelijke kwaliteit (afweging kwalitatieve aspecten). Juridische vormgeving van het plan. Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Bij de maatschappelijke uitvoerbaarheid wordt de bestemmingsplanprocedure omschreven.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

11

2.

RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING

2.1

Algemeen

De vraag naar woningbouw in de gemeente Drechterland (en de omliggende regio) is groot en neemt toe. De gemeente heeft als taak om deze vraag zoveel als mogelijk te faciliteren, en is hiervoor deels afhankelijk van initiatieven uit de markt. De locatie aan de Dr. Wijtemalaan is reeds decennia in beeld als nieuwe uitbreidingslocatie voor Westwoud. Met het toevoegen van 52 woningen draagt het plan bij aan de versnelling van de woningbouwproductie in de gemeente Drechterland en de regio Westfriesland. Het plan voorziet in de behoefte vanwege een gemêleerd programma van starterswoningen, geschakelde en vrijstaande woningen. Door toevoeging van de starterswoningen kunnen jongeren in Westwoud blijven wonen en wordt op deze wijze een bijdrage geleverd aan de instandhouding van de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in het dorp. Dit hoofdstuk geeft een toelichting op de voorgenomen woningbouwontwikkeling binnen het plangebied. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de huidige situatie en de beoogde ontwikkeling.

2.2

Bestaande situatie

Huidige situatie Dr. Wijtemalaan tussen 31 en 31A Het plangebied is in de huidige situatie agrarisch in gebruik. De op de locatie aanwezige boomgaard is reeds jaren geleden gerooid, en het land is sindsdien in gebruik als grasland en schapenweide. Het perceel grenst met een windsingel aan de Dr. Wijtemalaan. Aan de west- en zuidzijde wordt de planlocatie omsloten door een agrarische bedrijf. De noordzijde sluit aan op de bestaande lintbebouwing langs de Dr. Wijtemalaan en het woongebied De Wouden. Aan deze drie zijden vormt een watergang de grens.

afb.5 (eenzijdige) bebouwing dwarslint Dr. Wijtemalaan, zicht richting zuiden, planlocatie sluit aan op deze lintbebouwing

afb.6 Planlocatie (rechts) is voormalige boomgaard, zicht richting noorden

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

12

Ligging in de omgeving Westwoud is een typisch lintdorp met een nog grotendeels authentiek Westfries karakter. De belangrijkste karakteristiek wordt bepaald door onder andere kleinschaligheid, individualiteit en variatie in bebouwing van de panden, wisselende rooilijnen en kenmerkende bebouwingsrichting. De belangrijkste weg loopt van Westwoud naar Hoogkarspel en loopt bijna evenwijdig aan het spoor Zaandam-Hoorn-Enkhuizen. De lintbebouwing langs de Dr. Nuijensstraat heeft aan weerszijden verspreide bebouwing in de vorm van woningen, (agrarische) bedrijven en enkele voorzieningen. De bebouwing is naar aard en schaal zeer divers. De Wijtemalaan en ’t Laantje zijn van oudsher karakteristieke dwarslinten die hier op aantakken. Ook langs deze wegen staat van oudsher bebouwing. Binnen de kom is de relatie met achterliggende gebieden beperkt. Buiten de kom geven grotere onbebouwde ruimten op zeer kenmerkende wijze zicht op het achterliggende open agrarische gebied. Langs de Dr. Wijtemalaan is karakteristieke lintbebouwing aanwezig langs een zijde van de weg. Vanaf de Dr. Wijtemalaan is wijds uitzicht over het open landschap mogelijk. De aanwezige windsingels rond het plangebied zorgen op dit moment voor beslotenheid. Rond de driesprong Dr. Nuijensstraat – Dr.

Wijtemalaan en ´t Laantje is er sprake van een kern: rond deze plek liggen de meeste voorzieningen, zoals een multifunctioneel centrum, kerk, sportvereniging, school en de woongebieden De Wouden, Raadhuisstraat e.o. en Witte Dam.

afb.7 Ligging planlocatie binnen bebouwde kom Westwoud

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

13

2.3

Beoogde ontwikkeling

Het plan voor het gebied bestaat uit de ontwikkeling van maximaal 52 woningen in verschillende segmenten en is tot stand gekomen als initiatief vanuit de markt en actief overleg met zowel de gemeente als omwonenden. Stedenbouwkundig plan De woningbouwlocatie wordt als nieuwe lintbebouwing aan de Dr. Wijtemalaan ontwikkeld, met hierachter een nieuwe woonbuurt die zich oriënteert op het Dr. Singelenbergpark (zie afb.8).

afb.8 Stedenbouwkundig plan De Wouden II, versie 28 november 2023 (bron: HzA stedebouw & landschap, 2023)

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

14

Langs de Dr. Wijtemalaan is het doortrekken van de bestaande lintbebouwing voorzien. Aan het lint worden 12 woningen toegevoegd. Het plan kent 6 vrije kavels in het lint, waarop een gevarieerde bebouwing kan worden gerealiseerd. De woningen kijken uit op het open agrarisch gebied. Hierachter ligt een rustig woongebied met woningen die uitzien op het park. In dit gebied wordt de woningbouw projectmatig in samenhang ontworpen. Voor de bebouwing wordt aansluiting gezocht bij architectonische kenmerken van bestaande woningen in Westwoud, met een eigentijdse twist, waardoor een samenhangend buurtje ontstaat dat past in Westwoud. Er worden 28 beneden-boven woningen gerealiseerd, in twee gebouwen, die als ‘boekensteunen’ aan weerszijden van een rij met 6 twee-onder-een-kap woningen en 6 rijwoningen staan. Het woongebied sluit met openbaar groen aan op het Dr. Singelenbergpark. Hier ligt ook een aansluiting voor langzaam verkeer op het Dr. Singelenbergpark. De buurt heeft twee hoofdtoegangswegen vanaf de Dr. Wijtemalaan. De entrees van de buurt krijgen een accent in de vorm van woningen die als ‘poortwachters’ aan weerskanten van de entree liggen. Het betreft per entree een kloeke vrijstaande woning en een twee-onder-een-kap woning. De accentwoningen sluiten qua volume en architectonische uitstraling aan bij het achterliggende gebied, en worden ook projectmatig ontwikkeld.

