2.5 2023.08.29 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 1 - concept.pdf

21

Mevr. Simon-van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Van der Spoel (PvdA) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf Overige aanwezigen: de heer Huisman, de heer Gravendijk, de heer Den Braber, mevrouw Kraaijeveld, de heer Minderaa, mevrouw Van Ansem, mevrouw Frederiks De voorzitter: Een goedenavond allemaal. We zullen beginnen met deze commissievergadering, die gaat over het kennisnemen en beschikbaar stellen van krediet Evenementen. Daar praten we vandaag over door. We hebben daar ook de nodige stukken voor ontvangen. Ook de vraag en antwoorden over Dordt is en blijft evenementenstad, wat ingediend was door een heel aantal partijen, wordt hierin betrokken. Het raadsvoorstel hebben we ontvangen. Ik wil heel graag dat de raads- en commissieleden zich voorstellen. Daarna zal ik ook de gasten voorstellen aan de raads- en commissieleden. Op die manier. Als we nu beginnen bij de heer Van Pelt. De heer Van Pelt: Inderdaad. Dirk van Pelt, Forum voor Democratie. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Jeanine Lammens, Dordtse VVD. De heer Den Heijer: Rolin den Heijer, Dordtse VVD. Mevrouw Simon-van Waardhuizen: Claudia Simon-van Waardhuizen, Fractie van Waardhuizen. Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP. De heer Van den Berg: Elco van den Berg, CDA Dordrecht.

De heer Safranti: Mehmet Safranti, DENK Dordrecht. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Van der Spoel: Wouter van der Spoel, PvdA. Mevrouw Van Engelen: Yara van Engelen, GroenLinks Dordrecht. Mevrouw Koene: Irene Koene, Gewoon Dordt Dordrecht. Mevrouw Stolk: Ik weet niet wat er hiernaast gebeurt, maar Margret Stolk, VSP. De heer Droog: André Droog, ChristenUnie/SGP.

22

De heer Huisman: Ik weet niet of ik aan de beurt ben, omdat ik daar... De voorzitter: Ja hoor, u mag uzelf ook voorstellen. De heer Huisman: Mijn naam is Jaap Huisman. Ik ben voorzitter van POBD. De heer Gravendijk: Remco Gravendijk, Kwartiermaker binnenstad. De heer Den Braber: Danny den Braber, Dordrecht Marketing & Partners. De voorzitter: Dan hebben we al een paar van de gasten gehad. Dan gaan we nu ook meteen even naar de andere gasten. Ik sla jullie nog heel even over. Beginnen we bij Susan. Mevrouw Kraaijeveld: Susan Kraaijeveld, voorzitter van de Stichting Fundraising Rotary Club Dordrecht. De heer Minderaa: Ruud Minderaa. Ik ben van het Platform Binnenstad. De voorzitter: Als u dan het microfoontje weer even uitzet. Mevrouw Van Ansem: Marie José van Ansem, Bewonersplatform Binnenstad. De voorzitter: Gasten ook allemaal van harte welkom. Dan weet ik ook nog welkom de wethouder, wethouder Burggraaf. Je mag jezelf nog even voorstellen. Dan de ambtenaar en de griffier. De heer Burggraaf: Maarten Burggraaf, wethouder binnenstad. Mevrouw Frederiks: Judith Frederiks, beleidsadviseur cultuur. Mevrouw: Laurette Vermeulen, commissiegriffier. De voorzitter: Ik ben Franciske van Vugt, vanavond uw voorzitter. We wachten eigenlijk nog op een inspreker. Ik weet niet of hij nog gearriveerd is? Nee? We doen het als volgt vanavond. Het is een rondetafelgesprek.

We nemen kennis van allerlei ideeën over het raadsvoorstel wat aan ons voorgelegd is. Alle insprekers krijgen daar gemiddeld drie minuten per instantie voor, voor hetgeen wat u vertegenwoordigt. Als er twee zijn namens het promotieteam, is het toch maar één keer drie minuten. Daarna gaan we daarover met elkaar in gesprek. Dan is het uiteindelijk de bedoeling dat we met elkaar vaststellen of we genoeg informatie hebben om ons over de vijf beslispunten een idee te vormen en of daar meer vergadering of informatie voor nodig is. Dan zou ik graag het woord geven om te beginnen maar aan het promotie ondernemers binnenstad Dordrecht. U had een coproductie op het oog, samen met Dordt Marketing. De heer Den Braber: Het is een beetje andersom. Ik ben van Dordrecht Marketing & Partners. Remco van POBD en Jaap ook. Wij vormen met beide organisaties het kernteam voor de Dordtse Decemberdagen. Vandaar ook dat we het even samen oppikken, want we werken samen. Het is één projectteam. Dat is wel zo logisch. Remco vult aan of andersom. Allereerst, de stukken die zijn meegestuurd, die onderschrijven wij

23

natuurlijk. Het verhaal rondom de evaluatie van de Dordtse Decemberdagen. Dat kunt u ook teruglezen in de stukken dat wij ook een schriftelijke reactie daarop hebben gegeven. Wij hebben zelf de vergelijkbare ervaring. In die zin staat er voor ons niks nieuws in. Wij ondersteunen het ook. Wij willen nog wel even aanmerken, er stond een waarderingscijfer van ondernemers in, wat niet al te hoog was. Onze ervaring is wel dat de partijen die daadwerkelijk een bijdrage inhoudelijk c.q. ook daadwerkelijk hebben meegedaan aan de Dordtse Decemberdagen zeker wel de potentie zien van het evenement. Dat is in ieder geval een positief gegeven, volgens ons. Er zit ook een stuk financiering bij. Daar zitten nog wat inhoudelijke verschuivingen in. Maar dat lijkt me logisch, want dat is een soort van raming binnen het rapport. Dordrecht Marketing heeft de Kerstmarkt georganiseerd al sinds 2007. Jaap is van nog verder weg van de Kerstmarkt, voordat het bij Dordrecht Marketing & Partners terechtkwam. Wij ondersteunen of in ieder geval wij dragen de Kerstmarkt ook een zeer warm hart toe, maar we ondersteunen in ieder geval die conclusie dat het noodzakelijk is om te vernieuwen. Enerzijds wegens de financiële impact, die ook in het rapport staat, maar ook de laatste editie.

Sindsdien zijn er ook zoveel dingen gebeurd op vergunningsbasis en dat soort zaken dat wij wel zeggen van, het is verstandig om een andere keuze te maken of in ieder geval iets te pakken waar je nog in kan groeien. Want de Kerstmarkt liep ook wel een beetje in die zin op zijn eind. Er zaten hele positieve dingen aan. Die lees je ook terug in de meningen in de kranten et cetera. Enerzijds heel positief, maar soms ook negatieve. Maar dit zit ergens in het midden, wat ons betreft. Maar wij ondersteunen in ieder geval wel dat de Kerstmarkt een ander doel moet krijgen in de vorm van de Dordtse Decemberdagen en dat we daar zeker voor de toekomst mee verder kunnen voor de binnenstad. Op basis van de financiering, die ook in de stukken staat, een kleine aanmerking. Er zitten ook nog wel wat zaken in wat eigenlijk verborgen kosten zijn, zoals de uren van de mensen die hier zitten, maar ook stukje overhead en dergelijke. De financiering wordt er ook nog eens geplust, zowel door de POBD en ook door ons als Dordrecht Marketing & Partners dit jaar. Dat zal voor de toekomst wel wat uitdagingen bieden, ook gezien de oplopende kosten, ook voor onze organisaties. Maar voor dit jaar voorzien wij daarin niet al te veel uitdagingen. We zijn ook hard op weg al om er vorm aan te geven om dat we helemaal rond te krijgen. In het rapport staan ook nog wat aanbeveling of wensen vanuit de gemeente.

