2.7 2025.01.14 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 1 - concept.pdf

De voorzitter: Dank u wel. De heer Stolk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Roggekamp.

21

De heer Roggekamp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik vind die hele lijn heel erg leuk. Alleen ik had hem ook wel willen zien nadat de wedstrijd is afgelopen. Want ik fiets nog weleens langs zo’n container, die volgens mij mee heeft gedaan. En inderdaad, tijdens die wedstrijd was het redelijk laag, maar daar zie ik nu ook weer continu afval staan. Wat doet die daarna dan weer? De heer Vink: Dat klopt inderdaad. Bij sommige containers waar we dat doen, bij sommige locaties waar we dat doen blijft het laag. Bij andere zie je dat het ook weer hoger wordt. Dat het terugkaatst. Meestal niet helemaal naar het oude niveau, maar wel weer meer dan daarvoor. En dat betekent dat daar dan opvolging nodig is. En we proberen ook zoveel mogelijk op die plekken dan opvolging te doen. De voorzitter: De heer Stolk. De heer Stolk: Ik wilde eigenlijk vragen, dat hele communicatiebeleid en dat datgene wat er gepresenteerd wordt, wat kost dat op jaarbasis? De heer Vink: Ik heb daar de cijfers niet van bij me. Ik weet niet of mijn collega's dat weten? De heer Fokkens: Dit is een onderdeel van het Programmaplan Schoon, waar meerdere elementen in zitten. En een deel van de... De helft van het Programmaplan Schoon heeft te maken met ook het in goede banen leiden van de afval en het verbeteren van de kwaliteit rond de ondergrondse containers. Het verminderen van de bijplaatsingen.

De heer Stolk: Praten we dan over tonen of welk bedrag ongeveer zou je aan moeten denken? De heer Fokkens: Nee, dat gaat om ongeveer twee ton per jaar. De voorzitter: De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. We spreken in een keten van leveranciers tot wij als consumenten. Maar wat gaan we bijvoorbeeld concreet doen dat wij als consumenten of eindgebruikers minder afval in ons huis krijgen? De Coolblue's, de Bol.com’s van deze wereld leveren onze verpakking. Uiteraard, wij vragen de naar en zij leveren. Maar welke concrete afspraken hebben wij met die mensen, met die leveranciers? U heeft dat zojuist even geduid, maar ik ben ook benieuwd hoe we aan het begin van de keten interventies plegen wat uiteindelijk minder restafval of grondstoffen oplevert. De voorzitter: Misschien dat de heer Weenk inderdaad daar ook wel antwoord op kan geven. De heer Weenk:. Ik moet zeggen, als gemeente heb je daar niet zo heel veel vrijheidsgraden in en handelingsperspectieven. Maar landelijk, wat ik al zei, producentenverantwoordelijkheid als we die nog een beetje extra aanzetten dat producenten echt hun verantwoordelijkheid nemen in de kosten en te verwerken, maar ook in het voorkomen, bijvoorbeeld door een veel beter ontwerp van producten en

22

verpakkingen, dan komen we wel ergens. Maar daar moet wel een tandje bij, denk ik. Dat klopt. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond. Zijn er nog meer vragen? Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Nog even over de... Want net werd al genoemd, het is een soort olifanten zwangerschap. En we zullen tijd nodig hebben om te wennen en over te stappen. En er zijn verschillende stimulerende aanpakken om mensen netjes hun afval te laten inleveren. Maar we gaan een tijd tegemoet waar we even extra bij moeten zetten. En er is ook genoemd dat die 1 procent inderdaad gevoelsmatig gewoon echt toch voor veel overlast zorgt. Liggen er nog andere plannen in de kast die het positieve gedrag stimuleren? Is er nog een soort van last resort als we nog een beter resultaat willen behalen? De voorzitter: En aan wie is uw vraag gericht? Mevrouw Van Engelen: Dan denk ik aan ons gedragsexpert. De voorzitter: De heer Vink. De heer Vink: Ja, zeker. Daarbij kijken we eigenlijk naar twee aspecten. We kijken aan de ene kant naar de kwaliteit, of we de kwaliteit goed of nog weer beter kunnen krijgen. Daar doen we een aanpak op. En die aanpak hangt uiteraard vooral af van wat we meten waar het probleem ligt. Dat weten we nu nog niet. We gaan vooral ook kijken, moeten we dan onze aandacht richten op gfte, plastic of papier misschien zelfs wel. Niet waarschijnlijk, maar zou kunnen.

En de andere is natuurlijk dat we ook kijken, zorgen die nieuwe inzamelingsmethoden ook voor meer bijplaatsingen bijvoorbeeld. En dan hangt het daar ook weer vanaf wat we daaraan vinden. Zetten mensen karton ernaast, dan moeten we mensen daar iets over kennis geven, motiveren en gelegenheid voor geven. En als het een andere fractie is, daar weer voor. De voorzitter: Een vervolgvraag, mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Nog een vervolgvraag, voorzitter. Want dan ben ik benieuwd, u bent natuurlijk op zoek naar de bron van het gedrag. En elke wijk is ook anders in Dordrecht. Daar zijn we een hele diverse stad in. Hoe komt u dan bij de kern van dat gedrag? Is dat een gesprek met de mensen of is dat op basis van alleen de cijfers? Hoe moet ik dat voor me zien? Of heeft alles een andere aanpak? De heer Vink: Is een mooie vraag. Het kan zijn dat we een verschillende aanpak hebben in verschillende gebieden, maar de basis is vaak hetzelfde. We kijken eerst naar de cijfers. Kijken van, waar zit het probleem? Dan gaan we uiteraard de... Gewoon, we doen vaak een expertview. De mensen die vaak op straat zijn, opzichter schoon, afvalcoaches, andere mensen, afvalinzamelaars. Waar denken we dat het probleem zit? En vaak gaan we ook nog met de afvalcoaches met mensen in gesprek.

Dat is wel een extra uitdaging, want de vraag is altijd of mensen zelf goed kunnen vertellen waarom het misgaat. Dat is ook altijd een kwestie van tussen de regels doorlezen. Maar we nemen dat ook zeker mee.

23

De voorzitter: U wil daar nog iets aan toevoegen, de heer Weenk? De heer Weenk: Ja. Bijplaatsingen zijn een behoorlijk probleem in Nederland, ook in gemeentes, zeker in gemeenten, ook grote gemeenten, zonder diftar En wij willen daar heel graag aan bijdragen, doen we ook, op landelijk niveau door te kijken wat je zoal kunt doen aan bijplaatsingen. Daar is zelfs een aparte training voor, voor beleidsmedewerkers. En we ontwikkelen daar ook nieuwe, wat we dan noemen met een mooi woord, interventies om dat te reduceren. En een daarvan, die best wel interessant is, is ook in feite een soort reactivering van de burger. Want er zijn heel veel burgers die dat niet goed vinden en niet willen. En die kunnen daar zeker een rol in spelen om dat te gaan voorkomen bijvoorbeeld. Participatie feitelijk op meerdere manieren. Want het erom wat we met zijn allen willen. En mind you, als er echt meer dan 1 procent, 2 procent... We hebben het over marginale hoeveelheden, in de zin van, maar wel heel lastig. Maar dat neemt de zegeningen van die andere hoeveelheid niet weg. Maar er moet zeker wat aan gedaan worden. En daar dragen we ook landelijk graag aan bij. De voorzitter: Dan de heer Damen. De heer Damen: Voorzitter, er zijn twee soorten mensen die nu al goed gedrag vertonen.

Dat zijn de mensen die als ze hun vuil in de container kieperen en ze zien dat er nog een paar zakken naast staan die bijgeplaatst zijn dan zeggen ze, die gaan er ook in. Daar gaan ze voor betalen. Dat is één. Daarnaast heb je mensen die nu zwerfvuil oppikken. En je hoeft niet eens zo je best te doen om een vuilniszak vol te krijgen. Dat is een kwestie van twintig minuten, in ieder geval in mijn buurt. En daar ga je nu ook voor betalen. Hoe ondervangen we het effect dat die mensen nu voor het storten van die vuilniszak in de container moeten gaan betalen? De voorzitter: En aan wie is uw vraag gericht? De heer Damen: Dat weet ik eigenlijk niet. De voorzitter: Wie voelt zich geroepen om hier antwoord op te geven? De heer Fokkens. De heer Fokkens: Daar wil ik wel op antwoorden. Want voor de Dordtse Doorpakkers, waar we al meer dan 1.000, bijna 1.500 hebben, hebben we al een systeem om die zakken in te zamelen. Hebben een speciale zak die ze gratis kunnen krijgen. Die wordt nu kosteloos opgehaald en dat blijft zo. Dat kunnen we handhaven. Daarnaast hebben we ook steeds meer contacten met de ambassadeurs in de wijken, die inderdaad nog weleens, zeker in het kader van de actie schoonste buurt, meehelpen om de containerlocaties schoon te houden. Daar gaan we ook in gesprek mee als we naar een recycletarief gaan hoe we dat gaan oplossen. En dat gesprek gaan we voeren.

