2.7 2025.09.16 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 5 - concept.pdf

De heer Burggraaf: Voorzitter, als het gaat om het omgevingsmanagement, daar ben ik blij dat we nu ook echt in deze fase terecht zijn gekomen, want dan hebben we ook gewoon de financiering om daar iemand neer te zetten die veel nadrukkelijker en veel vaker met de omgeving daar ook over in contact kan zijn, want dat vind ik dat de afgelopen twee jaar nog onvoldoende is geweest. Dat is de volgende stap die we absoluut gaan verbeteren. Dan het vraagstuk over de ligging van het stadsstrand op die plek. Kijk, wat ik al zei, we gaan nu naar de fase dat je een voorlopig ontwerp gaat maken. En dan ga je ook echt een bezonningsstudie doen. We hebben natuurlijk wel globaal gekeken, hoe zit het met de ruimte die overblijft? Hoe kan je het daar inpassen? Hoe zijn andere stadsstranden in andere steden? Hoe groot zijn die? Waar liggen die? Et cetera. En daar blijkt wel degelijk dat deze plek zich qua omvang, ook rekening houdend met de schaduwvorming … Je hebt daar in het zomerseizoen nog een flink stuk gebied met echt veel zon. Dat je het op die plek aantrekkelijk kan realiseren. De heer Katif: Voorzitter, een vervolgvraag. De voorzitter: Zijn er nog meer vragen? Een moment, de heer Katif. Omwille van de tijd. Want het is inmiddels 21:40 uur geweest. We willen eventueel ook nog een tweede termijn volgen, waarin de commissie in debat gaat met elkaar.

Zijn er nog dringende openstaande vragen voor de wethouder op dit moment? Wil ik die graag nog even inventariseren. En dan zijn dat echt de laatste. En dan wil ik graag doorgaan naar de tweede termijn. Dan zie ik de heer Roggekamp. Ik schrijf ze eventjes op. Mevrouw Pichel. Bootsman. De heer Katif, niet meer? Duidelijk. De heer Roggekamp. De heer Roggekamp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vorige week hebben we het ook heel erg gehad over de veiligheid van de mensen in het water, ook omdat overal vanaf gedoken wordt, dat ze ook op andere punten zwemmen. In combinatie ook met het

40

schroefwater van die verschillende grotere boten die hier dan komen te varen. En eigenlijk hoor ik de wethouder niks over die veiligheid zeggen, terwijl dat voor ons wel heel erg van belang is. Omdat als wij wat gaan aanbieden en er zal iets misgaan met de persoon die daar zwemt, terwijl wij dat strand hebben aangelegd, zijn we als gemeente wel verantwoordelijk. Ik wil daar graag een bericht over van de wethouder. De voorzitter: Dan ga ik direct door naar de volgende vraag. Als de heer de wethouder ze mee wil schrijven, dan is dat helemaal mooi. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u. Voorzitter, u geeft zojuist natuurlijk terecht aan dat er geen geluiden vanaf het publiek kunnen worden gegeven. Ik kan ze toch ook echt moeilijk negeren. Nu is het zo dat ik echt wel voorstander ben van dit plan en ook vertrouwen heb in de dingen die daar ontwikkeld kunnen worden. Maar ik zou toch, en ik weet niet of dat in deze vergadering kan, maar wel gewoon een reactie willen, wat gaat hier mis op iets wat hier wordt uitgesproken in de vergadering en een reactie van het publiek? Daar zou ik toch iets meer duiding op willen hebben van de wethouder, was dan de vraag. De voorzitter: Duidelijk. En de heer Bootsman. De heer Bootsman: Dank, voorzitter.

Vorige week in de vergadering stelde een van mijn collega's nog een vraag over de veiligheid van de wandelsteigers, en ook voor mensen bijvoorbeeld in een scootmobiel of een rolstoel, qua afvaarbeveiliging. Daar heb ik ook nog geen antwoord op gehoord. En daar was ik wel heel benieuwd naar. De voorzitter: Dan zijn we compleet. Dan gaan we naar de heer Burggraaf voor de beantwoording, als die zover is. De heer Burggraaf: Sorry, ik heb die laatste vraag niet gehoord. Excuus. Kunt u die nog een keer herhalen? De heer Bootsman: Ja, zeker. Vorige week stelde de heer Roggekamp, volgens mij, de vraag over de veiligheid van de wandelsteigers. En dan met name voor mensen met een scootmobiel of een rolstoel en de afrijbeveiliging daarvoor. Daar was ik nog benieuwd naar. De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Helder. Er zijn twee vragen eigenlijk die allemaal over de veiligheid van het ontwerp gaan. Dat staat natuurlijk bij ons op nummer één bij de uitvoering. En dat is wel in de verkenning ook, met onder andere gesprekken met Rijkswaterstaat geweest van, waar kan je dat op veilige plekken doen? Eerst een verkenning van de kwaliteit van het water. Ook inderdaad in gesprek met de riviercruise van, hoe zit het met de afvarende schepen en het schroefwater, et cetera. Dat wordt absoluut betrokken in het definitief ontwerp.

En daar heeft de verkenning van laten zien dat dat in ieder geval ook veilig te combineren is. Maar de verdere precieze detaillering en uitwerking ervan, dat gaat natuurlijk in de volgende fase plaatsvinden. Maar absoluut prioriteit één. Dat is hetzelfde met de vlonder. Dat zal in het ontwerp ook natuurlijk aan

41

veiligheidsvoorschriften moeten voldoen. En vinden we het belangrijk dat we inclusieve wandelroutes hebben. Dat het inderdaad ook voor een breed publiek beschikbaar en toegankelijk is. En dan als laatste reactie van Forum voor Democratie op … Laat ik zeggen, mijn uitspraak was, ik ben bij een avond geweest, een participatieavond, waar we de verschillende onderdelen hebben benoemd. Hebben we het uitgebreid met die aanwezigen over riviercruise gehad. En dat was op dat moment echt allemaal positieve verhalen erover en geen grote zorg over hoe de riviercruise daar zit. Ik hoor het publiek net zeggen, tenminste zo interpreteer ik hem, als reactie van, wij voelen ons daar nog niet voldoende betrokken bij en we ervaren af en toe wel overlast ervan.

Daarvan zeg ik, ik ben blij dat we nu zo meteen verder kunnen, want dan hebben we budget om echt ook een omgevingsmanager in het gebied aan te stellen. We hebben inmiddels een intentieovereenkomst met de sector, die ook erg belangrijk vindt dat ze goed in contact met de omgeving staan. Ik heb er gewoon het volste vertrouwen in dat we in de volgende fase ook de capaciteit hebben om intensief met de buurt in gesprek te zijn en in gesprek te blijven over, hoe pas je de riviercruise daar op een manier in dat het ook voor de omgeving en de omwonenden prettig wonen blijft? Dat is een belangrijke volgende stap. De voorzitter: Dan wil ik hiermee toch echt wel beginnen aan de tweede termijn. En daarvoor wil ik graag even inventariseren welke partijen daar behoefte aan hebben? Ik zie de hand van de heer Den Heijer omhooggaan. Laban. Is dit vrijwel iedereen? Bijna wel. Ik begin bij de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Voorzitter, voor de tweede termijn. We hebben het hier over een best wel fijne en goede ontwikkeling, die gewoon stapsgewijs tot resultaten moet leiden. Wandelroutes, verbindingen, water, Hanneke, gezellige pleintjes, allerlei verschillende ontwikkelingen, vergroening. Van het plan hebben we in eerste termijn al gememoreerd, ruim 10 van de 18 dingen wordt waargemaakt.