Die hebben we ook al opgepakt in de verdere voorbereiding, waar we natuurlijk al mee gestart zijn. Want het is nog toch gauw een dikke vijftien, zestien weken voordat het zover is, voordat de start is. We moeten ook wel. Wat we vooral al hebben opgepikt, zijn de signalen eruit, de periode, de lengte van het evenement. Afgelopen jaren was het langer. Dat heeft u kunnen lezen. We hebben het nu teruggebracht naar een periode van 15 december tot 31 december. Dwaalspoor, wat een van de belangrijke onderdelen is binnen het gehele project, gaan we ook inkorten, zodat we het wat in kunnen dikken qua route, maar ook het aantal locaties, zodat we de kwaliteit omhoog kunnen brengen daarin. Daarnaast gaan we het herhalingsbezoek stimuleren door in beide periodes, of in ieder geval buiten het Dwaalspoor, om wat eigenlijk een vaste waarde is, dat we ook nog een tweetal piekmomentjes inbouwen in de programmering, zodat mensen ook terugkomen en waar de horeca en winkeliers extra profijt van hebben door herhalingsbezoek. Een van de aandachtspunten die we ook terdege in ons achterhoofd hebben geknoopt, is uiteindelijk dat we een thema eraan moeten hangen, omdat het vorig jaar ook veel losse items waren die niet echt verbinding met elkaar hadden. Daar zijn we nu hard mee aan de

24

gang om dat ook daadwerkelijk vorm te geven. Wil jij wat zeggen, Remco, over de inhoudelijke invulling al van de verschillende onderdelen? De heer Gravendijk: Dat kan zeker. Waarom de POBD voornamelijk ook is aangesloten, is uiteraard het economisch effect voor ondernemers zo hoog mogelijk te krijgen. Dat is in ieder geval de verenigingswaarde daarin. Afgelopen editie hebben we wel in ieder geval ook gezien dat zowel in verblijfstijd als in uitgaven mensen buiten de verwachting om meer hadden uitgegeven of langer waren gebleven. Daar willen we op voortborduren. Het herhaalbezoek is daarin inderdaad heel erg belangrijk. Waar de Kerstmarkt wellicht voor mensen zelfs met bussen vanuit het buitenland één momentum was, proberen wij nu dusdanig de stad neer te zetten met een sfeer en beleving dat een herhaalbezoek uit de regio veel logischer is. Het economisch effect zal niet alleen de dag zelf, maar ook een langdurigere periode hopelijk zichtbaar zijn. Daar hebben we ook een tal van programmeringsonderdelen voor gedaan, zowel voor in de avond als overdag. Waar wij in het verleden of in de vorige editie ook de periode langer hadden, hadden wij de focus op, laten we meteen aan de beginperiode, dan praten we 9 december, meteen veel inzetten op entertainment. Dat hebben wij nu juist meer richting de kerstperiode gedaan. Waarom? Omdat we terugkregen van, sfeer en beleving is laag.

Dat komt omdat wij toen dachten van, hoe dichter bij de Kerst dan lopen ze eerder in de weg met alle drukke koopjesjagers dan dat dat iets toevoegt. Nu hebben we juist opgehaald van, juist als het druk is, willen we die sfeer toevoegen. We hebben veel straatentertainment in de vorm van muziek, Christmas Carols in dat thema. Wij zitten voornamelijk ook op samenwerkingen met eigenlijk alle partijen in de stad. Wederom weer ook de rondvaarten, die daar ook het onderscheidend vermogen van de stad heel goed zichtbaar maken. Wat eigenlijk goed werd opgehaald, is dat we wel een vorm van Decembermarkt willen terugbrengen. Ik noem ook expres Decembermarkt, omdat de Kerstmarkt daar wellicht wat verwachtingsmanagement nodig heeft. Is dat we toch kwalitatief gezien een goed aanbod willen brengen, maar voornamelijk voor onze lokale ondernemers. Dat is waar de POBD voor staat. Waar de Kerstmarkt, zonder de waarde te bagatelliseren, toch veel ook van buitenaf had, de worstenboer uit... Noem het. Proberen we nu echt zowel horeca als detailhandel, de lokale helden, een podium te bieden. De voorzitter: Dank u wel. U begreep het seintje al. Jullie hebben samen die zes minuten wel ruimschoots gebruikt. Bedankt mijnheer Gravendijk en mijnheer Den Braber. Duidelijke pleitbezorgers van het hele plan, zoals het voorligt. We gaan naar volgende insprekers.

Ik weet niet van het Bewonersplatform, doen jullie het ook samen of doet één van u het woord? Jullie doen het allebei. Dan geef ik nu het woord aan u beiden, mevrouw Van Ansem en mijnheer Minderaa. Mevrouw Van Ansem: Ik probeer het kort te houden. Maar ik denk dat er een heel goed voorstel ligt. Ik ga niet als bewoner weer praten over overlast enzovoorts, maar gewoon doordenken over het verhaal wat er ligt. Ik denk dat het goed is om voor Dordtse Decemberdagen te kiezen en niet meer voor die grote Kerstmarkt, sowieso. Er is daarnet al gezegd, kleiner gebied en korter qua tijd. Lijkt me helemaal prima. Ik dacht nog wel, er is gezegd van, laten we een Kerstmarkt doen om in ieder geval een weekend een trekker te hebben. Maar je zou misschien ook drie weekenden een trekker kunnen maken, waarbij het de ene keer de musea en cultuur zijn die iets te bieden hebben, een heel pakket waarmee mensen naar de stad trekt. Wellicht een derde weekend vooral muziek

25

en koren en dat soort dingen. Dat je thema's hebt weer per weekend. Dan gedurende al die weken natuurlijk het overheersende thema. Ik denk dat het belangrijk is dat het een thema is wat een aantal jaren meekan, want dan krijgt het ook bekendheid en dan weten mensen een beetje wat ze kunnen verwachten. Voor Dordrecht, dat hebben we ook in onze stukken wel opgeschreven die we gemaakt hebben vanuit het Bewonersplatform, het is gewoon een hele mooie binnenstad. We vinden het wel belangrijk dat je subtiliteit en verrassing ook voor ogen houdt. Niet plat en te veel en te hard, maar benut de kwaliteiten die er zijn, probeer die te versterken, maar doe dat op een subtiele manier. Verder denk ik, maar goed, dat zit vast in jullie programma, kinderen zijn natuurlijk altijd prima. Als die iets willen, dan gaan die ouders wel mee. De ijsbaan komt dit jaar niet, begrijp ik, maar wellicht volgend jaar. Ik weet niet vorige keer die kersthutjes, noem ik ze maar even, wie daar achter zat. Maar ik denk, benut inderdaad je bestaande horeca en je bestaande winkels en je bestaande terrassen. Ik bedoel, we hebben prachtige dingen. Voeg niet van alles toe wat dan maar moeizaam van de grond komt, maar benut wat je hebt.

Verder dacht ik nog, hoe verleiden we bewoners, maar daar heb ik geen antwoord op, om mee te doen? Ik bedoel, het maakt natuurlijk uit als je een mooie krans op je deur hebt hangen of verlichtingen in de bomen in de straat of wat dan ook. Dat draagt ook bij aan de sfeer. Bewoners kunnen daar ook een rol in pakken. De voorzitter: Mijnheer Minderaa. De heer Minderaa: Heel kort. Mij lijkt het ongelooflijk belangrijk dat er een soort groep is van mensen die een soort design van die dagen maakt, waardoor je het gevoel hebt, het is goed gefocust, het hoort bij elkaar. Daar heb ik, althans in de stukken, nog niet iets over gezien of dat al bestaat of daar heb ik misschien iets gemist. Dat lijkt mij trouwens verdomde moeilijk om dat goed te doen. Je moet hierbij een soort kunstenaar, maar dan met andere materialen, hebben om dat te maken. Dat lijkt me niet zo eenvoudig. De voorzitter: Dank u wel. U beiden geeft nieuwe ideeën aan, ook onder andere te werken met thema’s en een samenhangend design. Daar bent u ook nog een beetje naar op zoek. Benut wat je hebt, heb ik heel duidelijk gehoord. Dan gaan we naar een derde groep van insprekers. Mevrouw Kraaijeveld vertegenwoordigt die groep. Als u nog een keer goed wil zeggen namens welke mensen u spreekt, graag. Mevrouw Kraaijeveld: Susan Kraaijeveld, namens de Rotary Club Dordrecht. Verantwoordelijk voorzitter van de Stichting Fundraising.

