2022-05-31 Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - concept.pdf

Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of

22

te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik verklaar dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Kwaak: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan resten er voor de schorsing nog twee punten. 11.Diverse benoemingen in besturen en organen – Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste de overige benoemingen. Over punt een tot en met vijf heeft u al besloten en de overige punten gaan over het benoemen van drie nieuwe commissieleden, enkele commissievoorzitters, plaatsvervangend leden van het presidium en Auditcommissie en tot slot ook de tweede plaatsvervangend voorzitter van uw Raad. Nou ben ik er bijna altijd en als ik er niet ben is de heer Schalken er eigenlijk altijd, maar het is toch goed om een reserve plaatsvervangend voorzitter te hebben en de vraag is of u kunt instemmen met de voorliggende besluiten zes tot en met vijftien. Dat is het geval. Dank u wel. Overigens ontbreekt bij deze besluiten nog de samenstelling van de vaste agendacommissie. Bekend is immers welke partijen tot coalitie en oppositie behoren.

De griffier heeft hiertoe van de coalitie twee namen doorgekregen, maar nog niet van de oppositie en zodra die namen bekend zijn, zal een raadsbesluit hierover voorbereid worden voor de volgende raadsvergadering. Dan vraag ik tot slot de nieuwe commissieleden mevrouw Doeze Jager en de heren Van Ballegooijen en de Feijter naar voren. Zij zijn met uw besluit ook onze nieuwe commissieleden. Mevrouw Doeze Jager en de heer De Feijter leggen de eed af en de heer Van Ballegooijen de belofte en ik start weer met de eed en daarna de belofte. De wethouders zijn nog in alle staten, die zijn erg druk met elkaar in gesprek. Graag stilte. Ik zweer dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Doeze Jager: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De heer De Feijter: Zo waarlijke helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dan de tekst van de verklaring en belofte.

Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. De heer Van Ballegooijen: Dat verklaar en beloof ik.

23

De voorzitter: Dames en heren, als u de komende dagen nog bloemen nodig hebt in Dordrecht, ze zijn uitverkocht. Dus pas na het weekend weer, heb ik net gehoord. We hebben nog één agendapunt voordat ik ga schorsen. 7. Ontheffing van het woonplaatsvereiste voor wethouder T.F. de Jonge Raadsvoorstel De voorzitter: Dat is de ontheffing van het woonplaatsvereiste voor wethouder De Jonge. De vacatures in de raad zijn weer ingevuld en we kunnen nu agendapunt 7 behandelen. Ik kijk even rond of er iemand is in de raad die hier iets over wil zeggen. De heer Schalken, gaat uw gang. De heer Schalken: Ja, voorzitter, dank u wel. Kort, namens Beter voor Dordt. Zoals u weet vindt Beter voor Dordt dat het bestuur van een stad ook in een stad moet wonen en onderdeel moet zijn van onze Dordtse gemeenschap en natuurlijk moet mevrouw de kans krijgen om een huis te vinden, maar ook tot die tijd gaan we er vanuit dat mevrouw niet alleen in de stad werkt, maar er ook haar boodschappen doet en zoveel mogelijk vrije tijd doorbrengt. Wat Beter voor Dordt betreft is de ontheffing van maximaal een jaar. De voorzitter: Hartelijk dank. Ja, ik zei net al, een wethouder heeft geen vrije tijd natuurlijk. De heer Safranti, gaat uw gang. De heer Safranti: Dank je wel, voorzitter. Ook voor ons geldt een termijn van maximaal een jaar en wij willen een 24-uurswethouder en geen 9-5-wethouder.

De voorzitter: Hartelijk dank. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: De VSP sluit zich aan bij de woorden van de heer Safranti. De voorzitter: Dank u wel. Dus ook voor u een 24-uurswethouder. Waarvan akte, zeg ik dan even. Anderen nog? Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Natuurlijk willen wij als lokale partij ook mevrouw De Jonge zo snel mogelijk hier in Dordt hebben en ik heb haar een aantal weken geleden ook al gezegd dat het tijd wordt voor een biertje, dus dat kunnen we dan mooi hier doen. Ontheffing voor max een jaar en het liefst zo snel mogelijk hier wonen. De voorzitter: Dank u wel. Ja, u besluit ook nu voor een jaar en mocht het zo zijn dat het over een jaar niet zo is dat mevrouw De Jonge hier woont, dan komt er opnieuw een voorstel naar de raad en dan zullen we tegen die tijd bespreken, maar het gaat over het voorstel voor nu om ontheffing te verlenen voor de termijn van een jaar. Zoals de wet dat ook bepaalt. Ik kijk even rond. Een aantal van u heeft daar wat over gezegd, maar kunt u wel instemmen met het voorstel zoals het nu voorligt? Dat is het geval en daarmee hebben we alle benoemingen gehad, schors ik nu de vergadering. Wat mij

24

betreft tot vier uur, we hebben een kwartier de tijd. Ik wil voordat … Want het is best een logistieke situatie die we hier nu hebben. Ik zou eigenlijk iedereen die benoemd is, dus dat gaat om wethouders, raadsleden en commissieleden, willen vragen in de binnenring op een rij te gaan staan, waarna we vanaf deze kant, vanaf mevrouw Pichel, de benoemde personen zullen feliciteren. Dus als eerste even iedereen blijven zitten, als eerste de benoemde personen in de binnenring plaatsnemen. De vergadering is heropend. Iedereen die gefeliciteerd moest worden is gefeliciteerd en vanaf deze plek nogmaals allemaal heel veel succes, plezier en ook de hartelijke felicitaties namens de griffier en voorzitter. Ik heropen dus de vergadering. Hamerstukken 12. Vaststellen van de notulen van 24 maart en 19 april 2022 De voorzitter: We gaan door met de hamerstukken. Die loop ik kort een voor een langs en uiteraard krijgt u desgewenst de gelegenheid om daar nog een korte, zeg ik erbij, stemverklaring gegeven. Als eerste agendapunt 12, vaststellen van de notulen van 24 maart en 19 april. Iemand een stemverklaring? Dat is niet het geval, stellen we die vast. 13.

Bekrachtiging geheimhouding bijlagen behorend bij raadsvoorstel Vaststellen bouwgrondexploitatie en aangaan koopovereenkomst Einsteinstraat 61 De voorzitter: 13, Bekrachtiging geheimhouding bijlagen behorend bij raadsvoorstel Vaststellen bouwgrondexploitatie en aangaan koopovereenkomst Einsteinstraat 61. Is akkoord. 14. Vaststellen bouwgrondexploitatie en aangaan koopovereenkomst Einsteinstraat 61 – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, Vaststellen bouwgrondexploitatie en aangaan koopovereenkomst Einsteinstraat 61. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Korte stemverklaring. Op Ons Eiland zal niet instemmen met dit voorstel, eenvoudigweg doordat deze locatie, als dat vrij op de markt zou komen, meer op zou leveren voor de gemeente, waardoor we dus nu 46.000 euro mislopen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? Dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen er over gezegd is. 15. 1e Verzamelwijziging 2022 – Raadsvoorstel De voorzitter: 15, eerste Verzamelwijziging 2022. Akkoord. 16. Aandelenoverdracht GRD-transitie – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, Aandelenoverdracht GRD-transitie. Akkoord.

