2.6 2025.09.16 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

Mijn ervaring is daarin, omtrent voornamelijk, ondanks dat er een aantal ondernemers zullen stoppen wegens pensioen, dat de meesten eigenlijk wel bezig zijn met voortborduren op de mogelijkheden die ze hebben, het aanschaffen van een elektrisch voertuig, aanpassing van hun logistiek. Sommigen willen een nieuw voertuig kopen. Anderen zeggen van, maar ik heb altijd een tweedehands voertuig gekocht, waarom zou ik nu een nieuw voertuig kopen? Ik kan ook straks, als de ontheffing afloopt, een tweedehands voertuig kopen. Ze zijn zich aan het informeren. En over het algemeen zijn daar op dit moment ook niet veel geluiden dat het niet mogelijk is. De voorzitter: Dat is een korte. De heer Schellingerhoud: Een korte. De voorzitter: Als we allebei willen, dan gaan we zingen samen. Dat gaan we niet doen. Bedankt voor deze bijdrage. Ik zie daar, dacht ik, ook al een vraag? Ja. De heer Bootsman van GroenLinks. De heer Bootsman: Dank u wel, voorzitter. Nog even over de marktondernemers. Is er in Rotterdam ook iets geregeld qua ontheffing, of gaat het eigenlijk heel soepel, zoals we eigenlijk … Daar ben ik wel benieuwd naar. De heer Schellingerhoud: De marktondernemers in Rotterdam hebben op dit moment een gezamenlijke ontheffing gekregen. Daar is nog geen einddatum voor vastgesteld.

De angst met het verlenen van die ontheffing is wel dat sommige ondernemers achterover gaan hangen en weer gaan afwachten op wat er gaat komen eigenlijk. Terwijl we juist de ondernemers willen adviseren en informeren over de mogelijkheden, en ze daarin meenemen. Over het algemeen zien we dat de meeste ondernemers vorig jaar toch nog een tweedehands Euro 6 bus hebben aangeschaft, om voorlopig te kunnen blijven doorrijden. Waarschijnlijk die einddatum wordt aangepast naar 2029. Dat ze kunnen blijven doorrijden. En indien ze daarna alsnog niet de mogelijkheid hebben, kunnen ze alsnog een ontheffing aanvragen op bedrijfseconomische omstandigheden voor de aanschaf van elektrische voertuigen. Die reikwijdte voor hen is nog best groot.

20

De voorzitter: Voorlopig een gezamenlijke ontheffing. De heer Hartmeijer van de SP. De heer Hartmeijer: Eventjes dat ik het goed begrijp. Er is een gezamenlijk ontheffing voor de markt. En die geldt tot 2029. Of heb ik het verkeerd begrepen? De heer Schellingerhoud: Klopt. De ontheffing is nog niet vastgesteld met een einddatum. De voorzitter: De heer Kuhlmann van de VVD. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ik heb gelezen dat de gemeente Rotterdam, voor wat betreft de zero-emissiezone, op een aantal punten wat minder streng is dan bijvoorbeeld Amsterdam of Den Haag of andere gemeenten. Ik ben benieuwd, levert dat problemen op of werkt dat juist in de praktijk naar tevredenheid? De heer Schellingerhoud: Wij hadden eigenlijk verwacht dat wij het als logistiek makelaar of adviseur het vrij druk zouden hebben na de gedoogperiode, die we ook in Rotterdam hebben gehad. Eigenlijk op dit moment valt het redelijk stil. We hebben ons werk te goed gedaan of er zijn vrij weinig vragen vanuit de ondernemers. De voorzitter: Ik zie op dit moment geen nieuwe vragen. Er is wel het verzoek even van de heer Platje om aan zijn inspreek nog één of twee zinnen toe te voegen. De heer Platje: Dank u wel, voorzitter. Ik wil daar toch iets op toevoegen. En dat is, het speelt nu nog niet.

Ik hoor iedere keer van Leiden en van u dat er bij de kooplieden nog niks aan de hand is, maar het is nog niet aan de hand. Het gaat vanaf 2029 pas echt beginnen. En ik zal u zeggen dat vanaf 2029 zitten we hier weer aan een tafel en komt weer dezelfde vraag en dan gaat u iets anders zeggen als nu, want nu heeft iedereen vrijstelling. En we denken allemaal, we kijken wel in 2029. Maar als het dan echt tot het einde is, dan zullen er echt ondernemers stoppen. Echt waar. Dank u wel voor de tijd. De voorzitter: Dit is prima. En ik meen te zien dat mevrouw Bethume daar ook meteen in haar verhaal iets in meeneemt. Dan wil ik het woord nu geven aan mevrouw Bethume. En dan hebben we de volgende inspreekster. Mevrouw Bethume: Dank u wel, voorzitter. Dat heeft u heel goed gezien. Ondernemen is vooruitkijken. En ook bij de ambulante handel uiteraard, ondernemers die vooruit willen kijken, maar met zekerheid. Inderdaad terugkomend even op Rotterdam, daar hebben ze het nog weer op een andere manier geregeld. Chapeau daarvoor overigens. Daar is individueel, bij elke ondernemer op de markt, dat wil ik heel duidelijk erbij zeggen, op de markt zelf in gesprek gegaan. Daar heeft men op een hele simpele wijze de mogelijkheid om die ontheffing aan te vragen. Daarin verschilt Rotterdam met de andere steden in het land. De vraag is gesteld door de inspreker aan het einde van de tafel.

Sorry, ik ben mijnheer zijn naam vergeten. De voorzitter: Mijnheer Van Loon. Mevrouw Bethume: Mijnheer Van Loon. Waarom er geen andere gemeenten aan tafel zitten. Als CVA-regiomanager ben ik in heel veel gemeenten in het land aanwezig

21

geweest bij veel gesprekken over de zero-emissie. De vraag waarom bijvoorbeeld gemeenten als Maastricht, Enschede, Amersfoort, Nijmegen, Apeldoorn hun zeroemissiezones uitgesteld tot 2030, dat hebben ze op nadrukkelijk verzoek en na goede gesprekken met de ambulante handel gedaan. Er zijn hier en daar wel wat acties voor gevoerd. Dat mag duidelijk zijn. Bekende tractoractie in Maastricht van 2023 staat ons nog duidelijk in het geheugen. Maar het heeft wel tot resultaat gehad dat de gemeente zegt, wij praten voorlopig nergens over. Niet eerder dan 2030. Ondernemers hier in Dordrecht vragen een uitstel tot 2035. En dat heeft te maken dat, die vraag mag duidelijk zijn, de ambulante handel is een bedrijfstak die het samen doen. Een markt maak je niet als individu. Je vraagt niet alleen voor jouzelf een ontheffing aan. Je vraagt het voor de markt aan. De markt doet het samen. Een binnenstad zonder markt is geen gezellige, levendige binnenstad. We willen graag die markt daar behouden. En ondernemers verdwijnen niet eerder dan inderdaad in 2029. Ik kom zelf als vertegenwoordiger ook in Amsterdam. Daar zijn heel veel ondernemers in de binnenstad op zeer drukke markten die nu al aangeven, als dit vanaf 2029 voor mij gaat spelen, groot materiaal wat niet leverbaar is en toch vereist wordt, dan gooi ik de handdoek in de ring en dan stop ik ermee. Dat is een groot aantal.

Dat is ook in Gouda. Daar is een enquête geweest. Die enquête heeft duidelijk gemaakt dat al die ondernemers, die niet in de gelegenheid zijn om te investeren, op korte of lange termijn de handdoek in de ring gaan gooien. Een ander belangrijk aspect wat er nog bij komt, waar misschien nog wel vanavond niet over gesproken is, maar ook aan voorbij wordt gegaan door heel veel mensen, is het feit dat ondernemers die vandaag in Dordrecht staan, staan morgen in een andere gemeente. Als zij vandaag verplicht zijn om elektrisch te rijden in Dordrecht en morgen in een andere gemeente komen waar helemaal geen sprake is van elektrisch rijden, hoe doen ze dat dan met hun voertuig en het opladen, als daar helemaal geen faciliteiten voor zijn? Daar wordt niet over nagedacht. Vandaar dat men hier ook in Dordrecht vraagt om een totale ontheffing tot 2035, zodat we met zijn allen de mogelijkheid hebben om alles goed op een rijtje te krijgen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Ik wil u bedanken voor uw betoog, wat eigenlijk wel heel helder is. U geeft de belangen van een eventuele totale ontheffing, omdat anders op termijn veel ondernemers de handdoek in de ring gooien en ook omdat niet is nagedacht over de mogelijkheden die andere steden dan eigenlijk tegelijkertijd zouden moeten bieden. De heer Hartmeijer heeft al een vraag, van de SP. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter.