Wij organiseren nu in december, dat is 15 december, voor de tiende keer de Santa Run. In kerstmannenpakken door de stad rennen. Wij focussen ons op jeugd en op families. Dat vinden wij heel erg belangrijk. We pakken ook gelijk de regio erbij. Wij vinden het belangrijk dat we goed kunnen aansluiten, integreren bij de Dordtse Decemberdagen. Daar zullen wij heel graag, samen met het kernteam, meer uit willen halen, want voor ons is het ook belangrijk dat we een goed gevuld plein krijgen, een goede locatie en ook kunnen aanhaken op de bestaande apparatuur die er al is natuurlijk. Ik noem maar wat, mooi podium, mooi verlicht, mooi geluid, maar ook de entertainment onderweg. De Santa's gaan bijna drie kilometer rennen door de binnenstad. Wij vinden het belangrijk dat daar voldoende voor geboden wordt, voor de mensen die meedoen. Wij doen dat natuurlijk ook voor de Dordtenaar, maar zeker ook voor twee mooie goede doelen. We

26

willen dit jaar de gehandicapten sport gaan ondersteunen in Dordrecht. Dat is STARDO, het roeien en Polar Bears, de ijshockeyvereniging. Wat ik wil zeggen, wij willen graag betere samenwerking. Ik sta daar ook voor open vanuit mijn professie. Ik ben ook evenementenorganisator. Ik heb een eigen bureau. Ik denk heel graag met jullie mee hoe we het beste en het mooiste eruit kunnen halen voor de Dordtenaar. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. U wil graag meer samenwerking en een wat betere samenwerking. Ook voor de Dordtenaar wat kunnen betekenen in die decemberdagen. Dan kan de raad de vragen stellen. Wie van de raads- en commissieleden kan ik het woord geven? De heer Hartmeijer. Zijn er nog meer mensen die al vragen paraat hebben dan... Eerst de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank u wel. Ik heb een vraag aan de heer, ik wijs je aan, maar... Gravendijk. U vertegenwoordigt een beetje de ondernemers, zo ik begrijp. In de rapporten staat duidelijk wel een verschil van smaak ten opzichte van de Kerstmarkt naar de DDD, om het zo maar te zeggen, de Decemberdagen, onder ondernemers. Zijn dat ook de signalen die u ontvangt? Dat u zegt, dat is echt wel die DDD? Dat zien de ondernemers echt als een positieve voortzetting en niet meer die Kerstmarkt waar ze misschien dan toch niet echt van profiteren, zeker niet de laatste jaren. Daar was natuurlijk wat discussie over.

De voorzitter: Even ter verduidelijking voor de kijker. DDD, de Dordtse Decemberdagen. De heer Gravendijk: Dank je wel. Die signalen krijgen we zeker. Waarom? Eigenlijk gaf ik het net al aan. Vaak is het heel moeilijk te meten, wat doet een evenement op de dag an sich? Dat kan je makkelijker meten met de Kerstmarkt, aangezien ze met vier tientjes op zak dat volledig spenderen en weer in de bus gaan. Nu hebben wij de hoop en ook wel de wetenschap dat op het moment dat wij het podium van de binnenstad gebruiken, doen we niet voor niks, om daar op langdurige termijn herhaalbezoeken te genereren. Dat het dan allemaal lokaal is, dat is natuurlijk de plus ten aanzien van. Daar staat iedereen goed tegenover. De voorzitter: Voldoende beantwoord? Ja? Dan gaan we naar de heer Den Heijer. Die had ook een vraag. De heer Den Heijer: Ik had eigenlijk een paar vragen, maar mag dat ook voorzitter? De voorzitter: Begin maar met twee. De heer Den Heijer: Dank voor uw flexibiliteit. Ik had eigenlijk met betrekking tot het stuk en ook richting de organisatie, de heer Den Braber en Gravendijk... Er wordt gerept over meer regelgeving. Dat is een containerbegrip.

Kunnen jullie wat voorbeelden geven waar ik dan aan moet denken? De tweede vraag die ik had, hoe kijk jullie er gemeenschappelijk naar? Eén, wat voor cijfer zou je het afgelopen event geven zelf? Twee, hoe denken jullie na ook hoe we onze toplaag sterk kunnen houden? Dat we nu iets uit de toplaag naar de middenlaag zien gaan qua evenementen. Hoe houden we de toplaag en evenementen in Dordrecht sterk? Dit zou naar de middenlaag kunnen. Want wat zien jullie voor mogelijkheden voor de toekomst in de toplaag?

27

De voorzitter: Dat zijn eigenlijk drie vragen. We gaan eerst naar de eerste vraag, de voorbeelden van meer regelgeving. Die werd uitdrukkelijk aan de mensen rechts van mij gesteld. De heer Den Braber: Ik ben niet helemaal van het evenementenbureau, wat een onderdeel is van Dordrecht Marketing & Partners. Maar wat wij bij de edities van de Kerstmarkt. Dat is natuurlijk echt de volledige editie die geweest is, is vlak voor corona geweest. Die situatie kennen we wellicht nog met weer et cetera. Wat je ziet in de vergunningverlening et cetera, is met name ook een deel op crowdmanagement. Daar is men steeds strakker op gaan zitten. De Kerstmarkt, op een gegeven moment in de openbare ruimte moest je vluchtroutes gaan aangeven en dergelijke. Dat is in de afgelopen jaren nog versterkt. Ten opzichte van de situatie toen zullen we aan nog meer regels moeten voldoen, mocht er vergunning verleend worden. Dat is iets wat een landelijk iets is. Dat is niet specifiek voor Dordrecht alleen. Maar daar lopen we wel tegenaan. Iedereen herinnert zich de Kerstmarkt denk ik nog wel in de orde van grote en de drukte die er kon zijn, dat dat behoorlijk problematisch is om op drie dagen, wat is het, 300.000, 400.000 mensen, als er een calamiteit mocht zijn, weg te geleiden. Die vergunningaanvraag wordt daar ook op getoetst, op eigenlijk de excessen die kunnen plaatsvinden.

Dat zijn wel dingen die de afgelopen jaren nog meer versterkt zijn. Dat is wel één van de grotere zaken inderdaad die daarin meespelen. De voorzitter: Dan gaan we even naar de tweede vraag, maar die was ook wel voor de andere mensen, denk ik. Welk cijfer geeft u het evenement van afgelopen jaar? Laten we beginnen bij de bewonersgroep. Welk cijfer geeft u het evenement zoals het was? Mevrouw Van Ansem: Van het afgelopen jaar? Dat was voor mij geen voldoende. De voorzitter: Want? Mevrouw Van Ansem: Ook vergelijkend met het jaar daarvoor bijvoorbeeld was het gewoon echt een stuk minder. Minder verrassend. De aankleding van die pleintjes met die kraampjes was natuurlijk, het staat allemaal ook in dat rapport, ook minimaal. Ik kon me ook voorstellen dat mensen teleurgesteld waren. Was ik ook wel. Er zaten ook wel een paar leuke dingen bij, maar als totaal was het gewoon niet genoeg. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kraaijeveld. Mevrouw Kraaijeveld: Ik geef wel een voldoende. Ik kan het lastig beoordelen, maar wat wij hebben neergezet, in samenwerking, geef ik wel een dikke zeven. De voorzitter: Dan komen we weer bij de kartrekkers. De heer Den Braber: Ik ben positief gestemd. Ik geef het ook wel een voldoende. De oorzaak waarom het minder werd ervaren, die staan ook in het rapport natuurlijk. Uitgangspositie was corona, wat er niet meer was.

Ik denk ook met de edities daarvoor dat het grote verschil in beleving ook zat dat mensen in de jaren ervoor niks konden doen. Nu was alles weer, vrijheid, blijheid is een groot woord, maar er kon weer van alles. Daarom was misschien het verwachtingspatroon ook veel hoger. Dat heeft zeker ook meegespeeld.

28

De heer Gravendijk: Ook ik geef het wel een voldoende. Echter wel met de kanttekening dat er natuurlijk genoeg verbeterslagen zijn. Ik wil wel meegeven, dat geef ik eigenlijk ook aan dat de ondernemers in werkgroepen mee aan dingen zitten te werken is, we zijn zo verwend, dat is een kwaliteit die we onszelf hebben... Verdient. Dat zeker als je het vergelijk gaat maken in eenzelfde periode met een evenement wat door de jaren heen is opgebouwd, dat je dat vergelijk nooit kan maken. Eigenlijk altijd meteen bij elk evenement willen we daar staan. Ik zie wel echt de potentie dat het van een middennaar een topsegment weer kan groeien. De voorzitter: Misschien kunnen we van een zesje naar een zeven. Zijn er nog meer vragen? De heer Van der Spoel: Ja, voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. Inderdaad een vraag voor de kartrekkers. Afgelopen zomerreces was ik met mijn kinderen en mijn ex-vrouw in Euro Disney, wat ontzettend leuk was. Dat is echt het walhalla voor marketeers ook. Want dat is een bedrijf dat weet hoe ze hun dingen moeten vermarkten. Zij beginnen altijd bij het verhaal. Dat is ook het voordeel van dat bedrijf natuurlijk, die maken mooie films. Vanuit dat verhaal gaan ze nadenken, wat kunnen we qua attractie gaan doen en wat kunnen we gaan neerzetten? Ik vind de Dordtse Decemberdagen een mooie catchy naam.

