2.7 2025.09.16 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 5 - concept.pdf

Want ik hoor mijnheer Katif eerst zeggen van, ik volg andere partijen als die zeggen, er moet een prioriteitenlijst komen. En een van zijn laatste zinnen was dat je, als die verenigingen met elkaar gaan praten, de 5,6 miljoen voor de Krommedijk kan uittrekken. Dat lijkt me nogal tegenstrijdig. Misschien dat hij dat nog kan uitleggen. De heer Katif: Ik zeg, dat staat namelijk als begroting. Ik bedoel, kijk, mij gaat het … U hebt gelijk, ik hink op twee gedachtes. Het gaat mij namelijk om het draagvlak dat er is. Op het moment dat je een project gewoon even organiseert, dan zou je eigenlijk … Om

20

zo een notitie te schrijven, wil je ideeën krijgen. En niet achteraf ideeën toevoegen. Ideeën komen namelijk bij de verenigingen zelf. Die geven ook aan … Ik wil niet verder op de details ingaan. De voorzitter: Mijnheer Katif, gaat u verder. De heer Katif: In ieder geval, de participatie en het draagvlak zijn voor ons heel belangrijke punten. Ik ga even zeggen als het gaat om onderzoeken naar verschillende deelgebieden, dan zou ik graag ook willen weten hoe die participatie is gegaan en het aantal deelnemers, ideeën, de input, wat is daarmee gedaan? Dat vinden wij heel belangrijk namelijk. Maar dat is altijd een punt van Beter voor Dordt. Daar kan ik niks aan doen. Dat is zoals wij in elkaar zitten. Dat zit in het DNA, denk ik. Als het gaat om woningbouw in het park, dat heb ik al aangegeven, daar hebben we een handtekening voor gezet en daar wijken we niet van af. Voorzitter, grip op financiën, versterken van draagvlak. Zorgen we dat we in ieder geval een Stadspark … Dat Dordrecht groener, dat is een leus een beetje, zendtijd voor politieke partijen, sterker maakt, zonder dat we achteraf zonder enige verrassing ook iets kunnen uitvoeren. En tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de termijn van het college. Mijnheer Burggraaf, u bent vast in staat … Maar ik zie helemaal geen … De heer De Feijter: Voorzitter.

De voorzitter: U deed helemaal geen poging om in beeld te komen. De heer De Feijter: Dat is ook zo. De voorzitter: Mijnheer De Feijter, gaat uw gang. De heer De Feijter: Ik moet zeggen, ik ben met veel interesse de discussie aan het volgen. Ik weet ook niet in hoeverre ChristenUnie/SGP in de eerste termijn hier nog heel veel aan toe te voegen heeft. Veel zorgen hoor ik, die ook voor de ChristenUnie/SGP wel herkenbaar zijn. Staat buiten kijf dat de ChristenUnie/SGP wel onverminderd achter de ambitie staat om de Dordwijkzone verder door te ontwikkelen naar het Stadspark. Juist die groene long, die GroenLinks ook noemde. En ook net zo goed het belang van recreatie, sport, mensen naar buiten krijgen, dicht bij de natuur, dat hebben wij ook hoog in het vaandel staan. Maar wij zien ook dat de financiën knellen. En daarin, nogmaals, hebben wij veel van dezelfde zorgen ook die ik al eerder heb genoemd. We willen natuurlijk voorkomen dat het project halverwege strandt en dat je niet de maatregelen kan uitvoeren die je wil uitvoeren. Ik kan me voorstellen dat inderdaad iets van een prioriteitenlijstje, waar het al eerder over is gegaan, nodig is. En dat we tot die tijd laaghangend fruit kunnen uitvoeren, voordat we echt een integrale afweging kunnen maken. Maar daar wil ik het voor de eerste termijn nu even bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Oostenrijk.

De heer Oostenrijk: Ook de heer De Feijter heeft het over een prioriteitenlijstje. En ook aan hem wil ik vragen, wat betekent dat voor ChristenUnie/SP? Want een prioriteitenlijstje betekent een lijstje met inventarisatiepunten, inhoudelijk en financieel.

21

Betekent dat ChristenUnie/SGP, evenals GroenLinks, evenals in mijn woorden de VVD, eigenlijk het totale beeld geïnventariseerd wil zien en daaruit dan de prioriteiten wil halen? Want dan weten we tenminste waar we aan toe zijn. De voorzitter: Heldere vraag. Mijnheer De Feijter. De heer De Feijter: Goede vraag. En hij heeft al een aantal keer de revue gepasseerd. Ik denk dat de heer Damen de beste interpretatie had van de woorden van de heer Noldus. Denk ik zomaar even. En ik vond dat idee wel wat hebben. Uiteindelijk willen we inderdaad een integrale afweging kunnen maken tussen alles. Dan moet je van alle deelgebieden het nodige weten. Tegelijkertijd zijn er ook zeker maatregelen die al langer op ons wensenlijstje stonden als stad en waarvoor in de gehele raad breed draagvlak te vinden is. Waarvan wij denken, los van wat er allemaal nog aan andere prioriteiten te inventariseren valt voor al die andere deelgebieden, zijn dat echt de dingen die we sowieso moeten gaan doen. Die punten, daar kunnen we het denk ik echt wel over eens worden. En dat zullen er namelijk ook maar een handjevol zijn. Het lijkt mij een goed idee om daar alvast mee te beginnen. Het wordt er allemaal niet goedkoper op. De voorzitter: Mijnheer Oostenrijk, u zit al heel ongeduldig op uw … Terwijl u zelf een vraag heeft gesteld, waar mijnheer De Feijter nog antwoord op aan het geven is.

Heel kort, want we kunnen niet later dan 21.00 uur eindigen met deze commissie. Gaat uw gang. De heer Oostenrijk: Voorzitter, nu ben ik hem even kwijt. Dat betekent in die zin dat als we voor alle deelgebieden de inventarisatie willen weten, dat betekent ook dat voor het eerste deelgebied, dan hebben we het over Stadspolders, Jeugddorp, dat die, laten we zeggen, qua verdere fasering en uitwerking geduldig moet wachten totdat de andere deelplannen geïnventariseerd zijn. Dat is dan het lot wat er ontstaat. Klopt dat? De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Ik heb in die zin niet megascherp welke maatregelen we nu allemaal hebben en welke daarin dan ook prioriteit genieten en ook welke het meeste draagvlak hebben binnen deze raad. Eentje daarvan is natuurlijk Stevensweg, Schenkeldijk. Maar het zou zomaar kunnen dat er nog eentje is in Stadspolders, die we ook nog graag eigenlijk nu al wel zouden willen aanpakken, los van wat er in de andere gebieden nog beurt. Dat kan ik me ook goed voorstellen. Daar kan ik op dit moment nog geen goed oordeel over geven. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nu wel over naar de termijn van het college. Ik ga het woord geven aan de heer Burggraaf. Ik heb een verzoek aan de commissie, want het is 20.40 uur en om 21.00 uur houdt dit hier op. We moeten na het college ook nog even een korte ronde met de standpunten doen.

Ik wil u vriendelijk verzoeken om eerst naar de wethouder te luisteren en echt even op te schrijven als u iets mist. En dan doen we na de heer Burggraaf een rondje met dingen die eventueel nog niet gehoord heeft. Maar om hem nou steeds te gaan onderbreken, terwijl het misschien een regel verder komt, is een beetje zonde. Mijnheer Burggraaf. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het compact houden, om uw tijdsbewaking ook van dienst te zijn.