25

17. Beleidsnotitie Invoering ja-ja sticker – Raadsvoorstel De voorzitter: 17, Beleidsnotitie invoering ja-ja sticker. De heer Den Heijer: Voorzitter? De voorzitter: De heer Den Heijer zag ik. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Ja, voorzitter, de fractie van de Dordtse VVD wordt geacht tegen te stemmen en we zouden daarbij nog een opmerking willen halen uit de commissie dat het college er alles aan doet om de sticker ruimhartig te verspreiden. De voorzitter: Dank u zeer. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter. Ja, wij zullen instemmen met dit voorstel, maar het moet ons wel van het hart dat we het erg jammer vinden dat het een jaar heeft moeten duren om dit in te voeren en waar we eigenlijk 1 januari 2023 hadden gevraagd. We begrijpen niet dat er zoveel voorbereidingstijd voor nodig is voor wat uiteindelijk een ja, wel eenvoudige, maar heel effectieve maatregel is om een heleboel onnodig papier tegen te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Zo niet, dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen er over gezegd is. Ik constateer overigens dat als iemand het woord neemt de camera een seconde of vijftien, twintig blijft hangen op de voorgaande spreker. Dus daar moeten we even met elkaar aan wennen. Daar wordt aan gewerkt. Als het goed is gaat hij zo weer op mij. Nou, goed, maakt niet uit. Ja, daar is hij. 18. Aanpassen regelgeving i.h.k.v.

agenda deelmobiliteit – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 18, Aanpassen regelgeving in het kader van agenda deelmobiliteit. Akkoord. 19. Aanwijzing Functionaris Gegevensbescherming - Raadsvoorstel De voorzitter: 19, aanwijzing functionaris gegevensbescherming. Akkoord. 20. Reglement Functionaris voor de Gegevensbescherming Drechtsteden 2022 – Raadsvoorstel De voorzitter: 20, Reglement Functionaris voor de Gegevensbescherming Drechtsteden 2022. Akkoord. 21. Huis van Stad en Regio – Raadsvoorstel De voorzitter: 21, Huis van Stad en Regio. De heer Portier: Voorzitter. De voorzitter: De heer Portier.

26

De heer Portier: Ja, er wordt een krediet gevraagd voor de nodige voorbereidingen en de sloop in het kader van de ontwikkeling van dat gebied. Nou, een foeilelijke parkeergarage gaat er gesloopt worden. Dat is wat ons betreft helemaal prima, maar wat ook gesloopt gaat worden is het oude belastingkantoor. Als SP vinden wij het jammer dat het plan om dit grotendeels te hergebruiken in de ontwikkeling van het nieuwe stadskantoor, dat dat het niet gehaald heeft bij de jury, terwijl het wel omarmd werd door een grote groep van Dordtenaren. We zitten nu in een traject naar een heel groot en duur Huis van Stad en Regio, waar we als SP de nodige vraagtekens bij hebben. Waarmee we niet zeggen dat er niets hoeft te gebeuren, maar in totaliteit zijn we daarom tegen dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel en voor iedereen die nieuw is inderdaad, dit is ongeveer de maximale lengte van een stemverklaring. 22. Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 22, Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Dordrecht. Is akkoord. 23. Afdrachten reclameconcessies in relatie tot corona – Raadsvoorstel De voorzitter: 23, Afdrachten reclame concessies in relatie tot corona. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Ja, gaat uw gang.

De heer Groenewege: De fractie van de Partij voor de Dieren moet worden geacht tegen dit voorstel te hebben gestemd. De voorzitter: Hartelijk dank. Anderen nog? Dan is dit ook aanvaard, met inachtneming van hetgeen er over is gezegd. 24. Zienswijze Begroting 2023 en Jaarrekening 2021 diverse Gemeenschappelijke regelingen – Raadsvoorstel De voorzitter: 24, Zienswijze Begroting ‘23 en Jaarrekening ’21 diverse Gemeenschappelijke Regelingen. Is akkoord. 25. Vaststellen bestemmingsplan 2e herziening Stadswerven, locatie 50 kV gebouw – Raadsvoorstel De voorzitter: En tot slot 25, vaststellen bestemmingsplan tweede herziening Stad werven, locatie 50 kV gebouw. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ik heb van collega Kleinpaste begrepen dat die gestreden heeft als een leeuw in de commissie, maar dat hij het niet gehaald heeft en dat zal betekenen dat Gewoon Dordt de enige is die tegen dit voorstel stemt.

27

De voorzitter: Dat gaan we zien, maar in ieder geval niet. De heer Portier: Voorzitter. De voorzitter: Kijken of er nog anderen zijn. De heer Portier. De heer Portier: Nou, in dit geval geen tegenstemmen van mij. Wij vinden het oorspronkelijke plan waren erg grootschalig. We vinden dat dat na een goed verlopen participatieproject, dat een voorbeeld kan zijn voor andere projecten, een mooi compromis uit is gekomen en daarom zullen wij dit steunen. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Zo niet, dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. Stukken ter kennisname 26. Raadsinformatiebrief Kaderbrief 2023 – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij de stukken ter kennisname, nummer 26 tot en met 47. Die gaan we niet een voor een langs. Ik begreep alleen dat er vanuit de CDAfractie, de heer Van der Kruijff, een opmerking gemaakt wordt bij agendapunt 34. 34. Raadsinformatiebrief Ontwikkeling speelbos de Elzen – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dat klopt. Agendapunt 34 betreft de ontwikkeling van speelbos de Elzen, daar hebben we een raadsinformatiebrief over gehad en het CDA wil verklaren dat wij het heel teleurstellend vinden dat blijkbaar Staatsbosbeheer weigert mee te werken aan het herstellen van de zwemgelegenheid bij de Viersprong.

Wij denken dat ook heel veel Dordtenaren dat heel teleurstellend vinden en wij willen dan ook het college en als we het goed begrepen hebben is mevrouw De Jonge degene die dit in de portefeuille krijgt. Ja, ik was haar even kwijt. Daar, ja, ja. En we zouden haar toch met klem willen verzoeken nog eens bestuurlijk overleg met Staatsbosbeheer op te starten om te kijken hoe we dit toch wel kunnen realiseren en ons daarvan op de hoogte te houden. De voorzitter: Dank u wel. Ja, welke portefeuilles het precies worden, dat zullen we morgen zien, maar de hoofdlijnen liggen vast. Dan ga ik naar de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Ja, ik heb bij drie RIBs wat … Kan ik die in één keer achter elkaar doen? De voorzitter: Ja hoor. (‘buiten microfoon’) 29. Raadsinformatiebrief over Studie Dedicated Goederenlijn (DGL) voor Dordrecht en Zwijndrecht – Raadsinformatiebrief De heer Portier: Oké. Dan om te beginnen bij punt 29, het verhaal over de Dedicated Goederenlijn. Er is nu het idee om de giftreinen uit de stad te krijgen door ze door een

28

tunnel te laten gaan, waar die samen met de A16 aangelegd moet worden. Ja, om dat te realiseren zijn miljarden nodig en een lobbytraject, wat vele en vele jaren gaat duren en wij zijn ook bang dat daarmee eigenlijk de problemen naar een verre toekomst verschoven worden en dat we al die tijd met die giftreinen blijven zitten. Dat was punt 29. 31. Raadsinformatiebrief WOZ en leegstand niet-woningen - Raadsinformatiebrief De heer Portier: Punt 31 gaat over de Raadsinformatiebrief leegstand en ozb zakelijk onroerend goed. Ja, ik ga niet op alle argumenten in die onjuist of dubieus zijn in deze RIB. Als SP zullen wij nog steeds bij de voorstellen komen bij de komende begroting om lasten te verschuiven naar eigenaren van zakelijk onroerend goed, niet de gebruikers. Het komt ten goede aan de ondernemers in onze stad en bestrijdt de leegstand. 35. Raadsinformatiebrief over Intensivering aanpak afval 2022 Raadsinformatiebrief De heer Portier: Dan punt 35, de Raadsinformatiebrief Intensivering aanpak afval. Ja, we zien hier een heel groot aantal maatregelen die wat ons betreft eigenlijk lapwerk zijn, die niet nodig zouden zijn, dan wel veel effectiever. Als je echt oorzaken aan zou pakken, niet meer betalen voor grofvuil en de pasjes gewoon van de bakken af, zodat het altijd toegankelijk is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Mevrouw Koene.

Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Gewoon Dordt sluit aan bij de heer Van der Kruijff met betrekking tot punt 34. Honderd procent eens. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Zo niet, dan kunnen we denk ik kennisnemen van deze stukken met inachtneming van hetgeen er over is gezegd en dan gaan we naar de bespreekstukken. Stukken ter bespreking 48. Aanbieding van het coalitieakkoord 2022-206 De voorzitter: Agendapunt 48, het aanbieden van het coalitieakkoord 2022-2026. Ik zou bijna zeggen hè hè, de inhoud. Op 14, 15 en 16 maart jongstleden hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden en mevrouw Bouvy-Koene heeft als informateur vervolgens geadviseerd een coalitie te vormen tussen VVD, GroenLinks, CDA en ChristenUnie-SGP en daarover heeft u ook al op 5 april jongstleden met elkaar gesproken en daarna zijn deze partijen in de afgelopen weken met elkaar tot een akkoord gekomen onder begeleiding van diezelfde mevrouw Bouvy-Koene en de heer Van Eijk als formateurs en ze zijn ook vandaag beiden aanwezig hier in de zaal. Ik kijk even wie van hen tweeën ik het woord mag geven om vooral het proces rondom de totstandkoming van het coalitieakkoord toe te lichten en vanuit een afstandje lijkt me dat mevrouw Bouvy-Koene.

29

Mevrouw Bouvy-Koene: Ja, dank, voorzitter. Zoals gezegd, de verkiezingen van 14, 15, 16 maart hebben mij als informateur doen besluiten u het advies te geven de formatie te starten met de VVD, GroenLinks, ChristenUnie, SGP en het CDA. Ik kan u zeggen, als het gaat over de inhoud van het proces, dat dat gepaard is gegaan met gesprekken die zich hebben gekenmerkt met diepgang, intensiteit, een grote mate van humor, zweetdruppels, gelach en dat alles gelardeerd met broodjes kroket, al dan niet vegetarisch en vooral heel veel boterkoek en brownies. Dat waren essentiële onderdelen van de gesprekken, kan ik u rustig zeggen, want op de juiste momenten zorgde dat voor ontspanning die nodig was om het proces soms weer op gang te brengen of verder te krijgen. De partijen hebben er met elkaar hard aan gewerkt om tot een overeenkomst te komen en dat hebben ze gedaan met in gedachte dat de coalitie recht moest doen aan de verkiezingsuitslag, een stabiel college moest kunnen en willen vormen en op een meerderheid kon rekenen van de raad. Een inhoudelijke samenwerking op hoofdlijnen en de problemen benoemen die moeten worden overwonnen in deze mooie stad. Meerderheid is krap, dat realiseren de partijen zich ten enenmale. Met een opgave die daardoor de coalitie brengt tot het steeds zoeken naar breed draagvlak, maar dat is ook iets wat de partijen met elkaar als ambitie hebben uitgesproken.

Er is voor gekozen om tussentijds met de raad een bijeenkomst te houden, waarin een aantal elementen van tot dan met elkaar zijn gedeeld, ook voor wat betreft het proces, maar met ook een uitnodiging aan de andere fracties van de raad om inhoudelijke suggesties te doen ten behoeve van het te sluiten akkoord. Dat is met enthousiasme door een aantal partijen opgepakt en een aantal partijen heeft daarop op een andere manier, maar wel inhoudelijk gereageerd. Er zijn voor wat betreft deze partijen, de vier partijen die nu, vijf partijen eigenlijk, ChristenUnie-SGP wordt wel als één partij hier in deze raad, opereert als één fractie, maar zijn natuurlijk toch twee samenwerkende partijen, op hoofdlijnen, maar ook met een aantal focuspunten, de vijf focuspunten die benoemd worden. Meer betaalbare woningen, een duurzame en groene stad. Bestaanszekerheid en gelijke kansen voor alle inwoners. De groei van de economie en een gezonde arbeidsmarkt en een veilige en leefbare stad. Een levendige stad. De formerende fracties hebben deze focuspunten als grootste opgave voor Dordrecht gezien en u vindt ze dan ook terug in het akkoord.

De burgemeester is betrokken conform artikel 35, dat is allemaal een technische handeling, maar we hebben hem op de hoogte gesteld van datgene is gewisseld en de burgemeester is ook in de gelegenheid geweest om op het conceptakkoord te reageren en daar zijn opmerkingen op te geven. Er is voor gekozen om tijdens deze formatie en in dit proces niet uitvoerig met de gemeenschap en de nietcoalitiepartijen, anders dan de bijeenkomst die er is gehouden op het stadskantoor, diepgaand te spreken, behalve met de woningcorporaties en de corporatie van Woonzorg Nederland. Dit omdat dit de partijen de opgave ten aanzien van het bouwen als de meest op de voorgrond springende opgave op dit moment vinden staan en vandaar is dat gesprek gevoerd. Dat neemt niet weg dat bij de uitwerking van het akkoord en het programma wat zo meteen moet worden gemaakt, er de keuze is om met die gesprekken met de gemeenschap en alle andere vertegenwoordigers nog een keer te spreken en dat is ook de intentie van deze partijen. Naar onze optiek is het bereikte akkoord een politiek en inhoudelijk evenwichtig akkoord, maar er worden ook maatregelen uiteraard, dat mag u verwachten, op detail benoemd. De wethouders die hier nu zitten en deze ploeg gaan vormen is een ploeg waar wij als formateurs trots op zijn.

Het is een ploeg waarin zowel ervaring als vernieuwing zit, maar vooral heel veel enthousiasme en heel veel harmonie en respect naar elkaar. We hebben er alle

30

vertrouwen in dat deze groep samen met de burgemeester het stabiele college gaat vormen dat samen met de raad voor de inwoners en de ondernemers van Dordrecht aan het werk kan gaan. Als formateurs en ik spreek ook namens de heer Van Eijk, danken wij alle gesprekspartners en alle vier fracties voor de plezierige en constructieve overleggen en natuurlijk bedanken wij de ambtelijke ondersteuning. Het was een voorrecht om in deze zeer professionele ploeg te mogen werken. Ze hebben er heel hard aan gewerkt en niet alleen in de 9 tot 5 uren, maar ver daarbuiten en ook in de weekenden. Wij bedanken als formateurs het in ons gestelde vertrouwen, hebben de opdracht met zeer veel plezier uitgevoerd en gunnen u dit college en deze raad als stad om met elkaar aan de slag te gaan. Er is genoeg te doen en ik denk dat u met elkaar eruit kunt zien naar een prettige en constructieve manier van samenwerken. Dank. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik wil straks nog even kort het woord tot u en ook tot de heer Van Eijk richten, maar voordat ik dat doe kijk ik even rond in de zaal of er vragen zijn in de richting van de formateurs, zeg ik dan maar even. De heer Van der Spoel, ga uw gang. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Vraag aan de formateur inderdaad.

Ik hoorde u aangeven dat er niet met iedereen direct gesproken is die hun input hebben ingeleverd, behalve met woningcorporaties en nog een tweede wat u aangaf. Nu vraag ik mij af, zijn die organisaties in die personen die wel hun input toe hebben gestuurd naar de formateur naar het college daarvan ook op de hoogte gebracht? Of horen zij dat nu ook voor het eerst? Mevrouw Bouvy-Koene: Nee, dat horen ze niet voor het eerst. Wij hebben heel veel post, lobbybrieven en dergelijke ontvangen en al deze mensen zullen daartoe ook, die worden daar in elk geval beantwoord en daar zal een vervolg waarschijnlijk op gegeven gaan worden en dat weten ze ook. Daar wordt over gecommuniceerd. De heer Van der Spoel: Mag ik daar nu … De voorzitter: Ja, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dus zij krijgen daar nog bericht over? Als ik het goed interpreteer. Mevrouw Bouvy-Koene: Ja. De heer Van der Spoel: Dat vind ik dan best wel jammer om te constateren eigenlijk. Dat dat niet eerder is gebeurd, want wij hebben ook geluiden ontvangen van mensen die hun input hebben geleverd vanuit de stad en ik denk dat het daar wel mee begint. Al is het maar een briefje van we hebben het ontvangen en we komen erop terug. De heer Safranti: Voorzitter.