Mijn vraag is eigenlijk, welk verhaal zit erachter? Want wat we nu doen, althans zo ervaar ik het stuk, zijn dingetjes snel nog even bij bedenken om er vervolgens nog iets van te maken. Maar volgens mij moeten we vanuit dat verhaal gaan denken. Dan denk ik bij mezelf, dan kunnen we dat als voorbeeld van Disney gaan nemen van, ligt dat verhaal er bij Dordrecht Marketing? Zo ja, kunt u daar wat over vertellen? De voorzitter: Is er een verhaal? Mijnheer Den Braber. De heer Den Braber: Er ligt zeker een verhaal. Ik denk ook dat je doelt op de afgelopen editie. Dat was ook de valkuil waar we, ingetrapt zijn is een groot woord. Maar er is toen ook de ambitie geweest om zoveel mogelijk bij elkaar te brengen. Daardoor is dat verhaal ook een beetje teniet gedaan. Het Dwaalspoor is eigenlijk het centrale verhaal waar dingen omheen gebouwd moet worden. Voor dit jaar gaan we dat ook oppakken. Er is ook een centrale afzender, of in ieder geval het verhaal draait ook om wat we nu hebben gedefinieerd als nostalgie, het verleden herleven. Daar gaan we alles aan labelen, ook gedurende Dwaalspoor, maar ook de randprogrammering. In die weekenden rondom de Decembermarkt en ook wat we in dat tweede weekend op de planning hebben. We hebben niet zo'n hele legacy natuurlijk als dat Disney heeft, helaas, maar misschien komt hij nog.

Maar we zijn ons terdege van bewust dat we dat thema strak moeten houden ook en niet alles aan de Dordtse Decemberdagen moeten willen labelen. Vorig jaar hebben we dat eigenlijk te veel gedaan, waardoor het voor niemand meer duidelijk was. Waar staat de Dordtse Decemberdagen nu voor? Daar zijn we ons terdege van bewust. Dat verhaal ligt er ook wel. Zo kijken we ook naar de losse componenten. Hoe kunnen die componenten daar invulling aan gaan geven?

29

Dat zijn dan de beste methodes om de hele programmering van die twee weken invulling te geven. Er wordt over nagedacht. Remco is altijd groot pleitbezorger, ook bijvoorbeeld in de bewegwijzering, dat je een soort van Winter Efteling gevoel moet gaan creëren. Budgettair wordt dat een uitdaging natuurlijk, om de hele stad zo aan te kleden. Maar dat nemen we zeker ook mee. Een stukje beleving, wat ook aangegeven is in het rapport, is zeer belangrijk, omdat de mensen ook, gek gezegd, ongeveer verwachten als ze uit de auto stappen dat ze al denken van, ik kom nu in een kerstbeleving terecht. Daar gaan we wel aan werken. Zo groot als Disney of de Efteling is nog niet haalbaar, maar is wel ons streven in de toekomst. De voorzitter: Dat ging over de beleving. Gaan we naar de heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Over financiering gesproken. Ik was eind vorig jaar in Edinburgh, zoals Nederlanders het noemen, tijdens de kerst, vlak voor de kerst. Een hele grote schaatsbaan, Duitse kerststalletjes, een Duitse markt. Maar daar zie je ook dat bijvoorbeeld de Kerstman gesponsord wordt door een grote landelijke supermarkt.

Wordt er ook gekeken hier naar commerciële sponsoring om wat meer geld op te halen en zodat we het wat uit kunnen breiden? De heer Den Braber: U bedoelt dan de ijsbaan of de Dordtse Decemberdagen, of alle twee, allebei? De heer Wringer: Alles wat sponsorering en wat het evenement wat groter en mooier kan maken. De heer Den Braber: Precies. Voor de ijsbaan is het natuurlijk, dat zou dan voor volgend jaar gelden. Daar wordt, denk ik, eerst een onderzoek verricht van, wat zijn de randvoorwaarden en wat willen we met de ijsbaan? Daar zal ongetwijfeld naar gekeken worden, zijn er partijen die sponsoring zouden kunnen leveren? Voor de Dordtse Decemberdagen wordt er altijd wel aan gewerkt, sponsoring, maar dan heb je het vaak wel op lokaal vlak. Onze ervaring is ook met de Kerstmarkt toentertijd, daar is een heel sponsorplan voor uitgerold en daar zijn ook landelijke partijen her en der geweest, de Hasbro is weleens geweest, een of ander snoepmerk, het Holland Casino heeft er weleens gestaan. Maar het is natuurlijk altijd een lastig evenwicht om te kijken van, wat wil je wel en niet hebben? Casino, wil je dat hebben? Is dat verantwoord om neer te zetten? Daar wordt wel naar gekeken, maar zelfs bij de Kerstmarkt, moet ik zeggen, was het heel moeilijk om landelijke sponsoren binnen te halen.

Ook al is het evenement nog zo groot, ook al heeft het landelijke uitstraling, men kiest toch eerder voor Amsterdam of Rotterdam om een landelijk event te sponsoren. Wat dat aangaat, dat is de realiteit. Daar zal naar gekeken worden, maar met name voor de Decemberdagen wel op lokaal vlak. Remco is ook druk bezig met de diverse winkeliersverenigingen, om die aan boord te krijgen. Dat valt nog niet tegen. De voorzitter: Wie kan ik het woord geven voor een volgende vraag? De heer Van den Berg en daarna gaan we naar... De heer Van den Berg: Ik heb eigenlijk aansluitend daarop inderdaad een vraag. Lukt het inderdaad om de ondernemers ook te betrekken om eventueel iets daarin bij te dragen? Wederkerig ook weer voor hen om extra inkomsten te genereren. Want in het rapport zie

30

ik dat sommige ondernemers een additionele omzet ervaren, maar als ik dan sommigen zie, denk ik, veel niet. Als ik kijk naar het cijfer dat de ondernemers geven, een 5,2, denk ik dat daar ook inderdaad wel winst te behalen valt. De heer Gravendijk: Eigenlijk gaf Danny het al heel erg aan het begin aan, het cijfer van de ondernemers was aanzienlijk anders dan hetgeen waar we het eigenlijk met zijn allen voor doen in eerste instantie, is de bezoekers. Als de bezoekers een fijne binnenstad beleven op elk moment van de dag, dan zou het automatisch ook voor de ondernemer gelden. De POBD draagt uiteindelijk uiteraard ook bij in de financiën. Daar zit niet alleen op organisatie, maar ook op financieel de co-hosting. Wat Danny net aangaf, er zijn nog diverse winkelcentra, neem een Achterom, die jarenlang ook marketinggeld in hun huur hebben verworven, daar niks meer mee doen of in ieder geval niet de juiste weg weten te vinden. Die willen aansluiten en daarmee ook die samenwerking op dat niveau veel meer verhogen. Het ondernemerschap. Daarin verwachten wij, dat zien we ook wel... Ik heb ook wel weer andere geluiden gehoord over de winst. Veel de bevraagden die wij doen met omzetindexen, die geven toch aan dat ze gewoon een heel goede jaarafsluiting hebben gehad. Alleen dat gekoppeld aan het gemis van de sfeer, zorgt wellicht voor het cijfer.

De heer Den Braber: Een kleine aanvulling daarop nog. Er zit geen verschil eigenlijk in de participatie voor Dordtse Decemberdagen of de Kerstmarkt in het verleden. Daar was het ook heel moeilijk om vanuit de ondernemers uit de binnenstad een bijdrage te krijgen. Maar ik denk dat het nu eigenlijk beter gaat nog zelfs dan tijdens de Kerstmarkt. Maar dat komt ook door Remco's rollen in de stad, omdat hij echt continu door de stad wandelt en heel veel ondernemers ook persoonlijk kent dat. De heer: Mag ik nog wat aanvullen? De voorzitter: U mag ook een aanvulling doen. Ja hoor. De heer Huisman: Ik denk dat het ondernemersfondsen, het POBD, al behoorlijk... Het ondernemersfonds. POBD brengt al aardig wat in, in het hele complex, in het hele gebeuren. Die steunt dat financieel behoorlijk. Dat was met de Kerstmarkt niet, maar met de Dordtse Decemberdagen wel. Daarnaast trek ik dat wat breder, want de hele binnenstad is volgens mij heel leuk aangekleed met verlichting. Dat komt allemaal van POBD. Er wordt al behoorlijk geïnvesteerd vanuit de ondernemers daarin. We zouden wel wat meer willen. Dat is een ander verhaal. Maar ik denk dat er al behoorlijk bijgedragen wordt. Het is goed dat u die vraag stelt, want dan kan ik dat nog even toelichten. Een hoop mensen onderschatten dat, maar de hele verlichting, heel de sfeer in die dagen dat is door de POBD.