22

Want heel veel van de opmerkingen die ik gehoord heb in de commissie, is eigenlijk ook wel een herhaling van de gesprekken die we al sinds 2022 in uw commissie hebben, vanaf het moment dat u de uitvoeringsagenda heeft vastgesteld voor het Stadspark en de verschillende Startnotities die u heeft vastgesteld. En dit is nu de laatste Startnotitie voor het laatste deelgebied. We hebben de vorige keer natuurlijk uitgebreid over Jeugddorp en Sportpark Stadspolders gesproken, ook met uw raad, ook in relatie tot budget. Waar ik toen ook aan u heb aangegeven van, geef nu wel aan of u nog steeds die ambitie ondersteunt. En ook vanuit het budget wat er ligt zegt van, ga die plannen maken, want je gaat, even richting Beter voor Dordt onder andere, die participatie met al die verenigingen in. Dat is de reden waarom we nu per deelgebied een Startnotitie ophalen, om te zorgen dat we vervolgens wel binnen globale kaders, zodat je niet met allerlei ideeën komt die heel mooi zijn, maar geen enkele grond vinden in waar je uiteindelijk mogelijkheden hebt liggen, te gaan verzamelen per deelgebied welke richting je op kan gaan. En daarvan hebben we ook altijd duidelijk gemaakt dat het totale budget wat er ligt nooit zal matchen met alle ambities die je hebt. We zullen zorgen dat we in die inventarisatie ook goede fasering aanbrengen, zodat je goede keuzes daarbinnen kan maken.

Dat is bij gebiedsontwikkelingen heel normaal. Dat duurt vijftien tot twintig jaar, soms langer. Je hoeft niet alles in een bestuursperiode of het volgende jaar gerealiseerd te hebben. Maar het is goed om die ambitie, die eindstip wel te formuleren, want als er dan een keer een externe financier voorbijkomt, dan kan je zoiets van de plank halen. Of als je eens een keer wat ontwikkelt in het gebied, doe je het in ieder geval in samenhang met het einddoel wat je voor ogen houdt. Dat is de hele ontwikkelfilosofie die in dit Stadspark zit. En dan zou ik richting de Partij van de Arbeid willen geruststellen dat het Stadspark hier ook degene is, zoals u formuleert, van een afgelegen centraal park waar mensen zich in vermaken. Dit is juist bij uitstek hetgeen wat u ook benoemt, dat mensen graag dicht bij het groen willen wonen. En dat maakt dit gebied ook zo uniek in Dordrecht. Het loopt van noord tot zuid dwars door die stad heen. En dat maakt het bij uitstek een gebied, en een parkgebied, waar je juist de verbinding met de straten en de buurten heel goed kan maken en nabij die groenbeleving kan bieden. Dat is waarom ook dit in de Groeiagenda zit, om te zorgen dat als je daar verdicht, meer woningen hebt, dat ze ook dicht bij het groen kunnen vinden.

Dan was er nog een vraag over de financiering, of dat ook in de richting van infrastructuur, cofinanciering gevonden kan worden? Dat hebben we onder andere in het Reewegpark, rondom de brugverbinding kunnen halen. Ik voorzie dat dat later ook op andere plekken kan gebeuren. Het is waar dat ook nog onderhoudsgelden zo meteen in de inventarisatie naar u toe zullen komen. Zoals ik al eerder aan u heb medegedeeld, hebben we ook geconstateerd dat er in dit hele gebied gewoon enorm veel achterstallig onderhoud zit. Even los van of je deze ambitie van een Stadspark zou doen, die er gewoon ligt en die je een keer als raad hebt op te lossen in je begroting. Ga maar naar Sportpark Schenkeldijk naar de volleybal of het hockey, ik weet niet wie er allemaal weleens geweest is, maar dan rij je zo'n beetje je banden lek over de weg die er is. Dat is even een heel concreet voorbeeld. Dat zijn gewoon allerlei wegen in het gebied die nu geen onderhoudsbudget hebben, omdat ze eigenlijk vergeten zijn. Dat wil ik ook maar even benadrukken, dat het niet zo is dat je hiermee zozeer de Stadspark ambitie is waardoor je dat soort budgetten in je begroting op te lossen. Maar dat is gewoon achterstallig onderhoud waar je een keertje wat mee moet gaan doen.

23

En dit is het momentum om dat allemaal in één keer in zicht te brengen en daar een oplossing voor te gaan bieden. Dan was de vraag, wanneer maken we dan die keuzes in de budgetten? Wat ik zei, doordat we uiteindelijk medio 2026 op al die deelgebieden de participatie hebben gehad, voorlopige ontwerpen hebben liggen, maatregelen hebben liggen met een kostenraming en een tijdsplanning, zodat je daarbinnen vervolgens kan prioriteren en keuzes en ambities kan maken. En waarom dan nu een strategische aankoop voor de Stevensweg als voorstel? Daarvan zien we in het gebied dat het nu nog helemaal niet realistisch is om daar woningbouw te overwegen. Overigens woningbouw wat absoluut niet is om zeer woningbouw an sich te doen. Echt dienstbaar aan een park. Er zijn bijvoorbeeld routes door een park die het voor de sociale veiligheid enorm helpt als je daar ook wat voordeuren aan hebt zitten. Je hebt plekken, ik hoorde het iemand zeggen, die zegt van, het is hartstikke mooi om juist aan een park wat meer de statige of heel erg klimaatadaptieve groene bebouwing te hebben, die heel mooi overgaat van je stadsrand naar je groene parkomgeving. Dat leent zich niet met hele harde, typische doorsnee bebouwing, die je in elke straat vindt. Wil je een park goed maken, moet je hem ook goed om omzomen, goede linten maken, parklinten.

En daar kan juist ook wonen in goede kwaliteit enorm aan bijdrage, aan de totale kwaliteit in het gebied. En vanuit dat perspectief hebben we gezegd, deze woning werd nu te koop gezet, hoe vaak gebeurt dat? Gebeurt niet zo heel vaak. Dan is het handig om die strategische aankoop te doen als er zoveel grond achter zit. Het gaat ons niet om de woning. Die verkopen we ook weer. Maar je krijgt positie aan een groot stuk in het gebied, waar voorlopig niks mee gedaan wordt, wat ook niet een enorme balanspositie is. Het is ook niet een enorm kostbare aangelegenheid. Maar u koopt wel een enorm belangrijke strategische positie in de toekomst als je daar iets gaat ontwikkelen, dat je in ieder geval direct grip hebt op zo'n cruciale kavel. Dat is de reden waarom we dat aan u voorleggen. En dan was er nog een vraag, hoe zorgen we dat de ontwikkelingen van FC Dordrecht niet in de weg komen te zitten, of als het gaat om de informatiepositie van verschillende verenigingen? Daarom hebben we deze Startnotitie ook zo hard nodig. Dan kunnen we ook met het projectmanagement aan de slag om met al die verenigingen tegelijkertijd het gesprek aan te gaan, met dezelfde informatie alles op te halen.

En ook voor een FC Dordrecht te plannen van, wat zijn jullie langetermijnplannen dan en hoe verhouden zich die dan tot alle andere plannen? En dan kan je met elkaar ook bepalen van, loopt dat misschien allemaal synchroon of botst het ergens? En welke prioritering en keuzes maak je daarin? Dat hele traject kan je doen, zodra deze Startnotitie ook door u is behandeld. Dan hoop ik zo samengevat alle vragen die er waren in de commissie te hebben beantwoord. De voorzitter: Ik zie gelijk al een heleboel handen. Ik wil graag dat jullie een beetje discipline opbrengen in de vragen die jullie gaan stellen. Mijnheer Van der Meer. De heer Van der Meer: 3 korte vragen. De wethouder heeft het over de laatste Startnotitie. Volgens mij is dit de tweede. Hoe zit het met de andere deelgebieden? Tweede vraag, de groene long als plek dicht bij huis voor alle Dordtenaren. Er zijn ook Dordtenaren die 2 of 3 kilometer er vandaan wonen. Hoe zit het daar met de klimaatadaptatie? En de derde is, klopt het nu dat ik begrijp van de wethouder dat de wegen in het gebied niet onder het normale onderhoud wegenbudget vallen, maar dat dat hieruit gefinancierd moet worden?