Het plan kent een groene uitstraling aan de parkzijde, waarbij veel bomen worden geplant. In overleg met het Hoogheemraadschap wordt de bestaande waterstructuur in het plan aangepast. Er zal een nieuwe kavelsloot langs de zuidelijke grens van het terrein worden gegraven. Langs de Dr. Wijtemalaan wordt het water aan de noordzijde van de weg met 1 m verbreed. Voor 500 m 2 compensatiewater is, in nauw overleg met HHNK en grondeigenaren, buiten de planlocatie in dit peilvak een definitieve locatie gezocht en gevonden. Tevens zal het Hoogheemraadschap het waterpeil in dit gebied aanpassen (zie toelichting in paragraaf 5.3). Programma Het plan kent een gevarieerd programma, passend bij de vraag van Westwoud. Aansluitend op het Woonakkoord bestaat het plan uit 65% betaalbare woningen, waarvan ca. 27% sociale huur. In totaal worden 52 woningen gerealiseerd: • 8 vrijstaande woningen • 10 twee-onder-een-kap woningen • 6 rijwoningen • 28 beneden-boven woningen Het volgende bebouwingsbeeld wordt nagestreefd: Lintbebouwing langs de Dr. Wijtemalaan Langs de Dr. Wijtemalaan wordt de bestaande bebouwing, die divers van karakter is, op een ontspannen wijze voortgezet. Het overgrote deel van de kavels langs deze straat zal als vrije kavels worden uitgegeven.

Hierdoor zal, in het verlengde van de karakteristiek van het bestaande lint, in dit nieuwe deel van de lintbebouwing als vanzelf een wisselend straatbeeld ontstaan. Woningen aan het park In de tweede lijn, achter de bebouwing langs de Dr. Wijtemalaan, komt een samenhangend woonensemble. Het buurtje heeft min of meer een U-vormige opzet rond een groene ruimte, die een mooie relatie aangaat met het tegenovergelegen Dr. Singelenbergpark. De kwaliteiten van het park worden hier als het ware naar het buurtje toegehaald. Poortwachters in het lint Langs de Dr. Wijtemalaan staan naast de beide toegangen naar het buurtje een meeontwikkelde twee-onder-een-kapwoning en een vrijstaande woning. Door de architectonische samenhang van deze woningen met de woningen in het achtergelegen buurtje vormen ze een aankondiging van dit woongebied aan dit lint.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

15

afb.9 Impressie nieuw straatbeeld langs Dr .Wijtemalaan (bron: Rietvink architecten, september 2023)

afb.10 Impressie bebouwingsensemble aan het park (bron: Rietvink architecten, september 2023)

afb.11 Impressie ‘poortwachters’ aan de Dr. Wijtemalaan (bron: Rietvink architecten, september 2023)

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

16

Groen en water De Dr. Wijtemalaan wordt begeleidt door laanbeplanting en door wegsloten. De woonpercelen zijn via dammen met duikers bereikbaar. Dammen worden waar mogelijk gekoppeld. Het plangebied kent (onder voorbehoud van het nieuwe peilbesluit) 2 waterpeilen. De lintbebouwing sluit aan bij het waterpeil van het agrarische gebied, de buurt hierachter sluit aan bij het waterpeil rond het Dr. Singelenbergpark. Door de extra bebouwing en verharding in het gebied is voor beide peilvakken zelfstandige watercompensatie nodig. Deze watercompensatie wordt in dit plan in het eigen peilvak opgelost. Langs de Dr. Wijtemalaan wordt het water aan de noordzijde van de weg met 1 m verbreed. Voor 500 m2 compensatiewater is, in nauw overleg met HHNK en grondeigenaren, buiten de planlocatie in dit peilvak een definitieve locatie gezocht. In de achterliggende buurt wordt extra water gegraven, waar een nieuwe dwarssloot de zuidelijke grens van de planlocatie vormt. In het park komt een tewaterlaatplaats om onderhoudsmaterieel te water te kunnen laten. De wadi’s in het park dienen tevens voor extra wateropvang, waardoor een dynamisch gebied ontstaat dat soms deels ondergelopen is en soms volledig als (speel)park gebruikt kan worden.

Het plan ontleent het groene beeld door de diverse beplanting en de groene erfafscheidingen op de particuliere kavels, en door de groene inrichting van de buurt, met het buurtpark. Een mix van grote en middelgrote inheemse bomen (1e en 2e orde bomen) en kleinere bloesemdragende bomen (3e orde bomen) zorgen voor een groen bladerdak. De entrees van de wijk worden geflankeerd door 2 markante rode beuken, zgn. ‘poortwachters’. Al dit groen zorgt samen met de wadi’s in het park en de groene oevers voor biodiversiteit in het plan. De karakteristieke functionele windsingels langs de planlocatie zijn met de ontwikkeling van het plan niet te behouden door noodzakelijke verbreding van het water langs de Dr. Wijtemalaan en het nieuwe peilbesluit in dit gebied, waaraan door Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier een doorlegging van 1.20 m is gekoppeld, waardoor het terrein opgehoogd moet worden (zie paragraaf 5.3). Dit is een advies om in een normale situatie geen overlast vanuit het watersysteem te ondervinden. Ontsluiting en parkeren De hoeveelheid verharding in het plan wordt zoveel mogelijk beperkt, waardoor er ruimte blijft voor een brede groenstrook/parkstrook aan de zijde van het Dr. Singelenbergpark. Het plangebied wordt ontsloten door een tweetal aansluitingen op de Dr. Wijtemalaan.