Ik zie inderdaad sinds 1 januari ’25 is er in de binnenstad van Gouda een zero-emissiezone. Ik miste nog even wat er fout gegaan is in Gouda, want dat proefde ik nog niet helemaal uit het verhaal. Mevrouw Bethume: Fout is gegaan, is misschien een andere betiteling dan wij eraan willen geven. Het is zo dat ondernemers daar natuurlijk ook de ontheffing hebben moeten aanvragen. Er is een kentekencheck gedaan en een aantal ondernemers voldoet aan die kentekencheck tot 2029. Er zijn ondernemers die wel die ontheffing hebben gekregen. Ook daar is de vraag gesteld aan de ondernemers, wat doen jullie als het zover is dat ook jullie als ontheffingsverkrijgers moeten overschakelen naar het elektrisch? Dan zullen zij stoppen. Daar is weer gevraagd om een mogelijkheid om een enquête te doen. Als dan de vraag wordt gesteld aan die ondernemers of vraag gesteld

22

zou kunnen worden aan die ondernemers van, wat ga jij doen na 2029, dan wordt er door Gouda gezegd, maar dat is geen objectieve vraagstelling. Waarom wordt er dan gevraagd naar een enquête? Want het is wel, je kunt daar ja of nee op zeggen. Zo objectief is het. De voorzitter: Dank u wel. Wie heeft er nog een vraag? Mijnheer Gorter van Op Ons Eiland. De heer Gorter: Dank u wel. Ik heb goed zitten luisteren naar uw betoog. Helder. Duidelijk. Waarvoor dank. Naar mijn idee zie ik twee trends bij diverse gemeenten op dit moment. Eén is het verschuiven naar 1 januari 2030. En de andere trend, en daar heb ik u niet over gehoord, is de zero-emissiezones verkleinen. Wat vindt u van het laatste deel? Mevrouw Bethume: Daar kan ik u kort antwoord op gegeven. Daar ben ik mee bekend in Amsterdam. Daar hebben ze heel duidelijk de zone verkleind. Dat heeft enige lucht gegeven bij een aantal markten binnen de stad. U moet weten dat er in Amsterdam 31 markten in de week zijn. Dat geeft lucht bij een aantal ondernemers binnen de ambulante handel. Maar met name de drukke binnenstad markten hebben daar nog steeds hetzelfde probleem. De voorzitter: Nog een vervolgvraag? De heer Gorter: Ja. De voorzitter: Ja hoor. De heer Gorter: Volgens mij ook heel recent speelt dat in Alphen aan den Rijn. Kunt u daar nog iets over zeggen? Want ik weet niet wat de status op dit moment is.

Mevrouw Bethume: Daar zijn we nog in gesprek. Ook daar ben ik aanwezig geweest om over de zero-emissie te spreken. Ook daar heb ik hetzelfde geluid gehoord wat ik hier bij alle ondernemers hoor. Wij hoeven maar een heel kort stukje de stad door, de zone door, voordat wij op de markt zijn staan. We staan daar stil de hele dag. Dat kleine stukje gaan we er weer uit. Het voorstel is geweest van de adviescommissie binnen de markt om de mogelijkheid te hebben die zone zelfs op een nog wat kortere manier in te gaan. Daar moet dan door de gemeente een verkeersbesluit over genomen worden, want dan zouden zij tegen de draad in gaan. Daar is het wachten op. De voorzitter: En nog een vervolgvraag. De heer Gorter: Sorry, nog eentje. De voorzitter: Het is u deze keer toegestaan. De heer Gorter: Graag. Dank daarvoor. Kent u al gemeenten die stoppen met de zeroemissiezone? Die eigenlijk zeggen, wij komen volledig terug op het besluit wat we eerder genomen hebben en die overwegen om er gewoon mee te stoppen.

23

Mevrouw Bethume: Kort en krachtig, helaas niet. De voorzitter: Dat eerste woord is een mening en het tweede is het feit. Dan gaan we naar onze laatste gast voor vanavond. En dat is de heer Sauter van onze eigen organisatie. En daar kunnen gewoon vragen aan gesteld worden. Ik heb wel wat vragen opgepikt her en der, maar die moeten wel uit de commissie komen. Wie heeft er nog iets van de vragen onthouden die her en der gesteld zijn, eigenlijk aan onze organisatie? De heer Hartmeijer van de SP. De heer Hartmeijer: Dank. Eigenlijk de vraag die ik aan de heer uit Rotterdam stelde. Ik ben nu even uw naam kwijt. Wat de voor- en nadelen zouden zijn van de marktvraag? Zo'n collectieve ontheffing. Kan daar iets over gezegd worden, waarom daar niet voor gekozen wordt? De heer Sauter: Wij waren in eerste instantie bang dat er dan een soort precedentwerking zou plaatsvinden. Dat meerdere mensen daar aanspraak op gaan maken. Dat heeft te maken met de precedentwerking van de ene groep daarbij uitsluiten. De voorzitter: Ik zal het herhalen. Het heeft te maken met mogelijke precedentwerking. En dat wil de organisatie tot nu voorkomen. Dat is gewoon het antwoord. We gaan naar een volgende vraag. Mevrouw Pichel van Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Ik had natuurlijk net mijn vraag over die effecten en mogelijk waarneembare uitstoot. Dat is wel één ding.

Maar ik zit ook nog met een aantal niet beantwoorde vragen van vorig jaar. En dat zijn er toch best wel veel. En ik zal ze even opnoemen. Misschien is dat voor vanavond niet allemaal haalbaar. Maar we hebben toen ook gevraagd naar een hele duidelijke TCO-berekening. Ik heb hem nog niet voorbij zien komen. Ik weet niet of anderen hem voorbij hebben zien komen, maar daar heb ik toen echt heel specifiek om gevraagd. We hebben hier toen ook een expert gehad, de heer Regterschot. En toen hebben we het gehad over een onderzoek naar eventueel PFAS-uitstoot, omdat natuurlijk ook PFAS wordt gebruikt voor de batterijen van elektrische voertuigen, en het effect daarop. En of dat daar mogelijk wat meer van zou zijn. De voorzitter: Mevrouw, kunt u naar de vraag? Ik bedoel, want anders moet het gewoon schriftelijk gesteld worden. Dat kan ook. Kom maar. Ga maar even verder. Maar probeer het in te perken. Mevrouw Pichel: Maar bedankt voor de sturing daarin, want ik ben ook eigenlijk een beetje op zoek naar, hoe kan ik daar …. Want we hebben die vraag al schriftelijk gesteld en geen antwoord op gekregen. Ik zit meer te zoeken, hoe gaan we antwoord krijgen op deze vragen? Plus als laatste, ik zie een soort verschuiving. Want helemaal in het begin in eerdere raadsvoorstellen werd ook gesproken over natuurlijk CO2-uitstoot. Dat draaide vorig jaar al naar, niet CO2, maar toch meer fijnstof.

Terwijl de elektrische voertuigen juist meer fijnstof uitscheiden. Wat is de helderheid in dat verhaal? En zo zijn er nog meer vragen die onbeantwoord blijven.

24

De voorzitter: We houden het even op twee vragen. Hoe krijgen we antwoord op technische vragen en waarin zit de verschuiving in het nieuwe raadsvoorstel van die stoffen? De heer Sauter: We kunnen deze gewoon schriftelijk beantwoorden. Voor de rest hebben we een effectstudie laten doen. Daar zal een deel van uw vraag mee beantwoord worden. En als aanvullende onderzoeken nodig zouden zijn, zouden we die ook zeker kunnen laten uitvoeren. De voorzitter: En waarom is er verschoven in het stuk van CO2 naar fijnstof? De heer Sauter: Daar kan ik nu geen antwoord op geven. Dat weet ik even niet. De voorzitter: Dan wordt dat ook als technische vraag toegevoegd. De heer Gorter. Mevrouw Pichel: En heel even een vraag, want hij zegt de effectenstudie. Maar welke effecten? De heer Sauter: Dan hebben we het inderdaad over fijnstof, CO2-uitstoot en deels ook geluid. Dezelfde effectenstudie die de andere gemeentes ook hebben laten doen. De voorzitter: En als we het van Leiden ook krijgen, dan kunnen we vergelijken. De heer Gorter van Op Ons Eiland. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Een beetje dezelfde vraag die wij ook al een keer eerder gesteld hebben, is over het effect van trillingen met het rijden met zwaardere voertuigen in onze oude, prachtige binnenstad.

