Dordrecht Programma RTB - Deel B - def 19-1-2026.pdf

Stijlzoeker ‘Work hard, play hard’ Pagina 26 van 80

5.1.2

Vraaganalyse inwoners en bezoekers

Als we kijken naar onderstaande figuur en kaart, dan valt het volgende op: § In Dordrecht wonen opvallend meer plezierzoekers dan gemiddeld in Nederland en zij wonen vooral in de wijken iets verder van de buitengebieden af; § Ook het aandeel rustzoekers is in Dordrecht hoger dan gemiddeld in Nederland. De rustzoekers wonen bovendien relatief dichtbij de buitengebieden; § De stijlzoeker een interessante doelgroep. In de figuur zien we dat er minder stijlzoekers in Dordrecht wonen dan gemiddeld in Nederland, maar in de kaart valt op dat deze stijlzoekers wel vooral in de wijken wonen nabij de buitengebieden; § Tot slot is de avontuurzoeker een opvallende groep. Deze leefstijl heeft een groot aandeel in de leefstijlkleuring van bezoekers, maar een klein aandeel qua inwoners van Dordrecht. Vooral in het centrum van Dordrecht wonen veel avontuurzoekers.

Welke leefstijlen bezoeken de buitengebieden van Dordrecht? Die hoofdvraag staat centraal in deze paragraaf. De belangrijkste bezoeker in veel gebieden is vaak de eigen inwoner, zo ook in de buitengebieden van Dordrecht. Uit eerder onderzoek blijkt dat 86% van de bezoekers uit Gemeente Dordrecht komt en de overige 14% uit de provincie Zuid-Holland (Kantar Public, 2022). Uit het eerdergenoemde onderzoek zijn de leefstijlen van de bezoekers aan de buitengebieden van Dordrecht bekend. Deze zijn weergegeven in figuur 5.2. Daarnaast toont de figuur ook de leefstijlverdeling van de inwoners van Dordrecht, aangezien de buitengebieden een belangrijke rol hebben als uitloopgebied voor de eigen bevolking. Ter vergelijking is ook het landelijke gemiddelde opgenomen. Op de volgende pagina zien we daarnaast een kaart met de dominante leefstijl per wijk in Dordrecht (figuur 5.3). In de kaart staat ook hoeveel procent van de huishoudens in Dordrecht in deze wijk woont: hoe groter dat aandeel, hoe groter de invloed van de wijk. Figuur 5.2: Leefstijlen van inwoners van Dordrecht en bezoekers aan de buitengebieden Inwoners Nederland

11%

18%

Inwoners Dordrecht

9%

21%

Bezoekers Buitengebied Dordrecht

25% 0%

Avontuurzoekers

10%

Plezierzoekers

12%

12%

12%

5% 20%

9%

30%

Harmoniezoekers

12%

12% 40%

17%

13%

19%

13%

18% 50%

Verbindingzoekers

60% Rustzoekers

16% 70%

80%

Inzichtzoekers

16%

13%

15% 90%

100%

Stijlzoekers

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

27 van 80

Figuur 5.3: Dominante leefstijl per wijk

7% van de huishoudens 10% van de huishoudens 5% van de

0.6% van de huishoudens

5% van de huishoudens

10% van de huishoudens 14% van de huishoudens

8% van de huishoudens huishoudens

8% van de huishoudens

10% van de huishoudens

6% van de huishoudens

18% van de huishoudens

0.6 % van de huishoudens

De avontuurzoeker gaat de natuur in om avonturen te beleven en nieuwe plekken te ontdekken. Ze vinden het fijn om rond te struinen en van de gebaande paden af te gaan, dat is écht lekker de natuur in.

Voor de plezierzoeker is tijd in de natuur tijd met vrienden en familie, voor gezelligheid. Plezier hebben, nieuwe plekken ontdekken, avonturen beleven, dat willen ze. Net als activiteiten ondernemen, reuring, spelen met de kinderen en dan tot slot nog even een terrasje pakken.

De rustzoeker komt uiteraard vooral voor de rust in een natuurgebied. Ze kunnen daar mooi de drukte vermijden en het hoofd even leeg maken en in alle stilte genieten van de natuur en het landschap. Het is prettig als het gebied bekend is; echt nieuwe gebieden ontdekken is voor hen niet nodig.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

28 van 80

De voorgaande analyse omschrijft de huidige vraag anno 2025. Het aantal inwoners in Dordrecht groeit echter door de komst van nieuwe woningen, wat mogelijk leidt tot een verschuiving in het leefstijlprofiel en een toenemende vraag naar ruimte voor recreatie en natuur. Op basis van een expert judgement hebben we een indicatie gegeven welke leefstijlen waarschijnlijk worden aangetrokken door de geplande woningbouw in Amstelwijck, Maasterras, Stadswerven en Spuiboulevard. We hebben gekeken naar welke leefstijlen passen bij het type woningen en voorzieningen in deze plannen. De leefstijlkleuring is een indicatie van hoe het zich mogelijk gaat ontwikkelen, gebaseerd op de capaciteit (aantal woningen) per plan (zie figuur 5.4). Figuur 5.4: Inschatting toekomstige leefstijlverschuiving door nieuwbouw/toename inwoners

Leefstijlprofiel in de toekomst

10%

23%

Leefstijlprofiel nu

9%

21%

12%

12%

12%

18%

13%

13%

12%

19%

13%

13%

Avontuur

Plezier

Harmonie

Rust

Inzicht

Stijl

Verbinding

Wat valt op? § Het leefstijlprofiel verandert niet veel door de nieuwe wijken en hun aantrekkingskracht voor specifieke leefstijlen; § Er komen mogelijk iets meer plezier- en avontuurzoekers bij en iets minder rustzoekers; § De plezierzoeker is en blijft de meest dominante doelgroep.

Let op! Door de hoge woningnood is dit niet per se bepalend voor wie er daadwerkelijk komen wonen, maar het geeft wel een indicatie. 5.1.3

Aanbodanalyse

De voorgaande paragraaf beschrijft de vraag (de behoefte) vanuit de leefstijlen. Nu kijken we naar het aanwezige aanbod voor de leefstijlen. Alle voorzieningen zijn bezocht om te bepalen voor welke leefstijl(en) de voorziening aantrekkelijk is. De voorzieningen zijn ingedeeld in een drietal clusters: horeca, dagrecreatie en verblijfsrecreatie. Voor inwoners is de leefstijlkleuring van horeca en dagrecreatie het meest van belang en voor verblijfsgasten de leefstijlkleuring van verblijfsrecreatie. In de drie figuren 5.5. t/m 5.7 zien we de aantrekkelijkheid van de horeca, dagrecreatie en verblijfsrecreatie voor de verschillende leefstijlen. Bij de verblijfsrecreatie is rekening gehouden met de capaciteit van de verschillende accommodaties. Het volgende valt op: § Voor alle leefstijlen is er aantrekkelijk horeca en dagrecreatief aanbod, er ligt dus al een mooie basis aan voorzieningen voor alle leefstijlen; § Maar aantrekkelijk horeca aanbod is met name voor de stijl- en verbindingzoeker beperkt. § Qua verblijfsrecreatie valt op dat er geen bestaande voorzieningen zijn die aantrekkelijk zijn voor de stijlzoeker, zij missen dus aanbod. Ook het huidige aanbod voor de inzicht- en harmoniezoeker is erg beperkt qua verblijfsrecreatie.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

29 van 80

Figuur 5.5: Leefstijlkleuring van de horeca (8 ondernemingen) 6%

Figuur 5.7: Leefstijlkleuring van de verblijfsrecreatie* o.b.v. capaciteit (5 ondernemingen), inclusief en exclusief EuroParcs*

17% Avontuurzoeker Plezierzoeker

26% 13%

Harmoniezoeker Verbindingszoeker

Verblijfsrecreatie, Exclusief EuroParcs

Verblijfsrecreatie, inclusief EuroParcs

Rustzoeker 10%

Stijlzoeker

5%

23%

0

Inzichtzoeker

500

1000

Avontuurzoeker

Aantal bedden Plezierzoeker Harmoniezoeker

Verbindingszoeker

Rustzoeker

Inzichtzoeker

Stijlzoeker Figuur 5.6: Leefstijlkleuring van de dagrecreatie (15 ondernemingen) 9%

12% Avontuurzoeker

17%

15%

Plezierzoeker Harmoniezoeker Verbindingszoeker Rustzoeker

9% 17%

Inzichtzoeker

*EuroParcs De Biesbosch heeft een grote invloed op deze kleuring door het groot aantal slaapplaatsen. We laten daarom zowel het profiel zien inclusief en exclusief EuroParcs. Uitgaande van de kleuring inclusief EuroParcs zien we de volgende verdeling: 29% van de capaciteit is aantrekkelijk voor de rustzoeker, gevolgd door 24% voor de avontuurzoeker en 23% voor de verbindingszoeker. Door de aanwezigheid van EuroParcs is er dus relatief meer aantrekkelijk aanbod voor de verbinding- en rustzoeker. Als we uitgaan van het profiel exclusief EuroParcs, zien we dat er geen aanbod is voor de rust-, verbindings- en harmoniezoeker.