Daar heb ik nu het antwoord niet op. Maar het moet niet zo zijn dat mensen die helpen de stad schoon te houden daar extra voor gaan betalen. Daar gaan we maatwerk voor regelen. De voorzitter: Ik zag nog twee vingers. En daarna wil ik eigenlijk wel een beetje doorgaan ook naar het volgende onderdeel. De heer Aarden. Dezelfde vraag. Die was al beantwoord. Dan zijn alle vingers opeens plotseling verdwenen. De heer Klerk toch nog.

24

De heer Klerk: Ik zat even te twijfelen van, past dat in een beeldvormende sessie? Maar ik ga het gewoon proberen en ik zie wel hoever u het me toestaat. U gaf net aan, we gaan het gesprek nog voeren over hoe je omgaat met eigenlijk particulier initiatief om met een zak door je straat te lopen en de berm eens even schoon te maken. Ik zie dat gelukkig veel gebeuren. Maar wat ik hoor, is dat er wordt nu vooral gefocust op georganiseerde initiatieven, zoals de Dordtse Doorpakkers, wijkambassadeurs. Maar ik weet niet in hoeverre het een vraag is of dan toch iets wat ik mee wil geven bij dat gesprek, dat juist dat particuliere initiatief, dat het heel zonde is als dat verloren gaat vanwege een invoering van diftar. De voorzitter: Dat is wel een beetje een mening, in die zin. Zou er een technisch antwoord... Ik hoor niet echt een vraag ook verder. Ik weet niet in hoeverre hier nog technisch op gereageerd kan worden. De heer Fokkens: Ik kan er best technisch op antwoorden. Want we hebben ooit een keer... Het was heel vrijwillig vroeger, de afvalgrijpers. Die konden ze overal ophalen, bij Stadsbeheer, bij Weizigt. Maar Weizigt wilde eigenlijk meer contact met de mensen die afvalgrijpers ophaalden. Daar hebben we toen de Dordtse Doorpakkers voor opgezet. Dan moesten mensen hun contactgegevens achterlaten voor een gratis grijper. En we hebben ook steeds meer materialen toegevoegd.

En we faciliteren gewoon alle Dordtenaren, ongeacht. Het enige wat we vragen, is om hun contactgegevens achter te laten met de vraag of ze we wel of niet kunnen contacteren, eenvoudig vanwege privacy. Het staat helemaal open. Het is niet georganiseerd. De afvalambassadeur zijn iets meer georganiseerd. Maar ook dat zijn mensen die zich vrijwillig aanmelden. Wat mij betreft, is het gewoon een heel open systeem. En de vragen gaan we gewoon behandelen. En als er een politieke context bij komt, dan hoor ik dat graag. De voorzitter: Duidelijk. Tot slot, de laatste vraag, de heer De Vries. De heer De Vries: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde toch nog eventjes terugkomen op de wijkambassadeurs, als dat kan. Ik spreek er nogal eens wat. Ik ben er zelf ook eentje. Ik denk dat ik zo'n beetje tien tot vijftien keer per dag mijn pas gebruik. En een hele hoop wijkambassadeurs zijn een beetje paniekerig op het moment. Die besluiten dadelijk gewoon... Die zien dat ze ervoor moeten gaan betalen. En ik neem aan dat daar regelingen voor kunnen komen, maar die hebben zoiets, knip dat kaartje maar fijn door, ik stop ermee. Dat is een hele grote groep vrijwilligers, die je dan in ene keer kwijt bent als daar geen goede oplossing voor komt. De voorzitter: Ik hoor hier nog niet zozeer een technische vraag in.

De heer De Vries: Hoe kijkt u daartegenaan? De voorzitter: En een technische oplossing wordt geopperd door de heer Weenk. De heer Weenk: Het is heel simpel, wat al veel gebeurt in diftar gemeenten, is dat die mensen een speciale pas krijgen en daarmee gewoon afval erin kunnen doen. En uiteraard wordt het wel gemonitord dat daar geen misbruik van gemaakt wordt. De voorzitter: Aanvulling van de heer Vink.

25

De heer Vink: Als het goed is, is dat voor alle wijkambassadeurs nu al zo. De wijkambassadeurs hebben een pas voor hun eigen afval en een pas die ze gebruiken voor zwerfafval dat ze vinden. En als dat bij u niet het geval is, dan kunnen we die voor u regelen.

De voorzitter: Omwille van de tijd gaan we een beetje een einde breien aan dit onderdeel. Ik wil alle insprekers en ambtelijke ondersteuning hartelijk bedanken voor hun bijdrage, voor hun expertise. Ik zou de commissie willen voorstellen om even 5 minuten, tot 40 te schorsen, zodat we eventjes van gasten kunnen wisselen aan tafel, zodat alle gasten van de ronde tafel hier kunnen komen zitten en dat iedereen nog eventjes naar het toilet kan, een drankje kan halen. Dan zien we elkaar om tien over half weer. Wij leven inmiddels bijna om 20.45 uur. Ik zou iedereen willen vragen de plek terug te vinden naar de vergaderruimte. De bel doet het helaas niet. Dat maakt het wel lastig. Behoorlijk onthand als voorzitter zonder bel. Maar ik zou iedereen willen verzoeken weer de weg terug te vinden naar de vergaderzaal en naar zijn of haar plek. Want het is inmiddels 43 bijna. We gaan zo zachtjes aan beginnen. Het tweede onderdeel van deze avond, van deze kennissessie over afval betreft in die zin geen kennissessie, maar een rondetafelgesprek. We hebben een aantal gasten ook weer bij ons voor het rondetafelgesprek. Namens AVR is dat de heer Van Opstal. Namens HVC de heer De Waard. Namens gemeente Deventer de heer Hoogland. Gemeente Deventer is een diftar gemeente. Namens gemeente Barendrecht is dat mevrouw Krol. En gemeente Barendrecht is een nascheidingsgemeente.

Namens de bewonersraad Krispijn zijn dat mevrouw Kolk, de heer Schenkel en de heer Bekka. En tot slot ook nog de heer Schouten namens handhaving. En de heer Buiting, ook nog erbij gekomen, namens handhaving. Allen hartelijk welkom. Allereerst zou ik willen vragen of iedereen die daar behoefte aan heeft een korte pitch te willen houden, vraag ik aan de gasten over na- of bronscheiding, over handhaving, over afvaldumping, over eventuele ervaringen. Dan is het ook duidelijk voor alle aanwezigen wat ieders punt is en waar iedereen elkaar op kan bevragen. Als iedereen heeft gepitcht, dan zullen we in gesprek gaan. Zal ik links van mij beginnen? Zijn er mensen die een korte pitch willen geven? Waarom zit u hier? Gaat uw gang. Mevrouw Kolk: Ik zit hier namens de bewoners uit Krispijn. De huidige situatie is zo, restafval in ondergrondse containers wordt regelmatig geleegd. Indien nodig op afroep. Papier en gft wordt ook opgehaald, op vaste dagen. Plastic ook. Deze opzet is redelijk leefbaar. Werkt voor ons voor het overgrote deel. Maar er gaan ook een aantal dingen niet goed. De bijplaatsing van restafval bij de ondergrondse containers en in de openbare kleine prullenbakken. Plastic zakken die op de verkeerde data op verkeerde plekken gehangen worden.