Dat brengt me ook bij het eerste punt wat ter bespreking was, was de financiën waar we het over hebben gehad. Tot nu toe lukte het het college om juist extra financiële middelen binnen te hengelen, waardoor ruim die 10 punten resultaat op geboekt kan worden. Daar kijken we heel positief naar. Dan hebben we het vervolgens over de inpasbaarheid en de ligging van de zwemvoorziening. In de eerste termijn is er ook meer duidelijk geworden over de zwemvoorziening. En over de ligging heb ik goed naar de wethouder geluisterd, dat dat ook bij de uitwerking meegenomen gaat worden. En ook in het kader van de participatie en ook gehoord hebbend wat insprekers erover verteld hebben, denk ik dat het een hele goede stap is dat inderdaad daar nu iemand voor aangenomen gaat worden om die gesprekken te voeren. En wellicht is dat al gebeurd of staat dat al in de planning. Het lijkt ons verstandig dat dat inderdaad gebeurt. En verder, over de parkeergarage, die is jammer, die 12 miljoen. Die heeft de Dordtse VVD niet in de binnenzak. Al met al, als je gewoon naar de brede ontwikkeling kijkt van dit gebied en kijkt ook de stappen die misschien ook nog met Trivire genomen kunnen worden, is het gewoon een hele positieve ontwikkeling waarin de stad vooruitgaat en dit stukje Dordrecht gewoon beter wordt. En dat zal mijn buurman toch ook aanspreken. Ik denk dat onze fractie gaat het steunen.

We kijken kritisch mee naar de uitvoering van het plan. En we denken dat er ook goede stappen te maken zijn. Dat is hem, voorzitter.

42

De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Laban. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat de heer Den Heijer zei het net, dat 10 van de 18 punten doorgang vinden. Ik wil het eigenlijk nog wel scherper stellen. Er zijn maar 2 zaken in het plan die echt niet door kunnen gaan. Dat is de verplaatsing van de sporthal en de onderdoorgang bij de Hendrikbrug aan de zuidkant. Dat is jammer. Dat had heel mooi geweest als dat doorgegaan was. In de eerste termijn heb ik mijn teleurstelling uitgesproken over met name het proces van het plan, hoe dat gelopen is. Maar ik wil wel zeggen dat we in het geheel genomen, over het plan wat er nu nog ligt, de zaken die kunnen worden gerealiseerd, dat we daar enthousiast over zijn. En als de aanpassing van het Noorderhoofd tekenend of kenmerkend is voor de verdere uitvoering van het plan, dan zijn we er heel erg blij mee. De voorzitter: De heer Hartmeijer. Ik zag een hoop handen omhooggaan. Ik heb willekeurig een aantal namen opgeschreven. De heer Hartmeijer had geloof ik ook nog een woordvoering in tweede termijn. De heer Hartmeijer: U geeft mij het woord. Wij twijfelen toch nog wel even een beetje over dat stadsstrand. Naar ik weet, is er niks visueels nog naar de commissie gegaan wat het verduidelijkt. We hebben alleen de droge tekst. Ik weet niet of je daar achter die parkeergarage dan … De heer Den Heijer: Voorzitter.

De heer Hartmeijer: Of dat voldoende uitnodigt voor mensen om daar te gaan zitten. De voorzitter: Een interruptie van de heer Den Heijer. De heer Hartmeijer: Ik heb nog geen concreet idee wat ik daarmee ga doen of wat dan ook, maar ik zou gewoon eigenlijk wat meer informatie willen hebben, en of dat naar de commissie kan? De voorzitter: U heeft een interruptie. De heer Den Heijer: Die behoefte voelt denk ik iedereen hiervan, hoe gaat dat er dan uitzien? Tegelijkertijd, als je dat gesprek met die bewoners nog moet voeren en je gaat hier met een blauwdruk allerlei tekeningen, zo komt het eruit te zien, heel concreet op die plek, terwijl de wethouder zelfs nog openlaat, het kan zomaar misschien nog zelfs op een andere plek, maar dat wordt bij de uitwerking meegenomen. Is het dan, om de behoefte van de SP te stillen, misschien juist niet heel erg vervelend voor het gesprek met de bewoners, omdat je dan eigenlijk zegt van, zo komt het eruit te zien en zo gaan we het doen, terwijl dat gesprek nog gevoerd moet worden. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, ik heb ook niet gezegd van, ik ben pertinent tegen dat strand. Ik twijfel gewoon of dat een mooie uitnodigende plek gaat worden. Ik deel

43

inderdaad die informatiebehoefte. Nogmaals, ik weet niet of we er nu iets mee gaan doen. Ik wacht eigenlijk gewoon op meer informatie en inderdaad ook meer overleg. De voorzitter: Een vervolgvraag, de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Want dat is de worsteling die wij namelijk als Dordtse VVD ook hebben. En tegelijkertijd volgen we gewoon de stappen die je met elkaar moet maken. Zou ik het zelf persoonlijk echt onfatsoenlijk vinden als wij hier allerlei tekeningen zien hoe het er exact allemaal uitkomt te zien, nog voordat dat gesprek met bewoners wordt gevoerd. Is voor onze fractie een vrij wezenlijk onderdeel. Want dat is namelijk een worsteling die we bij heel veel ontwikkelingen in de stad hebben. Het is per stap best wel belangrijk wat wij als raad dan vragen van een college in de informatiedeling, terwijl het gesprek nog gevoerd moet worden. Ik ben echt wel benieuwd hoe de SP daarnaar kijkt? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Ik heb eigenlijk het antwoord al gegeven. Ik twijfel daarover en ik wil meer informatie hebben. En natuurlijk, we gaan dat proces aan. Maar ik vind het gewoon waardevol om dat wel eventjes hier te benoemen dat wij daaraan twijfelen en dat wij daar gewoon meer willen dan alleen de droge tekst. Inderdaad willen wij ook dat dat gesprek met die bewoners gewoon op gang komt.

Daarom zeg ik, we gaan er nu niet een motie of een heel ding van maken. Ik geef alleen aan waar onze twijfel zit in dit plan. En dat lijkt me toch wel waardevol om dat even te benoemen. De voorzitter: Dan heeft u nog een interruptie van de heer Laban. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde graag aan de heer Hartmeijer vragen waarom hij twijfelt aan het stadsstrand? Als je nu op een mooie zomerdag daar langsloopt, dan zie je enorm veel jongeren op de stenen zitten, die nu ook gebruikmaken van het water van het Wantij. Is het niet veel beter dat we daar als gemeente een voorziening treffen, waardoor er veilig gezwommen kan worden in plaats van de manier waarop het nu gebeurt? De heer Hartmeijer: Voorzitter, onze lijn was ook elke keer van, daar een duik nemen, dat vinden wij op zich geen probleem. Dat wordt nu al gedaan door jongeren. En daar kan je bijna niet op handhaven. Dat zal ook gaan gebeuren. Daar zijn we erg voor. Alleen het is een investering van 1,8 miljoen. Het wordt daar vergroend. Daar zijn we op zich voor. Maar wij twijfelen alleen, met het gegeven dat die parkeergarage daar blijft, of je dan daarachter in dat hoekje een uitnodigende plek gaat maken, gezien wat het kost en wat je ook moet onderhouden. Ik denk dat dat gewoon een goede zoektocht is die we moeten gaan doen. De voorzitter: Was u klaar, de heer Hartmeijer? Duidelijk.

Er zijn een hoop interrupties. Dat is goed. Lang leve de democratie. Ik vrees alleen wel dat we het op deze manier niet binnen de tijd gaan redden. We kijken even hoever we komen. Maar ik neem in ieder ook nog een aantal minuten aan het eind de tijd om te kijken hoe we dit verder gaan afronden. Maar dan gaan we voor nu naar de heer Van Dam Timmers.

44

De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter, voor de tweede termijn. Uiteindelijk is dit een oordeelsvormende bespreking en zijn er heel veel elementen in het plan waar wij vanuit onze fractie heel erg voor zijn. Daar zien we mooie ontwikkelingen met wandelpaden en dergelijke. We zien ook wel grote zorgen, zeker rondom eigenlijk het grasveld. Dat je toch wel zorgen hebt van, dat het met name in de schaduw ligt, dat het niet toch voornamelijk een uitlaatplaats kan worden voor honden in plaats van dat je echt die plek maakt die iets toevoegt aan deze locatie. En tegelijkertijd zijn we heel erg voor zwemmen op die locatie, dat er dicht bij onze stad daar mogelijkheden voor komen. En we hebben ook wat zorgen over horeca of het toevoegen van horeca op deze locatie. In de omgeving zijn diverse horecagelegenheden ook geweest, waar het ook niet per se goed mee is afgelopen altijd. Dan denk ik, dat weer toevoegen van een nieuwe locatie, trekt dat niet juist weer weg bij andere locaties waar we nu wel horeca hebben, die het ook al niet altijd even makkelijk hebben? Dat zijn eigenlijk twee zorgen die we vanuit onze fractie wel willen meegeven. Tegelijkertijd zijn we heel erg voor dit plan, maar dan moet het wel een goed plan zijn. Als er in de verdere uitwerking blijkt dat dingen toch duurder worden, dat betekent wel dat we ook weer keuzes zullen moeten maken.