De wethouder zegt daar wel iets over in zijn brief, dat hij daar eigenlijk niet zoveel problemen van ziet, maar hij onderbouwt dit niet. Hij zegt er wel iets over, maar komt niet met een onderbouwing dat op het moment dat we met zwaardere elektrische voertuigen gaan rijden, die naar mijn idee meer trillingen gaan veroorzaken in het oude centrum, oude panden, wat het effect daarvan is? Dat antwoord hebben we niet gekregen, dan alleen een antwoord in de brief dat de wethouder dat probleem niet ziet. Maar ik zou dat toch wel onderbouwd willen zien. De voorzitter: U mag daarop reageren. Ik heb het niet heel goed gehoord. U mag het echt zelf doen. De heer Sauter: Dat kunnen we uitzoeken. De voorzitter: Ook dat is een toezegging. Dan gaan we naar de heer Kuhlmann van de VVD. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Even een technische vraag naar aanleiding van het voorstel wat er ligt vanuit het college. Daar staat natuurlijk heel duidelijk in genoemd dat de doelstelling of althans een van de twee doelstellingen is het streven naar een vermindering van het aantal vervoersbewegingen in de binnenstad. Maar het is mij eigenlijk niet zo helder, ik hoop dat u mij kunt helpen, welke concrete maatregelen staan er in het voorstel om specifiek dat doel te bereiken? En dan even in het achterhoofd wat

25

we zojuist ook in de sessie gehoord hebben van een aantal dingen die nog niet zoveel resultaten opleveren in andere gemeenten. De heer Sauter: Wij zijn eigenlijk ook aan het uitzoeken, net zoals de andere gemeentes, van welke opties er zijn om vervoersbewegingen te combineren. Maar daar hebben wij nu nog geen antwoord op. De heer Kuhlmann: Even voor de helderheid, dat staat eigenlijk nu nog niet in het voorstel? De heer Sauter: Nee. De voorzitter: De heer Van den Berg van het CDA. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk een beetje aanhaken, want ik had inderdaad dezelfde vraag van, hoe wordt er ingezet op die reductie daarvan. Een voorbeeld hier is natuurlijk de bouw nu van het nieuwe Huis van de Stad. In hoeverre wordt daar dan over nagedacht door de gemeente, over de reductie van het aantal kilometers die daar wordt gemaakt voor de logistiek en de bevoorrading daar? Is erover nagedacht? De heer Sauter: Voor de bouw van … Dat valt buiten de zone. Daar hebben we geen onderzoek naar laten doen. De heer Van den Berg: Maar we willen natuurlijk reductie van het aantal vervuilende kilometers. Dat houdt daar op, snap ik. De voorzitter: Weer even de microfoon uit. Mensen, we hebben nog 4 minuten. We gaan naar een afronding van deze vergadering. En het voelt nog niet af. Ik stel voor dat er nog een beeldvormende vergadering volgt.

En daar hoeven misschien niet alle insprekers weer bij aanwezig te zijn, maar in elk geval wel van onze eigen gemeente, omdat nu daar vooral wat vragen leven. Het staat u allemaal vrij om natuurlijk nog vragen in te dienen. En ik heb er ook nog een aantal tussendoor genoteerd, die ik hier langs hoorde komen eigenlijk. In wat wijkt dit lokale beleid af van het landelijke beleid? De ontheffing die hier gegeven kan worden, is dat echt inderdaad elk jaar of is dat ook langer? De getalletjes rondom de uitstoot, daar duidelijkheid over. Wat kan er geleerd worden van steden waar het niet goed gegaan is? En kunnen we daar misschien nog iemand van uitnodigen? Die vraag hoor ik impliciet ook meekomen. Hoe staat de maatregel ten opzichte van het beoogde resultaat? Is dat op een of manier uit te drukken? En hoe kunnen we daarover van gedachten wisselen? En welke zekerheid kan ook onze Dordtse ondernemers geboden worden? Welke maatregelen kunnen hier worden ingezet? Ik zie mevrouw Pichel. Die wil er nog eentje toevoegen. Mevrouw Pichel: Niet per se een specifieke vraag toevoegen. En ik ga zeker ook wel wat technische vragen schriftelijk stellen. Maar ik hoor regelmatig een reactie, daar is onderzoek naar gedaan.

Maar dan zou ik graag willen zien welk onderzoek en kunnen we uiteindelijk gewoon het onderzoek krijgen en inderdaad de juiste aanwijzingen, daar en daar staat het? Want dan kun je er ook daadwerkelijk iets mee.

26

De voorzitter: U heeft inderdaad tijdens de vergadering ook naar onderzoeken gevraagd. Er zijn ook verschillende toezeggingen genoteerd. Die moeten ook netjes nagekomen worden. En u wilt, behalve gewoon de onderzoeken, ook even een kleine duiding, een soort oplegger van, kijk op bladzijde zoveel voor fijnstof of op die bladzijde voor CO2, of de vergelijking. Mevrouw Pichel: Ik kom ook uit de medische wereld. En als er daar iets wordt gezegd over, er is een onderzoek gedaan, dan willen we gewoon het onderzoek zien, waar is het gedaan, welke studie, wie zijn de onderzoekers en gewoon de uitkomsten. Je moet zelf een heel onderzoek kunnen lezen. Maar inderdaad een oplegger voor mensen die dat niet gewend zijn, is natuurlijk wel fijn. Maar dat vind ik nogal cruciaal met betrekking tot onderzoeken. De voorzitter: De heer Van den Berg heeft nog een vraag. De heer Van den Berg: Ik was inderdaad ook nog een beetje benieuwd. Er wordt een vrijstelling gegeven natuurlijk voor de veiligheidsdiensten en vuilnisauto's. Maar is daar wel een bepaalde ambitie voor of blijft dat gewoon vrijgesteld? Ik vind daar ook een beetje, als overheid wil je een goed voorbeeld geven. Waarom doen wij niet mee in die emissievrije … De voorzitter: Als we het anderen vragen, waarom doen we het dan zelf als gemeente niet? De heer Van den Berg: Ja. De voorzitter: Die vraag. De heer Kuhlmann.

De heer Kuhlmann: Voorzitter, u noemde het, refereerde er al even aan, maar ik maak het toch wel even heel concreet. De heer Van Loon noemde een aantal gemeenten die vandaag niet aan tafel zitten. Als zij uitgenodigd kunnen worden, liefst ook dat ze komen, dat zou denk ik, als we toch een extra sessie houden, prettig zijn. De voorzitter: U maakt het heel concreet wat ik voorstelde. Ik denk, kan iedereen daarmee instemmen om ook iemand aan tafel te hebben van waar het niet gelukt is? De heer Gorter: Voorzitter, mag ik daar nog iets aan toevoegen, aan de heer Kuhlmann? Die recent besloten hebben om de zero-emissiezone op te schuiven. De voorzitter: Gewoon een van de gemeentes waar ze inmiddels een ander besluit hebben genomen over het invoeren van. Prima. Die is genoteerd. Dat komt wel goed. Zijn er verder nog voorstellen voor die beeldvormende … Ik heb nog wel een voorstel, maar dat mag ik niet zomaar doen. Kunt u ermee leven als we dan de volgende keer beginnen met een ambtelijke presentatie waarin heel veel van die vragen al worden meegenomen ook in de presentatie en dat we daarna weer het gesprek voeren met mensen, en ook met zo'n inspreker nog uit zo'n andere stad? Kunnen we het dan verder aan de griffie overlaten om dat gewoon netjes vorm te geven? De heer Wringer heeft nog een opmerking.

27

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Wanneer moeten de vragen bij de griffie ingeleverd worden?