En aangezien de plastic stroom kan ondervangen worden met de zogenaamde milieustraat die eraan komt, wil ik het verder hebben over de restafvalstroom. De oorzaken van bijplaatsing van het restafval komt volgens ons door wisselende bewoners van woningen, met zogenaamde onderverhuurconstructie, waarbij de bewoners niet goed geïnformeerd worden. De afvalpas niet aanwezig is. Of wel aanwezig, maar niet verstrekt wordt door de verhuurder aan de verhuurders. Aan de huurders. Sorry. Of door gebruik van meerdere bewoners kwijtraakt en niet wordt vervangen. Mentaliteit door zogenaamde afvalhooligans, die het niet zo nauw nemen met de regels en daarop ook niet gehandhaafd wordt. Zelfs gestimuleerd door het gratis

26

verwijderen van hun zakken bij de container door de gemeente. Onder het mom, het wordt toch wel opgeruimd. Waarom zou ik het goed doen? De goeden moeten onder de kwaden lijden. De minima die bij een verloren pas niet het geld willen of kunnen uitgeven aan een nieuwe pas. Deze mensen zijn genoodzaakt te prioriteren. En restafvalstroom hoort daar zeker niet bij. Dit resulteert in aantasting van het straatbeeld. Zakken die naast de containers worden gezet en al dan niet open worden getrokken door vogels of ongedierte. Zwerfafval op stoepen en op straat, door die opengetrokken zakken. Het aantrekken van ongedierte, meeuwen-, kraaien-, muizen-, maar vooral rattenproblematiek steekt hierdoor steeds meer de kop op. Kleine zakken worden in de zogenaamde kleine vuilnisbakjes gepropt, zodat het gewone, normale afval daar niet mee in kan, door voorbijgangers. De bewoners zijn bezig om bijgeplaatste zakken toch in de container te doen. De ondergrondse container wordt regelmatig opengelaten, zodat iemand die geen pasje heeft alsnog zijn zak erin kan stoppen. Er wordt regelmatig vuil geprikt. De HVC en de gemeente halen dit regelmatig op als mensen een klacht hebben en zeggen, er staat weer wat.

Deze situatie is niet 100 procent en heeft verbeterpunten, maar is naar onze mening met enige aandacht op aanvaardbaar niveau te krijgen en te houden, wat wij verwachten als er bijbetaald moet gaan worden per zak voor restafval. Mensen in Krispijn willen of kunnen niet per zak betalen, door hun financiële situatie. En daardoor komen er bijplaatsingen. Die worden drastisch meer. En het straatbeeld gaat verslechterd worden. Ongedierte en zwerfafval zullen zonder verdere maatregelen een onaanvaardbaar niveau overschrijden, waardoor aanzicht, hygiëne en daarmee de leefbaarheid in Krispijn serieus in het gedrang komt. Zakken zullen door anderen niet meer worden weggegooid. En de container openlaten wordt ook niet meer gedaan. Op een gegeven moment is er niet meer tegenaan te prikken. Zoveel zwerfafval, heeft het nog wel zin? Ongehoorzaamheid, alle bijplaatsingen en kosten zullen een sneeuwbaleffect in werking zetten, waardoor mensen het moraal laten varen en het niet meer zo nauw nemen en de situatie verergert. Zij doen het. Waarom ik dan niet? De gemeente ruimt het toch wel op en er wordt toch niet gehandhaafd. Wellicht wordt het effect van het scheiden in de milieustraat ook aangetast. Mensen zullen hun restafval ook in de andere punten van de milieustraat droppen, waardoor de afvalstromen worden besmet.

Vooral het straatbeeld en de hygiëne, en daarmee de leefbaarheid, komen daardoor naar onze verwachting ernstig in het gedrang door per zak restafval kosten te gaan heffen. Dit is een onaanvaardbaar vooruitzicht voor ons als bewoners van Krispijn. En dan nog even in het kort over het grofvuil, want dat wordt ook met grote regelmaat naast de containers gezet. Mensen vinden 20 euro om te betalen te veel. Minima kunnen dit niet betalen. De website om een afspraak te maken, is niet erg gebruiksvriendelijk. En het puntensysteem ook niet. Het afvalbrengstation op De Staart is ver weg en niet iedereen heeft vervoer. En wie het wel weg wil brengen, maar doordeweeks werkt tot 18.00 uur, mag op zijn vrije zaterdag in de file gaan staan. Maar waarom zou je dat nog doen als het gratis en snel wordt opgehaald als je het naast de ondergrondse container zet? En het is fijn als het dagelijks wordt opgehaald, maar hiermee beloon je wel de afvalhooligans. Gelukkig zijn er nog mensen die de wijk schoon willen houden. En laten we zorgen dat dit zo blijft. Dank u wel.

27

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kolk. Dank u wel. U deelde uw zorgen over het verslechteren van het straatbeeld, als gevolg van diftar. Zou u uw microfoon even uit willen zetten. Mevrouw Kolk: Sorry. De voorzitter: Super. Dank u wel. Ik zou, voordat er vragen worden gesteld, eerst willen vragen of er nog meer mensen zijn die een korte pitch willen geven. Dan kunnen we daarna gewoon gelijkwaardig het gesprek met elkaar aangaan. Eerst kijk ik nog even rond, wie zou er willen pitchen? Gaat uw gang. De heer De Waard: Dank u wel, voorzitter. Beste leden van de gemeenteraad, dank voor de uitnodiging om hier in gesprek te gaan over dit onderwerp. Mijn naam is Gertjan de Waard. Ik ben hier namens de HVC, waar ik met veel plezier zeven jaar werk als directeur inzameling, beheer openbare ruimte, tegenwoordig ook projecten. HVC, ik denk dat iedereen dat kent, het afvalenergiebedrijf met 52 aandeelhoudende gemeentes en 8 waterschappen. U bent mede-eigenaar van HVC. We helpen gemeentes, waterschappen en hun inwoners om verder te verduurzamen op het afvalgrondstoffendossier waar het vanavond over gaat en natuurlijk ook op het gebied van energie. Privé, even kort. Ik ben eigenlijk elektricien, maar ik bleek niet zo goed tegen de bouwstof te kunnen. Toen ben ik in het afval beland. Inmiddels alweer zo'n 17 jaar. Ik ben woonachtig in Noord-Holland, in Heiloo, tegen Alkmaar aan.

Met mijn vrouw samen hebben wij 5 zonen. Ik weet wel wat het is om een beetje afval te hebben. Ik mag zelf graag voetballen en wielrennen. Ik kom weer even to the point, voorzitter, hoor. Hoewel geen inwoner van Dordrecht, vertoef ik hier toch zeker een dag in de week. En er zijn weken dat dat vaker is, zoals deze. Ik heb veel collega's die hier woonachtig zijn. Ik kan hun trots op de stad goed meemaken. Mooi divers, ging al even over tafel, stad met karakter. In ik werk graag met u verder aan een toekomst met minder afval en een schonere stad. En belangrijk, denk ik, een betaalbare afvalstoffenheffing, ok in de wijken waar het wat taaier is, wat we net ook horen. Herkenbaar op meer plekken in HVC-gebied. Best lastig om daar vooruitgang te boeken. En als die dan geboekt is, werd ook al even zichtbaar, om die dan ook te houden. De Dordtenaar, uw inwoners zijn al heel goed bezig met afvalscheiding, werd net ook gezegd. Mooie lijn, stijgende lijn, steeds een stapje vooruit. En dat geeft een stevige basis om samen de reis te maken naar nog minder restafval. Ik denk dat er ook een grote kans ligt bij preventie. Het beste afval is geen afval, werd net ook even gezegd. En daar kunnen we, denk ik, als gemeente meer aan doen dan dat we denken. Dat kunnen we echt wel promoten. En niet alleen naar de producenten kijken, maar zeker ook naar de inwoners. Het gaat echt om gedrag ook.