24

De heer Burggraaf: Die laatste is een technische vraag, maar ik weet wel het antwoord. Het is inderdaad zo dat niet in de Wegennota of in de meerjarenonderhoudsplanning die er zit, daar zit inderdaad heel veel van de infra, wegen in het gebied niet mee begroot. Is, zal ik maar even zeggen, een blinde vlek geweest. Dan voor de vraag, hoe zit het met de andere deelgebieden? Dat is wat ik u toelicht. U heeft allerlei Startnotities al op die verschillende deelgebieden gehad. En de ontwerpen zullen medio 2026 gereed zijn, ook met het participatietraject. Voor Jeugddorp, Sportpark Stadspolders loopt die al. Nu kunnen we deze voor de Krommedijk opstarten. En dan komt het allemaal ongeveer … Half 2026, kort na de zomer 2026 hebben we alles compleet. Schenkeldijk is al verder. Daar lopen we natuurlijk al een langer inventarisatietraject mee. Maar zo komt uiteindelijk alles samen op die deelgebieden. En wat partijen zeggen, als daar gewoon dingen bij zitten zeggen van, maar dat is een investering, omdat die sportclub heel hard een kunstgrasveld nodig heeft, omdat alles al vol zat, laatst op Oranje Wit. Of je weet, dat gebied blijft altijd groen en je kan nu een biodiversiteitsinvestering doen, omdat het een subsidie is, die zullen we natuurlijk altijd al tussentijds aan u voorleggen. Maar dat zijn de hele duidelijke no regret-maatregelen. Daar ga je natuurlijk niet mee wachten.

De geen spijt maatregelen. En dan heb je de groene long dichtbij huis, klimaatadaptatie in alle straten. En ook in het groenblauwe programma wat in het college ook de aandacht heeft. En wat ik u al zei, de ambitie echt is om uiteindelijk de verbinding naar de straten en dit Stadspark gebied ook gewoon aantrekkelijk te maken, zodat je ook vanuit elke wijk het aantrekkelijk is om dat gebied in te trekken, om daar het groen en de sport en andere recreatie te beleven. De voorzitter: Mijnheer Oostenrijk. De heer Oostenrijk: Voorzitter, een vraag aan de wethouder. Het gaat over de aankoop Stevensweg. En ik probeer het te begrijpen, dat dat een strategische zet is. En hij zegt ook, vooralsnog zal er aan woningbouw niks gebeuren, maar het kan een keer wel gebeuren. In mijn optiek zou het een hele logische zijn als de Stevenshof, ik zou zeggen de straat Stevenshof, verlengd wordt met een ontsluiting op het terrein van Stevensweg 91. Is die gedachte zinvol, denkbaar? De voorzitter: De wethouder. De heer Burggraaf: Kijk, vooralsnog, ook gegeven de milieucontouren die er zitten, is woningbouw op die plek nog niet realistisch. Die plannen komen op het moment dat daar uitzicht op is.

En dan vervolgens zullen we dat natuurlijk in de buurt gaan bespreken, want daar zitten de belanghebbenden, van, wat vindt u belangrijk in uw omgeving? Dan zullen we bij u als raad terugkomen met de kaders van zo’n ontwikkeling. En dan moet je uiteindelijk ook een omgevingsplanwijziging hebben. U stelt eigenlijk een hele concrete vraag, die gewoon in de tijd te ver vooruit loopt. En wij in ieder geval nog geen antwoord op hebben, omdat we gewoon nog niet in die fase zijn om daar verschillende ontwikkelrichtingen op neer te leggen, omdat dat nu nog geen zin heeft. Zodra zo'n mogelijkheid zich wel voordoet, dan zullen we dat altijd eerst doen, zorgvuldig met de omgeving, en vervolgens met u, om te verkennen van, welke ontwikkelrichting, het scenario is dan het meest wenselijk? De voorzitter: Mevrouw Van Herwijnen.

25

Mevrouw Van Herwijnen: Voorzitter, toch nog eventjes een vraag aan de wethouder over de aankoop van Stevensweg 91. Ik heb nog niet helemaal begrepen waarom dat gefinancierd zou moeten worden vanuit Stadspark XXL. De heer Burggraaf: Omdat het wel binnen het de gebiedsontwikkeling van Stadspark valt. Het is gewoon een gebiedsontwikkeling. Het is niet een eigen GREX. Maar je hebt wel een gebiedsbudget voor die ontwikkeling. En dat is de reden waarom we het daaruit financieren. Want uiteindelijk doe je het ook voor het strategisch belang van de ontwikkeling van het Stadspark. Het is niet een gebied dat buiten het Stadspark gebied ligt. De voorzitter: Ik weet niet of er nog prangende vragen zijn, want ik heb er wel eentje namelijk. We hebben nu drie stukken aan de orde gehad. Ik heb, denk ik, de commissie de gelegenheid gegeven om ruim met elkaar te overleggen en elkaar te interrumperen. Ik kan me ook voorstellen dat dit graag in de raad nog behandeld wordt. Tenminste, dat is hetgeen wat ik van u wil weten. Want een hamerstuk, dat lijkt me niet. Behalve als jullie nu allemaal op je stoel gaan staan en zeggen, dat willen we hameren, dan kan dat ook natuurlijk. Maar ik schat in dat er minimaal drie fracties zullen zijn die een bespreekstuk ervan willen maken. En dan kunnen we in principe dan de losse eindjes die er nog zijn aan de orde laten komen. Mijnheer ’t Lam stak zijn hand op.

De heer ‘t Lam: Voorzitter, want we hebben een eerste ronde gehad. We hebben nog wat aanvullende vragen kunnen stellen aan de wethouder. Maar we hebben nog geen conclusies getrokken als fracties aan de hand van datgene wat we gehoord hebben. De voorzitter: Mijnheer ’t Lam, dat klopt. De heer ’t Lam: En dat wilt u dan in de raad doen? De voorzitter: Dat klopt. Of u moet zeggen, we doen dat nog een keer in de commissie. Vind ik ook allemaal goed. Maar het is nu wel tijd. De heer ’t Lam: Dat snap ik. En ik snap uw probleem. De voorzitter: Ik heb hele andere problemen. De heer ‘t Lam: Maar ik vind het een wat vreemde stop van dit debat van de commissie. En dan krijgen we waarschijnlijk een wat lang debat in de raad. Mijn voorkeur is eigenlijk nog een tweede termijn, maar dat kan niet. De voorzitter: Een tweede termijn redden we nu in ieder geval niet. Vandaar dat ik zeg dat het wellicht een idee is … Kijk, in principe is de wethouder van mening dat hij alle vragen die er gesteld zijn of de dingen die gezegd zijn, dat hij daarop heeft gereageerd. En ik heb daarnet niet nog allemaal handen gezien van mensen die dat niet vonden. Mijn voorstel is om eventuele vragen waarvan de wethouder zegt, misschien kan ik die ook deze week wel, als er iets technisch tussen zit, want dat zat hier en daar, ook wel technisch, dat die gewoon beantwoord worden. Dat komt dan deze week naar u toe. En

26

dat we dan volgende week in de raad de tweede termijn doen. En daar kan u gewoon 5 minuten voor nemen. De heer ’t Lam: Ik geef dan de voorkeur aan een volgende commissievergadering voor de tweede termijn, zodat we als fracties die standpunten kunnen uitwisselen en elkaar kunnen overtuigen wat we wel of niet willen. De voorzitter: Maar dat zou ook prima in de raad kunnen. Mijnheer Katif. De heer Katif: Voorzitter, ik vraag me even af, tenminste, dat is een vraag aan de wethouder, of er een fatale termijn is? Als er een fatale termijn is, dan vind ik dat je daar rekening mee moet houden. Als dat niet zo is, dan zou ik eigenlijk aansluiten bij de heer ‘t Lam die zegt, een tweede commissievergadering waar je alsnog een oordeel zou kunnen vellen. Maar het hangt van de fatale termijn af. De heer Burggraaf: Die kan ik geven. We hadden de Startnotitie al voor de zomer bij de raad liggen. En u heeft ook een brief gezien waar wordt gezegd, we vinden af en toe moeilijk contact. Maar dat zit hem gewoon in het feit dat we nu ook nog niet volledig een handelingsmandaat voelen om met Krommedijk aan de slag te gaan. Als ik zou zeggen voor de verenigingen, die staan erom te springen dat u hier een keuze in maakt. En als u kiest om het langer te doen, moeten ze nog een maand langer wachten op die duidelijkheid.