Mevrouw Vermeulen: Dit kan denk ik ingepland worden … Ambtelijke toelichting kan ingepland worden over twee weken. Dan is het denk ik heel reëel om ze de woensdag of donderdag, dat is de 24ste, 25ste, bij de raadsgriffie in te leveren. En dan kan een deel denk ik in de presentatie en een deel schriftelijk worden beantwoord. Dat hangt af van de vraag, want het wordt erg veel, merk ik. Als die vrijheid er is, moet dat lang genoeg zijn. De voorzitter: De vraag, uiterlijk over acht dagen. Dan kunt u tijdens de raadsvergadering, als u zich verveelt, zich daar even mee bezighouden. Dan wil ik iedereen hartelijk bedanken en verzoeken om alles wat hier niet meer op tafel hoort te blijven staan weer mee te nemen. Dank u wel. 4. Initiatiefvoorstel fracties VVD, GroenLinks, BvD, CDA – Makkelijker thuisladen op straat Voorzitter: Mevrouw Van Vugt-Roose Raadsgriffier: Mevrouw Vermeulen Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Dijkstra (Gewoon Dordt) Dhr. Droog (ChristenUnie/SGP) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. Klerk (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. ’t Lam (SP) Dhr. Pauwels (Partij van de Arbeid) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder H. van der Linden Ambtelijke ondersteuning: dhr. Ramp, dhr. Zacharias Overige aanwezigen: dhr. Bottse, dhr. Van Yperen, dhr. Lucas, mevr.

Wulffers-van der Hoorn, dhr. Tiersma, dhr. Van der Burgt De voorzitter: Een goedenavond, we zijn iets verlaat. Laten we gewoon lekker vlot starten met deze volgende vergadering. We komen net van de markt, zullen we maar zeggen. Vandaar. Waarom zitten we hier? Ik wil iedereen trouwens van harte welkom heten. De raads- en commissieleden, alle gasten hier aan tafel, die zich zo ook even verder zullen voorstellen. En misschien de deur even dicht, want het is best nog een

28

beetje lawaaierig. Ik heet ook nog welkom de volgende mensen, de heer Bottse en de heer Van Yperen. Die zijn allebei inwoner. Welkom. De heer Lucas en mevrouw Wulffers, en die zijn er nog niet. Die komen dan misschien nog wel zo. De heer Tiersma, helemaal uit de gemeente Noordwijk. Dan hebben we ambtelijke ondersteuning, die zitten deze keer ver weg, de heer Ramp en de heer Zacharias. Ook welkom. En we hebben namens DAS, ons wel bekend inmiddels van de adviezen die elke keer gegeven worden, de heer Van der Burgt. Voor het verslag is het nodig dat iedereen zich weer even persoonlijk voorstelt. En dan wil ik hier rechts beginnen. Als u deze even indrukt en dan zegt wie u bent een kort voorstelt. De heer Tiersma: Terwijl volgens mij de FlatPower een beetje binnenkomt. Maar Martijn Tiersma, adviseur duurzame mobiliteit bij de gemeente Noordwijk. De heer Bottse: Jeffrey Bottse, inwoner in Dordrecht. De heer Van Yperen: Ferry van Yperen, ook inwoner in Dordrecht. De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos-Lambinon, Partij voor de Dieren. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD. De heer Klerk: Albert Klerk, CDA. De heer Droog: André Droog, ChristenUnie/SGP. Mevrouw Dijkstra: Marjanne Dijkstra, Gewoon Dordt. De heer ’t Lam: Jack ’t Lam, SP. De heer Ramp: Wouter Ramp, ambtelijke ondersteuning.

De heer Zacharias: Martin Zacharias, adviseur verkeer gemeente Dordrecht. Mevrouw Wulffers-van der Hoorn: Mariska Wulffers, FlatPower. Mevrouw Striebeck: Bernadette Striebeck, VSP. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. De heer Pauwels: Sam Pauwels, PvdA. De heer Lucas: Jan Willem Lucas, van FlatPower.

29

De heer Van der Burgt: Bert van der Burgt, voorzitter van de Dordtse Adviesraad Sociaal Domein. Mevrouw Vermeulen: En Laurette Vermeulen, commissiegriffier. De voorzitter: Franciske van Vugt, vanavond uw voorzitter. Dank u wel allemaal voor het voorstellen. En ik zie dat het beeld inmiddels ook weer goed is. Waarom zitten we hier vanavond? We krijgen vanavond een technische toelichting op het initiatiefvoorstel van VVD, GroenLinks, Beter voor Dordt en CDA over verlengd privaat laden. Het wordt straks eerst toegelicht door de initiatiefnemers. En ik heb begrepen dat de heer Kuhlmann daar een mooie presentatie bij heeft gemaakt. U mag dat straks gaan laten zien aan ons. Daarna spreken de inwoners met ons over hun ervaring met elektrisch laden, en ze geven tips mee. Dan hebben we hier ook, en dat vind ik eigenlijk zelf wel heel interessant, mevrouw Wulffers om een demo te geven over hoe dat dan werkt met een platte laadkabel. En u werkt waarschijnlijk dan samen met de heer Lucas, denk ik. Dat jullie dat samen doen. En daarna het laadbeleid, daar wordt dan over verteld. En dan kan het nog worden toegelicht door de ambtelijke ondersteuning. En de heer Van der Burgt wilde daar ook graag … Die is op het laatste moment toegevoegd. Die stond nog niet in de stukken. Maar die zal dan ook kort nog iets toelichten over wat er vanuit DAD over gedacht wordt.

Ik stel voor dat we elke keer elke spreker aan het woord laten en dat we dan daarna onze vragen stellen, tenzij het echt niet kan wachten en er op dat moment duidelijkheid nodig is. Mijnheer Kuhlmann, 7 minuten. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter. Het is een initiatiefvoorstel van de Dordtse VVD, GroenLinks, Beter voor Dordt en het CDA. Maar we weten dat het een onderwerp is wat ook bij andere partijen leeft en waar ook bij andere partijen al eerder natuurlijk al gedachten en vragen over gesteld zijn. Even heel snel, waar gaat het over? Thuisladen op straat, wat bedoelen we daarmee? Dat is iets anders dan laden bij een openbare laadpaal. Die kent iedereen natuurlijk wel, die openbare laadpalen. Thuisladen op straat is ook iets anders dan laden op eigen terrein. Dan maak je gebruik van je eigen stroom, maar sta je op je eigen oprit. Bij thuisladen op straat bedoelen we dit. Dit is een auto die gewoon op de openbare weg staat, op een normale parkeerplek, maar wordt opgeladen niet met stroom vanaf een openbare laadpaal, maar vanaf een aansluiting thuis. Dat je je eigen stroom gebruikt. Dat komt dan hier op het volgende neer. Elektrische auto op straat met je eigen stroom vanuit huis. Waarom willen we dat makkelijker maken? Er zijn eigenlijk vier argumenten bij. In de eerste plaats is het goedkoper voor bewoners.

De stroomaansluiting van je eigen huis is altijd goedkoper dan de stroom die je aan een laadpaal koopt. En dat argument geldt al helemaal op het moment dat je gebruikmaakt van zelf opgewekte stroom. Als je een windwokkeltje op je dak hebt staan of zonnepanelen, die veel mensen hebben. En voor wat betreft die zonnepanelen, dat is ook dan weer een volgende wat betreft de druk op het elektriciteitsnet. Vanmiddag heeft de gemeenteraad ook natuurlijk een sessie gehad over netcongestie. Op het moment dat je een elektrische auto aan het opladen bent, dat een apparaat wat veel stroom vraagt, dat vraagt wat van het stroomnet, en omgekeerd wanneer je die zonnepanelen op je dak hebt zitten en die gaan het net in, dat betekent ook wat. En eigenlijk is het natuurlijk heel handig, dan heb je namelijk minder druk op het elektriciteitsnet, als je je auto met je eigen stroom kan opladen. En daar zit natuurlijk ook weer dat financiële in, als je vooruitkijkt naar straks dat het terugleveren op het net moeilijker wordt gemaakt met

30

zonnepanelen, is dit natuurlijk voor veel mensen een aantrekkelijke optie. Dan die parkeerplekken. Dat hangt weer samen met, ik ga even terug naar deze, dit is natuurlijk een andere optie om je auto op te laden. Alleen een van de nadelen hiervan is dat natuurlijk die parkeerplek, je ziet het ook aan het bordje erbij, is gereserveerd alleen voor mensen met een elektrische auto. Dat is natuurlijk logisch. Als dat de enige plek is waar je kan opladen, is het heel vervelend als er een benzineauto staat en je bent maar rondjes aan het rijden om een plek te vinden. Omgekeerd is het natuurlijk, als je met een gewone brandstofauto rijdt en daar is plek vrij, maar je mag er niet staan, is dat ook vervelend. En het voordeel van de thuislaadplek ten opzichte van de openbare plek, dat is gewoon een parkeerplek, die is niet gereserveerd voor je auto of wat ook, iedereen kan daar staan. En als je daar wil opladen, dan kan dat. Maar als die plek vrij is en je wil daar gewoon met je benzineauto staan, dan kan dat ook. En ten slotte, ga ik weer even terug naar deze, is het natuurlijk ook voor wat betreft het milieu, als je wil dat we minder uitstoot hebben, dan moet je het niet moeilijker maken voor mensen om in een elektrische auto te rijden, maar helpt dit daarvoor. Dat zijn de redenen waarom we denken van, het is een goed idee om het makkelijker te maken.