Het is vaak onderbelicht en daar is heel veel winst te halen. Alles wat we niet hoeven te produceren, hoeft niet vervoerd, ingezameld of verwerkt te worden. Iedere kilo afval is een kilo CO2. Het kan enorme impact hebben op dat dossier. Ik probeer zelf ook zo weinig mogelijk nieuw te kopen, geef veel spullen weg, laat het repareren. Dat is niet alleen duurzaam, het is ook vaak heel kosteneffectief. En misschien nog wel het belangrijkste, het geeft ook een fijn gevoel als je iets weer weg kan geven, een tweede leven krijgt. En of je er geld voor vraagt via Marktplaats, ook helemaal prima. Naast preventie is afvalscheiding cruciaal. Ongeacht bronscheiding of nascheiding, werd net ook al even gezegd, het is belangrijk dat we er samen voor zorgen dat we gft, papier, glas en textiel... Dat dit niet meer in de restafval belandt. Als we dat realiseren, maken we enorme stappen richting een

28

duurzame, circulaire economie en een schoner Dordrecht. In de huidige grijze bak is maar een kwart echt restafval. Werd net ook door Addie gezegd, de enorme hoeveelheid gfte wat erin zit, maar ook nog papier, textiel, die verdwaalde sok en heel veel andere dingen. Ik voel zelf erg de urgentie om hier hard aan te werken en een betere wereld, met minder afval. En wij staan er klaar voor om uw inwoners verder te ondersteunen. We hebben de mensen, de kennis en de middelen om toe te werken naar minder restafval. Een schonere stad, en wederom die betaalbare afvalstoffenheffing. Het succes staat en valt met vertrouwen en samenwerking. Er ging net al veel over tafel. Het is ook even volhouden. Angst voor het onbekende overwinnen. En uiteindelijk zie je dat dat ook lukt om echt wel het verschil te kunnen maken. Mijn basishouding is dat de meeste mensen willen het gewoon goed doen. En het is aan ons om dat goed te faciliteren en daarbij aan te sluiten, zodat de meest duurzame keuze ook de meest logische keuze is. Laten we daaraan samen verder werken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Waard, namens HVC. Gaat uw gang. Mevrouw Krol: Dank u wel, voorzitter. Goedenavond aan alle commissieleden. Er was ons gevraagd inderdaad om een korte pitch te houden van twee à drie minuten. Ik zal het iets korter houden dan mijn collega hiernaast.

Ik sluit overigens wel helemaal aan bij wat hij zegt. Ik ben gevraagd namens gemeente Barendrecht, maar ik werk niet voor de gemeente Barendrecht, maar voor BAR Afvalbeheer. En wij zamelen het afval in voor de gemeente Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Ik ben hier gevraagd om wat te vertellen over de nascheiding die wij in alle drie de gemeenten doen. En in Albrandswaard hebben we daarnaast naast de nascheiding ook diftar. Over die ervaringen, als u daar vragen over heeft, kunt u ook rustig stellen. Wat wil ik nog meer zeggen? We hebben de afgelopen vijf jaar een beetje, het traject wat we hier in Dordrecht zojuist zagen, ook ingevoerd. Je gaat inzamelmiddelen op zijn plek zetten. En dan ga je ook communiceren en gedrag en uiteindelijk diftar ingevoerd. Bij twee van de drie gemeenten is dat na de verkiezingen weer teruggedraaid. Maar goed, we hebben alle middelen zo gehouden dat mocht het toch weer zover zijn en de gemeenten er klaar voor zijn weer diftar in te voeren, dan kunnen wij vrij snel overgaan daarin. Mij is wat gevraagd is over nascheidingen te vertellen. Heel in het kort. Er zijn een aantal voordelen en nadelen van nascheiding. De voordelen zijn uiteraard, er zijn geen extra inzamelmiddelen nodig. Zakken is vaak heel rommelig waar PMD in zit of je hebt een extra minicontainer nodig. Daar is vaak geen plek voor als het zo stedelijk bevolkt is.

Een nascheider kan net zo goed, misschien soms nog wel beter, PMD nascheiden dan de inwoners zelf. Is geen afkeur door vervuiling van de fractie, wat heel veel gemeentes best wel veel geld kost, die afkeuring. De nascheider haalt in ons geval... Wij laten ons afval nascheiden bij Omrin in Heerenveen. Die haalt daar meer uit dan alleen PMD. Maar ook een stukje andere zaken, zoals een gft en luiers halen ze er nog uit, enzovoorts. En dat scheelt natuurlijk weer dat er minder verbrand hoeft te worden en minder verbrandingskosten. En je haalt in één route PMD en restafval op. Dat maakt de inzameling efficiënter. Zitten natuurlijk ook een aantal nadelen... Elk voordeel heeft zijn nadeel. Als je diftar hebt en PMD, dan kun je diftar tarief niet zo heel hoog zetten, want de mensen moeten daar het PMD in doen en die hebben geen andere keuze. Dan zit je

29

toch met je diftar tarief, met je variabel tarief wat niet zo hoog kan en waardoor de prikkel toch net iets minder is. Heb je in gemeentes waar PMD apart wordt ingezameld, daar kan je je recycletarief echt wel wat hoger stellen, wat toch wel een extra prikkel geeft. In de gemeente waar ik woon, u kunt al wel horen, is in het zuiden van het land ergens, daar is de prikkel best hoog. Maar wij zitten ook op 65 kilogram restafval per inwoner per jaar. Dat is natuurlijk ook wel een verschil. Maar dat komt mede doordat die prikkel, volgens mij, ook best wel hoog is. Er is ook een mindere bewustwordingsprikkel als je PMD in je diftar tarief hebt zitten. Want mensen moeten hem toch een keer in de twee weken aan straat zetten, want PMD is vrij veel volume. En als er dan nog een beetje over is denk je, dan doe ik het daar maar in, in plaats van bijvoorbeeld in de gft-bak. En daar zit een natte fractie in, mijnheer Weenk vertelde dat zojuist ook al in de eerste sessie. En daardoor is het vaak moeilijker om er echt nog wat meer uit te halen in de nascheiding. Het gft willen wij er ook heel graag uit hebben. En dat wil heel Nederland, volgens mij. Daar zouden wij ook graag wel door Rijksoverheid mee geholpen worden, dat zij eens een campagne gaan doen of zo.

Maar dat is voor ons de komende jaren echt wel voor de drie gemeenten de opgave, dat gft, en dan met name keukenafval, om dat uit het restafval te krijgen. Het was iets meer dan drie minuten, denk ik. De voorzitter: U heeft uw ambitie ietsje overtroffen, maar dat is geen probleem. Dank u wel, mevrouw Krol, namens afvalbeheer van de organisatie BAR. BAR-organisatie moet ik zeggen. Gaat uw gang, de heer De heer Van Opstal: Goedenavond allemaal. Dank dat ik hier mag zijn. Ik ben van AVR. Wij hebben twee verwerkingsinstallaties in Nederland. Eentje in Duiven en eentje Rozenburg. Totaal verwerken wij 1,3 miljoen ton afval op jaarbasis voor diverse gemeenten, maar ook bedrijfsmatige klanten. En we hebben in Rozenburg een nascheidingsinstallatie. Daar ben ik hiervoor uitgenodigd. Ik wil daarbij aangeven dat ik niet specifiek een voorkeur heb voor diftar, nascheiding, bronscheiding. Het is maar net wat de gemeente wil. En u vraagt, wij draaien. Zo werkt het eigenlijk een beetje bij ons. Wij sorteren kunststoffen uit huishoudelijk restafval. Voornamelijk huishoudelijk restafval. Niet uit bedrijfsafval. En dan doen we kunststoffen, metalen sorteren we eruit, drankenkartons en ook nu, dat is wel vrij actueel, de lachgascilinders halen we er via de nascheidingsinstallatie uit. Dit is een beetje mijn introductie. Ik denk als er zo vragen zijn, dan zal ik deze ook gelijk beantwoorden.

De voorzitter: Duidelijke, bondige pitch. Dank u wel, de heer Opstal. Zijn er nog meer gasten aanwezig die kort hun punt willen toelichten? De heer Hoogland. De heer Hoogland: Ik ben van de gemeente Deventer, beleidsadviseur grondstoffen. De gemeente Deventer kent sinds 2013 een variabel tarief als diftar gemeente. Inwoners betalen een vastrecht en een variabel recht voor het restafval. En als je kijkt naar de NVRD benchmark, waar alle gemeenten op een rij worden gezet, dan scoort de gemeente Deventer milieutechnisch en prijstechnisch vrij hoog of zijn we een van de koplopers. Dat wil niet zeggen dat wij de zorgen van deze inwoner niet onderkennen en dat we daar ook full swing in de gemeente Deventer mee bezig zijn. En ik zit hier ook om met name de praktische vragen van eventuele aanwezigen te beantwoorden.