De voorzitter: Ik vraag me af, en dat is heel eerlijk even in uw richting, of een tweede commissiebehandeling iets meer op gaat leveren dan deze avond? En ik denk van niet. Vandaar dat ik voorstel, en dat mag ik misschien eigenlijk niet doen als voorzitter, maar om dit gewoon in de raad te bespreken. Daar 5 minuten voor te nemen, met inachtneming van wat er nu al aan de orde is geweest. Dat op bepaalde punten jullie elkaar nog aan de tand kunnen voelen of de wethouder nog even wat vuur aan de schenen kunnen leggen. Is dat een idee? Mijnheer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dat kan ik steunen. Ik denk dat het 5 minuten wat mij betreft lang is, maar het zou wat mij betreft in 2 minuten mogen. Met de vraag aan mijn medecommissieleden of het ook over alle 3 de stukken moet gaan. Want ze zijn nu bij elkaar betrokken, maar ik kan me voorstellen dat over redelijk wat stukken was de consensus en dat we de bespreking even toespitsen op het document waar we het echt over willen hebben. En dan volstaat volgens mij 2 minuten. De heer ’t Lam: Voorzitter, mag ik? De voorzitter: Mijnheer ’t Lam, u wel. De heer ‘t Lam: Volgens mij hebben alle drie de stukken met elkaar te maken. Die zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De heer Oostenrijk: Voorzitter. De voorzitter: Kijk, het kan geen kwaad om ze alle drie … Kijk, er ligt een concrete vraag.

Kijk, een raadsvoorstel moet over gestemd worden. Dat is hetgeen waar de focus dan op

27

ligt. En natuurlijk kan dan de inhoud ook eventueel van iets anders meegenomen worden, maar daar bent u zelf bij. De heer Oostenrijk: Voorzitter, ik zou eigenlijk willen pleiten om de Stevensweg, in die zin, te ontkoppelen van Krommedijk en het Stadspark, omdat het heeft toch een eigen dynamiek en ik denk dat de besluitvorming daardoor ook scherper wordt dan dat het in een compleet drie fasen verhaal terechtkomt. Wellicht voelt de wethouder daarvoor om dat onderdeel af te zonderen van de hele discussie. De voorzitter: De wethouder gaat daar helemaal niet over. Daar gaat de raad zelf over. En volgens mij, als daar consensus over is, hoeft daar volgende week niets over gezegd te worden en uiteindelijk kan daarover gestemd worden. Net zo goed als dat dat over de Startnotitie apart zal moeten gebeuren. En de inhoud van de raadsinformatiebrief kan u erbij betrekken. Mijnheer ‘t Lam wil nog een nabrander doen. Niet dat u dan uiteindelijk boos op me bent of zo. De heer ’t Lam: Ik ben helemaal niet boos op u. Maar in het verhaal van de SP zit de Stevensweg als onderdeel van het geheel. Wij zien het als één pakket. De voorzitter: Vandaar dat ik ook voor u geprobeerd heb om het bij elkaar te houden. De heer ’t Lam: En of dat het 2 of 5 minuten is, in die bijdrage kan iedere fractie over het geheel iets zeggen, net als vanavond.

En dan stemmen we over de dingen waarover gestemd moet worden. En de stukken waarover we niet hoeven te stemmen, maar voor kennisgeving aannemen, dat doen we dan ook. De voorzitter: Precies. De vraag is dan nog, 2 of 5 minuten? Ik stelde 5 voor, omdat ik dacht, dat doet misschien recht om een aantal personen nog wat meer ruimte te geven, maar ik zie hier en daar vingers omhooggaan voor 2 minuten. 2 minuten doen? Ja. Dan gaan we volgende week verder. Dank voor uw aandacht. 4. Uitvoering geven aan Ontwikkelkader Wantij in de Rondte! – Raadsvoorstel Voorzitter: De heer De Feijter Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Mevr. Redko (Forum voor Democratie)

28

Dhr. Roggekamp (Gewoon Dordt) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stolk (VSP) Portefeuillehouder: wethouder M. Burggraaf Ambtelijke ondersteuning: dhr. Van der Linden, dhr. Van Oosterhout Overige aanwezigen: mevr. Wind De voorzitter: Een hele goede avond. Zou ik iedereen mogen verzoeken om zijn of haar plaats in te nemen? Het is inmiddels 21.05 uur en we hebben maar een uur, inmiddels 55 minuten voor deze vergadering. Ik stel voor dat we gauw van start gaan. Welkom iedereen. Welkom alle raads- en commissieleden. Welkom ook aan wethouder Burggraaf, namens het college, en de ambtelijke ondersteuning naast hem. Voor het verslag wil ik vragen iedereen zich eventjes zelf voor te stellen, beginnend aan mijn linkerhand. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier. De heer Groenewege: Pieter Groenewege Partij voor de Dieren. De heer Roggekamp: Erik-Jan Roggekamp, Gewoon Dordt. De heer Van Dam Timmers: Jan van Dam Timmers, CDA Dordrecht. De heer Van der Spoel: Wouter van der Spoel, Fractie van der Spoel. De heer Katif: Mag ik ook even? De heer Van der Spoel: Sorry. De heer Katif: Mijn naam is Jacques Katif en ik ben van Beter voor Dordt. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid. De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks.

Mevrouw Redko: Azza Redko, Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Ruby Pichel, Forum voor Democratie. De heer Van der Linden: Jeroen van der Linden, projectmanagement. De heer Van Oosterhout: Mark van Oosterhout, ambtenaar.

29

De heer Burggraaf: Maarten Burggraaf, namens het college. De voorzitter: En dan was er nog iemand aangeschoven. En dat is de heer Den Heijer, namens de Dordtse VVD. En ik ben Bart de Feijter. En ik mag vanavond uw voorzitter zijn. En dan komt de heer Gündogdu van Op Ons Eiland ook nog aangeschoven. Wat gezellig. Wij zijn hier vanavond bijeengekomen voor het raadsvoorstel Uitvoering geven aan Ontwikkelkader Wantij in de rondte! Dit is de tweede oordeelsvormende vergadering die we daarover hebben. De eerste oordeelsvormende vergadering zijn we net niet helemaal aan het einde van de eerste termijn gekomen. We gaan vanavond verder waar we gebleven waren. En als ik het goed heb, dan zijn alleen Partij van de Arbeid en de ChristenUnie/SGP nog niet aan het woord gekomen. Zijn er nog meer fracties die niet aan het woord zijn gekomen tijdens de eerste termijn, afgelopen keer? Beter voor Dordt, begrijp ik? Dan voeg ik die ook nog toe op het lijstje. U wel geweest. Dan ga ik beginnen bij de heer Damen van de Partij van de Arbeid. De heer Damen: Voorzitter, wij vinden dat het hele plan voor Wantij-West dat dat wat overladen is en dat daardoor sommige dingen met elkaar in de knoop komen. We hebben al eerder aangegeven dat wij forse twijfels hadden bij de cruiseboten op die plek. Dan zie je dat een soort serie ongelukken achter elkaar is gebeurd.

Eerst wordt er een woongebouw met de gevel in het water gezet. Vervolgens wil men er toch een wandelroute langs hebben. Vervolgens wordt geconstateerd dat het uitzicht vanuit die wandelroute op de sociale woningbouw op de Lijnbaan niet aantrekkelijk is. Daar zou wat aan moeten gebeuren. En vervolgens gaan we dan, als dat gebeurt, toch cruiseboten daarvoor leggen die überhaupt niet aantrekkelijk zijn om naar te kijken, want het zijn een soort grote beschuitblikken. Wij hebben het gevoel dat er meer van dit soort ongelukken achter elkaar gebeuren. Er is al uitgebreid gesproken over de parkeergarage. En wij hebben het idee dat er onvoldoende kwaliteit in de planontwikkeling zit. Dat is ons grote probleem. We zouden meer ons moeten richten op een beperkt aantal dingen goed doen, dan een heleboel dingen in dit gebied voor elkaar krijgen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, de heer Damen. Geen interrupties. Dan ga ik door naar de heer Laban, ChristenUnie/SGP. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Ontwikkelplan Wantij-West is ruim twee jaar geleden besproken in commissie en raad. We waren zeer ingenomen met voorliggende visie en zagen een geweldige positieve ontwikkeling voor het gebied. Helaas ging het met dit ontwikkelplan zoals met vele andere ontwikkelplan. Denk aan de stationsomgeving, Maasterras. En zo zullen degenen die al langer meelopen er nog wel meer kunnen benoemen.