De voorzitter: Bedankt voor deze aanvulling. Zijn er nog nieuwe vragen? Mevrouw Van Herwijnen, excuses. Ik vergat u bijna Mevrouw Van Herwijnen: Dank je wel. Daarnet kwam de ijsbaan nog eventjes sprake. Daar had ik nog even een vraag over. Ik las in de stukken dat er al gekeken wordt naar een aantal voorwaarden van de ijsbaan. Wordt er ook gekeken naar duurzaamheid? Staat er een aggregaat achter die ijsbaan of zijn er andere duurzamere manieren te bedenken?

31

De heer Den Braber: Ik ga ervan uit dat dat in de voorwaarden gaat meegenomen worden binnen dat onderzoek ook. Volgens mij zijn er een aantal oude voorwaarden van voorheen de ijsbaan. Dat is trouwens al langer geleden dan de meeste mensen zich realiseren. Ik heb het even in onze boeken terug gezocht. Dat is 2015 geweest. Al eventjes terug dat hij voor het laatst is geweest. Duurzaamheid is natuurlijk een belangrijk item daarin geworden, in de voorwaarden. Ik leid dat onderzoek niet, maar ik neem aan dat dat vast aangedragen worden. De voorzitter: Voldoende beantwoord? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: ik heb een vraag aan de heer Huisman. Dat is omdat hij aangeeft dat de POBD fors investeert. Klopt het dat de POBD gefinancierd wordt... Tenminste geld dat is van de ondernemers, volgens mij, vanuit de reclamebelasting, die gelukkig verdwijnt. Daarnaast de subsidie van de gemeente. Eigenlijk zijn het de ondernemers zelf dan toch die betalen. Dat is niet per se POBD als titel, maar de ondernemers met elkaar. De voorzitter: Ik snap de vraag niet helemaal. Kan hij nog iets verduidelijkt worden? De heer Huisman: Ik begreep hem wel hoor. Mevrouw Koene: De vraag is dat de POBD volledig gefinancierd wordt uit reclamebelasting en uit subsidie van de gemeente. Dat als de POBD financiert of het klopt dat dat dan eigenlijk de ondernemers zijn die dat betalen. De voorzitter: Bedankt.

Ik snapte hem daarnet gewoon even niet. De heer Huisman: Dat is correct. Dat is ook wat ik eigenlijk bedoelde, omdat de vraag kwam van, doen ondernemers ook nog wat inleggen? Het POBD zijn de ondernemers. Ik bedoel, wij vertegenwoordigen de ondernemers. Wij beheren dat geld wat binnenkomt. Daar gaan wij leuke en mooie en goede dingen mee doen. Mevrouw Koene: Maar dat is nog niet voor iedereen bekend. Vandaar dat ik het even zo specifiek vraag. De heer Huisman: Dat is prima. Dan ben ik blij dat ik wat aan kon vullen. De voorzitter: Zijn er aanvullende vragen? Je had nog meer. Ik zat ook nog te denken, er is natuurlijk ook wel gevraagd om meer en beter aan te sluiten. Wilt u daar ook nog een reactie op? Zullen we dat even nu doen? Dan mag daarnaar mijnheer Den Heijer met vervolgvragen. De heer Den Braber: Vanuit de Rotary, de vraag, neem ik aan? De voorzitter: Ja. De heer Den Braber: Er is het afgelopen jaar al aansluiting gezocht. Er zijn al wat mailtjes heen en weer gegaan, volgens mij, de afgelopen dagen. Er is al een gesprek geweest, ook met de begeleider vanuit het evenementenbureau en de Rotary. We gaan daar zeker

32

weer naar kijken om het nog beter aan te pakken met elkaar, omdat we een gemeenschappelijk doel hebben uiteindelijk. Een volmondig ja daarop. Mevrouw Kraaijeveld: Daar zijn we heel blij mee. Dank je wel. De voorzitter: Mooi. Dan gaan we naar mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: We lezen dat er tevens de vraag is of het organiserend vermogen nog in de stad is om de oude vorm van de Kerstmarkt te organiseren. Wat moeten wij ons daarbij voorstellen? Wat is daarin veranderd? Heeft dat de met ondernemers te maken? Heeft dat met Dordrecht Marketing te maken? Is het hoe wij als gemeente dat dat zelf regelen? De heer Den Braber: Dat komt voort uit het rapport van Lex Kruijver toch? Daar staat het in. Wij onderschrijven dat als organisatie in ieder geval niet. Er is een tweeënhalf, drie jaar geleden wel een wisseling geweest in personeelsbestand, maar ondertussen zit daar weer een volwaardig team. Als je praat over het organiserend vermogen, dat was met de Kerstmarkt ook al en dat zal bij de Dordtse Decemberdagen niet anders zijn, het heeft wel een weerslag op de organisatie en met name op het evenementenbureau dan. Het aantal uren wat erin gestoken moet worden. In de basis is het evenementenbureau ter begeleiding van evenementen. Nu zit er ook een soort van rol van de organisatoren van evenementen.

Dat bedoelt het rapport er ook mee, denk ik, dat het wel een weerslag heeft op het urenbestand waar het op ingezet wordt. Zodoende. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer, u had nog meer vragen. De heer Den Heijer: Ik werd wel enthousiast van de inbreng van de Rotary. Ik vroeg me eigenlijk af, ook naar de rest toe... Rotary dan. Dat kan en mag ook. Dan doen we gewoon de Rotary. Ik vroeg me namelijk af hoeveel mensen zoals u zijn er? Met hoeveel partners werken wij samen en hoeveel mensen vormen die puzzel waarmee we die Dordtse Decemberdagen organiseren? Is niet per se een vraag aan uzelf, maar misschien ook aan de rest. Ik ben daar benieuwd naar. De heer Gravendijk: Wat dat betreft proberen zoveel mogelijk partijen die van invloed kunnen zijn op de sfeer en beleving aan te sluiten. Het Cultureel Platform is natuurlijk daar een heel goed voorbeeld van. Daar proberen we echt wel de aansluiting in te vinden. Wat ook het rapport weergeeft, ik denk dat voornamelijk voor de bezoeker, het bewonersplatform, dat daar wellicht nog wel wat slagen te halen vallen, want ze zijn wel gehoord in de rapporten en de vele bezoekersenquêtes die gehouden zijn, maar ik denk dat inderdaad de samenwerking in zoverre het ophalen van wensen en behoeftes daar zeker nog wel naar een volgend level kan.

Maar partijen als cultuur, wat wij heel erg aanwezig hebben, dat is iets waar we echt wel goed aansluiting op vinden. De voorzitter: Dat is niet echt een aantal, maar wel een indicatie van waar u het zoekt, de samenwerking, toch? Hij vroeg, met hoeveel partners hebben we te maken? Maar kunt u dat bij benadering aangeven?

33

De heer Gravendijk: Ik heb niet echt direct een aantal van, dit zijn er vijf of tien. Wat dat betreft zijn we met de Kunstkerk, zijn we met het Dordrechts Museum en Het Hof, met Kunstmin wel mee in gesprek om daar ook samenwerking in te vinden. De voorzitter: U wilde nog wat aanvullen. De heer Den Braber: Ik dacht, dat is wel belangrijk om te noemen. We zoeken het ook niet in het aantal participanten of in ieder geval co-partners, maar meer in de kwaliteit ervan. Want anders kom je weer terug op het verhaal waar we het net over hadden, dat je iedereen erbij wil betrekken en waardoor het thema weer verwatert. Dat je dat weer uit het oog verliest. De kwaliteit staat voorop. De Rotary geeft daar zeker invulling aan. De voorzitter: Hier mag even op gereageerd worden, mevrouw Kraaijeveld. Mevrouw Kraaijeveld: Ik wil ook nog even aangeven, natuurlijk staan we open voor de samenwerking met elkaar. Dat betekent ook horeca. Dat wij ook graag willen dat de horeca meer omzet krijgt door ons evenement. Ik wil ook even aanstippen dat wij samenwerken met heel veel bedrijven in Dordrecht, omdat wij die fundraising natuurlijk op orde willen krijgen. Bedrijven zijn zeer geïnteresseerd, ook grote bedrijven die meedoen binnen Dordrecht. Wellicht liggen daar ook nog wat kansen voor de Dordtse Decemberdagen. De voorzitter: Bedankt voor deze aanvulling. We gaan naar de heer Hartmeijer.