En dan vanuit onze fractie hebben we sterk de voorkeur toch voor de wandelpaden, toegankelijkheid en het verbeteren van de leefomgeving. En dan misschien iets minder voor het ligveld. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nog naar de heer Groenewege en de heer Stolk. En ik vrees dat we voor de rest even geen tijd hebben op dit moment de heer Groenewege. De heer Katif. De heer Katif: Ik heb aangegeven dat ik graag een tweede termijn … In de eerste termijn heb ik weinig gezegd. De tweede termijn heb ik mijn hand omhoog. En vooralsnog zegt u … De voorzitter: Dat kan ik me voorstellen. De heer Katif: Ik vind dat echt heel bijzonder. De voorzitter: Ik had u nog niet opgeschreven. Er zijn er denk ik nog een paar die nog een tweede termijn willen. Helaas hebben we maar tot 22.00 uur. Dat is nog 5 minuten. Inmiddels 4. En er zijn nog meerdere mensen die een woordvoering moeten doen. Ik constateer gewoon dat dat niet lukt. Dat is niks persoonlijks, de heer Katif. Er zijn nog 2 mensen die op het lijstje staan, die in ieder geval denk ik nog binnen de tijd passen. En daarna gaan we kijken hoe we dit verder afronden. Het staat u altijd vrij natuurlijk om nog een derde oordeelsvormende sessie in te plannen. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ik zal het extra ultrakort houden.

In de eerste termijn hadden we twee punten gemaakt waar de wethouder niet op heeft gereageerd, waar we hem wel naar hebben gevraagd. Dat is op zich niet erg, want het zijn eigenlijk punten waar de raad een uitspraak over moet doen. De vraag of we de woonbestemming van de landtong af willen halen, omdat we er toch geen huizen willen bouwen en er een groene plek van willen, nou houden eigenlijk? En de vraag of we, als we een stadsstrand

45

aanleggen achter die parkeergarage, dan alsjeblieft wel de bomen die daar nu staan kunnen laten staan? Twee moties voor de raad. De voorzitter: Duidelijk. De heer Stolk. De heer Stolk: Voorzitter, dank u wel. Laat ik eerst beginnen dat de wethouder heeft gezegd dat de gesprekken met de bewoners, nadat wij kaders hebben gegeven, gevoerd gaan worden. Maar als ik vanavond hoor wat er eigenlijk allemaal gebeuren zou kunnen worden, dan is het voor mij de vraag, waar gaat de VSP dadelijk zijn goedkeuring aan geven? Ik zou graag van de wethouder willen horen of eerst de bewoners gehoord worden, wat zij ervan vinden? Dat is één. Twee, ik wil de wethouder eigenlijk ook vragen, is er wel goed onderzocht of er behoefte is aan een zandstrand? Maar het is geen zandstrand, het is een graspark. En daar zijn wij eigenlijk niet enthousiast over. Want als je kijkt wat er nu ligt, dat heeft heel veel geld gekost, die trappen en dat plavuis allemaal, ik heb het idee dat het een soort kapitaalsvernietiging is. Dan gaan we het hebben over de veiligheid. De bewoners hebben duidelijk aangegeven dat het onveilig is daar. En als wij dadelijk als gemeente echt een strandje gaan maken, dan is de gemeente verantwoordelijk, naar ons oordeel, voor de gevolgen die daar gaan gebeuren. Er is ook aangegeven door de wethouder dat de cruiseschepen die komen daar, dat is veilig.

Twee jaar geleden hebben wij besloten, of tenminste is erover gepraat dat er zo'n driehonderd cruiseschepen zouden komen. We hebben het nu over achthonderd. Dat is wel aanzienlijk meer. Wat mij aangaat, dat zijn nog wel wat dingen waarvan wij zeggen, en nogmaals, ook de parkeergarage, het niet kunnen verplaatsen, alles kan, het kost een hoop geld. Maar aan de andere kant, als het blijft staan, ook al is het groen, volgens mij hebben we daar gewoon een blokkendoos. En nogmaals, het laatste eigenlijk, ik wil echt van tevoren hebben dat de bewoners die daar wonen eerst inspraak krijgen over de nieuwe punten die aangedragen zijn. De voorzitter: Mijnheer Stolk. De heer Stolk: En niet pas als wij getekend hebben en dat we over een half jaar voor voldongen feiten staan en dat het gewoon uitgevoerd wordt. Tot zover. De voorzitter: Duidelijk. Dan heeft u een interruptie van de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Bij de Verenigde Senioren Partij is het glas in ieder geval echt helemaal leeg, tot aan de laatste druppel. En even ingaand op het eerste punt wat de heer Stolk maakt, de partij van de heer Stolk stemt in met een visie waarin gewoon een zwemvoorziening stadsstrand is voorzien. Dat is de visie die de Verenigde Senioren Partij met de rest van de raad deelt op dit gebied. Vervolgens wordt dat uitgewerkt. Komt er een zwemvoorziening.

Dat is conform de visie die de Verenigde Senioren Partij zelf heeft ingestemd, wat die partij zelf een goed idee vond. Om vervolgens tegen de wethouder te zeggen, de uitwerking daarvan staat nu in een plan en wij vinden dat het eigenlijk allemaal stom. De Verenigde Senioren Partij wijzigt eigenlijk die kaders, die visie die ze eerder … De voorzitter: Werkt u richting een vraag, de heer Den Heijer.

46

De heer Den Heijer: Om vervolgens de wethouder dan naar bewoners toe te sturen, om dan van de bewoners te horen wat daar zou moeten gebeuren. Terwijl de Verenigde Senioren Partij daar zelf de kaders voor heeft bepaald. Ik ben echt benieuwd hoe de Verenigde Senioren Partij daar zelf naar kijkt? De voorzitter: De heer Stolk. De heer Stolk: Voorzitter, dank u wel. Ik vind het een mooi betoog wat de VVD hier aangeeft. Maar het is toch zo dat wij participatie doen en dat wij de bewoners betrekken bij de ontwikkeling bij die projecten. En als ze veranderd worden, dan krijg je toch weer een nieuwe situatie, waarin je weer die bewoners moet betrekken? Wij hebben ze gehoord en we hebben ze vorige week gehoord. En ook vind ik het heel belangrijk wat u zegt, wij gooien alles weg. Wij gooien helemaal niet alles weg, maar we zitten nu in een bezuinigingsperiode. Wij denken dat dit op dit moment eigenlijk niet zo'n hoge prioriteit heeft. Dat het misschien wel later een keer gedaan moet worden, dat zij zo. Maar wij zijn niet tegen de plannen, maar we zijn op dit moment absoluut niet voor om dit te doen. Dan krijg je het volgende. We hebben het zwembad, hoe heet dat, het Wantijbad. Dat ligt er vlakbij. Waarom gaan we dat niet beter ontwikkelen en dat dat plaats krijgt? En die mensen die langs de ‘…’ gaan of tenminste die trappen, dat moeten ze dan maar doen.