En dan de vraag, hoe willen we dat dan doen? Hoe kunnen we dat dan makkelijker maken? Dan hebben we eigenlijk in ons voorstel twee punten. In de eerste plaats de algemene plaatselijke verordening aanpassen. Dat is een bevoegdheid van de raad. Dat is onze verordening. Die hebben we zelf vastgesteld en die kunnen we ook zelf wijzigen. Daar staat nu een bepaling in, een verbod om dingen op straat te zetten of te leggen. Dat is logisch. Je kunt niet van allerlei rommel of spullen op straat gaan zetten. Daar is de straat niet voor bedoeld. Tegelijkertijd staan daar ook een aantal uitzonderingen bij. Een vlaggenmast mag bijvoorbeeld boven de straat hangen. En als je een reclamebord hebt, dat mag. En zo zijn er verschillende dingen die daarvoor uitgezonderd zijn in de APV. En wat wij voorstellen, dat was gemeenteraad, de APV wijzigen en daar een extra uitzonderingsgrond in opnemen voor wat betreft die laadkabels. Dan hoef je niet meer een vergunning aan te vragen. Nu is het namelijk zo, mensen die … Dat is een heel selecte groep, heel weinig mensen. We hebben gelukkig vandaag in de zaal ook inwoners die tot die selecte groep horen die wel zo'n vergunning hebben. Maar dat zijn heel weinig mensen. En op het moment dat je het vergunningsvrij maakt, maak je dat natuurlijk makkelijker.

Wat we er tegelijkertijd natuurlijk ook wel bij beseffen, is dat het moet natuurlijk niet een wild westen worden. Het is wel van belang dat er heldere spelregels bij zijn. Die spelregels is een collegebevoegdheid. We doen alleen tegelijkertijd wel een suggestie, dat is de aangehechte conceptmotie, die bij het voorstel zit, voor een aantal spelregels van, hoe kun je dat dan doen? Waar moeten mensen zich dan aan houden. U hoeft geen vergunning aan te vragen als het voorstel wordt aangenomen door de raad, maar je hebt je wel aan de spelregels te houden. Dat zijn de spelregels die eigenlijk nu al gelden voor de mensen die wel een vergunning hebben. Dat is niet iets revolutionairs of wat dan ook. We hebben na ambtelijk overleg op een aantal punten het aangevuld. En wij denken dat dat een goed idee is. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik u complimenteren met slechts enkele seconden over de 7 minuten heen. Echt fantastisch. Wie heeft er op dit moment verhelderende vragen aan de heer Kuhlmann. De heer Venderbos van Partij voor de Dieren.

31

De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel. Ik heb eigenlijk twee vragen aan de heer Kuhlmann. Hij heeft het over de nu openbare parkeerplekken waar je een elektrische auto op mag laden. Verdwijnen die dan? Want dan nog hou je het probleem dat als ik met een andere auto daar kom, die niet elektrisch aangedreven is, dat ik daar nog steeds niet mag parkeren. De heer Kuhlmann: Nee. Deze plekken zul je altijd nodig blijven hebben. Dat hebben we ook zo opgeschreven in ons initiatiefvoorstel, het is en-en. Het is niet in plaats van deze plekken. Je hebt natuurlijk een groep bewoners die, als je midden in de Voorstraat woont in het voetgangersgebied, dan kun je nooit voor je deur parkeren. Kun je ook nooit van die gelegenheid gebruikmaken. Denk bijvoorbeeld aan mensen die op bezoek zijn in de stad. Als je niet in Dordrecht woont, maar je komt wel met een elektrische auto, dan is het fijn als er ook wel plekken zijn waar je die kan opladen. Waar het misschien wel wat effect op heeft, is de groei van dit soort plekken. Je ziet natuurlijk dat het aantal elektrische auto’s toeneemt in Dordrecht. Ook in het voorstel we daar een grafiekje over meegenomen. En als je niet iets anders zou doen, dan betekent dat dat er steeds meer van dit soort openbare laadpalen bij moeten komen. En ook de ergernissen die daar soms aan verbonden zijn.

Op die manier stellen we voor om deze mogelijkheid voor het thuisladen op straat gewoon makkelijker te maken. En dat kan als consequentie hebben dat de groei van die openbare laadpalen wellicht niet verder uit de klauwen loopt. De heer Venderbos-Lambinon: Ik heb nog een tweede vraag. Uiteraard juichen wij het opladen van elektrische auto’s van harte toe. Maar het opladen thuis, als ik bij mij in de wijk kijk, dan hebben we een aantal openbare oplaadplekken. Zeg dat mijn buurman thuis wil laden. Hij heeft geen garantie van die plek daar. Hij gaat 's morgens de deur uit, gaat naar zijn werk, komt 's avonds terug en mijn auto staat voor zijn deur. Dan word ik echt door hem aangesproken van, ik wil mijn auto opladen, enzovoort. Hoe ga je dit claimgedrag tegen? Want dan moet ik mijn auto voor hem misschien wel op een kilometer afstand gaan zetten, waar we het nu ook over hebben van, er is niet voldoende parkeerplaats. De voorzitter: Uw vraag is helder. Is er nagedacht over het vervelende claimgedrag van buren? De heer Kuhlmann: Jazeker. Het claimgedrag is natuurlijk iets van alle tijd en dat zal ook blijven bestaan. Vergelijk met een beetje met de situatie, er zijn meer scenario's waarbij het gewoon heel handig is om dicht bij je huis te parkeren.

Als je je camper na de vakantie wil gaan stofzuigen of je wil je eigen auto met de tuinslang even goed schoonspoelen, dan is het natuurlijk wel zo handig als je dichtbij, in de buurt van je huis kan parkeren. Maar je hebt niet een recht om daar te staan. Ik denk in heel veel gevallen dat mensen daar onderling uitkomen. En om een antwoord te geven op de situatie die u schetst. Ik weet, daarmee verklap ik denk niet iets voor heel Dordrecht, u woont in het hart van de binnenstad. Kijk, daar is de parkeerdruk natuurlijk sowieso hoog. En geldt denk voor elke bewoner in de binnenstad, de kans dat je vlak voor je deur kan parkeren, die is niet zo groot. Als ik er heel eerlijk over ben, verwacht ik dat voor bewoners in het hart van de binnenstad er niet heel veel mensen zullen zijn die van de optie thuisladen op straat gebruik kunnen maken. Alleen niet heel Dordrecht heeft natuurlijk dezelfde hoge parkeerdruk als het hart van de binnenstad.

32

En wij denken dat het voor heel veel mensen, voor heel veel buurten en straten wel degelijk iets kan toevoegen. De voorzitter: Hartstikke goed antwoord, denk ik. Maar zo compleet, het mag echt wat korter. De heer Gorter, u had de volgende vraag. En er is er nog één in de wachtrij. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat dit soort situaties, volgens mij schetst u dat ook al, voornamelijk in wijken plaats zal vinden, niet in het centrum van Dordrecht. Als ik exploitant van zo'n paal zou zijn, zou ik niet zo vrolijk worden van dit plan, want dit gaat ten koste van exploitanten die daar heel veel geld geïnvesteerd hebben van palen die al in een wijk staan. En als we heel veel thuisladen zouden toestaan, gaat dat ook niet ten koste van het aantal laadpalen wat dan in een wijk er moet zijn? En de exploitant op dat moment zegt, ik ga ze ook niet meer plaatsen. Heeft u daarnaar gekeken? De heer Kuhlmann: Wat ik net vertelde, de groei van het aantal palen, ik kan me best voorstellen dat als je het thuisladen op straat makkelijker maakt, dat die groei minder groot zal zijn dan wanneer je dat net zo moeilijk maakt of misschien nog wel moeilijker maakt dan dat nu het geval is. Maar goed, er blijft in Dordrecht behoefte en ruimte voor openbare laadpalen. En voor ons als initiatiefnemers staat voorop het belang van onze medebewoners in onze mooie stad.