Stijlzoeker 21%

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

30 van 80

5.1.4

Vergelijking vraag-aanbod

Figuur 5.9: Vraag-aanbodanalyse dagrecreatie

In deze paragraaf brengen we vraag en aanbod samen. Daarmee kunnen we zien voor welke leefstijlen er nog te weinig aanbod is in vergelijking met de vraag en voor welke leefstijlen voldoende aanbod. In figuur 5.8, 5.9 en 5.10 zien we de vergelijking van vraag en aanbod grafisch weergeven. Een score boven de 100 betekent meer aanbod dan vraag, onder de 100 betekent meer vraag dan aanbod. Op basis van vraag en aanbod vallen de volgende zaken op: § Verblijfsrecreatie: voor de stijl- en inzichtzoeker is te weinig aantrekkelijk aanbod in vergelijking met de vraag; § Dagrecreatie: voor de plezier-, harmonie- en stijlzoeker is te weinig aanbod in vergelijking met de vraag; § Horeca: voor de verbinding- en stijlzoeker is te weinig aantrekkelijk aanbod in vergelijking met de vraag.

200

175

180

Avontuurzoekers

160 140

130

120

Harmoniezoekers

100

Verbindingzoekers

80 60

72

72

70

40 0 Figuur 5.10: Vraag-aanbodanalyse horeca

200

300

Avontuurzoekers

250

Plezierzoekers 193

200

Harmoniezoekers 161

Verbindingzoekers

150

Rustzoekers

100 50

Inzichtzoekers

97

Stijlzoekers

64

0

10

Inzichtzoekers Stijlzoekers

20

Figuur 5.8: Vraag-aanbodanalyse verblijfsrecreatie 325

Rustzoekers

87

250

350

Plezierzoekers

130

223 202 Avontuurzoekers Plezierzoekers

150

Harmoniezoekers

130

Verbindingzoekers Rustzoekers

100 93 50

Inzichtzoekers

67

55

47

Stijlzoekers

0

0

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

31 van 80

Nu volgen kansrijke ontwikkelingen voor horeca, dagrecreatie en verblijfsrecreatie. De onderstaande bevindingen geven een eerste beeld van kansen vanuit de leefstijlanalyse. In de synthese daarna worden deze inzichten samen met de audit vertaald naar ontwikkelingen per deelgebied.

Figuur 5.11: Horeca voor de verbindingszoeker: Jacks Steakhouse

Horeca: verbinding- en stijlzoeker kansrijk § Qua horeca is aantrekkelijk bestaand aanbod voor de verbinding- en stijlzoeker beperkt in vergelijking met de vraag vanuit deze leefstijlen. Deze twee leefstijlen zijn dus kansrijk voor eventueel nieuw en/of door te ontwikkelen horeca en worden hieronder verder toegelicht; § Voor de harmonie-, inzicht- en rustzoeker is er op dit moment meer aantrekkelijk aanbod dan dat er vraag naar is, deze leefstijlen zijn dus beperkt kansrijk om op in te zetten bij nieuw aanbod. Verbindingszoekers voelen zich het meest thuis in kleinschalige, warme horecagelegenheden waar persoonlijk contact en een gastvrije sfeer centraal staan. Ze waarderen horecaplekken met een authentieke uitstraling – zoals een familierestaurant, theetuin of dorpscafé. Een eigenaar die een praatje maakt, personeel dat de tijd neemt en een omgeving die rust en verbondenheid uitstraalt; dat vinden zij fijn. Ze kiezen voor eenvoudige, herkenbare gerechten en houden van een inrichting die warm en huiselijk is. Kortom: horeca voor de verbindingszoeker is persoonlijk, oprecht en laagdrempelig.

Figuur 5.12: Horeca voor de stijlzoeker: Herberg de Kop van ‘t Land

Stijlzoekers voelen zich thuis in horecagelegenheden die stijlvol, eigentijds en tot in detail verzorgd zijn. Ze waarderen een modern interieur, een doordacht concept en een menukaart met verrassende, smaakvolle keuzes. Voor hen draait horeca om beleving: sfeer, presentatie en uitstraling moeten kloppen. Denk aan een hippe koffiebar of een designgerichte lunchspot. Kwaliteit en esthetiek gaan hand in hand – horeca voor de stijlzoeker is trendy, luxe en inspirerend.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

32 van 80

Dagrecreatie: harmonie- en plezierzoeker kansrijk §

§

Figuur 5.13: Dagrecreatie voor de harmoniezoeker: Speelbos den Elzen

Voor dagrecreatie is het aantrekkelijke huidige aanbod voor de harmonieen plezierzoeker beperkt in verhouding tot de verwachte vraag. Deze leefstijlen zijn dus kansrijk voor verdere ontwikkeling en worden hieronder verder toegelicht. Voor de stijlzoeker is ook meer vraag dan aanbod, maar aangezien voor deze leefstijl zowel horeca als verblijfsrecreatie ontbreekt, zien we die niet als kansrijk; Voor de verbindingszoeker is er juist meer aantrekkelijk aanbod dan dat er vraag is vanuit deze leefstijl. Deze leefstijl is daarmee beperkt kansrijk voor nieuwe dagrecreatie.

Harmoniezoekers kiezen voor dagrecreatie die draait om samen zijn, gezelligheid en ontspanning in een huiselijke en uitnodigende sfeer. Ze zoeken activiteiten en locaties waar zowel jong als oud zich welkom voelt, met volop mogelijkheden voor ontmoeting én recreatie. Denk aan familievriendelijke parken, natuurgebieden met speelplaatsen en zwembaden die het samenzijn bevorderen. Deze groep waardeert een veilige, warme omgeving waarin rust en plezier hand in hand gaan, en waar een balans is tussen actieve bezigheden en ontspanning. Een plek waar iedereen op zijn eigen tempo kan genieten, en waar gezelligheid centraal staat.

Figuur 5.14: Dagrecreatie voor de plezierzoeker: DRIJF

Plezierzoekers kiezen voor dagrecreatie die draait om energie, actie en vermaak. Ze zoeken levendige, toegankelijke locaties met een breed aanbod aan activiteiten, bij voorkeur gericht op fun en beleving. Denk aan attractieparken, trampolinehallen, outdoor adventureparken of recreatieplassen met veel reuring. Voor deze groep staat plezier voorop – het moet leuk, actief en direct aanspreekbaar zijn, het liefst met een competitief of speels element. Plezierzoekers waarderen locaties waar veel gebeurt, waar je zonder veel voorbereiding kunt instappen en waar het draait om genieten in het moment, samen of met anderen om je heen.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

33 van 80

Verblijfsrecreatie: stijl- en inzichtzoeker kansrijk §

§

Figuur 5.15: Verblijfsrecreatie voor de stijlzoeker: Villa Augustus

Voor verblijfsrecreatie is het aantrekkelijke huidige aanbod voor de stijlen inzichtzoeker beperkt in verhouding tot de vraag. Deze twee leefstijlen zijn dus kansrijk voor nieuwe verblijfsrecreatie en worden hieronder verder toegelicht. Voor de plezierzoeker is er juist meer aantrekkelijk aanbod dan dat er vraag is vanuit deze leefstijl. Deze leefstijl is daarmee beperkt kansrijk voor nieuwe verblijfsrecreatie.

Stijlzoekers willen verblijven waar luxe, comfort én exclusiviteit samenkomen – denk aan een stijlvol boutique-hotel of premium wellnessresort. Voor hen zijn een luxe inrichting en goede service van groot belang, denk aan hoogwaardige, prikkelende verblijfsplekken waar ze zich verwend voelen én kunnen netwerken met gelijkgestemden. Kortom: ze zoeken een verblijf dat rust biedt, maar ook status uitstraalt – een plek die voelt als een persoonlijke beloning én past bij hun verfijnde levensstijl.