De weg heeft een breedte van (minimaal) 5.10 m en wordt begeleid door een trottoir van (minimaal) 1.80 m. In het plan worden 92 parkeerplaatsen gerealiseerd, waarvan 87 bij de oplevering van het plan. Parkeren vindt zoveel mogelijk op eigen erf plaats bij de vrijstaande woningen en twee-ondereen-kap woningen langs de Dr. Wijtemalaan (2 plaatsen per woning) en de overige twee-ondereen-kap woningen (1 plaats per woning). Daarnaast wordt er geconcentreerd geparkeerd op haaksparkeerplaatsen in de buurt. Deze kennen een verharding in de vorm van graskeien (of gelijkwaardig) en worden afgeschermd met hagen, waardoor het parkeren zoveel mogelijk door groen aan het oog onttrokken wordt. De mogelijkheden voor waterdoorlatende verhardingen in het plan (aquaflow) worden in de technische uitwerking nog nader onderzocht. Langs de weg is ruimte voor informeel parkeren voor ca. 7 auto’s. Gezien het grote aantal kleine woningen in het plan wordt verwacht dat niet de volledige 92 parkeerplaatsen nu hoeven te worden aangelegd. In het park is nog een reserveren opgenomen voor 5 plaatsen (zie paragraaf 5.8). De wandelroute in het park sluit via een langzaamverkeersbrug aan op de routes in het Dr. Singelenbergpark.

Afvalinzameling Voor de inzameling van het dagelijks afval zullen zowel aan de noordzijde als de zuidzijde van het plan een ondergrondse container worden geplaatst voor het restafval, en een voorziening voor groenafval. Deze zijn indicatief op het stedenbouwkundig plan ingetekend. De definitieve locatie

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

17

voor de ondergrondse container zal nader afgestemd worden tussen de gemeentelijk stedenbouwkundige, de afdeling beheer & onderhoud, HVC en de ontwikkelaar. Nutsvoorzieningen Voor de energievoorziening in het woongebied is een nieuw trafohuisje noodzakelijk. Deze zal als los gebouwtje in het parkontwerp worden opgenomen. Brandweer De huidige bluswatervoorzieningen in het gebied zijn voldoende voor beoogde ontwikkeling. Er ligt een sloot langs de locatie. De woningen en woonbuurt zijn toegankelijk vanaf de Dr. Wijtemalaan, snel bereikbaar via de omliggende doorgaande wegen. Tevens heeft de buurt twee toegangsroutes, waardoor adequate hulpverlening mogelijk is. De nood- en hulpdiensten zullen om advies worden gevraagd over de bereikbaarheid van de woningen. Er is vanuit de gemeente overleg geweest met de Veiligheidsregio en de Verkeerspolitie.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

18

3.

BELEIDSKADER

3.1

Algemeen

Op diverse bestuurlijke niveaus zijn beleidsuitspraken geformuleerd die relevant zijn voor de planlocatie. In dit hoofdstuk volgt een korte samenvatting van de betreffende nota's. Hierbij wordt ingegaan op het relevante rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid. Vervolgens wordt aangetoond dat het initiatief past binnen de beleidskaders van de verschillende overheden.

3.2

Beleid hogere overheden

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI), vastgesteld op 11 september 2020, is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. De NOVI maakt bij het maken van keuzes gebruik van drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies, 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal, en 3. Afwentelen wordt voorkomen De nationale omgevingsvisie volgt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte uit 2012 op en vormt de opmaat voor de Omgevingswet. Deze structuurvisie vormde het integrale kader voor de ruimtelijke en mobiliteitsontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. Het rijksbeleid richt zich in de visie op het versterken van de internationale positie van Nederland en het behartigen van de nationale belangen, zoals de hoofdnetwerken voor personen en goederenvervoer, energie, natuur, waterveiligheid, milieukwaliteit en bescherming van het werelderfgoed. Het beleid met betrekking tot verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk, onder het motto ‘decentraal wat kan, centraal wat moet’, over aan provincies en gemeenten.

Gemeenten krijgen daarbij de ruimte voor natuurlijke groei en voor het bouwen van huizen die aansluiten bij de woonwensen van mensen. Alleen in de stedelijke regio’s rond de mainports Amsterdam en Rotterdam maakt het Rijk afspraken met decentrale overheden over de programmering van verstedelijking. Overige sturing op verstedelijking, zoals afspraken over binnenstedelijk bouwen, rijksbufferzones en doelstellingen voor herstructurering, laat het Rijk los. Er is enkel nog sprake van een ‘ladder’ voor duurzame verstedelijking (gebaseerd op de ‘SER-ladder’), die is vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening Afweging De regio waarvan gemeente Drechterland deel uitmaakt is niet aangewezen als NOVI-gebied. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen Rijksbelangen zoals opgenomen in de NOVI.

3.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Het Barro (in werking getreden op 30 december 2011) stelt regels betreffende de 13 aangewezen nationale belangen zoals genoemd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De laatste versie van de Barro is op 1 december 2020 geconsolideerd, waarna de Barro gekoppeld is aan de NOVI. Met de Barro maakt het rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Voor het overige hebben provincies en gemeenten de vrijheid om hun eigen belangen te bepalen en daar uitvoering aan te geven.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

19

Afweging Bij elk ruimtelijk plan geldt het nationaal belang met betrekking tot zorgvuldig ruimtegebruik. Het planvoornemen voldoet aan de verplichtingen van een zorgvuldig ruimtegebruik die voortkomen uit het Barro. In het Barro is de toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking vastgelegd, dat weer verwijst naar het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).