De heer Hartmeijer: Dank. Ik had nog een vraag, want ik werd even getriggerd door mensen erbij betrekken, ook kunst bijvoorbeeld. Over Dwaalspoor bijvoorbeeld, dat je dat verder wil uitbouwen natuurlijk de komende jaren. Is het dan ook niet bijvoorbeeld een idee om beeldende kunstenaars of lichtkunstenaars daarbij te betrekken, te benaderen om iets bij te dragen, zeker als je een verhaal hebt. Moeten we daaraan denken? De heer Den Braber: De deelorganisator van dit geheel, de uitvoerende is ook een Dordts bedrijf, Sprits. Die hebben hun voeten in de klei hier ook in Dordrecht. Afgelopen jaar is er natuurlijk in de museumtuin ook het een en ander gebeurd, georganiseerd vanuit de mensen ook van de Kunstkerk. Die hebben een heel groot netwerk natuurlijk, in die zin. Die samenwerking en die gesprekken heeft Remco ook al gehad, om te kijken hoe we in gezamenlijkheid daar invulling aan kunnen geven en of het toegevoegde waarde heeft voor elkaar natuurlijk. Daar wordt aan gewerkt in ieder geval. De voorzitter: Ik zie op dit moment geen nieuwe vragen ontstaan. Ik zou graag ook nog eens even ons gesprek richten op de beslispunten. Of we op elk beslispunt gewoon genoeg informatie hebben om daar een mening over te kunnen hebben. Het eerste beslispunt gaat over het rapport, de analyse van de Dordtse Decemberdagen en Kerstmarkt van het Onderzoeksbureau Respons.

Dan gaat het om de vraag of we de conclusies en aanbevelingen hierin over willen nemen. Wie heeft daar nog meer informatie nodig en kan er ook een concrete vraag aan gekoppeld worden? Volstrekt helder. Dan gaan we naar het tweede beslispunt. Dat gaat over het kennisnemen van het andere rapport van de OCD. Ook over de evaluatie van de Dordtse Decemberdagen.

34

Is dat rapport voldoende duidelijk of zijn daar ook nog vragen over? Geen vragen. Dan beslispunt drie. Kunt u zich erin vinden, is dan eigenlijk de vraag, dat de Dordtse Kerstmarkt zoals die was er niet meer zal komen en dat hij wordt vervangen door de Dordtse Decemberdagen en dat die wordt doorontwikkeld volgens de in het voorstel benoemde aangepaste uitgangspunten? Ja. Dan gaan we naar beslispunt vier. Ondertussen mag u nog andere vragen bedenken hoor. Dat is ook goed. De begrotingspost, dit gaat over een financieel aspect, van Kerstmarkt te wijzigen in Dordtse Decemberdagen en daar nog een budget aan toe te voegen. Het bestaande budget was bijna 2 ton en het toe te voegen budget is 50.000. In het stuk is beargumenteerd waarom dat nodig is. Is daar voldoende informatie over gegeven? Zijn er nog vragen over? Mevrouw Van Waardhuizen. Mevrouw Simon-van Waardhuizen: Dank, voorzitter. Ik vroeg me af, mijnheer noemde in het begin ook het stukje verborgen kosten, zitten die ook in dit bedrag besloten of moet ik dit zien als dekking van kostenstijging en wellicht andere kosten die in het stuk genoemd staan? De heer Den Braber: In die twee ton gaat het dan om. De verborgen kosten zitten met name in de uren die wij er zelf insteken, stukje overhead. Dat zit allemaal niet hier inbegrepen. Dordrecht Marketing financiert ook de marketing van de Dordtse Decemberdagen in deze.

Dat zit ook niet binnen die 2 ton. Eenmalig voor dit jaar zullen wij als Dordrecht Marketing & Partners het ook nog plussen met een bedrag. POBD heeft ook een aanvullende bijdrage toegezegd. Derhalve binnen die 2 ton zitten nog wel aanzienlijk wat kosten bij. Derhalve ook dat die plus van 50.000 aangevraagd is, denk ik, voor 2024, hebben we het dan over. De voorzitter: Voldoende beantwoord? Nog meer vragen op dit punt? Dan gaan we naar beslispunt vijf. Dat gaat over de ijsbaan. Daar zouden we vanavond trouwens ook een inspreker over hebben, maar die is helaas ziek. Die heeft zich moeten afmelden. De jaarlijkse ijsbaan mogelijk maken. Dat gaat ook over een structureel budget van 50.000. Zijn daar nog vragen over? Daar een vraag? Nee? Ik hoor en zie geen vragenstellers, maar zijn gewoon nog algemene vragen? Anders gaan we gewoon vrij vlot verder, denk ik. Zijn er nog vragen over het hele raadsvoorstel? De heer Van Pelt. De heer Van Pelt: Ik begrijp ook uit de documenten dat de DDD, de Dordtse Decemberdagen eigenlijk een soort doorstart is van de Kerstmarkt, die als gevolg van de coronamaatregelen eigenlijk ter ziele is gegaan of in ieder geval is ingezakt.

Of er bij de nieuwe naam, ook of dat bewust is gedaan, om daar de kerst uit te halen, omdat ik denk dat die kerst wel een trekker is, een sterk merk, omdat mensen, burgers een hele snelle associatie hebben bij kerst met gezelligheid. Mijn vraag is eigenlijk van, welk gewicht heeft het begrip kerst ook in de naamgeving? De heer Den Braber: De Decemberdagen is natuurlijk meer dan de kerst, zoals de Kerstmarkt dat eigenlijk ook was. Het is nu een hele langere periode. Oud en nieuw zit erbij. Het is de hele december, de feestmaand. In de benaming Dordtse Decemberdagen en ook, zoals Remco het net al noemde, de Decembermarkt die we willen gaan organiseren, is bewust er wel voor gekozen om de naam Kerstmarkt niet meer te gebruiken, in het kader van verwachtingsmanagement. Want als wij het de Kerstmarkt blijven noemen, denken de mensen ook dat er zes kilometer aan kramen is, driehonderd

35

verschillende kramen en noem maar op. Dat is het gewoon dit jaar zeker nog niet. Dat is een stukje verwachtingsmanagement dat we in de benaming hebben verwerkt. De heer Huisman: Mag ik daar wat op aanvullen? De vraagstelling is zeer correct. We zijn inderdaad noodgedwongen naar de Dordtse Decemberdagen gegaan, zoals u het formuleert. Om alleen kerst te gebruiken, dat bakende zo af alleen in de kerstperiode, terwijl wij juist heel die decembermaand als een gezellige maand met uitdagende momenten, bezoekers, alles wilden hebben. We hebben toen bewust gekozen om niet het woord kerst erin te gebruiken, maar december om hem veel breder te trekken. Daar kunnen we altijd over praten, maar dat was de uitgangspositie. De voorzitter: Voldoende beantwoord, mijnheer Van Pelt? Ja? Heeft iemand nog een vraag? Opnieuw geen vragen. Dan gaan we het hebben over hoe het verder verloopt. Er kan een oordeelsvormende vergadering volgen. Dan wil ik graag van partijen zien of horen of ze die nodig achten. De heer Wringer. Zijn er nog meer partijen die dat nodig achten? Mijnheer Wringer, u mag even toelichten waarom je dat nodig acht. De heer Wringer: Als er geen audit voor een vergadering komt, dan heb ik wel wat punten om in te brengen. Maar ik denk dat Dordtse Decemberdagen nog groter en mooier en beter kan worden.

Dat kan ik nu doen of dat kan ik op een oordeelsvormende vergadering doen, dacht ik zo. De voorzitter: Als er geen standpunt aan vastzit, mag u het nu doen. U mag ideeën aanleveren. De heer Wringer: We hadden nog een half uur, geloof ik. De voorzitter: U krijgt drie minuten. De heer Wringer: Toen ik dit punt voorbereidde, dan komen er natuurlijk allemaal wel heel creatieve ideeën naar boven. Dit jaar is er dan nog geen schaatsbaan, maar volgend jaar hopelijk wel, maar kleed dat dan ook aan. Zorg dat er een podium is voor koren om kerstnummers... Zorg dat de kinderen de Kerstman kunnen ontmoeten. Een glaasje glühwein. Apfelstrudel kunnen eten. Maak het echt gezellig, want afgelopen december was natuurlijk een flop, laten we het zo noemen. De feestverlichting kan wat ons betreft ook wel wat eerder opgehangen worden en wat langer blijven hangen. Dat geeft toch wel een sfeer. Het zijn toch de donkere dagen. Ook het havengebied. Ik weet niet of u dat erbij wil betrekken, maar dat geeft juist met al die boten zoveel mooie verlichting. Maar als je het compacter wil maken, wil je misschien het havengebied links laten liggen, maar dat weet ik niet. Maar het geeft altijd wel echt een sfeer. Mijnheer zegt net, we willen het trekken over december. Maak het dan iets langer dan die twee weken.