30

De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel voor uw introductie. Nog vanuit handhaving een korte pitch? Weet anders in ieder geval dat handhaving ook aan tafel zit. De heer Schouten en de heer Buiting, ook hartelijk welkom. Dan zou ik nu eigenlijk het gesprek willen aftrappen. Zijn er vragen aan een van de gasten? Er zijn behoorlijk wat vragen. De heer Kuhlmann zag ik al vanaf begin af aan. De heer Kuhlmann: Ik heb een vraag voor mevrouw Kolk, de bewonersorganisatie Krispijn. U noemde twee dingen. Twee vragen, als het mag, voorzitter. Eerst even als check. Als ik u goed heb gehoord, zijn er bewoners, misschien doet u dat zelf ook wel, die als ze hun zakje in de container hebben gedaan daarna, begrijp ik dan goed, hun pas nog een keertje gebruiken, zodat hij weer openstaat? Ik zie u knikken. Dan heb ik meteen mijn antwoord. Dank u wel. En de tweede vraag. Een hele korte inleiding. Het college heeft een tijdje terug... Is met een plan gekomen. Dat heeft met schoolontbijtjes te maken. Gratis schoolontbijtjes. Dat werd gemotiveerd met, er zijn nu eenmaal in onze stad best wat gezinnen, mensen die hun leven zodanig niet op orde hebben dat ze van dag tot dag aan het overleven zijn en niet in staat zijn om ’s morgens vroeg een boterham met pindakaas te organiseren. Nou ben ik benieuwd, als we...

Want we hebben het er even over gehad, over die plannen van als je dan gaat afval betalen per zakje. En dat betekent dat mensen die minima, waar we het nu over hebben gehad, die mogen dan maximaal 24 keer per jaar gratis hun zakje daarin doen. Daarna gaan ze betalen. Die groep, waar we het over hebben, schat u in... Want u kent ze, denk ik. Misschien ook wel een beetje in de buurt, buurtgenoten. Denkt u dat mensen in staat zijn om dat zo heel precies niet meer dan 1 keer per 2,16 weken een zak erin doen, of voorziet u daar problemen? De voorzitter: Dank u wel voor uw uitgebreide vragen, de heer Kuhlmann. Mevrouw Kolk en de heer Schenkel, denk ik. De heer Bekka. Mevrouw Kolk: Dat weet ik niet precies, maar ik verwacht het niet. Ik denk dat deze mensen gewoon ook wat meer afval hebben, omdat ze wat goedkoper inkopen en toch wat meer afval hebben. Ik denk ook niet dat ze de mogelijkheid hebben om dat helemaal goed te overzien. De voorzitter: De heer Bekka nog een aanvulling? U had ook een vraag? Dat mag ook. Als de vraag van de heer Kuhlmann is verder... De heer Bekka, gaat uw gang. De heer Bekka: Ik hoorde die mevrouw van de BAR was net aan het antwoord. Die had het over nascheiding.

Waarom wordt het afval wat in Barendrecht en Albrandswaard en in die regio ingezameld helemaal in Heerenveen gescheiden? Terwijl ik net de mijnheer van de AVR hoor dat dat ook gewoon in Rozenburg kan. Mevrouw Krol: Daar kan ik heel makkelijk een antwoord op geven. De voorzitter: Een vraag voor mevrouw Krol. Gaat uw gang, mevrouw Krol.

Mevrouw Krol: Sorry, voorzitter. Sorry. Daar kan ik heel makkelijk een antwoord op geven. De vraag wordt namelijk veel vaker gesteld. De reden waarom wij in Heerenveen

31

zitten, is echt tweeledig. Eén, in Heerenveen zitten... De installatie die daar staat, is de beste afvalscheider van Nederland. Die scheidt het meeste eruit. Het hoogste percentage. Dat blijkt uit onderzoeken. Daar kan ik ook niks aan doen. En het tweede is dat in Heerenveen zit naast... Ze halen dat plastic eruit en dat moet daarna verwerkt worden. En in Heerenveen zit op hetzelfde industrieterrein, naast waar onze afvalnascheider zit, zit een fabriek die dat gelijk kan verwerken. En voor heel veel andere nascheiders geldt dat dat helemaal naar Duitsland moet of andere landen wat verder weg. En dan ben je daar je winst eigenlijk kwijt van de afstanden. En daarbij komt nog dat als je het dan hebt over CO2-impact, daar wordt dan ook vaak over gesproken van, maar dat kost dan ook heel veel CO2. De CO2 die gepaard gaat... Die overigens in dit geval van Omrin niet opgaat, want die rijden op eigen gas, die ze zelf uit de installatie halen. Dat is biogas waar ze op rijden. Maar stel dat dat niet zo zou zijn, dan is de uitstoot van CO2 door het verbranden zoveel groter dan een transportritje, dat eigenlijk dan dat transportritje niks voorstelt meer. Maar goed, zij rijden op eigen biogas. Dat is ook nog eens een keer CO2-neutraal. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik heel eventjes inventariseren wie allemaal vragen heeft. Ik denk dat dat het handigst even is om te werken.

Dan wil ik als eerste het woord geven aan de heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ik heb ook een vraag aan de mevrouw van BAR. U noemde de gemeente Barendrecht. Ik dacht eigenlijk dat u namens de gemeente Barendrecht hier zat. Heb ik even een hele korte vraag, en misschien daarna een vervolgvraag, heeft Barendrecht diftar? Mevrouw Krol: Nee, Barendrecht had diftar, maar Barendrecht heeft besloten diftar tijdelijk te stoppen, omdat zij vonden dat de inwoners daar onvoldoende aan de voorkant in waren meegenomen. De heer Struijk: Dank u wel. Dat antwoord hoopte ik een beetje op. Ik heb een aardig geheugen. Barendrecht, in begin jaren 90, volgens mij, een van de eerste gemeenten, misschien wel de allereerste in Nederland die diftar invoerde. Dan zou ik toch zeggen, die zijn inmiddels wel behoorlijk meegenomen. En dan nu, 35 jaar later, ze zijn niet genoeg meegenomen aan de voorkant, we gaan het afschaffen. Dat vind ik een heel wonderlijk verhaal. Daar wil ik eens een antwoord op hebben, waarom en hoe? Mevrouw Krol: Ik loop geen 35 jaar mee in Barendrecht. Ik zou niet weten dat ze het eerst eerder hebben gehad. De politiek kiest welk systeem je wil. Het is een politieke keuze. En wij zijn uitvoerder, namens de gemeente Barendrecht. Ik kan daar geen antwoord op geven. De heer Struijk: Dat is jammer, want toevallig weet ik nog wie de wethouder was die het invoerde.

Dat was de heer Arie Noordergraaf. Maar u hebt het antwoord niet. Dat is heel jammer. De voorzitter: Dank u wel, de heer Struijk voor het opfrissen van het collectief geheugen. Dan zag ik de heer Klerk.

32

De heer Klerk: Dank u wel. Ik heb twee vragen. Eentje aan mevrouw Kolk en eentje aan de heer Hoogland. Allereerst, het is een heel herkenbaar verhaal helaas wat u vertelde. U gaf ook aan, diftar is voor ons niet de oplossing. Dan ben ik even nieuwsgierig, en misschien heb ik dat wel gemist, maar even heel expliciet, stel dat u het voor het zeggen had, wat is de kern van de oorzaak die we zouden moeten aanpakken? En aan de heer Hoogland. Ik stel hem even direct. Ik weet niet hoelang diftar al ingevoerd is in Deventer. Maar hoe gaan ze daar om of hoe wordt in Deventer omgegaan met de diversiteit aan wijken waar eigen problematiek is? En kan hij iets zeggen over het beslag van afvaldumpingen en extra handhaving daarop? Dat zijn twee hele verschillende vragen, maar ik denk, ik stel ze maar direct. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Kolk dan als eerst. Mevrouw Kolk: De oplossing is heel ingewikkeld, want het is natuurlijk inderdaad gedrag van de mensen. Maar ik denk dat als je mensen... Mensen voelen zich nu gestraft worden in plaats van dat je ze beloont voor afval scheiden. Bijvoorbeeld het voorbeeld van de kerstbomen. Kinderen krijgen daar geld voor. Er ligt geen kerstboom meer. Ik denk dat als je mensen beloont, op wat voor manier... Ik weet ook niet hoe je dat in zou moeten voeren hoor, want het is natuurlijk ook heel lastig.