De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ik kan de Verenigde Senioren Partij hier ook niet zo goed volgen, moet ik zeggen. Begrijp ik het dan goed dat u eigenlijk gewoon zegt, ik wil het hele plan nu niet? Ik kom met een alternatief voorstel om het zwembad te realiseren. Dat is niet echt wat we vandaag bespreken. Ik begrijp gewoon niet welke kant u op wilt. Komt u met een ander voorstel of gaat u bijvoorbeeld tegenstemmen? Wat is precies de bedoeling namens de Verenigde Senioren Partij? De voorzitter: De heer Stolk. De heer Stolk: Dank u, voorzitter. Het gaat om een aanzienlijk bedrag wat we nu beschikbaar moet stellen om de voortgang van de plant te organiseren. En ik denk dat er nog veel te veel haken en ogen in dit plan zitten. We hebben het ook gehad over onderhoud. Er is een gedeelte wel meegenomen, maar je ziet nergens wat onderhoud is als dadelijk het er is. En we moeten toch op de centjes letten, dat we niet steeds maar weer geld ervoor moeten reserveren. Dat is het. Wij zijn niet tegen, maar voorlopig willen we het op een lager pitje zetten, want er zijn zoveel andere dingen die belangrijk zijn. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, toch heel kort. De voorzitter: Een laatste vervolgvraag, de heer Van Dam Timmers.

De heer Van Dam Timmers: Dan constateer ik dat de Verenigde Senioren Partij toch wel tegen is, want anders zou je dit niet zo concluderen. Maar dat terzijde. De heer Stolk: Voorzitter, even daarop. Dat is juist, wij zijn op het ogenblik tegen.

47

De voorzitter: Omwille van de tijd, het is inmiddels 22.03 uur, we zijn al wat uitgelopen. Ik constateer dat nog niet iedereen aan het woord is gekomen. Mijn oprechte excuses daarvoor. Maar we hebben een hele eenvoudige oplossing. En die heeft de heer Groenewege zojuist gepresenteerd. Er komen moties aan. Dat betekent dat we sowieso dit stuk gaan bespreken als we het naar de gemeenteraad sturen. Ik zou me kunnen voorstellen dat het een idee is om dit stuk naar de raad te sturen als bespreekstuk, aan de hand van moties en amendementen. Maar de heer Den Heijer wil hier ook graag een voorstel over doen. De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Vind ik een goed voorstel van de voorzitter. Tegelijkertijd zie ik dat er behoefte ook bijvoorbeeld bij mijn buurman is om nog een inbreng te doen. En ik zie dat de andere twee commissiezalen gewoon leeg zijn. Er zijn bewoners aanwezig. Wat mij betreft kunnen we hier door en dat die andere commissie gewoon in een ander zaaltje gaat zitten. De voorzitter: Ik weet niet in hoeverre dat laatste ook technisch een mogelijkheid is. Ik denk ook dat er een hoop overlappende woordvoerders zijn. Ik kijk in ieder geval naar uw eigen voorzitter daarvoor. Dat is wel een uitdaging, denk ik. Ik denk niet dat het gaat kunnen op die manier. Leuk idee, maar ik denk technisch niet haalbaar op dit moment.

Zijn er nog andere alternatieve voorstellen? De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Wat mij betreft zouden we ook een kwartiertje langer door kunnen gaan en dan de volgende iets later beginnen. En die gaat dan ook iets langer door. Dat maakt mij niet uit. De voorzitter: We hebben nu nog een vergadering, om 22.00 uur begint hij, over de Omgevingsvisie. Er zijn ook mensen, al die honderden kijkers thuis, die willen gaan volgen. En er zijn natuurlijk commissie- en raadsleden die nu staan te trappelen buiten deze zaal om binnen te komen. Nog verder uitlopen gaat helaas niet kunnen. De smaakjes zijn voor nu eventjes, ik denk nog een derde oordeelsvormende sessie, dat kan altijd. U kunt ook zeggen, we maken dit hele stuk een bespreekstuk in de raad en we gaan het nog verder bespreken. We doen de tweede termijn afmaken in de raad, met 5 minuten in plaats van 2 minuten. Kan natuurlijk ook. De keuze is aan u. Wat mij betreft zou ik zeggen, we gaan voor 2 minuten moties en amendementen. De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, net als de vorige keer, is er een fatale termijn? Volgens mij niet. Dat betekent dat we hetzij naar de raad hetzij … Maakt in principe niet veel uit. En alleen de tijd, is het 2 of 5 minuten? Maar meer ook niet. 2. De voorzitter: Naar de raad bent u mee eens. En ik hoor voor de rest 2 minuten. De heer Van Dam Timmers.

48

De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, als in de commissie een heel aantal fracties nog niet voldoende aan het woord is gegaan geweest, dan is het natuurlijk heel raar om het met moties en amendementen naar de raad te sturen. Dan moet je het ook als bespreekstuk naar de raad sturen. En dan kunnen er ook moties en amendementen zijn. Maar dan zou ik het 5 minuten doen. Als wij vinden dat we dit plan serieus nemen, dan moet je het ook op een fatsoenlijke manier bespreken. Daar hebben de opstellers van dit plan recht op en wij als raad, als we onszelf serieus nemen, ook. De voorzitter: Duidelijk voorstel. Steun voor dat voorstel van de heer Van Dam Timmers? Ik zie een hoop handje en geknik. Dan gaat het stuk als bespreekstuk naar de raad, met 5 minuten spreektijd per fractie. Ik zag een hoop geknik en handjes. Dat is hoe de commissie heeft besloten. Ik dank u wel voor uw aandacht en ik wil ook verzoeken uw kopjes, glazen, flesjes allemaal mee te nemen naar de pantry. En dan wens ik u nog een fijne verdere avond. 5. Vaststellen Dordtse Omgevingsvisie 2.0; Eiland met kwaliteit – Raadsvoorstel Voorzitter: De heer Klerk Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Mevr.

Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Pauwels (Partij van de Arbeid) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder M. Burggraaf Ambtelijke ondersteuning: dhr. Langenberg, dhr. Cornax Overige aanwezigen:

De voorzitter: Goedenavond allemaal, het is vanavond gebruik geworden dat alle vergaderingen uitlopen en we daardoor ook niet op tijd kunnen beginnen. Ik hecht er wel

49

aan deze vergadering gewoon om 23.00 uur af te sluiten. U ook, denk ik. Ik stel vast dat er een quorum is om te kunnen vergaderen. Dat is alvast mooi. Ik heet welkom alle raads- en commissieleden, de ambtelijke ondersteuning en de wethouder hier aanwezig. Gaat u zitten, mevrouw Koene. Dit is het vervolg van de eerste oordeelsvormende sessie over de Dordtse Omgevingsvisie 2.0; Eiland met kwaliteit. En we waren gebleven bij de eerste termijn van de wethouder. Die gaat hij zo dadelijk afmaken. En daarbij, de in de eerste termijn door de commissie gestelde vragen gaat hij beantwoorden. Voor de notulen stel ik toch voor om even kort een voorstelronde te doen, waarbij ik voor mij aan de linkerhand begin. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier. De heer De Feijter: Bart de Feijter, ChristenUnie /SGP. De heer Van Dam Timmers: Jan van Dam Timmers, CDA Dordrecht. De heer Gündogdu: Aydin Gündogdu, Op Ons Eiland. De heer Katif: Jacques Katif, Beter voor Dordt. Mevrouw Koene: Dat is genoeg. Irene Koene, Gewoon Dordt. De heer Noldus: Robin Noldus, Dordtse VVD. Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP. De heer De Vries: André de Vries, VSP Dordrecht. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid, De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP.

De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks. De heer Van der Meer: Frans-Bauke van der Meer, GroenLinks. De heer Pauwels: Sam Pauwels, PvdA. De heer Langenberg: Sven Langenberg, ambtelijke ondersteuning. De heer Cornax: Lauran Cornax, ambtelijke ondersteuning. De heer Burggraaf: Maarten Burggraaf, namens het college. De voorzitter: En mijn naam is Albert Klerk, uw voorzitter. Ik geef het woord allereerst aan wethouder Burggraaf, die zijn eerste termijn van vorige week kan vervolgen.