De voorzitter: Ja, misschien even goed om … Is er nog, heeft u nog behoefte om te reageren op de heer Van der Spoel of neemt u er even … Mevrouw Bouvy-Koene: Nee.

31

De voorzitter: Nee. Dan gaan naar de heer Safranti. De heer Safranti: Dat is eigenlijk een aanvulling op mijnheer Van der Spoel. Inderdaad, die punten hadden wij dus ook eigenlijk voor onze … Wat is er met die input gedaan die vanuit de stad is gekomen? We horen nu alleen dat wonen een belangrijk item is, terwijl we dus ook te maken hebben met armoede. Ik noem maar even wat hoor en inderdaad, waarom is er dus juist gekozen voor zo’n procedure, in plaats van dat ze dus al vanaf begin af aan niet betrokken zijn, maar achteraf moeten aanhoren van joh, dit is het een hier gaan we het mee doen? Mevrouw Bouvy-Koene: Nou, voorzitter, in reactie. Het is niet dit is waar u het mee moet doen en u heeft er geen invloed meer. Nee. Dit is een programma op hoofdlijnen wat er ligt en de verdiepingsslag die moet nog gemaakt worden, waarbij natuurlijk de inbreng van de partijen uit de stad die op schrift voor een heel groot deel al wat hebben laten horen, maar er komt echt een serieus moment waarop met de partijen die hun input gegeven hebben op een concrete manier zal worden gesproken voor de verdere uitwerking van het programma.

Je hebt het akkoord, maar het raadsprogramma, wat verder invulling moet gaan geven voor de komende vier jaar, daarover gaat echt met partijen op inhoud gesproken worden, waarbij de partijen gerespecteerd worden, maar ook voor wat betreft hun inhoud daadwerkelijk nog van invloed kunnen zijn. De voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Ja, voorzitter. Nou, twee maanden terug hebben we nog gezegd van joh, we gaan de stad erbij betrekken en nu zien we al met de eerstvolgende stap dat we dat dus weer niet doen en dat we dus weer achteraf gaan informeren en dat vind ik jammer. De voorzitter: Oké, maar dat is een conclusie die u trekt dat het jammer … Ik had net de formateur horen zeggen dat de input die geleverd is meegenomen is door de onderhandelende partijen. Moeten ze denk ik straks zelf als er tussen de partijen wordt gesproken ook nog maar wat over zeggen en zoals gezegd, het is een akkoord op hoofdlijnen. Dus er wordt nog van allerlei invulling aangegeven met de stad. Mevrouw Stolk, gaat uw gang.

Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter, wat dit beoogde college voor ogen heeft en daar kijk ik ook de formateur even aan, is het herstel van vertrouwen en als je aan inwoners of organisaties van de stad input vraagt en die hebben nog niet eens een antwoord gekregen terwijl er een coalitieakkoord op hoofdlijnen ligt, dan denk ik dat de coalitie toch nog even een keer achter de oren moet krabben. De voorzitter: Ja, maar ik zeg het nog maar even bij dat dit misschien echt wel … Dat is een punt wat u terecht kunt maken, maar dat zou ik straks maken in het debat met de partijen onderling. Dat is niet direct een punt wat nu uitgebreid bediscussieerd zou moeten worden denk ik met de formateur. Zijn er nog andere vragen? Procesmatige vragen in de richting van de formateurs? Dat is niet het geval. Dan zou ik de heer Van Eijk graag even willen vragen om naar voren te komen, want ik weet dat hij er is, maar hij is een beetje verstopt. Daar komt hij. Dan ga ik ook even staan om u beiden nog kort toe te spreken. Geachte mevrouw Bouvy-Koene, geachte heer Van Eijk. Beste Pauline en

32

Cees. Heel veel dank voor al jullie inzet als informateur en als formateurs van het coalitieakkoord wat er nu ligt. Ik weet uit ervaring hoe ongelooflijk leuk het is, maar ook hoe ongelofelijk veel werk het kan zijn. Ik denk dat het ontzettend goed is dat jullie ervoor hebben gezorgd dat het ook tussen de onderhandelende partijen af en toe heeft geschuurd, want zonder wrijving geen glans. En wat mij betreft is er nu wel glans, en dat moeten we ook de komende jaren zien te houden, en jullie hebben daar een ongelooflijk goede basis voor gelegd. Ik wil jullie namens de raad en namens het college heel hartelijk danken voor al jullie inzet en voor al jullie bijdrage die jullie hebben geleverd aan dit proces. Bloed, zweet en tranen met de nodige versnaperingen. Wat mij betreft gaan we die versnaperingen weer wat minderen, want dat kan ik in ieder geval niet aan. Maar mede dankzij jullie staat er een nieuw college en er ligt een heel goed coalitieakkoord, dus wat mij betreft veel dank. En in juli wil ik inderdaad ook al gezegd door Pauline, de ambtelijke organisatie en vooral het deel dat zich heeft bemoeid met dit coalitieakkoord zeer veel dank toezeggen. En dat is niet gebruikelijk dat ik dat doe in de raad, want we hebben hier een politiek gesprek, maar ik vind het toch in deze wel op zijn plek, want er is inderdaad keihard gewerkt op een hele goede constructieve manier.

Cees, jij ben nu nog wethouder in Amersfoort. Je was tot een aantal jaren geleden ook wethouder in Utrecht, daar ken ik je ook al een beetje van. Ontzettend fijn dat je deze klus hebt willen doen. En je gaat stoppen in Amersfoort. Ik wens je ontzettend veel succes in wat er voor nieuws op je pad gaat komen. En Pauline bij jou is er alweer wat nieuws op je pad gekomen want sinds deze week, vorige week uit het niets eigenlijk ben jij als waarnemend-burgemeester benoemd in de gemeente Krimpenerwaard. En ik wens je ook daar heel erg veel succes met alles wat daar moet gebeuren en onze paden kruisen elkaar ongetwijfeld ook nog. Dames en heren, graag een groot applaus voor onze formateurs. 49.Beschouwing over het coalitieakkoord 2022-2026 De voorzitter: Dan dames en heren, datgene waar u natuurlijk allemaal voor gekomen bent, agendapunt 49, de beschouwing over het coalitieakkoord 2022 – 2026. Alle partijen hebben het akkoord onder embargo vorige week vrijdag ontvangen zodat iedereen de tekst ook heeft kunnen lezen en we nu met elkaar kunnen spreken over de inhoud daarvan. Wat mij betreft vooral een gesprek binnen de raad tussen de raadsleden. We hanteren hierbij de spreekvolgorde zoals we die gewend zijn en een spreektijd van 5 minuten, plus zeg ik dan maar even voor degene die daar behoefte aan hebben.