Maar ik denk dat als je mensen gaat belonen dat je meer kans van slagen hebt als dat je mensen gaat straffen. En op papier ziet dit er heel goed uit hoor. Op papier vind ik diftar prima, want je betaalt voor wat je weggooit. Maar het gaat niet werken in onze wijk. Er staat al zoveel naast. Ik heb mensen gesproken die nu echt heel netjes zijn, stoepje vegen, netjes elke dag met hun zakje naar de bak gaan en die nu zeggen, en ik zal het netjes zeggen, ik ga het er voortaan naast zetten. Ze zeggen het iets anders. En dat vind ik... Mensen gaan dwars worden. Ik weet niet hoe dat verder uit moet leggen. Ik ben bang dat het juist veel erger gaat worden. De voorzitter: Duidelijk. Een pleidooi voor beloningen. Een aanvullende vraag van de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Den vervolgvraag. U bent heel helder met uw antwoord. Maar kunt u zich ook voorstellen dat bijvoorbeeld zo'n ondergrondse container, maar dan kosteloos, dat iedereen het kan openzetten, dat dat wellicht een oplossing biedt, althans mogelijk een oplossing biedt voor afval wat naast wordt gezet? Mevrouw Kolk: Ja, daar pleit ik al heel lang voor. Daar ben ik al heel lang voor aan het vragen van, gooi ze gewoon open. En daarom zetten wij ook... Als we de zak weg hebben gegooid, zet ik ze weer open. En je ziet dat dat wel helpt. Maar de volgende die hem erin gooit, zit hij weer dicht.

Ik kan er moeilijk heel de dag naast gaan staan. Het zal niet alles oplossen. Maar de kleppen van de containers gaan soms heel moeilijk open. Zeker als je dadelijk per zak gaat betalen, worden die dingen echt goed volgepropt, blijft hij weer hangen. Ik heb ook mensen aan zien komen lopen met de zak, met pasje, leggen het pasje erop, willen hem opendoen, gaat niet, gooien de zak neer, gaan weer weg. Ik denk inderdaad dat als ze openstaan, dat het in ieder geval een heel stuk minder zal zijn. De voorzitter: Een aanvulling nog?

33

De heer Van Opstal: Mag ik hierop reageren, over containers die openstaan? Ik noemde net al heel even lachgascilinders. Wat wij zien bij de gemeenten waar de containers openstaan, de gemeente Rotterdam, Den Haag, Utrecht... Voor de gemeente Rotterdam sorteren wij 1.000 lachgascilinders per week uit. Die moeten we uit het afval halen. Dat is een extra handeling. Wees wel alert als je containers openzet dat dat de consequentie is. De voorzitter: Dank u wel. Dan stond er nog een vraag open aan de heer Hoogland over Deventer, van de heer Klerk, over omgang met verschillende wijken. De heer Hoogland: Het open antwoord, in Deventer heb je ook zogenaamde achterstandswijken met heel veel arbeidsmigranten met deviant gedrag. Wij proberen daar een maatwerk op los te laten. Zijn we mee bezig. Bijvoorbeeld, de gesprekken met nulaanbieders. Wij inventariseren van mensen die nooit iets aanbieden in een ondergrondse container. Gaan het gesprek daarmee aan en proberen uit te leggen hoe het afvalsysteem daartoe werkt. Ook in Deventer hebben we zogenaamde kwijtscheldingsregelingen. Mensen die krap in het geld zitten proberen de kwijtscheldingsregeling extra onder de aandacht te brengen. Ook in Deventer, waarschijnlijk hebben jullie die hier ook, arbeidsmigranten, eigenaren die matrassen verhuren, daar gaan we het gesprek mee aan. Hebben we ook een handhavingstraject op.

Dat is ook een problematiek in specifieke wijken. Die proberen we ook het mes op de keel te zetten. En daarnaast, dat was aan het begin van deze bijeenkomst, het schoonhouden van die openbare ruimte. Want op het moment dat je op de maandagochtend, ik weet niet wanneer het hier speelt... Maar het is een grote rotzooi om die ondergrondse containers. Proberen we vanuit de gemeente Deventer dat echt spik en span te krijgen. En dan heb je natuurlijk wel de spagaat van dat de goeden lijden onder de kwaden. Want op het moment dat je 's ochtends wegfietst en je zet een zak naast de ondergrondse container en je komt 's avonds weer terug en de zak is weg, je hebt 0 euro betaald, daar zit altijd een spagaat op. Maar wij denken wel dat de milieuprestaties door middel van diftar, dat compenseert eigenlijk de schoonmaakacties. En we hebben een studie gehad in Deventer van inzet van camera's. Is daartoe wel of geen meerwaarde? En toen hebben we ook gekeken naar Den Haag, waar ze camera's hebben ingezet. En het bijzondere is, in de gemeente Den Haag kun je kosteloos je afval in ondergrondse containers zetten. En daar bleek juist dat, ook al kon je het gratis kwijt in de ondergronds container, mensen zetten het er gewoon naast. Dat is een gedragsprobleem. Dat even als uitsmijter. Maar we proberen door middel van maatwerk die diversiteit van de wijken te managen. En de andere vraag ging over...

Ben ik even kwijt. De voorzitter: Ik weet niet of er nog een andere vraag was. Ik dacht het eigenlijk niet. De heer Klerk: Niet direct. Ik vroeg me meer af, is er door de handhaving op diftar in diverse wijken... Levert dat een extra beslag op handhavingscapaciteit op? De heer Hoogland: Ik heb daar geen harde feiten op. Maar wat ik wel herkende, is dat bij de introductie van diftar hebben we wel extra mensen van handhaving en toezicht erop gezet. Ik schud de cijfers niet zo uit mijn mouw. Maar jaarlijks rapporteer ik aan de gemeenteraad in Deventer hoeveel boetes we hebben uitgedeeld, hoeveel meldingen mensen hebben gedaan, hoeveel illegale stort we hebben opgehaald, bestaande uit grof

34

huishoudelijk afval, zwerfafval en dat soort dingen. Datagedreven werken en data aanreiken richting de gemeenteraad is onderdeel van het grondstoffenbeleid. De voorzitter: Misschien dat de heer Buiting of de heer Schouten hier ook antwoord op kan geven, op dit onderdeel, met betrekking tot handhaving. De heer Buiting: Ook wij handhaven op dit onderwerp. Ik zat even te kijken wat exact de vraag was. Maar wij hebben elke dag controles in alle wijken. Wij hebben wel een aantal hotspots verzameld. En dat genereert ongeveer, ik heb het net even nagekeken, 7.600 controles op jaarbasis. Dat is controles. Dat wil niet zeggen dat we iets vinden. Vuilniszakken moeten worden opengemaakt. Worden nagekeken of er eventuele NAWgegevens, naam, adres, woonplaats gegevens zijn. Maar de mensen zijn wel slim, wat dat betreft. Het is nog maar zelden. En we hebben het afgelopen jaar 140 procesverbalen uitgeschreven op 6.000 controles. Dat is niet veel. Maar al die zaken zijn wel gecontroleerd en opgeruimd. We laten ze niet liggen. We hebben, zal maar zeggen, een mini-vuilniswagen hier bij het gemeentehuis staan. En als wij dan wat hebben gecontroleerd, ruimen we het ook gelijk op. De voorzitter: Dank u wel. Dan op dit punt wilde mevrouw Krol en de heer Kuhlmann ook nog reageren. En daarna ga ik door naar een volgend punt van de heer Roggekamp. Mevrouw Krol. Mevrouw Krol: Dank u wel, voorzitter.

Wat wij ook nog daarnaast, in Ridderkerk hebben we ook wel te maken met behoorlijk wat naastplaatsingen. We hebben afvalcoaches. En die hebben ook nauw overleg met de woningbouwstichtingen. Bijvoorbeeld Wooncompas, daar is een hele goede samenwerking mee. Maar ook bij VluchtelingenWerk gaan onze afvalcoaches eens in de twee maanden langs om daar te vertellen hoe er in de gemeente omgegaan wordt met afval en hoe je dat moet aanbieden. En dat werkt ook wel tot op zekere hoogte. Maar buurten waar het verloop van inwoners groot is, blijft het wel heel lastig. Dat klopt. De voorzitter: De heer Kuhlmann. Een ander onderwerp. Dan ga ik eerst naar de heer Roggekamp, als u dat goedvindt. De heer Roggekamp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, mevrouw Kolk was me eigenlijk al een beetje voor, want ze gaf ook aan, belonen in plaats van beboeten. En met dat diftar zie je toch elke keer, je biedt meer aan, dan moet je meer beboeten. En was ik eigenlijk benieuwd of in Barenrecht of in Deventer ook wel gekeken is, is het niet om te bouwen naar een beloningssysteem, zodat mensen graag willen scheiden en dat de afvalberg omlaag gaat, in plaats van beboeten van elke keer als je wat aanbiedt? Hebben jullie daar ook naar gekeken? De voorzitter: Wie wil daar als eerste op reageren? Mevrouw Krol? Mevrouw Krol: Ik wil daar wel als eerste op reageren. Daar wordt natuurlijk al naar gekeken.