50

De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Er stonden nog een paar vragen open die ik zal beantwoorden. De eerste was de vraag van GroenLinks. Die vroeg hoe het staat met duurzame opwekking in de Omgevingsvisie. De Routekaart Klimaatneutraal 2040 is natuurlijk door uw raad vastgesteld. Die is ook in de Omgevingsvisie, zult u zien, verwerkt. En in de verdere uitwerking daarvan zitten een aantal mogelijke zoekgebieden voor onder andere de opwek, maar daar moet ook nog een nadere weging op plaatsvinden naar aanleiding van het nader onderzoek wat is geweest. Dat komt op een later moment nog weer terug bij de raad. De Partij voor de Dieren vroeg waarom we de WHO luchtkwaliteitsnorm uit 2005 hanteren. Die WHO-advieswaarde van 2005 is de grens of de waarde die nu in de nationale regelgeving wordt verwerkt. En die norm gaat in per 2027 en moet dan in 2030 aan voldaan worden. Dat is de route die wij ook in de gemeente Dordrecht volgen. Gewoon Dordt vroeg of de publieksvriendelijkheid van de Omgevingsvisie en de begrijpbaarheid voor inwoners nog beter kan. Wij hebben juist door een samenvatting in B1-taal toe te voegen, gehoopt dat we dat in voldoende mate hebben kunnen doen. Met dan vervolgens die lagen die eronder liggen met deel A, de complete Omgevingsvisie en deel B, de achtergrondinformatie echt voor de experts als verdiepingslagen.

Wat natuurlijk ook nog gaat gebeuren, is dat via een online zal je op de kaart de regels terug kunnen vinden. Dan kan je echt specifiek, als je voor een specifieke locatie het wil weten, het ook weer terugvinden. De SP vroeg hoe de voorzieningen in de wijken … Die wilde benoemd worden. Maar hoe wordt dat verder opgepakt? We hebben ook het gebiedsprogramma eerder met u gedeeld, met de analyses ook op voorzieningenniveau. En daar komen gebiedsagenda's uit. Dat is de vervolgslag eigenlijk in uitvoeringsprogramma's, die je op verschillende thema's hebt zitten. Dat is hetzelfde bij de vraag van, volgens mij was dat Partij voor de Dieren, als het ging om de hondenlosloopgebieden in de binnenstad. Dat is ook een vervolgstap die in een programma de kaders van gaat bepalen en die we ook uiteraard met u als raad nog behandelen. Daar loopt nu een participatietraject op. En er komt nog een apart programma uw kant op. En datzelfde geldt ook voor de vraag van VVD over de recreatiegebieden, Europarcs, Schenkeldijk en De Elzen. We hebben in de Omgevingsvisie dan nu meegegeven dat die knooppunten uiteindelijk zich moeten kunnen ontwikkelen tot betere recreatiekerngebieden. Dat er echt nog verbeterslagen te bereiken zijn. En het verdere ambitieniveau komt dan terug bij u in de raad, via het programma Recreatie en Toerisme in de Buitengebieden. En dan vindt de nadere concretiseringsslag plaats.

Even kijken. Heb ik dan alle vragen beantwoord? Er was nog vraag van Op Ons Eiland, of was het Beter voor Dordt, die volgens mij ook zei, er zitten drie verschillende doelstellingen geformuleerd op biodiversiteit, klimaatneutraal en, even kijken, waar stond die vraag, klimaatbestendig. We hebben gewoon dezelfde doelen doorgezet die u bij de eerste Omgevingsvisie heeft geformuleerd. Dat zijn zeven verschillende doelstellingen. En uiteindelijk is vergroening en klimaatadaptatie niet altijd een en hetzelfde. Dat hebben we ook in de binnenstad beschreven. Er zijn gewoon plekken waar je wel vergroening kan toepassen om het gezelliger te maken, maar door bijvoorbeeld een dijklichaam niet mogelijk is om het vervolgens ook klimaatadaptief of biodivers te maken. Het lijken doelstellingen die met elkaar in het verlengde liggen. Dat zal zeker op plekken zijn, als je het in een park doet bijvoorbeeld of in een buitengebied, maar ook zeker niet op alle plekken allemaal tegelijkertijd te verwezenlijken zijn. Daarom is het ook wel logisch dat je het in verschillende doelstellingen hebt, die je dan tegen elkaar afweegt bij concrete ontwikkelingen.

51

Voorzitter, ik hoop dat ik daarmee de vragen beantwoord heb. En mochten er nog openstaande vragen zijn, dan hoor ik het vanzelf. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee is de eerste termijn, denk ik … Ik zie nog een vraag van de heer Hartmeijer van de SP. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. Ik hoor de wethouder, het gaat even over die voorziening in de wijk, dan hebben we natuurlijk De Staart benoemd. De wethouder geeft aan, dat kun je bij een gebiedsvisie doen, als ik dat zo heb begrepen. Volgt dat dan uit die Omgevingsvisie? Want dat is wel procedureel even belangrijk om te weten, omdat het CDA ook heeft aangegeven, we komen met moties hieromtrent. Belangrijk om de juiste procedure dan eventjes te snappen. De voorzitter: Het woord is aan de wethouder. De heer Burggraaf: De Omgevingsvisie, daar zet je je visie en je langjarige missie neer. Dat zijn dan het ontwikkelkaders die je gebruikt als je vervolgens naar een omgevingsplan gaat of naar bijvoorbeeld een mobiliteitsplan eronder. De volgende stap is programma's die je daaronder maakt. En dat kan op gebiedsniveau zijn of op themaniveau, omdat je dat op mobiliteit moet doen of op duurzaamheid. En dat is dan de vervolg uitwerkingsslag die plaatsvindt. En als laatste heb je natuurlijk gewoon, dat past ook in de Omgevingsvisie, je uitnodigingsplanologie.

Partijen in de stad, van buiten die zeggen, wij hebben een initiatief en we willen dit hier doen. En dat toets je dan vervolgens op je ambities die je in de Omgevingsvisie hebt geformuleerd, om te kijken of die daarop passen. En die mensen kunnen dat zelf ook lezen van, als ik dit doe, vind ik dan de gemeente aan mijn zijde? Dat is de gelaagdheid van datgene wat nu in Omgevingsvisie vaststelt, richting concretisering. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog vragen naar aanleiding van de eerste termijn van de wethouder van de heer Van der Meer. En daarna mevrouw Van Herwijnen. De heer Van der Meer: Voorzitter, er zijn vorige keer, en ook nu bij de stukken, een aantal concepten amendementen en moties toegevoegd. De wethouder heeft over sommige dingen al wat gezegd, maar lang niet over al die moties. Misschien kan hij daar een eerste reactie op geven? Dan hebben wij vast een beeld. De voorzitter: Ik zit even te twijfelen of dat misschien niet handig is voor in de tweede termijn? De heer Van der Meer: Dat mag ook. Als de informatie maar tot mij komt. De voorzitter: Dank u wel voor uw flexibiliteit. Dan geef ik nu even het woord aan mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de wethouder zeggen dat het college zich vasthoudt aan de WHO-richtlijnen van 2005. Maar nu hebben we volgens mij als Dordrecht ook het Schone Lucht Akkoord getekend.

En in dat Schone Lucht Akkoord wordt juist die nieuwe uitgebrachte richtlijn uit 2021 als belangrijk doel voor de toekomst neergezet. Ik vroeg me wel even af hoe de wethouder daarnaar kijkt?

52

De voorzitter: Het woord is aan de wethouder. De heer Burggraaf: Maar goed, dat staat ook in de Omgevingsvisie. We hebben gewoon de wettelijke verplichting om aan die 2005 normen te voldoen. Dat is wat ik u net zei. Dat staat ook in nationale regelgeving et cetera verwerkt. En de doelstelling daarbovenop, de extra ambitie, is om vanaf 2030 te voldoen aan de EU-richtlijnen, EUgrenswaarden voor 2030. Maar die zijn minder streng dan de WHO-advieswaarden van 2021. De voorzitter: Een vervolgvraag van mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Voorzitter, ik vraag me toch af waarom het college niet de ambitie heeft om zo dicht mogelijk op die WHO-richtlijnen van 2021 te gaan voldoen? De voorzitter: De wethouder. De heer Burggraaf: Twee reflecties erop. Eén, omdat als je gewoon historisch bekijkt als het gaat om verbetering van luchtkwaliteit, dat we gewoon echt al een enorme verbetering in de stad hebben gemaakt. Laten we dat ook niet vergeten. Dat echt wel de leefkwaliteit daar een stuk beter is geworden. Dat we in onze stad te maken hebben met een werkelijkheid wat is dat we veel infrastructuur door onze stad hebben lopen. Externe factoren waar we ook niet allemaal invloed op hebben. En we tegelijkertijd ook ambities hebben met deze stad om ontwikkelingen te faciliteren en mogelijk te maken.