Er wordt een bureau aangeworven, ze ontwikkelen een plan, schijnbaar ongehinderd door fysieke beperkingen van het gebied over gebrek aan middelen. En schotelen ons een toekomst voor waarin we klaarblijkelijk boven de Dordtse maat moeten uitstijgen. Hoe is het toch mogelijk dat er een ontwikkelplan, na een enthousiaste introductie door het college, wordt vastgesteld en daarna in de tijd wordt uitgekleed tot het plan wat nu voorligt. Ik begrijp dit gewoon niet. Kan de wethouder toelichten hoe zo'n proces verloopt? En is ze zelf ook teleurgesteld? En hoe zeker is het dat de plannen die nu voorliggen wel kunnen worden uitgevoerd? Dank u wel.

30

De voorzitter: Daar is een interruptie op van de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dit is in de eerste termijn meerdere keren zo naar voren gebracht, maar nog niet zo expliciet als de heer Laban heeft gedaan. Maar heeft de heer Laban … Kijk, als je met een plan begint, begin je met een bepaalde visie, een bepaalde kijk inderdaad hoe zo'n gebied zou kunnen worden. En op een gegeven moment ga je dat verder uitwerken en uiteindelijk komen er vervolg voorstellen hoe dat dan eruit komt te zien. Wat zou een alternatieve route voor de heer Laban dan zijn? Dat je eigenlijk zonder enige stip op de horizon gewoon aan de slag gaat en maar gewoon wat doet? De heer Laban: Ik refereerde aan eerdere ontwikkelplannen die er bij de gemeente zijn geweest. En uw collega Robin Noldus is ook altijd bij de vergaderingen geweest over bijvoorbeeld Maasterras, waar we een prachtig plan kregen. En vervolgens, als we het plan moeten gaan vaststellen, dan zijn we blij dat er woningen gebouwd kunnen worden, maar we zijn niet blij met het plan wat er uiteindelijk ligt. En die teleurstelling voel ik ook bij dit plan. We hebben twee jaar geleden een geweldig plan gezien. We konden onder de Hendrikbrug doorlopen. De parkeergarage zou verplaatst worden. Als je aan zo'n visie gaat werken, dan zou je in ieder geval de mogelijkheden en onmogelijkheden vooraf in kaart moeten hebben.

Bijvoorbeeld, de parkeergarage moest verplaatst worden. Mijnheer Groenewege heeft er vorige week uitgebreid bij stilgestaan. En nu blijkt dat het niet mogelijk is. Dat soort zaken, ik denk dat die van tevoren bekend zouden moeten kunnen zijn. En dan kun je een meer realistisch plan presenteren dan nu het geval is. De voorzitter: Hadden we nog een interruptie van de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. De heer Laban zegt denk ik terecht, er zijn een aantal dingen afgeschoten eigenlijk. Het is wat verschraald. Ik zie ook wel dat er dingen bij zijn gekomen. Maar een van die dingen is natuurlijk dat stadsstrand. Hij zegt natuurlijk, die parkeergarage kan niet weg. Maar wat is de visie van de ChristenUnie/SGP op wat er nu nog voorligt, als het gaat om dat stadsstrand, ook gezien de kosten? Dat is eigenlijk de vraag. De voorzitter: Duidelijk. De heer Laban. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Mijn mening met betrekking tot het plan, en wat daarmee verband houdt en of dat wij erachter staan, ja of nee, dat bewaar ik graag even voor de tweede termijn. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. We zitten vandaag in een oordeelsvormende vergadering over dit dossier. En ik hoor goed wat de heer Laban ook zegt.

En ik ben benieuwd dan naar de mening van de ChristenUnie/SGP welke mooie kanten ze ook zien aan het plan wat voorligt? Welke kant zegt u van, daar worden wij wel heel enthousiast van? De voorzitter: De heer Laban.

31

De heer Laban: Ik heb aangegeven dat ik teleurgesteld ben over een aantal zaken die niet kunnen doorgaan. Maar wij waren ook zeer enthousiast over het plan wat twee jaar geleden voorlag. En de zaken die nu nog steeds in het plan zitten, daar zijn we nog steeds enthousiast over. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Volgens mij is er niemand in deze commissie die niet vindt dat die parkeergarage daar verschoven moet worden. Maar als er bijvoorbeeld extra kosten bij komen kijken, want ik kan me voorstellen dat de wethouder straks aan ons gaat vertellen, het kan wel, maar het schijnt complexer te zijn, omdat we dat verder uitgezocht hebben. Hij zal het zo vast gaan vertellen. En dan komt er een kostenplaatje van plus 5 miljoen. Nu zegt hij erg teleurgesteld daarover te zijn. Ik ben ook benieuwd hoe groot de portemonnee is om die teleurstelling voor de ChristenUnie/SGP weg te werken, want dan kunnen we daar vanavond misschien wel goede zaken over doen. Want ik ben het helemaal met uw punt eens namelijk. De voorzitter: De heer Laban. De heer Laban: Ik heb geen portemonnee en zeker geen potjes waar die verplaatsing van de parkeergarage uit betaald zou kunnen worden. Het enige wat ik zojuist heb gedaan, is dat wij twee jaar geleden een prachtig mooi ontwikkelplan voor kregen. En als we nu zien wat de realistische versie daarvan is, dan ben ik teleurgesteld.

En dat wil niet zeggen dat die parkeergarage dan koste wat kost verplaatst moeten worden. Maar ik mag wel mijn teleurstelling uiten over het plan wat nu voorligt, in tegenstelling tot wat we twee jaar geleden hebben vastgesteld. De voorzitter: Duidelijk. De heer Den Heijer: Tot slot, voorzitter. De voorzitter: Nog een laatste interruptie, de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Tot slot, voorzitter. Ik concludeer ook dat bij de heer Laban het glas gewoon misschien voor een kwart gevuld is. En misschien kan ik daar enigszins in mee. Hij zit daar voller. Niet veel drinken, zou ik zeggen. En ik vind het zelf teleurstellend dat er dan ook geen enkel punt genoemd kan worden wat dan wel positief is uit het plan. En zo ken ik eerlijk gezegd de ChristenUnie/SGP ook niet zo. Ik daag u nogmaals uit, doe het eens. En dan wil ik ook graag met u het gesprek verder voeren over die parkeergarage, want daar heb ik vorige week ook mijn teleurstelling over uitgesproken. De voorzitter: De heer Laban. De heer Laban: Ik heb zojuist richting de heer Hartmeijer aangegeven, ik bewaar dat even voor de tweede termijn wat wij ervan vinden. Mijnheer Van Dam Timmer daagde mij er ook toe uit. En ik heb daar iets meer opening van zaken gegeven.

En volgens mij heb ik in beantwoording op mijnheer Van Dam Timmers gezegd dat we nog steeds enthousiast zijn over het plan, maar wel teleurgesteld over de zaken die vervallen zijn.

32

De voorzitter: Duidelijk. Dan zijn er zojuist een aantal vragen gesteld aan de wethouder en verleden week ook in eerste termijn. Dan gaan we naar de wethouder voor de beantwoording. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Om maar even meteen dan te beginnen met de laatste reflectie, die vanuit de ChristenUnie/SGP werd gegeven op het plan, daar herken ik me toch echt totaal niet in. Want we hebben 2 jaar geleden inderdaad hier in de raad, na een uitgebreid participatietraject en met heel veel enthousiasme, een heel mooi kwalitatief ontwikkelplan neergelegd voor een waterplein in Dordrecht. Met een aantal verschillende lagen erin, van vergroening naar sport en recreatie, een aantal andere dingen. In dat plan is toen ook al meegegeven, dit heeft een heel hoog ambitieniveau, kost heel veel investering. En dat gaan we niet in één keer kunnen realiseren en binnenhalen, want dat is gewoon een te grote investering van 15, 20 miljoen. Maar we gaan het wel verder uitwerken en zoeken naar financiering en een logica in, wat kan je dan als eerste beetpakken om dat mooie plan te kunnen realiseren? En welke dingen stel je in de tijd nog even uit tot de nieuwe kansen zich voordoen? En als ik dan terugkijk op het proces wat tot nu toe gelopen is, dan is dat eigenlijk ontzettend goed gelukt in die tussentijd.