Je zou dat graag willen. Belonen is altijd beter dan beboeten. In Ridderkerk is er een systeem geweest, dat hing daar een beetje tussenin. Je betaalde vooraf een bedrag. En als jij onder de 104 klepbewegingen per jaar kwam, dan kreeg je het aantal

35

klepbewegingen dat je minder had terug op je volgende factuur. Dat had heel weinig impact. Het is een moeilijk systeem. Mensen begrepen het ook niet. Dat beboeten of dat belonen is heel lastig. En je moet eigenlijk ook de diftar helemaal niet zien als een boete. Als jij beter je afval scheidt, dan betaal jij gewoon minder. En dat is je beloning. Eigenlijk is diftar al een beloning voor mensen die wel echt goed afval willen scheiden. De voorzitter: De heer Hoogland, vanuit Deventer. De heer Hoogland: Het laatste wat wordt gezegd, dat had ik ook willen zeggen, is dat in Deventer betaal je alleen voor de restafval. Alle andere stromen zijn gratis. En als je goed doet aan afvalscheiding, betaal je relatief minder afvalstoffenheffing. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. De heer De Waard van HVC wilde ook nog reageren. De heer De Waard: Wel in dezelfde lijn. Maar we hebben ook zo’n filmpje, de goede scheider wordt beloond. En dat blijkt ook echt het geval, dat het overgrote deel van de inwoners uiteindelijk ook echt minder betaalt en daarmee ook grip heeft op hun eigen afvalstoffenheffing. De voorzitter: Op ditzelfde punt nog? De heer Hartmeijer: Voorzitter, aan de heer Hoogland. Want hij noemde net al een argument om over te stappen naar diftar.

Maar wat was uiteindelijk het doorslaggevend argument om daarnaar over te stappen? Of is dat wat u net noemde? De voorzitter: De heer Hoogland. De heer Hoogland: Toen was dat milieu gedreven. In het kader van milieu en duurzaamheid. En wat ook eerder in dit gesprekje voorkwam, is dat door middel van diftar door die platte prijsprikkel gaan mensen heel erg afval scheiden. Dan heb je zuiver de PMD stromen. En minder restafval is minder kosten, zowel voor de gemeente als uiteindelijk ook voor de inwoner. De voorzitter: Nog meer reacties op dit onderdeel? Ik zie er eentje. Excuus, de heer Bekka zag ik net al eerder inderdaad. De heer Bekka. De heer Bekka: Dit gaat wel over diftar. Maar we willen allemaal wel scheiden. Maar ik zie allemaal hele kleine... Weinig kleine milieustraatjes in bepaalde wijken waar je je spullen kwijt kan. Mensen die bijvoorbeeld geen bakken in hun tuin kwijt kunnen, waar gaan die hun andere spullen laten? Hoe ga je ze motiveren om meer te gaan scheiden? De voorzitter: De heer De Waard. De heer De Waard: Er is in het beleidsplan natuurlijk op voorgesorteerd om de basis op orde... Om die verder te brengen nog. Dat iedereen in de gelegenheid is om wel hun afval te scheiden. Het betekent bijvoorbeeld bij hoogbouw gfte-cocons, noemen wij het, waar je dat kwijt kan, ondergrondse PMD-containers, et cetera.

36

De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik de heer Weenk, die wilde ook nog reageren. De heer Weenk was het vorige uur aanwezig, namens het ministerie. Gaat uw gang. De heer Weenk: Een korte opmerkingen. Ik ben benieuwd of de mensen betalen voor gas en elektriciteit ook ervaren als een boete. De voorzitter: Dat was een reactie, geen vraag verder aan iemand, geloof ik. Verder nog op dit punt, op dit onderdeel? Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Ik weet eerlijk gezegd niet of iemand hier het weet. Misschien dat het een vraag voor niks is. Maar ik vroeg me af wat het prijsverschil is tussen als je diftar invoert en het over het algemeen goed scheidt, vergeleken met als je dan nascheiding invoert, hoeveel dat verschilt in de belasting? De voorzitter: Is er iemand die hierop zou kunnen reageren? De heer De Waard. De heer De Waard: Op basis van eerdere stukken is het scenario in eerdere besluitvorming ook weleens naast elkaar gelegd. En dat kwam daar niet beter uit, financieel. Ik kijk even naar Pieter, maar volgens mij zeg ik niks geks. De voorzitter: Duidelijk. Zijn er nog onderdelen? Excuus, de heer Hoogland. De heer Hoogland: Ik weet niet of de voorzitter de vraag kan herformuleren, maar ik denk dat op het moment dat je diftar en combinatie van goede afvalscheiding, dat je dan per saldo goedkoper uit bent dan nascheiding.

Maar op het moment dat je je niet goed houdt aan die afvalscheiding, niet serieus je fractie scheidt, dan is het uiteindelijk duurder. De voorzitter: Geeft dat antwoord op uw vraag, mevrouw De Groot? Ja. Op ditzelfde punt zag ik de heer Damen? Nee. Op ditzelfde punt nog? De heer Kuhlmann zat al wel even te wachten. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Uiteindelijk komen we nu inderdaad uit op het punt wat eerder buiten de orde was, maar nu wel precies op dit punt zit. Ik ben namelijk benieuwd, en ik hoor dat graag van de heer Van Opstal, en ik denk dat mevrouw Krol daar ook wat inzichten kan geven, wat de ervaringen zijn met nascheiding en met name ook hoe dat financieel uitpakt? Want in Barendrecht wordt het gedaan, nascheiding. En u biedt het aan als product. U bent een afvalverwerker en u doet aan nascheiding. En op het moment dat het natuurlijk heel veel duurder zou zijn dan andere manieren van afvalinzameling, en die suggestie of die beelden hebben we hier weleens in de raad zo gekregen, dan zou niemand dat natuurlijk doen. Toch, u doet het en u verkoopt het. Zo heel veel duurder is het vast niet. Kunt u daar eens wat over zeggen? De voorzitter: De heer Van Opstal. De heer Van Opstal: Als ik daarop mag reageren. Het afval heeft een verwerkingstarief. Er is gewoon een poorttarief wat je betaalt voor het afval.

En dat is niet anders als je dat bron gescheiden bij ons aanlevert of na gescheiden. Dat is één en hetzelfde tarief. Je

37

betaalt niet meer qua verwerking voor nascheiding. Dat is eigenlijk in het kort wat eraan vooraf allemaal gaat. Qua inzameling weet ik natuurlijk niet. Vanaf de poort rekenen wij een tarief. En dat is voor nascheiding en bronscheiding exact hetzelfde. De voorzitter: En mevrouw Krol, daar was de vraag ook aan gericht. Mevrouw Krol: Dank u wel, voorzitter. Er zitten natuurlijk de kosten. Je kan het ook niet zo een-op-een vergelijken. Het is ook wel wat de mijnheer van AVR aangeeft. Maar een ander kostenaspect, wat er ook nog eens een keer bijkomt, is als je aan bronscheiding doet en je hebt vervuiling daarin, dan wordt het allemaal als restafval weg verbrand. En dat heb je natuurlijk niet als je nascheiding hebt. Overigens, de belangrijkste argumenten van de BAR-gemeentes zijn toch wel geweest dat je geen extra inzamelmiddel nodig hebt, geen extra minicontainers of niet die zakken aan die palen die alle kanten opwaaien. Dat speelt ook. Als je een gemeente hebt met landelijk gebied, met grotere tuinen, kun je daar best een extra minicontainer bijzetten. Maar in deze gemeente is dat toch wel wat lastiger met de kleinere tuinen. Dat was ook een hele belangrijke overweging om op nascheiding over te gaan. De voorzitter: De heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik had nog even een vraag.