En als je vervolgens, als het gaat om luchtkwaliteit, te scherp aan de wind gaat varen, je ambities te scherp stelt, je gewoon je andere doelstellingen niet kan realiseren. En wij vinden dat de EU-grenswaarde, die ik u net noemde, al een hele ambitieuze stip op de horizon is. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we nu de eerste termijn kunnen afronden. En dan kijk ik even rond of er behoefte is aan een tweede termijn, waarin het eventueel ook mogelijk is om nog motie, amendementen, die de vorige keer nog niet zijn toegelicht, toe te lichten. En anders hebben we in ieder geval voor de tweede termijn van de wethouder de vraag van de heer Van der Meer over een … De heer Van der Meer, aan u het woord. De heer Van der Meer: Ik licht dat graag nog een beetje toe. We hebben een aantal amendementen ingediend die beogen om in de Omgevingsvisie wat nader te articuleren hoe met name de woonwijken eruit zouden moeten zien. Ook anderen hebben daar dingen over gezegd. Ik denk aan de amendementen van het CDA over spreiding van voorzieningen op het gebied van sport en huisartsen, enzovoort. Wij hebben een amendement ingediend om te streven naar autoluwe woonstraten, zodat er meer op straat gespeeld kan worden, enzovoort, om het maar even kort te zeggen. We hebben een amendement over klimaatadaptatie in de wijken, met een ambitie voor boomkroonbedekking en vermindering van verharding.

En we hebben een amendement om daar de regierol van de gemeente wat duidelijker in te maken. Dat betekent dat als we dat willen dat soort articulatie van hoe die woonwijken eruit moeten zien, betekent tegelijkertijd, ik heb dat vorige keer ook betoogd, als het over onze woningbouwambities gaat, en die woningbouwambitie op zich onderschrijven wij volledig, dat verdichting een politieke keuze is, want dat moet je tegen die andere belangen afwegen. Mij is opgevallen dat een aantal mensen bij ons pleidooi over minder parkeren in woonstraten

53

hebben gezegd van, maar aan de randen van de wijken is daar geen ruimte voor. Dat is een keuze die je uiteindelijk met elkaar moet maken. Vandaar dat ik graag de reactie, niet alleen van de wethouder, maar ook van andere partijen, op die verschillende moties of amendementen zou willen horen, om te kijken of we elkaar een beetje kunnen vinden in hoe die stad, met name wat de woonwijken betreft, er straks uit moet zien. De voorzitter: Dank u wel. Wie van de andere fracties aanwezig kan ik het woord geven? De heer Van Dam Timmers van het CDA. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Graag gebruik ik ook nog wel even de tweede termijn om ook moties en amendementen toe te lichten. Ik heb het deels al in de eerste termijn gedaan, maar nu zijn ook de daadwerkelijke moties en amendementen concreet bij de stukken toegevoegd. Uiteraard ruime support gehad van de ambtelijke ondersteuning om het ook in dit best wel lastig te amenderen en ook de motie een stuk bij te voegen, omdat het is een hele lap tekst. En hoe borg je dat wat je voor ogen hebt, dat dat ook daadwerkelijk dan ten uitvoer komt? Waarvoor dank. We hebben eigenlijk drie punten. Eén motie als eerste. Die gaat eigenlijk over de spreiding van sportvoorzieningen over onze stad. Wij constateren dat met name Dordt West toch wel echt minder bedeeld is als het gaat om sportvoorzieningen.

Komt mede ook doordat we in Amstelwijck natuurlijk een hele mooie wijk bouwen, maar dat heeft wel als gevolg dat je daar sport natuurlijk hebt weggehaald. En dat betekent dat dat gebied minder heeft. En wij denken dat de huidige spreiding over onze stad in ieder geval moeten behouden of misschien iets moeten verbeteren, als daar de mogelijkheden zich in de toekomst voor voordoen. Dat is de motie. Een volgende ding is een amendement. En dat is het amendement dat gaat over de Knoop Leerpark. Dat is het gebied bij de tennisverenigingen Dash en DLTC-Thialf en het Schippersinternaat, vlak bij het Gezondheidspark. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Een vraag over die motie nog. Want die is toegespitst op spreiding van sportfaciliteiten. Waarom niet een bredere motie, die ook over andere basisfuncties gaat? Want u noemde Amstelwijck, die zijn er in Amstelwijck ook niet. De voorzitter: De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. De heer Van der Meer heeft natuurlijk helemaal gelijk als het gaat om dat sommige voorzieningen over sommige wijken minder verspreid zijn en dat daar niet een verdeling is. Wij vinden dat op andere voorzieningen staat dit wel al redelijk in het stuk verwerkt en is daar minder een urgentie op dan als het gaat om sportvoorzieningen in sommige gebieden.

Maar als de heer Van der Meer met een hele goede motie komt die dat oproept, dan overwegen wij natuurlijk wel daarin mee te denken of dat te steunen. Maar ik zou het niet zo exclusief zien. Het is een bewuste keus om dit op deze manier te doen, maar dat sluit natuurlijk niet andere voorzieningen uit. Dan ga ik graag verder met mijn verhaal. Terug naar die knoop bij het Leerpark. En daar constateren we dat als we naar de langetermijnvisie kijken en naar de mooie plaatjes weliswaar van Mecanoo uit 2021, dat belangrijke voorzieningen voor onze stad, die centraal liggen, goed bereikbaar zijn, ook vanuit Dordt West, dreigen te verdwijnen als je die uitwerking zo voortzet. En wij denken dat zulke voorzieningen

54

intrinsieke waarde hebben, ook op zo'n centrale locatie. En daarom willen we eigenlijk in de Omgevingsvisie opnemen dat we het belangrijk vinden om dat te behouden in die buurt. Misschien kan je het iets verschuiven en dergelijke. Maar wel dat je dat centraal in Dordt behoudt. En dat geldt evenzo voor het Schippersinternaat, wat een specifieke locatiefunctie heeft, aangezien ook een specifiek Schippersinternaat is, waarbij veel van de kinderen op het Schippersinternaat ook naar de nabijgelegen scholen gaan. En vandaar dat het in de buurt van die locatie wel passend is. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus heeft nog een interruptie. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. Ik was even goed aan het luisteren naar de laatste woorden van de heer Van Dam Timmers, over de spreiding van de sportvoorzieningen, het amendement. Daaruit begrijp ik dat spreiding an sich het doel is, maar niet per se precies op die locatie. Klopt dat? En de vraag over de motie, ik heb net even snel gelezen, in de tekst gaat het ook over het behoud van de huidige spreiding. Is dan het doel om spreiding in de stad te borgen, of dan juist zijn de huidige locaties als spreiding een vast gegeven voor het CDA? De voorzitter: De heer Van Dam Timmers.

De heer Van Dam Timmers: Ik denk dat altijd als je het hebt over nieuwe plannen, voorzitter, dat je de huidige situatie wel als uitgangspunt moet meenemen. En ik denk dat we nu een niet per se ideale spreiding hebben. Maar als je de plaatjes, die nu daaroverheen gelegd worden, dan wordt de spreiding nog slechter dan die nu is. Ik zou ervoor pleiten om in ieder geval te behouden wat we nu hebben. En misschien als je dan mogelijkheden hebt om dat te verbeteren, dat je dat toepast. Dan gaat het wel om de huidige spreiding, in antwoord op de heer Noldus. De voorzitter: Dank u wel. Intussen merk ik voor de notulen op dat de heer Katif van tafel is verdwenen en is vervangen door zijn collega, de heer Wringer. De heer Van Dam Timmers, gaat u door. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Als laatste maken we ons zorgen. En dat gaat ook over de voorzieningen van laagdrempelige zorg in onze stad. Het hebben van een huisarts is geassocieerd met een stuk betere gezondheidsuitkomsten, zeker als je een vaste huisarts hebt, die ook nog van goede kwaliteit zorg levert in je eigen buurt. En wij constateren dat we gebieden hebben in Dordrecht waar dit eigenlijk niet op orde is. En dat is mede een gevolg door het niet beschikbaar hebben van locaties daarvoor. En daar kan de gemeente in toekomstige ontwikkeling in nieuwe wijken, maar ook in huidige wijken iets in betekenen.