Figuur 5.16: Verblijfsrecreatie voor de inzichtzoeker: Hotel de Watertoren

Inzichtzoekers zoeken een verblijf waar rust, comfort en verdieping samenkomen – denk aan een kleinschalige bed & breakfast of een sfeervol vakantiehuis in een natuurlijke omgeving. Voor hen zijn privacy, goede voorzieningen en een inspirerende omgeving essentieel, met mogelijkheden voor culturele activiteiten en natuurbeleving. Kortom: ze willen een plek die ruimte biedt voor persoonlijke groei én ontspanning, en aansluit bij hun nieuwsgierige en bewuste levensstijl.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

34 van 80

5.2

Aanbod

In deze analyse brengen we het huidige aanbod aan buitenrecreatie in beeld. We gaan in op het aantal voorzieningen en de kwaliteit van voorzieningen per thema van buitenrecreatie. Op die manier weten we welke thema’s al goed ‘ingevuld’ zijn met voorzieningen en waar nog kansen liggen. 5.2.1 Introductie audit De analyse geeft inzicht in de intensiteit en diversiteit van de voorzieningen per thema. De resultaten zijn gebaseerd op een expert judgement, bestaande uit een combinatie van het feitelijke aantal voorzieningen en onze inschatting van de intensiteit en diversiteit van deze voorzieningen. De volgende acht thema’s zijn er en deze zijn uitgebreider uitgelegd in bijlage 3: § Natuurbeleving § Educatie § Horeca & pleisterplaatsen § Spelen & attracties § (Water)sport en bewegen § Evenementen § Cultuur (historie) § Erfgoed De intensiteit heeft betrekking op de mate waarin het aanbod aanwezig is. Dit beoordelen we per thema. Zijn er veel voorzieningen en activiteiten op een bepaald thema, of relatief weinig? We kennen hier een score toe; een hoge intensiteit, gemiddelde intensiteit, lage intensiteit of niet aanwezig.

voorzieningen? Zo kan het aanbod op sport en bewegen divers zijn wanneer er veel uiteenlopende mogelijkheden zijn (watersport, sporten op het land, sportevenementen), of het aanbod aan informatie en educatie veelal hetzelfde zijn. Daarnaast hebben we de toegankelijkheid meegewogen per categorie, vooral om te kijken of het gebied goed toegankelijk is en verschillende doelgroepen hier zonder bijkomende belemmeringen kunnen recreëren of dat hier nog kansen liggen. Deze analyse geeft inzicht in kansrijke ontwikkelmogelijkheden wat betreft recreatief aanbod. Het is belangrijk om te beseffen dat een lage intensiteit niet per se een negatieve beoordeling is, maar inzicht geeft in mate waarin de thema’s voorkomen. Een lage intensiteit in een categorie betekent niet dat alle gebieden hierop moeten verbeteren. Dit is voor een belangrijk deel afhankelijk van de kansen in het gebied, de identiteit van het gebied en de gewenste ontwikkeling (ambitie). 5.2.2 Omvang en kwaliteit van het aanbod Tabel 5.1 geeft een overzicht van het aantal voorzieningen en de intensiteit per thema. De tabel toont per voorziening de intensiteit in de buitengebieden: hoge intensiteit (+++), gemiddelde intensiteit (++), lage intensiteit (+) of afwezigheid van voorzieningen.

Bijvoorbeeld: voor sporten en bewegen is in drie van de acht gebieden sprake van hoge intensiteit (+++) en in twee gebieden van lage intensiteit (+).

De diversiteit heeft betrekking op de mate waarin de thema’s aanwezig zijn. Wanneer van de acht thema’s er slechts één of twee beleefbaar zijn gemaakt met voorzieningen spreken we van een lage diversiteit. Wanneer op (bijna) alle thema’s aanbod aanwezig is, spreken we van een hoge diversiteit. Ook binnen de thema’s kijken we (waar mogelijk) naar diversiteit. Is het aanwezige aanbod in een thema divers, of veelal dezelfde type Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma R&T buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

Oktober 2025

35 van 80

Tabel 5.1: Overzicht van de intensiteit per thema Thema

Intensiteit: aantal deelgebieden met de mate van intensiteit +++

++

+

Afwezig

Toelichting

Natuurbeleving

2

3

1

2

Er zijn 12 voorzieningen en dit zijn voornamelijk parken en uitkijkpunten.

Educatie

1

1

4

2

Er is 1 voorziening: het Biesboschcentrum, al is er de ambitie bij de Oude Beer om hierin ook volwaardig aanbod aan te bieden.

Horeca & pleisterplaatsen

2

0

2

4

Spelen & attracties

2

0

0

6

Er zijn 7 horecavoorzieningen waaronder een brasserie, een wat luxer restaurant en een laagdrempeliger restaurant. En er zijn 5 overnachtingslocaties, dit zijn voornamelijk kleinschaligere accommodaties, afgezien van de Stayokay en Europarcs. Er zijn 3 voorzieningen: een klimbos, speelbos en entertainmentcentrum.

(Water)sport en bewegen

3

0

2

3

Er zijn 10 voorzieningen voor een variatie aan sporten, dit zijn voornamelijk verenigingen.

Routeinfrastructuur

3

2

3

0

Er zijn 15 voorzieningen voor voornamelijk wandelen en fietsen.

Evenementen

1

0

1

6

Er zijn 4 voorzieningen met als grootste voorziening het evenemententerrein bij de Merwedeplas.

Cultuur(historie)

0

0

2

6

Er zijn 2 voorzieningen: het Johannes Vis Gemaal en museum Twintighoeve.

Erfgoed

0

0

3

5

Er zijn 2 voorzieningen met informatie: de Stoopbank en het oorlogsmonument in Willemsdorp. Ook zijn er meerdere griendketen, sluizen, historische boerderijen en bunkers zonder informatie.

Totaal

14

6

17

35

Leeswijzer van de tabel De tabel is als volgt te lezen: voor het thema natuurbeleving geldt dat er in 2 van de 8 deelgebieden géén voorzieningen zijn binnen dit thema. Dat wil zeggen: er zijn geen voorzieningen die bijdragen aan het beleefbaar maken van de natuur. In 2 van de 8 gebieden is dat intensief aanwezig, in 3 gebieden gemiddeld en in 1 gebied is het aanwezig, maar relatief beperkt (ten opzichte van elkaar). Dit is in de volgende paragraaf toegelicht.

5.2.3

Toelichting per thema

(Water)sport & bewegen

Natuurbeleving In zes van de acht deelgebieden zijn voorzieningen voor natuurbeleving aanwezig, waarvan twee met een hoge intensiteit. In twee gebieden zijn deze volledig afwezig, wat betekent dat de natuur er wel is, maar niet beleefbaar wordt gemaakt. Ook de spreiding is beperkt: voorzieningen concentreren zich voornamelijk rond de Nieuwe Dordtse Biesbosch en aan het water.

Het aanbod op het gebied van sport en bewegen is enigszins aanwezig. In drie gebieden is er een divers en hoogwaardig aanbod, bijvoorbeeld via sportverenigingen en kanoverhuur. Twee gebieden bieden beperkte voorzieningen en drie gebieden hebben geen sportaanbod. Veel sportfaciliteiten zijn vrij toegankelijk, al zijn sommige verenigingen uitsluitend toegankelijk voor leden. Route-infrastructuur

Educatie Educatieve voorzieningen zijn in de buitengebieden ongelijk verdeeld. Slechts één gebied scoort hoog, terwijl in vier gebieden slechts beperkte informatie beschikbaar is, vaak in de vorm van een enkel informatiepaneel. In twee gebieden ontbreekt educatie volledig. De informatie is alleen in het Nederlands beschikbaar, wat de toegankelijkheid voor internationale bezoekers beperkt. Horeca & pleisterplaatsen Het aantal horecavoorzieningen is beperkt en de horecavoorzieningen die er zijn liggen vooral in twee gebieden. Ook eenvoudige rustpunten zoals bankjes of picknicktafels ontbreken. De horecavoorzieningen voorzien wel in een divers aanbod, maar omdat het er weinig zijn betekent dit niet dat er bijvoorbeeld voor iedere prijsklasse of doelgroep voldoende aanbod is.