3.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) geeft regels waar concrete ruimtelijke projecten aan moeten voldoen. Zo is in het Bro de ladder voor duurzame verstedelijking verankerd. Deze ladder is gericht op vraaggericht programmeren en het zorgvuldig benutten van ruimte. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. In artikel 3.1.6, lid 2 Bro is voorgeschreven dat indien bij een bestemmingsplan 'een nieuwe stedelijke ontwikkeling' mogelijk wordt gemaakt, de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte bevat en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied mogelijk maakt, een motivering is opgenomen waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Afweging Het gebruik van de Ladder moet nodeloze uitbreiding van het stedelijk gebied voorkomen en leegstand tegengaan. De volgende aspecten zijn van belang bij het bepalen of, en hoe, de Ladder moet worden toegepast: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? 5.

Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Op basis van recente jurisprudentie geldt dat voor woningbouwplannen van 12 of meer woningen er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Alleen nieuwe stedelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan beoogt de bouw van 52 nieuwe woningen. Dit betreft een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Om deze reden is een toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking aan de orde. In paragraaf 5.2.1 wordt nader ingegaan op de toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Daaruit blijkt dat het planvoornemen voldoet aan de verplichtingen van een zorgvuldig ruimtegebruik die voortkomen uit het Bro.

3.2.4

Crisis- en herstelwet

De Crisis- en herstelwet (Chw) is op 31 maart 2010 in werking getreden en is gericht op versnelling van infrastructurele projecten. Hieronder vallen grote bouwprojecten en projecten op het gebied van duurzaamheid, energie en innovatie. Tevens beoogt de wet een economische impuls te geven aan de bouwsector ten tijde van de kredietcrisis. De Chw versnelt enerzijds de procedures voor deze grote projecten, maar handhaaft anderzijds de noodzakelijke waarborgen voor zorgvuldige besluitvorming. De wet bevat een groot aantal wetswijzigingen, waarmee procedures worden ingekort, het aantal benodigde vergunningen wordt teruggedrongen en meer duidelijkheid wordt geschapen in bestuurlijke verantwoordelijkheden waarbij Europese en internationale regelgeving wel volledig van kracht blijft. In december 2011 heeft de ministerraad ingestemd met een voorstel om de wet voor onbepaalde tijd te verlengen. Sinds 25 april 2013 heeft de Chw een permanent karakter gekregen. In deze wet zijn categorieën projecten aangewezen waarvoor de procedurele aspecten van deze wet van toepassing zijn. In bijlage 1 van de wet is als besluit opgenomen het bestemmingsplan waarmee de bouw van meer dan 11 woningen in een aaneengesloten gebied of de herstructurering van woon- en werkgebieden wordt mogelijk gemaakt. Voor een dergelijk bestemmingsplan zijn de procedurele bepalingen van afdeling 2 van de Chw van toepassing.

De bedoeling daarvan is om de bouwnijverheid als economisch vitale sector een stimulans te geven. Deze stimulans is gevonden in een vergaande stroomlijning en vereenvoudiging van besluitvormingsprocessen.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

20

Afweging Het plan maakt de bouw van meer dan 11 woningen mogelijk. De Chw is op het onderhavige bestemmingplan van toepassing. Betekenis nationaal beleid voor dit project: Het transformeren van de tuinderslocatie naar een binnenstedelijke woningbouwlocatie past binnen het nationaal beleid. Met de ontwikkeling van de planlocatie wordt op basis van het Barro geen nationaal belang geschaad. Toetsing van het plan aan de ladder voor duurzame verstedelijking is vanwege de omvang van beoogde ontwikkeling noodzakelijk. Procedureel is de Crisis- en herstelwet van toepassing.

3.3

Beleid provincie Noord-Holland

3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. Hierin staat de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. De Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Noord-Holland 2040, het Provinciaal Verkeers- en Vervoerplan, het Provinciaal Milieubeleidsplan 2015-2018 en de Agenda Groen. De leidende hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving, die goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed economisch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economische ontwikkeling een voorwaarde voor het kunnen investeren in een prettige leefomgeving. Dit betekent dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. Er zijn randvoorwaarden geformuleerd hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Afweging Aansluitend op de Omgevingsvisie worden woningen en bedrijven vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends.

De beoogde bestemmingswijziging sluit aan op het bestaande verstedelijkte gebied van Westwoud. Duurzaamheid van de totale voorraad is uitgangspunt.

3.3.2

Omgevingsverordening Noord-Holland 2020

Het beleid van de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 is, voor zover het een bindende werking moet hebben, neergelegd in de Omgevingsverordening NH2020 zoals dat op 17 november 2020 in werking is getreden en op 23 mei 2022 aangepast. In de Omgevingsverordening NH2020 zijn regels samengevoegd op het gebied van natuur, milieu, mobiliteit, erfgoed, ruimte en water. De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Er wordt gezocht naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. In de verordening zijn de kernkwaliteiten van de landschappen vastgelegd en worden ze beschermd. De verordening kent drie regimes gericht op behoud en ontwikkeling van natuur, landschap en werelderfgoed: 1. Natuurnetwerk Nederland (NNN); 2. Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL); 3. Unesco-werelderfgoed (Stelling van Amsterdam, Beemster en Nieuwe Hollandse Waterlinie). De planlocatie ligt niet in een van deze beschermde gebieden.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

21

De provinciale belangen in en rond het plangebied zijn vervat in richtlijnen voor het hele grondgebied en in de provincie werkingsgebieden. De voorliggende planlocatie valt in een aantal werkingsgebieden. De relevante werkingsgebieden zijn Landelijk gebied en Landelijk gebied Noord Holland Noord. Uit de Omgevingsverordening NH2020 zijn de volgende werkingsgebieden/ instructieregels van invloed op het plan, die hierna gecombineerd worden besproken: Noord-Holland Noord landelijk gebied (artikel 6.7b Omgevingsverordening NH2020) Een ruimtelijk plan kan ter plaatse van het werkingsgebied Noord-Holland Noord landelijk gebied uitsluitend voorzien in een kleinschalige woningbouwontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. De hier bedoelde afspraken kunnen alleen afspraken bevatten over locaties die zijn gelegen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. Het plan De Wouden II is geen kleinschalige woningbouwontwikkeling (11 of minder woningen). Dit heeft tot gevolg dat voor beoogde ontwikkeling provinciale toetsing plaatsvindt aan de regels voor het hele grondgebied in de verordening.