En wij vinden het belangrijk dat we dat in de Omgevingsvisie nog net een stukje verbeteren. En daarom hebben we een amendement opgesteld, waarin we dat eigenlijk toevoegen en dat als kernpunt zien. En we denken dan met name ook aan het gebied De Staart, waar wij een hele wijk hebben met mensen die meer zorg zouden kunnen gebruiken in hun eigen buurt. En ik denk dat het mooi zou zijn als we richting de toekomst daar betere zorg zouden kunnen organiseren.

55

De voorzitter: Dank u wel. Wie van de fracties heeft verder behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Koene en daarna de heer Gündogdu. Mevrouw Koene: Mijnheer Gündogdu gaat gedeeltelijk zeggen wat ik niet zeg, want wij hebben contact gehad over een amendement, en dat komt zo meteen. Ik wil even terugkomen op het B1-verhaal van de wethouder. En ik weet dat mensen er wat van vinden dat ik hier altijd aandacht voor blijft vragen. Zeker, de samenvatting is zeer goed te lezen. Dat is ook B1. Alleen er staat, we geven dit, we proberen dat, we gaan dit, we gaan dat. Maar er staat niet een keer, dit houdt in voor u dat. En ik wil zo graag dat er iets is waardoor mensen in de stad begrijpen, wat houdt dit voor mij in en wat kan ik ermee? Wellicht dat het college daar nog een reflectie op kan geven. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Gündogdu van Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Ik ga niet noemen wat mevrouw Koene hoopte dat ik zou gaan doen. Voorzitter, ik heb de Omgevingsvisie nog eens even goed erop nageslagen. Maar in ieder geval wat mij opviel, en ik wil daar een reflectie van het college op, dat bedrijfsruimte welgeteld één keer voorkomt in dit document. En is dat een bewuste keuze? En ik mag niet citeren uit een geheim document wat wij als de raad ooit eens hebben vastgesteld, althans 7 november 2023, dat mag ik wel zeggen.

Maar daar hebben wij het besluit genomen om bepaalde metrage aan bedrijfsruimte niet meer toe te staan in deze stad. Is dat de aanleiding ook geweest voor het college om bedrijfsruimte expliciet niet op te nemen in deze Omgevingsvisie? De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Pauwels van de Partij van de Arbeid. De heer Pauwels: Dank u wel. We hebben namens PvdA/GroenLinks nog een aantal vragen gesteld, schriftelijk. En we zouden die graag ook beantwoord zien. Ik weet niet of dit het moment is om het toe te lichten? Ja. We hebben vragen gesteld, omdat een hele belangrijke politieke keuze die gemaakt wordt in deze Omgevingsvisie is die van verdichting. Wij staan achter verdichting als oplossing. Wij constateren echter dat er sprake is van een enorme woningnood. En als wij nu een document vastleggen voor een periode van 10 jaar en daarin kiezen, we gaan alleen verdichten en de rest doen we niet, dan moeten we wel verdomd zeker weten dat verdichting de woningcrisis gaat oplossen. En die crisis kan je becijferen. Er zijn 10.000 mensen die direct een woning zoeken, die geen woning hebben. En er zijn 10.000 mensen die naar een andere woning toe willen. Dat zijn serieus veel Dordtenaren die een probleem hebben. En als gemeente is dit een van de dingen waar wij een serieus verschil ook in kunnen maken. Dit is heel belangrijk. Ik denk, dat is het.

Zal ik ze even stellen? Eerste vraag, kunt u bevestigen dat een doel van de Omgevingsvisie is om in ieder geval alle Dordtse woningzoekenden van een woning te voorzien? Tweede vraag, kan het college de verdichtingsstudie door DWZ/Ravenkop uit 2024 zo snel mogelijk met de commissie delen? Indien er zorgen zijn over marktspeculatie, moet het mogelijk zijn de exacte locaties te anonimiseren dan wel de stukken onder embargo te delen. Derde vraag, waarom is de verdichtingsstudie niet met de commissie gedeeld nu dit de hoeksteen van de aanpak van de woningbouw de komende 10 jaar is en er fundamentele politieke keuzes gemaakt worden op basis hiervan? Vierde vraag, wordt er uit de

56

verdichtingsstudie duidelijk hoe aan de 7 verdichtingsprincipes invulling wordt gegeven, op een zodanige manier dat deze ruimtelijk ingepast kunnen worden? Er staan allemaal ambities in het document. Deze kunnen immers conflicteren. Indien er politieke afwegingen zijn, dient de raad deze helder te kunnen maken. Vijfde vraag, en dat is ook de laatste, in de Omgevingsvisie staat dat 11.000 woningen gebouwd dienen te worden over de periode van 2018 tot 2030. De Omgevingsvisie betreft echter een visie, ingaande vanaf het moment dat deze geratificeerd wordt. En die geldt voor een periode van 10 jaar, naar verwachting tot 2035. Hoever is men daar nu mee, en is de woningnood vanaf 2030 opgelost, indien deze 11.000 woningen gerealiseerd zijn? Een en ander kan inzichtelijk gemaakt worden met een overzicht van de harde en zachte planvoorraad en de gerealiseerde woningen. De voorzitter: Dank u wel. Vrij uitvoerig zijn de vragen gesteld. Ik zie de heer De Feijter die nog behoefte heeft aan een tweede termijn, en daarna de heer Noldus van de VVD. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Ik wil direct eventjes doorgaan op de punten eigenlijk wat de heer Pauwels ook aanstipt. Er staan natuurlijk heel veel in de Omgevingsvisie, maar ik wil me eventjes op dit onderdeel ook toespitsen. Wat de ChristenUnie/SGP betreft zetten we volop in op die verdichting.

Die 11.000 woningen binnenstedelijk moeten er komen, ook vanwege de samenhang met de Mobiliteitsvisie, die we recent hebben vastgesteld, en heel veel andere keuzes. Daar zetten we vol op in. En wat ons betreft is bouwen in de polder dan ook niet aan de orde. Maar we moeten wat ons betreft wel afspraken maken en die ook nauwlettend in de gaten houden, middels de Bouwmonitor, dat we die verdichtingsaantallen ook daadwerkelijk gaan halen. Want de woningnood is groot, zoals we allemaal weten. Er moet geleverd worden. We kunnen nu niet meer wachten daarmee. En daarin ben ik ook wel benieuwd hoe deze commissie ernaar kijkt, dat er in de Omgevingsvisie 2.0 op dit moment op bepaalde gebieden, in ieder geval ook in deelgebied 3 van het buitengebied, zoals te vinden op pagina 117, kleine woningbouw is toegestaan aan de stadsranden. Ik vraag me af wat de commissie daarvan vindt, omdat ik me kan voorstellen dat als we daar op dit moment woningbouw in kleine mate toestaan en we halen die verdichtingsaantallen straks niet, dat we met de woningnood die er op dit moment nog niet minder op wordt toch wellicht een keer zullen moeten gaan uitwijken. En dat we daarmee wellicht onze mislukkingen voor de toekomst aan het organiseren zijn, door dan al een kleine mate van woningbouw daar toe te staan, in plaats van dan nog de mogelijkheden open te hebben voor bijsturing.