En de financiële businesscase voor de laadpaalexploitanten, die komen er vast wel goed vanaf. Daar maken we ons wat minder zorgen over. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Dijkstra aan u het woord, van Gewoon Dordt. Mevrouw Dijkstra: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Kuhlmann, u zei net, de selecte groep mensen die een vergunning heeft om te mogen thuisladen. Waarom is het zo ingewikkeld om zo'n vergunning te krijgen en op welke gronden kunnen mensen nu alleen die vergunning krijgen? De heer Kuhlmann: Ik weet, er zijn ook ervaringsdeskundigen hier in de zaal. Die zullen daar vast straks wellicht kort iets over zeggen. We hebben eerder een sessie gehad naar aanleiding van de vragen van GroenLinks. En daar kwam het eigenlijk op neer, de eisen die we nu als gemeente stellen om in aanmerking te komen voor zo’n vergunning, die zijn best hoog. En daardoor komt het in de praktijk erop neer dat er per jaar, maar goed, ik kijk ook even richting de ambtelijke ondersteuning, er hooguit een tiental vergunningen zijn, terwijl die behoefte veel groter is, merken wij als initiatiefnemers en wellicht u ook wanneer u met mensen in de stad spreekt. De voorzitter: De heer ‘t Lam van SP. De heer ‘t Lam: Dank u, voorzitter. Het aantal kabels over trottoirs zal toenemen als we dit systeem invoeren.

En hoe regelen we dan dat mensen met rolstoelen en scootmobielen ongehinderd door kunnen rijden? En stel dat er toch schade ontstaat bij die mensen, omdat ze achter een kabel blijven haken of vallen, wie is er dan aansprakelijk? Is dat de gemeente of degene die de kabel heeft neergelegd?

33

De heer Kuhlmann: Om op het eerste te beginnen van de kabels, dat is heel belangrijk dat we daar ook goede spelregels voor hebben dat dat op een goede manier gaat. Ik denk dat er straks in de presentatie van FlatPower zal vast wel iets worden laten zien één van de mogelijkheden waarop dat kan. Maar het is voor ons van belang dat we daar goede regels voor afspreken. En we hebben een voorzet gedaan in die motie. En iedereen die daar ideeën bij heeft van, pas dit aan of doe dat anders, daar luisteren we heel graag naar. En vandaar dat we natuurlijk ook aan de griffie hebben gevraagd, de adviesraad en de inbreng van mensen met een handicap vinden we heel belangrijk. Voor wat betreft de schade, dat is niet anders dan wanneer je je fiets buiten zet of andere dingen die je op straat zet. Als je dat onzorgvuldig doet en iemand door die onzorgvuldigheid leidt daardoor schade, dan is degene die dat buiten heeft gezet daarvoor aansprakelijk. De voorzitter: En met motie bedoelde u initiatiefvoorstel? De heer Kuhlmann: Nee, daar bedoelde ik mee motie. Het is namelijk zo dat aan het initiatiefvoorstel zit een conceptmotie gehecht. Het is een beetje een technisch verhaal. De raad gaat over de APV om het vergunningsvrij te maken. Alleen wij beseffen tegelijkertijd dat het van belang is om daar spelregels bij te hebben. Die zijn nu vastgelegd in de nadere regels.

Die zou je dan wat moeten aanpassen. En wij vinden het handig, op het moment dat we die APV aanpassen, als er dan meteen ook wel duidelijkheid is over die nadere regels. En vandaar dat, zoals elke motie natuurlijk een verzoek is aan het college, die conceptmotie kan de raad zien gewoon als een suggestie richting het college van, als u de regels op die manier aanpast, dan heeft u onze zegen. Dan hebben we dat op een goede manier gedaan. De voorzitter: Dank u wel. Snap ik hem ook. Zie ik op dit moment geen vragen meer. Dan wil ik de heer Kuhlmann bedanken. En misschien is er straks nog een vraag. Maar dan gaan we nu naar de ervaringen van onze bewoners. Mijnheer Bottse, wilt u als eerste? Ja. De heer Bottse: Hallo allemaal, ik ben Jeffrey Bottse. Ik ben een jaar geleden verhuisd naar Dordrecht. Ik wilde toen ook gelijk een nieuwe auto, omdat ik ging werken in Utrecht en elke dag ging forensen. En tegelijkertijd had ik ook zonnepanelen geïnstalleerd op mijn woning en dacht ik, dat moet een hele goede match zijn, laden op mijn eigen zonnestroom. Ik las op internet dat dat in een aantal gemeentes in Nederland gewoon heel simpel kon, met bijvoorbeeld kabelgoottegels. En ik dacht, dan kan dat in Dordrecht vast ook wel. Dat bleek niet zo te zijn.

Informeel heb ik dat nagevraagd bij de gemeente en kreeg ik al snel terug, helaas gaat het niet lukken om een vergunning te krijgen, want één, er is al mogelijk om publiek te laden in je straat. En twee, als dat niet zo was, dan heb je geen auto vanuit je werkgever die dat noodzakelijk acht om thuis te kunnen laden. En voor mij verdween eigenlijk de ambitie meteen om elektrisch te rijden, omdat ik publiek laden erg duur vindt bij mij in de straat. Die concessie vind ik erg hoog ten opzichte van benzine rijden. En een elektrische auto is ook een stuk duurder. Maar ik dacht, ik ga het wel gewoon proberen. Ik heb toch de aanvraag gedaan, maar kwam er toen achter dat een kenteken nodig was. Je had de auto ook al nodig. En toen dacht ik, ik ga het gewoon proberen.

34

We hebben een elektrische auto gekocht op de gok met het idee, als het niet lukt, dan verkoop ik hem weer. Ik had een brief van mijn werkgever ontvangen dat het vanuit milieuoverwegingen zeer wenselijk was dat ik op mijn eigen zonnepanelen zou laden. En daarmee werd de vergunning uiteindelijk ook goedgekeurd. Het duurde volgens mij ongeveer acht weken, waarin ik gewoon de openbare laadpaal heb gebruikt. En daarna heb ik de laadpaal gekocht. Uiteindelijk het proces zelf was volgens mij heel duidelijk en heel soepel. Maar als inwoner denk ik toch, als de gemeente Dordrecht elektrisch rijden wil stimuleren dat dat een stuk beter kan. Allereerst was het voor mij vrij duidelijk dat verlengd privaat laden een beslissende factor was om wel of niet elektrisch te rijden, ten opzichte van de publieke palen. Dat vond ik eigenlijk wel doorslaggevend, financieel met name, om op mijn eigen zonnestroom te kunnen laden thuis. En ook dat de vergunning maar drie jaar geldig is. Het klinkt heel zakelijk misschien wel, maar over drie jaar is het wel opnieuw de vraag, krijg ik hem opnieuw en ga ik elektrisch rijden of misschien ook wel niet meer? Twee is, als de vergunning wel blijft, dan zou ik ook zeggen, maak het dan wat makkelijker. Ik hoorde inderdaad dat er veel aanvragen worden afgewezen, maar ook dat je de vergunning pas krijgt als je je kenteken hebt doorgeven en de auto hebt.

Dat was bij mij eigenlijk een risico. Ik hoor natuurlijk ook een aantal tegenargumenten, wat ik ook goed kan begrijpen. Denk aan het claimgedrag. Als ik 's avonds thuiskom en er staat een andere auto op die plek, daar kan ik heel eerlijk over zijn, daar baal je van. Maar ik denk, dat hoort erbij. En dan ga je gewoon naar de publieke laadpaal. En de volgende keer beter. Ook woon ik in Dubbeldam, met een vrij hoge dichtheid aan senioren, met bijvoorbeeld rollators. Dat gaat allemaal vrij goed met de kabelmat. Volgens mij is dat niet echt een probleem. Ook met de buren en dergelijke over gehad, en gaat dat gewoon hartstikke goed. En ik zou zelf ook zeggen, een wirwar lijkt me niet nodig, maar als er meerdere van dit soort kabels in de straat komen, dan lijkt me dat helemaal prima. Wel zou ik denken, ook in verband met dan mijn straat en de rollators, dat als oplossingsrichting de tegels een stuk interessanter zouden zijn dan de mat. Maar dat is iets voor hier. Dat eigenlijk. En daarmee concluderend, denk ik, dat het een interessant voorstel is en dat ik daar zelf als inwoner ook wel zeker achter sta. De voorzitter: Bedankt voor uw inspreken. En u zit natuurlijk met die vraag of over drie jaar die auto verkocht moet worden, ja of nee? We gaan eerst ook naar de andere inwoner. En dan nemen we de vragen … Dan kunnen ze ze separaat stellen.