De basisvoorziening van wandel-, fiets- en vaarroutes is in alle gebieden aanwezig, maar de diversiteit en kwaliteit loopt uiteen. Zo bevindt zich in elk gebied infrastructuur van de landelijke en provinciale routenetwerken (fietsen wandelknooppunten, langeafstandsroutes en overige landelijke wandelroutes), zie ook de kaart op de volgende pagina. Daarnaast heeft Staatsbosbeheer een 3-tal routes door het gebied: 2 wandelroutes en 1 kanoroute, zie de kaart op de volgende pagina. Bestaande routes zijn veelal kort (<5km) en lopen door twee deelgebieden. Slechts drie gebieden beschikken over een sterk netwerk en de verbinding van routes tussen gebieden is beperkt. Toegankelijkheid is een aandachtspunt: vlonderpaden zijn niet altijd veilig voor kwetsbare doelgroepen, en de rolstoelvriendelijke route bij Haniasluis is momenteel gesloten.

Spelen & attracties Speelvoorzieningen zijn geconcentreerd op slechts twee locaties: in deelgebied Den Elzen en in de Sliedrechtse Biesbosch. In de overige zes gebieden zijn ze volledig afwezig. Hoewel het aanwezige aanbod over het algemeen fysiek goed toegankelijk is, ontbreken aangepaste speelfaciliteiten voor kinderen met een visuele en-/of lichamelijke beperking.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

37 van 80

Figuur 5.17: Landelijke en provinciale routenetwerken

Evenementen Evenementenvoorzieningen zijn schaars. Slechts één gebied heeft een groter terrein (bij de Merwedeplas), en in een gebied zijn voorzieningen voor kleinschalige evenementen. In zes gebieden zijn geen voorzieningen of infrastructuur voor evenementen aanwezig. Cultuur(historie) Culturele en historische voorzieningen zijn beperkt aanwezig. Zes gebieden scoren hier echter 'niet aanwezig'. Museum Twintighoeve is het enige voorbeeld van grote voorziening ter invulling van dit thema. Veel van de informatie is alleen in het Nederlands beschikbaar, wat de toegankelijkheid beperkt. Erfgoed Materiele erfgoedvoorzieningen zijn aanwezig in drie gebieden, maar vaak zonder recreatieve of educatieve invulling. Denk aan oude boerderijen of landschapselementen, zoals grienden. In vijf gebieden ontbreekt zichtbaar erfgoed. De toegankelijkheid, vindbaarheid en beleefbaarheid van erfgoed is momenteel zeer beperkt. Her en der bevinden zich ook bunkertjes in de buitengebieden, die weliswaar nooit toegankelijk zijn, maar wel de drager van een verhaal kunnen zijn.

Figuur 5.18: Recreatieve routes Staatsbosbeheer

5.2.4 Conclusie en kansrijke ontwikkelingen Figuur 5.19 geeft een weergave van de conclusie van de audit, de kleuren betekenen het volgende: § Groen = in dit thema zijn voldoende voorzieningen met genoeg diversiteit en deze voorzieningen zijn goed beleefbaar § Oranje = er zijn voorzieningen aanwezig, maar deze zijn beperkt in aantal of diversiteit, of ze zijn niet voldoende beleefbaar § Rood = er zijn onvoldoende voorzieningen met eventueel weinig diversiteit, of de voorzieningen zijn slecht beleefbaar Bron: Staatsbosbeheer - Op de kaart Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

38 van 80

Het aantal voorzieningen in de buitengebieden is beperkt, geen enkel thema is naar onze beoordeling voldoende aanwezig. Er liggen dus volop kansen in het gebied, die we hierna toelichten.

Kleinschalige speellocaties: door speelplekken in de natuur met water aan te leggen, worden de buitengebieden aantrekkelijker voor Dordrechtse gezinnen en kinderen en het sluit aan bij de identiteit van het gebied.

Figuur 5.19: Conclusie audit Een groter aanbod aan horecavoorzieningen: momenteel is het aanbod beperkt. We zien kansen voor verschillende concepten, omdat het basisaanbod vrij divers is. Horeca is belangrijk om bezoekers langer in het gebied te houden en daarvoor zijn er momenteel te weinig en te kleinschalige voorzieningen.

Geen van de thema's

Natuurbeleving, route-infrastructuur en (water)sport & bewegen

Educatie, horeca & pleisterplaatsen, spelen & attracties, evenementen, cultuur(historie) en erfgoed

Ontwikkelingen die op basis van de audit kansrijk zijn: Natuurbeleving en route-infrastructuur in – waar mogelijk - elk deelgebied: de buitengebieden van Dordrecht bieden volop mogelijkheden om bezoekers meer natuur te laten ervaren en route-infrastructuur moet daarvoor aanwezig zijn in alle gebieden. Ook zien we het als een kans om routes aan te leggen die de gebieden beter met elkaar verbinden, met name de deelgebieden Sliedrechtse Biesbosch en Willemsdorp.

Erfgoed dat toegankelijk én beleefbaar is: de buitengebieden van Dordrecht heeft veel erfgoedlocaties, maar het merendeel valt nauwelijks op, laat staan dat er informatie bij aanwezig is. We zien kansen om vooral meer beleving toe te voegen aan bestaande locaties. Denk aan het toegankelijk maken van locaties voor bezoekers, het toevoegen van informatieborden of een thematische wandel/fietsroute langs de locaties met uitleg onderweg. Inclusiever en toegankelijk aanbod: in alle thema’s is beperkte aandacht voor inclusiviteit en toegankelijkheid. Er liggen kansen om voorzieningen laagdrempeliger te maken, bijvoorbeeld met rolstoelpaden, informatievoorziening over toegankelijkheid, speelplekken voor alle leeftijden en meertalige informatieborden. Verblijfsrecreatie en evenementen: bezoekers van buitenaf kunnen helpen om voorzieningen in stand te houden, daarom zien we kansen om meer aanbod te ontwikkelen in verblijfsrecreatie en evenementen. Denk hierbij aan een middelgrote camping, accommodaties omringd door natuur of een b&b als nevenfunctie bij agrariërs.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

39 van 80

5.3

Figuur 5.20: Deelgebieden van de buitengebieden van Dordrecht

Recreatieve ontwikkelrichtingen

Binnen de Dordtse buitengebieden is een verscheidenheid aan gebieden aanwezig, elk met een eigen karakter en aantrekkingskracht op verschillende leefstijlen. De leefstijlen hebben elk zijn of haar eigen wensen en voorkeuren wat betreft voorzieningen (aan- of afwezigheid daarvan), type voorzieningen, de beleving van de voorzieningen. In deze paragraaf combineren we de inzichten uit de audit van het aanbod en het leefstijlonderzoek om tot een aantal kansrijke ontwikkelrichtingen te komen. Dit geeft per deelgebied aan wat kansrijk is om door te ontwikkelen wat betreft leefstijlen en/of aanbod. Let op: dit betreft een analyse vanuit aanbod en vraag, niet vanuit draagkracht (zie hoofdstuk 8). Dit is slechts een bouwsteen die, samen met de andere bouwstenen, in totaliteit wordt afgewogen wat waar mogelijk is. Per gebied geven we het volgende weer: § De thema’s (voorzieningen) die al veel of weinig voorkomen § Voor welke leefstijlen het gebied voornamelijk aantrekkelijk is* § De identiteit van het gebied § De kansrijke ontwikkelrichting *In bijlage 1 is informatie weergegeven over de leefstijlen en hun wensen en voorkeuren t.a.v. natuurbeleving. Deze informatie, in combinatie met de leefstijlen die het gebied voornamelijk aantrekkelijk vinden, is waardevolle informatie voor de doorontwikkeling van de gebieden.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

40 van 80

5.3.1 Sliedrechtse Biesbosch / Merwelanden § Thema’s: hoge voorzieningendichtheid met voorzieningen in vrijwel alle thema’s met o.a. het Biesboschcentrum, Merwedeplas en Zuileshoeve. § Leefstijlen: aantrekkelijk voor een breed leefstijlprofiel, waaronder de plezier-, harmonie- en verbindingszoeker. § Identiteit: met het Biesboschcentrum is dit een gebied waarin veel bezoekers kennis maken met de buitengebieden van Dordrecht. Het gebied heeft veel voorzieningen en het landschap is erg aangelegd. Kansrijke ontwikkelrichtingen: we zien al een breed profiel aan voorzieningen qua thema’s, dus de ontwikkelrichtingen zullen vooral gaan over kansrijke leefstijlen en we zien de volgende opties: § Ontwikkelen vanuit het huidige aanbod: het huidige leefstijlprofiel versterken door meer aanbod voor de plezier, harmonie- en verbindingszoeker toe te voegen. § Een breed publiek aantrekken: door te richten op leefstijlen die nu beperkt worden aangetrokken, zoals de avontuur-, stijl- of inzichtzoeker. De oostkant van het deelgebied is nu nauwelijks beleefbaar voor bezoekers, maar zien we als kansrijk voor deze leefstijlen, omdat al deze leefstijlen (op een andere manier) wat meer op zichzelf gericht zijn en dus minder snel gebieden bezoeken waar al veel bezoekers komen. De Zuileshoeve is een voorbeeld van een voorziening die zich wél al op deze leefstijlen richt in dit deelgebied.