Nieuwe stedelijke ontwikkelingen (artikel 6.3 Omgevingsverordening NH2020) Op basis van artikel 6.3 van de Omgevingsverordening kan een bestemmingsplan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Bedoelde afspraken kunnen alleen afspraken bevatten voor locaties die zijn gelegen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. Dit artikel vormt een aanvulling op het doorlopen van de ladder voor duurzame verstedelijking. Binnen de regio Westfriesland zijn de regionale woningbouwafspraken vastgelegd in het Regionaal Woonakkoord (zie paragraaf 3.4). Ruimtelijke kwaliteitseisen (artikel 6.59 Omgevingsverordening NH2020) Er kan worden meegewerkt aan het bouwplan als voldaan wordt aan de ruimtelijke kwaliteitseis zoals beschreven in artikel 6.54 Omgevingsverordening NH2020. Met de instructie ruimtelijke kwaliteitseis verweeft Provinciale Staten de Leidraad Landschap en cultuurhistorie in de Omgevingsverordening. Bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling ter plaatse van het werkingsgebied landelijk gebied, wordt in het ruimtelijk plan, gelet op de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie: 1. rekening gehouden met: de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren; 2.

bij de inpassing betrokken: de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes; en 3. bij de inpassing betrokken: de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. Gedeputeerde Staten kunnen hierbij de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO) om advies vragen, ook in een vroeg stadium, inzake de locatieafweging of de ruimtelijke inpassing. Ruimtelijk minder ingrijpende plannen worden op basis van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie beoordeeld door het Adviesteam ruimtelijke kwaliteit (ARK). Klimaatadaptatie (artikel 6.62 Omgevingsverordening NH2020) Op grond van artikel 6.62 dient de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico’s van klimaatverandering. Deze beschrijving dient in te gaan op het risico op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om deze risico’s te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Er heeft overleg plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK).

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

22

Afweging De kernkwaliteiten van het landschappelijke ensemble waarin Westwoud ligt zijn benoemd in de Leidraad landschap en cultuurhistorie (zie paragraaf 3.3). De ruimtelijke opzet van het plan is passend binnen de uitgangspunten en ambities zoals opgenomen in de Leidraad. In paragraaf 3.3.3 wordt het plan aan de Leidraad getoetst. In het voortraject heeft de provinciale adviescommissie ARO als volgt geadviseerd over het plan De Wouden II: • Het ontwerp lijkt op een logische schakel tussen het lint en het park. • Het programma is zwaar voor de locatie waardoor het groene karakter onder druk staat. • Extra aandacht wordt gevraagd voor het vastleggen van de ambities voor de karakteristieke lintbebouwing, de aansluiting op de omgeving, klimaatadaptatie en beeldkwaliteit en de hoeveelheid verharding in het plan in relatie tot de groene aansluiting op het Dr. Singelenbergpark. Naar aanleiding van enkele aandachtspunten in hetzelfde advies, zijn de volgende punten in het plan aangepast: • Voor het plan is beeldkwaliteitsplan afgerond, waarin zowel de landschappelijke inpassing als de hoofdlijnen van de bebouwing en inrichting openbare ruimte zijn opgenomen. • Met de gemeente is overeenstemming bereikt over de invulling van het gebied, de ontsluiting en het aantal parkeerplaatsen.

Er komt een tweerichtingsweg in het plan, met als extra voordeel dat het park hierdoor groen kan blijven. De aansluiting op de omgeving is niet aangepast. In het plan wordt nu een verbinding voorzien met het park. Het is niet mogelijk om ook aan de noordzijde een verbinding met het dorp te realiseren. Enerzijds om sluipverkeer te voorkomen. Anderzijds is het ook niet mogelijk omdat het privé-eigendom betreft: er is geen ruimte. Er is nog wel gekeken of in het plan ruimte moet worden gelaten voor eventuele toekomstige aansluitingen op uitbreidingen aan de zuidzijde. Omdat er op basis van gemeentelijke afspraken veel woningen in het plan moeten worden gerealiseerd, en uitbreiding aan de zuidzijde vooralsnog niet in beeld is, is dit buiten beschouwing gelaten. Wel blijft een langzaamverkeersverbinding in een groene route langs het water in de toekomst mogelijk. De Aro constateert in een tweede behandeling dat een groot aantal vragen is beantwoord. De parkeeroplossing is sterk verbeterd. Zij spreekt haar waardering uit voor de openbaarheid van de oevers. De ARO wenst de aanvragers succes met de verdere uitwerking van het plan.

Voor grootschalige en kleinschalige woningbouw maakt de provincie afspraken in de (regionale) woonakkoorden. Hiermee committeert de provincie zich aan de regionaal afgesproken woningbouwplannen. In paragraaf 5.2.1 wordt nader ingegaan op het regionale afsprakenkader woningbouw en op welke wijze er sprake is van een duurzame ruimtelijke ontwikkeling (aan de hand van de ladder voor duurzame verstedelijking). De instructieregels belemmeren de beoogde woningbouwontwikkeling niet. Ten behoeve van de beschrijving van de wijze waarop klimaatadaptatie in het plan is vormgegeven is overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheergebied de ontwikkeling plaatsvindt noodzakelijk. In de duurzaamheidsparagraaf (paragraaf 5.2.2) zijn de doelstellingen op het gebied van klimaatadaptatie beschreven. Er heeft overleg plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK) (watertoets, zie paragraaf 5.3). Het onderhavige bestemmingsplan is passend binnen de regels zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsverordening NH2020.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