Het is een normaal debat, dus we kennen een eerste en een tweede termijn en interrumperen is toegestaan. En ik geef dan ook graag straks als eerste het woord aan de VVD voor een beschouwing op het voorliggend akkoord. Een aantal van u zal het woord voeren terwijl het een maidenspeech is. U kent misschien de gebruiken daaromtrent nog niet, maar de fractievoorzitter van het CDA, de kersverse fractievoorzitster, mag ik wel zeggen, die heeft al aangegeven dat zij van haar rechten rondom de maidenspeech geen gebruik zal maken, en u mag haar dus ook interrumperen. En ik keek even rond of dat straks voor de anderen ook geldt als dat van toepassing is. Als eerste geef ik graag het woord aan de heer Den Heijer, ook al zo’n kersverse fractievoorzitter, om met elkaar in gesprek te gaan. U mag het gewoon vanaf uw plek doen, hoor, mijnheer Den Heijer. Of wilt u heel graag hier staan? Ja, dat mag ook. De heer Den Heijer: Geachte voorzitter, mederaadsleden, zojuist geïnstalleerde wethouders, formateurs, ambtelijke ondersteuning, aanwezigen en iedereen die

33

meekijkt. Vol trots presenteren wij aan u en aan de stad het Hoofdlijnenakkoord Samen bouwen aan een sterk en groen Dordrecht. Het is actueel, bevat geen grijze compromissen. Het is juist een duidelijke richting waar wij met de stad naartoe willen met zowel rechtse als linkse ideeën die op een verstandige manier samenkomen. Voordat ik van stal ga wil ik graag de twee formateurs en de ondersteuning, in het bijzonder Chantal, Guido, Andre en Eveline van harte bedanken voor de afgelopen periode. Bij de totstandkoming van dit akkoord is, naast de inbreng van de onderhandelende partijen, ook de input van de fracties in de raad meegenomen. Ik wil de fracties van Gewoon Dordt, Op Ons Eiland, DENK, Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren en Forum voor Democratie en alle anderen danken voor hun constructieve bijdragen. U heeft gelezen dat niet alles is overgenomen, maar het is zeker besproken of gedeeltelijk in het akkoord beland. Voorzitter, we staan hier vandaag samen aan de vooravond van een nieuwe politieke samenwerking om onze prachtige stad in onstuimige tijden vooruit te helpen. En die drijfveer die delen wij met z’n allen in deze raad. Deze klus klaren we voor alle Dordtenaren. Voor gezinnen bij wie de boodschappen en hun vingerknip tientallen euro’s duurder zijn geworden en die zich zorgen maken over de stijgende energierekening.

Voor starters die er gewoon niet meer tussenkomen en bang zijn om tot hun 35e bij hun ouders op zolder te blijven wonen. Voor ouderen die een passende woning willen en zich niet altijd even veilig voelen op straat. Voor ondernemers en verenigingen waar we trots op zijn, maar die de afgelopen jaren hard geraakt zijn en zich alweer met een volgende crisis geconfronteerd zien. Voor ouders bij wie het goed gaat, maar het beter willen voor hun kinderen die graag willen studeren en uitgaan in hun eigen bruisende stad. Voor die Dordtenaren doen we het met een realistisch en ambitieuze Hoofdlijnenakkoord met daar de ambities voor de lange en korte termijn. Allereerst de lange termijn. Met agenda 2030 gaan we de stad naar een next level brengen. Na al die mooie plannen voor de binnenstad Dordtwijkzone, Spoorzone en de aangescherpte duurzaamheidsambities komen deze en volgende periodes tot wasdom. Dit doen we om onze stad vooruit te stuwen en ervoor te zorgen dat de sociaaleconomische positie van Dordt en haar inwoners beter wordt, een stevig fundament voor een sterkere stad voor nu en de toekomst. Voorzitter, wat gaan we op de korte termijn, dus voor de komende vier jaar doen om Dordt beter te maken? Te veel om op te noemen. Ik zal bij een aantal zaken stilstaan. We bouwen 4000 huizen, betaalbaar voor studenten, starters, ouderen en gezinnen.

We willen dat iedereen in deze stad moet kunnen blijven wonen. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Groenewege, Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Ja, ik vraag me af, als de focus van het akkoord zo op huizen bouwen ligt waarom wordt de stikstofcrisis dan niet genoemd in het akkoord, en waarom liggen er geen oplossingen om de stikstofuitstoot van de gemeente Dordrecht naar beneden te brengen? De heer Den Heijer: Dit heeft onze tafel wel gepasseerd. Wat je natuurlijk ziet is, wat de burgemeester ook net aan refereerde, zijn we bijna in een soort permanente crisis zitten met z’n allen. Ondanks de Oekraïnecrisis wat ik net zeg, verenigingen zijn er net aan het bijkomen, ondernemers bijkomen van de coronacrisis, en de stikstofcrisis is wel degelijk iets wat een landelijk probleem is. U refereert vaak ook aan dingen zijn groter dan alleen Dordrecht alleen. Je ziet wel dat de stikstofcrisis precies op deze plek nog niet heel vaak

34

zich voor heeft gedaan, maar het is wel iets wat je natuurlijk zeker mee moet wegen in de ambities die we hebben als stad. We gaan er tegenaan lopen dat stikstof iets is wat je meeweegt in je ambities, maar we hebben er ook voor gekozen om … Je kan heel lang stilstaan bij allerlei vormen van crisis. Dat hebben we aan het begin van het eerste hoofdstuk ook gedaan, maar vervolgens willen we ook graag perspectief bieden voor wat we dan kunnen doen om de komende vier jaar best een steentje bij te dragen. De heer Groenewege: Voorzitter? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Groenewege: Mijn vraag was waarom dit niet in het coalitieakkoord staat. En die vraag is nog niet beantwoord. De heer Den Heijer: Nou goed, ik heb gezegd dat we een aantal andere vormen van crisis, de arbeidsmarkt en al dat soort zaken, in het akkoord hebben staan. Stikstofcrisis staat er niet expliciet bij. Ik geef toe aan u dat is iets wat zeker meeweegt. Maar ja, het zal u vandaag misschien niet verrassen, maar er staan er wel heel veel meer dingen niet in het Hoofdlijnenakkoord. Dus daar kunnen we de komende jaren mee aan de slag. Leidend blijft… De heer Gündogdu: Voorzitter? De voorzitter: De heer Gündogdu, bij interruptie. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Even een verhelderende vraag.

Die 4000 woningen, mijnheer Den Heijer, is dat inclusief dat aantal wat we nog moeten inlopen van het afgelopen collegeperiode of beginnen we vanaf de dato 31 mei met die 4000? De heer Den Heijer: Nou, wat we geconstateerd hebben, en dat heeft in heel veel verkiezingsprogramma’s hier in de raad gestaan, is dat de afgelopen jaren te veel woningen in het sociale segment zijn onttrokken en te weinig zijn bijgebouwd. En wat wij zeggen hoewel wij aan de lat staan voor een gigantische ambitie omdat dat heel lastig is met de arbeidsmarkt omstandigheden, de stijgende bouwkosten, de schaarse grond gaan wij toch de komende jaren die dertig procent ons been bijtrekken. Dat is een hele moeilijke sector om in te bouwen. Dat is ook de reden geweest waarom we met onze partners met wie we dat voor mekaar willen krijgen die gesprekken gevoerd hebben dat we inderdaad in deze periode 1200 woningen, dertig procent van de 4000 willen realiseren. De heer Van Leeuwen: Voorzitter? De voorzitter: De heer Van Leeuwen, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Ja toch nog even door filosoferend over dat getal van die huizen. Het vorige college wat net afgetreden is had als stelregel wat betreft sociale huurwoningen dat het aantal sociale huurwoningen in 2031 of 2030 gelijk moet zijn aan het aantal sociale huurwoningen 2016.

Wat ik nu zo jammer vind is dat ik nergens een getal zie staan hoe ver we nu eigenlijk op dat traject gaan komen. Ik bedoel, er wordt

35

een inhaalslag gepleegd, dat geeft u aan, geloof ik ook direct, maar hoe ver komen we nu als we op deze manier doorgaan? Komen we dan uit in 2030 op dat aantal van 2016? Wij zouden als partij het liefst erboven gaan zitten, maar, hoe zit het eigenlijk? Kunt u daar iets over zeggen? De heer Den Heijer: Voorzitter, daar wilde ik eigenlijk … Ik probeer steeds één zin uit te spreken, en dat ik zeg leidend blijft de Woonvisie. Dus bebouwen segmenten in alle … Of woningen in alle segmenten, maar je moet wel het been bijtrekken op het sociale segment, want dat is de afgelopen jaren achtergebleven. De heer Van Leeuwen: Toch even een vraag als het kan voorzitter? Ik ben het met u eens dat we erg achterlopen wat betreft het bouwen van sociale huurwoningen, maar ik begrijp van u dat we al een inhaalslag gaan plegen, maar er is niet gepland, of het college heeft de ambitie niet om daar bovenop extra sociale huurwoningen te gebouwen, dat begrijp ik van u? De heer Den Heijer: Nee, dat staat ook in het akkoord, wat wij van belang vinden is dat je niet aan potverteren doet, in de zin van met je planvoorraad. Wij willen dat de planvoorraad hard blijft, dat we die vullen, dat we ook de komende jaren tot en met 2030, 2035, 2040 voldoende huizen bouwen zodat mensen, de voorbeelden die ik net heb gegeven, in de stad kunnen blijven wonen waarvan ze houden.