5.3.2 Overgangszone Stad-Achterland § Thema’s: dit gebied heeft nog relatief weinig voorzieningen, maar hier wordt nog wel het dagrecreatieterrein gerealiseerd. Dit deelgebied heeft verder voornamelijk horeca, met de restaurants bij Kop van ’t Land, het café in de watertoren en de Smaak van Bilderhof. § Leefstijlen: het aanbod is vooral aantrekkelijk voor de avontuur- en inzichtzoeker en secundair ook voor de stijlzoeker.

§

Identiteit van het gebied: voornamelijk agrarisch landschap en een gebied waar veel mensen doorheen gaan om naar de rand van het gebied te komen of naar het pondje richting de Biesbosch.

Kansrijke ontwikkelrichtingen: § Leefstijlen passend bij de identiteit van het gebied: verbindings- en harmoniezoekers waarderen open agrarisch landschap meer dan de andere leefstijlen en worden momenteel nog beperkt aangetrokken tot het huidige aanbod. § Aanbod in andere thema’s dan horeca: passend bij het agrarische karakter van dit gebied, zien we voornamelijk ruimte voor kleinschaliger aanbod, ook omdat het dagrecreatieterrein al aanbod toe zal voegen. 5.3.3 Nieuwe Dordtse Biesbosch § Thema’s: voornamelijk aanbod binnen de thema’s route-infrastructuur, natuurbeleving en erfgoed. Ook is er een kleinschalige horecagelegenheid. § Leefstijlen: het aanbod is vooral aantrekkelijk voor de inzicht-, rust- en verbindingszoeker. § Identiteit: dit gebied kenmerkt zich door het natte grasland en de weidsheid. Daarnaast zijn de vlonderpaden waar de routes overheen lopen vrij kenmerkend voor het gebied. § Kansrijke ontwikkelrichtingen: zowel het landschap als het aanbod trekken de inzicht-, rust- en verbindingszoeker aan. Extra aanbod en extra bezoekers kunnen de aantrekkelijkheid voor deze leefstijlen verminderen. Daarom is het advies om hier niet te veel extra toe te voegen. 5.3.4 Louisa Cannemanspolder & Viersprong / De Elzen § Thema’s: voornamelijk aanbod binnen de thema’s natuurbeleving, erfgoed, spelen en route-infrastructuur.

§ Leefstijlen: het aanbod is voornamelijk aantrekkelijk voor de verbindings- en rustzoeker. § Identiteit: in dit gebied gaat een weidse waterrijke polder over in bosrijk gebied.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

41 van 80

Kansrijke ontwikkelrichtingen: § Ontwikkelen vanuit de huidige leefstijlen die worden aangetrokken. Het aanbod in dit gebied en de identiteit passen goed bij de rust- en verbindingszoeker. § Horeca-aanbod: de verbindings- en rustzoeker vinden de aanwezigheid van horeca belangrijk om een gebied te bezoeken. Om hen een volledige beleving te bieden, is de toevoeging van horeca hier wenselijk. Wij raden aan om Hania’s Polder aan dit gebied toe te voegen. Binnen de bestaande recreatiezonering is deze al aangewezen als intensieve recreatiezone. Hier liggen kansen om recreatief aanbod door te ontwikkelen en daarmee de naast gelegen Nieuwe Dordtse Biesbosch te ontlasten / rustig te houden. 5.3.5 Agrarische gebieden § Thema’s: voorzieningen in alle thema’s zijn beperkt. § Leefstijlen: de aantrekkingskracht op alle leefstijlen is beperkt door het gebrek aan voorzieningen. § Identiteit: agrarisch gebied met relatief veel boerderijen. § Kansrijke ontwikkelrichtingen: aanbod voor de harmonie- en verbindingszoeker: deze twee leefstijlen vinden open agrarisch landschap bovengemiddeld aantrekkelijk. Hier liggen kansen om het agrarisch gebied toegankelijk en beleefbaar te maken, bijv. door fiets- en wandelmogelijkheden (multifunctioneel ruimtegebruik). 5.3.6 Dordtse Biesbosch § Thema’s: het aanbod is in dit gebied beperkt, wel worden er wandelexcursies georganiseerd.

§ Leefstijlen: de excursies zullen vooral de avontuur- en inzichtzoeker aantrekken. § Identiteit: dit gebied is onderdeel van het Natura 2000 netwerk en daarmee vrij ontoegankelijk.

Kansrijke ontwikkelrichtingen: we zien qua doelgroep en identiteit overeenkomsten met het volgende gebied, daarom raden we aan om per gebied op een andere leefstijl te richten. Voor dit gebied geldt als kansrijk: § Aanbod passend bij de inzichtzoeker. De excursies zijn al een heel aantrekkelijk uitje voor deze leefstijl, want zij verdiepen zich graag in een gebied en doen graag kennis op. De inzichtzoeker waardeert gebieden met weinig voorzieningen en past hier daarom goed. De vraag is wel in hoeverre het huidige aanbod al bekend is bij deze doelgroep? 5.3.7 Oost-Zuidhaven § Thema’s: dit gebied is goed gevuld qua natuurbeleving. Er zijn wat passantenplekken en qua routes vooral struinpaden. § Leefstijlen: het aanbod aan routes is voornamelijk aantrekkelijk voor de avontuur- en inzichtzoeker. § Identiteit: net als de Dordtse Biesbosch is dit ook Natura 2000 gebied, maar iets beter begaanbaar. Kansrijke ontwikkelrichtingen: in tegenstelling tot het vorige gebied, lijkt het ons kansrijk om in dit gebied in te zetten op de andere leefstijl die wordt aangetrokken tot wildere natuur: § Aanbod passend bij de avontuurzoeker: de struinpaden zijn al een goed begin om verder te ontwikkelen voor deze leefstijl. Deze leefstijl waardeert ook de afwezigheid van voorzieningen en past daarom goed bij dit gebied.

5.3.8 Willemsdorp & Europarcs § Thema’s: dit gebied wordt vooral gekenmerkt door het dorp en het bungalowpark. Er is wat aanbod op het bungalowpark, zoals de haven, fietsverhuur en het restaurant; maar deze zijn vooral gericht op eigen gasten in plaats van bezoekers van buitenaf. § Leefstijlen: het bungalowpark trekt vooral de rust-, verbindings- en harmoniezoeker aan. § Identiteit: dit gebied wordt vooral bepaald door de bebouwing in de vorm van woningen en verblijfsrecreatie.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

42 van 80

Kansrijke ontwikkelrichtingen: § Aanbod in het thema ‘cultuurhistorie’: Willemsdorp had een belangrijke rol tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daar is wel wat van te zien in het dorp, maar dit verhaal zou nog verder verteld kunnen worden. § Ontwikkeling van aanbod buiten het bungalowpark: veel van de voorzieningen liggen momenteel op het bungalowpark. Om ook de leefstijlen aan te trekken die niet worden aangetrokken door het bungalowpark, kunnen voorzieningen buiten het park helpen. Hierbij zien we kansen voor de inzichtzoeker vanwege de historie zoals aangegeven bij het eerste punt.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

43 van 80

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

44 van 80

6.