Die was naar aanleiding van wat de heer Hoogland zei, maar die sluit ook wel aan bij de vraag van de heer Kuhlmann. De heer Hoogland gaf aan, als je goed... Even kijken. Diftar bij goede afvalscheiding, dan heb je het over een ideaal scenario, is het goedkoper, even, qua belastingtarief of belastingheffing. Maar het ideale scenario, in hoeverre wordt dat gehaald? Wat is uw zicht daarop dan? De voorzitter: De heer Hoogland. De heer Hoogland: Dat is hier al eerder genoemd, is dat 1 procent, ook in Deventer, wordt op een verkeerde manier aangeboden. En op het moment dat je goed afval scheidt, en sommige gezinnen... Maar dat is echt een beetje arbitrair, is dat je sommigen doen het met een kliko twee keer per jaar of anderszins. Dat monitoren, en dan zijn we per saldo goedkoop uit. Mijn ingeving is nu wel dat het COELO, dat is volgens mij een gemeentelijk... Die alle afvaltarieven op een rij zet. Dat doet de provincie Groningen. Daar hebben ze alle varianten. Kan je je eigen gemeente vergelijken met je andere gemeente. En daar hebben ze ook de nascheiding, de bronscheiding allemaal op een rij gezet, die je nog wel wat nadere financiële onderbouwing zou kunnen geven. Maar dit nog even. Want de discussie over nascheiding, bronscheiding, wat is goedkoper, in mijn perceptie heb je daar gewoon heel veel nuances op. Want er loopt nu ook een discussie tussen de VNG en Verpact.

Dat is de verpakkingsindustrie. En welke tarieven gemeenten met schoon PMD krijgen, hoe verhoudt dat zich tot de afkeur? Dat is ook een heel onderhandelingsproces. En hoe dat onderhandelingsproces gaat aflopen, is ook van invloed op het dossier bron- en nascheiding. De heer Klerk: Als ik even heel kort mag? Eigenlijk zegt u, dat ideaal complex, want daar doelde ik vooral op, dat wordt best wel benaderd in Deventer?

38

De heer Hoogland: Ik heb natuurlijk ook in opdracht van de gemeenteraad het gemiddelde gedrag in Deventer vergeleken met grotere steden om ons heen. Dat is dan Apeldoorn, Enschede. Waar ben je dan goedkoper uit of ben je duur uit? In Deventer ben je dan relatief niet duur uit, mits je wel goed je afval scheidt. Snap je? Dat is wel het fundament. En ik weet niet of de gemeente Deventer in dezelfde stedelijkheidsklasse zit dan de stad waar ik nu te gast ben. Maar daarmee zeg ik eigenlijk, als je veel hoogbouw hebt, dan is dat van invloed op de voorzieningen bij die hoogbouw. En in Deventer, ook al zit je in hoogbouw, kan je je groen naar een container brengen, je papier kan je naar een container brengen. Die faciliteiten moet je wel kunnen genereren om met goede resultaten te kunnen komen als je diftar als fundament kiest. De voorzitter: Dank u wel. En op dat eerste onderdeel is ook nog veel informatie te vinden in de raadsinformatiebrief die bij dit dossier nog is gevoegd. Dan had ik mevrouw Van Engelen als eerste opgeschreven. Dan zag ik de heer Gündogdu. Een korte reactie nog op het vorige punt van de heer De Waard. De heer De Waard: Omdat het relevant is voor Dordrecht. De kwaliteit van de stroom is in Dordrecht ontzettend hoog. Dat is wel superrelevant. Een paar procent afkeur op PBD en voor de rest is alles 100 procent goedgekeurd.

De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Dank u wel, voorzitter. Nog even een vraagje voor mevrouw Krol over Barendrecht. Want Barendrecht heeft even diftar ingevoerd, ook in de hoop dat het kostenbesparend zou zijn, en toen weer teruggedraaid en doen nu aan nascheiding. Ik vroeg me af, zijn de kosten hetzelfde gebleven, toegenomen of juist afgenomen? En is het in Barendrecht positiever gesteld met de naastplaatsingen of dat eigenlijk hetzelfde gebleven toen de boel weer is teruggedraaid? De voorzitter: Mevrouw Krol. Mevrouw Krol: Ik zal even beginnen met het laatste, de naplaatsingen. Wij zijn, voordat in 2022 diftar werd ingevoerd, een half jaar van tevoren begonnen met een hele integrale aanpak bijplaatsingen. Die overigens in Barendrecht redelijk beperkt waren en zijn. Dat heeft wel zijn vruchten afgeworpen, want met de invoering van diftar is daar niks bijgekomen. Sterker nog, bijplaatsingen zijn zelfs nog afgenomen als gevolg van die integrale aanpak. Zijn de kosten daarna, toen diftar weer... Toen diftar ingevoerd was, zag je dat inderdaad ook de kilogrammen die wij inzamelden aan PMD en restafval, die wij gezamenlijk inzamelen, afnam. Nu het diftar weer is afgeschaft, zie je dat het weer iets oploopt langzaam, maar niet tot het niveau voor diftar. Het is wel weer iets opgelopen, maar blijft nu redelijk stabiel.

En de kosten zijn niet echt meer geworden, omdat de scheidingsinstallatie ook steeds efficiënter wordt. En we hebben een hele grote slag geslagen bij het afvalaanbiedstation, waar wij vrij veel bedrijfsafval kregen. En dat zijn we nu tegengegaan en dat heeft ons echt heel veel kilogrammen minder afval opgeleverd. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Gündogdu.

39

De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag aan, even kijken hoor, de heer Van Opstal. Hoeveel procent van het afval wat u binnenkrijgt in uw nascheidingsinstallatie kunt u heel goed scheiden? De heer Van Opstal: Zo'n zeventig procent kunststoffen die erin zitten, halen we eruit. Dertig procent niet. Zeventig procent wel, ongeveer. De heer Gündogdu: Een vervolgvraag, voorzitter. De voorzitter: Een vervolgvraag. Gaat uw gang. De heer Gündogdu: En welk afval is voor u het moeilijkste om na te scheiden? Is dat gft, papier? Heeft u daar een bepaald percentage of verdeling? De heer Van Opstal: Onze installatie is in de basis gebouwd om kunststoffen na te scheiden. De drankenkartons, we halen er folies uit en de shampooflesjes, om het zo maar te zeggen. Dat halen we er primair uit. Ook de metalen. En daarnaast kan je... Je kan heel veel stromen uit het afval halen. Je kan er bijvoorbeeld glas uithalen. Je kan er papier uithalen. Je kan er textiel... Maar wij kijken wel altijd, wat kan je er verder mee? Als je er textiel uithaalt, als je bij de nascheidingsinstallatie zit en je ziet de textiel voorbijkomen, dan weet je, daar kan je niks meer mee. Papier, in de basis kan je ook niks mee. Dat is zo nat. Wij zien daar geen toekomst in. Wat we wel nu aan het onderzoeken zijn, gft. Dat noemen wij anders. Dat noemen we ONF, organisch natte fractie.

Daar zijn we wel heel erg nadrukkelijk naar aan het kijken om dat in de toekomst op een goede manier te recyclen. Dan willen we het niet vergisten. Wat jij net zei, gas van maken. Maar wij willen het op een andere manier gaan doen. Dat je het ook echt circulair gaat maken. En daar zien we kansen, omdat de heer van Rijkswaterstaat ook zei, ongeveer 30 procent van je afval is gft. En daar zitten echt hele grote kansen. En dat zie ik ook niet, het is zeker een dicht stedelijk gebied, zomaar afnemen. Wat je ook doet, ik denk niet dat dat zomaar met tientallen procenten naar beneden gaat. Er zal altijd een bepaald deel gft, ONF in het afval zitten. En daar spitsen wij ons voor de toekomst op. De voorzitter: Voldoende antwoord zo? De heer Damen. De heer Damen: Dat laatste antwoord roept bij mij meteen de vraag op, haal je per huishouden of per persoon bij nascheiding dan niet meer restafval op, omdat je een heel aantal fracties er niet uithaalt, zoals u zegt? De heer Van Opstal: Ik weet niet of ik uw vraag goed begrijp. De heer Damen: U geeft net aan dat een aantal zaken niet uit de afvalstroom gehaald wordt, omdat u daar geen brood in ziet, letterlijk. En dan is voor mij de vraag, leidt dat dan niet tot meer restafval per huishouden of per ton afval in totaal? De heer Van Opstal: Nu snap ik uw vraag. Nee, dat denk ik niet.

Ik denk, als ik dan als voorbeeld onze klant gemeente Leiden mag... Die hebben bewust gekozen voor nascheiding, omdat zij zeggen, wij willen onze focus niet leggen op het kunststof, maar