23

3.3.3

Leidraad Landschap en Cultuurhistorie

De provincie Noord-Holland wil de kwaliteit en de diversiteit van het Noord-Hollands landschap graag behouden en verder ontwikkelen en de dorpen behouden en ontwikkelen. Daarom heeft het begrip ruimtelijke kwaliteit een belangrijke plek gekregen in de Structuurvisie Noord-Holland 2040 en de Provinciale Ruimtelijke Verordening. De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 (vastgesteld door Gedeputeerde Staten op 10 april 2018) is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. Artikel 6.59 van de Omgevingsverordening NH2020 gaat over Ruimtelijke kwaliteit bij nieuwe ontwikkelingen in het landelijk gebied (zie ook paragraaf 3.3.2). Op basis van artikel 6.59 moeten nieuwe ontwikkelingen in landelijk gebied passen binnen de kaders van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie. De algemene ambitie is om ruimtelijke ontwikkelingen: • bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek • bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid en • helder te positioneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers. Afweging De planlocatie ligt op de overgang van het ensemble West-Friesland Midden en het ensemble West-Friesland Oost.

De kernkwaliteiten van dit gebied zijn als volgt: • West-Friesland is een oud zeekleilandschap met de landschappelijke karakteristiek van een veenontginningsgebied met incidenteel kleinere, verspreid liggende droogmakerijen (droogmakerijenlandschap ten noorden en westen van Zwaagdijk). Kenmerkend zijn de lange veenlinten en opstrekkende kavels haaks op de linten. In het landschap zijn de voormalige getijdegeulen herkenbaar als relatief hooggelegen kreekruggen. De ligging van de linten is sterk gerelateerd aan de ondergrond en de ontginning. De nederzettingen kwamen uiteindelijk op de hoger gelegen kreekruggen te liggen. De 3 hoofdlinten van Westwoud zijn van noord naar zuid de Oudijk, de Dr. Nuijensstraat (de ‘streekweg’) en de Binnenwijzend. De Dr. Wijtemalaan vormt samen met Het Laantje een tussenlint waarlangs van oudsher ook bebouwing staat. • Tussen de lange bebouwingslinten is het landschap open en zijn er lange zichtlijnen. Kenmerkend rond Westwoud zijn de zichtlijnen vanuit de lange bebouwingslinten op het open landschap tussen de lange bebouwingslinten. Dit linten omsluiten grote open ruimtes. • De beeldbepalende lintdorpen zijn van oudsher de ruimtelijke dragers van verstedelijking en van stolpenreeksen. De linten tussen Hoorn en Enkhuizen zijn de basis voor een aantrekkelijk (woon-)landschap.

De planlocatie sluit aan op de lintbebouwing die is ontstaan op de verbinding tussen de Dr. Nuijensstraat en de Binnenwijzend. Het bestaande (historische) dwarslint langs de Dr. Wijtemalaan wordt doorgetrokken. Het initiatief ondersteunt de genoemde kernkwaliteiten (zie hoofdstuk 4 en paragraaf 5.5).

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

24

afb.12 Uitsnede uit kaart landschappelijke karakteristiek West-Friesland (bron: Leidraad LC 2018)

3.3.4

Bouwen en wonen

De vraag naar betaalbare woningen in Noord-Holland is groot en blijft toenemen. Daarom wil de provincie de woningbouwproductie versnellen om iedereen in Noord-Holland fijn te kunnen laten wonen en leven. Tegelijk wil de provincie de transitie maken naar een volledig klimaatneutrale en circulaire bouw. Naast de ambities en regels vastgelegd in de Omgevingsvisie NH2050 en de Omgevingsverordening NH2020 is het provinciaal beleid vastgelegd in de volgende documenten: Woonagenda Noord-Holland 2020-2025 In april 2020 is de Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 vastgesteld. Doelstelling van de woonagenda is dat de provincie Noord-Holland wil zorgen voor voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen. De speerpunten van het provinciale woonbeleid zijn een woning voor iedereen, productie op peil: aanjagen woningbouwproductie, gezond, duurzaam en toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke provincie en een kwalitatief, betaalbaar en divers woningaanbod. De belangrijkste uitgangspunten van het beleid zijn: • de provincie streeft naar voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen; • wonen is onderdeel van een integrale verstedelijkingsopgave.

De provincie geeft ruimte voor woningbouw, uitgaande van zorgvuldig ruimtegebruik; • de provincie zet in op het versnellen van de woningbouwproductie; • de vraag is leidend. De woonagenda geeft ook richting aan regionale woonafspraken: hierin worden de regionale woningbouwdoelen afgesproken. Hier wordt verder op ingegaan in paragraaf 3.4.2. Met de toevoeging van 52 woningen kan worden bijgedragen aan de woningbouwproductie. Masterplan Wonen De komende jaren helpt de provincie gemeenten om sneller meer betaalbare woningen te bouwen om het woningtekort in Noord-Holland terug te dringen. Voor 2030 moeten er 165.000 nieuwe woningen worden bijgebouwd. Om dit te bereiken, hebben Gedeputeerde Staten het Masterplan Wonen opgesteld. In juni 2021 is de eerste versie van het Masterplan opgesteld, deze is daarna een aantal keren geactualiseerd. De meest recente versie is het Masterplan 2.0 uit januari 2023.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

25

In juni 2021 is de eerste versie van het Masterplan Wonen door Gedeputeerde Staten van NoordHolland opgesteld. Het Masterplan Wonen zet in op het versnellen van de woningbouw. De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Er bestaat momenteel een grote vraag naar woningen, maar de bouw wordt vertraagd doordat bestaande plannen niet worden gerealiseerd. De provincie richt zich in eerste instantie op het stimuleren van de plannen die zijn vastgelegd in een bestemmingsplan met een relatief grote bouwopgave. In tweede instantie kijkt de provincie naar plannen die nog moeten worden vastgelegd in een bestemmingsplan en, wat betreft productie, ook van betekenis zijn en die passen binnen landelijke en provinciale wet – en regelgeving. Samen met afzonderlijke gemeenten, Metropoolregio Amsterdam en Bouwend Nederland zet de provincie zich in om knelpunten weg te nemen en tot productie te komen via het Uitvoeringsprogramma bouwen en versnellen woningbouw. Monitor woningbouw 2022 De provincie Noord-Holland voert ieder jaar een monitor woningbouw uit om inzicht te krijgen over de ontwikkeling van de woningvoorraad en huishoudens, en de ontwikkeling van de plancapaciteit. Deze cijfers worden afgezet tegen de woningbehoefte zoals deze in het Masterplan Wonen zijn opgenomen.