Want we hebben nu een forse cofinancieringsbijdrage weten binnen te halen van andere partners. Concreet geld vanuit het Rijk, vanuit de Regio Deal, vanuit de provincie van de kwaliteitsimpuls en van de river cruise maatschappijen die daar zitten, die op de lange termijn in dit gebied willen investeren. Dat zijn investeringen waarmee je ook echt het kwaliteitsniveau kan bereiken, zoals u dat in dat plan unaniem destijds … De hele raad heeft toen voor dat ontwikkelplan gestemd. Dat kwaliteitsniveau kunnen we daarmee realiseren. Er zaten wel ook een paar elementen in waarvan je zegt, die moeten we echt nog even nader onderzoeken. Dat was namelijk bijvoorbeeld een brug of een soort veerpontje van de landtong naar de andere zijde. Dat was echt wel dromen. Dat hebben we ontdekt, dat is niet te realiseren. Er zijn ook elementen waarvan we nu hebben gezegd, die hoeft hij niet los te laten, zoals u nu zei, de onderdoorgang bij de Prins Hendrikbrug. Die laten wij niet los. Alleen daar zeggen we nu, laten we daar nu niet als eerste het geld in steken. Want als je eronder doorgaat, heb je nog geen doorlopende route richting de Biesbosch. Hetzelfde met de landtong, die nu al groen is.

Waarvan we zeggen, je kan daar nu ook je budget in steken, maar wil je dat als je weet dat je het eerst moet saneren, dat er vervolgens geen volwassen groen meer staat en je dan in eerste instantie eigenlijk de eerste jaren qua kwaliteitsbeeld stappen achteruit gaat. Daarom hebben we nu voorgelegd om een aantal maatregelen te nemen waarvan hebben gezegd, daar ga je in één keer in dat gebied wel die kwaliteitsslag mee bereiken. Dat is de hele Wantijkade zijde. Daarom hebben we ook gezegd, laten we die helemaal beetpakken, van de river cruise tot aan de plek bij Villa Augustus, de kleine doodlopende ader eigenlijk, waar je een tuin kan creëren. Dan heb je aan één kant ook echt heel robuust, een hele kant pak je in één keer goed aan. Dat is inderdaad het woongebouw wat in het water komt te staan, waardoor je geen doorlopende route hebt. Laten we gelijk werk met werk maken en bij de aanvaarbeveiliging een wandelvlonder maken, zodat je ook meteen die kwaliteit vanaf het allereerste begin kan bieden. En er zit wel nog een ander ding in het proces. Wat ik ook even nog wil benadrukken, is dat ik begrijp dat de bewoners vorige week zeiden, met ons is er nog niet gesproken. Wij horen hier toch ook in de vervolgfase onderdeel te zijn? Daar ben ik het volmondig mee eens. Maar de reden dat we het zo hebben gedaan, was dat we eerst wilden kijken, wat kunnen we aan financiering

33

binnenhalen? Welke prioritering aan verschillende maatregelen leggen we dan neer? Dat is nu. Dat ligt nu voor. Daarna gaan we direct aan de slag met de omgeving, om de verdere uitwerking te doen. De uitvoering van, hoe komt dan de aanmeervlonder bij de river cruise eruit te zien, daar hebben we nog geen ontwerp van. Dat gaan we samen met de omgeving doen. Hetzelfde geldt voor het stadsstrand en voor de andere onderdelen. Dat gaan we echt in een volgende stap in de participatie doen, omdat we dan van u ook het kader hebben gehad van, ga voor die maatregelen met dat budget aan de slag. Dan een grote teleurstelling. Die deel ik absoluut met u. En die stond niet voor niets ook in het politiek akkoord aan het begin van de periode. En dat was de parkeergarage aan het Wantij. Een parkeergarage, geparkeerd blik aan het water. Hoe ga je een waterfront en een plein het beste tot zijn recht laten komen? Dan is dat niet met een functie wat niets anders doet dan alleen maar stilstaand blik. Dat was ook de reden waarom dat als ambitie in het politiek akkoord is gekomen en het college er hard aan heeft getrokken om te kijken, kunnen we die historische fout niet herstellen op die plek? Daar hebben we een onderzoek naar gedaan. Het leek hoopgevend aan het begin. Want er werd gezegd, het is gebouwd om te verplaatsen.

En het technisch onderzoek wees uit dat de constructieve stevigheid het heeft gewonnen van de verplaatsbaarheid van de garage. Wat erop neerkomt dat die dusdanig stevig verankerd is dat het je bijna 9 miljoen euro kost om het ding te verplaatsen. En dan ben je net zo duur uit als het bouwen van een nieuwe garage, waar je ook nog weer eens een plek voor moet vinden. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De heer Burggraaf: Ga je zoveel geld uitgeven om dat te bewerkstelligen? De voorzitter: De heer Van der Spoel.

De heer Van der Spoel: Dank u wel. Voorzitter, dan wil ik toch graag weten, want ik vind dat toch best bijzonder dat deze garage … Ik heb nog wat stukken opgevraagd uit 20122013. Daar ging toen een andere wethouder over uiteraard. Maar dat is daar echt neergezet met het idee van, hij is demontabel. Dat is ook richting raad gecommuniceerd. En als dan nu blijkt dat dat niet zo is, dan moet daar toch iemand verantwoordelijk voor zijn? Want wat ik vorige week zei van, dan voel ik mij als raad … Ik zat er weliswaar toen niet in. Maar als raad ben je dan toch een beetje in het ootje genomen. En daar verbaas ik mij over dat dat zo makkelijk kan. Het gaat om gemeenschapsgeld, dat we dat op die manier uitgeven. Er wordt onderbouwd met, dit kan gebeuren. Is dit dan een fout van het college toentertijd of een fout van die aannemer om het zo te bouwen? De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Hij is in technische zin nog steeds demontabel. Alleen tijdens de bouw is hij constructief dusdanig stevig in elkaar gezet dat het te veel geld kost om ook daadwerkelijk te verplaatsen. En er zijn keuzes gemaakt tijdens het bouwproces van de garage. De heer Van der Spoel: Voorzitter.

34

De voorzitter: Nog een interruptie, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dan wil ik heel graag weten, wie heeft de keuzes dan gemaakt tijdens die bouw van die garage? De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Dat weet ik niet. Ik weet alleen dat natuurlijk het college destijds opdracht heeft gegeven om een garage neer te zetten. Die zal daarvoor de technische tekening hebben aangeleverd. En daar is het in uitgevoerd. En welke keuzes daar tijdens de bouw in zijn gemaakt, dat durf ik u niet te zeggen. Maar het feit is dat hij er nu zo staat en dat hij nog steeds demontabel is, maar dat het heel veel geld kost om hem echt daadwerkelijk op een andere plek neer te zetten. En dat is een gegeven waar ik geen ander verhaal van kan maken. De voorzitter: Laatste interruptie, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Het is ook absoluut niet zo dat ik richting het college zeg van, daar moet u nu voor opdraaien. Dat is absoluut niet het geval. Maar ik vind het zo bijzonder dat dit kan. Dit gaat hier, wat ik net al zei, om gemeenschapsgeld. Er wordt iets wijsgemaakt aan de raad en vervolgens, weet je, het is een gegeven en we moeten het er maar mee doen. En dat snap ik in deze, maar tegelijkertijd snap ik er ook helemaal niks van. De voorzitter: Ik denk dat uw punt helder is.

Ik weet niet of het antwoord van de wethouder nog verandert? De heer Burggraaf: Nee. Dat ik heel goed de verbazing en de frustratie begrijp. En die was er aan deze zijde van de tafel net zo hard. Want nogmaals, het stond ook niet voor niets als ambitie erin. En tegelijkertijd ben ik ook wel overtuigd, of het college er wel van overtuigd geraakt dat gegeven het feit dat het er staat, dat we het ook op een hele goede manier toch geschikt kunnen maken in het gebied. En dat is door te zorgen dat je met onder andere, dat heet dan uitkragen … Je kan aan een gebouw nog wat meer ruimte aanplakken bijvoorbeeld. Kan je echt ook nog gewoon functies toevoegen aan het gebouw, die wel degelijk passen bij een plein en bij een waterfront. Het feit dat je daar nu al een steiger hebt die je definitief kan maken, waarin de rondvaartboten die steeds meer in Dordrecht varen, de kleine watertaxi's, kunnen aanmeren, maakt dat je ook echt wel een heel aantrekkelijk mobiliteitsconcept daar neer kan zetten. Waarbij je ook het vervoer over water op een hele aantrekkelijke manier kan versterken. Waarbij een garage ook ondersteunend kan werken. En als laatste punt, dat je een garage ook echt gewoon heel goed kan inpakken. Je kan gewoon zorgen dat het gebouw echt aan de buitenkant niet meer dat geparkeerde blik is, maar enorm vergroend wordt aan de zijdes waar de zon komt.