Begin iets eerder en ga zeker de eerste paar dagen van januari door, als een hoop mensen nog kerstvakantie hebben. Ik ben er bijna. Maak werk van het Statenplein. Verhuis nu eindelijk eens permanent de weekmarkt, zodat het Statenplein continu beschikbaar is, elk weekend, om iets te organiseren. Dat kwam bij mij boven druppelen. Dat wil ik even meegeven.

36

De voorzitter: Bedankt, mijnheer Wringer. Gaan we opnieuw naar de vraag of het oordeelsvormend nog besproken moet worden. Nu niet meer? Helder. Dan moeten we ook de vraag bespreken hoe het dan naar de raad gaat, als hamerstuk of als bespreekstuk? Als iemand nu al weet moties of amendementen in te dienen, dan wordt het sowieso een bespreekstuk. De heer Safranti: Voorzitter De voorzitter: Mijnheer Safranti. De heer Safranti: Gezien de reacties en de uitleg die voor vanavond is gegeven, denk ik dat dat gewoon als hamerstuk... De voorzitter: Zolang ik ook geen andere meningen daarover hoor, denk ik dat de meesten het met u eens zijn. Mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Ik overweeg nog een motie. De voorzitter: U overweegt nog motie. Dan zullen we dat inderdaad tegen die tijd zien. Dan wordt het vanzelf een bespreekstuk. Ik wil alle insprekers van harte bedanken. Alle commissie- en raadsleden ook. Het ging voortvarend, denk ik. We hebben veel gehoord en we hebben de motivaties gehoord en we kunnen... 6. Vaststellen Startnotitie opgave Inclusieve Stad – Startnotitie Voorzitter: mevrouw Van Vugt-Roose Raadsgriffier: de heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Van Ballegooijen (VVD) Dhr. Van den Berg (CDA) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU/SGP) Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Kolkiliç (DENK) Mevr. Kruger (GroenLinks) Mevr. Pichel (FvD) Dhr.

Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Dhr. Schilt (Partij van de Arbeid) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Portefeuillehouders: wethouder C. van Benschop Overige aanwezigen: mevr. De Vlieger, mevr. Mast, dhr. Polat

37

De voorzitter: Beste mensen, we gaan beginnen met de Startnotitie Inclusieve Stad. We hebben daar vanavond een oordeelsvormende vergadering over. Voordat wij echt tot het oordeelvormende deel overgaan, hebben we eerst nog drie insprekers. Om te beginnen mevrouw Annette de Vlieger. Daarna stappen we over naar Diana Mast. Vervolgens gaan we naar iemand die namens het Turkse Platform ook even het woord zou voeren. Ik wil u vragen het vrij kort te houden, vier of vijf minuten. Daarna gaan we door naar de volgende ronde. Maar voordat we beginnen moet iedereen zich nog even voorstellen voor mensen thuis en voor het verslag. Kan ik beginnen bij de heer Schalken? De heer Schalken-den Hartog: Geen verrassing. David Schalken, Beter voor Dordt. Mevrouw Stolk: Margret Stolk, VSP Dordrecht. Mevrouw Kruger: Kitty Kruger, GroenLinks Dordrecht. De heer Burakçin: Necdet Burakçin, GroenLinks Dordrecht. Mevrouw Pichel: Ruby Pichel, Forum voor Democratie. De heer Schilt: Ruben Schilt, Partij van de Arbeid. De heer Van den Berg: Elco van den Berg, CDA Dordrecht. De heer Van Ballegooijen: Luca van Ballegooijen, Dordtse VVD. De heer Kolkiliç: Masum Kolkiliç, Dordtse DENK. Mevrouw Simon-van Waardhuizen: Claudia Simon-van Waardhuizen, Fractie van Waardhuizen. De heer Venderbos-Lambinon: Chris Venderbos, Partij voor de Dieren Dordrecht. De heer De Heer: Robert De Heer, ChristenUnie/SGP.

Mevrouw Kamphuis: Meta Kamphuis, SP. Mevrouw Mast: Diana Mast. Mevrouw De Vlieger: Annette de Vlieger, inspreker. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier. Mevrouw Van Benschop: Chris van Benschop, wethouder. Mijnheer Polat: Ahmet Polat, Platform Turkse Dordtenaren. De voorzitter: Ik ben Franciske van Vugt, vanavond uw voorzitter. Dan beginnen we met de insprekers, mevrouw De Vlieger.

38

Mevrouw De Vlieger: Geachte commissieleden, geachte aanwezigen, bedankt dat ik u voorafgaand aan het oordeelsvormend debat mag toespreken over het onderwerp inclusiviteit en diversiteit. Van discriminatie of uitsluiting is sprake wanneer niet iedereen in gelijke gevallen gelijk wordt behandeld. Het kan daarbij gaan om van alles en nog wat aan aanleidingen en, daar wil ik het over hebben, op welke grond dan ook. Ook het niet benoemen waarom is niet toegestaan als reden van uitsluiting. Raad en college zien diversiteit en inclusie als belangrijke opgave. De ambitie van Dordrecht is, we accepteren geen uitsluiting en discriminatie. In de context van subsidieverstrekking vindt de gemeente stimuleren van diversiteit en inclusie belangrijk. Aan de hand van de concrete situatie van stichting Villa TrösT, waar ik tot en met december ‘22 vrijwilliger was, hoop ik bij te dragen aan het formuleren van de grenzen van hoever de raad vindt dat de gemeente mag gaan in de eisen die zij stelt aan subsidiepartners op het gebied van diversiteitsbeleid. Stichting Villa TrösT is een prachtig initiatief voor de stad. Stichting villa TrösT ontvangt subsidie van de gemeente en villa TrösT is een organisatie die mensen uitsluit. Dit ofschoon in hun eigen statuten met veel details is geformuleerd dat discriminatie niet mag.

In die statuten van Villa TrösT echter ontbreekt de categorie op welke grond dan ook. Eén van de activiteiten die ik binnen Villa TrösT verzorgde, was de workshop verlieservaringen delen. Drager van deze ontmoeting is dat iedereen verliezen lijdt in het leven. De workshop kent een format dat recht doet aan ieders inbreng en tot doel heeft dat alle deelnemers zich gehoord en gesteund voelen. Najaar ‘22 miste ik een taakhoudersoverleg bij de Villa. In het bijpraten in de dagen daarna werd ik verzocht om een drietal deelnemers aan verlieservaringen te laten weten dat de activiteit voortaan niet meer in de agenda zou staan, niet meer openbaar zou zijn. Iedereen mocht meedoen, ook andere mensen, maar deze drie mensen mochten niet meer zomaar aan openbaar aangekondigde activiteiten deelnemen. Op de vraag wat deze deelnemers onderscheiden van anderen, kreeg ik geen antwoord. Diana is één van hen. Geen opgave van reden. In mijn activiteiten werd haar inbreng gewaardeerd. Nummer twee is een man die eens bij een lezing over verlies, waar ik niet bij was, emotioneel had gereageerd. Hij is ter plekke opgevangen door een aanwezige vrijwilliger. Probleem opgelost, zou je zeggen. Maar blijkbaar voor het bestuur niet. Mijnheer moest uit beeld. De derde is iemand uit Wielwijk, geboren als woonwagenbewoner. Begrijpt u het probleem? Ik niet.