Maar de heer Klerk heeft nu al een vraag? Nee? Doen we eerst de tweede inwoner van Dordt. De heer Van Yperen, aan u het woord. De heer Van Yperen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben een van de andere 2 bewoners in Dordrecht die het gelukt is om een vergunning te krijgen op het verlengd privaat laden. Ik vond het traject ook interessant om door te gaan. Ook mij was verteld van tevoren dat het weinig kans had om hem aan te vragen. Daarbij rij ik zakelijk, maar ben ik deels eigenaar van het bedrijf en vond ik daar wel wat van hoe dat met de publieke prijzen zit bij de openbare laadpalen hier in Dordrecht. En heb ik een brief van de grootaandeelhouder dat hij het een slecht idee vindt om openbaar te laden en vooral motiveert om vanuit de eigen aansluiting te laden. In die bepalingen, waaraan je moet voldoen, staan 2 regels zonder het woordje en dan wel of erbij vermeld. Een van die regels is dat er geen publieke laadpaal in de omgeving moet zijn dan wel iemand die genegen is een publieke laadpaal te plaatsen. En 2 is, je werkgever moet het

35

verbieden. Volgens degene die ik sprak, was er sprake van dat je aan allebei moest voldoen. Dan denk ik, als je particulier een auto aanschaft, is dat een beetje een rare regel, want er zijn gewoon werkgevers die het niet zo interessant vinden waar je je eigen auto gaat laden. Op die grond dacht ik, ik ga hem toch even aanvragen en eens kijken hoe we hier uit gaan komen. Toen bleek dat mijn vergunning werd afgewezen op het woordje kan, in de zin van, vergunning kan verstrekt worden wanneer een aanvrager, et cetera. Vind ik ook vrij bijzonder als er twee bepalingen zijn dat het gaat om het woordje kan. En dat had ermee te maken dat er bij ons in de wijk, in de wijk Wilgenwende overigens, best wel actief openbare laadpalen worden bijgeplaatst, daar waar men constateert dat er voldoende geladen wordt door elektrische voertuigen. Dat over de vergunning. Ik vond het een bijzonder traject. Waarom ik eigenlijk een groot voorstander ben van het afschaffen van die vergunningsplicht dan wel versoepeling in zekere zin, is ook vanuit het kader van de energietransitie. Ik ben als techneut betrokken bij diverse complexe projecten waar het gaat om krapte op het net en dergelijke, waarbij grote gebouwen aangesloten moeten worden. En vind dat je daar ook thuis verstandig mee moet omgaan. Netbeheerders verzoeken eigenlijk om je eigen opgewekte energie zoveel mogelijk zelf te verbruiken.

Inderdaad, mijn idee was ook, elektrische auto kan daar heel goed mee helpen. De dagen dat ik thuiswerk in het weekend kan die mooi op het gemak de zonne-energie de auto in laten druppelen. En als ik een keer de volgende dag een lange rit moet maken, dan 's avonds gewoon vol gas laden en door. Netbeheerders vragen dat. En de ambtenaar in kwestie zei mij van, maar als jij aan de overkant van de straat aansluit, dan help je ook met netcongestie, want dat is namelijk hetzelfde net. Technisch gezien klopt dat wel. Echter de salderingsregeling wordt afgebouwd. Dat zal niemand onbekend zijn. En daarbij betekent dat ik veel minder terugkrijg voor mijn zonne-energie. En dan kan ik het aan de overkant van de straat voor 50, 55 cent per kilowattuur terug gaan kopen. Dat is een beetje gek. In dat opzicht denk ik van, het moet eigenlijk gewoon zo zijn dat we ook de netbeheerders gaan helpen hiermee door te zeggen van, die mensen sluiten zelf aan en dan zijn we van een hoop problematiek op het net af. Dan hebben we het over de spelregels die er gelden en het claimgedrag. Die wil ik ook wel even aanhalen, want dat vind ik namelijk een hele goede. Ook bij ons in de wijk komt het weleens voor dat ik 's avonds wat later thuis ben en dan niet voor de deur kan parkeren.

Als dat een van mijn directe buren is en ik kan recht aan de overkant parkeren dan zeg ik tegen mijn buurman, kunnen we even wisselen? En zegt de buurman, helemaal prima. Dat rijdt hij zijn auto naar de overkant, ik zet hem neer en klaar. Als blijkt dat er nog maar 1 plek is die is 1,5 kilometer lopen, bij wijze van spreken, dan ga ik dat aan niemand vragen, want dat zou onzin zijn. En dan ga ik kijken of er toch een openbare plek is en desnoods rij ik de volgende ochtend even langs de snellader en vertrek ik 10 minuten eerder en kan ik toch bij mijn klant komen. Over de openbare laadplaatsen. Bij ons in de wijk zijn 2 gebieden waar meerdere laadplaatsen zijn. En dat zijn bijvoorbeeld 6 aansluitingen en daarvan is slechts 1 plek uitsluitend voor elektrische voertuigen. Daar mogen gewoon zowel elektrische voertuigen staan als brandstof voertuigen, wat in principe natuurlijk ook gewoon misschien geen goed idee is. En dan geldt hetzelfde, als het plekje bij mij voor de deur bezet is en ik zie dat de buurman daar staat, gaan we kijken of ik kan wisselen dat ik dan toch maar aan de openbare paal kan laden. Dan moet iemand ook even wisselen. We wonen ook met zijn allen in de stad en we moeten ook met zijn allen de openbare ruimte gebruiken. Ik denk dat je dat best kan vragen. En als iemand nee zegt, dan zegt hij nee. Gaan we er ook

36

verder niet over discussiëren. Overigens is het mij tot nu toe slechts 2 keer gebeurd dat ik een buur moest vragen of dat ik openbaar moest gaan laden, in het afgelopen jaar. Want ik heb nu bijna een jaar die vergunning. Dat is bij ons in de wijk wel een mooie score, denk ik. In het huidige beleid denk ik dan ook dat het een goed idee is om, aansluitend op de politieke partijen die dit initiatief hebben neergelegd, een versoepeling te vinden dan wel afschaffen, maar wel respecteren van bepaalde regels. Want het werd al genoemd, wie is er aansprakelijk als iemand struikelt over een kabel? Dat is een lastige discussie. Hoe wordt het afgedekt? Ik heb zelf even bij wat mensen in mijn omgeving, die gebruikmaken van een rollator dan wel rolstoel, even gevraagd van, stel dat jij een kabel tegenkomt, zo’n drempeltje, kan je daar makkelijk overheen of is voor jou een mat prettiger? Er werd eigenlijk gezegd, zo'n mat is veel beter. Anderzijds werd gezegd van, er zijn ook van die kabelgoottegels die jij terecht noemt. Dat zou helemaal mooi zijn. En dat is ook eigenlijk wel mijn idee, wil je dit gaan doen, dan zou denk ik een van de eisen moeten kunnen zijn dat een bewoner dat aanlegt dan wel aan laat leggen, zodat die kabel netjes vlak weggewerkt is, ik ben ook heel benieuwd naar jullie idee daarin, zodat niemand daar last van heeft.

Verder vind ik wel dat de regels die gelden voor degene die de vergunning heeft en in de openbare ruimte gaat laden, dat die helder zijn. En ik denk ook terecht, in het kader van de veiligheid en het gebruik van de openbare ruimte. En dit was hem. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor de heldere uiteenzetting. Zijn er vragen, die waren er daarnet al, aan een van beide bewoners, de heer Bottse en de heer Van Yperen? Ik heb iets met achternamen vanavond. Ik kan het niet goed lezen. De heer Den Hartog van GroenLinks. En excuses. De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag aan de heer Bottse. Uw buurman had er al iets over gezegd. Dat ging over dat eventuele claimgedrag, wel of niet? U komt 's avonds laat thuis en die plek is bezet. Is het zo dat uw rijgedrag dusdanig is dat u elke avond moet laden, of is het aantal kilometers dusdanig dat een keertje een nacht niet laden ook prima werkt? De heer Bottse: Dat tweede. Ik hoef echt niet elke dag te laden. Dat is zeker ook niet nodig. De heer Den Hartog: Daaruit concludeer ik eigenlijk dat dit, uw buurman zei het al, heel weinig gebeurt. En als het al is gebeurd, is een avondje overslaan ook niet zo erg. Dan hebben we het eigenlijk over een bijzonder klein probleem. Klopt dat? De heer Bottse: Ja, klopt.