In het Masterplan staan de cijfers van de Bevolkingsprognose Noord-Holland 2021-2050. Uit de monitor van 2021 blijkt dat tot 2030 in Noord-Holland op basis van de actuele inzichten rond de 145-165 duizend woningen nodig zijn1. Uit de monitor van 2022 blijkt dat tot 2030 in Noord-Holland op basis van de actuele inzichten rond de 184 duizend woningen nodig zijn2. Dit is een aanzienlijke stijging. In 2021 groeide de woningvoorraad in Noord-Holland met meer dan 17.000 woningen, waaronder 14.600 nieuwbouwwoningen. Dit is de hoogste groei van de woningvoorraad sinds eind jaren tachtig. In vergelijking met het dieptepunt in 2012 is de groei van de voorraad in de recente jaren duidelijk toegenomen. Navolgende tabel geeft de bouwopgave voor de regio Westfriesland weer:

tabel 1 Bruto groei per jaar (bron: Monitor woningbouw 2022)

De actuele bevolkingsgroei is bijzonder hoog, deels door ‘reguliere’ migratie maar ook door de instroom van vluchtelingen (bijvoorbeeld uit Oekraïne). Het op peil houden of verhogen van de bouwproductie is daarmee cruciaal. Dit betekent dat Noord-Holland een forse bouwopgave heeft. In onderstaande tabel is de hieruit voorvloeiende ontwikkeling van woningbehoefte in de regio aangeduid:

1

Bij afronding van de Monitor woningbouw 2021 waren de cijfers van de Bevolkingsprognose 2021 nog niet gereed. Noord-Holland heeft op 6 oktober 2022 een randvoorwaardelijk bod gedaan aan het Rijk om tot en met 2030 184.000 woningen te realiseren. Dit is ruim 20% van de nationale woningbouwopgave van 900.000 woningen. 2

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

26

tabel 2 Ontwikkeling woningbehoefte per tijdsperiode (aantal woningen)

De hiervoor genoemde tabel kan uitgesplitst worden naar gemeente, de navolgende figuur geeft dat weer. Hieruit blijkt dat voor de gemeente Drechterland woningbouwbehoefte de gehele looptijd (tot 2050) blijft stijgen.

tabel 3 Ontwikkeling indicatieve woningbouwbehoefte per gemeente 2021-2050 (aantal woningen)

Voor de periode 2022-2040 ligt de bouwopgave in Noord-Holland bij de actuele prognose rond de 230.000 woningen (bron: Prognose Noord-Holland 2021-2050). Afgezet tegen de fasering van de plancapaciteit is in alle regio’s ruim voldoende plancapaciteit beschikbaar. Voor de periode 20222040 komt de beschikbare plancapaciteit uit op 160% van de woningopgave. Uit de cijfers blijkt dat in de regio Westfriesland er voldoende plancapaciteit is om aan de indicatieve opgave tot 2030 te voldoen. Wat betreft de harde plancapaciteit en de gestelde streefwaarden is er onvoldoende harde plancapaciteit in de regio, zowel voor de opgave tot 2025 als voor de opgave tot 2030 zoals opgenomen in het Masterplan Wonen. In navolgende tabel uit de Monitor Woningbouw 2022 is de Woningbouwopgave provinciale prognose 2022-2030 afgezet tegen de plancapaciteit 2022-2030:

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

27

tabel 4. Provinciale prognose versus plancapaciteit (bron: Monitor woningbouw 2022)

Voor de regio Westfriesland geldt dat de woningbehoefte tot 2030 ca. 15.000 woningen betreft. Het aantal harde plannen in deze periode betreft 2.300 woningen. Het aantal zachte plannen in deze periode betreft 12.500. Hiermee is er voldoende plancapaciteit om aan de woningbehoefte te voldoen. Er moeten echter nog wel voldoende ‘zachte’ plannen ‘hard’ worden gemaakt. Afweging Het plan De Wouden II ten behoeve van de beoogde ontwikkeling van 52 woningen is in de Monitor woningbouw 2022 opgenomen als zacht plan (=plan/besluit in ontwikkeling). Met de vaststelling van dit bestemmingsplan wordt een ‘zacht’ plan ‘hard’ gemaakt. Het ‘hard’ maken van zachte plannen draagt bij aan de bouwopgave. Conclusie toets aan provinciaal beleid: De planlocatie ligt deels binnen de bebouwde kom van Westwoud, en is een bestaand agrarisch perceel (zonder bouwvlak). Op basis van de Omgevingsverordening NH2020 is het werkingsgebied Noord-Holland Noord – landelijk gebied van toepassing. Uit de voorliggende toelichting blijkt dat voorliggend plan past binnen (de strekking van) het provinciaal ruimtelijk beleid. De bestemmingswijziging vormt een ruimtelijke kwaliteitsverbetering en sluit aan op de ambities uit de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie. De beoogde ontwikkeling van 52 woningen is opgenomen in de regionale lijst met ´zachte plannen´.

Het plan draagt bij realisatie bij aan de invulling van de woningbouwopgave in de regio.