Bezoekersonderzoek

In dit hoofdstuk rapporteren we de resultaten van het bezoekersonderzoek. Op basis van anonieme GPS-gebaseerde locatie- en bezoekersdata geven we inzicht in de omvang, duur en frequentie van de bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht, evenals in de herkomst en leefstijl van de bezoekers. We beginnen met de aanpak en methodiek, gevolgd door de resultaten per onderwerp. In paragraaf 5.3 vatten we de belangrijkste bevindingen samen in een overzichtelijke conclusie. 6.1

Aanpak en methodiek

6.1.1 Onderzoeksvragen In het bezoekersonderzoek worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord: 1. Omvang van het bezoek – Wat is het aantal bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht? 2. Bezoekduur – Hoe lang verblijven bezoekers in de gebieden? 3. Bezoekfrequentie – Hoe vaak bezoeken mensen de gebieden (dagelijks, wekelijks, maandelijks)? 4. Kruisbezoek – Hoe bewegen bezoekers zich in de buitengebieden? 5. Herkomst van het bezoek – Waar komen de bezoekers vandaan? 6. Leefstijlprofielen van bezoekers – Welke leefstijlen bezoeken de gebieden? 6.1.2 Gegevensverzameling In dit onderzoek gebruiken we anonieme GPS-gebaseerde locatie- en bezoekersdata van Resono6. Resono meet drukte op locaties via geanonimiseerde GPS-gegevens van mobiele telefoons7, waarbij alleen 6 Resono is een Nederlands bedrijf dat locatie gebaseerde data levert aan gemeenten, overheden en bedrijven om bezoekersgedrag inzichtelijk te maken.

geaggregeerde tellingen van smartphones worden gebruikt; het is dus niet mogelijk (en ook niet wenselijk) om individuele bezoekers te volgen. De data wordt verzameld en opgeslagen volgens AVG-standaarden en internationale privacywetgeving. Met behulp van een gevalideerd model maakt Resono nauwkeurige schattingen van het werkelijke aantal bezoekers en hun verplaatsingen tussen verschillende gebieden. In dit rapport spreken we voor de leesbaarheid over ‘aantallen’ bezoekers en bezoeken, maar het is goed om te beseffen dat het om – weliswaar nauwkeurige – schattingen van aantallen bezoekers en bezoeken gaat. 6.1.3 Meetperiode Dit onderzoek is gebaseerd op data over bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht in de periode 1 mei 2024 tot en met 31 oktober 2024. Er is bewust gekozen voor historische data in plaats van live-metingen. Op die manier was tijdig inzicht in het bezoekersgedrag beschikbaar. De datareeks is gekozen op de volgende variabelen: § Vakanties en feestdagen in voor en najaar. In de meetperiode valt een groot deel van de meivakantie (eerste week van mei) én de herfstvakantie (één week, eind oktober); § Weerseffecten. De meetperiode bevat naast het hoogseizoen ook een deel van het voor- en najaar. Normaal gesproken zijn de temperaturen in het voorjaar kouder dan in het najaar, wat invloed heeft op het bezoek.

Een brede meetperiode geeft daarom een betrouwbaarder beeld van het bezoek aan het gebied. § De resultaten hebben betrekking op de periode van 1 mei 2024 tot en met 31 oktober 2024, een periode van 6 maanden en niet het hele jaar

7

Bij ongeveer 2 miljoen Nederlanders worden via diverse apps locatiegegevens verzameld, mits de gebruiker hiervoor toestemming heeft gegeven.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

45 van 80

6.1.4 Afbakening buitengebieden van Dordrecht In de buitengebieden van Dordrecht zijn 14 verschillende gebieden afgebakend waarvan bezoekersdata is verzameld, hierna ‘Resono-gebieden’ genoemd. De Resono-gebieden vallen binnen de acht deelgebieden (zie Figuur 6.1 en Tabel 6.1). Deze Resono-gebieden zijn dusdanig afgebakend dat uitsluitend de drukte in het gebied wordt gemeten, en niet op de (utilitaire) wegen die er omheen of doorheen lopen. Hiermee voorkomen we dat de data gekleurd wordt door passanten die het gebied enkel doorkruisen, bijvoorbeeld woon-werk verkeer. Binnen de deelgebieden ‘Agrarische gebieden’ en ‘Willemsdorp en Europarcs’ was dit niet mogelijk. In het geval van ‘Dordtse Biesbosch’ is verreweg het merendeel van het gebied niet toegankelijk, dus niet zinvol om daar te meten. Daarom is uit deze gebieden geen data verzameld en zijn de resultaten van dit onderzoek ook niet op deze deelgebieden van toepassing. In dit bezoekersonderzoek doen we uitspraken op drie niveaus: § Resono-gebied De 14 afgebakende gebieden waarover Resono data beschikbaar is. § Deelgebied De acht deelgebieden waarvoor we de resultaten van de betreffende Resono-gebieden hebben samengevoegd (zie ook Tabel 6.1). § Totale buitengebieden van Dordrecht Een samenvoeging van de resultaten van alle Resono-gebieden.

Figuur 6.1: Afbakening deelgebieden en Resono-gebieden

Tabel 6.1: Overzicht deelgebieden en Resono-gebieden Deelgebieden buitengebieden van Dordrecht

Deelgebied 1: Sliedrechtse Biesbosch/Merwelanden

Deelgebied 2: Overgangszone Stad-Achterland

Resono-gebieden Bezoekerscentrum Biesbosch Merwedeplas Hel- en Zuilespolder Polder Stededijk Griendmuseumpad Krekengebied Sliedrechtse Biesbosch Overgangszone de Hoven P4/bezinkplas/hondenuitlaat

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

46 van 80

Deelgebied 3: Nieuwe Dordtse Biesbosch Deelgebied 4: Louisa Cannemanspolder & Viersprong/de Elzen Deelgebied 5: Agrarische gebieden Deelgebied 6: Dordtse Biesbosch Deelgebied 7: Oost-Zuidhaven Deelgebied 8: Willemsdorp en Europarcs

Rechterhelft Nieuwe Dordtse Biesbosch Linkerhelft Nieuwe Dordtse Biesbosch De Viersprong De Elzen Louisa Cannemanspolder Geen Resono data beschikbaar Geen Resono data beschikbaar Oost-Zuidhaven Geen Resono data beschikbaar

6.1.5 Inzicht voor het Biesboschnetwerk De gemeente Dordrecht maakt gebruik van Resono-data in het centrum van Dordrecht om bezoek te meten. In het Nationale Park de Biesbosch wordt op dit moment - nog geen gebruik gemaakt van Resono data. De verzamelde meetgegevens geven inzicht voor bestemmingsmanagement in de buitengebieden van Dordrecht en draagt ook bij aan het project bestemmingsmanagement in het Nationale Park. 6.1.6 Toelichting bezoekersonderzoek Om de resultaten van dit onderzoek met Resono data goed te kunnen interpreteren, geven we hieronder enkele toelichtingen op de methode: ‘Bezoek’ is een breed begrip Dit onderzoek geeft inzicht in het bezoek aan de buitengebieden van Dordrecht. Het begrip ‘bezoek’ moet hierbij breed worden geïnterpreteerd: personen kunnen zich in het gebied bevinden voor recreatie (wandelen, fietsen, varen, ontspanning) maar ook voor utilitair gebruik (hond uitlaten, woon-werkverkeer, scholieren op de fiets). De gemeten gebieden zijn zorgvuldig gekozen om vooral recreatief bezoek in kaart te brengen, maar het is goed te beseffen dat er altijd meerdere bezoekredenen mogelijk zijn.

Onvoldoende zicht op vervoerswijze De methode geeft onvoldoende betrouwbaar inzicht in de door bezoekers gebruikte vervoerswijze. Resono meet de snelheid van bezoekers enkele minuten vóór aankomst in een deelgebied, dus wanneer bezoekers bijvoorbeeld verder weg parkeren, wordt wandelen als modaliteit geregistreerd. Hierdoor kan de modaliteitsdata vertekend zijn en bevat deze te veel ruis om exacte conclusies te trekken. Om deze reden is vervoerswijze, ondanks een analyse daarop, buiten beschouwing gelaten. Bezoeken versus bezoekers In deze rapportage maken we onderscheid tussen bezoekers (aantal individuele personen) en bezoeken (inclusief herhaalbezoeken). Vaak wordt alleen het aantal bezoeken weergegeven, omdat dit doorgaans het meest relevante inzicht biedt in het gebruik van het gebied. Unieke bezoekers zijn het aantal verschillende personen dat een locatie bezoekt binnen een bepaalde periode. 6.2

Resultaten

In deze paragraaf presenteren we de resultaten van het bezoekersonderzoek. We bespreken de omvang, duur en frequentie van het bezoek, evenals kruisbezoek, en herkomst en leefstijl van de bezoekers aan de buitengebieden van Dordrecht. Leeswijzer figuren • In de figuren zijn percentages onder de vijf procent niet weergegeven om de leesbaarheid te behouden. • Als we het over de meetperiode hebben dan bedoelen we de periode vanaf 1 mei 2024 tot en met 31 oktober 2024 waarover de data is verzameld. • De deelgebieden ‘Agrarische gebieden’, ‘Dordtse Biesbosch’, en ‘Willemsdorp en Europarcs’ zijn niet opgenomen in de figuren aangezien er geen Resono data binnen deze gebieden beschikbaar is.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

47 van 80

6.2.1 Omvang bezoek In deze paragraaf gaan we in op de omvang van het bezoek aan de buitengebieden, inclusief het aantal bezoeken, het aantal unieke bezoekers en de gemiddelde drukte per dag.