En aan de andere zijdes zorgen dat er zo'n uitstraling zit dat je gewoon naar een aantrekkelijk gebouw kijkt, en niet meer naar een parkeergarage. De voorzitter: Interruptie van de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik waardeer dat het college zoekt binnen de mogelijkheden die er nu liggen om een zo'n optimaal mogelijke ontwikkeling daar tot stand te brengen. Dat

35

gezegd hebbende sluit ik me wel aan bij de heer Van der Spoel, waar het gaat om de beloftes die destijds zijn gemaakt door de ontwikkelaar die zo'n parkeergarage geconstrueerd heeft. En ziet de wethouder mogelijkheden, ook de vraag die ik in mijn eerste termijn heb gesteld, om diegene daar ook aansprakelijk voor te stellen? En desnoods het bonnetje ergens terug te zoeken van, dit hadden we niemand elkaar afgesproken. De heer Burggraaf: Voorzitter, dat is een technische vraag waar ik later op schrift wel op terugkom, omdat ik gewoon dit antwoord niet weet. Ik weet niet of dat is dat dat in de ontwikkeling zo is gegaan of dat er gewoon tijdens de bouwbegeleiding daar keuzes in zijn gemaakt. Ik weet dat niet. Als u dat wil weten, dan is dat iets wat ik even moet kijken of we dat kunnen achterhalen. En dn zal ik dat gewoon nog los beantwoorden, want dat weet ik gewoon niet nu op dit moment. De voorzitter: Dat komt er nog aan. Dan nog een interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ik waardeer heel erg van deze wethouder de ambitie om van dit gebied een mooi gebied te maken. En ook de ambitie om te zeggen van, hoe kunnen we die parkeergarage dan mooier inpassen? Maar goed, we hebben het uiteindelijk vandaag over het raadsvoorstel wat nu voorligt. En als het gaat over die wanden, dan zit dat daar eigenlijk niet in.

Dan staat erin, we willen een businesscase ontwikkelen. En dan maak ik me toch veel zorgen ook over de financiering uiteindelijk van dit voorstel, want er zitten allerlei punten die we met elkaar wel wensen, maar die hebben we niet met elkaar geregeld in dit raadsvoorstel. En daar ervaar ik in ieder geval vanuit onze fractie wat ongemak, omdat je dan voor iets gaat beslissen waarbij je heel veel van die concrete punten eigenlijk niet goed gefinancierd hebt. En daarmee een risico loopt dat je een deel nu regelt, terwijl de belofte iets anders is. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Voorzitter, ik begrijp de vragen. Tegelijkertijd ben ik het niet eens met de stelligheid van de conclusie. Want wel degelijk van alle maatregelen die we doen, is juist die financiering wel geregeld, omdat er nu cofinanciering is, omdat we nu een letter of intent hebben, een intentieverklaring met riviercruisemaatschappij, om ook daar mee te gaan investeren in het gebied. Voor de parkeergarage concreet is het zo dat de provincie voor de vergroening van de wand wel degelijk ook al een financieringsbedrag beschikbaar heeft gesteld. Alleen is het inderdaad zo dat voor de parkeergarage en de wanden we gewoon nu nog niet kunnen overzien wat het precies gaat kosten om dat zo aan te kleden. Dat vraagt gewoon een verder technisch onderzoek.

En voor dat onderdeel komt daarna nog een aanvullende financieringsbehoefte, maar die kan je combineren binnen je parkeerexploitatie. En wat ik net zei, het feit dat je mogelijkheden hebt rondom de parkeergarage om nog programma toe te voegen. Als jij huurmeters kan toevoegen, geeft dat ook weer een inkomstenbron. Wellicht zit daar nog ook een oplossingsrichting in. Maar dat vraagt gewoon een verdere verkenningsslag, die we heel graag heel snel willen gaan doen. In dat kader moet u ook de uitspraak over het toevoegen van een extra laag aan de parkeergarage lezen. Dat is niet zo dat we zeggen,

36

we moeten er één of twee verdiepingen op doen. We hebben hem zo bedoeld als dat het technisch mogelijk is om er nog verdiepingen op te doen en dat je dat in het verdere onderzoek kan verkennen. Maar er zitten natuurlijk ook nadelen aan, die u vorige week heeft gehoord. Als je hoger gaat, heb je ook weer meer schaduw. Dat zijn ook aspecten die je daarin moet afwegen. Nogmaals voor de parkeergarage, ook daar zit echt gewoon cofinanciering in, al voor een deel. En als u hiermee uiteindelijk instemt, dan geeft u ons ook de opdracht om daar heel snel mee aan de slag te gaan om dat concreter te gaan maken en te kunnen gaan uitvoeren. En dan zie ik daar ook echt wel financieringsmogelijkheden voor. De voorzitter: Nog een vraag van de heer Groenewege. De heer Groenewege: Eigenlijk is die al een soort van beantwoord hoor. Maar twee jaar geleden heeft de wethouder gezegd, en daar lazen we, ik heb de commissievergadering teruggelezen, dat die parkeergarage gewoon een sta-in-de-weg is en dat die de verbinding doorbreekt tussen het Energieplein en het stadsstrand. Wordt dat niet alleen maar erger als je hem uitkraagt, waar het college nu op inzet en waar het college ook steun voor zoekt bij de raad, middels dit raadsvoorstel? En wordt het niet nog erger, die schaduwwerking die u net noemde, door dat optoppen? Kun je hem niet beter zo klein mogelijk houden, die parkeergarage?

De heer Burggraaf: Dat kan zijn, maar je kan ook bijvoorbeeld denken aan een soort dakprogramma, waar je iets op het dak doet zonder dat het heel veel massa geeft. Je hebt ook in steden weleens dat je juist op een dak bijvoorbeeld een veld hebt waar je iets kan doen. Je kan ook aan de schaduwzijde kijken of je daar een stukje programma toevoegt, dan zit je aan de waterzijde, met misschien een kleine horecavoorziening of wat dan ook. Maar goed, nogmaals, u stelt wel de terechte punten die je daar absoluut in moet mee afwegen. Maar we hebben naar aanleiding van deze verkenning wel de sterke overtuiging gekregen dat je hem sowieso gewoon goed kan inpakken. Je kan het gebouw gewoon een stuk aantrekkelijker maken in de verschijningsvorm in de omgeving, waarmee het niet meer echt een sta-in-de-weg is, maar een onderdeel wordt van het totale programma in het gebied. De voorzitter: De heer Hartmeijer nog een vraag. De heer Hartmeijer: Dank. Ik wil ook niet te lang stilstaan bij die parkeergarage. Maar ik heb daar nog wel een vraag over. Ik lees dat er alternatieve locaties verkend zijn.