We gaan bijvoorbeeld ook in een harde planvoorraad opnemen dat we 1500 betaalbare koopwoningen willen gaan bouwen in de komende jaren. En ja, als je het in dat licht ziet is de afgelopen weken er vanuit het rijk ook het nieuws bij u gekomen dat alle gemeentes de dertig procent moeten halen aan sociale huurwoningen. Dordrecht haalt dat ruim, maar wij zeggen toch: we moeten een been bijtrekken. De afgelopen jaren zijn er te veel woningen aan dat segment onttrokken, maar wel in de lijn met de Woonvisie omdat we de sociaaleconomische positie van onze stad omhoog willen brengen. De heer Van Leeuwen: Tenslotte, voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Ik constateer dat u geen duidelijk antwoord geeft. U legt een stukje techniek uit, en u legt ook nog eens uit dat het vorige college te weinig sociale huurwoningen heeft gebouwd - wat de reden daar ook van is trouwens, wil ik even buiten blijven - maar ik constateer dat u geen concreet antwoord geeft. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Gaat u het antwoord geven? Even wachten. Kunt u het antwoord nog concretiseren of laat u het hierbij, de heer Den Heijer? De heer Den Heijer: Nou ja, ik heb gezegd wat ik heb gezegd. In de Woonvisie staan gewoon de segmenteringen en de percentages en uiteindelijk ook de aantallen tot 2030, ja. Daar kunt u het in teruglezen. De voorzitter: De heer Schalken?

36

De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter. Ook inhakend richting de heer Den Heijer op de extra stap die bijgezet moet worden met betrekking tot de sociale huurwoningen. Zover ons bekend is er best wel een aardige planvoorraad, maar is er bijvoorbeeld echt een probleem met betrekking tot die onrendabele top. En als we kijken naar het coalitieakkoord zien we daar verder niets in staan in wat het college denkt te gaan doen om ervoor te zorgen dat inderdaad die woningcorporaties echt kunnen gaan bouwen. De heer Den Heijer: Nou, dan had u het in een ander hoofdstuk kunnen vinden. Wat belangrijk is is te constateren dat deze tijden heel vreemd zijn. We zitten in een crisis en dat heeft met de arbeidsmarkt … De bouwkosten zijn enorm. We kunnen niet net doen alsof dat niet bestaat. Hoegenaamd is die ambitie onverminderd hoog. En als je in Dordrecht de onrendabele top wil afdekken en de ambitie hebt om als stad te groeien maar ook betaalbare koopwoningen en sociale huurwoningen te bouwen dan is er ook nu een beweging bij de rijksoverheid dat je ook cofinanciering naar Dordrecht kunt halen waar je bijvoorbeeld bij projecten zoals de Spoorzone, waar je een heel groot gedeelte betaalbare woningen kunt bouwen. Maar dat kun je als Dordrecht niet alleen doen.

Dat moet je samendoen, en dan moet je de samenwerking voor zoeken met corporaties, met ontwikkelaars en met het rijk om die woningen uit de grond te stampen. En ik geef toe de ambitie is fors van 4000 woningen, maar ik denk inderdaad, u heeft gelijk, de planvoorraad is hard, er is een groot gedeelte hard, en nu moeten we dat ook gaan doen. De heer Van der Spoel: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mijnheer Schalken had het woord. Gaat u verder. De heer Schalken-den Hartog: Ja, ik mis eigenlijk het antwoord op de vraag op wat vanuit de kant van de VVD wordt aangegeven om ook echt te gaan kijken hoe men ervoor gaat zorgen dat die corporaties kunnen bouwen, want dat zit ook vast op die bouwkosten. Ze hebben voorraad, maar ze kunnen die onrendabele top niet afdekken. Als ik terugga naar ons eigen verkiezingsprogramma hebben wij daar een voorstel voor staan, maar ik zie daarover in het coalitieakkoord niks terug. De heer Den Heijer: Ja, volgens mij herhaalde u uw vraag daarvoor, en is het nogmaals van belang dat je ook samen die handschoen oppakt. Ik herhaal mezelf als ik zeg dat we niet voor niets met de corporaties aan tafel hebben gezeten om ook daar tegen het licht te werpen: jongens, is dit haalbaar? En we hebben vanuit die partners te horen gekregen: het is een strakke, het is een hoge ambitie maar wij kunnen dit samen met u en de ontwikkelaars tot stand brengen.

En voor die ambitie gaan wij. De voorzitter: Dank. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik ga het straks in mijn woordvoering hebben vooral over betrouwbaarheid. Dit college heeft opgeschreven dat zij haar betrouwbaarheid toont door geen verkeerde verwachtingen te wekken en geen zaken toe te zeggen die ze niet waar kunnen maken. En dat lees ik dan, en dan de ambities vind ik ontzettend mooi van 10.000 woningen voor 2030, 4000 in deze periode waarvan 1200 sociale huurwoningen. En dan staat er ook: de schop moet in de grond. En dat kan volgens dit college, want op verschillende plekken in de stad ligt beschikbare grond klaar

37

voor het bouwen van deze woningen. Wij hebben in 2018 ook geroepen dat we zoveel duizend woningen gingen bouwen. Ik ben best wel veel teleurgestelde Dordtenaren tegengekomen: ja, ze riepen het wel, maar het gebeurt niet. En als wij nu gaan zeggen, althans het college gaat roepen wij gaan die 4000 woningen bouwen deze periode, dan denk ik dat het heel verstandig is om daar in die Dordtenaren mee te nemen. Dus ik vraag mij af eigenlijk of het niet gewoon veel beter is om een soort van een website te starten of een ander plekje waar Dordtenaren gewoon kunnen zien hoeveel woningen zijn er nu gebouwd, en dat we dat vier jaar lang bijhouden? Wat vindt u van dat idee, want ik maak me er nogal zorgen om dat we weer mensen gaan verliezen omdat ze het een beetje zat zijn. De heer Den Heijer: Ik vind dat best een aantrekkelijk idee om dat op die manier te doen. Er zijn ook andere steden waar dat ook gebeurt, waar je dat dus inderdaad kunnen volgen. Er is ook een voorstel in deze raad geweest om bijvoorbeeld nieuwe bouwprojecten via Virtual Reality beter zichtbaar te maken, mensen ook veel beter zien wat er nu gaat gebeuren, wat er nu uiteindelijk die bouwput gaat ontstaan en je het inderdaad zichtbaar gemaakt wat je bouwambitie is en wat je daarop realiseert. Dat lijkt me hartstikke goed.

En ik denk dat we ook met elkaar hier in de raad hebben we een paar ijkmomenten waarop we ook die bouwambitie kunnen evalueren van gaat dit nu de goede kant op en wordt er gerealiseerd, want ik ben me er zeer van bewust dat wij dit nieuwe college op pad sturen met een stevige ambitie. De voorzitter: Dank. Mijnheer Safranti, en dan wou ik eigenlijk vragen of de heer Den Heijer zijn betoog afrondt en dan kijken we daarna of er nog vragen resteren. Mijnheer Safranti, gaat uw gang. De heer Safranti: Ik sluit me trouwens aan bij de woordvoering van PvdA en PVV. Alleen het zichtbaar maken, daar bent u het mee eens, zegt u. Maar op de vraag van mijnheer Van Leeuwen gaf u geen antwoord, dus u weet niet eens waar we nu zitten en u wil het al zichtbaar maken. Dat is voor mij even nu onduidelijk. De heer Den Heijer: Nee kijk. Ja maar nu gaan we heel erg de techniek in, voorzitter. Excuus daarvoor. Je hebt een RIGO-onderzoek, een behoefteonderzoek: wat is er nodig voor dit gebied? Daarin staat ook opgenomen wat is de huidige woonsituatie, wat is bijvoorbeeld de vitaliteit van onze woningen, waar moeten we misschien herstructureren, waar moeten woningen bij, voor welke groepen willen we bouwen? Want dat wil ik benadrukken.