Figuur 6.3: Totaal aantal bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht (mei t/m oktober 2024) 2.000.000 1.800.000

1.815.100

1.600.000

Omvang bezoek buitengebieden Dordrecht In de meetperiode tellen de buitengebieden van Dordrecht 1.815.100 bezoeken (zie figuur 6.3). Deze bezoeken zijn afkomstig van 1.338.500 unieke bezoekers, de overige bezoeken betreffen herhaalbezoek (zie figuur 6.2). Figuur 6.2: Totaal aantal bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht opgedeeld in bezoeken door unieke bezoekers en herhaalbezoek (mei t/m oktober 2024)

1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 0 Aantal bezoeken

2.000.000 1.800.000 1.600.000

Wat valt op? § Van de gemeten bezoeken heeft meer dan driekwart de buitengebieden één keer bezocht.

476.600

1.400.000 1.200.000 1.000.000

1.338.500

Herhaalbezoek

800.000

Unieke bezoekers

600.000 400.000

Het gemiddeld aantal bezoeken per weekdag ligt doordeweeks tussen de 7.000 en 10.000. In de weekenden stijgt het gemiddeld aantal bezoeken naar 13.000 tot 15.000 (zie figuur 5.4).

200.000 0

Aantal bezoeken

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

48 van 80

Figuur 6.4: Gemiddeld aantal bezoeken per weekdag in de buitengebieden van Dordrecht (mei t/m oktober 2024)

400000 350000 300000 250000 200000 150000

Zo nd ag

Za te rd ag

g Vr ijd a

W oe ns da g D on de rd ag

ag

100000 D in sd

M aa nd ag

16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0

Figuur 6.5: Totaal aantal bezoeken per maand in de buitengebieden van Dordrecht

50000 0 Mei

Juni

Juli

Totaal aantal bezoeken

Gemiddeld aantal bezoeken

Wat valt op? § Op zaterdag worden gemiddeld de meeste bezoeken in de buitengebieden geregistreerd, gevolgd door zondag. § De rustigste dagen zijn donderdag, dinsdag en vrijdag. Hierbij is het opvallen dat vrijdag rustig is [want] (je legt nu niet uit waarom het opvallend is dat vrijdag rustig is.

Augustus September Oktober Waarvan unieke bezoekers

Wat valt op? § Augustus is de drukste maand binnen de meetperiode; oktober is de rustigste maand. De maanden mei tot en met juli zijn iets drukker dan de maanden september en oktober. Dat sluit aan met recreatiepatronen in andere natuur- en recreatiegebieden in Nederland. § Het aantal bezoeken neemt gaandeweg het seizoen, met uitzondering van augustus, licht af (dalende bezoektrend). Dit is een herkenbaar fenomeen dat kan worden verklaard doordat gaandeweg het zomerseizoen gewenning optreed aan warm(er) weer. §

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

49 van 80

Omvang bezoek per Resono-gebied

Relatie met recreatiezonering

Tussen de 14 Resono-gebieden zijn duidelijke verschillen zichtbaar in het aantal bezoeken tijdens de meetperiode (zie figuur 5.6).

Staatsbosbeheer heeft een recreatiezonering toegepast in het Nationaal Park en een deel van de buitengebieden van Dordrecht (zie ook paragraaf 2 en 7.4). Deze zonering geeft aan in welke mate recreatie kan plaatsvinden, variërend van: intensief, matig intensief, extensief, natuur voorop. Als we kijken naar de omvang van bezoekers uit dit onderzoek en de overlap met de recreatiezonering, zien we dat dit vrij goed overeenkomt. De gebieden met de meeste bezoekersaantallen bevinden zich ook in een zone met intensief of matig intensieve recreatie. Het krekengebied is een uitzondering: dit gebied heeft hoge bezoekersaantallen en gaat door verschillende zones, waaronder een zone van extensieve recreatie en natuur voorop. Het merendeel van de Resono-gebieden bevindt zich (grotendeels) in een intensieve / matig intensieve zone. Uitzondering is de Sliedrechtse Biesbosch, dit Resono-gebied bevindt zich in de zone extensieve recreatie. Daarnaast is een klein deel van de Nieuwe Dordtse Biesbosch ook een aangeduid als extensieve recreatie, zie ook onderstaand figuur.

Meest bezochte Resono-gebieden 1. Overgangszone de Hoven (deelgebied 2) 2. Bezoekerscentrum Biesbosch (deelgebied 1) 3. Merwedeplas (deelgebied 1) 4. De Elzen (deelgebied 4) 5. Hel- en Zuilespolder (deelgebied 1) De hoogste aantallen bezoeken per deelgebied liggen tussen de 173.000 en 198.000 bezoeken. Dit betreffen vooral gebieden die recreatief goed ontwikkeld zijn, goed toegankelijk zijn vanaf één of meerdere parkeerterreinen, en/of eenvoudig vanuit een woonwijk bereikbaar zijn. Minst bezochte Resono-gebieden 1. Griendmuseumpad (deelgebied 1) 2. Polder Stededijk (deelgebied 1) 3. Oost-Zuidhaven (deelgebied 7) 4. Linkerhelft Nieuwe Dordtse Biesbosch (deelgebied 3) 5. Louisa Cannemanspolder (deelgebied 4) De deelgebieden Griendmuseumpad en Polder Stededijk worden met respectievelijk 24.500 en 53.200 bezoeken het minst bezocht. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat deze gebieden uitsluitend bereikbaar zijn via een pont of per boot. In het geval van Polder Stededijk kan daarnaast ook de beperkte aanwezigheid van voorzieningen en recreatieve infrastructuur bijdragen aan het lage bezoekersaantal.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

50 van 80

Figuur 6.6: Aantal bezoeken per Resono-gebied (geclusterd naar deelgebied) (mei t/m oktober 2024) 250000

Sliedrechtse Biesbosch / Merwelanden

Overgangs-zone Stad-Achterland

Nieuwe Dordtse Biesbosch

Louisa Cannemanspolder & Viersprong/de Elzen

OostZuidhaven

200000

150000

100000

50000

Wat valt op in figuur 6.6? § De Hel- en Zuilespolder ontvangt bijna evenveel bezoeken als de Merwedeplas en het Bezoekerscentrum Biesbosch. Dit laat het huidige en toekomstige belang zien van dit deelgebied voor de inwoners en bezoekers van Dordrecht. Met name in het licht van de geplande natuurontwikkeling door Rijkswaterstaat.

§

Vi er Ca sp ro nn ng em an sp ol de r

-Z ui dh av en os t O

D e

El ze n D e

Lo ui se

H el -

Kr ek en ge bi ed

Be zo ek er sc en tr um

Bi es bo sc

M h er w ed ep en la Zu s Sl ie ile dr s po ec ld ht er se Bi es bo Po sc ld h er St G ed rie ed nd ijk m us eu m pa O ve d rg an Re gs zo ch ne te rh de el ft H ov N ie en uw e P4 D / or Li be dt nk zi se er nk Bi he pl es as lft bo N / sc ie ho h uw nd e e nu D or itl dt aa se t Bi es bo sc h

0

Aantal bezoeken

P4/ bezinkplas/ hondenuitlaat wordt relatief goed bezocht, ondanks dat dit gebied relatief ver in de buitengebieden ligt. Een mogelijke verklaring is dat dit gebied voorziet in een hondenlosloopgebied, die kennelijk beter wordt gewaardeerd dan de Louisa Cannemanspolder?