Maar waren die alternatieve locaties dan in dat gebiedje, rond het Energiehuis, of zijn er ook andere locaties onderzocht, omdat ze zover uit de richting waren dat ze daarom het stempel onwenselijk hebben gekregen? De heer Burggraaf: Er is in het directe gebied gekeken, omdat er gewoon ook een behoefte is aan parkeervoorzieningen aan die kant van de stad. En daar zijn gewoon locaties waar kabels, leidingen liggen, waardoor het niet mogelijk was. Het bij het Energieplein zelf toch echt een ingewikkelde manier is om het in te passen. Naast het feit wat we al hebben gezegd, dat het gewoon een flinke smak geld is. En het ook een afweging was, als je het gebouw weglaat, krijg je ook weer een hele grote open vlakte op

37

zo'n plek aan het water, wat ook niet altijd bijdraagt aan aantrekkelijkheid. Er zijn gewoon meerdere factoren waarop dat is afgewogen. Nog even op dat stuk van die beheerkosten. Ook in de commissie werd dat aangedragen. Voor het stadsstrand heeft u al in de eerdere Perspectiefnota en begroting ook beheerkosten meegenomen. Voor een beeld als Hanneke van Dordt heeft u gezegd, eerst maar eens het geld ophalen. Laat de stichting eerst het geld maar ophalen. En als dan het beeld er komt en hem dan aan de stad schenken, dan gaan we tegen die tijd de beheerkosten via de begroting regelen. Dan heb je nog een aantal andere aspecten, die ook deels binnen het programma Stadswerven eigenlijk voortkwamen. En dat is gewoon een feit dat dat de systematiek is, zoals u al jarenlang werkt. Op het moment dat je in een gebiedsontwikkeling een stukje nieuw toevoegt aan groen, dan pas op oplevering komt hij in uw begroting terug als zijnde, daar moeten de beheerkosten bij worden afgerekend. We komen ook met een voorstel, die hebben we vandaag in het college behandeld, om naar de toekomst toe te gaan kijken hoe we dat meteen ook bij de voorstellen zelf kunnen betrekken. In dit geval, de beheerkostenaspecten zullen te overzien zijn, omdat we aan de andere kant ook gewoon de riviercruise inkomsten hebben. Hetgeen wat u in de Perspectiefnota heeft gezien bij de bezuinigingsopgave.

Dat is geen brutobedrag, maar een nettobedrag. Er zijn ook al deels kosten afgehaald. En dat was ook een opbrengstenpost die niet alleen uit de riviercruise kwam, maar ook bijvoorbeeld uit toeristen die het Dordrechts Museum gaan bezoeken en daarmee uiteindelijk weer meer omzet genereren. Dat bedrag wat daar stond, is niet alleen maar uit de inkomstenpot. Daarmee zit echt wel ruimte om nog een stuk later ook in die beheerkosten aan de positieve kant te kunnen compenseren. Dan was er de vraag over de Biesboschhal. Waarom staat hij er niet in? We hebben hem wel benoemd, maar we hebben hem verder niet meer uitgebreid in het voorstel behandeld, omdat u daar kort voor de zomer al een uitgebreid uitgifteprofiel voor heeft vastgesteld. En dat is gewoon een apart traject, waarin ook Wantij-West ambities zijn meegenomen in dat uitgiftekader. En dat volgt gewoon zijn eigen traject. En dat is de reden waarom die hier niet staat. Maar dat was niet zozeer, omdat hij van de haak gevallen zou zijn. De voorzitter: Interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Toch heel even op die eerdere zin. Ik heb in de vorige commissievergadering inderdaad gevraagd over die financiering. Want zoals ik die Perspectiefnota had gelezen, zijn juist die opgenomen extra baten uit de riviercruises gebruikt om andere bezuinigingen niet te doen.

En nu worden bezuinigingen, die we eerder gedaan hebben, voor de toekomst ingezet voor iets wat we nu nog moeten gaan realiseren. Dat voelt alsof je dan het geld twee keer uitgeeft. En ik vraag me af of die analyse die ik daarop maak klopt, of dat dat politiek gezien toch anders zit? De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Voorzitter, dat heeft uitgelegd, dat die geschatte opbrengsten niet twee keer uitgegeven worden, met het beeld wat ik u schetste hier, met de beheerkosten en de opbrengsten er tegenover. Omdat, nogmaals, bij die opbrengsten zit ook gewoon al een stukje kostenraming in, bij het plaatje wat we u hebben voorgelegd voor de zomer. En het was wel breder, die inkomsten, dan alleen de riviercruise. Dat ging ook over meer toeristisch bezoek, zorgen dat de riviercruisegasten in de stad ook allerlei

38

programma's gaan volgen, die uiteindelijk omzet genereren bij instellingen die u subsidieert, waardoor daar weer omzet komt via een andere weg dan via de wijze van gemeentelijke subsidie. Dat is een samenstel van verschillende middelen. Daar was nog de vraag over de riviercruise en de walstroom langs de aanmeerlocaties. Daar zitten nu al twee walstroompunten bij. Maar daar heeft de sector ook echt de ambitie om dat flink uit te gaan breiden. De bottleneck daar is gewoon de netcongestie. Hoe snel kunnen we daarmee schakelen? Ik hoor tegelijkertijd uit de sector dat ze daar ook op een eigen creatieve manier wel alternatieven voor hebben ontwikkeld. Hopelijk kunnen we die ook hier toepassen. Want naast wat ik al benoemde, de aanmeren, om daar een mooie buffer te maken tussen de bewoners en de schepen die aanleggen, is ook walstroom natuurlijk een hele belangrijke om het voor bewoners ook een prettige omgeving te creëren. Even kijken. Dat was de vraag bij Trivire, het pand wat daar zit. Daar zijn we ook gesprekken mee aan het voeren over hoe dat gebouw ook betrokken kan worden in de verdere verbetering van het gebied. Maar dat is natuurlijk eigendom van Trivire. Dat is ook een investeringsvraag die bij de corporatie zelf ligt. De voorzitter: Dan was er nog een interruptie van de heer Bootsman. De heer Bootsman: Zeker. Over het vorige onderwerp, de walstroom.

En mijn collega Den Hartog heeft in de vorige vergadering gevraagd van, is het mogelijk, als de walstroomfaciliteiten er natuurlijk voldoende zijn, om het dan ook gewoon verplicht te maken voor de schepen dat ze daar gebruik van maken? Is dat iets wat erin zit? De voorzitter: De heer Burggraaf. De heer Burggraaf: Ja, dat is zeker een verplichting. En nogmaals, ook iets wat de sector zelf … Je merkt dat de sector ook begrijpt dat willen zij in de toekomst dit kunnen blijven aanbieden, dat zij ook gewoon een enorme innovatie moeten doen en hun schepen steeds duurzamer moeten maken voor de omgeving niet tot last te moeten zijn, om gewoon altijd hun plekje te kunnen blijven krijgen. En daarom ben ik blij dat we daar die intentieovereenkomst hebben om daar samen met de sector ook in verder op te kunnen trekken. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank. De wethouder noemde Trivire. Het verbeteren van die woningen, het investeren, dat was een vraag van collega Den Heijer. Mijn vraag zat er meer in of Trivire betrokken is als het gaat om het armeren van die cruiseschepen? De heer Burggraaf: De omgeving is sowieso gewoon betrokken rondom het aanmeren. Want nogmaals, het is belangrijk dat we met elkaar daar goed de vinger aan de pols houden, goede afspraken maken om te zorgen dat er een prettige leefomgeving blijft.

En ik kan me herinneren van twee, drie jaar geleden dat we hebben natuurlijk ook nadrukkelijk de discussie gehad met de mensen die er waren over hoe ze tegen de riviercruise aankeken. En daar waren op dat moment geen negatieve geluiden over. We hebben natuurlijk wel recent de bussen gehad. Daar hebben we gelukkig ook weer een goede oplossing voor gevonden. En daar blijven we aan werken om dat op een goede manier in te passen.

39

De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: Ik kan mij voorstellen dat sommige opmerkingen emoties of dergelijke oproepen, maar toch zou ik iedereen willen verzoeken vanaf de publieke tribune om graag in stilte de vergadering te volgen. De heer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. De wethouder zegt dat er drie jaar geleden een overleg is geweest met de bewoners/het een en ander besproken is. Ik vraag me af hoe de situatie nu is? Ik bedoel, ik hoor ook het een en ander vanuit de tribune. Hoe is die participatie, informatie, whatever? Hoe is die? Dat is één. Voorzitter, want dan ben ik gelijk ervan af. Tweede vraag is, wat mij eigenlijk enigszins verbaast, is dat in den lande worden allerlei zon- en schaduwanalyses gemaakt als je een bepaald gebouw moet gaan bouwen. Wat mij echt verbaast namelijk, dat er zo'n groot project, een fantastisch mooi project, trouwens straks ga je hem optoppen naar één of twee etages, en dan zie ik dat helemaal niet. Stel je voor dat dat wel een belemmering zou zijn. Zit ik hier iets aan te kondigen en misschien ook de steun te verlenen, en straks blijkt namelijk dat de hele schaduw een belangrijke rol gaat spelen. Hoe ziet de wethouder dat? De voorzitter: De heer Burggraaf.