Focus niet alleen op getallen en op segmenten, maar kijk vooral: voor wie wil je bouwen? Dus wil je dat inderdaad voor die startende agent, voor de startende verpleegkundige, de schilder die in onze stad moet kunnen wonen, de kleine Mkb’er die hier moet blijven wonen. En als je vanuit die RIGO-onderzoeken … Dat dient als basis van onze Woonvisie. In onze Woonvisie staat geformuleerd hoeveel woningen in welke segmenten we willen bouwen. Geconstateerd is dat we achter zijn gebleven in de sociale sector. Daar trekken we het been voorbij, dat is dertig procent van de 4000. In totaliteit gaan we in deze periode 4000 woningen realiseren, en we willen voor de toekomst 1500 betaalbare koopwoningen vastleggen. Dat is het. De voorzitter: Dank. Een hele korte vraag van mevrouw Stolk, en dan gaan we echt de heer Den Heijer zijn verhaal laten afmaken. Mevrouw Stolk.

38

Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik word altijd een beetje kriegelig als er dan gezegd wordt ja, we bouwen voor de verpleegkundigen en voor de politieagent. Maar we hebben hier 15.000 woningzoekenden. Hoe kijkt u daar dan tegenaan, waar gaan we die dan huisvesten? De heer Den Heijer: Ja, nu hoor ik in deze raad twee geluiden eigenlijk. De een zegt: 4000 is toch veel te hoog. Het liefst zouden we 15.000 huizen willen bouwen. Ja, volgens mij hou je hier elkaar vast op het punt dat we huizen moeten bouwen. Dat inderdaad, misschien staat het fors geformuleerd dat die schop de grond in moet. En ik moet eerlijk bekennen, mevrouw Stolk, ik heb ook binnen mijn eigen vriendengroep en mijn eigen familie spreek ik echt mensen die quotes van: ik ben echt bang dat ik op mijn 35 e op zolder blijven wonen bij mijn moeder. Ja, dat is gewoon echt zo. En volgens mij moeten we onze kop op dat punt niet in het zand steken, en daarom ook ambities formuleren als focuspunt. Als je nog niet eens dat plafond wil raken, als we te lief zijn naar elkaar dan gaat het ook echt niet lukken. En dat zou ik met man en macht willen voorkomen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Den Heijer: Voorzitter, wij maken onze stad ook mooier. We toveren Dordt om van grijs naar groen. We gaan straten steviger vergroenen en aan de slag met een stadsstrand aan het Wantij.

De hondenbelasting wordt deze periode volledig afgeschaft. Ook stellen we iets wat breed gedeeld wordt binnen deze raad, meer geld beschikbaar voor sport zodat Dordtenaar meer kunnen bewegen en sporten. Voorzitter, we doen er een schep bovenop om Dordt veiliger te houden en overlast de kop in te drukken. Er komt extra geld voor leefbaarheid en veiligheid in de wijken met waar nodig veiligheidscamera’s en een stevige aanpak van afvaldumpers. Ook continueren we het IHP en de inzet van preventief fouilleren. We verhogen het aantal handhavers en vergroten hun inzet en aanspreekbaarheid in alle wijken. De aanpak om in de top vijf MKB-vriendelijkste gemeente te komen zetten we door, en met een nieuw horecabeleid en meer nachtleven, aanlegsteigers en waterterrassen gaat onze stad bruisen. En voorzitter, laat ik hier in alle openheid benoemen, de fractie van de Verenigde Senioren Partij herkent zich totaal niet in één van de passages van de informateur. Dat vind ik vervelend, en tegelijkertijd wil ik ook de hoop uitspreken dat dit onze samenwerking niet zal beïnvloeden. Onze deur staat in ieder geval altijd naar u open. Het is namelijk niet alleen de noodzaak, maar er is ook ruimte om met elkaar samen te werken. Dit Hoofdlijnenakkoord heeft in vergelijking tot het vorige akkoord namelijk een flink jasje uitgedaan. Het is in de helft van de pagina’s korter.

Tot slot, de raad is het hoogste orgaan van deze stad. Het college gaat over de uitvoering. Vertrouwen en een goede rolomvatting zullen als basis dienen voor het succes. Onze fractie gaat dit college scherp volgen op de vereiste open houding naar de raad en de voortgang in het realiseren van onze gezamenlijke ambities. De verwachtingen zijn hooggespannen. Het is nu tijd om die waar te gaan maken. Dank, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik kijk even rond of er nog vragen resteren in de richting van de heer Den Heijer. Dat is niet het geval. Dan gaan we naar GroenLinks, en dan geef ik graag het woord aan de heer Burakçin. De heer Burakçin: Voorzitter, geachte leden van de raad, beste kijkers thuis en op de publieke tribune, en uiteraard het kersverse college. Na ruim 20 jaar oppositie gaat

39

GroenLinks Dordrecht met veel trots verantwoordelijkheid nemen om onze prachtige stad mee te besturen. Samen met de VVD, CU/SGP en het CDA presenteren wij met trots het politiek akkoord wat antwoord en richting geeft aan de fundamentele problemen die zich binnen onze stad voordienen. Ik wil beginnen met een woord van dank aan de informateurs en de ambtelijke ondersteuning voor de begeleiding in het intensieve proces naar het politiek akkoord toe. Natuurlijk, ook veel dank aan de andere onderhandelaars voor de intensieve en prettige samenwerking en de raadsfracties die ons van input hebben voorzien. Voorzitter, onze stad staat net als vele andere steden in ons land voor enorme uitdagingen op onder andere het gebied van klimaat, woningbouw en bestaanszekerheid. Vanuit verschillende uitgangspunten hebben wij constructief met elkaar overlegd om tot een gedeeld akkoord op hoofdlijnen te komen, en daarbij hebben we dankbaar gebruik gemaakt van input die andere raadsfracties ons hebben meegegeven. Voorzitter, vanuit GroenLinks zet ik graag enkele onderwerpen uit het akkoord in het licht die voor ons meer dan belangrijk zijn zoals bijvoorbeeld een groen Dordrecht. De aanpak van de klimaatcrisis is één van de grootste opgaven voor de komende tijd. Het effect hiervan op onze toekomst is enorm.

Daarom zetten we in op energiebesparing door onder andere huizen te isoleren en het opwekken van alternatieve duurzame energie als wind en zon, zodat we in 2040 klimaatneutraal kunnen zijn. Voorzitter, een ambitie die broodnodig is omdat we onze stad … De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja, dank u wel. Een vraag aan de heer Burakçin. De opgave, de energietransitie waarbij dus wind en zon worden genoemd. Kortgeleden is de realisatie van een windturbine eigenlijk stopgezet. Ziet u als nieuwe coalitiepartij mogelijkheden voor meer windenergie op ons eiland? De heer Burakçin: Nou ja, voorzitter. Dank voor deze vraag. Ja, de vorige windmolen is inderdaad vanwege een procedurele fout, of in ieder geval ruis wat er is ingekomen, niet doorgegaan, dus wat ons betreft moet hier gewoon zeker gekeken worden of er ergens in ons eiland nog een windmolen kan komen. Dus daar moet wel een mogelijkheid in zijn, ja. De heer Safranti: Voorzitter? De voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Ik weet niet of mijnheer Burakçin straks nog terugkomt op in zijn verhaal over armoede, maar ik hoor dus ook met zijn voorganger over diverse vorm van crisis. Wij hebben het over oorlog, allerlei vormen van crisis. Mijnheer Burakçin noemde dat ook.