3.4

Regionaal beleid Westfriesland

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec vormen samen de bestuurlijke regio Westfriesland. De regio heeft de ambitie binnen enkele jaren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s van Nederland te behoren. Het gezamenlijk ‘zorgen voor woonruimte voor de Westfriese bevolking en vraaggericht bouwen voor mensen van buiten de regio. De ambities van voorliggend plan, prettige wonen in een aantrekkelijke omgeving, sluiten aan op regionale ambities uit de structuurschets Westfriesland en de regionale woonvisie Westfriesland.

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

28

3.4.1

Regionale ruimtelijke ontwikkeling

In de structuurschets Westfriesland zijn ambities en doelstellingen geformuleerd die er voor zorgen dat de regio aantrekkelijk en vitaal blijft, met een sterke economische structuur, een goed bereikbaar voorzieningenniveau en leefbare kernen. De zeven regiogemeenten willen gezamenlijke keuzes maken die de kwaliteiten en potentie van de regio volop benutten. Dit is nodig omdat demografische stabilisatie, de veranderende bevolkingssamenstelling en het samenvoegen en/of afbouwen van (publieke) voorzieningen kunnen ertoe leiden dat het voorzieningenniveau en de leefbaarheid onder druk komen te staan. De structuurschets is een ruimtelijke vertaling van de Westfriese ambities. Het is de bouwsteen voor het regionaal ruimtelijk beleid en de inbreng vanuit Westfriesland voor de provinciale omgevingsvisie. Het zogenaamde ‘Originele Westfriese landschap’ kent vele pareltjes die het gebied eveneens interessant maken vanuit landschappelijk, cultuurhistorisch en recreatief perspectief. Het aantrekkelijk wonen in een dorpse/landelijke omgeving valt hier binnen. De Structuurschets spreekt een aantal ambities uit op verschillende thema’s. Zo wordt onder andere ruimte geboden aan (burger)initiatieven op het vlak van nieuwe woonvormen, innovatieve woon-zorg concepten, nieuwe economische activiteiten en functiecombinaties.

Afweging Onderhavig woningbouwplan richt zich op het realiseren van woningen waar behoefte aan is op basis van een traditionele Westfriese bouwsteen: de bebouwingslinten. Ter plaatse versterkt het plan de lintbebouwing van Westwoud.

3.4.2

Regionaal woonakkoord

In de Omgevingsvisie NH2050 is de doelstelling opgenomen om vraag en aanbod van woon- en werklocaties kwantitatief en kwalitatief beter met elkaar in overeenstemming te brengen. Wonen en werken worden zoveel mogelijk binnenstedelijk gerealiseerd en geconcentreerd, en nieuwe ontwikkelingen van woningbouw en voorzieningen worden geconcentreerd in kernen, passend bij de rol van de kernen in het regionale netwerk, en voegen zich naar de vraag op basis van de meest actuele cijfers. De planlocatie aan de Dr. Wijtemalaan ligt in het landelijk gebied van Noord-Holland Noord. Op grond van artikel 6.3 ‘Nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ kan een ruimtelijk plan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. De gemeenten in de regio moeten het gezamenlijk eens worden over de nieuwe stedelijke ontwikkelingen. De verantwoordelijkheid en de afwegingsruimte liggen bij de regio. Dit is in lijn met de gedachte van de Omgevingswet, waarbij de verantwoordelijkheid zo decentraal mogelijk wordt belegd. De Westfriese gemeente hebben deze afspraken samen met de provincie vastgelegd in het regionaal Woonakkoord 2020-2025.

Volgens het Woonakkoord volgt grootschalige woningbouw in het landelijk gebied (= 12 woningen of meer buiten bestaand stedelijk gebied) de Rijksladder voor duurzame verstedelijking. Vanuit de provincie gelden de bepalingen in de Omgevingsverordening. De bepaling van regionale afstemming is bij deze locaties van toepassing. Westfriesland werkt hiervoor met het Afwegingskader Wonen Westfriesland 2021 (zie ook paragraaf 5.2.1). Dit afwegingskader is afgestemd met de provincie. Als goed gemotiveerde woningbouwplannen tijdig besproken zijn in de regionale ambtelijke werkgroep en vervolgens in het bestuurlijke overleg (VVRE) instemming hebben gekregen is er sprake van regionale afstemming. Het voorliggende initiatief is als ‘zacht’ plan opgenomen in het regionale Woonakkoord 20202025, actualisatie en wijziging juli 2022. Ambitie in het Woonakkoord is het ‘hard’ maken van voldoende zachte plannen. Binnen de regio worden nieuwbouwplannen getoetst aan het

Toelichting bestemmingsplan De Wouden II Westwoud

29

Afwegingskader wonen Westfriesland3. De kwantitatieve behoefte binnen de regio wordt bepaald door de indicatieve woningbehoefte uit de Noord-Hollandse bevolkingsprognose4. Aanvullend hierop heeft de regio een aantal afspraken gemaakt. De regio heeft als afspraak dat elke gemeente in principe binnen de eigen lokale behoefteprognose blijft. Op vrijwillige basis kunnen gemeenten plancapaciteit uitwisselen, mits passend in de uitgangspunten van het kader en mits het regionale randtotaal niet wordt overschreden. Omdat er bij de programmering geen sprake is van een nul situatie heeft de regio de beschikking over een buffer van 250 woningen naast de regionale indicatieve woningbehoefte. Gebruik van de buffer vindt enkel plaats na regionale afstemming en instemming. Nieuwe initiatieven worden voorgelegd aan het bestuurlijk overleg VVRE waar aan de hand van het afwegingskader regionale afstemming plaats vindt. Afweging Voorliggend woningbouwplan is opgenomen in de lijst met plannen in het regionale Woonakkoord 2020-2025 en is concreet genoeg om aan de VVRE voorgelegd te kunnen worden. Het plan sluit aan bij de regionale woningbouwambities en is positief beoordeeld op basis van het Regionale afwegingskader, zie nadere onderbouwing Ladder voor duurzame stedenbouw en Regionale afstemming in paragraaf 5.2.1.