Bij mij was het ook, denk ik, ik heb hem nu een half jaar, dat het twee of drie keer gebeurd is dat ik er inderdaad van baalde en dat je dan iets anders gaat regelen, maar dat valt best wel mee. De voorzitter: Nieuwe vragen aan onze inwoners? Op dit moment helemaal niet? Dan was het een heel helder verhaal. En dan gaan we naar de mensen van FlatPower kijken, luisteren, de heer Lucas en mevrouw Wulffers, naar de platte laadkabel. Willen jullie een microfoon? Een loopmicrofoon? En de prestatie op het scherm? Dat was denk ik nog niet bekend. We gaan kijken of dat nog geregeld kan worden. En u heeft ook gewoon een laadkabel bij u. En we hebben ook een … Daar komt Clark al, onze technische geluidsman en beeld. Dat wordt allemaal geregeld. We zien nu, voor de mensen die thuis

37

luisteren, een groene soort strook uitgerold met daaraan een zwarte kabel van een meter of 5 lang. Mooie kleur groen. Beste mensen, de prestatie is geloof ik ook in aantocht. En ondertussen heb ik hier al wat geleerd over tegels en matten. Dat komt straks ook nog aan bod. Moeten we nog even wachten? We kunnen ook eerst al een volgende spreker aanhoren. Heeft u gewoon alle tijd om het rustig daar klaar te zetten. Zullen we dat doen? Ja? Maar dan gaan we gewoon rustig verder. We gaan naar de heer Tiersma. Die is beleidsadviseur van de gemeente Noordwijk. En die heeft ons ook wat te vertellen over laden. Aan u het woord. De heer Tiersma: Precies. Dank u wel. Want dat sluit denk ik heel mooi aan bij wat FlatPower straks demonstreert. Sinds december 2024 is het in de gemeente Noordwijk toegestaan om een thuislaadkabel te gebruiken. Wel onder voorwaarden en na een lang traject van 1,5 jaar onderzoek en conclusie, aanbeveling en uitvoering. Ik denk dat in het initiatiefvoorstel daar een heel groot deel van is overgenomen. Dat zal bekend zijn. 1,5 jaar zal ik in wat woorden proberen samen te vatten. Het verkennend onderzoek in de praktijk heeft in 2023-‘24 plaatsgevonden. Het Noordwijkse bedrijf Lencon kwam daarmee op de markt.

En omdat kabelgoottegels bijvoorbeeld al elders in het land werden onderzocht en dit een uniek product was, in combinatie met een Noordwijks bedrijf, was dat een mooie gelegenheid om dat als gemeente Noordwijks te onderzoeken en zodoende een aanvulling te zijn op de ontwikkeling rondom thuisladen en openbare elektrische laadinfrastructuur. En zodoende is dat onderzoek vormgegeven en gestart. Na een uitvraag zijn daar 11 deelnemers geselecteerd, omdat destijds dat het aantal kabels waren dat beschikbaar was. Die zijn verdeeld over de verschillende dorpskernen, om daarin representativiteit te creëren. Maar zo zijn er ook in dezelfde straat bijvoorbeeld 2 laadkabels uitgedeeld om te kijken, wat gebeurt er als er meer dan 1 kabel in een straat ligt. En dat is eigenlijk goed doorlopen. Lencon heeft destijds de deelnemers daar zorgvuldig over geïnformeerd, over het hoe en wat en hoe te gebruiken, en de kabels uitgedeeld. Tussen maart 2023 en februari 2024 zijn die laadkabels in gebruik geweest, 11 stuks. En ze zijn ruim 1.000 keer gebruikt in die periode. Maar er zat heel veel variatie in het moment en het aantal keer, wat bijvoorbeeld heel erg afhankelijk is van die persoonlijke laadbehoefte. Zo was er 1 iemand die in de beginfase bijvoorbeeld 1 keer per week laadde, maar later werd dat 5, en vice versa. Daar zat heel veel variatie in.

Maar wat over het algemeen wel naar voren kwam, is dat het goed werkte, de FlatPower kabel. En dat het heel veel mensen die flexibiliteit gaf om van huis uit te laden op het moment dat zij dat wensten. En er zat nog wel ergens een beetje wat beperkingen destijds rondom bijvoorbeeld de laadsnelheid en de stroefheid van de kabel in het persoonlijk gebruik. Maar wat vooral het belangrijkste was, is dat er vanuit de gebruikers destijds is aangegeven, wij ervaren ook weinig gevaarlijke situaties of veiligheid dat wordt beperkt. Zodoende was het vooral een verbetering van de flexibiliteit, als ervaring vanuit de gebruikers. Tijdens het onderzoek zijn er ook allerlei ervaringen vanuit de omgeving en reacties, meldingen en situaties die naar voren kwamen, zijn onthouden en meegenomen. En daar voerde eigenlijk de nieuwsgierigheid van de omgeving de boventoon. Een positieve nieuwsgierigheid van, wanneer mogen wij dit ook, kan dit en wat gaat hier nu mee gebeuren als dit een succes is? Maar ook bovenal daar kwam naar voren dat tijdens het onderzoek geen gevaarlijke situaties zijn ontstaan, want dat was eigenlijk het allerbelangrijkste. En zo kwamen we dan eigenlijk van, dan is het een

38

geslaagd onderzoek geweest, een geslaagd verkennend onderzoek in de praktijk. We hadden onszelf wat tijd verschaft door het geen pilot te noemen, maar verkennend onderzoek in de praktijk. Zodat we bij goedvinden niet direct tot implementatie over moesten gaan, omdat we er ook achter kwamen, er zitten wat kanttekeningen aan. En moet je ook wel kaders stellen. Rekening houdend met de destijds, maar nu net zo goed, geldende ontwikkelingen, zoals de toenemende laadbehoefte en dat laadkabels enigszins gemeengoed zijn in de openbare ruimte. Al dan niet toegestaan zie je ze soms wel over de straat liggen, maar dat geldt bijvoorbeeld ook voor het stofzuigen van je auto. Dat is meegenomen. En tegelijkertijd ook het potentiële risico voor de veiligheid, want dat is altijd nog wel een belangrijk punt. Maar ook bijvoorbeeld dat de laadkabel, de ligging daarvan, van zeer groot belang is. Om dat goed vast te leggen, is er toen besloten om het in een bredere vorm toe te passen en daarvoor duidelijke kaders en voorwaarden en criteria op te stellen. En zodoende is het algemeen aanwijzingsbesluit aangepast en zijn daar, volgens mij uit mijn hoofd zeg ik, nu 17 regels voor in de plaats gekomen om, waaronder deze platte laadkabel, maar meerdere kabels, op de juiste wijze te mogen gebruiken van huis uit.

En er is toen een berekening gemaakt dat volgens mij van de inwoners van de gemeente Noordwijk zo'n 50 procent potentieel gebruiker zou kunnen zijn. Zodoende zou dat wel een effect hebben op de druk in de openbare ruimte. Ik denk niet dat 50 procent van onze inwoners dat nu op dit moment gebruikt. Het is ook afwachten wat de toekomst brengt. Maar tot nu toe zijn er eigenlijk geen bijzonderheden geconstateerd en wordt het in ieder geval, denk ik, in beperkte mate gebruikt. Duidelijk. De voorzitter: Hartelijk dank voor deze toelichting vanuit Noordwijk, waar al wat ervaring is met een verkennend onderzoek in de praktijk. En de heer Wringer van Beter voor Dordt heeft een eerste vraag. De heer Wringer: Dank, voorzitter. In Dordrecht, een van de regels is natuurlijk een meldingsplicht dat je hem gaat gebruiken. Ik vraag me af, heeft Leiden die ook? Noordwijk, sorry. De heer Tiersma: Leiden denk ik niet, want in … Bijna, hoor ik. Nee, in Noordwijk is er geen meldingsplicht. Het is vergunningsvrij nu opgenomen in de APV. En zodoende weet ik ook niet hoeveel mensen daar bijvoorbeeld gebruik van maken. De voorzitter: Zo te zien, de heer Kuhlmann heeft nog een vraag, van de VVD.