Dit heet volgens de wet uitsluiting op welke grond dan ook. Het is niet toegestaan. Ik weigerde deze mensen uit te sluiten. Toen ik in een vervolggesprek nogmaals weigerde om zonder opgaaf van reden mensen uit te sluiten, werd mij de deur gewezen. Met mijn vertrek stopte de activiteit voor iedereen, bij de Villa dan, want daarbuiten gaat hij nog altijd door. Omdat stichting Villa TrösT niemand van de verandering op de hoogte bracht, was het alsnog aan mij om deze drie mensen te vertellen dat ze niet langer welkom zijn in Villa TrösT. Samen met Diana ben ik in gesprek gegaan met de antidiscriminatie personen op het Stadskantoor. Zij is vervolgens naar Radar gegaan en ik heb contact gelegd met de vertrouwenspersoon van Villa TrösT. U denkt misschien, mooi toch zo’n vertrouwenspersoon. Die hebben ze dan maar wel. Een organisatie in en om de zorg is wettelijk verplicht tot een klachtenprocedure. De vertrouwenspersoon vervult een rol in het voorkomen van de onbevredigende en gewoonlijk schriftelijke klachtenprocedure, die in het algemeen niets oplevert. De vertrouwenspersoon heeft uitgebreide pogingen ondernomen om tot een gesprek tussen mij en de bestuurders van Villa TrösT te komen. Dit is net zo lang getraineerd tot hij concludeerde dat er geen bereidheid was om zelfs

39

maar naar mijn kant van het verhaal te luisteren. De ambitie van Dordrecht is, we accepteren geen uitsluiting en discriminatie. Voor uw debat over hoever de gemeente mag gaan in de eisen die zij stelt aan subsidieontvangers op het gebied van diversiteitsbeleid wil ik u de volgende punten meegeven. Hoe in een subsidiebeschikking inclusiviteit en diversiteit op te nemen als vereiste. Kan met uitstel of afstel van uitbetaling van subsidiebedragen inclusie en divers gedrag worden afgedwongen? B, het gesprek met wie uitsluiting heeft ervaren worden afgedwongen? Drie, kan de gemeente in een situatie van uitsluiting en weigering tot gesprek een gesprek verplichten onder begeleiding van een deskundige, elkaar ontmoeten? Het kan gebeuren dat je er dan ook met elkaar niet uitkomt. Maar om zo'n situatie achter je te kunnen laten, is het belangrijk voor de uitgeslotenen om de eigen ervaring van de situatie te kunnen delen met de uitsluiter. Ik dank u voor uw aandacht en wens u een inspirerend debat met daadkrachtige resultaten voor de stad. De voorzitter: Mevrouw De vlieger, bedankt voor uw inbreng omtrent de vraag hoe ver de gemeente kan gaan richting subsidienemers, -ontvangers. Dan gaan we door naar de tweede inspreker, Diana Mast. Mevrouw Mast: Goedenavond allemaal, mijn naam is Diana. Mijn bijnaam is ook wel G. Ik word gezien als gender. Ik wil mezelf zijn.

Voor Villa TrösT was dat reden genoeg om mij uit te sluiten. In een geheime vergadering werd dat besloten. Aan Radar, waar ik met mevrouw Juliette Bonneur in contact ben gekomen, gaf vooral mevrouw Anne Goossens van Villa Tröst aan, wij willen niet dat overige bezoekers met mevrouw geconfronteerd worden, want wij weten niet wat zij is. Zelf weet ik heel goed wat ik ben. Verder gaf mevrouw Goossens aan, mevrouw komt ook uit het postcodegebied, veel laaggeletterde mensen, uitkeringsgerechtigden, komen veelal in aanraking met justitie. Ik heb na een moeilijke periode, na het overlijden van mijn vrouw, mijn leven weer opgepakt. Ik heb het diploma ervaringsdeskundige op het gebied van rouw en verlies op hbo-niveau gehaald aan de Hogeschool van Rotterdam. Maar wat was het grootste punt voor mij? Ik ben een Joods belijdende Portugese van de Joodse gemeenschap in Rotterdam. Uit mijn biologische familie zijn er vijf teruggekomen uit Auschwitz. Mijn biologische ouders hebben ondergedoken gezeten. Het trauma was te groot om mij als kind op te voeden. Op vrij jonge leeftijd ben ik afgestaan. Ieder jaar herdenken we hier de slachtoffers van de Holocaust in Dordrecht. In deze stad waar iedereen mag zijn wat je wilt wezen. Diversiteit staat hoog in het vaandel. Ik ben in juli opnieuw naar Auschwitz geweest, waar onze familie rust.

Daar zijn de gevolgen zichtbaar van uitsluiting en discriminatie. Want het gebeurt nog veel te veel. Ik heb alles geprobeerd om met Villa TrösT in gesprek te gaan. In het laatste gesprek gaf mevrouw aan, wie denkt zij dat ze is, de Joodse? Ze zei het iets anders, maar dat wil ik u besparen. Ik heb ook tegen mevrouw Juliette Bonneur gezegd, kijk er zal naar mij, wat mij is overkomen in mijn leven, nooit een straat of een plein vernoemd worden in de stad. Dat zou ik ook niet willen. Maar hoe ik wil leven en wie ik ben, verdien ik wel respect tot aan de laatste dag. Dank u dat ik in mocht spreken. De voorzitter: Diana Mast hartelijk dank voor de inbreng ook op dit punt. Dan gaan we naar de derde inspreker, de heer Polat.

40

De heer Polat: Dank, voorzitter. Platform Turkse Dordtenaren is heel blij met dit beleid, waar we het vandaag over de Startnotitie zullen hebben, waar jullie het over zullen hebben. Vooral omdat dit beleid eigenlijk is wat wij al jaren hebben willen zien in de stad. Doelgroepenbeleid was voorheen een issue in Dordrecht. Dat was afgeschaft jaren geleden. Met dit beleid komt er een nieuwe impuls om in ieder geval diversiteit en inclusie in de stad vorm te geven. We hebben voor dat doel een onderzoek laten doen. Daar hebben wij ook een rapport over geschreven. Dat hebben we ook allemaal gedeeld met u allen. Daarin zijn de resultaten opgenomen, waarin heel erg helder en duidelijk is dat er heel veel mis is in de stad. Dat er daarom actie ondernomen moet gaan worden. Dat dit beleid ervoor moet gaan zorgen om dat ook voor elkaar te krijgen, dat vinden wij een goede zaak. Wij hebben als Platform Turkse Dordtenaren besloten om alle steun te geven voor dit beleid. We zijn ook blij met de Startnotitie, in de zin van dat er in hoofdlijnen goede dingen zijn opgesteld. De invulling zal nog een tijd verder, heb ik begrepen, een maand of zes. We verwachten dat de invulling, de uitvoeringsagenda de nodige acties gaat laten zien. We zijn ervan overtuigd dat de gemeenteraad bewust is van wat er in de stad leeft en hoe wij daarmee om moeten gaan.

Ik ben ook blij dat die twee sprekers hier vanuit een andere invalshoek dat laten zien. Het is breed. Men voelt in de stad dat er actie ondernomen moet gaan worden. We gaan ervan uit als Platform Turkse Dordtenaren, ook als vertegenwoordiger van iedereen in Dordrecht, dat er actie wordt ondernomen om discriminatie in deze stad voor altijd vaarwel te zeggen. Dank. De voorzitter: Ook u hartelijk dank voor de inbreng en voor het rapport wat we onlangs ontvangen hebben. Dan gaan we nu het debat starten met de commissie- en raadsleden. Het gaat eigenlijk over drie vragen. Is er een goede balans tussen inzet op antidiscriminatie in Dordrecht als inclusieve stad? Welke balans, dat is vraag twee, wil de raad bewerkstelligen tussen diversiteit en competentie, waar het gaat om het wervingsbeleid van de gemeente Dordrecht? Hoever, vraag drie, vindt de raad dat de gemeente mag gaan in het stellen van eisen aan inkoopsubsidie en leveranciers, partners op het gebied van diversiteitsbeleid? Welke fracties mag ik hierover het woord geven? Ik zie al aardig wat fracties. Zullen proberen het dan wel een beetje kort en bondig te houden? Dan ga ik gewoon een beetje van links naar rechts. Mijnheer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel.

De vraag of er een goede balans is tussen inzet op antidiscriminatie en Dordrecht als inclusie stad, is naar de mening van de Partij voor de Dieren niet in balans. Uit de gespreksverslagen opgave Inclusieve Stad Startnotitie komt dit duidelijk naar voren. De oproep en de wensen van de LHBTI+- personen is daar een goed voorbeeld van. De Partij voor de Dieren kan zich vinden in de voorgestelde uitgangspunten, zoals ze zijn beschreven in de vaststelling Startnotitie opgave Inclusieve Stad van 30 mei 2023 en de bijlage bij het raadsvoorstel. Met de gespreksverslagen opgave Inclusieve Stad roept de LHBTI+-gemeenschap op om meer invulling te geven aan een titel Regenboogstad. Tijdens de behandeling van de begroting 2023 op 8 november 2022 is het amendement aangenomen Dordrecht Regenboogstad, waarin wordt bepleit dat de subsidiegelden vanuit de Regenboogsteden worden besteed aan het uitbrengen van deze Regenboogstad. Wij zullen daarom een motie indienen om meer zichtbaarheid te geven aan de titel Regenboogstad en in tegenstelling tot onze eerdere motie nu beperkt