Eigenlijk een vraag terug aan de commissie, hoe denkt u erover? De voorzitter: Uw eerste interruptie heeft u al. Ik dacht dat de wethouder lange zinnen kon maken, maar deze overtrof wel alle verwachtingen uit het recente verleden. De heer De Feijter: Ik heb ambitie, voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meer van GroenLinks. De heer Van der Meer: Een vraag aan de heer De Feijter. Hij zet vol in op de verdichting. Maar hij geeft, en daar ben ik heel blij om, tegelijkertijd aan dat dat tegen allerlei andere belangen afgewogen moet worden. Hij noemde het Mobiliteitsplan, maar dat gaat ook

57

over klimaatadaptatie, het gaat ook over ruimte voor spelen en ontmoeten op straat, enzovoort. Hoe zeker is hij ervan, op grond van de informatie die wij tot nu toe ter beschikking hebben, dat dat inderdaad lukt, als het gaat om een omvang van in totaal die 11.000 woningen binnen de huidige stedelijke contour? Wij hebben daar twijfels over en willen iets meer speelruimte dan alleen maar iets voor … De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Terechte vraag. Er zijn al weleens los wat dingen natuurlijk de revue gepasseerd, ook langs de gemeenteraad gegaan, met betrekking tot optopping en dergelijke, waarin wel een aantal aantallen al zijn gespecificeerd. Maar die exacte verdichtingsstudie, waar u meermaals, en uw buurman ook, naar heeft gerefereerd, heb ik ook nog niet gezien. Daar sluit ik ook bij aan, bij die oproep om meer informatie. Ik heb op dit moment het goede vertrouwen in het college dat als wordt beweerd dat die 11.000 woningen binnenstedelijk te realiseren zijn dat dat dan ook het geval is. En daar zetten we dan ook vol op in. Maar we zien ook dat woningbouw weleens wat jaren heeft achtergelopen en wat stagneerde. En we moeten er wel gewoon nu vaart mee gaan maken. We moeten gewoon leveren. De heer Van der Meer: Een kleine vervolgvraag. De voorzitter: Nog een kleine vervolgvraag.

De heer Van der Meer: Is de heer De Feijter het met mij eens dat de vraag of het met verdichting kan niet een puur technische, maar een politieke vraag is? Het gaat namelijk over wat we met de ruimte willen. Ik wil best het college op zijn blauwe ogen geloven dat het technisch kan, maar het is ook een politieke keuze. Bent u dat met mij eens? De heer De Feijter: Zeker. Dat ben ik zeker met de heer Van der Meer eens. En daarin heeft de ChristenUnie/SGP een duidelijke politieke visie voor ogen. En dat is dat we onze polders en buitengebieden groen houden. En dat is dat we voornamelijk inzetten op die binnenstedelijke verdichting, juist vanwege, nogmaals, de samenhang ook met de Mobiliteitsvisie. We willen ook een goed, degelijk ov, wat frequent, fijnmazig is en dergelijke. Daarvoor hebben we ook een goede afzetmarkt nodig. En daarvoor is het heel fijn om juist rondom die ov-knooppunten gewoon veel meer woningbouw te realiseren. Daarnaast is het ook zo dat Nederlanders gemiddeld de meeste woonoppervlakte hebben van alle omringende buurlanden. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De heer De Feijter: Ook iets om nog over na te denken. De voorzitter: Volgens mij is het antwoord helder. Het was een vrij overzichtelijke vraag. Ik probeer iedereen wel een beetje aan het woord te krijgen.

Sorry, als ik misschien wat te kort … De heer Van Dam Timmers staat te popelen om ook een interruptie … De heer Van Dam Timmers: Zeker, voorzitter. De heer De Feijter heeft heel veel woorden nodig, merk ik, om tot een zin te komen. Ik heb eigenlijk twee vragen aan hem. Hij stelt heel veel vragen aan de mederaadsleden. Maar ik ben toch benieuwd wat hij van de

58

eigen opvatting vindt over kleinschalige woningbouw aan de stadsranden? Dat is eigenlijk de belangrijkste vraag. En de tweede vraag is of hij ook een reflectie kan geven op de door ons voorgestelde amendementen? De voorzitter: De heer de Feijter. De heer De Feijter: Wie de vraag stelt, zal hem ook voor een deel al daarin beantwoorden, denk ik. Wij hebben daarin wel onze zorgen, dat als wij het op deze manier nu, en dan specifiek voor deelgebied 3, en daar dan eigenlijk ook weer een onderdeel van, daar nu woningbouw in kleine mate toestaan, dat we dan niet meer de mogelijkheid hebben, de benodigde speelruimte om in de toekomst bij te sturen. Betekent niet dat we dat willen gaan doen. En nogmaals, ChristenUnie/SGP zet vol in op die verdichting juist. Maar het is wel fijn om voor in de toekomst, vanwege die woningnood, de optie open te hebben. De voorzitter: En er was nog een tweede vraag. De heer De Feijter: En dan was er nog de vraag over de amendementen en moties van het CDA. Die moet ik zeggen, ze kwamen ietsje later bij de stukken voor mij te staan. Ik heb ze nog niet allemaal even scherp. Ik had over een aantal namelijk ook nog wel wat vragen die ik zelf nog even wilde uitzoeken. Ik heb zelf niet de sportportefeuille, maar in mijn herinnering stond daar in een relatief recent vastgesteld stuk al wel het nodige over spreiding van sportvoorzieningen.

Daarmee vraag ik me even af hoe nodig die is. Maar nogmaals, ik heb nog geen uitgekristalliseerde mening over al deze moties en amendementen. Met betrekking tot die van de huisarts, dat leek me een hele goede toevoeging om dat soort basisvoorzieningen ook zoveel mogelijk overal beschikbaar te hebben. En ik zie al een interruptie. De voorzitter: De heer Van Dam Timmers heeft nog een korte vervolgvraag. De heer Van Dam Timmers: Heel kort, voorzitter. Het is eigenlijk meer een vervolgvraag, in die zin dat als het gaat over die sportverenigingen is natuurlijk de Omgevingsvisie de bovenliggende visie en zijn die onderliggende andere uitvoeringsplannen of het sportparkprogramma, dat staat hieronder. In die zin is dit juist de locatie voor dit amendement. De heer De Feijter: Dat snap ik inderdaad. Maar als het al in een onderliggend stuk vast is gesteld, dan weet ik niet of het echt nodig is om het hier dan ook nog in te zetten. Er is natuurlijk heel veel beleid wat in onderliggend beleid is vastgesteld. Maar als we dat allemaal ook in de Omgevingsvisie gaan vaststellen, wordt het wel een heel lijvig stuk. En dat is het al wel. De voorzitter: De heer Van Dam Timmers. Dan was er nog een interruptie van mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Niet zozeer een interruptie, voorzitter.

Maar de heer De Feijter haalde het heel mooi aan over dat stukje wonen in het onderdeel toekomstig bestendige

59

economie. Dat is me helemaal ontgaan, want ik had wonen niet helemaal verwacht onder dat kopje. Maar is volgens mij wel het enige stukje waar wonen staat aangegeven in het buitengebied. En ik was toch wel een beetje benieuwd hoe het college daarover … De voorzitter: Maar dat is uw tweede termijn dan, zegt u? Mevrouw Van Herwijnen: Ja, prima, want ik heb voor de rest niks voor de tweede termijn. Ja hoor, voorzitter, dat vind ik helemaal prima. De voorzitter: Ik denk dat de heer Noldus het goed vindt dat u even voor gaat dan. Mevrouw Van Herwijnen: Daar ben ik blij om. Want er staat bij, onder algemene ontwikkelvoorwaarden is onder andere wonen mogelijk. Wat moet ik me daarbij voorstellen? Wat zijn die ontwikkelvoorwaarden? En waarom wordt dit alleen maar genoemd onder toekomstig bestendige economie? Ik had het niet echt helemaal onder dit stukje verwacht. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Noldus. En ik denk dat we dan de tweede termijn ook wel kunnen afsluiten, gezien mijn eerdere vraag wie er behoefte aan had. De heer Noldus: Heel goed. Dank u wel, voorzitter. Vanuit ons, op basis van de gestelde punten in de eerste termijn, voornemens in ieder geval met een drietal punten te komen die er nog niet liggen overigens.