§

§

§

§

De Resono-gebieden in deelgebied 1 (Sliedrechtse Biesbosch/Merwelanden) ontvangen over het algemeen meer bezoeken dan de deelgebieden ten zuiden van het Wantij. Ook valt op dat de Louisa Cannemanspolder – alhoewel deze relatief dicht bij de stad is gelegen – minder bezoekers ontvangt dan de verder gelegen gebieden De Elzen en De Viersprong. Wellicht is het relatief open landschap en invulling als hondenlosloopgebied daar debet aan. In het resono-gebied ‘Linkerhelft Nieuwe Dordtse Biesbosch’ zit ook de Hania’s Polder. Deze gegevens – in combinatie met waarnemingen in het veld en het beperkte aantal voorzieningen ondersteunen de conclusie dat dit specifieke gebied relatief weinig bezoekers kent; Het aandeel unieke bezoekers (niet opgenomen in figuur 5.6) wijkt over het algemeen niet af van het totaal. Een uitzondering vormt het Krekengebied Sliedrechtse Biesbosch, waar meer dan de helft van de bezoeken plaatsvindt door bezoekers die het gebied tijdens de meetperiode al eerder hebben bezocht (herhaalbezoek). Dit kan worden verklaard doordat een bezoek aan dit gebied een boot vereist.

6.2.2 Bezoekduur De bezoekduur geeft aan hoeveel tijd bezoekers gemiddeld in de gebieden doorbrengen. Bezoekduur buitengebieden van Dordrecht Figuur 6.7 laat de gemiddelde bezoekduur zien van de bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht.

Figuur 6.7: Bezoekduur in de buitengebieden van Dordrecht (mei t/m oktober 2024) 100% 80%

5% 15% langer dan 4 uur

20%

2-4 uur

60% 40% 20%

1-2 uur

25%

30-60 min 0-30 min

35%

0% Bezoeken Wat valt op? § Meer dan de helft van de bezoeken aan de buitengebieden van Dordrecht duurt minder dan één uur: 35% tussen de 0 en 30 minuten en 25% tussen de 30 en 60 minuten. Waarschijnlijk hangt dit samen met het gebruik van het gebied door inwoners voor hun dagelijkse of wekelijkse recreatieve activiteiten, zoals een ommetje wandelen of een korte fietstocht. Dergelijke activiteiten nemen doorgaans niet meer dan een uur in beslag. § Ongeveer 20% van de bezoeken duurt langer dan twee uur. Recreatieve voorzieningen, zoals het bezoekerscentrum en de langere wandel- en fietsroutes, verlengen mogelijk de bezoekduur. Ook de havens in het gebied spelen mogelijk een rol, omdat een havenbezoek doorgaans gepaard gaat met een langere verblijfsduur. Bezoekduur per Resono-gebied De bezoekduur per Resono-gebied (zie figuur 6.8) geeft inzicht in de locaties waar bezoekers relatief langer verblijven en in de gebieden die voornamelijk voor kortere bezoeken worden gebruikt.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

52 van 80

Figuur 6.8: Bezoekduur per Resono-gebied, geclusterd naar Deelgebieden (mei t/m oktober 2024) Sliedrechtse Biesbosch / Merwelanden 100%

12%

90%

5%

14% 29%

80% 33%

70%

39% 20%

50% 40%

23%

31%

60% 23%

21%

17%

17%

15%

17%

20%

20% 10%

14%

13%

14%

10% 23%

30%

17%

5%

9%

13%

6%

10%

15%

20%

13%

24%

21%

27%

27%

36%

29%

35%

27%

31% 56% 41%

21%

12%

OostZuidhaven

Louisa Cannemanspolder & Viersprong/de Elzen

20%

31%

12% 19%

6% 9%

15%

26%

26%

30%

6%

Nieuwe Dordtse Biesbosch

Overgangs-zone Stad-Achterland

37%

42%

46% 31%

23%

38%

38%

32%

e

N lft

er he ch t

en av

ze n

ui dh

El e

O

os tZ

D

Vi er sp Ca ro nn ng em an sp ol de r

e D

P4

ie uw

w ie u N el ft Re

er h Li nk

Wat valt op? § Ten zuiden van het Wantij is relatief meer kortdurend verblijf te zien dan in de gebieden ten noorden van het Wantij. Daarvoor zijn meerdere verklaringen mogelijk. Zo kan het erop wijzen dat het zuidelijke gebied vooral voorziet in kortdurende recreatieve behoeften, zoals het uitlaten van de hond, hardlopen of een korte fietstocht (waarbij men vaak meerdere gebieden doorkruist). Het noordelijke gebied lijkt daarentegen

Lo ui se

D

or dt se D e

rg a

ve O

Kr ek

Bi es bo or sc / dt h be se zi Bi nk es pl bo as sc / h ho nd en ui tl a at

n ov e H de sz on e ng

se

Bi es bo sc h M er w ed G ep rie la nd s m us eu H el m pa en d Zu ile sp ol de r

ed ch t

en

ge

Be

bi ed

zo ek

Sl ie dr e

er sc en

Po ld e

tr um

r

St

Bi es

bo sc h

ed ijk

0%

0-30 min

30-60 min

1-2 uur

2-4 uur

langer dan 4 uur

meer gericht op langer verblijf dankzij een groter aanbod aan voorzieningen en recreatieve infrastructuur. Ook de nabijheid van het zuidelijke deel kan een rol spelen: lokale recreanten die dichtbij wonen kunnen er eenvoudig kortdurend recreëren.

Documentnaam

Versie

Eigenaar document

Datum

Pagina

Programma r&t buitengebieden Dordrecht– Deel B

1.0

Gemeente Dordrecht + Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd

September 2025

53 van 80

§

§

Langer dan 2 uur verblijf ligt in verhouding tot de andere Resono-gebieden hoog in het Krekengebied Sliedrechtse Biesbosch (49%), Polder Stededijk (45%) en Bezoekerscentrum Biesbosch (45%). Het kortste verblijf vindt plaats in Overgangszone de Hoven, waar meer dan de helft van de bezoekers (56%) het gebied binnen 30 minuten weer verlaat. Waarschijnlijk komt dit doordat het gebied op dit moment vooral als verbindingszone fungeert.

§

vlak bij de stad dat recreanten dit automatisch regelmatig aandoen tijdens bijv. een fietstocht a la rondje Dordt via Overgangszone de Hoven. Structureel dagelijks bezoek is zeldzaam; de gebieden worden zelden één keer per dag of nóg vaker bezocht.

Bezoekfrequentie §

De bezoekfrequentie gaat over het aantal keren dat een bezoeker het gebied heeft bezocht tijdens de meetperiode. Figuur 6.9 geeft per Resonogebied weer hoe vaak bezoekers de gebieden gemiddeld bezoeken.

Wat valt op? § De meeste Resono-gebieden in de buitengebieden van Dordrecht worden slechts incidenteel bezocht (zie figuur 5.9): in vrijwel alle gebieden komt meer dan 50% van de bezoekers minder dan één keer per maand in het gebied. Dit geldt met name voor het Griendmuseumpad: 91% bezocht dit gebied minder dan 1x per maand. Wat in lijn is met het doel van een bezoek aan dit gebied. § Krekengebied Sliedrechtse Biesbosch ontvangt meer regelmatig bezoek. Dit heeft mogelijk te maken met mensen die ieder weekend een boottochtje doen in de het krekengebied.8 § Daarnaast ligt de bezoekfrequentie relatief hoog in Polder Stededijk, Overgangszone de Hoven, de Rechterhelft Nieuwe Dordtse Biesbosch en P4/bezinkplas/hondenuitlaat. Deze gebieden worden waarschijnlijk door een specifieke groep bezoekers vaker bezocht, zoals rustzoekers in Polder Stededijk of recreanten met honden in P4. Of liggen qua infrastructuur zo

8 Daarnaast kan het volgende meespelen: in sommige gevallen wordt een bezoeker in een bepaalde periode meerdere keren meegeteld. Wanneer iemand het gebied verlaat en later terugkeert, kan dit als twee afzonderlijke bezoeken worden geregistreerd. Dit hangt af van de ingestelde ‘time-outperiode’: de tijd die moet verstrijken voordat een

nieuwe meting als nieuw bezoek wordt beschouwd. Bij activiteiten als varen door het gebied kan het voorkomen dat een bezoeker lang genoeg buiten het meetgebied is om vervolgens opnieuw te worden geteld bij terugkomst.

Documentnaam

Versie