Hij begon zijn verhaal met een fundamentele richting, maar ik hoor dus naar aanleiding van al die crisisperiodes helemaal niks over armoedebeleid. Dus ik weet niet of mijnheer Burakçin daar nog op terugkomt? De heer Burakçin: Jazeker, voorzitter. Dat is een van onze speerpunten geweest ook vanuit de afgelopen periode, dus daar kom ik zeker zo meteen op terug in mijn woordvoering.

40

De heer Gündogdu: Voorzitter? De voorzitter: De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Even een vraagje over energieneutraal 2040, een heel mooi en nobel streven. Wanneer kunnen wij als raad een concreet voorstel vanuit het college verwachten over dit onderwerp? Want mijn idee is dat dit natuurlijk 10 jaar vooruit wordt geschoven. En dat is heel mooi, maar dat betekent nogal wat voor onze stad, dus concreet … De voorzitter: Is dat een vraag aan de heer Burakçin? De heer Gündogdu: Ook, ja, en aan het college. De voorzitter: Oké. De heer Burakçin: Nou ja, voorzitter, het eerlijk antwoord is dat ik gewoon niet weet wanneer. Ik bedoel wat mij betreft … Kijk, we hebben een flinke ambitie dat we in 2040 klimaatneutraal willen zijn, dus er is wel enige versnelling nodig. Dus wat mij betreft is er zeker haast geboden dat we daar richting de raad met een bepaald voorstel komen zodat we inderdaad met de raad daar invulling aan kunnen geven. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Ja, de vraag was eigenlijk aan het college en ik denk dat dat voor heel veel haakjes in het coalitieakkoord geldt dat daar concrete voorstellen uit voortvloeien. Ik denk dat het goed is als het college zich even mag settelen, dat er dan ook veel sneller duidelijk wordt wanneer wat precies richting de raad zal komen, want deze vraag kunt u eigenlijk over tal van onderwerpen stellen.

Overigens een terechte vraag. De heer Schalken, geloof ik? Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter dank u wel. In aanvulling op de vraag van de heer Gündogdu. Waar denkt GroenLinks aan waar de investeringen vandaan worden gehaald om die klimaat neutrale stad van 2050 met 2040 naar voren te halen? De heer Burakçin: Nou ja, voorzitter, goed. Vanuit verschillende partijen zijn daar dus gelden voor gereserveerd, en dat krijgt u dus ook te zien bij aanvang van de begrotingsbehandeling. Dus er is in ieder geval extra geld geïnvesteerd, maar daarnaast hebben we natuurlijk ook heel veel andere zaken die we dus kunnen gebruiken. We hebben natuurlijk een goed werkende warmtenet waar we dus veel meer huizen van het gas af kunnen halen. Nou, er zijn nog heel veel daken die we vol kunnen zetten met zonnepanelen, maar als het gaat echt om het geld, waar u om vraagt, tijdens de begroting krijgt u inzage in het bedrag hoeveel er wordt uitgetrokken daarvoor. Maar er is in ieder geval extra geld gereserveerd. De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter, kort nog een aanvulling. Het gaat er wat onze fractie niet zozeer om van dat er wat geld komt, maar van welke kant denkt GroenLinks dat het geld komt? Komt dat uit de lastenverhogingen, of ziet u in dat er vanuit Europa ineens een schip met geld komt? Wij zijn heel erg benieuwd.

41

De heer Burakçin: Ja voorzitter, laat ik vaststellen. Kijk, om te beginnen met het laatste. Het is inderdaad heel belangrijk dat we flink gaan lobbyen. Niet alleen bij het rijk maar ook binnen in Europa, want kennelijk is daar inderdaad nog heel veel te halen wat nog niet benut is, dus dat lijkt me in ieder geval als eerste stap dat het heel belangrijk is. Maar daarnaast is het ook zo dat we dus ook nog geld gereserveerd hebben bijvoorbeeld, er is nog geld binnen agenda 2030 wat we daarvoor besteden. En goed, we hadden gezegd er is nog extra geld bijgelegd door bepaalde partijen die dus daarnaast komen. De heer Schalken-den Hartog: Als laatst. Is het vanuit GroenLinks in ieder geval niet de bedoeling om die investeringen mogelijk te maken door de lasten richting de burgers en de ondernemers te verzwaren? De heer Burakçin: Nee, voorzitter, zoals u in het coalitieakkoord hebt kunnen lezen gaan we die lasten inderdaad niet verhogen. De ozb en dat soort zaken worden dus niet verhoogd, dus daar hebben we dus niet voor gekozen. Tenminste, voorzitter laat ik het zo stellen, dit jaar niet. En er wordt natuurlijk elk jaar bekeken hoe we ervoor staan en aan de hand daarvan wordt er een beslissing genomen. De heer Schalken-den Hartog: Dat is mooi, dank u wel. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Burakçin: Voorzitter, eens kijken.

Ik weet even niet meer waar ik precies ben gebleven, maar in ieder geval is het een ambitie die broodnodig is om in 2040 klimaatneutraal te zijn, omdat we onze stad ook in de toekomst leefbaar willen houden en de problemen niet willen doorschuiven naar de volgende generaties. Voorzitter, daar hoort bij dat we als gemeente naast onze inwoners ook het bedrijfsleven stimuleren faciliteren en mogelijk ondersteunen om mee te gaan in hun ontwikkeling naar een toekomstbestendige en duurzamere economie. Voorzitter, ons volgende punt gaat over sterk Dordrecht. Nou, er is net een heel debat geweest over wonen. Het tekort aan sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen is in Dordrecht een probleem zoals we dat zojuist hebben … Tenminste met mijnheer Den Heijer is besproken. Ja, de komende periode ligt dus daarom ook de focus op het realiseren van betaalbare woningen. Van de 4000 woningen die deze periode gebouwd gaan worden, 1500 betaalbare koopwoningen en dertig procent sociale huurwoningen gerealiseerd. De heer Pontier: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. De heer Portier: Ja, als we het hebben over sociale huurwoningen dan valt heel veel onder. Een woning met een huur van 750 euro is ook nog een sociale huurwoning.

Is er gesproken in de formatie of zijn er gedachten over hoeveel echt betaalbaar gaan worden? En dan moet je denken aan 650 euro voor een gezin of 450 euro voor een starter op de woningmarkt. Is daar over gesproken of kunnen het straks in principe allemaal woningen van 750 euro worden?

42

De heer Burakçin: Ja voorzitter, wat ik daarover kan zeggen is dat de wethouder Wonen heel intensief gaat samenwerken met de woningbouwverenigingen, en er wordt in ieder geval gedifferentieerd gebouwd, laten we dat vooropstellen. Dus er wordt in ieder geval bekeken wat de hoogte wordt, welke klasse er gebouwd gaat worden. Maar daar krijgen wij in ieder geval nog een voorstel van. En daar kan de raad, u, iets van vinden of wij kunnen er wat van vinden. De heer Portier: Voorzitter, betekent dat dat er een voorstel komt met cijfers of in ieder geval percentages van hoeveel in welke prijsklasse gebouwd gaan worden, of moeten we afwachten wat daaruit gaat komen? De heer Burakçin: Ja, voorzitter. Nee, ik heb daar geen zicht op exact welke aantallen er gaan komen. Maar goed, daar krijgt u een voorstel van, en daar kunnen we iets van vinden. Voorzitter, bestaanszekerheid en gelijke kansen voor al onze inwoners. De ophogende inflatie, stijgende voedsel- en energieprijzen hebben de bestaanszekerheid van een groot deel van onze inwoners onder druk gezet. De groep inwoners die als gevolg hiervan ondersteuning nodig heeft is gegroeid en groeit helaas nog steeds. We hebben daarom voor de komende periode extra middelen gereserveerd om meer mensen te bereiken die ondersteuning nodig hebben.